Bijlage Jaarstukken 2024 Tubbergen definitief.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Inhoudsopgave Jaarstukken 2024 .......................................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave .............................................................................................................................................. 2 Inleiding jaarstukken ...................................................................................................................................... 4 Nota van aanbieding...................................................................................................................................... 8 Indeling jaarstukken ................................................................................................................................... 8 Resultaat en analyse .................................................................................................................................. 8 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................................... 14 Financiële positie en bestemming resultaat ............................................................................................. 15 Inleiding ambitiebegroting............................................................................................................................
16 Programma Leefbare kernen....................................................................................................................... 17 Actielijn 1 Wonen: Perspectief op woningbouw ....................................................................................... 17 Actielijn 2 Economie, arbeidsmarkt, 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie ............................................. 18 Actielijn 3 Ruimte en maatschappelijke voorzieningen ............................................................................ 20 Actielijn 4 Integrale veiligheid ................................................................................................................... 22 Financiën Leefbare kernen ...................................................................................................................... 23 Programma Buitengebied in Balans ............................................................................................................ 36 Actielijn 1 Agrarische sector: Perspectief bieden aan de agrarische sector ............................................ 36 Actielijn 2 Landschap en natuur ...............................................................................................................
39 Financiën Buitengebied in Balans ............................................................................................................ 41 Programma Leefomgeving van de toekomst ............................................................................................... 45 Actielijn 1 Verduurzamen - Op weg naar energieneutraal en aardgasvrij wonen en werken .................. 47 Actielijn 2 Opwek - Duurzame energievoorziening .................................................................................. 49 Actielijn 3 Duurzame Mobiliteit ................................................................................................................. 51 Financiën Leefomgeving van de toekomst............................................................................................... 52 Programma Positieve Gezondheid .............................................................................................................. 60 Actielijn 1 Zorg dichtbij en op orde ........................................................................................................... 60 Actielijn 2 Gezond in je hoofd en in je vel ................................................................................................ 62 Actielijn 3 Iedereen kan en mag meedoen ...............................................................................................
64 Financiën Positieve Gezondheid .............................................................................................................. 65 Programma Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht ............ 69 Actielijn 1 Samenlevingsgerichte bestuursstijl ......................................................................................... 69 Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht....................................................................... 70 Actielijn 3 Financieel gezond blijven ........................................................................................................ 73 Financiën Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht ............ 73 Programma's basisdeel ............................................................................................................................... 75 Programma Bestuur & middelen ................................................................................................................. 76 Programma Dienstverlening & burgerzaken ............................................................................................... 84 Programma Veiligheid .................................................................................................................................
86 Programma Openbare ruimte & mobiliteit ................................................................................................... 90 Programma Economie ................................................................................................................................. 95 Programma Onderwijs ................................................................................................................................. 99 Programma Sport & accommodaties ........................................................................................................ 101 Programma Cultuur & recreatie ................................................................................................................. 103
2
Programma Sociaal domein ...................................................................................................................... 105 Programma Milieu ..................................................................................................................................... 116 Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening ................................................................................ 120 Paragrafen ................................................................................................................................................. 124 Lokale heffingen ..................................................................................................................................... 124 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 137 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................. 146 Financiering ............................................................................................................................................ 157 Verbonden partijen .................................................................................................................................
160 Grondbeleid ............................................................................................................................................ 177 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................ 182 Wet Open Overheid (WOO) ................................................................................................................... 185 Jaarrekening 2024 ..................................................................................................................................... 187 Balans .................................................................................................................................................... 187 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................ 190 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................................. 191 Toelichting op de balans per 31 december ............................................................................................ 196 Toelichting en analyse op de baten en lasten ........................................................................................
217 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................................ 235 Bijlagen bij de jaarrekening ....................................................................................................................... 237 Bijlage 1: Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................. 237 Bijlage 2: Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector .................. 241 Bijlage 3: Single information Single audit (SiSa) .................................................................................... 244 Bijlage 4: Overzicht taakvelden .............................................................................................................. 268 Bijlage 5: Toelichting beleidsindicatoren ................................................................................................ 273 Overige gegevens ..................................................................................................................................... 278 Controleverklaring ..................................................................................................................................
278 Raadsvoorstel en raadsbesluit ............................................................................................................... 278
3
Inleiding jaarstukken Dit document betreft de jaarstukken 2024. Hierin leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid in het afgelopen jaar. Naast de verantwoording over dit gevoerde beleid, uitvoerig opgenomen onder de verschillende programma's, willen we in deze inleiding stilstaan bij een aantal gebeurtenissen en opvallende omstandigheden. Asielopgaven Toen miljoenen mensen uit Oekraïne op de vlucht sloegen voor de oorlog met Rusland, heeft de Raad van de Europese Unie op 4 maart 2022 de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) in werking gesteld. Hiermee hebben vluchtelingen uit Oekraïne in alle EU-lidstaten tijdelijk recht op opvang, medische zorg, werk en onderwijs. Op dit moment van schrijven is de situatie in Oekraïne zorgelijk en niet verbeterd. De oorlog in Oekraïne blijft daarmee ook directe en indirecte gevolgen hebben voor de dienstverlening door gemeenten. Sinds 27 juni 2024 is de zogenaamde ‘Tijdelijke Wet opvang ontheemde Oekraïne’ van kracht. Op dit moment is de vluchtelingenstatus gegarandeerd tot 4 maart 2027. In Tubbergen zijn momenteel 45 bedden beschikbaar voor vluchtelingen. Het restant van de totale taakstelling voor Tubbergen wordt samen met de gemeente Dinkelland ingevuld via de opvang in de Wyllandrie, Ootmarsum.
Naast de opvang van ontheemden uit Oekraïne is de situatie in de zogenaamde 'Migratieketen' eveneens onvoldoende verbeterd en blijft er sprake van een precaire situatie. Er blijft landelijk, regionaal en lokaal extra vraag naar opvangplekken voor vluchtelingen. Ook is er sprake van oplopende taakstellingen voor gemeenten voor de huisvesting van statushouders. Dit betekende dat in 2024, evenals de jaren daarvoor, een enorme flexibiliteit is gevraagd van ons allemaal. Met veel inzet en veerkracht is verder vorm en inhoud gegeven aan de vraagstukken voortkomende uit de komst van de azc locatie in Albergen. De maatschappelijke onrust is zowel landelijk als regionaal niet geheel weggenomen; er blijft sprake van wantrouwen richting de overheid (Rijk, COA en gemeente). De komst van het azc in Albergen blijft veel tijd en capaciteit vragen van de ambtelijke organisatie, ook na de opening van het azc in Albergen op 30 september 2024. Vanaf 1 januari 2025 zijn de werkzaamheden rondom de ontwikkelingen van het azc in Albergen ondergebracht in de reguliere lijnorganisatie. Leefomgeving van de toekomst In 2024 is ingezet op het informeren, adviseren en ontzorgen van inwoners in het proces naar haalbare en betaalbare oplossingen in het verduurzamen van hun woning. De website is verbeterd en functioneert.
Via de nieuwsbrieven duurzaamheid en mailingen zijn inwoners en andere direct geïnteresseerden herhaaldelijk op de hoogte gehouden van de verschillende ontwikkelingen en mogelijkheden. Het plan van aanpak energiearmoede is vastgesteld. We ondersteunen inwoners met energiearmoede en koopwoningen tot 1973 met isolatiemaatregelen tot een maximumbedrag van € 2.100. Inmiddels zijn 62 huisbezoeken geweest en hebben 56 huishoudens een bespaarplan met eventuele opdracht ontvangen. Hiervan zijn 14 huishoudens overgegaan tot opdracht en uitvoering. In april 2024 zijn programmeringsafspraken gemaakt over de op te wekken hoeveelheid windenergie in de gemeente Tubbergen met (omgerekend) 0-2 turbines in het zoekgebied Langeveen en 0-3 windturbines in het Tubbergse deel van het Almelo-Tubbergen-Twenterand (ATT)-gebied. Voor het windpark Langeveen heeft de gemeente dit voorjaar een principeverzoek ontvangen en beoordeeld. De gemeente heeft het verzoek voor twee turbines in Langeveen moeten afwijzen, omdat het niet voldoet aan de uitgangspunten
4
van de provinciale beleidskaders en provinciale omgevingsverordening. De gemeente heeft zowel schriftelijk als via een mondelinge inspraakreactie over de omgevingsvisie aangedrongen bij de provincie Overijssel om de (ruimtelijke) kaders zodanig aan te passen dat windpark Langeveen hieraan voldoet en zo uit de ontstane impasse te komen. Via mailingen zijn direct betrokkenen voortdurend op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. De gemeenteraad is in juni 2024 tussentijds bijgepraat over de stand van zaken rond ATT en mogelijke keuzes voor een eventuele rol van de gemeente. In september 2024 zijn in een gecombineerde bijeenkomst voor de raden van Almelo, Tubbergen en Twenterand de raden verder meegenomen in de mogelijke rolneming. Hieraan zijn de keuzes en financiële aspecten voor de gemeente(n) met het oog op het realiseren van lokaal maatschappelijk eigendom verbonden. De provincie Overijssel maakt vanwege haar rol als bevoegd gezag sinds de zomer van 2024 geen deel meer uit van het bestuurlijk overleg ATT en heeft in oktober het tijdvenster voor het ATT-gebied geopend voor het indienen van aanvragen in het kader van de zogeheten programmeringsafspraken. Dit tijdvenster loopt tot 15 april 2025.
Positieve gezondheid Naast de al aanwezige dorpsondersteuners in Fleringen, Geesteren en Langeveen is ook een dorpsondersteuner van start gegaan in Vasse, Mander, Hezingen en Manderveen. Daarnaast is vanuit andere dorpen ook interesse getoond. Het project versterken Jeugdpreventie is opgeleverd in 2024. Binnen dit project is in beeld gebracht op welke wijze we binnen onze gemeente kinderen en hun ouders/verzorgers snel, dichtbij en direct passend kunnen helpen bij een hulpvraag. Er zijn vier Quick-wins gestart en voortgezet namelijk: steungezinnen, scheidingsadviesteam, outreachend jongerenwerk en aanvullend preventief jeugdaanbod KIES (Kinderen in echtscheiding). Gebiedsgerichte ondersteuning wordt steeds essentiëler om preventief te kunnen werken aan de gezondheid en vroegtijdig te kunnen signaleren en doorverwijzen waar nodig. Op verschillende terreinen bieden we ondersteuning zoals dorpsondersteuners, sociaal werkers, buurtsportcoaches enz. We zijn in 2024 gestart met het in beeld brengen van de diverse ondersteuningsnetwerken om de samenwerking te kunnen verbeteren en de opdrachten naar de uitvoerende partijen te kunnen verduidelijken. In 2024 zijn de nota Financiële Gezondheid en een uitvoeringsagenda opgesteld. Hierin zijn de ambities uit de nota's vertaald naar concrete doelen en projecten. Dit is uitgezet in een planning voor de komende jaren.
Eén van de projecten waarvan de voorbereiding in 2024 is gestart, is het Jongeren Perspectief Fonds (JPF). De JPF-aanpak zorgt ervoor dat jongeren schulden(zorg) vrij zijn én werken aan hun perspectief. In 2024 is ook in samenwerking met de Stadsbank Oost Nederland het product ‘nazorg’ opgezet. Dit betekent dat er extra aandacht wordt besteed aan de uitstroom uit de schuldenproblematiek. Buitengebied in Balans Ook 2024 is een jaar van grote veranderingen geweest. In de eerste plaats door de vorming van een nieuw kabinet. Dit nieuwe kabinet heeft besloten het Transitiefonds op te heffen en daarmee ook een streep te zetten door het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Dit betekende eveneens het einde voor het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG), waaraan we met alle gebiedspartners
5
een forse inhoudelijke bijdrage hebben geleverd. Daarmee is de gewenste zekerheid en richting nog altijd afwezig. We zijn in afwachting van nieuw rijksbeleid. Als gemeente hebben we geprobeerd zo goed mogelijk onze zorgen voor het voetlicht te brengen, te blijven samenwerken aan de opgaven en betrokkenen op de hoogte te houden van de ontwikkelingen en gevolgen daarvan. Leefbare kernen Het behoud en versterken van de leefbaarheid in onze kernen verdient doorlopend aandacht. Wij willen kernen waar het goed wonen is en waar voldoende aanbod voorhanden is; waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Daarnaast zetten wij in op kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en om samen te komen. Het is een prachtige opgave om onze voorzieningen in stand te houden en participatief plannen in ontwikkeling te brengen. Wij hebben in 2024 ons woningbouwprogramma verder uitgebouwd op basis van de in 2021 vastgestelde woonvisie. Ons speerpunt is geweest om in elke kern een gemeentelijk woningbouwplan in uitgifte te hebben of in het vooruitzicht te hebben. Daarnaast hebben wij de nodige grondposities ingenomen. Wij zijn begonnen met het aanbrengen van meer balans en doorstroming op de woningmarkt door een gevarieerd(er) woningbouwaanbod na te streven. Daarbij richten wij ons op sociale woningbouw, wonen met zorg en betaalbaarheid van woningen.
In onze plannen houden wij meer rekening met de opgaven voor natuur en klimaatadaptief bouwen. Daar waar wij groene structuren aanbrengen, zijn deze kwalitatief hoogwaardig. Onze inspanningen op het gebied van wonen monden uit in een volkshuisvestingsprogramma. In 2024 hebben wij gewerkt aan verschillende woningbouwplannen om zoveel mogelijk te kunnen voorzien in de vraag. Daarbij zien wij dat naast een continue woningbouwproductie de behoefte aan een daadkrachtig volkshuisvestingsprogramma is toegenomen. Onze volkshuisvestelijke opgaven gaan over het vinden van balans tussen beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit. Aan de hand van de door de Raad vastgesteld "Ruimtebehoefte bedrijventerreinen" zijn wij gestart met het innemen van nieuwe grondposities. Er is een lokale uitbreidingsbehoefte waarneembaar die wij op korte en middellange termijn willen faciliteren. De mogelijkheden voor nieuwe bedrijventerreinen richten zich op de grote(re) 3 kernen in de gemeente. De clustering van maatschappelijk vastgoed heeft de laatste jaren geleid tot verschillende plannen in de kernen Manderveen, Fleringen, Langeveen en Geesteren. We hebben het afgelopen jaar in de verschillende projectgroepen een bijdrage geleverd aan de voortgang van deze projecten. • De huiskamer in Manderveen is opgeleverd.
De afronding van het totale project verdient nog aandacht en inzet, met betrekking tot een aantal contractuele afspraken en de buitenruimte rondom het gebouw. • In Geesteren is de Aloysiusschool nieuwgebouwd met behoud van het authentieke gedeelte. • De planvorming voor een integrale MFA in Langeveen is voortgezet, waarbij het RO- en vergunningentraject is voorbereid. Eveneens heeft in 2024 de noodzakelijke grondtransactie plaatsgevonden, waardoor de gemeente eigenaar is geworden van de ondergrond van de nieuwe locatie. • De aanbesteding voor de bouw van de MFA in Fleringen is gestart en gegund. Het plan is inmiddels volledig van dekking voorzien en kan worden uitgevoerd.
6
•
Doorontwikkeling Vitaal en Leefbaar Geesteren/sporthal.
Parallel aan de hiervoor genoemde concrete projecten zijn er ook in andere kernen initiatieven kenbaar gemaakt om maatschappelijk vastgoed door te ontwikkelen of duurzaam te transformeren. Daarbij wordt onder andere gerefereerd aan de kern Reutum, Vasse en Fleringen, waarbij plannen zijn voor herinvulling van kerkelijk vastgoed. In Langeveen zet een werkgroep zich in om de functie van het kerkgebouw, bedoeld voor de eredienst, juist voort te zetten. Tubbergen beschikt over verschillende vormen van maatschappelijke voorzieningen, die in de meeste gevallen worden beheerd en geëxploiteerd door stichtingen. Op zowel de korte als lange termijn kan dit vastgoed onder druk komen te staan, terwijl dit soort voorzieningen vitaal zijn voor onze samenleving. Wij plaatsen daarmee de discussie over maatschappelijke voorzieningen in het licht van demografische ontwikkelingen en het algemene voorzieningenniveau in de kernen. Vanuit het perspectief van leefbaarheid streven wij kansengelijkheid na. Het behouden of realiseren van een maatschappelijke voorziening is impliciet een investering in de jeugd en daarmee de toekomst. Het gaat daarbij niet per definitie om een investering in 'stenen', maar vooral over de vraag hoe met programmering een bijdrage kan worden geleverd aan positieve gezondheid.
Met strategisch accommodatiebeleid beogen wij te beschikken over een meerjarig toekomstperspectief voor onze voorzieningen. In 2024 is een startnotitie opgesteld en een projectgroep geformeerd met als doel om in 2025 het accommodatiebeleid op te leveren. Onze ambitie om het thema veiligheid integraler te benaderen heeft in 2024 geleid tot de vaststelling van een Integraal Veiligheidsplan (IVP). Het IVP is het instrument van de gemeente waarmee we aangeven op welke wijze we invulling geven aan onze regierol op openbare orde en veiligheid. Eveneens geven we aan waar de prioriteiten liggen. Voor een verdere inhoudelijke en financiële toelichting op het jaar 2024 verwijzen wij u naar de verschillende onderdelen van deze jaarstukken.
7
Nota van aanbieding Indeling jaarstukken Het college biedt hierbij de jaarstukken 2024 ter vaststelling aan de gemeenteraad aan. Met de aanbieding van de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer in 2024. Uitgangspunt hiervoor is het leveren van een gedegen kwaliteit waarbij het verkrijgen van een goedkeurende verklaring, ook voor de rechtmatigheid, een voorwaarde is. De in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) genoemde jaarstukken bestaan uit:
De jaarstukken zijn het sluitstuk van de Planning & Control-cyclus. In het eerste gedeelte, het jaarverslag, staat het gevoerde beleid centraal. In het jaarverslag wordt de indeling van de begroting 2024 gevolgd en wordt de realisatie van de doelstellingen uit de ambitiebegroting en basisbegroting nader beschouwd. In het tweede gedeelte, de jaarrekening, worden de cijfers gepresenteerd.
Resultaat en analyse Resultaat Verloop resultaten producten Planning & Control op begrotingsbasis 2024
Verloop resultaten producten Planning & Control op begrotingsbasis 2024 P&C cyclus 2024
(Bedragen x € 1.000)
Saldo primitieve begroting (overschot)
1.146
Saldo Perspectiefnota 2025 (jaarschijf 2024) (tekort)
-613
Saldo programmajournaal (overschot)
341
Saldo 2024 op begrotingsbasis (overschot) ten gunste van de algemene reserve
873
Verloop begroting 2024 versus jaarstukken 2024
8
Naast de specifieke verantwoording, zoals u die in het vervolg van de jaarrekening zult aantreffen gaan wij in dit algemene deel in hoofdlijnen in op de financiële uitkomsten. Allereerst een financiële samenvatting van de verschillende onderdelen van dit hoofdstuk gevolgd door een opbouw van het uiteindelijke resultaat, zowel vóór als na bestemming. Voordelig resultaat jaarverantwoording 2024 Af: budgetoverheveling -/Af: specifieke resultaatbestemming -/Uiteindelijk nadelig resultaat jaarverantwoording 2024
€ 532.000 € 756.000 € 78.000 € 302.000
Dit uiteindelijk nadelige resultaat van de jaarverantwoording 2024 van € 302.000 onttrekken we aan de algemene reserve (het weerstandsvermogen). .Resultaat jaarverantwoording 2024 (Bedragen x € 1.000)
Raming 2024 vóór wijziging
Raming 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Baten
55.765
67.703
69.055
Lasten
-60.961
-69.864
-68.413
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-5.196
-2.162
642
Onttrekking aan reserves
7.217
6.359
4.520
Toevoeging aan reserves
-2.021
-4.197
-4.630
0
0
532
Het gerealiseerde resultaat
Analyse Analyse verschillen reserves Onder de programma’s en in de staat van reserves (en voorzieningen) wordt uitvoerig ingegaan op de verschillende mutaties betreffende de reserves (en voorzieningen). Ook wordt verderop in deze nota van aanbieding een nadere toelichting gegeven op het (ontstaan van het) totaal van onze reserves (en voorzieningen). Voor een verklaring van het resultaat voor bestemming (dus zonder de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves) in relatie tot het resultaat na bestemming wordt kort stilgestaan bij de verschillen tussen de raming en de realisatie betreffende de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves. De afname van de reserves heeft voor het overgrote deel te maken met de winst- en verliesnemingen binnen het grondbedrijf welke leiden tot een onttrekking in de algemene reserve en onttrekkingen m.b.t. de ambitiebegroting. Tevens zijn er lagere onttrekkingen aan de reserves welke te maken hebben met werkzaamheden die in 2024 niet of niet volledig zijn uitgevoerd en in 2025 verder worden opgepakt. Zie hiervoor ook het voorstel met betrekking tot budgetoverheveling. Analyse uitkomsten op hoofdlijnen na bestemming Hierna wordt ter verklaring van het voordelig resultaat (na bestemming) een analyse op hoofdlijnen gegeven. Vergeleken zijn de werkelijke baten en lasten met de ramingen na verwerkte begrotingswijzigingen.
9
10
omschrijving
voordeel
nadeel
(Bedragen x € 1.000) Programma ambitiedeel Werkbudget positieve gezondheid
50
Herijking maatschappelijk akkoord
150
Programma basisdeel Overbrenging archief naar statische fase
63
Juridische controlling
49
Rente (stelpost, schatkistbankieren, etc.)
109
Algemene uitkering
272
Taakmutaties algemene uitkering
270
Voorziening pensioenen wethouders
341
Griffie
95
Proceskostenvergoeding WOZ
35
Loonheffing WKR
41
Omzetbelasting
100
Omgevingsdienst Twente
51
Integrale veiligheid
50
Wegen
120
Bermen en sloten
67
Groenvoorziening
30
Stroomkasten
29
Toeristenbelasting
27
Lokaal onderwijsbeleid
31
Zwembad De Vlaskoel
24
Muziekonderwijs
46
Vluchtelingen
61
Heroriëntatie vrij toegankelijke voorzieningen
34
Wet inburgering
63
Vluchtelingen Oekraïne
189
Rijksbijdrage versterken sociale cohesie Albergen
145
Minimabeleid
59
Hulpmiddelen
39
Migratieketen
112
Regiotaxi
28
Beleid en uitvoering Maatwerkdienstverlening 18+
421
Huishoudelijke ondersteuning
103
Kinderopvangtoeslag
34
Aanpak huiselijk geweld
29
Participatiewet
125
Participatie en re-integratie
91
Wmo ondersteuning individueel
27
Wmo verblijf
25
11
omschrijving
voordeel
nadeel
Jeugd
855
Bestemmingsplanwijzigingen op verzoek
54
Omgevingsvergunningen
70
Dwangsommen toezicht/handhaving bouwen en slopen
46
Overige mee- en tegenvallers
9
Totaal
2.601
2.068
Zoals uit het overzicht blijkt wordt het voordelige resultaat over het jaar 2024 ten bedrage van €532.000 (€2.601.000 minus €2.068.000) voor het overgrote deel veroorzaakt door herijking maatschappelijk akkoord (€150.000), rente (€109.000), algemene uitkering (€272.000), taakmutaties algemene uitkering (€270.000), voorziening pensioenen wethouders (-€341.000), wegen (-€120.000), bermen en sloten (€67.000) en sociaal domein (€84.000). De overige verschillen betreffen veelal afwijkingen die betrekking hebben op de reguliere taken. Deze worden nader verklaard en toegelicht in het jaarverslag en de toelichting op de jaarrekening onder de programma’s. Uit bovenstaand overzicht blijkt dus dat de jaarstukken 2024 met een positief saldo van €532.000 is afgesloten. Dit positieve saldo is voor €756.000 ontstaan omdat budgetten in 2024 niet volledig zijn aangewend. We stellen voor deze budgetten over te hevelen naar 2025.
12
Over te hevelen budgetten 2024 t.l.v. (Bedragen x € 1.000)
Totaal
t.l.v. alg.
reserves
middelen
Adviseurskosten grondaankoop toekomstige woningbouw
55
55
Maatschappelijk vastgoed irt demografie
28
28
Rijksbijdrage versterken sociale cohesie Albergen
145
Schoolmaatschappelijk werk
13
Vluchtelingen
61
Wet inburgering
138
17
121
Armoedebeleid
12
12
0
IJslands preventie model
59
59
0
Leefbaarheidsfonds
11
11
0
Positieve gezondheid
58
8
50
Voorzieningen jeugd
7
7
0
Dorpsondersteuner
9
9
Overbrenging archief naar statische fase
63
Bestuursadviseur
0 0 145
13
0 61
0 63
9
9
0
Migratieketen
491
379
112
Cultuurnota
22
22
0
Belang en behoud van cultureel erfgoed
9
9
0
MijnDorp2030/2031
196
46
150
Onderhoud kunstwerken
200
200
0
Boomveiligheidscontrole
24
24
Vervanging stroomkasten
29
Buurtsportcoach
16
16
0
Europese richtlijn energieprestatie gebouwen
7
7
0
Handhaving energielabel C kantoren
2
2
0
Borgen van de veiligheid van decentrale bestuurders
7
7
0
Projectgelden leefomgeving van de toekomst
274
274
0
Soorten managementplan
138
138
0
Circulaire economie
17
17
0
Wijkaanpak Tubbergen
145
145
0
Stimuleringsregeling groen cheques
29
29
0
Werkbudget leefomgeving van de toekomst
138
138
0
Werkbudget bedrijfsuitbreiding
1
1
0
Integraal veiligheidsbeleid
29
4
25
2.441
1.685
756
Te storten in reserve verplichtingen voorgaande jaren
0 29
Na deze storting in de reserve verplichtingen voorgaande jaren bedraagt het negatieve saldo -€224.000 (€532.000 minus €756.000). Voordat dit volledige negatieve saldo wordt onttrokken aan de algemene reserve wordt een specifieke resultaatbestemming voorgesteld. Hierover is door de raad nog geen besluit genomen. Het gaat hierbij om de volgende mutatie:
13
Bestemming resultaat 2024 (Bedragen x € 1.000) Omschrijving
Totaal
1 Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven (december circulaire)
46
2 Spreidingswet (december circulaire)
32
Totale mutatie te bestemmen resultaat
78
Toelichting op de onderdelen uit de resultaatbestemming Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven (december circulaire) Sinds 3 juli 2023 zijn de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) opengesteld, waarmee veehouders hun bedrijfslocaties tegen subsidie kunnen beëindigen. Spreidingswet (december circulaire) Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. Voor 2024 ontvangen zij hiervoor een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag wordt verdeeld op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente. Samenvatting Na besluit van de raad wordt voorgenoemd bedrag gedoteerd aan de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. Het negatieve saldo bedraagt dan -€302.000 (-€224.000 minus €78.000) en wordt, conform bestendige gedragslijn, onttrokken aan de algemene reserve. In de perspectiefnota komen wij terug op de actuele stand van de reserves en het eventueel vrij te besteden bedrag in de reserves. Dit alles rekening houdend met de benodigde weerstandscapaciteit.
Reserves en voorzieningen In samenvattende vorm geven wij onderstaand een overzicht van de mutaties in de reserves en voorzieningen. Saldo 1-1-2024
Saldo 31-12-2024
Mutatie
(Bedragen x € 1.000) Algemene reserve
5.158
5.776
619
Bestemmingsreserves
22.976
22.467
-509
Totaal reserves
28.134
28.243
110
Voorzieningen algemeen
4.474
5.090
616
Totaal voorzieningen
4.474
5.090
616
ALGEHEEL TOTAAL
32.608
33.333
725
14
De toename van de reserves en voorzieningen voor een bedrag van €110.000 wordt deels veroorzaakt door dotatie van resultaatnemingen van de begroting en tussentijdse rapportages ten bedrage van €874.000 en door mutaties in het grondbedrijf ten bedrage van €872.000. Onttrekkingen worden veroorzaakt door de dekking van de ambitiebegroting/coalitieakkoord voor een bedrag van €844.000, afwaardering Aloysiusschool te Geesteren voor een bedrag van €209.000. Verdere onttrekkingen zijn voor samenhangende objectenregistratie gemeenten €87.000, afschrijvingslasten majeure projecten €101.000, Vennootschapsbelasting €133.000 en uitvoeringsplan KOG €100.000. De vermeerdering van de voorzieningen heeft vooral betrekking op het pensioenaanspraken en wachtgelden wethouders van €216.000 en exploitatieoverschotten op rioleringen en afval van €400.000. Voor een bedrag van €1.713.000 werd er nog geen beroep gedaan op de reserves (zie budgetoverheveling). In de toelichting op de jaarrekening is een overzicht van alle mutaties van reserves en voorzieningen opgenomen, met daaraan toegevoegd een overzicht van alle mutaties per reserve en voorziening. Verder verwijzen wij tevens naar de paragraaf weerstandsvermogen.
Voor de volledigheid moet worden opgemerkt dat in bovenstaande opstelling van de reserves en voorzieningen (nog) geen rekening is gehouden met de voorgestelde toevoegingen op grond van de resultaatbestemming 2024.
Financiële positie en bestemming resultaat Beoordeling financiële positie Bij het beoordelen van de financiële positie dienen wij ook naar financiële vooruitzichten te kijken, met daarin opgenomen een weging van de risico's van de gemeente. Verder is de reservepositie evenals de aanwendbaarheid daarvan van belang en speelt de hoogte en (onbenutte) belastingcapaciteit een belangrijke rol. De beoordeling op deze plek houden wij beperkt omdat ook in de separaat aan de orde zijnde meerjarenbegroting 2025-2028 wordt ingegaan op de vooruitzichten voor 2025 e.v. De jaarstukken kunnen met een batig saldo (voor bestemming) worden afgesloten.
Bestemming resultaat Het positieve eindresultaat van deze jaarstukken 2024 bedraagt €532.000. Dit positieve eindresultaat is een resultante van de in deze nota van aanbieding genoemde voorstellen. Wij stellen uw raad voor om dit als volgt te bestemmen: a) Toevoeging reserve verplichtingen voorgaand dienstjaar €756.000; b) Toevoeging reserve incidenteel beschikbare algemene middelen €78.000. Uiteindelijk blijft een negatief resultaat over van €302.000. Conform bestaand beleid wordt dit bedrag onttrokken aan de algemene reserve.
15
Inleiding ambitiebegroting Deze jaarrekening neemt het coalitieakkoord gemeente Tubbergen 2022-2026 met de naam "En noe, met mekaar, vedan!" als basis. Het zogenaamde ambitiedeel van deze begroting is gebaseerd op de volgende 5 opgaven uit dit coalitieakkoord: • Leefbare kernen • Buitengebied in Balans • Leefomgeving van de toekomst • Positieve gezondheid • Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht Deze 5 opgaven zijn in eerste instantie verder beschreven en uitgewerkt in actielijnen en doelen waarna op hoofdlijnen wordt aangegeven hoe we hier een bijdrage aan denken te gaan leveren. Per opgave wordt afgesloten met een financieel overzicht. In dit overzicht zijn ook de beschikbare werkbudgetten opgenomen.
16
Programma Leefbare kernen Inleiding Leefbare kernen gaat over het wonen, werken en verblijven in onze kernen. Wij stimuleren kernen waar het aangenaam wonen is, waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Ruimte voor jeugd en ontwikkeling van talent. Maar vooral ook kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en om samen te komen. Kernen met een veilige leefomgeving. We zien onze leefomgeving veranderen. Het wordt moeilijker om voorzieningen in stand te houden. Dit geldt voor winkels, horeca, kerken, kulturhusen, sportvoorzieningen en scholen. Aan de andere kant zien we initiatieven uit de kernen waarbij nieuwe plannen en combinaties van functies ontstaan. Dit maakt de kernen krachtiger. Van oudsher zijn onze inwoners gewend om de leefbaarheid van hun omgeving in eigen hand te nemen en te zorgen dat het er goed vertoeven is. Het versterken van de leefbaarheid van onze kernen wordt door inwoners en gemeente samen opgepakt. We realiseren ons dat het leefbaar houden van de kernen een doorlopende inspanning vraagt. In de huidige vier jaar zullen we vooral inzetten op de meerjarige woningbouwprogrammering, versterking van maatschappelijk vastgoed en het vitaal houden van verblijfsgebieden. We vertalen onze ambities naar vier actielijnen: • Wonen • Economie, arbeidsmarkt, 3O’s, Recreatie en vrijetijdseconomie • Ruimte en maatschappelijk vastgoed • Integrale veiligheid
Actielijn 1 Wonen: Perspectief op woningbouw Wij willen dat het aantal en het type woningen in onze kernen passen bij de vraag. Het uitgangspunt is daarbij dat inwoners voor hun woning zoveel mogelijk in hun eigen gemeente terecht kunnen. Ook is het belangrijk dat woningen voor elke doelgroep bereikbaar en toegankelijk zijn. Vanuit de gemeente willen we bouwen binnen de grenzen van een kern. In de meeste gevallen gaat het om plekken die verbeterd moeten worden of plekken waarvan de bestaande functie vervalt. Denk hierbij aan het verdwijnen van een bedrijf, het transformeren van bestaand vastgoed of het slopen van oude woningen. Als er binnen de kern geen plekken zijn om te bouwen, kijken we naar bouwmogelijkheden aan de rand van een kern. Inbreiding waar het kan, uitbreiding waar het moet. Kernen zijn verschillend in de behoefte aan woningen. Daarom blijven we in gesprek om te kijken wat bij elke kern past. We willen diversiteit in woningbouw. Het gaat hierbij om huur en koop voor verschillende doelgroepen, door elkaar heen gebouwd. We willen inzetten op een nog actiever grondbeleid en gaan de mogelijkheden hiervoor in beeld brengen. Er is verschil in hoeveel en welk soort woningen nu nodig en gewenst zijn en wat de vraag over 15 jaar is. Huidige knelpunten zijn bijvoorbeeld betaalbare woningen voor starters en woningen voor ouderen.
In onze Woonvisie kijken we op basis van onderzoek en gesprekken met alle betrokkenen vooruit op de vraag naar woningen. We proberen te sturen op het aanbod van woningen dat daarop aansluit. Hierbij houden we de behoefte op de lange termijn en de bestaande voorraad in het oog.
17
Ons doel Wij willen sturen op een meerjarige woningbouwprogrammering. Via ons grondbedrijf treden wij op als ontwikkelaar. Via ons ruimtelijk en planologisch instrumentarium faciliteren wij particuliere initiatiefnemers en projectontwikkelaars. Wij willen het grootste gedeelte van de geprognosticeerde woonbehoefte tot 2030 in de huidige bestuursperiode faciliteren. In 2026 kijken we terug op een woonbeleid dat uitvoeringsgericht is geweest, waarbij in elke kern nieuwe mogelijkheden voor woningbouw zijn ontstaan, passend bij de lokale behoefte.
Hoe leverenden we een bijdrage aan Perspectief op woningbouw In 2024 hebben wij gewerkt aan verschillende woningbouwplannen om zoveel mogelijk te kunnen voorzien in de vraag. Daarbij zien wij dat naast een continue woningbouwproductie de behoefte aan een daadkrachtig volkshuisvestingsprogramma is toegenomen. Onze volkshuisvestelijke opgaven gaan over het vinden van balans tussen beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit. • Strategische grondaankopen: in elke kern blijven we aansturen op het bieden van een goed perspectief op nieuwe woningbouwmogelijkheden. Zowel door inbreiding als uitbreiding. In de meeste kernen hebben we inmiddels een strategische grondpositie ingenomen. In de kernen waar we nog geen positie hebben, worden gesprekken gevoerd om tot verwerving te komen. • Betaalbaarheid: in het kader van betaalbaarheid hebben we in onze uitgifteplannen aangestuurd op meer sociale woningbouw en betaalbare woningen. We hebben de verdeling 30-40-30 (sociaal-betaalbaar-vrij) zoveel mogelijk gehanteerd, tenzij specifiek maatwerk nodig was door lokale omstandigheden (behoefte) of een (te) beperkte omvang van het plangebied. Ook leggen we dit als kader neer bij particuliere ontwikkelingen.
• Afstemming woningstichting: met de Woningstichting Tubbergen, onze eerste partner op het gebied van volkshuisvesting, voeren we de prestatieafspraken uit waarbij onder meer ingezet zal worden op het toevoegen van 130 sociale huurwoningen. Wij zien dat de woningstichting hier daadkrachtig invulling aan geeft. • Woonzorgbeleid: in het verlengde van de woonvisie is het woonzorgbeleid vastgesteld. Sociaaldemografische ontwikkelingen, zoals vergrijzing en meer kleine huishoudens, hebben een sterke invloed op de woning- en zorgmarkt. Daarom willen we vanuit verschillende beleidsterreinen tot passende oplossingen komen. Een integrale woonzorgvisie biedt daarbij uitkomst. Dit in nauwe samenwerking met de Woningstichting en de zorgpartijen. • Actualisatie woningbouwprogrammering: we actualiseren periodiek ons woningbouwprogramma, waarbij wij onze woningbouwproductie hebben gemaximaliseerd binnen de regionale afspraken. Daarbij dragen we bij aan een herijking van de Twentse woondeal.
Actielijn 2 Economie, arbeidsmarkt, 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie Het bieden van een economisch perspectief en werkgelegenheid heeft een nauwe relatie met voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en voor locaties waar bedrijven zich kunnen vestigen. Daarbij ligt de nadruk op het behouden en versterken van het lokale bedrijfsleven. Goede vestigingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven betekent voldoende en passende bedrijventerreinen in de grote kernen. We geven lokale ondernemers in alle kernen de ruimte door in te zetten op maatwerk. Wij verbinden partijen aan elkaar en helpen met het vinden van de juiste routes.
18
Centraal staan het behoud en de versterking van de bedrijvigheid, de werkgelegenheid en ons verdienvermogen. Er is een collectief belang voor het versterken van de brede economie in Tubbergen en in Twente. Twente in zijn geheel als aantrekkelijke en bereikbare regio voor wonen, werken en recreëren. Hierbij wordt ingezet op samenwerkingen met de ondernemers(verenigingen), verbindingen tussen de 3 O’s (ondernemers, onderwijs, overheid) en het collectieve belang van een brede welvaart. Hierbinnen is veel ruimte voor onze lokale arbeidsmarkt, vrijetijdseconomie en ontwikkeling van talent. Met betrekking tot vrijetijdseconomie zit er nog veel potentie in het economisch perspectief van de sector. Om dit te kunnen verzilveren, willen we blijvend inzetten op het verbeteren van de kwaliteit en de producten die worden geleverd.
Ons doel Wij willen een bijdrage leveren aan een sterke economische sector. Wij willen dat ons bedrijfsleven participeert en profiteert van de ontwikkelingen in Noordoost Twente en de regio Twente. Wij verbinden partijen via ons netwerk binnen de 3O’s. Daarnaast herkennen wij in onze gemeente een sterke vorm van vrijetijdseconomie, waarbij wij inzetten op kwalitatief toerisme. In 2026 kijken we terug op: • Nieuw gerealiseerde bedrijventerreinen in de grote kernen. • Een versterkt centrum van de kern Tubbergen (waarbij uitvoering is en wordt gegeven aan het centrumplan 2022). • Een goed onderhouden relatie met onze ondernemers inclusief perspectief op wat wij verstaan onder goed centrum/ondernemersmanagement. • Een bijdrage geleverd aan talentontwikkeling via de 3 O’s. • Een goede balans tussen de landschapskwaliteiten van ons gebied, de leef- en werkomgeving voor inwoners en de groeimogelijkheden van de toeristische sector; • Geboden mogelijkheden voor marktconforme en gebiedspassende bedrijvigheid; • Uitvoering van projecten en ideeën die gericht zijn op toerisme of dagrecreatie als aanvulling op het bestaande aanbod, gericht zijn op interessante doelgroepen of zorgen voor seizoenverlenging; • Ingerichte toeristisch interessante locaties in de kernen en in het buitengebied.
Hoe leverden we een bijdrage aan Economie, arbeidsmarkt en 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie Strategische visie In 2024 hebben we de hoofdopzet voor een strategische economische visie neergelegd. Deze visie geeft inzicht in onze bedrijfssectoren, kansen voor werkgelegenheid en verwachtingen van ons economisch perspectief. Het eerder verrichte onderzoek naar talentbehoud is geïntegreerd in de conceptvisie. Door middel van trends & ontwikkelingen wordt er in de visie toegewerkt naar een beeld over ons verdienpotentieel in de toekomst en welke rol de gemeente inneemt in de economische sector. Bedrijventerreinen We hebben ons georiënteerd op uitbreidingen van de bedrijventerreinen in de 3 grote kernen, op basis van een actieve grondpolitiek. In Geesteren hebben wij een grondpositie verworven en in 2024 een
19
planontwikkeling gestart. In Albergen heeft een voorgenomen grondaankoop vooralsnog niet geleid tot positieve besluitvorming. En in Tubbergen zijn particuliere ontwikkelaars actief, waarin wij via het planologisch spoor faciliteren en sturen. Voorts hebben wij in 2024 gewerkt aan nieuwe bedrijventerreinenvisie. Een startnotitie is aan de raad aangeboden en de conceptvisie is tot stand gekomen door middel van participatie met ondernemers en ondernemersverenigingen. In de bedrijventerreinenvisie worden de uitgangspunten van het eerder door de raad vastgestelde behoefteonderzoek en de regionale afspraken eveneens gehanteerd. Samenwerking grensregio Wij hebben de grenssamenwerking met Uelsen hernieuwd. Dat heeft geleid tot bestuurlijke connecties en een kwartaallijkse overlegvorm. 3O's Afgelopen jaar hebben we opnieuw ondernemers en onderwijs met elkaar verbonden. Met Saxion hebben we workshops georganiseerd, die jaarlijks succesvol worden ontvangen. Daarnaast hebben we samen met agrarische hogescholen via de Agrohub ook weer ondernemers geholpen met diverse vraagstukken op het gebied van voeding, verduurzaming of aanvullende inkomensstromen. Recreatie en toerisme Wij hebben in 2024 het ambitiedocument Toerisme & Recreatie opgesteld.
Dit was een co-creatieproces met Twente Marketing, Marketing Oost, de lokale VVV’s en Tourist info’s, lokale ondernemers en stakeholders uit de sector van Noordoost Twente, de gemeenten in Noordoost Twente en het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Het ambitiedocument geeft richting aan de doorontwikkeling van de sector op het snijvlak van een aantrekkelijk toeristisch klimaat en de leefbaarheid van ons gebied. De programmalijnen in het ambitiedocument zijn gekoppeld aan subsidieregelingen voor onder andere inwoners en ondernemers om initiatieven te ontwikkelen. Ook liggen er relaties met cultuur, promotie, activiteitenontwikkeling en onderzoek naar herijking van vitaliteits- en verblijfsrecreatieve onderzoeken.
Actielijn 3 Ruimte en maatschappelijke voorzieningen Vanuit het perspectief van leefbaarheid is het van belang dat er in de kernen ruimte is om elkaar te ontmoeten. Maatschappelijk vastgoed (cultuur, sport, onderwijs) voorziet hierin, maar staat vaak onder druk door een moeizame exploitatie, verouderd vastgoed of kwetsbaarheden in bestuur of beheer. Er is een trend waarneembaar dat maatschappelijk vastgoed in kernen wordt geclusterd op één locatie om voldoende toekomstbestendig te zijn en kruisbestuiving (in zowel organisatie als bezoekers) te bewerkstelligen. Wanneer deze beweging vanuit de samenleving zelf komt, moedigen wij dat aan. De bestaande initiatieven blijven we ondersteunen. Wij horen graag welke ideeën leven en welke opgaven men in de kernen wil aanpakken. Een breed draagvlak is een vereiste. Daarbij vinden wij het belangrijk dat het niet om de stenen zelf gaat, maar vooral om het maatschappelijk effect dat tot stand wordt gebracht als functies worden gecombineerd.
20
Ten aanzien van het maatschappelijk vastgoed herkennen wij de opgaven rondom herbestemming van kerkelijk vastgoed. Als wij een vraag krijgen uit de dorpen, kunnen we het proces faciliteren. Hierbij vinden wij draagvlak in de kernen belangrijk.
Ons doel Wij willen een bijdrage leveren aan een robuust voorzieningenniveau. Wij zijn van mening dat maatschappelijk vastgoed duurzaam moet worden geëxploiteerd en dat kan het beste tot stand komen vanuit de kernen zelf. Wij dragen bij door te adviseren en processen te ondersteunen. In 2026 kijken we terug op: • Kansrijke clustering van voorzieningen met een duurzaam perspectief op exploitatie en beheer. • Effectieve regeling verduurzaming vastgoed. • Een goede samenwerking in en met onze kernen bij vraagstukken waarbij onderwijs, cultuur, sport en aanpalende (commerciële) dienstverlening wordt gecombineerd.
Hoe leverden we een bijdrage aan Ruimte en maatschappelijke voorzieningen De clustering van maatschappelijk vastgoed heeft de laatste jaren geleid tot verschillende plannen in de kernen Manderveen, Fleringen, Langeveen en Geesteren. Vanuit het Maatschappelijk Akkoord is ruimte gegeven aan dorpen om planvorming op te starten zodat de toekomstbestendigheid van een kern kan worden gewaarborgd. We hebben het afgelopen jaar in de verschillende projectgroepen een bijdrage geleverd aan de voortgang van deze projecten. • De huiskamer in Manderveen is opgeleverd. De afronding van het totale project verdient nog aandacht en inzet, met betrekking tot een aantal contractuele afspraken en de buitenruimte rondom het gebouw. • In Geesteren is de Aloysiusschool nieuwgebouwd met behoud van het authentieke gedeelte. • De planvorming voor een integrale MFA in Langeveen is voortgezet, waarbij het RO- en vergunningentraject is voorbereid. Eveneens heeft in 2024 de noodzakelijke grondtransactie plaatsgevonden, waardoor de gemeente eigenaar is geworden van de ondergrond van de nieuwe locatie. • De aanbesteding voor de bouw van de MFA in Fleringen is gestart en gegund. Het plan is inmiddels volledig van dekking voorzien en kan worden uitgevoerd. • De integrale sport/gezondheidscluster in Geesteren heeft in 2023 niet geleid tot een aanvaardbaar dekkingsvoorstel.
De werkgroep heeft in 2024 een doorstart gemaakt en werkt toe naar een nieuw voorstel voor een "Vitaal en leefbaar Geesteren" met betrekking tot een multifunctionele sporthal. • Het multifunctionele plein in Geesteren heeft in 2024 nog niet geleid tot planrealisatie. Wel is een nieuwe werkgroep opgestaan die met ondersteuning van gemeente toewerkt naar uitvoering. Parallel aan de hiervoor genoemde concrete projecten zijn er ook in andere kernen initiatieven kenbaar gemaakt om maatschappelijk vastgoed door te ontwikkelen of duurzaam te transformeren. Daarbij wordt onder andere gerefereerd aan de kern Reutum, Vasse en Fleringen, waarbij plannen zijn voor herinvulling van kerkelijk vastgoed. In Langeveen zet een werkgroep zich in om de functie van het kerkgebouw, bedoeld voor de eredienst, juist voort te zetten. De werkwijze die hoort bij de actualisatie van het
21
Maatschappelijk Akkoord zal bij transformatie leidend zijn voor toekomstige samenwerking met betrekking tot deze initiatieven. Strategisch accommodatiebeleid Tubbergen beschikt over verschillende vormen van maatschappelijke voorzieningen, die in de meeste gevallen worden beheerd en geëxploiteerd door stichtingen. Op zowel de korte als lange termijn kan dit vastgoed onder druk komen te staan, terwijl dit soort voorzieningen vitaal zijn voor onze samenleving. Wij plaatsen daarmee de discussie over maatschappelijke voorzieningen in het licht van demografische ontwikkelingen en het algemene voorzieningenniveau in de kernen. Vanuit het perspectief van leefbaarheid streven wij kansengelijkheid na. Het behouden of realiseren van een maatschappelijke voorziening is impliciet een investering in de jeugd en daarmee de toekomst. Het gaat daarbij niet per definitie om een investering in 'stenen', maar vooral over de vraag hoe met programmering een bijdrage kan worden geleverd aan positieve gezondheid. Met strategisch accommodatiebeleid beogen wij te beschikken over een meerjarig toekomstperspectief voor onze voorzieningen. In 2024 is een startnotitie opgesteld en een projectgroep geformeerd met als doel om in 2025 het accommodatiebeleid op te leveren.
Actielijn 4 Integrale veiligheid Tubbergen is al jarenlang een van de veiligste gemeentes van ons land. Dit willen we graag zo houden. Op het gebied van veiligheid spelen uiteenlopende vraagstukken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. Dit complexe terrein kent niet alleen veel vraagstukken, partijen en instrumenten, maar ook tal van verbindingen met ander gemeentelijk en regionaal beleid. We hebben de behoefte om focus aan te brengen in dit speelveld en de speerpunten in nieuw integraal veiligheidsbeleid met een uitvoeringsprogramma vorm te geven. Daarbij zien wij als gemeente een regierol. Wij zorgen voor afstemming met onze inwoners en (veiligheids)partners, zoals politie en het openbaar ministerie. Afhankelijk van het onderwerp worden ook andere partijen betrokken, zoals scholen, sociale (wijk)teams, ondernemers en de brandweer. Op het vlak van veiligheid is een verschuiving gaande naar andere criminaliteitsvormen, zoals ondermijning (inclusief zorgfraude) en cybercriminaliteit. Om te zorgen dat de gemeente Tubbergen hoog blijft scoren op het gebied van veiligheid, zal ook in de aankomende periode op het thema ondermijning worden ingezet. Naast de doorontwikkeling van de lokale aanpak ondermijning is een gemeentegrensoverschrijdende aanpak nodig.
Wij willen als samenleving weerbaarder worden en onze inwoners daarover informeren. Wij houden de voedingsbodem voor ondermijnende activiteiten zo klein mogelijk.
Ons doel Wij willen een van de veiligste gemeenten van Nederland blijven. Wij hebben vertrouwen in onze huidige aanpak en in de cultuur die onze inwoners in zich dragen. Wij willen de komende periode de nadruk leggen op een viertal overstijgende thema’s, gebaseerd op de laatste burgerpeiling veiligheid (2021). In 2026 kijken we terug op: • Een meer integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken. • Een strategisch meerjarenperspectief op het thema veiligheid.
22
•
Uitlijning van onze lokale inspanningen met regionale inspanningen.
Hoe leverden we een bijdrage aan Integrale veiligheid We willen als gemeente als volgt werken aan het perspectief op integrale veiligheid: • Strategische agenda. Wij sturen op strategisch niveau. De uitkomsten van de burgerpeiling Veiligheid zijn leidend bij het vormen van onze strategische agenda. Wij zijn koersvast in het volgen van deze agenda en gebruiken onze koers om ook deze vraagstukken op andere overlegtafels te agenderen (veiligheidspartners). • Rollen en bevoegdheden. Wij geven inzicht in waar verantwoordelijkheden liggen. Welke bevoegdheden heeft de raad? Welke besluiten neemt de burgemeester? Wat is de verhouding tussen gemeentelijke taken, regionale taken en overstijgende verantwoordelijkheden (politie).
Wat hebben we daarvoor gedaan? Onze ambitie om het thema veiligheid integraler te benaderen heeft in 2024 geleid tot de vaststelling van een Integraal Veiligheidsplan (IVP). Het IVP is het instrument van de gemeente waarmee we aangeven op welke wijze we invulling geven aan onze regierol op openbare orde en veiligheid. Eveneens geven we aan waar de prioriteiten liggen. Dit is vertaald naar lokale beleidsprioriteiten voor de komende jaren. Dat zijn: 1. Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit 2. Maatschappelijke onrust en migratie 3. Zorg en Veiligheid Het IVP legt daarnaast de basis om in Noordoost Twents verband toe te werken naar gezamenlijke prioriteiten.
Financiën Leefbare kernen Werkbudget leefbare kernen In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €400.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. In de perspectiefnota 2024 is het bedrag verlaagd met €50.000 tot €350.000. In 2024 is €16.910 afgesplitst als “Werkbudget bedrijfsuitbreiding”.
23
Voor de jaarschijf 2024 was €80.000 beschikbaar gesteld. In 2024 is €17.000 afgesplitst als “Werkbudget bedrijfsuitbreiding”. In het programmajournaal is de jaarschijf verhoogd met €40.000. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000): Bodemonderzoeken
25
Visie bedrijventerreinen
17
Externe adviezen
15
Strategische evenementenvisie gemeente Tubbergen
12
Grenssamenwerking Uelsen
35
Volkshuisvestingsprogramma
8
Totaal uitgaven 2024
112
Voor de grenssamenwerking met Uelsen hebben wij ambtelijke ondersteuning gevonden via externe inhuur. De genoemde uitgave betreft de geleverde ureninspanning gedurende het jaar. Dat is begonnen met een hernieuwde ambtelijke en bestuurlijke kennismaking. Na verkenning van gezamenlijke thema’s zijn kwartaaloverleggen ingericht. De te verwachten uitgaven, over de gehele coalitieperiode, betreft het “Volkshuisvestingprogramma”.
24
Werkbudget bedrijfsuitbreiding In de jaarstukken 2023 hebben we aangegeven een bedrag van €20.000 van het “Werkbudget leefbare kernen” af te splitsen. Na een eerste uitgave in 2023 was daarvan op 1 januari 2024 nog €17.000 beschikbaar.
Voor de jaarschijf 2024 was €17.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is dit budget verlaagd met €1.000. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000): Visie bedrijventerreinen
11
Overige kosten
4
Totaal uitgaven 2024
15
Stimuleringsregeling In de begroting 2023 is een bedrag van €600.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. In de perspectiefnota 2024 is €200.000 van “Inbreiding voor uitbreiding” toegevoegd aan de Stimuleringsregeling. Totaal is daardoor €800.000 beschikbaar. Voor de jaarschijf 2024 was €200.000 beschikbaar gesteld. Er is niets uitgegeven in 2024 om de simpele reden dat er geen aanvragen zijn gedaan. Instellen fonds arbeidsmarkt/3O's In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €150.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.
25
Voor de jaarschijf 2024 was €45.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is hieraan een additioneel budget toegevoegd van €6.000. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve.
Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000): Innovatiehub Tubbergen
30
Samenwerkingsverband Hettrix (Heracles, UT, Saxion, ROC, bedrijfsleven, gemeenten waaronder Tubbergen) Deze samenwerking stopt in 2025
11
Samenwerking onderwijs
2
Agrohub
2
Overige kosten
8
Totaal uitgaven 2024
53
Agrohub is een samenwerking binnen de 3O’s waarbij we samenwerken met ondernemers, overheden en onderwijs om vraagstukken voor agrarisch ondernemers op te pakken met hulp van studenten. Daarvoor zijn we een aantal jaar geleden een samenwerking aangegaan met Aeres Hogeschool en Zone college,
26
LTO, Kobra accountants en Dinkelland en Tubbergen. Sinds 2025 doet ook Losser mee. In de afgelopen jaren hebben we hiermee circa 30-40 ondernemers direct en indirect geholpen met vraagstukken voor hun onderneming. De te verwachte uitgaven over de gehele coalitieperiode betreft de doorontwikkeling van de Innovatiehub Tubbergen. De Hetrix stopt in 2025. Evaluatie centrummanagement In de begroting 2023 is een bedrag van €100.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.
De voor de jaarschijf 2024 beschikbaar gestelde €47.000 is ingezet voor de kosten van de centrummanager. Het restant (nog in te vullen budget) is in 2025 beschikbaar ter dekking van de kosten centrummanager Werkbudget recreatie en toerisme In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. In de perspectiefnota 2024 is het bedrag verlaagd tot €150.000.
27
Voor de jaarschijf 2024 was €60.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is het budget verlaagd met €45.000. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000): NOT bestemmingsmanagement 2023 en 2024