Bijlage Begroting 2026 Tubbergen.pdf

•

Hoog percentage inwoners met overgewicht en overmatig alcoholgebruik, boven het landelijk gemiddelde, met een verwachte verdere stijging de komende jaren.

•

Toenemend personeelstekort in de sector zorg en welzijn in de regio en met name op zorg en ondersteuning.

•

Meer inwoners hebben moeite met rondkomen.

•

De mentale gezondheid staat onder druk, vooral bij jongvolwassenen.

Het regioplan Twente, mede opgesteld door Twentse Koers, speelt hierop in door te investeren in preventie en het versterken van de sociale basis. Lokale aanpak 2026 Ook lokaal wordt binnen het programma Gezondheid volop ingezet op preventie en het versterken van de sociale basis. We willen deze beweging doorzetten om een kansrijke omgeving te creëren om in te leven. •

Sociaal en maatschappelijk werk: In 2026 willen we de sociale basis en de lokale toegang tot zorg en ondersteuning versterken. Hier ligt een grote uitdaging mede door de nieuwe inrichting van het welzijnswerk en de dorpsondersteuners. We willen de sociale basis per gebied zo inrichten dat deze aansluit bij de vraag en inspeelt op trends en ontwikkelingen, zoals beschreven in de hervormingsagenda en in onze nota’s over gezondheid, sport en bewegen.

•

Ketenaanpak: gemeenten moeten volgens het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) een ketenaanpak realiseren om gezondheid en preventie structureel te versterken. Dit betekent dat zorg, welzijn, sport, onderwijs en andere partners sámen werken aan één integrale aanpak. Het doel is gezondheidsproblemen eerder te signaleren en te voorkomen, in plaats van achteraf te behandelen. Door de hele keten – van preventie tot zorg – te verbinden, blijft de zorg toegankelijk, betaalbaar en dichtbij inwoners. Zo wordt ingezet op een gezonder en veerkrachtiger Nederland. Een aantal onderdelen zoals valpreventie, Kind en Volwassenen naar Gezond Gewicht, Welzijn op recept en Kansrijke Start zijn verplicht. In 2026 gaan we deze onderdelen verder uitrollen.

•

Mentale Gezondheid: uit meerdere gezondheidsonderzoeken blijkt een toename van mentale gezondheidsproblematiek. Ook van partners horen we een toenemende zorg op dit thema. In 2026 gaan we samen met partners de situatie in de gemeente Tubbergen in beeld brengen om te komen tot passende vervolgstappen.

•

Gezonde leefomgeving: De omgeving waarin inwoners opgroeien, wonen en werken is bepalend voor hun gezondheid. In 2026 willen we – in lijn met de gezondheidsnota – inzetten op het ontwikkelen van een gezonde leefomgeving. Een gezonde leefomgeving is schoon, veilig, groen en sociaal. Dit betekent:

55

o

Minder overlast en gezondheidsrisico’s. Denk hierbij aan verminderen van hittestress en schone luchtkwaliteit.

o

Meer plekken om elkaar te ontmoeten.

o

Ruimte voor groen en natuur om te sporten, spelen en ontspannen.

o

Sterke sociale leefomgeving, hierbij gaat het om de onderlinge relaties, sociale samenhang en het gevoel van veiligheid en betrokkenheid in een buurt of dorp. Een sterke sociale omgeving draagt bij aan mentale gezondheid, vermindert eenzaamheid en vergroot de veerkracht van inwoners

Door hierin te investeren, zorgen we voor gezondere inwoners, lagere kosten , een sterkere gemeenschap en prettige omgeving om in te wonen, werken en recreëren. Versterken Sociale basis. Sociaal-maatschappelijk werk/ dorpsondersteuner: het doel is om de ondersteuning voor onze inwoners gebiedsgericht in te richten, dichtbij de inwoners zodat vroegsignalering en het versterken van de sociale basis beter kan plaatsvinden. Dit heeft geleid tot een verschuiving van middelen. De subsidie aan de welzijnsstichting wordt gefaseerd over meerdere jaren verminderd met in totaal €300.000. Deze wordt ingezet voor de structurele bekostiging van de dorpsondersteuners. Uit de analyse ondersteuningsnetwerk blijkt dat op dit moment een overlap aan taken bestaat tussen de dorpsondersteuner en de welzijnsstichting. We zijn met de welzijnsstichting en de dorpsondersteuners in gesprek om elke functie in zijn kracht te zetten en te komen tot een optimale ondersteuning aan onze inwoners. Ook zijn we met de welzijnsstichting in gesprek over de afbouw en de mogelijk effecten die dit met zich meebrengt. Aandachtspunt: De manier waarop de huidige sociale basis (voorliggende voorzieningen en ondersteuningsnetwerk) is ingericht zien we een aantal aandachtspunten: •

De buurtsportcoaches zijn voorzien van incidentele middelen (rijksmiddelen en gemeentemiddelen) tot en met 2026. Momenteel zijn er geen structurele middelen beschikbaar voor het structureel verankeren van deze ondersteuning. De buurtsportcoaches hebben een belangrijke rol bij het in beweging brengen van inwoners en in het versterken van de sociale basis. Dit vooral door het ondersteunen van het verenigingsleven en sportaanbod aan te laten sluiten op de behoefte van de inwoners. Zij doen een groot deel van het werk om de plannen uit de sportnota en de gezondheidsnota uit te voeren. Zonder vast budget (structurele middelen) kunnen de doelen uit deze twee nota’s niet worden gehaald.

•

OKO: Opgroeien in een Kansrijke Omgeving loopt als project tot eind 2026. De beweging die we hier mee willen inzetten, naar een gezonde leefomgeving voor onze jeugd, krijgt steeds meer vorm. Ook in 2026 gaan we hier mee verder. De incidentele financiering is wel een aandachtspunt voor 2026 en verder.

56

•

In de Wmo bieden we nu vooral maatwerk. Er zijn kansen om meer algemene voorzieningen te realiseren, zodat minder inwoners maatwerk nodig hebben. Het anders inrichten van het leerlingenvervoer is daar een voorbeeld van. Wij zien nog meer mogelijkheden om de verschuiving van maatwerk naar voorliggend mogelijk te maken. Gezien de wachtlijsten en de toenemende kosten is dit ook noodzakelijk. In 2026 zijn er incidentele middelen om lokaal onderzoek te doen naar deze verschuiving . Er zijn vooralsnog geen middelen om de uitkomsten te implementeren.

•

Inwoners, verenigingen en organisaties willen helpen en steken de handen uit de mouwen en willen een bijdrage leveren aan het versterken van de sociale basis. Dit kunnen ze niet alleen. Subsidies zijn nodig om partijen te stimuleren en daarmee voorzieningen zoals bijv. dorpshuiskamers mogelijk te maken. Vanuit het leefbaarheidsfonds worden veelbelovende initiatieven ontplooid. In 2026 gaan we hier mee verder. We blijven monitoren of de middelen ook in 2026 toereikend zijn. Daarnaast valt op dat initiatieven door gebrek aan structurele middelen niet verankerd kunnen worden. Om succesvolle initiatieven, die bijdragen aan nieuwe/vervangende vormen van zorg en ondersteuning, in de kernen te kunnen continueren zijn structurele middelen nodig. Ondanks de actualisatie van het subsidiebeleid vraagt het versterken van de sociale basis om meer investering in het voorliggende veld dan via de actualisatie tot nu toe is gerealiseerd.

Bovenstaande aandachtspunten vragen om structurele middelen om de sociale basis sterker te maken, te borgen en daarmee te behouden voor de toekomst. Zo blijven zorg en ondersteuning betaalbaar en bereikbaar en kunnen inwoners zo lang mogelijk zelfstandig en gezond leven in een fijne en gezonde omgeving.

57

Programma Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht Inleiding We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen. We nodigen inwoners vooral uit om mee te doen. Vanuit het uitgangspunt van een participatieve lokale democratie zetten we in op passende en vernieuwende manieren van samenwerking en besluitvorming. Daarbij past een proactieve gemeentelijke informatievoorziening naar onze inwoners.

Actielijn 1 Samenlevingsgerichte bestuursstijl Actielijn 1 We willen onze opgaven samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aanpakken. Dit doen we door onze inwoners centraal te stellen bij alles wat we doen. We hanteren een meedenkende houding en leveren maatwerk. Bij iedere vraag of nieuwe uitdaging denken we na hoe we onze inwoners betrekken bij het bouwen aan de gemeente Tubbergen. Dit doen we vanuit open en betrokken insteek. En we zijn realistisch en duidelijk. Daar waar het kan, werken we samen en daar waar de gemeente een verantwoordelijkheid heeft, nemen we deze. We hanteren hierbij het motto: ‘Ja, mits…’ We gaan in ons werk uit van de zelfredzaamheid, de professionaliteit en de kracht van onze eigen inwoners. We zijn als gemeente proactief. Opgaven zelf oppakken, met de blik op de toekomst. Samen werken aan een leefbaar, gezond, duurzaam en toekomstbestendig Tubbergen waar het goed vertoeven is. Dit doen we door de komende vier jaar verder in te zetten op samenlevingsgericht werken. Telkens vanuit maatwerk en de juiste balans. De gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de organisatie Noaberkracht staan hierbij midden in de samenleving. We willen initiatieven uit onze kernen faciliteren en investeren waar nodig. De huidige aanpak met het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen en MijnDorp2030 gaan we herijken.

Het opdrachtgeverschap ligt hiervoor bij de voltallige gemeenteraad. Indien nodig willen we inwoners breed in de samenleving betrekken bij grote keuzes die de samenleving raken. Kernagenda's In de kernagenda's zijn per kern de ambities en vraagstukken terug te vinden waar we als gemeente en inwoners gezamenlijk aan werken. De inhoud van deze kernagenda's is terug te vinden in de begrotingsapp: Kernagenda's. Afhankelijk van de uitkomsten van de herijking van het Maatschappelijk Akkoord en het proces MijnDorp2030 worden de kernagenda's in de komende periode aangepast.

58

Participatiebeleid Participatie is niet meer weg te denken in onze manier van werken. Ook landelijk is er steeds meer aandacht voor participatie. Er is een wetsvoorstel in de maak: ‘Versterking participatie op decentraal niveau’. Deze wet heeft als doel dat voor zowel de inwoners als voor gemeenten duidelijk is (1) binnen welke kaders inwoners in het beleidsproces participeren en (2) op welke wijze zij in een verschillende fase van het beleidsproces betrokken worden. In een participatieverordening maakt elke gemeenteraad deze zaken expliciet voor zijn gemeente. Het voorstel verplicht tot een uitbreiding/verbreding van de in de Gemeentewet (artikel 150) voorgeschreven inspraakverordening naar een participatieverordening. Het belang van participatie wordt groter door maatschappelijke ontwikkelingen zoals de Omgevingswet, de Regionale Energie Strategie (RES) en uitdagingen in het sociaal domein. Gemeenten hebben in principe vrijheid om te beslissen op welke wijze zij inwoners bij de verschillende beleidsfasen betrekken en hoe ze hun visie op participatie vertalen in de participatieverordening. Het is dan ook eerst van belang dat we als gemeenten bepalen hoe we participatie verder vorm willen geven. Daarvoor stellen we participatiebeleid op. Vervolgens kunnen we de stap zetten naar juridische formuleringen in een participatieverordening.

Samenlevingsgericht werken - Organisatieontwikkeling Zorgvuldige communicatie, en meer contact met onze inwoners en partners om samenlevingsgericht te kunnen werken, vraagt naast tijd van ambtenaren, ook vaardigheden. Daarin willen we investeren. We investeren in structurele ambtelijke capaciteit om het samenlevingsgericht werken te borgen en van nieuwe impulsen te voorzien.

Ons doel In de gemeente Tubbergen werken we samenlevingsgericht. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden. We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen.

Hoe leveren we een bijdrage aan samenlevingsgerichte bestuursstijl •

MijnDorp 2030/ 2040. Vanuit het proces MijnDorp 2030/2040 zetten we meer in op participatie vanuit de kernen zelf en we stimuleren onze inwoners om mee te denken. We bieden ondersteuning om processen en projecten op gang te helpen of verder te brengen. We bezoeken al onze kernen als college en zijn vanuit de functie van “kernwethouder” zichtbaar en aanspreekbaar.

•

Opstellen en uitvoeren participatiebeleid. Gemeenten hebben in principe vrijheid om te beslissen op welke wijze zij inwoners bij de verschillende beleidsfasen betrekken en hoe ze hun visie op participatie vertalen in de participatieverordening. Het is dan ook eerst van belang dat we als gemeenten bepalen hoe we participatie verder vorm willen geven. Daarvoor stellen we participatiebeleid op. Vervolgens kunnen we de stap zetten naar juridische formuleringen in een participatieverordening. Vanuit het participatiebeleid verkennen we ook in hoeverre het uitdaagrecht kan worden ingevoerd. Dit biedt mogelijkheden voor inwoners om gemeentelijke taken over te nemen wanneer zij van mening zijn het zelf slimmer, beter, goedkoper of anders te doen. Ook verkennen we de mogelijkheden van een online participatietool om de samenwerking met onze inwoners te versterken.

59

•

Samenlevingsgericht werken - organisatieontwikkeling. Verschillende interne programma’s, zoals direct duidelijk, mediation & klachtbemiddeling en methodische werken dragen bij aan de borging van het samenlevingsgericht werken bij de ambtenaren. Structurele inzet van buurtmannen en buurtvrouwen, adviseurs samenlevingsgericht werken en het meer inzetten van communicatieadvies zorgen voor een stevige toekomstbestendige basis.

Actuele ontwikkelingen Herijking uitgangspunten MAT/MijnDorp 2030 / 2040 Op 16 juli 2024 heeft de gemeenteraad kennis genomen van het resultaat van de herijking van het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen (MAT). Het college heeft van de raad de opdracht gekregen om het toetsingskader nader te concretiseren, de regels voor toekenning van het procesgeld op te stellen, de globale werkwijze voor maatschappelijke initiatieven verder uit te werken en met een aanpak te komen voor het voeren van gesprekken met de samenleving. Op 7 januari 2025 heeft het college hieraan uitvoering gegeven. Daarna is de gemeenteraad in de periode februari – april 2025 in gesprek gegaan met de samenleving. De opbrengsten vanuit deze gesprekken zijn meegenomen en op 8 juli 2025 heeft de gemeenteraad de definitieve documenten vastgesteld, kennis genomen van de ‘Subsidieregeling Procesgeld Maatschappelijke Initiatieven gemeente Tubbergen 2025’ en is de naam van het proces MijnDorp2030 gewijzigd in MijnDorp2040. De samenleving alsook de interne organisatie Noaberkracht zijn over de nieuwe werkwijze geïnformeerd. Vervolgstap is de organisatorische inpassing van de werkwijze. Hier wordt het komende half jaar uitvoering aan gegeven. Samenlevingsgericht Werken In 2026 werken we aan het doel dat Samenlevingsgericht werken nog steviger wordt ingebed in het werk van alledag.

Samenlevingsgericht werken vraagt naast tijd van alle medewerkers, ook vaardigheden. Bijvoorbeeld ten aanzien van democratische vernieuwing, participatie, communicatie en polarisatie. We werken aan deze doelen door: Ondersteuning buur(t)mannen en -vrouwen: De werkwijze met buur(t)mannen en -vrouwen wordt voortgezet en verder verstevigd. In afstemming met de buur(t)mannen en -vrouwen hebben we meer ingezet op het leren van elkaar over de rol en plek die een buur(t)man en -vrouw inneemt binnen de organisatie en in de kernen, maar ook buiten de organisatie in het netwerk op het gebied van leefbare kernen. Dit doen we in een tweewekelijks werkoverleg voor alle buur(t)mannen en -vrouwen onder begeleiding van de procesbegeleiders MijnDorp2040/MijnDinkelland2040. De doorontwikkeling van de rol van buur(t)man/vrouw wordt meegenomen in het vervolgtraject waarin gewerkt wordt aan de uitwerking van de structuur van de interne organisatie en gebiedsgericht werken. Eind 2025 wordt een rapport opgeleverd om per deelgebied tot een integrale agendering te komen. In 2026 kijken we hoe we dit in de organisatie kunnen implementeren en of dit nog gevolgen heeft voor de manier waarop we samenlevingsgericht werken in de organisatie hebben ingericht.

60

Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Actielijn 2 Met Noaberkracht hebben we een sterke en krachtige organisatie staan. We zien het als onze verantwoordelijkheid om de kracht en sterkte van Noaberkracht ook voor de toekomst te verzekeren. Dat betekent ook dat we vernieuwend en creatief opereren op een veranderende arbeidsmarkt. Maatschappelijke opgaven worden groter en complexer. Ze vragen door de tijd heen om andere antwoorden, aanpakken en resultaten. Wij willen dan ook dat Noaberkracht voor onze inwoners de komende jaren op elk moment een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening biedt. Daarmee is onze ambitie om de inwoners van Tubbergen nu en in de toekomst passende antwoorden te (blijven) geven op bestaande en nieuwe maatschappelijke vraagstukken.

Ons doel Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht.

Hoe leveren we een bijdrage aan een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht •

We zetten in op het samen met de gemeente Dinkelland versterken van de ambtelijk (strategische) capaciteit van Noaberkracht.

•

We zetten in op het samen met de gemeente Dinkelland doorontwikkelen van de Noaberkracht organisatie, langs verschillende actielijnen.

Actuele ontwikkelingen In de begroting 2026 van Noaberkracht zijn de volgende (actuele) ontwikkelingen beschreven Arbeidsmarktontwikkeling Ook in 2025 blijft de arbeidsmarkt in Twente onder druk staan. De werkgelegenheidsgroei in 2024 was redelijk stabiel, maar de vraag naar arbeidskrachten blijft groter dan het aanbod. Veel vacatures blijven langer onvervuld dan wenselijk, omdat werkzoekenden vaak niet de juiste ervaring of vaardigheden hebben die bedrijven zoeken, of dat werknemers ruime keuze hebben aan werkgevers. Daarnaast zorgt de vergrijzing voor een extra uitdaging, aangezien veel oudere werknemers de arbeidsmarkt verlaten en een kennishiaat achterlaten voor de jongere generatie(s). Ondanks de tekorten zetten lokale overheden - en daarmee Noaberkracht ook - steeds meer in op nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI), digitalisering en robotisering (RPA), om de werkdruk te verlichten en de productiviteit te verhogen. Flexibele werkvormen, zoals het beter afstemmen van werktijden en contracten, worden steeds gebruikelijker, net als het bevorderen van duurzame inzetbaarheid en meer interne mobiliteit. Noaberkracht speelt hier met het programma organisatieontwikkeling op in maar ook door onder andere inzet op vitaliteit en persoonlijke ontwikkeling via de Noaberkracht academie; om op die manier mensen aan zich te binden en te laten ontwikkelen.

Gemeenteambtenaren zijn betrokken, bevlogen en trots, vooral over hun baan, het team en de organisatie. Dat is vooral af te leiden aan het hoge percentage dat lang werkzaam is voor de organisatie en een stabiele balans tussen instroom en uitstromende medewerkers. Met een laag verzuim (4.6%) doet Noaberkracht het goed als aantrekkelijke werkgever.

61

Migratieketen Door grootschalige vluchtelingenstromen wordt helder dat de inrichting van de Nederlandse infrastructuur voor vluchtelingen ontoereikend is. Gemeenten krijgen van het rijk een forse opgave in de hernieuwd vorm te geven migratieketen die landelijke, regionale en lokale kaders kent. Dit gaat een opgave van betekenis zijn voor zowel de gemeente Dinkelland als Tubbergen en daarmee voor Noaberkracht. In de begroting 2026 is rekening gehouden met (een deel) personele inzet en dat deze inzet volledig wordt vergoed door het Rijk. Artificial Intelligence (AI), kunstmatige intelligentie Artificial Intelligence (AI) verwijst naar systemen die taken kunnen uitvoeren die normaal menselijke intelligentie vragen, zoals het analyseren van gegevens en het ondersteunen van beslissingen. De mogelijkheden van AI nemen snel toe. In 2025 zijn hiervoor nieuwe richtlijnen vastgesteld vanuit het Rijk, onder meer in de overheidsbrede visie op generatieve AI en binnen het landelijke Gemeentelijk Model Architectuur kader voor gemeenten. Voor onze beide gemeenten geldt dat we de kansen van AI beter willen benutten, bijvoorbeeld voor betere dienstverlening en informatiebeheer. Tegelijkertijd realiseren we ons dat AI ook risico’s met zich meebrengt. Juist omdat inwoners moeten kunnen vertrouwen op een betrouwbare overheid, blijven we voorzichtig in de toepassing van nieuwe technologie.

Veiligheid, privacy, uitlegbaarheid en herleidbaarheid vormen daarbij voor ons harde voorwaarden. Dit betekent dat inwoners en belanghebbenden moeten kunnen begrijpen hoe besluiten tot stand komen en dat duidelijk moet zijn welke gegevens en stappen aan een uitkomst ten grondslag liggen. We volgen de ontwikkelingen rondom AI actief, maar kiezen er bewust voor om niet voorop te lopen. Gemeenten hebben immers een beschermende en zorgvuldige rol richting haar inwoners en belanghebbenden. Wanneer nieuwe toepassingen aansluiten bij deze uitgangspunten en bijdragen aan transparantie en rechtvaardigheid, biedt AI zeker kansen. In alle gevallen blijft de menselijke maat vooropstaan. Toenemende compliance bedrijfsvoering Het takenpakket van gemeenten groeit, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid en het sociale domein en door veranderende wet- en regelgeving. Dat gaat gepaard met een toename van verantwoordelijkheden, zoals het transparant omgaan met gegevens en het afleggen van verantwoording over de financiën richting de inwoners. Door het groeiende toezicht op gemeenten, wordt het borgen van compliance steeds belangrijker en maakt het in toenemende mate onderdeel uit van de werkzaamheden binnen de gemeente. Voorbeelden van nieuwe wet- en regelgeving, die de afgelopen jaren van toepassing is geworden voor gemeenten of dat op korte termijnen worden, zijn: •

Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) inclusief ENSIA-verantwoording

•

NIS2-richtlijn

•

Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

•

Wet versterking decentrale rekenkamers (inclusief invoering rechtmatigheidsverantwoording)

62

•

Wet Open Overheid

•

Audit Wet politiegegevens (Wpg-audit)

•

SISA-verantwoording met een toename van het aantal specifieke uitkeringen vanuit het Rijk

•

Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur

Bovenlokale samenwerking De verkenning naar de samenwerking met Oldenzaal heeft uitgewezen dat ambtelijke samenwerking kansen biedt. Er wordt een gemeenschappelijke urgentie ervaren op de huidige en toekomstige maatschappelijke opgaven. Daarom wordt gekozen voor een opgavegerichte samenwerking, waarbij het belang van Noordoost Twente (NOT) als eenheid wordt benadrukt. De gemeenten Oldenzaal, Dinkelland en Tubbergen kiezen ervoor om voor de lokaal uit te voeren opgaven te investeren in de doorontwikkeling en toekomstbestendigheid van de eigen ambtelijke organisatie. Parallel hieraan wordt onderzocht of, en hoe, er een toekomstbestendige informatievoorziening bewerkstelligd kan worden in gezamenlijkheid met andere Twentse gemeenten. Na afronding van het onderzoek kan worden gekeken wat de toegevoegde waarde van een uitbreiding, intensivering of formalisering van de samenwerking op dat moment is.

Actielijn 3 Financieel gezond blijven Actielijn 3 Financieel gezond blijven betekent dat ons uitgangspunt is dat we begrotingen maken die structureel in evenwicht zijn en ervoor zorgen dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: de goede dingen doen voor onze samenleving. We zetten in op de realisatie van ambities, maar houden ook balans door voorzieningen en afgesproken reserves te borgen. Daarbij sturen we op een efficiënte en effectieve P&C-cyclus en een transparante en goed controleerbare financiële gemeentelijke huishouding. De belastingen indexeren we overeenkomstig de bestendige beleidslijn jaarlijks met het consumentenprijsindexcijfer van het CBS.

Ons doel Een structureel en materieel sluitende (meerjaren)begroting waarbij we de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk willen houden.

Hoe leveren we een bijdrage aan financieel gezond blijven We gaan op een realistische en behoedzame manier om met de beschikbare middelen wat betekent dat: •

We structurele uitgaven dekken met structurele inkomsten.,

•

We (mogelijke) verliezen en tegenvallers signaleren en verwerken in onze (meerjaren)begroting zodra deze zich aandienen en dat we winsten en meevallers pas verwerken als deze daadwerkelijk zijn gerealiseerd.

•

We indexeren de ozb-tarieven jaarlijks met het consumentenprijsindexcijfer van het CBS zodat er een meeropbrengst ontstaat conform dit indexcijfer.

63

•

Voor de tarieven op het gebied van afval en riool gaan we uit van 100% kostendekkendheid.

Actuele ontwikkelingen Door de extra (incidentele) middelen die het rijk beschikbaar heeft gesteld in de voorjaarsnota 2025 is het zogenaamde "ravijnjaar" bij gemeenten verschoven van 2026 naar 2028. We blijven samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) aandacht vragen voor een rechtvaardige financiering van ons takenpakket. Wellicht ontstaan na de verkiezingen van oktober 2025 en de formatie van een nieuwe kabinet nieuwe kansen. Aan de andere kant zit hier voor gemeenten ook het grootste risico. We blijven namelijk voor het overgrote deel van onze inkomsten afhankelijk van de vergoedingen (met name de algemene uitkering) van het Rijk.

64

Basisbegroting Inleiding op de basisbegroting Vanuit wettelijk voorschrift presenteren wij, naast onze programma’s, de begroting en jaarrekening naar taakveld. Ieder programma in de basisbegroting is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen: •

Portefeuillehouder(s)

•

Algemeen: algemene omschrijving van het programma.

•

Vastgestelde beleidsnota's: voor een actueel totaalbeeld van de vastgestelde beleidsnota's en verordeningen verwijzen we u naar: Overheid.nl

•

Kengetallen: relevante kengetallen per programma.

•

Actuele ontwikkelingen: omschrijving van de ontwikkelingen die spelen binnen het programma.

•

Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV.

•

Begroting - overzicht baten en lasten: weergave van de baten en lasten per taakveld.

•

Nieuw beleid uit het coalitieakkoord: nieuw beleid en/of in- en extensivering van bestaand beleid dat voortkomt uit het coalitieakkoord.

•

Meerjarig financieel beeld - terugkijken

•

Meerjarig financieel beeld - vooruitkijken

Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders Burgemeester Postma & Wethouder Niens

Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. In de gemeenteraad zitten negentien inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: CDA zes zetels, Gemeentebelangen/VVD vijf zetels, Keerpunt 22 vier zetels, Lokaal Sterk drie zetels en PvdA één zetel. Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Tubbergen doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen.

65

De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Dinkelland. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, NoordoostTwente en met de gemeente Dinkelland voortzetten.

Kengetallen Binnen het programma Bestuur en middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Aantal inwoners: 21.507

•

Gemiddelde leeftijd: 43,5 jaar

•

Aantal huishoudens: 8.405

•

Aandeel alleenwonenden: 26,6%

Actuele ontwikkelingen Verkiezingen De verkiezingen van oktober 2025 (Tweede Kamer) en de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 zijn wellicht de belangrijkste actuele ontwikkelingen voor de Nederlandse gemeenten. De uitkomsten van beide verkiezingen gaan ongetwijfeld gevolgen hebben voor onze gemeente. Op dit moment valt echter niet in te schatten welke. Prijsindexatie / Inflatie We houden in de (meerjaren)begroting rekening met een jaarlijkse stijging van de lonen de prijzen. Dit doen we door stelposten op te nemen in afwachting van de werkelijke stijgingen van zowel de lonen als de prijzen. Gezien de omvang van de stijging van de lonen en de prijzen is en blijft het afwachten of gemeenten hiervoor in voldoende mate worden gecompenseerd. (Krapte op de) Arbeidsmarkt Daarnaast merken we momenteel dat niet altijd alle projecten tijdig volgens planning kunnen worden uitgevoerd vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, en worden we geconfronteerd met soms extreme lange levertijden van materialen e.d. Ook dit speelt door onze hele begroting heen variërend van het invullen van vacatures en het inhuren van personeel tot aan de lange levertijden van materialen e.d.

66

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Indicator

Realisatie 2024

2025

2026

Formatie (fte per 1.000 inwoners)*1

8,51

10,09

10,33

Bezetting (aantal medewerkers per 1.000 inwoners)

10,03

9,61

9,69

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

933

898

965

* Externe inhuur (kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen)*2

14,2

5,76

4,05

Overhead (percentage van de totale kosten)

10,0

13,7

12,5

Bron: eigen informatie

67

Begroting 2026: overzicht baten en lasten Programma Bestuur en middelen * € 1000

Lasten Baten Saldo

Bestuur

1.943

0 -1.943

o.a. raad en raadscommissies, burgemeester en wethouders, griffie, kernraden, internationale contacten Beheer overige gebouwen en gronden

376

228

-148

o.a. gemeentehuis Tubbergen Overhead

8.762

0 -8.762

Organisatieondersteuning, financieel beheer, tractie en Noaberkracht Treasury

-346

749

1.095

248

3.676

3.428

140

2.634

2.494

44

52

8

Financiering en dividend OZB-woningen Ozb woningen eigenaren OZB niet-woningen Ozb niet woningen eigenaren en ozb niet-woningen gebruikers Belastingen overig Reclamebelasting en baatbelasting Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

0 40.655 40.655

Algemene uitkering uit het gemeentefonds Overige baten en lasten

394

0

-394

Algemene lasten en baten, onvoorziene uitgaven Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

11.562 47.994 36.432

Mutaties reserves

455

169

-286

Mutaties reserves

455

169

-286

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

12.016 48.163 36.146

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Bestuur en middelen

Begroting 2025 33.994

Begroting 2026 34.768

36.146

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Bestuur en middelen

Begroting 2026 36.146

Begroting 2027 35.737

Begroting 2028 34.904

Begroting 2029 35.136

68

Programma Dienstverlening & burgerzaken Portefeuillehouder Burgemeester Postma

Algemeen We streven in onze dienstverlening naar een gemeente die niet afwacht, maar proactief naar de inwoner toe gaat. Een gemeente die in haar dienstverlening meedenkt met de inwoner en helder is in verwachtingen over en weer, tussen gemeente en inwoners. Dit betekent beleid zonder strikte regels maar met ruimte voor maatwerk. Niet meer werken met beperkte openingstijden, maar op afspraak werken op een locatie en tijdstip dat wenselijk is voor de inwoner. We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk producten en diensten digitaal beschikbaar zijn. Daarnaast wordt het persoonlijk contact uiteraard geborgd. Natuurlijk kunnen inwoners en bedrijven ook telefonisch contact opnemen door te bellen naar het telefoonteam. Naast de dienstverlening zorgen we ook voor een correcte verwerking van de persoonsgegevens van onze inwoners, zoals: de basisregistratie personen, de uitgifte van identiteitskaarten, rijbewijzen en paspoorten en de kadastrale informatie.

Kengetallen Binnen het programma Dienstverlening & burgerzaken maken we gebruik van het volgende kengetal: Opkomst verkiezingen (%)

69

Actuele ontwikkelingen Verkiezingen De verkiezingen van oktober 2025 (Tweede Kamer) en de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 zijn wellicht de belangrijkste actuele ontwikkelingen voor de Nederlandse gemeenten. De uitkomsten van beide verkiezingen gaan ongetwijfeld gevolgen hebben voor onze gemeente. Op dit moment valt echter niet in te schatten welke.

Beleidsindicatoren dienstverlening en burgerzaken Het programma Dienstverlening & burgerzaken kent geen verplichte beleidsindicatoren.

Begroting 2026 - overzicht baten en lasten Programma Dienstverlening en burgerzaken * € 1000

Lasten Baten Saldo

Burgerzaken

736

248

-488

Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

736

248

-488

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

736

248

-488

o.a. (digitale) communicatie met bedrijven en inwoners, burgerlijke stand, basisregistratie personen, reisdocumenten, straatnaamgeving, huisnummering en kadastrale informatie

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Dienstverlening & Burgerzaken

Begroting 2025 -292

Begroting 2026 -387

-488

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Dienstverlening & Burgerzaken

Begroting 2026 -488

Begroting 2027 -489

Begroting 2028 -490

Begroting 2029 -495

70

Programma Veiligheid Portefeuillehouder Burgemeester Postma

Algemeen Veilig leven is een groot goed in onze samenleving. De gemeente heeft op dit onderwerp een belangrijke wettelijke taak. Daar geven we uitvoering aan. Wij zien veiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en maken met allerlei betrokkenen in onze samenleving afspraken over hoe we de veiligheid in onze samenleving kunnen versterken. Daarbij werken we vanuit vertrouwen. Als dat vertrouwen wordt geschaad, dan treden we op. Veiligheid is vaak het resultaat van samenwerking en van bewust handelen op basis van eigen verantwoordelijkheid. We werken dan ook aan samenwerking tussen onder meer politie, brandweer, Openbaar Ministerie, woningcorporaties en hulpverleners. We willen een veilige en leefbare woonomgeving. Daarvoor dringen we de criminaliteit (ondermijning) terug en vergroten we het veiligheidsgevoel van onze inwoners. We hebben een adequate wijze van uitvoering van toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving waarbij we het perspectief van meerdere kanten bekijken. We willen oplossingsgericht denken en meebewegen bij (politieke) ontwikkelingen. Vanuit de rol van toezichthouder en handhaver geven wij vrijheid waar het kan en zijn we strikt waar het moet. Om zo samen met burgers en bedrijven tot een veilige en leefbare woon- en werkomgeving te komen.

Kengetallen Binnen het programma Veiligheid maken we gebruik van de volgende kengetallen: Aantal misdrijven per jaar (Politie: 2018-2024):

71

Aantal incidenten met verwarde personen (Politie: 2018-2024):

Toelichting: Het aantal registraties is gebaseerd op de registraties die in de politiesystemen zijn vastgelegd. Indien een eenheid meer incidenten registreert, betekent dit niet automatisch dat het fenomeen in de betreffende eenheid ernstiger is, maar het kan te maken hebben met de registratiewijze (of registratiediscipline) binnen deze eenheid. De getoonde aantallen over voorgaande jaren kunnen mogelijk afwijken van eerdere gepresenteerde aantallen vanwege een na-ijleffect. Registraties kunnen namelijk op basis van nieuwe inzichten op een later moment worden aangepast. Vanaf 2019 wordt er op een andere manier geregistreerd, waardoor het lijkt alsof het aantal incidenten met verwarde personen enorm is toegenomen. Het aantal registraties is niet gelijk aan het aantal unieke personen en over de rol van corona in relatie tot de cijfers is verder niets te zeggen.

Actuele ontwikkelingen Aanpak ondermijning Gemeenten zijn niet meer weg te denken in de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Een belangrijke voorwaarde in deze aanpak is dat gemeenten weerbaar zijn tegen negatieve invloeden van buitenaf. Hierbij is van belang dat de interne organisatie op orde is en gemeenten hun bestuurlijke instrumenten waar mogelijk kunnen inzetten tegen vormen van ondermijning. Om inzicht te krijgen in de weerbaarheid van een gemeente heeft de gemeente Tubbergen deel genomen aan een weerbaarheidsscan van het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Oost-Nederland (RIEC-ON). De aanbevelingen uit deze scan krijgen in 2026 vervolg door het organiseren van trainingen en bijeenkomsten voor medewerkers om het (her-)kennen van signalen van ondermijning te vergroten. Nieuwe medewerkers krijgen een leermodule aangeboden die bijdraagt aan blijvende bewustwording over ondermijning, in het bijzonder het herkennen van signalen van ondermijning. Ook zetten we acties uit voor het vergroten van de bewustwording van onze inwoners op dit thema.

72

Integraal Veiligheidsplan 2024-2026 Eind 2024 is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor de periode 2024-2026 vastgesteld. Met het IVP geeft de gemeente Tubbergen sturing aan de lokale veiligheid. In vervolg op het IVP wordt een tweejaarlijks uitvoeringsprogramma veiligheid opgesteld waarin de prioriteiten en de beleidsuitgangspunten uit het IVP concreet worden ingevuld. De beleidsprioriteiten voor de komende periode zijn: 1. . Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit 2. Maatschappelijke onrust en migratie 3.

Zorg en Veiligheid.

Tijdens het schrijven van het IVP 2024-2026 hebben de burgemeesters van de gemeenten Oldenzaal, Losser, Tubbergen en Dinkelland de intentie uitgesproken om na 2026 in gezamenlijkheid een veiligheidsplan op te stellen voor de aanpak van veiligheidsthema's in Noordoost Twente verband. Veiligheidsvraagstukken zijn dynamisch en variëren van gebied tot gebied. Door het IVP op basisteamniveau te ontwikkelen, kunnen middelen effectiever en gerichter ingezet worden en pakken we veiligheidsproblemen, zoals bijvoorbeeld de aanpak van ondermijning, jeugdoverlast en -criminaliteit, zorg en veiligheid en digitale criminaliteit meer op maat aan. Migratie De aanpak van migratie is een maatschappelijke integrale opgave, waarbij ook veiligheid een belangrijk thema is. Project Buitengebied De gemeente Tubbergen scoort hoog op de landelijke veiligheidsmonitor. Maar toch hebben diverse partners aangegeven dat de veiligheid in het buitengebied onder druk staat en er zijn signalen dat ondermijning ook in het buitengebied aanwezig is en structureel van aard is. Om ervoor te zorgen dat de gemeente Tubbergen tot één van de veiligste gemeenten van Nederland blijft behoren, gaan we ook in 2026 aan de slag om gezamenlijk en integraal met onze partners een bijdrage te leveren aan (blijvende) veiligheid in het buitengebied.

De acties die hieruit voortvloeien zijn opgenomen in de reguliere werkzaamheden en worden vastgelegd in het uitvoeringsprogramma veiligheid voor de periode 20252026. Hiermee eindigt het project. Continuïteit weerbare maatschappij Ontwikkelingen zoals de toenemende geopolitieke spanningen, hybride dreigingen en de effecten van netcongestie raken niet alleen de wereld om ons heen, maar worden ook op lokaal niveau voelbaar. Deze complexe uitdagingen vereisen een weerbare samenleving, waarin inwoners in staat zijn om op eigen kracht te handelen, basisvoorzieningen beschikbaar blijven en de continuïteit van het maatschappelijk leven gewaarborgd is. Naast de inwoners moet de interne organisatie van gemeente Tubbergen goed voorbereid zijn en haar taken blijven uitvoeren, ook in tijden van ontwrichting. De komende tijd zal gemeente Tubbergen zich actief inzetten voor het versterken van de continuïteit en weerbaarheid van de inwoners en de interne organisatie in samenwerking met de veiligheidsregio Twente.

73

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren.

74

Toelichting verwijzingen Halt: Er is geen aantoonbare reden waardoor het aantal Haltverwijzingen in 2020 is toegenomen. Er zijn naar aanleiding hiervan geen wijzigingen doorgevoerd in beleid. In 2021 zien we dat het aantal Haltverwijzingen weer is afgenomen. Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/veiligheid - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

Begroting 2026 - overzicht baten en lasten Programma Veiligheid * € 1000

Lasten

Baten

Saldo

Crisisbeheersing en brandweer

1.869

0

-1.869

Openbare orde en veiligheid

2.109

25

-2.084

Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

3.978

25

-3.953

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

3.978

25

-3.953

Toezicht openbare orde, integrale veiligheid en dierenbescherming

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Veiligheid

Begroting 2025 -3.424

Begroting 2026 -3.677

-3.953

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Veiligheid

Begroting 2026

Begroting 2027 -3.953

Begroting 2028 -3.919

Begroting 2029 -3.922

-3.932

75

Programma Openbare ruimte & mobiliteit Portefeuillehouder Wethouder Niens

Algemeen We werken aan een openbare ruimte die bijdraagt aan de leefbaarheid in de kernen. De openbare ruimte heeft veel verschillende functies zoals bereikbaarheid, toegankelijkheid, spelen, ontmoeting, openbaar groen, schaduw, wateropvang, etc. Samen (gemeente en inwoners) hebben we een beeld bij wat we belangrijk vinden om een fijne woon-, werk- en leefomgeving te hebben. De inrichting, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte speelt hierin een belangrijke rol. Een goed ingerichte openbare ruimte zorgt ervoor dat de dorpen in de toekomst aantrekkelijk blijven en draagt bij aan de leefbaarheid in het landelijk gebied. Voor de komende periode zien we vanuit de gemeente vooral uitdagingen op het gebied van het aanpassen van de openbare ruimte aan: - opgaven vanuit veiligheid, woongenot, gezondheid, duurzaamheid, biodiversiteit en circulaire economie, - de gevolgen van klimaatverandering, - veranderende mobiliteit. Vanuit de taken in de openbare ruimte streven we ernaar om zoveel mogelijk maatschappelijke waarde toe te voegen en daarmee bij te dragen aan de maatschappelijke opgaven. Een mooi voorbeeld hiervan is het dagelijks groenonderhoud dat mede wordt uitgevoerd met grote inzet en betrokkenheid van medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt. Belangrijk uitgangspunt in het werk in de Openbare Ruimte is de samenwerking met onze inwoners.

Ze kijken en denken mee met plannen of ze komen zelf naar ons met goede ideeën. We kijken dan graag wat mogelijk is. De gemeente werkt dus voor én met de samenleving.

Kengetallen Binnen het programma Openbare ruimte en mobiliteit maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Aantal kilometer wegen binnen de kom: 93

•

Aantal kilometer wegen buiten de kom: 390

•

Aantal kilometer riolering: 271

•

Aantal lichtpunten: 4.064

76

Actuele ontwikkelingen Kunstwerken In 2025 is het beleidsplan ‘Civiele Kunstwerken 2025-2029’ door uw Raad vastgesteld. Hierin is het beleid voor het beheer, onderhoud en vervanging van bruggen, tunnels en duikers vastgelegd. De financiële consequenties zijn verwerkt in de Perspectiefnota 2026. Eén van de eerste stappen in de vertaling van het beleidsplan naar uitvoering is het laten uitvoeren van gespecialiseerde technische herberekeningen voor 7 bruggen. Daarnaast vindt (groot) onderhoud plaats. Wegen In 2025 is gestart met het traject om het ‘Wegenbeleidsplan’ te actualiseren. Deze wordt o.a. gebaseerd op kwaliteitsinspecties die in 2025 worden uitgevoerd. Naast technische aspecten hebben we ook te maken met externe factoren die sterk van invloed zijn op het prijsniveau van de grondstoffen van asfalt en elementen verharding. In 2026 wordt het beleidsplan aangeboden aan uw Raad. De financiële aspecten worden eveneens inzichtelijk gemaakt. Water en riolering In 2024 is het Water- en Rioleringsprogramma Tubbergen 2025 - 2030 (WRP) vastgesteld. Op basis van dit beleidskader werken we aan de gemeentelijke watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. Om de beleidsdoelen te halen beheren en onderhouden we een groot en fijnmazig systeem van riolering, rioolgemalen, putten en kolken, wadi’s, waterbergingen en dergelijke.

Stimuleringsregeling Groene (klimaatadaptieve) maatregelen Sinds 1 mei 2025 hebben we een regeling voor inwoners, bedrijven en instellingen om subsidie aan te vragen voor groene (klimaatadaptieve) maatregelen. Bijvoorbeeld voor het plaatsen van een regenton of een waterschutting, het afkoppelen van verhard oppervlak, het ontstenen van tuinen of het aanleggen van een groen dak. In totaal is hiervoor € 50.000 ter beschikking. Medio 2026 volgt een eerste evaluatie. Verkeersveiligheid De doelstellingen voor het verminderen van het aantal verkeersslachtoffers, vastgelegd in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan, worden niet gehaald. Omdat de trend zich landelijk voordoet, is landelijk een nieuwe aanpak ontwikkeld, die in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (het SPV2030) is vastgelegd. De nieuwe werkwijze gaat uit van een preventieve aanpak. Door het wegnemen van risico's voor de weggebruikers vinden er minder (ernstige) ongevallen plaats en vallen er minder slachtoffers in het verkeer. Met deze nieuwe aanpak is in 2025 gestart. Vanuit het jaarplan is er in 2025 gestart met de eerste analyses van wegen en kruispunten waar de nieuwe aanpak toegepast kan worden. Daarbij zijn ook de eerste initiatieven gestart om tot projecten te komen. Om ook in 2026 en 2027 verder te kunnen werken volgens deze werkwijze is er incidenteel budget nodig.

Zonder incidenteel budget zijn onvoldoende maatregelen mogelijk en zal het aantal verkeersslachtoffers niet verminderen. In de Perspectiefnota 2026 is € 300.000 opgenomen voor 2025. Bij besteding van dit geld ligt de focus op de Reutummerweg.

77

Openbare verlichting Het beleidsplan Openbare verlichting wordt in 2026 geactualiseerd. Een financiële paragraaf wordt toegevoegd waarin de kosten voor beheer, onderhoud en vervanging inzichtelijk worden gemaakt. Stroom- en marktkasten Naar aanleiding van wettelijke veiligheidseisen is in 2025 gestart met onderzoek en keuring van de bestaande voorzieningen en wordt verkend welke maatregelen noodzakelijk zijn om aan de eisen te voldoen. In 2026 starten we met de eerste locatie. De financiële aspecten die hiermee gemoeid zijn komen uit deze verkenning naar voren. Groen Binnen het beheer van groenvoorzieningen wordt onderscheid gemaakt in het beheer op basis van beeldkwaliteit (gazons, plantsoenen, hagen etc.) en beheer op basis van frequentie (bomen, houtwallen, bermen, sloten). Voor het beheer op basis van beeldkwaliteit gebruiken we de (beeld)kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van CROW. Maandelijks nemen we een steekproef op basis van schouwen. Hierdoor checken we of de groenvoorzieningen voldoen aan de gestelde beeldkwaliteit. Cultuurbeplanting heeft een eindige levensduur en zal dan door middel van cyclisch vervangen weer op peil worden gebracht. Het beeldkwaliteitsniveau dat door de Raad is vastgesteld is niveau C. Voor het onderhoud van groenvoorzieningen op basis van frequentie hanteren we een vast stramien van onderhoud o.b.v. beheerplannen.

Voor bomen voeren we een wettelijke veiligheidsinspectie uit (boomveiligheidscontroles). Daarbij bepalen we op grond van het risicoprofiel welke inspectiefrequentie nodig is en welke eventuele onderhoudsmaatregelen nodig zijn. In 2020 is het Kwaliteitsplan Openbaar Groen (KOG) vastgesteld. In dat KOG is onder meer opgenomen dat er meer aandacht komt voor leefbaarheid en biodiversiteit. Bij vervanging zal nadrukkelijker worden gekeken naar de mate van beheerbaarheid van de toegepaste soorten. Inrichtingsplannen worden zoveel mogelijk in samenspraak met buurt opgesteld. Natuurbescherming binnen de Omgevingswet (voorheen Wet Natuurbescherming / Flora- en Fauna wet) In 2026 wordt een digitale tool geïmplementeerd welke de medewerkers van de buitendienst helpt goed rekening te houden met beschermde soorten tijdens o.a. maaiwerkzaamheden. Hierdoor wordt het risico op overtreding van regels voor Natuurbescherming binnen de Omgevingswet verminderd. Speelvoorzieningen We geven uitvoering aan de Wet Aansprakelijkheid Speelvoorzieningen (WAS) door inspecties en monitoring van de gemeentelijke speelvoorzieningen. Waar nodig worden speelvoorzieningen vervangen. Hierbij kijken we samen met o.a. sociaal domein hoe we voor de buurt waarde kunnen toevoegen. Ook verkennen we wat nodig is aan nieuw speelbeleid.

Actuele thema’s zijn het medegebruik van wadi’s voor spelen en groen, het gebruik van speelaanleidingen, het stimuleren van bewegen voor jong en oud en het meer inclusief inrichten van speelplekken

Beleidsindicatoren Het programma Openbare ruimte & mobiliteit kent geen verplichte beleidsindicatoren.

78

Begroting 2026 - overzicht baten en lasten Programma Openbare ruimte en mobiliteit * € 1000

Lasten Baten Saldo

Verkeer en vervoer

3.799

384 -3.416

o.a. wegen, openbare verlichting, gladheidsbestrijding, straatreiniging en verkeer Parkeren

35

0

-35

5

25

20

Parkeervoorzieningen en parkeervergunningen en -ontheffingen Openbaar vervoer Openbaar vervoer en abri's Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.216

9 -1.208

Natuurbeheer en landschapsonderhoud, groenvoorziening, volkstuinen en coördinatie participatie openbare ruimte Riolering

2.159 2.635

475

Aanleg en onderhoud rioleringen, rioolaansluitingen op individueel verzoek, rioolheffing Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

7.215 3.052 -4.162

Mutaties reserves

86

572

486

Mutaties reserves

86

572

486

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

7.301 3.624 -3.677

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Openbare ruimte & mobiliteit

Begroting 2025 -3.985

Begroting 2026 -3.536

-3.677

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Openbare ruimte & mobiliteit

Begroting 2026 -3.677

Begroting 2027 -3.676

Begroting 2028 -3.701

Begroting 2029 -3.712

Programma Economie Portefeuillehouder Wethouder Bekhuis

Algemeen Aan de hand van de speerpunten detailhandel (vitale winkelgebieden in kernen), bedrijventerreinen en dienstverlening creëert de gemeente een zo optimaal mogelijk ondernemersklimaat. Wij willen daarbij ruimte blijven bieden voor (bijzondere) initiatieven van ondernemers, zodat optimaal kan worden ingespeeld op sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en economische trends.

79

De bedrijfsconsulent (ondersteund door een ondernemersserviceteam) is het eerste aanspreekpunt voor ondernemers en tevens de schakel tussen de gemeente en het bedrijfsleven. De bedrijfsconsulent probeert de ondernemers zoveel mogelijk te faciliteren. Daarnaast wordt er actief ingezet op de (her)ontwikkeling, realisatie en uitgifte van bedrijfskavels en bedrijfsruimte, de uitvoering van de detailhandelsagenda/retaildeal en regionale samenwerking (met name in de vorm van regionale acquisitie).

Kengetallen Binnen het programma Economie maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Aantal verkooppunten: 264 (Locatus: 2025)

Leegstand winkelvloeroppervlak (Locatus: 2018-2025):

Actuele ontwikkelingen Bedrijvigheid en buitengebied Als een bedrijf in het buitengebied een ontwikkeling wenst die niet passend is in de omgeving kan de gemeente daar in specifieke gevallen aan meewerken. Een van de voorwaarden is het voldoen aan een KGO-verplichting (Kwaliteitsimpuls groene omgeving). Het bedrijf is dan verplicht te investeren in natuur, landschap, cultuur, recreatie of maatschappelijke voorziening. Indien er geen concrete plannen voor een KGO-investering zijn kan gekozen worden voor het storten van de financiële verplichting in het KGO fonds. Vanuit het fonds kunnen wij, als beheerder van het fonds, eenmalige subsidies verstrekken t.b.v. KGOwaardige projecten. De aanvragen voor KGO-subsidies worden beoordeeld o.b.v. de gemeentelijke beleidskaders en geldende subsidieregels.

80

Reclamebelasting Stichting Ondernemershart Tubbergen (SOHT) is opgericht om financiële continuïteit te borgen voor activiteiten en evenementen die bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het koopcentrum Tubbergen. Het doel van SOHT is een levendig en aantrekkelijk koopcentrum met meer activiteiten en evenementen, wat leidt tot meer beleving en frequenter bezoek met een langere tijdsduur. De invoering van een reclamebelasting heeft geleid tot een subsidie van ongeveer € 50.000 voor Stichting Ondernemershart Tubbergen (SOHT). De subsidie wordt door SOHT toebedeeld aan evenementen en activiteiten die georganiseerd worden ten gunste van het koopcentrum van Tubbergen en het gebied een structurele economische kwaliteitsimpuls geven. Voorbeelden van evenementen waar SOHT een aandeel in heeft zijn Halloween, Winter Event, Rode Loper Event, Glasrijk Tubbergen, Schröder Masterclass, de plaatsing van boombakken op het centrumplein en de kerstverlichting. Bedrijventerreinen Wij willen de komende periode blijven voorzien in de vraag naar bedrijfskavels. De kavels op de bestaande bedrijventerreinen zijn grotendeels uitgegeven. Dit betekent dat wij gronden willen verwerven om uitbreidingen van de bestaande bedrijventerreinen in de verzorgingskernen te realiseren. Tevens gaan wij het bestaande gronduitgiftebeleid m.b.t. bedrijfskavels actualiseren.

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/economie-2 - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

81

Begroting 2026 - overzicht baten en lasten Programma Economie * € 1000

Lasten Baten Saldo

Economische ontwikkeling

223

0

-223

136

1

-135

160

370

210

Versterking economische structuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Weekmarkten en standplaatsen, bedrijven- en ondernemersloket en stimulering lokale winkelstructuur Tubbergen Economische promotie o.a. volksfeesten en -evenementen, promotie toerisme, toeristenbelasting en forensenbelasting Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

519

371

-148

Mutaties reserves

0

226

226

Mutaties reserves

0

226

226

519

597

78

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Economie

Begroting 2025 12

Begroting 2026 -58

78

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Economie

Begroting 2026

Begroting 2027 78

Begroting 2028 78

Begroting 2029 148

147

Programma Onderwijs Portefeuillehouder Wethouder Berning-Everlo

Algemeen Alle kinderen en jongeren in de gemeente Tubbergen verdienen het om op te groeien in een kansrijke omgeving met kwalitatief goed onderwijs. In de gemeente Tubbergen hebben we ca. 1.800 leerlingen in het basisonderwijs en in totaal negen basisscholen. In iedere kern is een basisschool aanwezig, dit vinden we als gemeente erg belangrijk. Naast deze basisscholen telt onze gemeente één school voor voortgezet onderwijs in het dorp Tubbergen.

82

Binnen het programma Onderwijs zoeken we de samenwerking met o.a. schoolbestuurders en kinderopvangaanbieders. We bevorderen de ontwikkelingskansen van kinderen en volwassenen in onze gemeente door te investeren in het bestrijden van onderwijsachterstanden en het aanbieden van voor- en vroegschoolse educatie in samenwerking met plaatselijke kinderdagverblijven, het basisonderwijs en de GGD en JGZ (jeugdgezondheidszorg). We hechten veel belang aan een goede verbinding tussen gemeentelijke jeugdhulp en het onderwijs, waardoor vroegtijdig gesignaleerd wordt en hulp of ondersteuning zo vroeg mogelijk kan worden ingezet. Daarnaast willen we het thuiszitten zoveel mogelijk voorkomen. De Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC) en Bureau leerplicht spelen hierin een belangrijke rol. Het niveau van absoluut en relatief verzuim ligt in Tubbergen onder het landelijk gemiddelde, evenals het percentage voortijdige schoolverlaters. Door de inzet van RMC en een adequate uitvoering van de Leerplichtwet, willen we voorkomen dat jeugdigen thuis komen te zitten en/of zonder diploma vroegtijdig het onderwijs verlaten.

Kengetallen Binnen het programma Onderwijs maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Locaties kinderopvang: 53 (LKR 2025)

•

Kindplaatsen kinderopvang: 1053 (LKR 2025)

•

Vestigingen basisonderwijs: 9 (DUO/ABF '24/'25)

•

Leerlingen regulier basisonderwijs: 1.787 (DUO/ABF '24/'25)

•

Vestigingen voortgezet onderwijs: 1 (DUO/ABF '24/'25)

•

Leerlingen voortgezet onderwijs: 685 (DUO/ABF '24/'25)

Actuele ontwikkelingen Integraal Huisvestingsplan (IHP) We zijn bezig het huidige Integraal Huisvestingsplan (IHP) af te ronden. Het Integraal Huisvestingsplan biedt inzicht in de verschillende schoolgebouwen in de gemeente, het perspectief voor de locaties voor de komende jaren en de noodzakelijke investeringen. Dit planningsinstrument voor de scholenbouw binnen de gemeente wordt na de afronding van het huidige IHP opgesteld, gebaseerd op een gezamenlijke visie van gemeente en schoolbesturen. Lokale Educatieve Agenda (hierna: LEA) Vanuit betrokken partners – kinderdagverblijven, primair onderwijs, voortgezet onderwijs en GGD Twente – is aangegeven om te streven naar een meerjarige agenda voor de LEA, aan de hand van thema’s. In 2025 is hiertoe een eerste aanzet gegeven door een aantal bijeenkomsten te organiseren, waarin we de afgelopen periode evalueren en een dialoog starten over toekomstige thema’s. Dit moet resulteren in een meerjarige LEA, waar we gezamenlijk met externe partners in 2026 uitvoering aan gaan geven.

83

Voor- en vroegschoolse educatie (hierna: vve) In 2025 zijn we gestart met een actualisatie van het vve-beleid. Dit gebeurt in samenwerking met kinderdagverblijven, scholen en GGD Twente. We verwachten dat dit proces in 2026 kan worden afgerond door vaststelling van een nieuw vve-beleidsplan. Afhankelijk van de geformuleerde beleidskeuzes bekijken we of de huidige subsidieregeling in 2026 gehandhaafd kan blijven of moet worden aangepast. De vve-monitor, die in 2024 is ingevoerd, wordt gebruikt om met ingang van 2026 de resultaatafspraken van het vve-beleid jaarlijks te evalueren. Om te bereiken dat kinderen die een vve-indicatie hebben gekregen, ook daadwerkelijk vve gaan volgen, besteden we aandacht aan het verminderen van mogelijke belemmeringen voor ouders. Zo gaan we (gemeente en externe partners) ons richten op een goede communicatie met actuele informatie. Zorg in Onderwijs Momenteel nemen we als gemeente deel aan enkele pilots binnen speciaal onderwijs, waarbij jeugdhulp collectief in groepen wordt aangeboden. We merken dat deze collectieve arrangementen effect hebben: de administratieve lastendruk wordt verlaagd en de jeugdhulp wordt vroegtijdig en meer op maat aangeboden. In 2025 worden deze pilots verlengd tot en met eind 2026, waarna regionaal wordt overgestapt op inkoop van collectieve arrangementen jeugdhulp.

In 2026 nemen we een besluit of we aan deze inkoop mee willen doen of zelf blijven indiceren voor de jeugdhulp.

84

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/onderwijs-2 - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

85

Begroting 2026 - overzicht baten en lasten Programma Onderwijs * € 1000

Lasten Baten Saldo

Onderwijshuisvesting

904

10

-894

o.a. onderwijsgebruik sportaccommodaties, huisvesting bijzonder basisonderwijs en huisvestiging voorgezet onderwijs Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.147

72 -1.075

2.051

82 -1.969

Lokaal onderwijsbeleid, leerlingenvervoer, leerplichtwerkzaamheid en onderwijsachterstand Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) Mutaties reserves

0

Mutaties reserves

0

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

2.051

47

47

47

47

128 -1.922

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Onderwijs