Vragen en Antwoorden Begroting 2026

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag

Antwoord:

148

FvD

Welk draagvlak is er voor wijkgerichte dienstverlening, en hoe meet u tevredenheid (doel 8,0, p. 148)?

We meten klanttevredenheid met behulp van de Klantcontactmonitor (KCM). Dit doen we door middel van korte enquêtes die we aanbieden aan onze inwoners, per mail en via SMS. De antwoorden zien we terug in een dashboard. Iedere enquête heeft een eigen dasboard zodat we de resultaten per enquete kunnen bekijken.

148

FvD

6-8

FvD

In hoeverre is digitalisering in 'Publieke dienstverlening' (80% digitaal, p. 148) haalbaar voor alle groepen, en hoe plant u aanpassingen? Het college stelt dat de transitie afhankelijk is van 'hulp' van inwoners en bedrijven. In hoeverre worden inwoners via heffingen, vergunningen en regelgeving gedwongen tot gedragsverandering en investeringen ten behoeve van de gemeentelijke duurzaamheidsambities?

Digitaal waar kan, persoonlijk waar nodig. Wij bieden, ook volgens onze kaders voor digitale inclusie, altijd een alternatief op de digitale dienstverlening. Bij het ontwerpen van onze digitale diensten houden we rekening met (digitale) toegankelijkheid en betrekken we inwoners. Wij gebruiken diverse regelingen en instrumenten om onze gemeente zoveel mogelijk te verduurzamen en de bewoners hierin mee te krijgen. Het dwingen tot gedragsverandering is niet aan de orde. Wij proberen met diverse regelingen onze inwoners te helpen en te stimuleren met het verduurzamen van hun woning. Voorbeelden hiervan zijn subsidieregelingen voor het isoleren van de woning, het plaatsen van zonnepanelen of het aanleggen van een groen dak. De nieuwe wetgeving geeft ons wel meer sturingsmiddelen om verduurzaming van een gebied op de meest efficiënte én rechtvaardige manier te doen. Zo kunnen we met de nieuwe Warmtewet voorschrijven wat de collectieve oplossing is voor een gebied. Inwoners kunnen hier gebruik van maken, maar mogen ook een eigen oplossing kiezen als deze minimaal even efficiënt is als de collectieve oplossing.

128

FvD

Hoe haalbaar is de woninggroei (25.000-31.000 woningen, p. 128), gegeven markt- en rijksafhankelijkheid, en wat zijn mijlpalen voor 2026?

260

FvD

Het opleveren van 2.000 woningen per jaar is een ambitie uit ons Woonbeleid 2025. Hierin hebben we de eerder ambitie bijgesteld zodat deze aansluit bij de verder toenemende opgave in het besef dat het een grote uitdaging is om deze aantallen ook daadwerkelijk op korte termijn te realiseren. Redenen hiervoor zijn divers, waaronder de afhankelijkheden van onze partners en de ruimte voor investeringen in onder meer financiering van onrendabele toppen, voldoende goede (ambtelijke) capaciteit, de noodzaak tot prioritering en fasering en zaken als stikstofruimte en netcapaciteit op het elektriciteitsnet. Vraag is niet te beantwoorden.

143

FvD

75

FvD

350

76

GL

353

78

GL

Prioritering: Hoeveel budget naar Nederlandse vs. migranten-inclusie (bijv. Oekraïne €22 mln – p. 260)? Hoe haalbaar is gebiedsgericht werken in 'Bestuur en samenwerking', Mijlpalen voor participatie binnen het gebiedsgericht werken in 2026 zijn: gegeven rijksonzekerheden, en wat zijn mijlpalen voor participatie?  Helderheid scheppen over de rol, functie en positie van wijk- en dorpsraden binnen het gebiedsgericht werken  Participatietrajecten bij het opstellen van diverse producten, waaronder de gebiedsvisies Oud-Zuid en Oud-Noord en de gebiedsagenda Tilburg Zuid.  Het verder implementeren en bekendmaken van de participatieleidraad voor het gebiedsgericht werken binnen de organisatie Daarnaast hebben de gemeenten, n.a.v. de wet Versterking participatie op decentraal niveau, de opdracht om een participatieverordening op te stellen. Deze opdracht heeft óók betrekking op het gebiedsgericht werken. In de participatieverordening moeten gemeenten namelijk kaders en spelregels afspreken over de wijze waarop zij participatie vormgeven bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. Bovendien wordt door de nieuwe wet het zogenoemde uitdaagrecht (ook wel: Right to Challenge) verankerd in de Gemeentewet. In de participatieverordening moeten gemeenten aangeven hoe ze daar invulling aan willen geven. De participatieverordening moet voor 1 januari 2027 worden vastgesteld.

De Roadmap 3.0 voor vastgoedverduurzaming levert een structureel Voor roadmap 3.0 is een structurele onrendabele top begroot van 0,5 miljoen per jaar, gebaseerd op de integrale tekort op van €200.000. Is dit tekort noodzakelijk voor de wettelijke verduurzaming van 32 gebouwen. De integrale verduurzaming is gebaseerd op wettelijke normen alsmede door de raad verplichtingen, of is een deel van deze uitgaven puur ideologisch vastgesteld beleid. De onrendabele top is nodig om de investeringen af te dekken die niet via het MJOP, Dumavasubsidie of gemotiveerd door ambities die verder gaan dan de wettelijke norm? bijdrage van de huurder kunnen worden gedekt. In 2026 starten we met de eerste tranche van 8 gebouwen, waardoor in de beginjaren niet meteen de volledige onrendabele top benodigd zal zijn. Wanneer is (de uitwerking van) het nieuwe actieplan geluid klaar en Er wordt op dit moment gewerkt aan het nieuwe actieplan geluid. De vaststelling is een collegebevoegdheid en is voorzien worden we hier als raad in meegenomen? in de eerste helft van 2026. Uiteraard zullen we uw raad hierover ook informeren. De planning is om dit eind 2026 af te ronden, in de praktijk zal dat betekenen dat er in 2027 een laatste "veegronde" afgewerkt wordt Wanneer is de overstap op interactieve LED-verlichting afgerond?

93

GL

145 140

114

127 89

139

117

361

waarmee dan de overstap op interactieve led- verlichting is afgerond.

Afkoppelen daken en voortuinen bij groot onderhoud Kastelenbuurt: hebben we hierbij een kwantitatieve doelstelling en hoe (concreet) sturen we hierop?

In het project wordt de volgende aanpak doorlopen om op basis daarvan te bepalen of die aanpak voldoende effectief is bij het afkoppelen van daken en voortuinen. Met de aanpak denken we ongeveer 17.000 m2 verharding op particulier terrein te kunnen afkoppelen. Medewerking van inwoners gebeurt op vrijwillige basis, we hebben geen juridische middelen om dit af te dwingen. On inwoners te stimuleren mee te doen is er wel budget beschikbaar vanuit het Programma Water en Riolering 2024-2027 en de subsidieregeling Klimaatbestendig Tilburg. Aanpak afkoppelen daken en voortuinen bij groot onderhoud Kastelenbuurt:

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag

Antwoord:

1. Uitvoeren scan naar de kansen voor het afkoppelen van daken en voor- en achtertuinen in de buurt, op basis van kenmerken van de gebouwen en tuinen. De scan heeft plaatsgevonden in 2025 en de conclusie daaruit is dat we, wanneer we de bewoners 100% ontzorgen (advies-ontwerp-aanleg) de regenpijpen en tuinen aan de voorzijde bij 60 tot 80% van de percelen kunnen afkoppelen en de regenpijpen aan de achterzijde bij 30 tot 60%. Bij achtertuinen, die voor 80-100% zijn verhard, is het afkoppelen bepaald op 0%; 2. Bewonersbrief persoonlijk overhandigen en bij akkoord in overleg met de eigenaar een afkoppelontwerp opstellen; 3. De regenpijpen en tuinen daadwerkelijk gaan afkoppelen op basis van het afkoppelontwerp in samenwerking met de eigenaar. 358

86

GL

366

140

GL

365

136

GL

338

37

GL

346

69

GL

333

30

GL

359

87

GL

360

88

GL

Wat is de status van de juridische verankering van klimaatscores, natuurinclusief bouwen en duurzaamheid in het omgevingsplan? En wanneer horen we daar als raad over? Programma revitalisering: fondsvorming watergebonden en verbonden bedrijvigheid. Wat gaan we voor dit gereserveerde geld doen?

De juridische verankering van klimaatscores en natuurinclusief bouwen wordt voorbereid. Implementatie in het omgevingsplan vindt plaats na opstellen van het beleidskader toekomstbestendig bouwen (waarin alle duurzaamheidsthema's in samenhang worden bekeken).

Er wordt flink geïnvesteerd in de programmaorganisatie kenniskwartier. De gebiedsontwikkeling Noord is óók groot maar zien we hier niet in terug. Moet hier niet ook flink geïnvesteerd worden in een programmaorganisatie? De graven voor oud KNIL-militairen hebben een beschermde status gekregen. Waarom staan er dan geen kosten voor ingerekend in 2028 en 2029, terwijl dit doorlopend is?

De vraag verwijst wat betreft Kenniskwartier naar item 162. Bij item 163 wordt toegelicht dat voor Tilburg Noord ook wordt geïnvesteerd in programmaorganisatie, ten laste van het FSO.

Grip op Onbegrip gaan we starten met een pilot om de meldingen die binnenkomen bij de gemeenschappelijk meldkamer van de Politie zo snel mogelijk toe te leiden naar de best passende opvolging / instantie. Dit doen we samen met de GGD, GGZ Crisisdienst, Veilig Thuis, Crisis Interventiedienst en Medisch Domein (zoals: Huisartsen spoedpost, Ambulance en Spoedeisende hulp). We proberen hier zo veel mogelijk aan te sluiten bij de ontwikkelingen van het Zorg Coördinatie Centrum. Dit doen we voor Hart van Brabant en in samenwerking met de Regio Zeeland West Brabant. Een landelijke en regionale ambitie, bij velen organisaties en instanties een speerpunt. Echter zonder gelden. Voor de pilot hebben we in HvB ZonMw subsidie, echter om het maatschappelijk vraagstuk beet te pakken dienen alle organisaties een (landelijke) lobby te voeren en om te denken hoe dit te realiseren. Welke rol wil de gemeente Tilburg in dit proces nemen? Zijn er mogelijkheden om hierin het lobby proces te coördineren dan wel een voortrekkersrol in te nemen? “Binnen de aanpak van middelengebruik gaan we voor het eerst gebruik maken van het FTIR-apparaat, waarmee drugs eenvoudig en snel kunnen worden getest op samenstelling.

Dit is een directe uitwerking van de motie 24-041 "1, 2, 3, 4 pillen getest".” Vanaf wanneer zal dit apparaat, aangeschaft met Novadic-Kentron, in werking treden? Realisatie ecologische verbindingzones en nieuwe natuur: hoe zien 2025 en 2026 eruit qua (geprognotiseerde) resultaten want de realisatiesnelheid is de afgelopen jaren afgenomen. Wanneer wordt duidelijk welke KRW maatregelen we met onze waterpartners gaan uitvoeren?

Tilburg pakt nu de rol als één van de landelijke pilots. Op deze manier kunnen we mee ontwikkelen, leren en sturen op wat het beste past in Hart van Brabant, Zeeland West Brabant. En invloed uitoefenen op een realistische oplossing voor alle gemeenten. In de lobby hebben we hiermee al een positie en hoeven we niet een voortrekkersrol te nemen.

Voor een hogere bijdrage aan het project Optimalisatie Wilhelminakanaal tussen Kraaiven en Loven stelt het Rijk als voorwaarde dat de provincie Noord-Brabant en de gemeente Tilburg samen een fonds ter stimulering van watergebonden en waterverbonden bedrijven oprichten. Dit fonds moet het rendement van de investeringen in het Wilhelminakanaal vergroten door meer watergebonden bedrijven langs het kanaal en in haven Loven te krijgen die aan- en afvoeren via het kanaal. Middelen uit dit fonds worden besteed aan de aankoop van gronden, herontwikkeling en uitgifte.

Vanaf 2025 e.v. is er structureel €3000 toegevoegd aan het budget grafrechten van RUV. Zie programmabegroting pagina 31 onder nummer 10. Overige/administratieve bijstellingen “Beschermd bijzondere status graven Molukse KNIL militairen (budgetneutraal zie veld Fysieke basiskwaliteit)”, onder 2026, 2027, 2028, 2029, 3V.

Het apparaat is meegenomen in de subsidieaanvraag voor 2026 en zal dan ook aangeschaft en ingezet worden.

Tilburg ligt op koers om de resterende EVZ-doelstellingen te realiseren vóór 2027. Dat is ca. 90% van de opgave. De voortgang in 2025 en 2026 is afhankelijk van externe factoren zoals subsidieaanvragen en grondverwerving. De gemeente zet in op samenwerking met partners en strategische inzet van middelen om de laatste verbindingen te realiseren. In het kader van de KRW-impuls van de provincie gaan gemeenten een gezamenlijk plan van aanpak opstellen. Daarin wordt een en andere uitgewerkt, zie ook beantwoording vraag 220. Meer duidelijkheid komt in Q1 2026.

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag

Antwoord:

352

77

GL

Hoeveel van de 1200 bomen die er worden (her)plant in 2026 zijn compensatie en hoeveel worden er nieuw bijgeplant?

Let op: vraag is vaker gesteld. Vanaf 2026 worden op basis van het IBOR-programma jaarlijks al 900 bomen (her)plant. Naar aanleiding van de motie ‘Verzopen bomen’ is dit aantal voor 2025 en 2026 verhoogd met een extra 300 bomen per jaar, waarmee het totaal op 1.200 komt. Deze bijstelling is gedaan vanwege aangescherpte prognoses in relatie tot de toenemende frequentie van weersextremen. Het traject rond kap en herplant staat los van de aanplant van nieuwe bomen. In 2025 zijn via 013 Parken al 151 nieuwe bomen geplant, los van het IBOR-programma. Dit duidt op een bredere inzet op vergroening buiten de reguliere beheerstructuur.

335

34

GL

Waarom is de subsidie voor RADAR aanvullend en niet langdurig ivm het uitwerken en uitvoeren van de anti-discriminatie agenda? Aanvragen kwijtschelding 7.486 3.856 n.b. 5.500. In 2024 is de realisatie van het aanvragen kwijtschelding fors gedaald (50%). Wat is de verklaring hiervoor? Is er een cijfer te geven voor raming 2025?

340

39

GL

354

78

GL

We onderzoeken welke wijzigingen in het huidige inzamelsysteem voor huishoudelijk afval noodzakelijk of wenselijk zijn om de recycledoelstellingen te halen en in reactie op landelijke ontwikkelingen. Wat zijn de landelijke ontwikkelingen?

329

9

GL

368

Nvt

GL

348

75

GL

"Met de overgang naar een nieuw financieringssysteem worden onze inkomsten vanuit het Gemeentefonds stabieler en meer voorspelbaar." Is al duidelijk of de oude verdeling in het gemeentefonds tussen het LPO-accres en Volueaccres in de nieuwe Prijsdeel bbp en Volumedeel bbp hetzelfde blijft? Als deze niet hetzelfde blijft wat is dan de verhouding tussen het nieuwe prijsdeel bbp en volumedeel bbp (reëel accres)? In het derde kwartaal, dat reeds een maand voorbij is, zou het college met een raadsbrief over houtstook komen. Waar blijft deze? De Omgevingswet en Omgevingsvisie geven ons nu meer mogelijkheden om hier meer mee te doen, wat zijn de plannen hiervoor na de aangenomen motie van december 2022 die vroeg om een verbod bij code rood? Vastgestelde normen riolering: waar komt het grote verschil (90,9 t.o.v. streefwaarde 99,9) vandaan?

351

77

GL

Aantal spoedlocaties sanering: wat is hier de planning van? Er staan constant 7-8 locaties, komen er dan elk jaar 7-8 locaties af-en bij?

355

78

GL

“We geven invulling aan de verdere uitwerking en implementatie van het Actieplan Geluid. Eventuele financiële consequenties die hieruit voortvloeien brengen we in 2026 in beeld en wegen we af bij de totstandkoming van de programmabegroting 2027.” We hebben hier relatief weinig informatie over, kan men hierover iets meer uitlichten? Over het actieplan geluid.

Het betreft hier middelen die weliswaar beschikbaar worden gesteld door het rijk, maar het betreft geen structurele uitkering. Het aantal dat in de jaarrekening 2024 is opgenomen betreft het aantal aanvragen kwijtschelding. Daarnaast doen we nog automatische kwijtscheldingen, deze zitten niet in het opgenomen cijfer. In het verantwoording jaar 2023 zijn deze automatische kwijtscheldingen wel meegenomen blijkt nu. Als we voor het jaar 2024 de geautomatiseerde kwijtscheldingsverzoeken meenemen is het aantal 7389 wat niet veel afwijkt van realisatie 2023 (7486). Tav doorkijk 2025: we verwachten een lichte stijging van het aantal kwijtscheldingen t.o.v. 2024. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de NVRD en Verpact hebben in september 2025 de nieuwe Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025–2030 ondertekend. Hiermee zijn nieuwe landelijke afspraken vastgelegd over de inzameling van verpakkingsafval (plastic, metaal en drankkartons – PMD) en de bijbehorende vergoedingen aan gemeenten. Met name de afspraak om brengsystemen uit te faseren, inzamelmiddelen waar bewoners van meerdere panden gebruik van kunnen maken, heeft impact op veel gemeenten. Omdat zowel kwalitatief als kwantitatief deze verzamelcontainers slecht scoren, is afgesproken om van dit inzamelmiddel af te stappen.

We onderzoeken de komende maanden in samenwerking met Verpact en de VNG/NVRD wat de impact voor gemeente Tilburg gaat zijn. Daarnaast is er een landelijke verkenning om de afvalinzameling meer te harmoniseren. Met de overgang naar de nieuwe financieringssystematiek is ook de verdeling tussen prijs- en volume anders. Vanaf 2024 is het accres gekoppeld aan de bbp-normeringssystematiek. Het volume deel wordt gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde. Het prijsdeel volgt de prijsontwikkeling van het lopende jaar. Er is geen vaste verhouding tussen de twee onderdelen.

Dit betreft geen vraag over de begroting. De partij die eerder dit jaar vragen heeft gesteld over houtstook is reeds geïnformeerd over vertraging van de raadsbrief. De raadsbrief volgt zo spoedig mogelijk.

De achterliggende berekening achter deze indicator is veranderd. De streefwaarde is een indicator of de "riolering" aan het vastgestelde technische kwaliteitsniveau conform het beleid voldoet. De oude streefwaarde van 99,9% voor "riolering" ging alleen over een specifiek onderdeel, namelijk de vrijverval riolering. Dat geeft u geen inzicht in de kwaliteit van het gehele rioolstelsel. Het gehele rioolstelsel bestaat uit vrijverval riolering, persleidingen, drukriolering, gemalen en pompen. Al deze onderdelen zijn nu wel in de indicator zijn meegenomen. Daardoor ziet u een ander percentage dan in voorgaande jaren. Het zijn al geruime tijd dezelfde locaties. Zoals vermeld in de jaarstukken van 2024 (pag. 52), verloopt de aanpak van de laatste spoedlocaties moeizaam door juridische procedures en tegenvallers in de voorbereiding. Qua planning verwachten we nu dat in 2026 de sanering van 2 locaties van start gaat en de rest in de periode tot 2030. Er wordt op dit moment gewerkt aan het nieuwe actieplan geluid. De vaststelling is een collegebevoegdheid en is voorzien in de eerste helft van 2026. Uiteraard zullen we uw raad hierover informeren. Zie ook vraag 350.

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag

Antwoord:

357

84

GL

Biochemische aantasting van de rioolleiding: waardoor komt dit en speelt dit de komende tijd naar verwachting op meer plekken?

349

76

GL

Oordeel Tilburgers over openbare ruimte en vervuiling. Hoe lang duurt het nog voordat er nieuwe indicatoren komen?

Biochemische aantasting van riolering kan verschillende oorzaken hebben, onder andere als gevolg van: 1. incidentele lozing van bedrijfsafvalwater, 2. structurele lozing van onze eigen drukriolering en persleidingen op onze riolering, 3. door het niet goed afstromen van het rioolwater waardoor H2S gas ontstaat in de riolering. Ja, biochemische aantasting kan op meerdere plaatsen optreden, maar hoeft niet verontrustend te zijn. Het huidig risico gestuurd beheer is erop gericht om problemen als gevolg van biochemische aantasting tijdig waar te nemen en ernstige gevolgen te voorkomen. Onder de tabel staat het volgende vermeld: “De vragen in de Lemon zijn in 2023 veranderd. Hierdoor is het niet meer mogelijk deze indicatoren te gebruiken omdat de resultaten niet vergelijkbaar zijn met eerdere jaren. We ontwikkelen nieuwe indicatoren.” We werken op dit moment dus aan nieuwe indicatoren.

347

75

GL

Afhandeling meldingen, herstel binnen 5 en 10 dagen: de percentages zijn in 2024 verder afgenomen. Waar komt dit door en wat doen we om de percentages weer omhoog te krijgen?

356

83

GL

334

31

GL

Leidt het visualiseren van de kwaliteit van het rioolstelsel (digitaliseren nemen wij aan) naar verwachting tot het naar voren halen in de tijd van veel investeringen? Is het Mulier onderzoek van 2023 gedaan met oog op de groei van Tilburg in 2050?

337

36

GL

Wordt er in dit onderzoek gekeken naar volledige nieuwbouw of ook naar opties om bestaande sportlokaties te optimaliseren?

336

36

GL

Hoe verhouden 15 Multifunctionele indoorhal en 46 Sporthal in kenniskwartier zich tot elkaar? zijn dit per definitie verschillende ontwikkelingen?

367

Nvt

GL

330

13

GL

De wet verplicht ons per 1 januari tot het maken van gemeentelijk beleid aangaande suïcidepreventie. In de begroting is hier geen geld voor gereserveerd, klopt dat? Zo ja, waarom niet? Zo nee, onder welk kopje moeten we het zoeken? De rijksfinanciering voor het Toekomstscenario Kind en Gezin valt weg, wordt het vervolg hiervan volledig doorgezet en gedekt vanuit het investeringsfonds sociaal domein met de inzet van Multi Expert Teams?

331

14

GL

De verschillende beleidsvoorstellen die onderdeel zijn van deze beweging vindt u steeds terug op de verschillende velden onder een apart kopje. In de tabel ziet u een bijdrage Rijksmiddelen Beschermd Wonen. Mede door onze inzet op de inkoop beschermd wonen zijn niet alle rijksmiddelen die wij in de Meicirculaire 2025 ontvangen nodig voor de autonome ontwikkeling op beschermd wonen. Wij kiezen er voor deze middelen te betrekken bij de strategie in het Sociaal Domein. Mogen deze middelen van het Rijk voor andere doeleinden worden aangewend? Waarom worden deze middelen niet gereserveerd dan wel ingezet voor het toewerken naar meer aanbod Beschermd Wonen en/of het opvangen van tekorten - waarover later ook wordt gesproken in de Begroting (pagina 60). Hoe gaan we

Deze vraag is ook gesteld bij de jaarrapportage 2024. In 2024 is het totaal aantal meldingen openbare ruimte met 21,7% gestegen ten opzichte van 2023. Dit heeft er in combinatie met de natte periodes in het voorjaar en in het begin van de zomer en de vertraagde levering van materialen ervoor gezorgd dat we de afhandelingstermijnen niet overal gehaald hebben. Het visualiseren van de kwaliteit van het rioolstelsel geeft transparanter inzicht in de kwaliteit en ondersteunt in de afweging op welke plaatsen wij moeten ingrijpen. Dit kan leiden tot het in de tijd verschuiven (naar voor en naar achter) van investeringen.

We hebben het onderzoek Ruimte voor Sport in Tilburg door het Mulier Instituut laten uitvoeren om aanbod en behoefte aan sportvoorzieningen in kaart te laten brengen. We hebben hen gevraagd om zowel huidig aanbod en behoefte te onderzoeken alsook om aan te geven hoe de vraag naar sportvoorzieningen gaat ontwikkelen tot 2040 en welke extra sportvoorzieningen nodig zijn om in de toekomstige behoefte te kunnen voorzien. We zijn van plan om dit onderzoek periodiek (deels) te herhalen, zodat uitkomsten en adviezen relevant blijven. We werken in Tilburg aan duurzaamheid en circulariteit. Zoals bij alle nieuwe ontwikkelingen worden de mogelijkheden onderzocht in hoeverre renovatie en optimalisatie van bestaande sportlocaties en of hergebruik van materialen ingezet kunnen worden. Het gaat hier om twee separate ontwikkelingen. Enerzijds om een haalbaarheidsonderzoek naar een (top)sport en evenementenhal in Stappegoor en anderzijds om ontwikkeling van een sporthal ten behoeve van het onderwijs, sportverenigingen en inwoners van het Kenniskwartier. We ontvangen vanaf 2026 vanuit het Rijk een bijdrage van 0,55 cent per inwoner voor suicide preventiebeleid. Deze middelen zijn gealloceerd. In 2026 zal op basis van deze middelen een bestedingsplan worden opgesteld. U wordt hier in Q4 van 2026 aanvullend geïnformeerd. De Rijksfinanciering valt deels weg.

Tot en met 2025 deden we een beroep op Rijkssubsidie én de zogenaamde POK middelen voor het Toekomstscenario. De Rijkssubsidie mogelijkheid is voor 2026 met € 200.000, - verminderd naar € 300.000, -. De POK middelen van ca € 550.000, - zijn vervallen in 2026. Dat lossen we op door een bijdrage van de gemeenten Waalwijk en Tilburg en door gebruik te maken van de regionale subsidie voor team CAS (MDA++ team) en hun inzet deels te gebruiken in het Multi Expert Team/Toekomstscenario. De gemeenten Waalwijk en Tilburg leveren een bijdrage omdat deze twee gemeenten de afgelopen 3 jaar gebruik hebben gemaakt van het Multi Expert team. Tilburg ca 85-90% van de huishoudens, Waalwijk ca 10-15%. Voor de bekostiging van beschermd wonen ontvangen centrumgemeenten (in dit geval Tilburg) een integratie uitkering. Deze uitkering wordt via het gemeentefonds aan gemeenten ter beschikking gesteld. Gemeenten dragen bij deze uitkeringsvorm 100% financieel risico. Daar staat tegenover dat gemeenten overschotten voor andere doeleinden mogen inzetten. Gemeente ontvangen jaarlijs een bedrag voor autonome ontwikkelingen beschermd wonen. In de beweging binnen het sociaal domein zetten we door middel van verschillende interventies in op een ombuiging van individuele hulpverlening naar laagdrempelig en nabij.

Met deze ontwikkeling zetten we in op een stabilisatie van de populatie beschermd wonen en zien we [is dat aantoonbaar, zoniet formuleren als 'zetten we in op'] een verschuiving van zorgkosten beschermd wonen naar alternatieve vormen. De middelen voor autonome groei zetten we dus vooral in op alternatieve vormen, als onderdeel van de strategie. We ramen de kosten voor Beschermd wonen steeds reeel op basis van de meest actuele inzichten en voorspellingen. We monitoren de ontwikkelingen en uitgaven aan de hand van de kwartaalrapportages die we vervolgens verantwoorden in de P&C cyclus. Afwijkingen worden ook daar voorgelegd inclusief een dekkingsvoorstel.

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag financiële tegenvallers de komende jaren op Wmo Beschermd Wonen opvangen wanneer die zich aandienen? Wij organiseren een ontwikkelwerkplaats woon-welzijn-zorgconcept, waarin we de ervaringen met de diverse initiatieven wonen-welzijnzorg in de stad (KwilT, Herdgang, Zandstaete, Lang Leven Thuis) als basis nemen voor onderzoek naar de effecten en hefboomwerking. Werkt de gemeente Tilburg hier in samen met het (hoger) onderwijsveld? Wonen Eerst wordt uitgerold naar de hele regio. Betekent dit dat dit ook regionaal wordt opgepakt en dak- en thuislozen ook een woning in de omliggende gemeente aangeboden kan krijgen?

332

30

GL

342

58

GL

343

58

GL

Er staat: In 2026 worden maatwerkplekken voor inwoners met zeer complexe casuïstiek verder uitgebreid naar 15 plekken. Deze ambitie stond ook al in de Programmabegroting van 2025. Al vanaf 2024 zijn middelen gerealiseerd voor het vergroten van het aantal plekken. Diverse vragen: Hoeveel plekken zijn er nu al gerealiseerd? Worden deze vanuit Zorg en Veiligheidshuis en/of SIEM gerealiseerd? Wat zijn redenen waarom de ambitie nog niet is gerealiseerd? Wat gaan we doen om te zorgen dat we deze in 2026 wel behalen?

344

58

GL

345

65

GL

362

96

GL

De verstevigingsaanpak van Siem wordt gecontinueerd. Hierdoor kunnen meer inwoners met zeer complexe problematiek binnen de reguliere voorzieningen opgevangen worden. Wat betekent dit concreet, om hoeveel inwoners gaat het en valt dit binnen Beschermd Wonen dan wel Beschermd Thuis? Valt dit binnen invulling van de algemene afspraken (750 plekken) of is dit voor een andere doelgroep? Wordt er bij de stelpost extra besparingen jeugdhulp en de bijstelling voor jeugdhulp voor de komende jaren uitgegaan van de huidige instoom van jeugdzorg of al berekend op basis van een geschatte verlaagde instroom? Hernieuwbare elektriciteit: Er zijn geen cijfers beschikbaar van na 2022 voor de indicatoren, hoe zit dit?

363

116

GL

364

129

GL

341

47

GL

Er zijn in 2024 minder elementaire en lagere beroepen, minder middelbare beroepen en minder hogere en universitaire beroepen. Wil dit zeggen dat het aantal banen is afgenomen? Hoe moeten we deze cijfers plaatsen? Is er een reden te geven voor het flink hogere aantal verkeersgewonden?

In de PPN voor 2026 werd gestuurd op 0,7 miljoen per jaar voor het schoolontbijt. Waarom is dit teruggebracht naar 0,4 miljoen en lukt

Antwoord:

Ja, daar werken we al nauw mee samen, voorbeeld hiervan is samenwerking met lectoraat sociale veerkracht vanuit het programma Gezond en Gelukkig oud (GGoud). Komende periode werken we de opzet van de Ontwikkelwerkplaats uit en daarbij gaan we verkennen hoe het (hoger) onderwijsveld hierin een plek gaat krijgen en hoe deze eruit ziet.

Ja. De Wonen Eerst aanpak is gestart in Tilburg, waarbij we alleen met de Tilburgse woningcorporaties (WWB, TBV en Tiwos) samenwerken. Als Wonen Eerst uitgerold wordt in de hele regio Hart van Brabant zal ook met de woningcorporaties in de regio samengewerkt worden en kunnen mensen die binnen de doelgroep van Wonen Eerst vallen ook in aanmerking komen voor een woning in één van de gemeenten in de regio Het is nog steeds een noodzaak dat deze plekken gerealiseerd worden. Hier zijn ook diverse initiatieven voor gestart. Waar de moeilijkheid zit is zowel, wet en regelgeving op de diverse financieringen en spelregels als het gaat over zorg, overlast, verslaving en soms ook onveiligheid en strafbare feiten. Dat het zorg en ondersteuningsaanbod een levensloopbenadering vraagt. Als wel het realiseren van plekken of op instellingen of in bestaande woningen of wijken. Lef vraagt van aanbieders, wijken en Gemeente Tilburg en Hart van Brabant.

Het verstevigingsteam van Siem ondersteunt medewerkers die Wmo Beschermd Wonen bieden als dat nodig is. De medewerkers worden ondersteunt op de locatie waar de client woont of BW thuis heeft. Op die manier zorgen we ervoor dat de client de best passende zorg krijgt op de huidige plek waar iemand beschermd woont of beschermd thuis heeft, zodat deze niet hoeft te verhuizen naar een andere locatie of de zorg voortijdig stopt. Het verstevigingsteam ondersteunt ook medewerkers die begeleiding geven waardoor zij hulp en expertise ook buiten hun eigen organisatie kunnen krijgen. In 2024 is er ondersteuning geboden in 40 casussen. Bij de bijstelling is uitgegaan van de verwachte instroom voor 2026.

Voor het monitoren van indicatoren zijn wij in veel gevallen afhankelijk van de data die beschikbaar is in de regionale klimaatmonitor. Dit is een online, publiekelijk beschikbare database met gegevens, beheerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), in opdracht van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG). De gegevens worden op verschillende momenten in het jaar geactualiseerd. Enkele datasets zijn pas ruim 1 jaar na afloop van het rapportagejaar beschikbaar, wat ervoor zorgt dat totaalgegevens over energieverbruik, hernieuwbare energie en CO2-uitstoot niet eerder kunnen worden berekend. In de praktijk zien we vaak dat dit soort cijfers 2 jaar achterlopen. Inmiddels zijn de cijfers voor 2023 wel bekend, en was de totale hernieuwbare elektriciteit in Tilburg 974 TJ. De tabel op pagina 116 geeft het aantal vacatures weer. Een lager aantal vacatures in 2024 betekent niet noodzakelijk dat er minder banen zijn. Uit de gegevens op pagina 117 blijkt dat het aantal banen in Tilburg tussen 2021 en 2023 juist is toegenomen (van 123.239 naar 130.608), wat duidt op een positieve ontwikkeling van de werkgelegenheid. Nee, die reden is onbekend. De Politie heeft geen andere werkwijze of ingezet op meer registratie, wel richten ze zich op betere en meer volledige registratie.

Ook de kenmerken waar wij zelf inzicht in hebben zoals vervoerswijze of verdeling van ongevallen over de wijken geven geen opmerkelijke verschillen of afwijkende toenames over de afgelopen jaren. Wel zien we dat over de gehele linie, dus alle vervoerswijze het aantal gewonden toeneemt. Daarnaast zijn er landelijk of vanuit andere vergelijkbare wegbeheerders nog geen cijfers over 2024 gerapporteerd. Het is lastig om op basis van 1 jaar stijging een patroon of reden te geven. Wel zien we landelijk en gemeentelijk al langer een trend in de toename van het aantal ongevallen en gewonden. Met het bedrag in de begroting, zoals ook bedoeld was bij de perspectiefnota, een proef voor 2 jaar gedaan worden om met een klein aantal scholen in het primair onderwijs te starten. Dan gaat het om de scholen die nu aangeven wel de behoefte/wens hebben om te starten met een schoolontbijt maar niet in aanmerking komen voor de middelen uit de landelijke regeling.

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag het om met dit bedrag alle leerlingen op het PO iedere dag een maaltijd te bieden? Waarom wordt de dierenopvang niet na 2027 aanvullend begroot?

339

37

GL

214

77

LT

217

80

LT

226

121

LT

Bovenaan; wat moeten wij verstaan onder ; “…stellen wij een convenant op met de detailhandelssector voor 2027 en verder in het licht van de huidige Detailhandelsvisie?

225

111

LT

Ruimtelijk Erfgoed; “we wijzen, naar behoefte en mogelijkheden nieuwe monumenten aan….” Wat betekent dit concreet in de praktijk m.b.t. adviezen van de Erfgoedclubverenigingen (Heemkundekring) in aantallen per jaar en voor het funerair erfgoed?

326

82

LT

In de intentieverklaring van oktober 2020 WHK en haven Loven staat dat de ondernemers de haven zouden financieren. In het TMIP stedelijke ontwikkeling van de informatiebijeenkomst op 29 september 2025 treffen we een reservering van 8,3 miljoen aan. In de begroting zien we een reservering voor 1,3 miljoen (2026 en 2027). Van 0,- naar 8,3 miljoen. Wat maakt het dat we een absurde stijging zien in de uitgaven voor haven Loven? Wat is de bijdrage van de ondernemers in deze?

Antwoord:

In het Financieel Meerjarenbeeld, bij de beleidsvoorstellen exploitatiebudget (p. 16) geven we aan dat we in 2026 en 2027? incidenteel gedekt beleid borgen. Hoewel daar niet genoemd valt dierenopvang ook onder deze categorie.

Momenteel is in het Meerjarenprogramma een project in voorbereiding voor het vervangen van circa 18 houten bruggen (€1,5 miljoen) verdeeld over de stad. Daarnaast lopen er nu projecten voor het viaduct over het spoor in de Ringbaan-West (€39 miljoen) en voor renovatie van de Draaibrug Prinsenhoeven (€5 miljoen) in de Piushaven. Deze bruggen zijn einde levensduur en moeten vervangen of gerenoveerd worden. Daarnaast zijn er onderzoeken uitgevoerd en lopen er onderzoeken naar de grotere vervangingsopgave van bruggen en viaducten. Het totaalbeeld van de opgave is nog niet compleet, maar vooralsnog lijkt het erop dat er met uitzondering van de hiervoor benoemde bruggen en het viaduct geen grote verkeersbruggen binnen nu en 10 jaar vervangen moeten worden. Omdat de voorbereiding voor vervanging en renovatie van (grote) bruggen en viaducten een lange doorlooptijd kent, moeten we verder vooruitkijken om middelen en capaciteit te reserveren voor de toekomst. De komende jaren ligt de focus op het inzichtelijk krijgen van de opgave en moeten we een doorkijk maken tot minimaal 2050. Lagere inkomsten buitenreclame; De gemeente Tilburg gaat fossiele reclame Het nieuwe beleid over commerciële buitenreclame moet nog worden vastgesteld. De impact daarvan kan nog niet worden en vlees- en visreclame stapsgewijs verbieden; is hier een verband mee? meegenomen.

De opbrengsten uit buitenreclame blijven momenteel achter door vertragingen bij aanbestedingen, het digitalisering en het plaatsen van objecten en het aanhouden van een contract in afwachting op besluitvorming. “Grote vervangingsopgave van o.a. bruggen en viaducten” graag hierover wat meer info omtrent urgentie, aantal/locaties en indicatie kosten

Met het convenant dragen we bij aan het programma Tilburg Circulair zoals dat deze zomer is vastgesteld door de raad. Circulaire economie is niet nadrukkelijk benoemd in onze huidige detailhandelsvisie, maar dit convenant draagt bij aan uitgangspunt 10 van de detailhandelsvisie: Ruimte voor innovatie binnen de structuur. Bovendien draagt het bij aan de toekomstbestendigheid van de detailhandel. De adviezen van de erfgoedverenigingen in de gemeente zijn en worden meegenomen in globale thematische selecties zoals bijvoorbeeld de architectuur en stedenbouw uit de periode 1970-2000, historische grafmonumenten of cultuurhistorisch waardevolle ensembles. In 2026 wordt bepaald welke zaken daarbinnen monumentwaardig zijn en voor welke zaken bijvoorbeeld planologische borging in het omgevingsplan het meest geschikt is. Hierover wordt regelmatig overlegd met de erfgoedverenigingen en zal ook de omgevingscommissie advies uitbrengen. Voor een vijftigtal nieuwe monumenten zijn de aanwijzingsprocedures al in voorbereiding (een selectie die al eerder met de erfgoedverenigingen is gemaakt). De aanwijzing daarvan staat voor 2026 in de planning. Nieuwe monumenten uit de bovengenoemde velden kunnen na de afronding van de eerste aanwijzingsronde aangewezen worden. Daarvoor zal wel al in 2026 het procedurele voorwerk verricht worden.

Het is nog te vroeg om al exacte aantallen nieuwe monumenten te noemen. In de informatiebijeenkomst over het T-MIP op 29 september jl. is gepresenteerd dat er voor de ontwikkeling van het Wilhelminakanaal inclusief Trimodale Haven Loven vanuit het T-MIP de volgende bedragen in de begroting zijn genomen: Reserveringen in het FSO  € 6,09 miljoen voor optimalisatie WHK Kraaiven-Loven (PB 2026 blz 140, nr 169)  € 5,0 miljoen fondsvorming watergebonden bedrijvigheid (PB 2026 blz 140, nr 170)  -/- € 2,5 miljoen Trimodale Haven aanpassing weginfrastructuur. Dit bedrag valt vrij omdat deze investering via kapitaallasten wordt gedekt en niet via het FSO. (PB 2026 blz 141, nr 172) Het saldo van deze 3 bullits is € 8,5 miljoen. Investeringsmiddelen Stedelijke Ontwikkeling Daarnaast zijn er kapitaallasten meegenomen voor een investering van € 5,85 miljoen in de weginfrastructuur. Op blz 134 van de begroting is de reservering van de kapitaallasten voor deze investering opgenomen (nr 157). Voor de votering van deze investering volgt een afzonderlijk raadsvoorstel.

328

98

LT

De begroting vermeldt een daling van geweldsdelicten. Worden ook cijfers over ondermijning en wijkveiligheid structureel gemonitord en gepubliceerd per wijk?

Los van deze bedragen zijn er in de begroting bedragen opgenomen voor het onderhoud en beheer van de Haven. Deze bedragen zijn geen onderdeel van het T-MIP. De gemeente monitort de ontwikkeling van de verschillende misdrijf- en overlastvormen op wijk- en buurtniveau. Een selectie hiervan wordt gepubliceerd in het dashboard Buurtpreventie. Deze is te benaderen via: https://www.tilburg.nl/gemeente/stad-en-dorpen/veiligheid/buurtpreventie/

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag

223

100

LT

“Toezicht 7 Handhaving”; “vergroten onze slagkracht”, tevens zien wij regelmatig bij verschillende onderwerpen extra belasting voor boa’s (hogere verwachtingen, monitoren, nauwer samenwerken, extra taken etc.). Hoeveel extra inzetbare capaciteit, zichtbaar op straat, komt hiervoor bij (aantal FTE’s)?

224

104

LT

Coffeeshops; tot 1 september 2025 was een tijdelijke uitzondering voor hasj; hoe is de huidige stand van zaken?

323

107

LT

Bij preventie met gezag staat niet of we de gehele SPUK outgiven, waarom wel/niet?

324

107

LT

Veiligheidsregio. Kost het in 2029 een miljoen aan mensen die door FLO eerder met pensioen mogen?

222

93

LT

“Waterstof”; is de inzet voor een aftakking van de “Delta Rhine Corridor” nog wel realistisch gezien het standpunt Ministerie en het stopzetten van investeringen door o.a. Shell, BP en UPM? “Groot onderhoud Kastelenbuurt’; levert het afkoppelen van daken om regenwater te laten infiltreren om verdroging tegen te gaan, geen extra risico’s op voor wateroverlast zoals ervaren in 2024?

Antwoord: Ook de T-meter wordt gepubliceerd (https://www.tilburg.nl/gemeente/stad-en-dorpen/en-dorpen/wijken/). De T-meter bevat naast inzichten over het sociaal en fysieke domein ook informatie op wijk- en buurtniveau over veiligheid(sbeleving). Informatie over ondermijning binnen onze gemeente (wijk- en buurtniveau) is per thema te raadplegen op: https://www.zichtopondermijning.nl/ . Deze internetpagina is openlijk toegankelijk en wordt beschikbaar gesteld door het Ministerie van BZK. Daarnaast houden we ontwikkelingen bij middels wetenschappelijke inzichten over de ontwikkelingen binnen de georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Er komt geen extra capaciteit bij maar door de onderlinge samenwerking tussen boa’s (openbare ruimte) en toezichthouders (niet openbare ruimte) in de gebieden te intensiveren en door inzet te plegen op locaties en tijdstippen waarop daadwerkelijk overlast is kunnen problemen in de wijk sneller worden onderkend en daadkrachtiger worden opgepakt. Dit doe we op meerdere thema’s aan de hand van data. We zullen op die thema’s niet meer elke melding oppakken maar alleen op plekken en tijden die uit data-analyse naar voren komen. Het gedogen is niet verlengd. Vanaf 1 september 2025 mogen dus enkel gereguleerde producten verkocht worden vanuit de coffeeshops in Tilburg.

(zie ook het antwoord op vraag 34) Op 10 juni informeerde wij u over de voortgang in de aanpak Preventie met Gezag: https://tilburg.notubiz.nl/modules/18/Collegevoorstellen/1051449 Hierin is te zien dat we verwachten de hele SPUK te benutten vóór juni 2026, in de voortgangsrapportage leest u ook waaraan. Binnenkort ontvangen we informatie over de toekenning van middelen voor de nieuwe periode (juni 2026 t/m eind 2029) van de SPUK Preventie met Gezag. Hierover informeren we de raad. In 2029 wordt een FLO bijdrage van € 862.907 verwacht als gevolg van medewerkers die gebruik maken van deze regeling. Echter kan dit nog wijzigen als gevolg van persoonlijke keuzes van deze betreffende medewerkers. In totaal wordt een nadeel van € 1.343 miljoen gemeld. De overige circa € 500.000 betreft een hogere gemeentelijke bijdrage. De FLO bijdrage én gemeentelijke bijdrage staat op pagina 212 in de PB. Dit zijn twee vragen. Voor beantwoording tweede vraag zie antwoord op vraag 361 van GL. Antwoord vraag 1: met de aanleg van de DRC onderzoeken we samen met de betrokken partijen en bedrijven in (de regio) Tilburg de behoefte aan het gebruik van Waterstof en de mogelijkheden om Waterstof te gebruiken als toekomstige duurzame bron voor onze bedrijven. Wij ontvangen geen signalen dat de aanleg van de buisleidingen niet door zou gaan. De voorbereidingen voor de aanleg lopen.

213

77

LT

Wateroverlast; “we baggeren acht retentievijvers om de waterberging te vergroten, renoveren twee rioolgemalen” betreft dit locaties die afgelopen winters te maken hebben gehad met wateroverlast zoals Zorgvlied, de Blaak etc.? Wanneer wordt dit uitgevoerd?

Baggeren retentievijvers is geïnitieerd vanuit regulier onderhoud. Baggeren heeft als doel het waarborgen van de bergingscapaciteit van de retentievijver en draagt daarmee bij aan het verminderen van toekomstige waterhinder. Het project is aanbesteed en gegund aan een marktpartij. Uitvoering start in 2025 Q4 met een vervolg in 2026. Renoveren 2 rioolgemalen is regulier onderhoud. Het betreft hier de gemalen aan de Swaardvenstraat en de Leijparkweg in 2026.

220

87

LT

Onderste bullet; wat moeten wij verstaan onder “extra inspanning om te voldoen aan de KRW?

221

92

LT

321

92

LT

“klimaatbui T100*” uitgangspunt hierbij is een statistiek uit 2014; is dit nog wel actueel en realistisch gezien de opmerking op blz. 83; “de veranderende klimaatomstandigheden hebben o.a. in 2024 geleid tot extreme regenval” en nieuwe inzichten van de KNMI en Informatiepunt Leefomgeving? Is de waterberging van Tilburg voldoende om klimaatbestendig te kunnen zijn en is er extra inzet nodig om dit te bereiken?

Gemeenten kunnen op drie onderdelen een bijdrage leveren aan het realiseren van de KRW-doelen: 1) aanpak van overstorten, 2) aanpak van foutieve aansluitingen en 3) indirecte lozingen. We brengen op dit moment in beeld wat de stand van zaken is. We hebben de afgelopen jaren al veel gedaan aan overstorten en foutieve aansluitingen. Op het gebied van indirecte lozingen gaan we een gezamenlijk plan van aanpak ontwikkelen met provincie, waterschappen en Omgevingsdienst. We werken in eerste instantie aan het in beeld brengen van de indirecte lozingen en de mate waarin deze een rol spelen in het behalen van de KRW-doelen. De indicator is klimaatbui T100. De T100 is gebaseerd op nieuwe statistiek, gebaseerd op de klimaatscenario's 2023, zoals opgenomen en uitgewerkt in het Programma Water en Riolering 2024-2027. Er wordt gerekend met een zwaardere bui. De waterberging nu is niet voldoende om klimaatbestendig te zijn. Bij iedere aanpassing in de openbare ruimte en bij iedere stedelijke ontwikkeling moet ruimte voor waterberging worden gemaakt. Stedelijke ontwikkelingen krijgen daarvoor de opgave mee van 60 mm per vierkante meter afstromen verhard oppervlak. Voor de openbare ruimte is een streefwaarde benoemd op basis van kwetsbaarheid en varieert dus op gebiedsniveau. Verder moet bij ieder project 10 mm kunnen infiltreren, om verdroging tegen te gaan.

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag

325

110

LT

318

77

LT

Hoe worden de effecten van klimaatadaptieve maatregelen (zoals hittestressreductie en wateropvang) gemonitord op wijkniveau? Er worden bomen (her)plant. Wanneer gaat dit tot schaduw leiden en daadwerkelijk iets doen aan hittestress?

317

46

LT

Wat is op dit moment de concrete inzet in de aanpak laaggeletterdheid Midden Brabant? Is er behoefte aan meer middelen en inzet?

215

78

LT

“Slimme inzet beschikbare ruimte….waar mogelijk leggen wij mantelbuizen aan die andere partijen kunnen gebruiken”; graag een indicatie waar dit mogelijk is, de locaties en de kosten

312

9

LT

Het eigen vermogen daalt, de schuld wordt hoger, de reserves worden grotendeels geleegd. Daar tegenover staat de verwachte "groei van ons stedelijk verdienvermogen". Maar wat is die dan, naar verwachting? Wat is, al is het maar globaal, de "rekensom" van terugverdienen van investeringen? Hoe veel jaar hebben we daarvoor nodig?

216

78

LT

“toename illegale stort” hoeveel extra personele inzet komt hiervoor beschikbaar (aantal FTE’s) en vanaf wanneer?

Antwoord: Deze maatregelen worden op dit moment niet gemonitord op wijkniveau. Het verkoelende effect van bomen ontstaat voornamelijk door schaduwvorming en verdamping via het bladoppervlak. Dit effect is afhankelijk van de boomsoort, de groeiplaats en de leeftijd van de boom. Tijdlijn van verkoeling na aanplant Jaar 1–3: In deze fase is de schaduw beperkt, maar de boom begint zich te vestigen. Jaar 4–7: De boom ontwikkelt een bredere kroon en begint zichtbare schaduw te geven. In deze periode neemt het verkoelende effect toe, vooral op straatniveau. Vanaf jaar 8: De boom levert een substantieel effect op hittestress, met meetbare verlaging van de gevoelstemperatuur tot 2–6°C in de directe omgeving. Dit effect is sterker in versteende wijken en op bedrijventerreinen waar vergroening plaatsvindt langs zogeheten koele looproutes. De gemeente Tilburg gebruikt hittestresskaarten en klimaatscores om te bepalen waar vergroening het meeste effect heeft. Bomen met hoge klimaatwaarde krijgen een beschermde status, en hun bijdrage aan verkoeling wordt meegenomen in de ruimtelijke afwegingen. In de binnenstad worden bomen strategisch geplaatst om sneller schaduw te bieden, bijvoorbeeld in speeltuinen, langs sportvelden en bij zorginstellingen. De bomen die in 2026 worden geplant, leveren vanaf circa 2029 een merkbare bijdrage aan verkoeling en hittestressreductie.

Strategische plaatsing en keuze voor soorten met hoge biodiversiteits- en klimaatwaarde versnellen dit effect. Het nieuwe regioplan verbeteren basisvaardigheden 2026-2028 wordt gefinancierd uit de WEB middelen (Wet Educatie Beroepsonderwijs) dit is een specifieke uitkering (SPUK) en een decentralisatie uitkering vanuit OCW. Dit wordt in Tilburg lokaal aangevuld door 100.000 euro voor de vier lokale taalhuizen in onze stad. De middelen WEB middelen gaan met 10% omlaag. Dit kunnen we komend jaar nog opvangen voor de continuering van de aanpak, maar vraagt in de toekomst mogelijk voor extra financiering. Dit zal voornamelijk plaatsvinden bij werkzaamheden bij kruisingen. Door de koppeling te maken met reeds geplande werkzaamheden kunnen tegen zeer geringe kosten mantelbuizen worden aangelegd die op een later moment gebruikt kunnen worden zonder daar opnieuw de weg voor open te halen. In zulke gevallen zullen de kosten enkele honderden euro zijn per mantelbuis. Iedere keer dat we de weg niet hoeven open te halen scheelt tijd, geld en overlast voor bewoners. We beoordelen elk project op deze mogelijkheden. Soms blijkt het niet mogelijk om dit toe te passen. De investeringen die we doen zijn bedoeld voor het vergroten van het vermogen om zowel financieel-economische welvaart als brede welvaart te generen.

Bij brede welvaart gaat het bijvoorbeeld over het realiseren van een gezonde leefomgeving, een aantrekkelijke stad en het investeren in menselijk kapitaal. Deze investeringen hebben op termijn een positief effect op bijvoorbeeld de kosten in het sociaal domein (uitkeringen, voorzieningen), de inkomsten uit toerisme en het geld dat in Tilburg en in de regio wordt verdiend. Deze opbrengsten zijn moeilijk te kwantificeren, ook omdat een deel van de opbrengsten landt bij andere partijen (inkomen voor inwoners, zorgkosten voor zorgverzekeraars). Voor de investeringen die we in het sociaal domein doen kunnen we in ieder geval wel zeggen dat die ervoor moeten zorgen dat de groei van gemeentelijke zorgkosten afremt. Een deel van de opbrengsten die de groei van het verdienvermogen met zich meebrengt is beter te kwantificeren. Een belangrijk deel van de investeringen die we doen is bedoeld om via integrale gebiedsontwikkelingen 25.000 tot 31.000 extra woningen te realiseren. Voor de groei van het aantal woningen is in de begroting rekening gehouden met extra OZBopbrengsten (ca. € 0,34 mln. per jaar). Zoals beschreven in de Perspectiefnota 2026 kijken we daarnaast hoe de groei van de stad verder financieel vertaald kan worden. Daarbij verdiepen wij onze oriëntatie op de staande praktijk in onder meer Rotterdam en Utrecht die een dergelijk groeikad hebben of ontwikkelen.

We houden daarbij het risicoprofiel goed in beeld. Vanaf 1 maart 2025 is er een fulltime Fte in de vorm van coördinator illegale stort gestart. Hij brengt de problematiek in beeld en zet in op handhaving, communicatiecampagnes en samenwerking met partners zoals woningbouwcorporaties, sociale instanties en aannemers. Ook zijn er extra ruim opdrachten verstrekt aan de contractpartners voor Moerenburg, bossen en wijken waar de overlast is gegroeid.

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag

Antwoord:

219

83

LT

96; bij rioolinspecties wordt een gemeente “ontzorgd” door een marktpartij in het opstellen van “maatregelplannen”; hoe worden deze maatregelplannen opgepakt/uitgevoerd (tijdspad/kosten etc.)? 97; Planmatig onderhoud van sloten en duikers; het onderhoud wordt omgezet van reactief naar “proactief planmatig onderhoud” vanwege “onderhouds-achterstand en verminderde waterbergingscapaciteit” in hoeverre draagt dit bij aan het “beheersbaar houden van de wateroverlast?

Maatregelplannen: Het maatregelplan bestaat uit 2 typen maatregelen, namelijk rioolreparaties en vervanging of renovatie riolering. Rioolreparaties worden via het rioolbeheercontract per direct hersteld of in het eerstvolgende kalenderjaar uitgevoerd. Maatregelen voor vervanging of renovatie worden opgenomen in het Meerjarenprogramma (MJP) en binnen 5 jaar uitgevoerd. Kosten kunnen variëren tussen enkele honderden euro's bij kleine reparaties tot miljoenen investeringen bij vervanging of renovatie.

313

12 13

LT

"Het volume van de jeugdzorg groeit nog steeds. Het rijksbeleid levert onvoldoende middelen." En "Groeiende vraag en krimp van middelen ". Hoe verhoudt zich dat tot de aanname dat de effecten op de jeugdzorg vanaf 2028 € 0,-- zullen zijn (blz. 9)? Hoe realistisch is dat scenario?

Planmatig onderhoud sloten en duikers: Sloten die planmatig onderhouden worden hebben een grotere waterbergingcapaciteit, waardoor ze minder snel overstromen en dragen bij een het beheersbaar houden van waterhinder. Streven is om, in lijn met het landelijk beleid, meer hulp in het voorveld te organiseren. Het gaat hier dan om de veelvoorkomende hulp. Deze hulp wordt collectiever van aard en meer ingericht op zelfstandigheid en zelfredzaamheid. Op deze wijze kunnen we meer jeugdigen en gezinnen met dezelfde middelen ondersteuning bieden. Op pagina 9 is opgenomen dat we vooralsnog uitgaan van een nul lijn aan groei middelen Jeugd. In dit kader verwijzen we ook naar het antwoord op vraag 9 (50Plus). Hier willen wij aan toevoegen dat afgesproken is dat commissie Van Ark (naar verwachting in 2027) opnieuw onderzoek doet en hieruit aanpassingen vanuit het rijk volgend voor 2028 en 2029.

314

13

LT

"De strategie is nadrukkelijk gericht op preventie en voorkomen, waardoor een robuuste, duurzaam financieel dekkende situatie binnen het sociaal domein gecreëerd kan worden." Wat is de onderbouwing van dat scenario?

Er is landelijk en internationaal brede consensus voor de richting om veel meer te richten op preventie en voorkomen. Dit vormt een van hoekstenen van de landelijke afspraken tussen Rijk, zorgpartijen, zorgverzekeraars en gemeenten binnen het Integraal Zorg Akkoord (IZA ), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Wetenschappelijke onderbouwing hiervoor stapelt zich in de jaren op. Een kleine greep met hulp van Copilot: 1. 2. 3. 4.

327

124

LT

Hoe wordt de inzet van incidentele middelen voor cultuur (zoals cultuurcoaches en versterking basisinstellingen) geëvalueerd op bereik en maatschappelijk effect?

319

77 78

LT

De doorstroming van Tilburg en de ontsluiting van dorpen is nu al een probleem. Waarom is dit niet als doel opgegeven? Blijft de aun volwaardige mobiliteitskeuze binnen deze begroting?

218

82

LT

227

129

LT

Avondbeleving Stadsforum; wanneer wordt dit gerealiseerd, zijn de beeldbepalende gebouwen komende decembermaand al uitgelicht? Onderaan; “Rapportcijfer autobereikbaarheid binnenstad”; waarom wordt hierbij geen streefwaarde genoemd? Welke verklaring heeft het College voor de lagere waardering in 2024 (6,4) ten opzichte van 2022 (6,7)

320

78

LT

Wordt er extra geld vrijgemaakt voor maatregelen die op korte termijn kunnen worden ingesteld om de Professor van Buchemlaan bij het Elizabethziekenhuis beter te laten doorstromen? Hoe worden de huidige maatregelen betaald, zoals de verkeersregelaars?

WRR: Kiezen voor houdbare zorg (2021) Erasmus School of Health Policy & Management – Preventie levert veel meer op dan gedacht (2022–2024) Centraal Planbureau – Economisch perspectief op gezondheid en preventie (april 2025) HvA-literatuurstudie: De waarde van preventie in een veranderend sociaal domein (2021)

Het cultuurbeleid, en dus ook de inzet van middelen in het kader van dit beleid wordt geëvalueerd. Bij de basisinstellingen doen we dat onder andere middels de subsidieverplichtingen die voor de basisinstellingen zijn vastgesteld. Onderdeel daarvan is onder andere het overleggen van cijfers omtrent het bereik. Het maatschappelijk effect wordt getoetst binnen het onderdeel cultuur van de inwoners enquête en door de 2-jaarlijkse cultuurmonitor Waarde van Cultuur. Daarnaast wordt er op dit moment een monitor Kunstenplan 2025 – 2028 uitgevoerd waar maatschappelijke betekenis een van de onderzoeksonderwerpen is. Als de monitor is opgeleverd zal deze met de raad worden gedeeld. Tilburg werkt aan een bereikbare stad voor alle vervoerswijzen; met de auto, de fiets, voor de voetganger en met het openbaar vervoer. De auto is en blijft dus een volwaardige mobiliteitskeuze, in de stad en de dorpen, maar wordt bekeken in samenhang met duurzame mobiliteit en de groei van de stad.

Zoals eerder ook in de raad toegezegd richten we op realisatie voor 1 april 2026. Het cijfer (6,4 in 2024) komt uit de inwonersenquête, waarbij inwoners thuis invullen. Minder inwoners vinden de binnenstad goed bereikbaar per auto en bus. Strabo, dat bezoekers op straat interviewt, ziet juist een stijging (van 7,4 naar 7,6). Het verschil kan komen door beeldvorming, bijvoorbeeld op drukke dagen. Voor bereikbaarheid is geen streefwaarde opgenomen in de Agenda Binnenstad; we monitoren ontwikkelingen om bij te sturen.

De maatregelen die eind 2024 en in de eerste helft van 2025 zijn getroffen t.b.v. een betere doorstroming (waaronder de inzet van verkeersregelaars) worden voor wat betreft het gemeentelijk deel betaald vanuit de algemene middelen. In de Tussenrapportage 2025 is hier een voorstel voor opgenomen. De inzet van verkeersregelaars wordt gecontinueerd totdat er een meer structurele oplossing is. Dat wordt onderzocht in samenwerking met de partners in het gebied. Eventuele extra benodigde middelen hiervoor zullen via een apart voorstel worden voorgelegd ter besluitvorming.

nr. vraag

Pag.

PP

Vraag

Antwoord:

316

45

LT

Voor de aankoop van het schoolgebouw aan de Wildstraat 1 als tijdelijk onderkomen voor het Novum college is € 1.520.000, -- nodig, met een afschrijvingstermijn van 10 jaar. Wat zijn de redenen voor dat hoge aankoopbedrag voor een school voorziening voor een heel beperkte periode van ca 1 jaar, tot de verhuizing van Novum in 2027 naar de definitief beoogde locatie?

De aankoop van het pand aan de Wildstraat 1 draagt bij aan meerdere beleidsdoelstellingen van de gemeente: Met de aankoop voldoen wij aan onze wettelijke verplichting in het kader van onderwijshuisvesting om huisvesting te bieden aan het Novum Lyceum. Met de verwerving van het schoolgebouw aan de Wildstraat houden we als gemeente tevens sturing op de nadere planvorming op bedrijventerrein Beneluxlaan in Tilburg West. Door de aankoop van deze locatie hebben we als gemeente (meer) regie over toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in dit gebied. We kunnen, na tijdelijk gebruik van het pand door Novum Lyceum, met het pand en zijn ontwikkelingsmogelijkheden een bijdrage leveren aan de uitgangspunten in het kader van de Gebiedsvisie West. De locatie kan, na het vertrek van het Novum Lyceum, de komende jaren worden ingezet voor een andere maatschappelijke invulling, vooruitlopend op toekomstige herontwikkeling van deze plek. Hierbij wordt met name gedacht aan wijkgerichte functies, ruimte voor jongerenactiviteiten en/of ruimte voor creatieve makers. Het aankoopbedrag voor het pand aan de Wildstraat 1 is tot stand gekomen op basis van een onafhankelijke externe taxatie en onderhandeling tussen de eigenaar (het schoolbestuur Yonder) en de gemeente.

322

106

LT

Wat wordt er in de fysieke omgeving gedaan om veiligheid op straat te waarborgen? Denk aan verkeerslichten en andere maatregelen om onveilige situaties te voorkomen, ook met het oog op ‘wij eisen de nacht op’

315

19 20 22

LT

De organisatie groeit in fte's sterk, in 2025 met 105,89 fte naar 2.531 fte. Hoe verhoudt zich dat tot de stelpost "Groeirem organisatie"?

De gemeente Tilburg zet zich in voor veiligheid in de openbare ruimte. Denk aan de aanpak straatintimidatie. Ook in de fysieke openbare ruimte werken we aan de veiligheid, bijvoorbeeld door het gebruik van slimme openbare verlichting, die aangepast kan worden op de situatie. Daarnaast investeren we in de veiligheid in parkeergarages, zie beantwoording vraag 266. De rem op de groei van de organisatie is een opgave die de organisatie zichzelf heeft gesteld om aandacht te blijven houden voor efficiëntie. Het uitgangspunt is dat met enkel het toevoegen van formatie niet per definitie resultaat kan worden behaald. Enerzijds vanwege het absorptievermogen binnen de organisatie en anderzijds omdat we voor onze doelstellingen ook afhankelijk zijn van partners met wie we werken. Deze partners kunnen ook niet altijd leveren bv vanwege arbeidsmarktkrapte. Deze uitgangspunten nemen niet weg dat we inzet voor nieuwe impulsen niet altijd binnen de organisatie kunnen opvangen. De rem op de groei van de organisatie betekent dus niet dat er geen formatie-uitbreiding kan plaatsvinden als de opgave daarom vraagt.

310

6

LT

Blz. 6 Nr. 2: "Sinds 2022 is onze gemeente met bijna 6.000 inwoners gegroeid en zijn er meer dan 4.000 huishoudens bij gekomen. We bouwen aan een duurzame en leefbare stad met veel extra woningen. Netto zijn er meer dan 3.250 woningen aan de voorraad toegevoegd." Als er 4000 huishoudens bijgekomen zijn, is er dan per saldo geen achteruitgang van beschikbare woningen ipv een toevoeging? Of, met een woonbezetting van ca 2, slechts een toevoeging van ca de helft van die 3250 nieuwe woningen? Graag nadere uitleg.

De ontwikkeling in het aantal huishoudens en aantal woningen loopt niet gelijk op. Niet ieder huishouden heeft immers behoefte aan zelfstandige woonruimte. Voor een aantal groepen is onzelfstandig wonen een oplossing. Een voorbeeld hiervan is kamerverhuur aan studenten. Daarnaast verblijven sommige inwoners in een bijzondere woonvorm, in de maatschappelijke opvang of verpleeghuis. In het woonbeleid hebben we op basis van prognoses een doelstelling opgenomen over de beoogde ontwikkeling in de uitbreiding van de zelfstandige woningvoorraad en daar zijn indicatoren voor opgenomen in de programmabegroting. De ambitie op uitbreiding van de woningvoorraad is recent bijgesteld van gemiddeld 1.500 woningen per jaar naar 2.000 woningen per jaar en wordt gemonitord. In het woonbeleid hebben we wel aangegeven dat we vanwege de grote uitdagingen op de woningmarkt hiernaar toe moeten groeien.