Programmabegroting 2026
Tekst van het document
(Zie ook Vitale Stad / OOV en Inclusieve Stad WMO.) Tegelijkertijd met de behandeling van de Motie Noodopvang hebben we van de VNG de oproep ontvangen om deel te nemen aan de landelijke pilot Kortdurende Opvang voor arbeidsmigranten. Daar is door het college positief op gereageerd. Momenteel is nog niet duidelijk hoe het Rijk de middelen gaat verdelen, zodra we meer helderheid hebben komen we bij u terug.
Wat gaat het kosten – financiën Ingrijpen bij crisis en onveiligheid x € 1.000
Realisatie 2024
Budget 2025
Budget 2026
Budget 2027
Budget 2028
Budget 2029
Lasten
31.508
34.310
31.383
29.603
28.929
28.929
Baten
-3.601
-3.591
-822
-818
-818
-818
Saldo van lasten en baten
27.907
30.719
30.561
28.785
28.111
28.111
Toevoeging reserves
19
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
-1.262
-1.028
-1.435
0
0
0
Saldo reserves
-1.243
-1.028
-1.435
0
0
0
Totaal
26.664
29.691
29.126
28.785
28.111
28.111
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
70
De maatschappelijke opgave Ingrijpen bij crisis en onveiligheid richt zich op het terugdringen van het aantal inwoners dat in crisis of onveiligheid verkeert, het voorkomen van dakloosheid en het bieden van adequate hulp bij crisissituaties. Voor de jaren 2024 en 2025 zijn hiervoor subsidies verleend. Voor 2026 kiezen we ervoor om de subsidie voor één jaar te verlenen, in plaats van meerjarig. Dit omdat in 2026 belangrijke ontwikkelingen verder vorm krijgen, zoals: - de opbouw van Stevige Lokale Teams, - het Toekomstscenario Jeugd, - gebiedsgericht werken binnen SIEM & Crossroads, en - de doorontwikkeling van de acute keten (werktitel: Samen optrekken in acuut). Deze ontwikkelingen vragen om een herijking van deze maatschappelijke opgave en nieuwe vormen van samenwerking. In 2026 wordt daarom de ruimte genomen om samen met partners te experimenteren en een nieuwe invulling voor de periode vanaf 2027 voor te bereiden. Vanaf 2027 worden de subsidies weer meerjarig verleend. Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 73. Autonome Groei Zorg- en Veiligheidshuis Midden155 N 155 N 155 N 155 N Brabant (Formatieve consequenties: 1,5 fte (schaal 10) Het Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant (ZVHMB) heeft elk jaar te maken met meer meldingen die opgepakt moeten worden door het Advies- en Triagepunt (ATP).
De Wet Gegevensverwerking voor Samenwerkingsverbanden (WGS) brengt met zich mee dat meldingen getoetst moeten worden aan de criteria van de WGS. Er moet een scheiding van informatie in de basistaak en de verschillende plustaken (met een andere wettelijke grondslag) gemaakt worden. Een grote verandering met de komst van de WGS is dat er per casus nadrukkelijk beoordeeld moet worden welke partners betrokken zijn en betrokken moeten worden in het proces. Zowel voor de basistaak als de plustaken wordt de casuïstiek ook steeds complexer. Dit brengt in de volle breedte extra werk met zich mee; voor het ATP zelf, maar ook voor Team Complexe Casuïstiek, (TCC) de criminoloog en de kwaliteitsmedewerker. Het toezien op en het adviseren over gegevensverwerking door de coördinerend Functionaris Gegevensbescherming heeft geen betrekking op dit fiche, maar wordt in een aparte fiche "Coördinerend Functionaris Gegevensbescherming" uitgewerkt. De nieuwe Wet Gegevensverwerking voor Samenwerkingsverbanden vraagt extra capaciteit voor geheel Team Complexe Casuïstiek en Re-integratie (CC&R). De hoogste druk komt bij het ATP te liggen, omdat daar alle meldingen binnen komen. Het gaat om implementeren, borgen en onderhouden van de uitwerking van de WGS of andere wettelijke grondslagen voor plustaken op het ZVHMB.
Het ZVHMB heeft niet alleen te maken met individuele casussen, maar ook met het organiseren en coördineren van een breed en steeds ingewikkelder netwerk van samenwerkende partijen. Dit vraagt om goede afstemming, communicatie, en soms ook innovatie in werkwijzen. Ook het uitwerken en implementeren van extra taken die aan het ZVHMB gevraagd worden kosten capaciteit.
2. Programma's
71
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 De afgelopen jaren zien we een sterke stijging in het aantal meldingen dat opgepakt dient te worden door het ATP. Het aantal meldingen lag bijvoorbeeld in 2022 nog op 2210 meldingen en steeg in 2024 naar 2330 meldingen. Deze stijging is afgelopen jaren binnen het team opgevangen, maar een verdere stijging in de komende jaren vereist extra capaciteit. Naar verwachting zal het aantal meldingen in 2025 stijgen met zo’n 75 meldingen, exclusief de 410 te verwachten jeugdmeldingen. Dit is een stijging van bijna 9%. Op basis van de stijging i.c.m. de behandeltijd per medewerker is de inschatting gemaakt van de benodigde extra inzet, te weten 0,5 FTE informatieregisseur (schaal 10), 0,5 FTE TCC-regisseur (schaal 10) en 0,5 FTE kwaliteitsmedewerker (schaal 10). 74. Coördinerend Functionaris Gegevensbescherming 106 N 106 N 106 N 106 N (Formatieve consequenties: 0,80 fte (schaal 12) Per 1 maart 2025 is de nieuwe Wet Gegevensverwerking voor Samenwerkingsverbanden (WGS) met bijbehorende wettelijke taak van kracht. De gemeente Tilburg heeft Lex Digitalis (adviesorganisatie voor gegevensverwerking) gevraagd om advies te geven over deze nieuwe taak. Volgens het advies van Lex Digitalis betreft de ingeschatte personele inzet 0,80 FTE (schaal 12) geadviseerd voor zowel de basistaak als de plustaken.
Het toezicht op een groot en complex samenwerkingsverband als het Zorg- en Veiligheidshuis MiddenBrabant (ZVHMB) is uitdagend, vooral omdat het ZVHMB ook plustaken uitvoert die niet onder de WGS vallen. Deze plustaken hebben hun eigen wetgeving en de verantwoordelijkheid ligt bij de opdrachtgever. Hoewel de WGS geen basis biedt voor toezicht door de coördinerend Functionaris Gegevensbescherming (FG) op deze plustaken, zal dit in de praktijk waarschijnlijk wel gebeuren, omdat de gemeente Tilburg vaak de opdrachtgever is. 75. Overige/administratieve bijstellingen 364 V 364 V 364 V 364 V
Hogere rijksmiddelen vanwege loon- en prijsbijstelling t.b.v. behandelkosten heroïne verslaafden Correctie onterechte indexatie uitstapprogramma's prostituees (DUUP) Verdeling stelpost lagere subsidievaststelling (budgetneutraal) Invulling stelpost subsidiekorting (budgetneutraal) (zie §1.2 Taakstellingen en stelposten) Administratieve bijstellingen (budgetneutraal)
71 N 71 V
71 N 71 V
71 N 71 V
71 N 71 V
48 V
48 V
48 V
48 V
141 V
141 V
141 V
141 V
174 V
174 V
174 V
174 V
1V
1V
1V
1V
Beleidsvoorstellen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 Beleidsvoorstellen Beweging Sociaal Domein 76. Toekomstscenario 525 N t.l.v. Investeringsreserve Sociaal Domein 525 V Tilburg en de regio Hart van Brabant zijn sinds 2023 proeftuin Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming om andere manieren van werken te beproeven om onder meer jeugdbeschermingsmaatregelen, escalerende scheidingen en (gesloten) uithuisplaatsingen te voorkomen. In 2026 investeert Tilburg € 525.000 in het Toekomstscenario en het Multi Expert Team (MET), dat huishoudens met complexe problemen integraal ondersteunt. Het MET verenigt bestaande overlegstructuren en werkt samen met gezinnen aan een plan van aanpak, waarbij professionals uit verschillende domeinen direct betrokken zijn. Deze aanpak bevordert sociale verbinding, voorkomt escalaties en vermindert de vraag naar individuele hulp door systeemgerichte samenwerking. De maatregel versterkt lokale teams, informele steun en draagt bij aan het voorkomen van uithuisplaatsingen en jeugdbeschermingsmaatregelen. Monitoring is onderdeel van het voorstel, structurele voortzetting na 2026 is afhankelijk van landelijke besluitvorming en financiering. In 2026 vervlechten we het Multi Expert Team en het Toekomstscenario met de ontwikkeling van Wijkzorgteams.
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
72
Beleidsvoorstellen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 Overige beleidsvoorstellen 77. Blauwe Maan 75 N 75 N Blauwe Maan staat voor de aanpak van slachtoffers seksueel geweld. De afgelopen jaren is het aantal cliënten met een hulpvraag uit Tilburg gestegen met ongeveer 35%. Dat is een groei van gemiddeld 115 cliënten in 2019 naar gemiddeld 155 in de afgelopen paar jaar. Daarnaast biedt Blauwe Maan jaarlijks aan 40 cliënten anonieme hulpverlening. Het is aannemelijk dat een groot aantal van deze anonieme cliënten woonachtig is in Tilburg vanwege de plaatselijke bekendheid van Blauwe Maan. Ook wordt Blauwe Maan steeds vaker gevonden voor advies en consultatie. Gevolg is dat Blauwe Maan vanaf 2026 een structureel tekort op de begroting heeft van circa € 75.000. Vanwege de aankomende gemeenteraadsverkiezingen heeft het college besloten de budgetten beschikbaar te stellen tot en met 2027.
2. Programma's
73
2.2 Duurzame stad Financieel overzicht Duurzame stad x € 1.000,-
Inclusief overhead
Exclusief overhead
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Fysieke basiskwaliteit
148.250
-36.702
111.548
129.735
-36.684
93.051
Groen blauwe leefomgeving
11.081
-3.246
7.835
9.985
-3.246
6.739
Klimaat
15.935
-5.703
10.232
12.801
-5.700
7.100
Totaal
175.266
-45.651
129.615
152.521
-45.630
106.890
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
74
Fysieke basiskwaliteit Kader- en beleidsnota's Kadernota's: Duurzame stad (beleidsvelden fysieke basiskwaliteit, groen blauwe leefomgeving en klimaat) Beleidsnota's: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) Beleidsplan wegen 2021-2025 Beheerplan civiele kunstwerken 2023-2026 Beheerplan groen 2023-2026 Herziene nota bodembeheer (let op: voor actuele bodemkwaliteitskaart, zie volgende link) Bodemkwaliteitskaart 2024 Gebiedsgericht grondwaterbeheer Bodembeleid 'in goede aarde' Verordening bodemsanering Externe veiligheid gemeente Tilburg 2010 Actieplan geluid Programma Tilburg Circulair 2025-2028 Evaluaties en herzieningen:
Wat willen we bereiken Tilburgers waarderen de openbare ruimte en deze voldoet aan de basiskwaliteit Indicatoren
Bron
Streefwaarde
2021
2022
2023
2024
6,8
6,5
-
**
**
Waardering* Oordeel Tilburgers over openbare ruimte Oordeel Tilburgers over vervuiling buurt Afhandeling meldingen: herstel bestaande situatie binnen 5 werkdagen Afhandeling meldingen: wijzigingen in areaal binnen 10 werkdagen Waarde*
Lemon (tweejaarlijks) Lemon (tweejaarlijks) Fixi
6,0
5,7
-
**
**
85%
80,0%
87,2%
84,2%
83,2%
Fixi
85%
82,4%
83,0%
79,0%
79,0%
90% 99,9%
91% 99,5%
91% 98,1%
90% 99,36%
90% 90,9%
Asset voldoet aan de vastgestelde normen***: - Verharding 1 - Riolering 2
Beheersysteem Beheersysteem
- Groen 3
Apptimize
90%
90%
90%
90%
90%
Apptimize
90%
90%
90%
90%
90%
99,9%
99,9%
99,9%
99,9%
99,9%
- Schoon
3
- Civiele kunstwerken (vast) (beschikbaarheid)
2. Programma's
4
Beheersysteem
75
Indicatoren
Bron
- Verkeersregelinstallaties 5
Beheersysteem
- Openbare verlichting 6 - betrouwbaarheid - beschikbaarheid
Beheersysteem
Streefwaarde 91%
2021
2022
2023
2024
90%
90%
91%
92%
90% 99,9%
91,5% 99,95%
91,3% 99,93%
91,6% 99,95%
90,5% 99,95%
* De indicatoren bij 'Waardering' zijn effectindicatoren, die aangeven welk effect onze inspanningen hebben gehad. De indicatoren bij 'Waarde' zijn prestatie-indicatoren, die aangeven welke inspanningen we hebben verricht. ** De vragen in de Lemon zijn in 2023 veranderd. Hierdoor is het niet meer mogelijk deze indicatoren te gebruiken omdat de resultaten niet vergelijkbaar zijn met eerdere jaren. We ontwikkelen nieuwe indicatoren. *** Het percentage geeft aan hoeveel van ons areaal aan de gestelde normen en eisen voldoet. 1 Verharding:
2 Riolering:
3 Groen en schoon: 4 Civiele kunstwerken (vast): 5 Verkeersregelinstallaties: 6 Openbare verlichting:
streefwaarde op basis van technische kwaliteit (C-niveau is ingrijpmoment o.b.v. in 2020 vastgesteld beleidsplan). Voor de functiegebieden centrumgebied, winkelgebied, stedelijk groengebied en sociaal cultureel-gebied is dit een B-niveau. hierbij hebben we aangenomen dat streefwaarde gelijk is aan in beleid vastgestelde technische kwaliteitsniveau. Vaststelling indicator obv risicoscan gecombineerd met kwaliteitsonderzoek. Gebreken worden binnen 1 jaar gerepareerd, renovaties / vervangingen binnen 5 jaar (via Meerjarenplan Openbare Ruimte). streefwaarde gesteld op basis van de beeldkwaliteit (verzorgend). Apptimize is een schouwmodule. streefwaarde gesteld op basis van beschikbaarheid en technische kwaliteit. streefwaarde gesteld op basis van beschikbaarheid. twee streefwaarden: 1 op basis van betrouwbaarheid en 1 op basis van beschikbaarheid.
In Tilburg is de milieukwaliteit hoog Indicatoren
Bron
Huidige norm (EU) µg/m3
WHO 2030*
2022
2023
2024
µg/m3
µg/m3
µg/m3
µg/m3
40
40
18,8
16,0
**
40
20
17,7
15,9
**
25
10
10,3
8,8
**
Luchtkwalliteit Voldoen aan Europese wetgeving m.b.t. stikstofdioxide Voldoen aan Europese wetgeving m.b.t. fijnstof PM10
Voldoen aan Europese wetgeving m.b.t. fijnstof PM2,5
Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit
*
De WHO-streefwaarden zijn gewijzigd, maar nog niet in de Kadernota gewijzigd. In de tabel zijn vooralsnog de oude streefwaarden opgenomen. ** Waarden over 2024 zijn nog niet beschikbaar via het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK)
Indicatoren
Bron
Streefwaarde
2021
2022
2023
2024
300
900
700
500
300
Geluid Aantal te isoleren woningen (o.b.v. saneringslijst /
Monitor Actieplan Geluid
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
76
Indicatoren
Bron
Streefwaarde
2021
2022
2023
2024
saneringsprogramma geluid) % van de bevolking dat (ernstige) hinder ondervindt van omgevingsgeluid (geen verkeer) % van de bevolking dat (ernstige) hinder omdervindt van wegverkeerslawaai Bodem
Inwonersenquête (tweejaarlijks)
*
-
36,1
-
31,9
Inwonersenquête (tweejaarlijks)
*
-
43,3
-
43,1
Aantal spoedlocaties waarvan de sanering nog niet is gestart of de risico's zijn beheerst Afval
Gemeente Tilburg
0**
8
7
8
8
Huishoudelijk restafval per inwoner (kg) Totaal huishoudelijk afval per inwoner (kg) Recyclepercentage (%)
BAT
132
145
139
134
132
BAT
357
411
359
352
359
BAT
63
65
61
62
63
* De streefwaarden voor de indicatoren voor Geluid nemen we in 2025 op in het Actieplan Geluid. ** De streefwaarde voor spoedlocaties was 1, omdat bij één locatie het risico op verspreiding niet volledig kon worden weggenomen. In overleg met het Rijk zien we dit nu anders: door ingrepen op de bronlocatie en monitoring beschouwen we het risico als beheerst. Daarom is de streefwaarde aangepast naar 0.
Waarmee/hoe bereiken we impact in de stad Doel: Tilburgers waarderen de openbare ruimte en deze voldoet aan de basiskwaliteit Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2026 verwacht c.q. uitgezet? Klimaatadaptatie: samen werken aan een toekomstbestendig Tilburg De effecten van klimaatverandering worden steeds meer zichtbaar in onze leefomgeving. We krijgen vaker te maken met extreme weersomstandigheden zoals langdurige droogte, hevige neerslag en hittegolven. Deze ontwikkelingen vragen om een integrale aanpak waarin we zowel op korte termijn maatregelen treffen als structureel investeren in een klimaatbestendige stad. Om wateroverlast te beperken en hittestress tegen te gaan, houden we ons boombestand op niveau door biodivers en klimaatbestendig boombeheer. We vervangen waar mogelijk verharding door groen en passen waterdoorlatende bestrating toe in parkeerplaatsen. Daarnaast baggeren we acht retentievijvers om de waterberging te vergroten. We gaan twee rioolgemalen renoveren om waterhinder te beperken en het rioolstelsel toekomstbestendig te houden. In 2026 (her)planten we 1200 bomen. We kiezen boomsoorten met hoge biodiversiteitswaarde en verminderen hittestress door schaduw. Bereikbaarheid en toegankelijkheid: sturen op slimme, duurzame verbindingen Tilburg werkt aan een stad die goed bereikbaar en toegankelijk is voor iedereen, nu én in de toekomst.
Bereikbaarheid gaat verder dan infrastructuur alleen: het raakt aan leefbaarheid, duurzaamheid, economische vitaliteit en sociale inclusie. Door slimme technologie, duurzaam beheer en integrale afstemming te benutten, zorgen we ervoor dat de stad bereikbaar en toegankelijk is, ook tijdens de realisatie van grote ruimtelijke ontwikkelingen zoals de Parkring. Net als veel andere plaatsen in het land, heeft Tilburg de komende periode een grote vervangingsopgave van onder andere bruggen en viaducten. Door middel van een interactieve kaart zorgen we ervoor dat de stad en dorpen bereikbaar blijven in 2026,
2. Programma's
77
Doel: Tilburgers waarderen de openbare ruimte en deze voldoet aan de basiskwaliteit ondanks dat we werken aan grote projecten (denk aan aanpassing van de Besterdring, Parkring en voorbereiding van bijvoorbeeld Korvelseweg). Om te zorgen voor voldoende doorstroming van het verkeer tijdens de uitvoering van grote projecten, zoals de Parking en de Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) lijn, zetten we de verkeersregelinstallaties (VRI's/verkeerslichten) strategisch in. We kiezen hierbij voor een slimme mobiliteitsaanpak, waarbij we data en technologie inzetten om wachttijden bij de VRI's zo kort mogelijk te houden, de verkeersstromen beter te reguleren en de impact op de omgeving te beperken. We vervangen houten bruggen op een duurzamere manier (met de milieukosten indicator), zodat belangrijke verkeersroutes in de stad behouden blijven. We werken aan de toegankelijkheid en veiligheid. Zo nemen we planmatig en naar aanleiding van Fiximeldingen de wortelopdruk weg van voet- en fietspaden. Ook gaan we een proef doen met het aanbieden van rolstoelen in de parkeergarages Koningsplein en Emmapassage (naar aanleiding van motie 25-076). We zijn continu in gesprek met Toegankelijk Tilburg en betrekken hen om toegankelijkheid mee te nemen in ontwerpen van projecten in de openbare ruimte. De voorbereidingen voor de vervanging van het viaduct aan de Ringbaan-West starten in 2026.
Toekomstbestendig beheer: investeren in een schone, slimme en samenhangende openbare ruimte Een toekomstbestendige stad vraagt om een openbare ruimte die schoon, veilig, duurzaam en goed georganiseerd is, zowel boven als onder de grond. Tilburg groeit, het gebruik van de openbare ruimte verandert en dat betekent dat we onze manier van beheren voortdurend aanpassen. We zetten in op digitaal slimme oplossingen, integrale samenwerking met marktpartijen en duurzaam onderhoud, zodat we voorbereid zijn op de opgaven van morgen. In het voorjaar van 2025 is het beheerplan bos- en natuurbeheer vastgesteld door de raad, waardoor we in 2026 stappen kunnen zetten naar toekomstbestendige bossen en natuur. Om dit te bereiken, gaan we de biodiversiteit vergroten, optimaliseren we de maatschappelijke functies van de natuur en zorgen we voor veilige bossen. Daarnaast willen we klimaatbestendig zijn in een tijd waarin klimaatverandering impact heeft op onze bossen en natuur. We passen interactieve openbare verlichting toe. Deze nieuwe verlichting verlaagt het energieverbruik, verhoogt de sociale en verkeersveiligheid, en draagt bij aan een prettigere leefomgeving — met oog voor mens, milieu en biodiversiteit. We gaan door met verduurzamen van openbare verlichting door de overstap op interactieve LEDverlichting. We voorzien evenementen van een duurzamere stroomvoorziening.
Zowel boven als onder de grond wordt het steeds drukker. Dit vraagt om een slimme inzet van de beschikbare ruimte en het beperken van het aantal ingrepen onder de grond. Waar mogelijk leggen we mantelbuizen aan die andere partijen kunnen gebruiken, onder andere voor de netverzwaring die nodig is voor de energietransitie. We zien een toename van illegale stort. Een schone stad draagt eraan bij dat mensen minder snel geneigd zijn om afval op straat te plaatsen. Daarom vervangen we in 2026 na de binnenstad ook de afvalbakken in andere delen van de stad en de dorpen én zorgen we voor extra personele inzet voor de aanpak van illegale stort.
Doel: In Tilburg is de milieukwaliteit hoog Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2026 verwacht c.q. uitgezet? We starten met de uitvoering van het (omgevings)programma ondergrond. Hiermee kunnen we o.a. beter sturen op de inrichting van de ondergrond omdat het in de ondergrond steeds drukker wordt. We geven invulling aan de verdere uitwerking en implementatie van het Actieplan Geluid. Eventuele financiële consequenties die hieruit voortvloeien brengen we in 2026 in beeld en wegen we af bij de totstandkoming van de programmabegroting 2027. De uitwerking van de bouwsteen Gezonde Leefomgeving zal in 2026 worden verankerd in de omgevingsvisie Tilburg en het onderliggend omgevingsplan. We onderzoeken welke wijzigingen in het huidige inzamelsysteem voor huishoudelijk afval noodzakelijk of
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
78
Doel: In Tilburg is de milieukwaliteit hoog wenselijk zijn om de recycledoelstellingen te halen en in reactie op landelijke ontwikkelingen. Voor de realisatie van het Circulair Centrum Tilburg Oost komen we in 2026 tot een definitief plan en ontwerp. Dit is gericht op een Circulair Centrum waar wordt samengewerkt aan het verminderen van afvalstromen en het realiseren van hoogwaardig product- en materiaalgebruik.
Wat gaat het kosten – financiën Fysieke basiskwaliteit x € 1.000
Realisatie 2024
Budget 2025
Budget 2026
Budget 2027
Budget 2028
Budget 2029
Lasten
126.388
145.934
142.923
148.984
151.645
160.011
Baten
-36.093
-32.935
-34.495
-34.571
-34.671
-34.671
Saldo van lasten en baten
90.295
112.999
108.427
114.412
116.973
125.339
Toevoeging reserves
15.616
5.279
5.328
5.666
5.764
5.749
Onttrekking reserves
-6.483
-11.447
-2.207
-3.251
-2.089
-5.188
Saldo reserves
9.133
-6.168
3.121
2.415
3.674
561
Totaal
99.428
106.831
111.548
116.827
120.648
125.900
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 78. Semi-autonome groei onderhoud openbare ruimte 99 V 97 V 95 V 374 N o.b.v. woningbouw In de Tussenrapportage 2025 is het beheer en onderhoud voor de openbare ruimte bijgesteld vanwege de geprognosticeerde groei van het aantal woningen. Er werd uitgegaan van een groei van 1.300 woningen in 2024. In 2024 zijn echter 263 woningen minder gerealiseerd en dit leidt tot een structurele bijstelling van € 99.000 voordelig, € 25.000 hiervan wordt (inclusief fictieve btw) toegerekend aan de Afvalstoffenheffing en Rioolheffing. Het nadeel in 2029 wordt veroorzaakt door het toevoegen van een nieuwe jaarschijf waar de groei van 1.300 woningen ten opzichte van 2028 nog niet in verwerkt is. 79. Onderhoud brandkranen door Brabant Water 150 N 150 N 150 N 150 N Vanuit de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant hebben alle 24 deelnemende gemeenten het dringende advies gekregen om het reguliere onderhoud en controles van de brandkranen door Brabant Water te laten uitvoeren. Dit conform een regionaal opgezet model waarbij voorgaande afspraken tussen gemeenten en Brabant Water over het beheer en onderhoud van brandkranen komen te vervallen. Per 1 juli 2025 is het
2. Programma's
79
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 onderhoud van de brandkranen onder gebracht bij Brabant Water. Ter dekking zijn de volgende ruimtescheppende maatregelen zijn opgenomen. Vanaf 2026 gaan we een deel van de werkzaamheden aan de brandkranen terughalen uit de Gebiedsgerichte OnderhoudsContracten. Dit levert vanaf 2026 jaarlijks € 60.000 op. We hebben jaarlijks € 150.000 nodig en komen zodoende nog € 90.000 tekort. Vanuit het budget bluswatervoorzieningen en wegmeubilair is dit op te vangen. 80. Bijstelling kapitaallasten BAT
545 V
98 N
101 N 615 N 8N 10 N De kapitaallasten zijn meerjarig bijgesteld op grond van de overloop uit 2024, de geactualiseerde investeringsplanning en de toevoeging van de nieuwe jaarschijf 2029. Door latere investeringen ontstaan voordelen in 2025 en 2026. Zo is de aanschaf van elektrische inzamelwagens deels verschoven naar 2026 als gevolg van langere leveringstijden. Verder is ook de aanschaf van de zoutsilo’s en een deel van de herinrichting van de Milieustraat verschoven naar 2026. Anderzijds is voor 2025 t/m 2029 € 2,2 miljoen opgenomen voor vervanging van de aanwezige ondergrondse containers. Deze vervanging was eerder niet geraamd. Tevens is € 50.000 extra opgenomen in 2025 voor nieuwe ondergrondse containers Spoorzone (conform uitvoeringsbesluit BG22 73 Duurzame afvalinzameling Binnenstad en Spoorzone worden voortaan binnen de binnenstad en Spoorzone ondergrondse containers geplaatst). De resulterende voor- en nadelen op kapitaallasten die betrekking hebben op de afvalstoffenheffing worden (incl. fictieve btw) betrokken bij het tarief van de afvalstoffenheffing. 81. Bijstelling kapitaallasten MJP
199 V 47 V 136 V 2.272 N 160 N 160 N 160 N 189 N De kapitaallasten zijn meerjarig bijgesteld op grond van de overloop uit 2024, de geactualiseerde investeringsplanning en de toevoeging van de nieuwe jaarschijf 2029. Een voordeel van € 443.000 wordt (incl. fictieve btw) betrokken bij de tarieven rioolheffing. Deze budgetten worden ook herijkt op de velden Groenblauwe leefomgeving, aantrekkelijke leefomgeving en Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit en Klimaat. 82. Omgevingsdienst Midden West Brabant 71 N 227 N 365 N 508 N De deelnemersbijdrage 2026 - 2029 stijgt als gevolg van loon- en prijsstijging (inclusief effect genoemd in hun 1ste begrotingswijziging). Het effect wordt deels tenietgedaan door een verlaging van het uurtarief met € 1,-. Deze verlaging is het gevolg van verjonging van de organisatie (lagere salariskosten) en aanschaf van ICT apparatuur in plaats van duurdere lease. 83. Lagere inkomsten buitenreclame 650 N Het huidige beleid voor buitenreclame gaat uit van maximalisatie van de opbrengsten voor de gemeente Tilburg. Qua inhoud van reclame-uitingen volgen we de Nederlandse Reclame Code (NRC). In de Programmabegroting 2024 is een voorstel gedaan om met andere (digitale) vormen van reclame meer opbrengsten te generen. Het blijkt niet haalbaar om deze “groeicijfers” uit de prognoses daadwerkelijk te realiseren binnen de contracten die zijn gesloten.
Voor de korte termijn zien we vooral dat de digitale reclamevensters in de praktijk minder snel uitgerold worden. Het structurele beeld laat zien dat na volledige uitrol de prognose voor met name digitale vensters te positief ingeschat is. De regie op het snel uitrollen van de gemaakte afspraken is maximaal geborgd. Er wordt gewerkt aan een nieuw reclamebeleid waarin nieuwe kaders geformuleerd en vastgesteld gaan worden. Zonder deze kaders is het niet mogelijk om nieuwe contracten op de markt te zetten of om uit alternatieve buitenreclame inkomsten te genereren. 84. Bestrijding overlast parkeergarages 400 N 400 N 400 N 400 N t.l.v. Reserve Betaald parkeren 400 V 400 V 400 V 400 V In de tussenrapportage 2025 is rekening gehouden met kosten voor de inzet van extra beveiliging in de gemeentelijke parkeergarages. Er wordt gezorgd voor continue beveiliging tussen 23:00 uur tot 8:00 uur in de garages om ongewenste personen de garages uit te sturen en de veiligheid van de bezoekers te kunnen waarborgen. Totale kosten € 400.000. De parkeerexploitatie is een gesloten exploitatie waarbij we het lagere resultaat verrekenen met de bestemmingsreserve betaald parkeren.
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
80
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 85. Indexatie Investeringen Onderhoudsprojecten 93 N 182 N Openbare Ruimte In de programmabegroting 2024 is het voorstel aangenomen om de investeringskredieten van het MJP jaarlijks te indexeren volgens de ontwikkelingen van de CBS-index Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW). Deze laat over 2024 een voorlopige stijging zien van 2,97%. Dit zorgt voor een kostenstijging van € 2 tot € 3 miljoen per jaar die niet op te vangen is binnen de huidige MJP investeringskredieten zonder het uitvoeringsprogramma ernstig aan te moeten passen. Voor 2026 is er een uitvoeringsplafond van € 85 miljoen ingesteld. Hierin is de prijsstijging reeds verdisconteerd, waardoor de indexatie alleen voor jaren 2027-2029 wordt opgenomen. De kapitaallasten kunnen deels worden betrokken bij de rioolheffing € 48.290 in 2028 en € 77.716 in 2029. De rente bedraagt in 2028 € 39.617 en in 2029 € 45.866. Het effect op de kapitaallasten van de bijstelling per veld: Veld 2028 2029 2.1 Fysieke basiskwaliteit 93 N 182 N 2.2 Groen, blauwe leefomgeving 1N 2N 3.2 Aantrekkelijke leefomgeving 3N 5N 3.4 Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit 10 N 17 N Totaal 107 N 206 N 86. Beheer budgetten 013 parken 340 N 465 N 465 N 465 N Voor méér en nieuwe groene parken en plekken is een aanpassing van het beheerbudget nodig.
Oorspronkelijk was het de bedoeling om per gerealiseerd project de bijbehorende beheerkosten te berekenen en door te voeren. In de praktijk blijkt dit echter lastig efficiënt te organiseren en door te voeren. Voor het budget van 2026 is daarom uitgegaan van de totale hoeveelheid gerealiseerde vierkante meters in de periode 2023–2026. Het benodigde beheerbudget is ingeschat op basis van een mix van beheerniveaus A en C. 87. Toerekening omslagrente 1.791 V 411 N 1.441 V 1.162 N De rentelasten van de door de gemeente aangetrokken financiering wordt conform BBV toegerekend aan de velden. Voor een verdere toelichting zie programma Samen en Dichtbij, veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen. 88.
Overige/administratieve bijstellingen Actualisering MJP (budgetneutraal) Administratieve bijstelling kapitaallasten Stadsforum fase 1 (zie TR2025) Herijking kapitaallasten Stadsforum fase 2 Kapitaallasten Stadsforum fase 2 aanvullend krediet (zie TR2025) Hogere beheerkosten uitbreiding areaal spelen Kapitaallasten Kernwinkelgebied aanvullend krediet (zie TR2025) Indexering huren 2026 en correctie indexatie 2025 Parkeerbedrijf; verrekening middels lagere storting in de reserve Parkeren Correctie indexering huren BAT 2025 en indexering 2026 Beëindiging ambtelijke ondersteuning Vereniging van Contractanten Afvalsturing (zie TR2025) Fasering diverse projecten bodemsanering t.l.v. reserve Bodem, geluid en lucht (zie TR2025 en NJB 2025) Administratieve bijstellingen (budgetneutraal)
2. Programma's
81
770 N 23 N 161 N 161 V 83 N 32 N
735 N 15 V 161 N 161 V 83 N 32 N
735 N 15 V 161 N 161 V 83 N 32 N
734 N 16 V 161 N 161 V 83 N 32 N
6N
6N
6N
6N
3N
3N
3N
3N
245 N 245 V
245 N 245 V
245 N 245 V
245 N 245 V
34 N
34 N
34 N
34 N
18 V 50 N
18 V 50 N
18 V 50 N
18 V 50 N
1.242 V 1.242 N
677 V 677 N
1.067 V 1.067 N
3.054 N 3.054 V
557 N
560 N
560 N
560 N
Beleidsvoorstellen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 89. Toiletvoorziening in de binnenstad 220 N 250 N 250 N 250 N Kwalitatief onderzoek bevestigt het signaal dat uw raad enige tijd afgeeft, namelijk dat het sanitaire voorzieningenniveau in de binnenstad van Tilburg aandacht behoeft. Het voorstel is om aan het Stadhuisplein een centrale toiletvoorziening te realiseren in het pand waar voorheen de VVV gevestigd was. Deze voorziening combineren we met een servicepunt voor de binnenstad. Dit vraagt een eenmalige investering van € 300.000 (af te schrijven in 10 jaar). De exploitatie van de toiletvoorziening wordt bij een derde partij weggezet. De geschatte totale kosten inclusief gas/water/licht en afschrijvingen (€ 30.000 per jaar) bedragen op basis van de verwachte aantal bezoekers € 130.000 per jaar. Uit het locatieonderzoek dat is gedaan naar aanleiding van de motie ‘Toegankelijkheid openbare toiletten’ (juli 2023) is gebleken dat we op de Hoge Nood ranglijst weliswaar zijn gestegen, maar dat er nog wel een aantal verbeterpunten zijn. Daarom stellen we voor om het beheer en onderhoud van bestaande voorzieningen te intensiveren. Dit betekent dat we zelfreinigende toiletten voortaan frequenter handmatig schoonmaken. Daarnaast willen we kijken hoe we met wayfinding de vindbaarheid van toiletten kunnen verbeteren.
Tot slot gaan we de Hoge Nood app bij horecaondernemers onder de aandacht brengen en middels een vergoeding kijken of dit de drempel verlaagt om hun toilet beschikbaar te stellen voor openbaar gebruik. De structurele kosten van dit pakket aan maatregelen bedraagt naar schatting € 120.000. 90. Avondbeleving Stadsforum 0N 106 N 106 N 106 N Het aanlichten van een aantal kenmerkende gebouwen rondom het Stadsforum versterkt de avondbeleving van het hele gebied. We stellen voor om voor de realisatie van het belichtingsplan een investeringskrediet beschikbaar te stellen van € 530.000. De jaarlijkse kapitaallasten en geraamde beheer- en onderhoudskosten bedragen met ingang van 2027 € 106.000. 91. Vervangen damwand Samsung - Haven Loven 50 N De houten damwand in Haven Loven ter plaatse van Samsung, stamt uit de jaren '50 en is aan het einde van zijn levensduur. Bij intensiever gebruik van de haven, wordt de kans groter dat de huidige damwand bij Samsung gaat falen. Bij vernieuwingen van de kades in 2008 en 2010 is ervoor gekozen de damwand bij Samsung nog niet te vervangen, omdat toen nog onduidelijk was hoe de ontwikkelingen rondom de zwaaikom (Het Trimodale Kavel) eruit zou komen te zien. Momenteel is de kade bij Samsung niet ingericht voor laad- en losactiviteiten. Als de Trimodale Kavel wordt ontwikkeld, nu gepland voor 2027, kan dit tot veiligheidsproblemen leiden.
De investering bedraagt in 2027 € 200.000 en in 2028 € 2.300.000. De afschrijvingen bedragen vanaf 2029 € 50.000. De hierbij behorende rentelasten (€ 37.500 in 2029 en dan jaarlijks aflopend) worden betrokken bij de centrale rentebijstelling in de begroting. 92. Bodembescherming en baggeren haven Loven 200 N 1.100 N 18 N Door actuele ontwikkelingen rondom het kanaal en de haven Loven (Loven Trimodaal), is het noodzakelijk dat we de bestaande bodembescherming verwijderen en nieuwe bodembescherming aanbrengen (investering). Gelijktijdig verwijderen we de overtollige bagger (exploitatie). Hiermee maken we de haven geschikt voor schepen vaarwegklasse 4. De exploitatiekosten bedragen € 200.000 in 2027 en € 1.100.000 in 2028, de investering bedraagt € 900.000 in 2028. De afschrijvingskosten bedragen jaarlijks € 18.000 vanaf 2029. De hierbij behorende rentelasten (€ 18.000 in 2029 en vanaf 2030 jaarlijks aflopend met € 360 per jaar) worden betrokken bij de centrale rentebijstelling in de begroting. 93. Bereikbaarheid 80 N 80 N 80 N 80 N Sinds 2024 zetten we een uitvoeringsmanager ‘tijdelijke verkeersmaatregelen’ in in de binnenstad, die de bebording tijdens werkzaamheden in de openbare ruimte beter controleert. Hij bekijkt of de borden op de juiste plaats staan en spreekt de aannemers aan als dit niet het geval is.
Hiermee verbetert de kwaliteit van de verkeersmaatregelen, ook omdat de inzet van deze medewerker leidt tot een 'schrikeffect’ bij andere aannemers. We zien dat zij ook serieuzer omgaan met de te nemen verkeersmaatregelen. Bovendien zorgt de extra controle voor minder frustratie bij weggebruikers en omwonenden en voor een betere doorlooptijd van de werkzaamheden. Deze verbetering heeft zich vooral binnen de ringbanen voorgedaan. Door het structureel maken van deze inzet kunnen we de verbeteringen ook in de rest van Tilburg en de dorpen toenemen.
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
82
Beleidsvoorstellen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 94. Parkring 265 N 436 N 436 N T.l.v. Reserve Parkeren 265 V T.l.v. Reserve kapitaallasten (t.l.v. reserve Fonds 323 V 323 V Stedelijke Ontwikkeling) In Bijlage 5 Investeringen is een aanvullend investeringskrediet opgenomen voor de aanleg van de Parkring. De kapitaallasten die hiermee gepaard gaan bedragen € 436.000 structureel vanaf 2028. Door de bijdrage van € 9,7 miljoen vanuit het FSO in de reserve kapitaallasten wordt € 323.000 hiervan reeds gedekt. Voor de resterende € 113.000 wordt middels dit voorstel dekking gevraagd. De bijbehorende rentelasten (€ 196.000 in 2028 en € 190.000 in 2029) worden meegenomen in de centrale rentebijstelling. Daarnaast wordt een bijdrage gedaan van € 265.000 vanuit de reserve Parkeren voor het parkeerinformatiesysteem. 95. Onderhoud ontsnipperingskaart 30 N 60 N 90 N Vanuit de vastgestelde Stadsnatuurkaart is een ontsnipperingsplan uitgewerkt. Op basis van dit plan nemen we € 30.000 onderhoudsbudget per jaar op. Dit onderhoudsbudget is bedoeld om de investeringen (samen met de provincie en andere gebiedspartners) in de aanleg van verbindingen om barrières weg te nemen, te kunnen onderhouden. De kapitaallasten van de investeringen zijn opgenomen op het veld groen blauwe leefomgeving.
Het structurele investeringskrediet van € 0,6 miljoen is opgenomen onder nieuwe investeringen in de bijlage investeringen.
Beleidsvoorstellen t.l.v. reserves en tarieven Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 96. Verbeterd risico gestuurd rioolbeheer 300 N 300 N 300 N 300 N De impact van de snel veranderende klimaatomstandigheden (waaronder extreme neerslag) is zichtbaar geworden bij de calamiteit aan de riolering IJpelareweg. Dit, in combinatie met de huidige leeftijd van het rioolstelsel, baart zorgen. Het huidige risicogestuurd beheer sluit daar niet meer op aan en gaan we anders aanpakken. We verbeteren de grip op het assetmanagement en maken de kwaliteit van het rioolstelsel transparant, door het jaarlijks uitvoeren van een kwaliteitstoets en het visualiseren van de kwaliteit van het rioolstelsel. In de methode van rioolinspecties gaan we een tussenstap inlassen van putvideo's, die sneller inzicht geven in de kwaliteit van een groter deel van het rioolstelsel. Passend bij een regie voerende organisatie wordt de gemeente door een marktpartij ‘ontzorgd’ in het beoordelen van rioolinspecties en het opstellen van maatregelplannen. Deze ‘ontzorgingstaak’ gaan we aanvullen met uitvoeren van een second opinion op de maatregelplannen. We maximaliseren de levensduur van rioolstrengen met een schadebeeld door deze rioolstrengen intensiever te inspecteren. Deze kosten inclusief fictieve btw betrekken we bij de vaststelling van het tarief van de Rioolheffing. 97.
Planmatig onderhoud sloten en duikers 200 N 200 N 200 N 200 N De veranderende klimaatomstandigheden hebben onder andere in 2024 geleid tot extreme regenval, waardoor het aantal meldingen over wateroverlast met betrekking tot sloten en duikers met 200% is toegenomen. Het onderhoud aan sloten en duikers vindt reactief plaats op basis van meldingen en leidt tot onderhoudsachterstand en verminderde waterbergingscapaciteit. Om de wateroverlast beheersbaar te maken, gaan wij het onderhoud op basis van meldingen omzetten naar proactief planmatig onderhoud. Deze kosten inclusief fictieve btw betrekken we bij de vaststelling van het tarief van de Rioolheffing. 98. Coördinator Circulariteit 100 N 100 N 100 N t.l.v. Reserve investeringsfonds Klimaat 100 V 100 V 100 V (Formatieve consequenties: 1 fte schaal 10) We actualiseren het uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair voor de periode 2025 – 2028 om toe te werken naar 100% circulair in 2045. De afgelopen jaren hebben we in de openbare ruimte stappen gezet met bijvoorbeeld de stenenbank, de circulariteitsindex en het circulair aanbesteden van speelvoorzieningen en afvalbakken. We merken dat het voor veel mensen een abstract thema blijft en het concretiseren veel inspanning kost. Daarom lukt het momenteel niet om deze manier van werken in de lijn te laten landen.
Om de circulaire principes structureel toe te passen en te borgen in onze processen
2. Programma's
83
Beleidsvoorstellen t.l.v. reserves en tarieven Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 moeten we op bepaalde vlakken een stap extra zetten. De coördinator circulariteit gaat het uitvoeringsprogramma middels een concreet activiteitenplan doorvertalen richting projecten en de nieuwe werkwijze implementeren in de lijn. De financiële middelen voor deze rol zijn incidenteel voor 1 jaar (2025) binnen het programma beschikbaar. Om het thema circulariteit stevig binnen de keten openbare ruimte te verankeren, is de inzet van de coördinator nodig voor de volledige duur van het activiteitenplan en van het uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair 2025-2028. De kosten worden gedekt door de Reserve investeringsfonds Klimaat. 99. Vernieuwing inrichting fietsenstalling Pieter 20 N 20 N 20 N Vreedeplein t.l.v. Reserve Betaald parkeren 20 V 20 V 20 V In de fietsenstalling Pieter Vreedeplein is een nieuwe inrichting noodzakelijk. De huidige fietsenrekken zijn ruim over de technische levensduur en bovendien is er een groeiende vraag naar fietsparkeerplaatsen voor grotere fietsen die niet in de standaard rekken passen. Een eenmalige investering van € 200.000 is nodig om de fietsenstalling te voorzien van circa 400 fietsparkeerplaatsen inclusief nieuwe belijning en aanvullende inrichtingskosten (stroompunten, vloercoating, etc.).
De hiermee samenhangende kapitaallasten komen ten laste van de reserve parkeren. 100. Uitbreiding Capaciteit Adviseur parkeren 104 N 104 N 104 N 104 N t.l.v. Reserve Betaald parkeren 104 V 104 V 104 V 104 V (Formatieve consequenties: 1,0 fte) De komende jaren gaan we meerdere parkeergarages en mobiliteitshubs realiseren in diverse nieuwbouwontwikkelingen en binnenstedelijke projecten. Dit vereist specialistische kennis op het gebied van parkeerbeleid, functionaliteit en uitvoerbaarheid. Om hier een adequate invulling aan te geven wordt de formatie uitgebreid met een adviseur parkeren. Dit betreft een formatieplaats van 1 fte. De jaarlijkse kosten worden geraamd op € 104.000 en worden gedekt door de Reserve Betaald parkeren. 101. Leijparkweg en Swaardvenstraat 220 V 220 V 220 V 220 V renovatie rioolgemalen In de transportleidingen, waarop het gemaal Swaardvenstraat is aangesloten, is in zeer korte tijd ernstige biochemische aantasting van de rioolleiding ontstaan. Op dit moment wordt onderzocht op welke manier preventief de biochemische aantasting in een (ver)nieuwd riool kan worden voorkomen. In afwachting van een onderbouwde keuze, wordt de investering van € 4.400.000 niet uitgevoerd in 2025 maar in 2026. In 2026 is er een uitvoeringsplafond ingesteld. Er wordt in 2026 bepaald of deze investering binnen dit uitvoeringsplafond kan worden uitgevoerd.
Indien deze investering niet binnen het uitvoeringsplafond uitgevoerd kan worden, wordt de investering opnieuw aangevraagd. De vrijval van het krediet leidt tot een voordeel op kapitaallasten van € 220.000 voor 2026 en verder en wordt betrokken bij het tarief van de rioolheffing.
Ruimtescheppende maatregelen (x € 1.000,-) 102. Minderbesteding bluswatervoorziening
Begroting 2026 90 V
Begroting 2027 90 V
Begroting 2028 90 V
Begroting 2029 90 V
Binnen de bluswatervoorzieningen vallen de brandkranen (ruim 7.300 stuks), brandputten (200 stuks) en droge vulleidingen (10 stuks). De afgelopen jaren zijn alle brandputten en droge vulleidingen op orde gebracht en voldoen ze aan alle door de brandweer gestelde eisen. Vanaf 2026 valt zodoende € 90.000 vrij, die we nodig hebben voor de financiële dekking van de nieuwe onderhoudsovereenkomst met Brabant Water voor het beheer en onderhoud van de brandkranen. 103. Onderhoud brandkranen uit Gebiedsgericht 60 V 60 V 60 V Onderhoudscontract (GOC) halen Het beheer en onderhoud van de brandkranen (ruim 7.300 stuks) uit de GOC-contracten halen en
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
84
60 V
Ruimtescheppende maatregelen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 onderbrengen binnen de nieuwe onderhoudsovereenkomst met Brabant Water. Vanuit de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant hebben alle 24 deelnemende gemeenten het dringende advies gekregen om het reguliere onderhoud en controles van de brandkranen door Brabant Water te laten uitvoeren. De gemeente Tilburg sluit zich hierbij aan. Het vrijgekomen budget van € 60.000 uit de GOC-contracten dient dus ingezet te worden binnen de overeenkomst met Brabant Water. De benodigde beheer- en onderhoudswerkzaamheden aan de brandkranen brengen we per 1 juli 2025 onder bij Brabant Water (zie herijkingsvoorstel: Onderhoud brandkranen door Brabant Water). Vanaf 1 januari 2026 halen we de werkzaamheden aan de brandkranen uit de GOC-contracten.
Wat weten we nog meer Kengetallen Tonnen afval Bezoekers milieustraat (incl. Hoolstraat)
Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)*
Realisatie 2023 80.237 95.741
Realisatie 2024 80.000 105.000
Raming 2025 80.000 105.000
Raming 2026 83.000 107.000
Realisatie 2020 134
Realisatie 2021 132
Realisatie 2022 125
Realisatie 2023 123
* Waarstaatjegemeente.nl hanteert als definitie het niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (fijn restafval). Dit wijkt af van de definitie die wordt gehanteerd onder "Wat hebben we bereikt". De Tilburgse definitie is incl. grof- en verbouwingsrestafval.
2. Programma's
85
Groen blauwe leefomgeving Kader- en beleidsnota's Kadernota's: Duurzame stad (beleidsvelden fysieke basiskwaliteit, groen blauwe leefomgeving en klimaat) Beleidsnota's: Stadsnatuurkaart 2040 Programma Water en Riolering 2024-2027 Nota biodiversiteit 2040 Groen in de Stad 2016 Bomenverordening 2024 Puntensysteem Natuurinclusief Bouwen Programma 013 Parken Afwegingskader 'Mag het licht uit?' Klimaatscores nieuwbouwontwikkelingen Evaluaties en herzieningen: De beschreven koers in de kadernota’s ‘groenblauwe leefomgeving’ en ‘klimaat’ (onderdeel klimaatadaptatie) uit 2021 zijn nog steeds als basis prima actueel. De trends en ontwikkelingen zijn duidelijk beschreven en de visie daarop is helder geformuleerd. Verschillende beleidsonderdelen zijn daarna verder verfijnd, uitgewerkt en bestuurlijk verankerd. Denk daarbij aan de klimaatscores en het puntensysteem voor natuur-inclusief bouwen. Het is zeker waar dat er zich nieuwe problemen en opgaven voordoen waar we ons toe moeten verhouden en bestaand beleid slimmer moeten doorontwikkelen. Denk daarbij aan forse en geconcentreerde woningbouw opgaven, de actuele waterproblemen en de wisselvallige koers van het (Rijks)stikstofbeleid. Een eerste goede verankering van die ontwikkelingen vormt de Omgevingsvisie 2050.
Wat willen we bereiken De gekozen streefwaarden dragen bij aan de strategische doelstellingen voor het vergroten van de biodiversiteit (robuuster en sterker ecosysteem), de ontwikkeling van een klimaatbestendige leefomgeving (hittestress, droogte, schaduw), een aantrekkelijkere en socialere woonomgeving (ontmoeten, verblijven) en een gezondere stad (minder zorg patiënten, langere levensverwachting, positieve beleving en activerende openbare ruimte). Vele onderzoeken door gerenommeerde instellingen, bedrijven en universiteiten bewijzen telkens opnieuw de vele positieve effecten door aanleg van méér groen en water in de stad. Door een stevige gemeentelijk inzet gericht op uitvoering van de programma's en projecten dragen we substantieel bij aan genoemde doelstellingen voor de langere termijn. Onze bestaande indicatoren zijn daarin dusdanig gekozen dat een goed en adequaat sturingsmechanisme voorhanden is. We blijven de indicatoren kritisch bezien op houdbaarheid; bijdrage aan doelstellingen en meetbaarheid. Indien nodig worden voorstellen gedaan om de indicatoren aan te scherpen.
Het watersysteem is kwantitatief en kwalitatief op orde Indicatoren
Bron
Aandeel putten waar ernstige hinder optreedt als gevolg van uitredend water bij bui T=2 composiet*
gemeente (programma Water en Riolering)
Streef waarde Van 512 naar 0 putten. (per jaar 20 stuks eraf)
2023
2024
2025
2026
512
492
*Voorheen werd gewerkt met de indicator 'aandeel putten waar water op straat gemeten werd bij Bui08'. Klimaatveranderingen nopen tot een scherpere indicator en een meer begrijpbaar meetsysteem.
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
86
Een composietbui is een kunstmatige bui, gebaseerd op neerslagstatistieken over een lange periode. De riolering wordt hiermee in computerberekeningen belast om te kijken waar de zwakke punten zitten.
De natuur in en om de stad is kwalitatief hoogwaardig Indicatoren
Bron
Percentage ecologisch beheerd groen (in % afgezet tegen totale hoeveelheid openbaar groen)* 013 Parken: realisatie aantal nieuwe groenblauwe plekken in de wijken (pantoffelafstand) en iconische parken**
gemeente
Streefwaarde 78%
gemeente
2021
2022
2023
2024
84%
>84%
afgerond
afgerond
8
27
6 per jaar
* de streefwaarde van deze indicator is feitelijk behaald (en niet zozeer 'afgerond'). Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van 'data op orde' kunnen hierin wellicht een nieuwe betekenis krijgen, wat te zijner tijd nader bezien worden. ** een serieuze beïnvloedbare en meetbare indicator is het laten zien hoeveel nieuwe groene plekken (parkjes) in de stad en de wijken worden toegevoegd. De maatvoering is vooraf niet bepalend, immers draagt elke meter extra groen bij aan brede welzijn van bewoners. Op termijn worden naast 'aantallen nieuwe plekken' de 'vierkante meters' toegevoegd. De genoemde aantallen zijn inclusief de vergroening van bestaande speelplekken.
Het landschap om de stad is aantrekkelijk Indicatoren Realisatie nieuwe natuur (GOBbod natuurnetwerk Brabant) in hectare * Klimaatlandgoed, Park Pauwels. i.c.m. Landelijk Programma Natuur** Realisatie Ecologisch verbindingszones (o.a B5-bod) in kilometers***
Bron
Streefwaarde 5
2021
2022
2023
2024
0
7,5
4
0
0
0
3
1
100 hectare
9
12
3
* Aanleg is sterk afhankelijk van financiele rijks- en provincial bijdragen. **Landbouwgronden in de drasse driehoek zijn inmiddels aangekocht. ***Snelheid van uitvoering is mede afhankelijk van project-prioritering waterschappen.
Waarmee/hoe bereiken we impact in de stad Doel: Het watersysteem is kwantitatief en kwalitatief op orde Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2026 verwacht c.q. uitgezet? Conform planning zijn in 2026 alle 9 wijkwaterplannen gereed. Hiermee krijgen we lokaal en gebiedsgericht inzicht in duurzame oplossingen voor regenwaterbeheer en een stad die weerbaar is tegen de gevolgen van klimaatverandering. In 2026 werken we de uitkomsten van het wijkwaterplan West verder uit. We brengen de blauwe ader, die nu naar het Noorden (waterpark Pauwels) gaat naar het westen. Op die manier kan het bijdragen aan een meer robuust watersysteem, de wateropgave van de stedelijke ontwikkeling van het Kenniskwartier én de wens om de Oude Warande en het Wandelbos te vernatten. We doen een extra inspanning om te voldoen aan de kaderrichtlijn water (KRW) doelstellingen (uitvoering motie 'Tilburg niet laten verdrinken in de KRW'). Met de waterpartners brengen we in kaart welke maatregelen voorstelbaar en doelmatig zijn. Het realiseren van de doelstellingen van de KRW dragen bij
2. Programma's
87
Doel: Het watersysteem is kwantitatief en kwalitatief op orde
aan het realiseren en behouden van schoon en gezond grond- en oppervlaktewater. We nemen de zogenaamde afkoppelverordening op in het Omgevingsplan. Hiermee zorgen ervoor dat hemelwater op bebouwing (woningen, bedrijven) niet meer in een gemengd of droogweerafvoer (DWA) terecht komen. De schone primaire grondstof 'water' blijft op die manier waardevol en benutten we efficiënt. In 2026 starten we met het verbreken van verschillende koppelingen in de riolering(systemen). Dit is een eerste stap om op termijn het gescheiden, relatief schone hemelwater naar het waterpark in Pauwels te kunnen afvoeren. De aanleg van het Waterpark Pauwels met helofytenfilter wordt gefaseerd uitgevoerd. In 2026 gaat de eerste schop de grond in. We verkennen, samen met de geëigende (water)partners, de mogelijkheden om drinkwatergebruik door bedrijven en inwoners te verlagen en hergebruik van hemel- en restwater te vergroten. Daarbij gaat het ook om het vergroten van het waterbewustzijn.
Doel: Groen en natuur in en om de stad is kwalitatief hoogwaardig Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2026 verwacht c.q. uitgezet? Binnen het 013 parken programma worden minimaal 6 nieuwe groene plekken gerealiseerd. De verwachte totale grootte bedraagt circa 10.000 m2. Hiermee dragen we substantieel bij aan de klimaat en ecologische doelen (zie ook de uitgebreide beschrijving 'Wat willen we bereiken'). In het najaar van 2026 is, als onderdeel van de ambities van het 013 parken programma, de totale revitalisering van het stadspark Oude Dijk gereed. Het belangrijke centrumpark wordt sociaal toegankelijker, een betere verbinding met de omgeving en wordt biodiverser. Op basis van de ontsnipperings(plan)kaart voeren we dit jaar 6 nieuwe maatregelen uit. Dit is de uitwerking van de Stadsnatuurkaart. De ecologische groenstructuren in en om de stad worden stevig met elkaar verbonden om een goed functionerend ecosysteem te hebben. De maatregelen zorgen dat barrières in stedelijk gebied voor de verspreiding van planten en dieren worden weggenomen.
Doel: Het landschap om de stad is aantrekkelijk Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2026 verwacht c.q. uitgezet? De omvorming van de Drasse Driehoek in Stadsbos013 wordt in 2026 uitgevoerd. Het betreft een omvorming van (intensieve) landbouw naar nieuwe natuur. De voorbereiding van de ecologische verbindingszone 'Nieuwe Leij' (in stedelijk gebied) start in 2026. Het gaat om een zone van 2,5 km lengte en circa 50 meter breedte. Het draagt bij aan de ecologisch verbindingen rondom de stad, zoals ook vastgelegd in de huidige Omgevingsvisie Tilburg 2040. We starten met de realisatie van de recropassage als natuur en recreatieve verbinding tussen de grote en waardevolle top natuurgebieden De Brand en Huis ter Heide. Verschillende projecten in park Pauwels starten met de uitvoering: zichtbaarheid erfgoed Noorderbos, waterbergingen noordelijke stadsrand, fietspad vanuit de stad naar de Loonse en Drunense Duinen, klimaatlandgoed Zwaluwenbunders en groene dooradering (i.c.m. wandel- en fietspaden) in samenwerking met agrariërs. Het klimaatlandgoed Zwaluwenbunders behelst het omzetten van ongeveer 100 hectare reguliere landbouwgrond naar 40 hectare natuur, 40 hectare natuurinclusieve en biologische landbouw en 20 hectare nieuw bos en akkers.
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
88
Wat gaat het kosten – financiën Groen blauwe leefomgeving x € 1.000
Realisatie 2024
Budget 2025
Budget 2026
Budget 2027
Budget 2028
Budget 2029
Lasten
7.001
9.833
8.862
8.607
8.932
9.249
Baten
-304
-465
-1.351
-676
-200
-200
Saldo van lasten en baten
6.698
9.367
7.511
7.931
8.732
9.049
Toevoeging reserves
822
4.240
2.219
546
70
70
Onttrekking reserves
-1.318
-3.601
-1.896
-1.435
-1.455
-1.368
Saldo reserves
-497
639
323
-889
-1.385
-1.298
Totaal
6.201
10.007
7.835
7.042
7.347
7.752
Herijkingen (x € 1.000,-) 104. Bijstelling kapitaallasten MJP
Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 438 V 307 V 245 V 23 V 282 N 148 N 128 N 115 N De kapitaallasten zijn meerjarig bijgesteld op grond van de overloop uit 2024, de geactualiseerde investeringsplanning en de toevoeging van de nieuwe jaarschijf 2029. Door verschuivingen in beschikbare kredieten verschuiven de kapitaallasten automatisch mee. 105. Overige/administratieve bijstellingen Actualisering MJP (budgetneutraal) Indexatie investeringen Onderhoudsprojecten Openbare Ruimte Toerekening omslagrente Invulling stelpost subsidiekorting (budgetneutraal) (zie §1.2 Taakstellingen en stelposten)
133 V 23 V
39 N 15 N
74 V 15 N 1N
91 N 16 N 2N
110 V
28 N 4V
86 V 4V
77 N 4V
Beleidsvoorstellen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 106. Gebouw st Ceciliastraat 1 naar 35 N 35 N 35 N 35 N gebouwenexploitatie Dit gebouw, waarin omroep Tilburg en stichting Spoorpark gehuisvest zijn, zal worden ondergebracht in de gebouwenexploitatie, zodat het pand permanent verhuurd, onderhouden en verduurzaamd kan worden (zie
2. Programma's
89
Beleidsvoorstellen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 ook melding aantrekkelijke leefomgeving). Dit betekent een stijging van de huidige huurprijs, uitgaande van verduurzaming, toegankelijk maken van de verdieping, DCF WOZ huurwaarde met onderhoud op conditieafhankelijk onderhoudsniveau 3 en de energieaansluiting op naam van de huurder. De huurprijs voor Stichting Spoorpark stijgt hierdoor met € 35.000 per jaar, welke gecompenseerd wordt middels een hogere subsidie. 107. Kapitaallasten investeringen ontsnipperingskaart 30 N 60 N 90 N Vanuit de vastgestelde Stadsnatuurkaart is een ontsnipperingsplan uitgewerkt. Op basis van dit plan nemen we de kapitaallasten € 30.000 en onderhoud (zie veld Fysieke basiskwaliteit) € 30.000 oplopend naar € 0,2 miljoen op. Dit bedrag is bedoeld om jaarlijks € 0,6 miljoen te kunnen investeren (samen met de provincie en andere gebiedspartners) in de aanleg van verbindingen om barrières weg te nemen. Het structurele investeringskrediet van € 0,6 miljoen is opgenomen onder nieuwe investeringen in de bijlage investeringen. 108. Kapitaallasten investeringen Zwaluwenbunders 33 N 33 N 33 N fietspad Het definitieve ontwerp van het klimaatlandgoed Zwaluwenbunders is door de collegenota van 18-04-2025 vastgesteld.
Samen met de Provincie investeren we in de ontwikkeling van Zwaluwenbunders, waarbij we als gemeente de realisatie van een fietspad bekostigen. De kapitaallasten bedragen € 33.333 per jaar. Het incidentele investeringskrediet van € 1 miljoen is opgenomen onder nieuwe investeringen in de bijlage investeringen.
Beleidsvoorstellen t.l.v. reserves en tarieven Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 109. Bijdrage Van Gogh Homeland Biënnale 265 N T.l.v. Reserve Cofinancieringsfonds 265 V In de raadsbrief van 4 februari 2025 is de bijdrage aan de Stichting Van Gogh Homeland opgenomen. In 2026 wordt de eerste editie van de Van Gogh Homeland Biënnale georganiseerd door de stichting van Gogh Homeland. Voor deze "groene kathedraal" is voor het groen gedeelte een bijdrage toegezegd van € 400.000 met een dekking uit de reserve cofinancieringsfonds van € 265.000 en een bijdrage uit het beschikbare investeringskrediet van € 5 miljoen programma 013 parken van € 135.000. Als voorwaarde is gesteld dat onze investering terugvloeit in onze vergroeningsopgave zoals beoogd met het programma 013 Parken en de landschappelijke inrichting van de Spoorzone.
Reservering (x € 1.000,-)
Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 110. Reservering budget Zwaluwenbunders 1.500 N T.l.v. Reserve Investeringsfonds Klimaat 1.500 V Op 15 april 2025 heeft het college het voorlopig ontwerp en de bijbehorende begroting van het project Zwaluwenbunders vastgesteld. In de begroting is rekening gehouden met twee subsidies van de provincie (totaal € 1,5 miljoen), die nog onder voorbehoud zijn. Om eventuele tekorten op te vangen en de voortgang van het project te waarborgen, wordt een risicoreservering van € 1,5 miljoen opgenomen uit de reserve Investeringsfonds Klimaat. Indien deze reservering daadwerkelijk moet worden ingezet, zal dit separaat aan het college worden voorgelegd.
Programmabegroting 2026 gemeente Tilburg
90
Klimaat Kader- en beleidsnota's Kadernota's: Duurzame stad (beleidsvelden fysieke basiskwaliteit, groen blauwe leefomgeving en klimaat) Beleidsnota's: Tilburgs Energiesysteem van de Toekomst en Doelenboom Actualisatie Programma Tilburg Circulair (2025-2028) Agenda 2019 Tilburg Circulair Regionale Energie en Klimaatstrategie (REKS) Roadmap Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Transitievisie warmte (wordt in 2026 vervangen door Warmteprogramma) Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Koel Tilburg 2020 Klimaatscores bij nieuwbouwontwikkelingen Aanleg warmte-koude-net-Zuid en oprichting Warmtebedrijf Tilburg Aanpak netcongestie Evaluaties en herzieningen:
Wat willen we bereiken Tilburg is klimaatneutraal in 2045 Op 10-10-2024 zijn nieuwe doelen energietransitie vastgesteld door de Raad. In onderstaande tabel zijn de tussendoelen voor 2030 opgenomen. Indicatoren **
In 2030 is de CO2 uitstoot op het grondgebied van de gemeente Tilburg ten opzichte van 1990 met minmiaal 55% gereduceerd. De netto uitstoot bedraagt in 2030 maximaal 450 kton CO2. In totaal wordt in 2030 maximaal 10.600 TJ energie gebruikt op het grondgebied van de gemeente Tilburg In 2030 wordt minimaal 730 TJ hernieuwbare energie opgewekt binnen de gemeente Tilburg (naast de REKS) In 2030 bedraagt de CO2 uitstaat van de gemeentelijke organisatie maximaal 50 % van de uitstoot in 1990
2. Programma's
Bron
Streefwaarde 2030
2021
2022
2023
2024
Klimaatmonitor*
450 kton
969 kton
912 kton
851 kton
n.n.b
Klimaatmonitor
10.600 TJ
15.903 TJ
14.995 TJ
14.594 TJ