Bijlage 1 - Programmabegroting 2025

2. Programma's

67

Doel: Versterken van het normale leven Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2025 verwacht c.q. uitgezet?  Wijkgerichte aanpak met partners opstarten om de beweging naar voren (normale leven) te realiseren Door meer gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor het welzijn van jeugd en gezinnen in de wijk te dragen, zal naar verwachting minder inzet van individuele specialistische jeugdhulp nodig zijn.  Stevige lokale teams De Toegang Tilburg experimenteert in 2025 in een of meerdere wijken met de beweging naar stevige lokale teams: In een stevig lokaal team wordt er nauwer samengewerkt met specialistische hulp en de sociale basis. Zoveel mogelijk hulp wordt laagdrempelig in de eigen wijk aangeboden.  Voortzetting inzet Toetser Medisch Domein en Poortwachter Dyslexie Voor beide functies continueren we de inzet in 2025. Afhankelijk van de doorontwikkeling van stevige lokale teams (en ombouw veelvoorkomende jeugdhulp) bekijken we of deze Toetser Medisch Domein in de toekomst onderdeel wordt van de stevige lokale teams. Voor de Poortwachter Dyslexie zijn we in overleg met het onderwijs om deze functie bij hen te beleggen.

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

68

Wat gaat het kosten - financiën Passende ondersteuning: Jeugdhulp x € 1.000

Realisatie 2023

Budget 2024

Budget 2025

Budget 2026

Budget 2027

Budget 2028

Lasten

89.010

92.111

91.320

88.240

84.139

84.139

Baten

-3.847

-2.397

-4.105

-3.975

0

0

Saldo van lasten en baten

85.163

89.714

87.215

84.265

84.139

84.139

Toevoeging reserves

383

0

0

0

0

0

Onttrekking reserves

-371

-420

-181

-126

0

0

11

-420

-181

-126

0

0

85.174

89.294

87.034

84.139

84.139

84.139

Saldo reserves Totaal

2. Programma's

69

Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 71. Bovenregionale jeugdzorg en 984 N 984 N 984 N 984 N Persoonsgebonden budget Het budget voor de bovenregionale Jeugdhulp wordt herijkt op basis van de financiële kaders begroting 2025 vanuit de regio Hart van Brabant. Het indexatiepercentage voor de zorgkosten is daarbij bepaald op 5,43%,en voor de uitvoeringskosten op 5%. In de Meicirculaire 2024 hebben we structurele middelen ontvangen voor werkdrukverlaging jeugdbescherming (€ 473.000 N) en loon- en prijsbijstelling Voogdij18+ (€ 26.000 N). De hogere ontvangst van de gemeentefondsuitkering ad. € 499.000 wordt verantwoord bij het programma Samen en Dichtbij. Resterend is nog een bedrag van € 1,103 miljoen nodig uit de algemene middelen om de totale bijstelling regionale jeugdzorg ad.€ 1,602 miljoen (N) te dekken. Het Persoonsgebonden Budget (PGB) voor de Jeugdhulp wordt herijkt op basis van de kostenrealisatie 2023 plus voorlopige indexatie (4,90%) naar 2025. De verwachte kosten komen hiermee uit op € 2,5 miljoen tegenover een budget van € 3,1 miljoen. De PGB budgetten worden structureel naar beneden bijgesteld met € 0,618 miljoen (V). Samenvattende tabel:

Nieuw beleid t.l.v. reserves en tarieven Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 72. Verlenging Toetser Medisch Domein en 181 N 126 N Poortwachter Dyslexie t.l.v. investeringsreserve sociaal 181 V 126 V domein Voor de toetser medisch domein zijn we in afwachting van de uitwerking van de nieuwe contracten jeugdhulp segmenten 3 en 4 per 2027 in combinatie met de versterking voorliggend veld en toegangen. De verlenging van deze inzet is voor 2025 en 2026 en bedraagt € 126.360 per jaar. Voor de inzet dyslexiescreeners zijn we in overleg met het onderwijs om deze functie bij het onderwijs te beleggen en zouden deze met nog 1 jaar willen verlengen. Deze inzet kost circa € 55.000 per jaar.

Ruimtescheppende maatregelen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 73. Verbetering samenwerking Gecertificeerde 200 V 200 V 200 V 200 V instellingen Jeugd en Crossroads De gecertificeerde instellingen (GI’s) verwijzen op regionaal niveau ongeveer € 3 miljoen (regionaal) rechtstreeks door naar zorgpartijen die niet gecontracteerd zijn. Het Tilburgse aandeel bedraagt circa € 2 miljoen. Deze zogenaamde niet gecontracteerde zorg (NGZ)-route kan verder “dichtgezet” worden door betere en strakkere afspraken tussen de gemeente, de GI’s en Crossroads. Daardoor kan dure zorg (bijv. een woon- of verblijfcrisis) sneller en beter aan de voorkant opgelost worden. De gevolgen voor cliënten zijn er niet. Het gaat om een kwaliteitsverbetering van de contractafspraken en de navolging hiervan met de GI’s. Volledig voorkomen van de NGZ-route is niet realistisch maar forse eerste stappen kunnen gezet worden vanaf 2025. Daarmee is een besparing ad € 200.000 realistisch. Om deze besparing te realiseren is herinvoering van de inzet van de zogeheten makel-schakelfunctie op regionaal niveau nodig. Gegeven de positieve ervaringen in het verleden en de ervaringen in andere jeugdzorgregio’s, verwachten wij dat de makel-schakel functie al op korte termijn een positief effect zal hebben op het verwijsproces in alle segmenten jeugdhulp en in de kosten.

De kosten voor deze inzet worden gedekt uit de regionale begroting jeugdzorg, waarvan het Tilburgse aandeel daarin circa € 40.000 per jaar bedraagt.

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

70

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Jongeren met een delict voor de rechter

Realisatie 2020 13,7% 1,4% n.b. 1%

2. Programma's

71

Realisatie 2021 14,2% 1,5% 0,4% 1%

Realisatie 2022 14,3% 1,4% 0,4% 1%

Realisatie 2023 14,4% 1,4% 0,4% n.b.

Ingrijpen bij crisis en onveiligheid Kader- en beleidsnota's Kadernota's:  Ingrijpen bij crisis en onveiligheid Beleidsnota's:  Kadernota Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2027  Prostitutie en seksbranche gemeente Tilburg 2019  Rapport Preventie met Gezag  Regionaal programma Huiselijk Geweld en Kindermishandeling HvB 2023-2027 Evaluaties en herzieningen: -

Wat willen we bereiken

Ingrijpen bij crisis en onveiligheid, waarbij we ons richten op het terugdringen van overlast, terugdringen van criminaliteit met een persoons- en systeemgerichte aanpak, aanpak slachtoffers mensenhandel, versimpelen van aanpak ingrijpen bij crisis en onveilige situaties. Versterken van de samenwerking in het netwerk Zorg, Veiligheid en Straf, lokaal en regionaal

Elke Tilburger is en voelt zich veilig zodat hij/zij zich maximaal kan ontwikkelen A. Kwalitatief = Cliëntervaringsonderzoek  Kwalitatief onderzoek bij zowel volwassenen als kinderen naar tevredenheid ondersteuning Onveiligheid. Aansluiten bij narratief onderzoek Inclusieve stad.  Veiligheidsbeleving: gemiddeld rapportcijfer veiligheidsbeleving volwassenen t.o.v. 2017.  % Jeugd 12-18 jaar, dat zich wel eens onveilig voelt t.o.v. 2017. Indicatoren

Bron

Veiligheidsgevoel overdag

Lemon (tweejaarlijks) Veiligheidsgevoel in de Lemon avond (tweejaarlijks) * De Lemon wordt tweejaarlijks afgenomen.

Streefwaarde Omhoog

2019

2021

2023

2024

8,0

8,0

7,7

*

Omhoog

6,8

6,7

6,4

*

B. Kwantitatief  Vermindering aantal recidive VT (Veilig Thuis) en aantal meldingen CIT (crisisinterventieteam) t.o.v. 2019  Verhogen % jeugd (4-18) en % volwassenen dat voldoende weerbaar is t.o.v. 2017 (GGD Brabantscan).  Vermindering % inwoners dat overlast ervaart t.o.v. 2017 (Lemon) Indicatoren

Bron

Meldingen Crisis Interventie Team (CIT), regio HvB Meldingen Crisis Interventie Team (CIT), Tilburg* Meldingen Veilig Thuis (VT), Tilburg

CIT Hart van Brabant (HvB) CIT Hart van Brabant (HvB) Veilig Thuis (VT)

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

Streefwaarde Omlaag

2021

2022

2023

1.881

2.245

2.482

2024 (t/m juli) 1.670

Omlaag

1.083

1.297

1.315

847

Omlaag

2.448

2.531

2.738

1.224 Jan. t/m

72

Indicatoren

Bron

Streefwaarde

2021

2022

2023

2024 (t/m juli) juni

Adviesvragen Veilig Thuis (VT), Tilburg

Veilig Thuis (VT)

Omhoog **

3.109

3.345

3.375

Recidive Veilig Thuis (VT)

Veilig Thuis (VT)

Omlaag

39,5%

40%***

-

1.760 Jan. t/m juni -

Kind is voldoende weerbaar

GGD

Omhoog

- 4 - 11 jaar

90%****

- 12 - 17 jaar Kind (12 - 17 jaar) voelt zich overdag en/of 's avonds/'s nachts wel eens onveilig****

81%**** GGD

Omlaag

14% overdag 29% avond of nacht**** * Voor de volledigheid zijn naast de meldingen bij het CIT voor de regio Hart van Brabant, ook de meldingen bij het CIT voor de gemeente Tilburg opgenomen. ** Het streven is om de problematiek beter in beeld te krijgen en daarom streven we, op dit moment, naar een stijging. *** Betreft het aantal hermeldingen op een direct betrokkene bij een casus die maximaal 3 jaar geleden is afgesloten. **** Deze vragen worden om de 4 jaar gesteld en geactualiseerd.

Waarmee/hoe bereiken we impact in de stad Doel: Persoonsgerichte- en systeemgerichte aanpak van complexe casuïstiek, waarin onveiligheid en/of criminaliteit aanwezig is, duurzaam effectief maken Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2025 verwacht c.q. uitgezet? Versterken persoons- en systeemgerichte aanpak van complexe casuïstiek (PGA)  Personen met onbegrepen gedrag (speelt vaak een psychiatrische aandoening, verslaving en/of andere gedragsproblematiek een rol). De aanpak op personen met verward en/of begrepen gedrag vraagt om een intensieve samenwerking tussen het sociaal domein, het zorgdomein en het veiligheidsdomein. Samen met partners uit deze domeinen richt het Zorg- en veiligheidshuis Midden-Brabant (hierna ZVHMB) zich op maatwerkoplossingen. In 2025 ligt de focus onder andere op het gebied van passende huisvesting. Dat geeft deze inwoners een stabiele basis van waaruit hun andere problemen aangepakt kunnen worden.  Ook de Levensloopaanpak voor personen met verward en/of onbegrepen gedrag heeft een structureel karakter, de aanpak is een aanpak van de lange duur. In 2025 verwacht het ZVHMB resultaten van in 2024 aangesloten levensloopcliënten. Deze cliënten worden langdurig begeleid door een levensloopteam en de resultaten worden gebruikt om de Levensloopaanpak verder te verbeteren.

 In de regio Hart van Brabant kunnen professionals op één punt (Zorg- en Veiligheidshuis) terecht voor opschaling van complexe (gezins-)situaties. Vervolgens wordt bekeken welke professional(s) en/of ketenpartners uit het Zorg- en Veiligheidshuis het best passend is(zijn) om met het betreffende persoon/ huishouden aan de slag te gaan. Zo is de toeleiding reeds versimpeld, de triage verstevigd en staat het huishouden op de eerste plaats. In 2024 en 2025 wordt de verbinding met het toekomstscenario jeugd gelegd. Versterken persoons- en systeemgerichte aanpak van Jeugd (PGA)  We versterken de aanpak complexe jeugd ook door Leerplicht en het Doorstroompunt Midden-Brabant te betrekken bij de PGA van complexe casuïstiek. De PGA jeugd in het Zorg- en Veiligheidshuis heeft een structureel karakter. Het verfijnen van de aanpak is een continu proces. De managementinformatie van deze aanpak wordt gebruikt om te onderzoeken welke interventies in de PGA jeugd het meest effectief zijn. We verstevigen de samenwerking met andere jeugd aanpakken (onder andere ‘Preventie met Gezag

2. Programma's

73

Doel: Persoonsgerichte- en systeemgerichte aanpak van complexe casuïstiek, waarin onveiligheid en/of criminaliteit aanwezig is, duurzaam effectief maken Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2025 verwacht c.q. uitgezet? (PmG)). Daarnaast willen we meer regionale Hart van Brabant bekendheid geven aan de mogelijkheid om complexe jeugdcasuïstiek op te schalen naar het ZVHMB.

Doel: Optimaliseren van de keten ingrijpen bij crisis en onveilige situaties Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2025 verwacht c.q. uitgezet? Optimaliseren van de keten  We zetten in op het en verbeteren van de afhandeling van de zorg- en overlastmeldingen in zowel acute als niet acute situaties. Hierbij werken we samen met onze netwerkpartners. Inwoners en professionals kunnen zo gemakkelijker meldingen maken van zorg, overlast en onveiligheid. We willen een snelle en adequate opvolging van meldingen en waar integrale kennis en out-reachende capaciteit aanwezig is, die gebiedsgericht wordt ingezet. Hierdoor wordt het eenvoudiger om een melding te maken.  Het Advies- en Triage Punt (ATP) van het ZVHMB richt zich op continu verbeteren en borgen van haar taak bij de (aan)meldingen van professionals over inwoners die in een kwetsbare / onveilige situatie zitten of onveiligheid veroorzaken.  We willen de samenwerking tussen de partners met het Crisisinterventieteam (CIT) uitbreiden en optimaliseren. We doen dit onder meer door het verstevigen van de samenwerking van het CIT met de crisisfuncties binnen de Zorgverzekeringswet en de Wet Langdurige Zorg als één van de opmaten naar het integraal spoedplein.  We zetten het CIT en crisiszorg in op het voorkomen van crises door gerichte advisering aan inwoners en professionals.

Andere majeure opgaven Huiselijk geweld en kindermishandeling In 2025 zetten we binnen de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling in op:  Het toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming – versimpelen van de ketenaanpak, inhoudelijk versterken en uitbreiden.  De plegeraanpak. Door aanbod in het vrijwillig kader te versterken en waar nodig te ontwikkelen, de inzet van het tijdelijk huisverbod en de pilot Slachtofferdevice, voor betere bescherming van slachtoffers van stalking.  De aanpak gendergerelateerd geweld, intieme terreur en femicide.  Laagdrempelige toegang voor inwoners voor hulp bij huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld.  We evalueren de pilot voor acuut letsel van slachtoffers van kindermishandeling bij het Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) en gebruiken dit bij de ontwikkeling van het Integraal spoedplein. Vrouwenopvang In 2025 zetten we in op de ambulantisering van de veilige opvang. Dit doen we door het versterken van interventies die opvang kunnen voorkomen, zoals huisverboden en ambulante begeleiding. Aanpak mensenhandel (Zie ook Vitale Stad/ Openbare Orde en Veiligheid) In 2025 continueren we onze aanpak mensenhandel die zich richt op het voorkomen van mensenhandel, het beschermen van slachtoffers en het verstoren van mensenhandel door daders/faciliteerders te stoppen.

Deze aanpak heeft ertoe geleid dat we meer zicht krijgen op slachtoffers van mensenhandel en zorgcoördinatie voor slachtoffers van mensenhandel in 2025 wordt uitgebreid. We merken dat er niet altijd een passend hulpen zorgaanbod is voor alle drie de vormen van mensenhandel, zijnde seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting. Om onze aanpak te versterken, onderzoeken we in 2025 de mogelijkheid tot het inrichten of uitbreiden van maatschappelijke hulpverlening of het bieden van passende opvang voor slachtoffers van mensenhandel. Ten aanzien van de slachtoffers van criminele uitbuiting sluiten we aan bij het programma preventie met gezag en ontwikkelen we specifieke interventies voor deze doelgroep. Winteropvang  Vanuit de zorgplicht zetten we elk jaar de winteropvang in voor mensen die geen recht hebben op de maatschappelijke opvang, vaak dakloze arbeidsmigranten.

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

74

Doel: Optimaliseren van de keten ingrijpen bij crisis en onveilige situaties Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2025 verwacht c.q. uitgezet?  De huidige vorm van de winteropvang wordt in 2025 gecontinueerd.  In 2025 wordt meer begeleiding en ondersteuning aangeboden door Barka aan bezoekers van de winteropvang. Er wordt een kantoorunit geplaatst waar mensen binnen kunnen lopen voor gesprekken met Barka. Daarnaast is er avondbereikbaarheid van Barka.  We zorgen voor een meer bestendige uitstroom via de winteropvang.  We geven uitvoering aan het Actieplan dakloosheid. Straf met zorg versterken  We bieden effectieve integrale hulp aan onze inwoners, die kampen met problematiek op meerdere leefgebieden, zo nodig in combinatie met rechtshandhaving. Denk hierbij aan schoolverzuim, schulden, veel voorkomende criminaliteit, jeugdcriminaliteit. We zetten met preventie en repressie in op het voorkomen en begrenzen van (verborgen) crimineel gedrag. We bieden kansen en stellen duidelijke grenzen.  Transfercoaches en de coördinator jonge aanwas criminele jeugd vervullen hierin een signaalfunctie, alsmede de leerplichtconsulenten en trajectbegeleiders ter voorkoming van mogelijk complexe casuïstiek.  Wijkrechtspraak Tilburg beoogt jongeren en gezinnen met multiproblematiek uit Tilburg Noord en Tilburg West vroegtijdig te signaleren.

We proberen met een effectieve integrale aanpak en waar nodig rechtshandhaving tot duurzame oplossingen te komen voor problemen waarmee bewoners en hun omgeving kampen. (Latent) crimineel gedrag in de wijk wordt hiermee voorkomen en begrensd. Jongeren die zich schuldig maken aan een strafbaar feit, kunnen worden gedagvaard bij de wijkrechter. Door het justitiedomein en het sociaal domein te verbinden wordt een integraal advies voorgelegd aan de rechter, tevens wordt parallel aan de strafafdoening de juiste zorg en ondersteuning ingezet om herhaling te voorkomen. Jongeren die spijbelen kunnen (met hun ouders/verzorgers) bij de wijkrechter worden uitgenodigd voor een preventief gesprek. Hier wordt besproken wat maakt dat de jongere niet naar school gaat en wat nodig is om het spijbelgedrag te stoppen. Wanneer dit geen resultaat oplevert volgt een proces verbaal en kan de jongere eventueel worden gedagvaard bij de wijkrechter. (Zie ook Vitale stad/ OOV.)

2. Programma's

75

Wat gaat het kosten - financiën Ingrijpen bij crisis en onveiligheid x € 1.000

Realisatie 2023

Budget 2024

Budget 2025

Budget 2026

Budget 2027

Budget 2028

Lasten

29.524

32.530

30.031

28.929

28.088

27.489

Baten

-4.138

-3.604

-927

-747

-747

-747

Saldo van lasten en baten

25.386

28.926

29.104

28.182

27.341

26.742

Toevoeging reserves

61

0

0

0

0

0

Onttrekking reserves

-1.031

-1.310

-500

-500

0

0

-970

-1.310

-500

-500

0

0

24.416

27.616

28.604

27.682

27.341

26.742

Saldo reserves Totaal

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

76

Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 74. Hoger aantal meldingen Veilig Thuis 340 N 340 N Het aantal meldingen bij Veilig Thuis neemt gestaag toe. Conform landelijke prognose is de verwachting dat het aantal meldingen huiselijk geweld en kindermishandeling jaarlijks met circa 5% stijgt. Er is landelijk en ook in de regio Hart van Brabant extra alertheid bij veiligheidspartners op het tijdig signaleren. We verwachten in 2025 een stijging van 5% in het aantal adviesvragen en meldingen bij Veilig Thuis. Hierdoor ontstaat dus een toenemende druk op het behalen van de wettelijke termijn van 7 werkdagen voor de veiligheidsbeoordeling. Veilig Thuis heeft de verwachting dat verder oplopende wachtlijsten kunnen leiden tot een onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Om te voorkomen dat er wachtlijsten ontstaan is het noodzakelijk de dienstverlening van Veilig Thuis en Toegang Tilburg ook in 2025 en 2026 te versterken. De kosten voor ons als centrumgemeente van de aanvullende subsidieaanvraag bedragen circa € 340.000. Vooralsnog zijn deze kosten incidenteel, omdat naar een lange termijn oplossing wordt gezocht rondom het proces voor verbetering aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. 75.

Uitvoering Aanpak Dakloosheid (GF) 1.269 N 1.269 N 1.269 N 1.269 N Het college heeft op 19 december 2023- besluitnummer 49- het Regionaal Actieplan Dakloosheid vastgesteld. Dit sluit ook aan op het Nationale actieplan Dakloosheid uit 2022/2023, waarin regio’s gevraagd worden om tot een regionaal plan van aanpak dakloosheid te komen. Een plan waarin extra aandacht wordt besteed aan o.a. wonen eerst, preventie, jongeren en arbeidsmigranten. De groep dakloze mensen wordt groter en meer divers. Met de huidige aanpak alleen redden we het niet om dakloosheid terug te dringen. Dakloosheid is meer dan een zorgopgave en wordt meer en meer een woon-, arbeids- en participatieprobleem. Met dit actieplan gaan we regionaal en integraal werken en zetten in op bestaanszekerheid, wonen, werk, preventie en het sociaal netwerk. In het kader van het Nationaal Actieplan Dakloosheid ontvangt gemeente Tilburg als centrumgemeente een structureel bedrag van € 1.269.231 via de meicirculaire 2024. Dit wordt ingezet ter dekkingen van de kosten van het actieplan. De ontvangst van deze gemeentefondsuitkering wordt verantwoord bij het programma Samen en Dichtbij. 76. Vervallen rijksmiddelen Versterking ondersteuning dienstverlening (GF) Zie de betreffende toelichting op het veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen.

599 V

77. Ongerealiseerde impact hefboom versimpelen 500 N 500 N 500 N 500 N meldroutes In het hefboomplan meldroutes was het doel om een kwalitatieve impact te behalen voor inwoners en professionals op melden van overlast, zorg en veiligheid. Door expertises en outreachende capaciteit te bundelen achter één meldpunt zou er directer en over minder schijven gereageerd kunnen worden op een melding. Afgelopen jaren is al geconstateerd dat deze hefboom anders verliep dan verwacht, vanwege te weinig duidelijkheid over de exacte inrichting van het nieuwe meldpunt en doordat het lokale en regionale taken, rollen en bevoegdheden betreft. Daarnaast is gebleken dat de financiële opbrengst lastig te meten is, wat te maken heeft met de vele schakels die betrokken zijn. Het raakt namelijk aan de bestaande meldpunten en zekerheden van teams en organisaties. De verwachting is dat het financiële resultaat van deze hefboom structureel uitblijft waardoor het rendement van deze hefboom afgeboekt wordt. Het doel om te versimpelen blijft en wordt aan gewerkt.

Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 78. Uitbreiding regisseur mensenhandel 101 N 101 N 101 N 101 N (Formatieve consequenties: 1 fte (schaal 10)) 51 V 51 V 51 V 51 V We voeren al een aantal jaren zorgcoördinatie uit voor slachtoffers van mensenhandel. Dit doen we vanuit het Landelijk programma Samen tegen mensenhandel (interbestuurlijk Programma 5.11) HvB 2019. We zien een stijging van 2023 en die loopt door in 2024 van slachtoffers die in beeld komen door betere signalen, betere samenwerking, kennis en expertise en aanpak. Zowel voor Tilburg als voor de regio. Om goed te kunnen anticiperen op deze toename is uitbreiding van de coördinatietaken noodzakelijk. Dit willen we niet alleen voor Tilburg maar ook in de regio HvB gaan oppakken. 79. Aanpak dakloosheid 400 N

2. Programma's

77

Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 Maatschappelijke Opvang transformeert naar 24 uursvoorziening; van wachtlijst naar actieve preventieve aanpak. Vanaf 1 januari 2025 opent de Maatschappelijke Opvang haar deuren voor iedereen, en wordt het een plek waar onder andere óók economische daklozen en niet rechthebbende kwetsbare dakloze arbeidsmigranten verder geholpen worden. Ook met een tijdelijke slaapplek als dat nodig is. Hiermee bieden we een oplossing voor de vele mensen die op dit moment niet in aanmerking komen voor opvang vanwege de landelijke toegankelijkheidsregels, maar dit juist tijdelijk nodig hebben om de regie op het leven terug te pakken en verder afglijden te voorkomen. Daarnaast wordt preventief een grote slag gemaakt door bij dreigende dakloosheid mensen te ondersteunen en te helpen de eigen regie te herpakken. De opvang blijft op maat (zo kort als kan en lang als nodig) én onder voorwaarden. De inwoner dient zelf actief mee te werken aan de afspraken. Om deze beweging naar de voorkant mogelijk te maken, is in 2025 extra capaciteit nodig bij Traverse om mensen bij dreigende dakloosheid actief verder op weg te helpen. Dit is in eerste instantie incidenteel en wordt ingeschat op € 400.000. We monitoren de interventies die werken (dakloosheid voorkomen) en zetten deze vaker en effectiever in.

Hiermee hopen we een rem te zetten op de toestroom die de afgelopen 5 jaar blijft groeien. De uit de monitor blijkende werkende interventies breiden we verder uit en van niet werkende interventies nemen we afscheid. het geheel dekken we zo mogelijk binnen de bestaande begroting 2026 en verder en waar mogelijk wisselen we oud beleid in om nieuw beleid te dekken. Mocht dit niet binnen het beschikbare budget passen, komen we hierop terug met de perspectiefnota 2026.

Nieuw beleid t.l.v. reserves en tarieven Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 80. Winteropvang daklozen 500 N 500 N t.l.v. Crisis- en herstelfonds 500 V 500 V In de regio Hart van Brabant groeit het aantal overlast gevende dak- en thuisloze arbeidsmigranten. De zoektocht naar een vaste winteropvang locatie heeft nog niet het gewenste resultaat opgeleverd, waardoor de opvang 2025 noodzakelijkerwijs weer op het NOAD-terrein georganiseerd gaat worden. Deze tijdelijke oplossing is disproportioneel duur. Het regionaal actieplan dakloosheid, dat op 19 december 2023 door het college is vastgesteld, wordt gedekt uit de huidige middelen voor maatschappelijke opvang en dakloosheid. Dit legt extra druk op deze budgetten, waardoor er onvoldoende ruimte is om de winteropvang volledig financieren. Met het oog op het vinden van een permanente en betaalbare oplossing voor de winteropvang in 2025 en 2026 wordt het tekort tijdelijk gedekt uit de reserve Crisisherstelfonds.

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

78

2.2 Duurzame stad Financieel overzicht Duurzame stad x € 1.000,-

Inclusief overhead

Exclusief overhead

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Fysieke basiskwaliteit

141.219

-39.531

101.688

124.207

-39.514

84.693

Groen blauwe leefomgeving

15.110

-4.820

10.290

14.169

-4.820

9.349

Klimaat

17.077

-12.057

5.020

14.462

-12.055

2.408

Totaal

173.406

-56.408

116.998

152.838

-56.388

96.450

2. Programma's

79

Fysieke basiskwaliteit Kader- en beleidsnota's Kadernota's:  Duurzame stad (beleidsvelden fysieke basiskwaliteit, groen blauwe leefomgeving en klimaat) Beleidsnota's:  Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR)  Beleidsplan wegen 2021-2025  Beheerplan civiele kunstwerken 2023-2026  Beheerplan groen 2023-2026  Herziene nota bodembeheer (let op: voor actuele bodemkwaliteitskaart, zie volgende link)  Bodemkwaliteitskaart 2024  Gebiedsgericht grondwaterbeheer  Bodembeleid 'In goede aarde'  Verordening bodemsanering  Externe veiligheid gemeente Tilburg 2010  Actieplan geluid  Afvalbeleid spoor 2 2015-2020 Evaluaties en herzieningen:  Het Actieplan geluid wordt herzien in 2025.

Wat willen we bereiken Tilburgers waarderen de openbare ruimte en deze voldoet aan de basiskwaliteit Indicatoren

bron

Streefwaarde

2020

2021

2022

2023

Lemon

6,8

-

6,5

-

**

Lemon

6,0

-

5,7

-

**

Fixi

85%

-

80,0%

87,2%

84,2%

Waardering* Oordeel Tilburgers over openbare ruimte1 Oordeel Tilburgers over vervuiling buurt1 Afhandeling meldingen: herstel bestaande situatie binnen 5 werkdagen Afhandeling meldingen: wijzigingen in areaal binnen 10 werkdagen Waarde* Asset voldoet aan de vastgestelde normen***: - Verharding 2 - Riolering 3 - Groen 4 - Schoon 4 - Civiele kunstwerken (vast)

Fixi

85%

-

82,4%

83,0%

79,0%

Beheersysteem Beheersysteem Apptimize Apptimize Beheersysteem

90% 99,9% 90% 90% 99,9%

91% 97,9% 94% 95% 99,9%

91% 99,5% 90% 90% 99,9%

91% 98,1% 90% 90% 99,9%

90% 99,36% 90% 90% 99,9%

(beschikbaarheid) - Verkeersregelinstallaties 6 - Openbare verlichting 7

Beheersysteem Beheersysteem

91%

90%

90%

90%

91%

5

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

80

Indicatoren

bron

Streef2020 2021 2022 2023 waarde - betrouwbaarheid 90% 90% 91,5% 91,3% 91,6% - beschikbaarheid 99,9% 99,95% 99,95% 99,93% 99,95% * De indicatoren bij 'Waardering' zijn effectindicatoren, die aangeven welk effect onze inspanningen hebben gehad. De indicatoren bij 'Waarde' zijn prestatie-indicatoren, die aangeven welke inspanningen we hebben verricht. ** De vragen in de Lemon zijn in 2023 veranderd. Hierdoor is het niet meer mogelijk deze indicatoren te gebruiken omdat de resultaten niet vergelijkbaar zijn met eerdere jaren. We ontwikkelen nieuwe indicatoren. *** Het percentage geeft aan hoeveel van ons areaal aan de gestelde normen en eisen voldoet. 1 Het oordeel is gebaseerd op het tweejaarlijks Leefbaarheidsonderzoek (Lemon). streefwaarde op basis van technische kwaliteit (C-niveau is ingrijpmoment 2 Verharding:

o.b.v. in 2020 vastgesteld beleidsplan). Voor de functiegebieden centrumgebied, winkelgebied, stedelijk groengebied en sociaal cultureelgebied is dit een B-niveau. 3 Riolering:

4 Groen en schoon: 5 Civiele kunstwerken (vast): 6 Verkeersregelinstallaties: 7 Openbare verlichting:

hierbij hebben we aangenomen dat streefwaarde gelijk is aan in beleid vastgestelde technische kwaliteitsniveau. Vaststelling indicator obv risicoscan gecombineerd met kwaliteitsonderzoek. Gebreken worden binnen 1 jaar gerepareerd, renovaties/ vervangingen binnen 5 jaar (via MJP). streefwaarde gesteld op basis van de beeldkwaliteit (verzorgend). Apptimize is een schouwmodule. streefwaarde gesteld op basis van beschikbaarheid en technische kwaliteit. streefwaarde gesteld op basis van beschikbaarheid. twee streefwaarden: 1 op basis van betrouwbaarheid en 1 op basis van beschikbaarheid.

In Tilburg is de milieukwaliteit hoog Indicatoren

Huidige norm (EU)

Bron

WHO 2030*

2020

2021

2022

2023

Luchtkwaliteit Voldoen aan Europese Centraal Instrument ** wetgeving m.b.t. Monitoring Luchtkwaliteit 40 µg/m3 40 µg/m3 22,5 18,3 18,8 stikstofdioxide Voldoen aan Europese Centraal Instrument ** 40 µg/m3 20 µg/m3 19,2 16,6 17,7 wetgeving m.b.t. fijnstof PM10 Monitoring Luchtkwaliteit Voldoen aan Europese Centraal Instrument ** wetgeving m.b.t. fijnstof Monitoring Luchtkwaliteit 25 µg/m3 10 µg/m3 11,9 9,3 10,3 PM2,5 *De WHO-streefwaarden zijn gewijzigd, maar nog niet in de Kadernota gewijzigd. In de tabel zijn vooralsnog de oude streefwaarden opgenomen. ** Waarden over 2023 zijn nog niet beschikbaar via het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) Indicatoren Geluid Aantal te isoleren woningen (obv saneringslijst / saneringsprogramma geluid) Percentage van de bevolking dat (ernstige) hinder ondervindt van omgevingsgeluid (geen verkeer) Percentage van de bevolking dat (ernstige) hinder

2. Programma's

Bron

monitor Actieplan Geluid Inwonersenquête

Inwonersenquête

81

Streefwaarde

2020

2021

2022

2023

150

1.089

900

700

500

n.n.b.*

36,7

**

36,1

**

n.n.b.*

43

**

43,3

**

Indicatoren

Bron

Streefwaarde

2020

2021

2022

omdervindt van wegverkeerslawaai Bodem Aantal spoedlocaties waarvan Gemeente 1 9 8 7 de sanering nog niet is gestart Tilburg of de risico's zijn beheerst Afval Huishoudelijk restafval per BAT 125 149 145 139 inwoner (kg) Totaal huishoudelijk afval per BAT 416 427 411 359 inwoner (kg) Afvalscheidingspercentage (%) BAT 70 65 65 61 * De streefwaarden voor de indicatoren voor Geluid worden in 2025 opgenomen in het Actieplan Geluid. ** De Inwonersenquête wordt tweejaarlijks uitgevoerd. Over 2021 en 2023 zijn geen data beschikbaar.

Waarmee/hoe bereiken we impact in de stad Doel: Tilburgers waarderen de openbare ruimte en deze voldoet aan de basiskwaliteit Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2025 verwacht c.q. uitgezet?  Samen met ProRail bereiden we de vervanging van het spoorviaduct Ringbaan-West in 2027 voor. Het vervangen van het viaduct gaat voor overlast zorgen, maar door vroegtijdige voorbereiding proberen we zoveel mogelijk overlast te voorkomen.  We onderzoeken de mogelijkheden om de draaibrug Prinsenhoeven over de Piushaven op een duurzame manier te renoveren of te vervangen, zodat de bediening van de brug weer aan de Arbowetgeving voldoet en we de monumentale waarde van de brug kunnen behouden. In 2025 bereiden we ons voor om de brug in 2026 op te knappen.  In de tweede helft van het jaar starten de werkzaamheden aan de oostkant van de Parking (Piusstraat, Heuvelring), waarmee we zorgen voor een veiligere en groenere inrichting van de weg door het centrum.  Stadsbreed pakken we ernstige wortelopdruk aan met oplossingsrichtingen waarbij behoud van bomen voorop staat.  In het plantseizoen 2024-2025 planten we circa 1.500 bomen in de stad. Hiermee lopen we achterstanden van niet herplante bomen in en leveren we een positieve bijdrage aan de biodiversiteit en klimaatadaptatie.

We kiezen voor boomsoorten met biodiversiteitswaarde en zorgen voor minder hittestress in de stad door de schaduw van de nieuwe bomen.  We renoveren ongeveer drie retentievijvers zodat deze beter water kunnen vasthouden en we het oppervlaktewatersysteem (sloten en duikers) minder zwaar belasten. Ook verbeteren we dit systeem om de kans op wateroverlast te verminderen.  We vervangen bij ongeveer 40 speelplekken de toestellen en richten de speelplekken opnieuw in na overleg met de bewoners. De nieuwe speelplekken nodigen uit om meer te gaan bewegen en elkaar te ontmoeten.  Verspreid over de stad vervangen we op een duurzame manier houten bruggen, om de langzaam verkeersverbindingen in stand te houden.  Om het beheer van de verkeersborden nog efficiënter uit te voeren, maken we vanaf begin 2025 gebruik van een nieuw beheersysteem. Met dit systeem hebben we op basis van de jaarlijkse straatbeeldfoto's een up-to-date overzicht van alle officiële bebording in de stad.  We verledden alle openbare verlichting vanaf de Reeshof tot en met de Ringbaan-West. Daarmee reduceren we het aantal storingen en het energieverbruik en leveren we een positieve bijdrage aan de veiligheid en leefbaarheid.

 We ontwikkelen een Tilburgse variant van de Leidse Ladder, om principes van circulariteit en duurzaamheid op een uniforme wijze te borgen in de projecten en beheeractiviteiten in de openbare ruimte. Met dit instrument worden we ons meer bewust van de mogelijkheden zodat we ze vaker op kunnen nemen in onze projecten.  We onderzoeken of het wijzigen van de systematiek van het ledigen van afvalbakken aan de hand van

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

82

2023

8

134 352 62

Doel: Tilburgers waarderen de openbare ruimte en deze voldoet aan de basiskwaliteit Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2025 verwacht c.q. uitgezet? beeldbestek naar ledigen volgens een vaste frequentie, overvolle afvalbakken en zwerfafval ernaast voorkomt. (motie PPN25-013 Afvalbakken/toezegging)  We onderzoeken op welke locaties veel zwerfafval voorkomt en ontwikkelen een (maatwerk) aanpak gericht op o.a. preventie van zwerfafval en inrichting van de omgeving met bijvoorbeeld afvalbakken. (motie PPN25-050 Snoeproutes in Tilburg)  Binnen MJP-projecten voeren we, indien technisch mogelijk, zoveel als mogelijk parkeervoorzieningen uit middels grasbetontegels. (motie PPN25-058 Parkeerplekken, laat er gras over groeien)

Doel: In Tilburg is de milieukwaliteit hoog Welke majeure resultaten en mijlpalen worden in 2025 verwacht c.q. uitgezet?  De voorbereidingen voor de nieuwbouw van het BAT-kantoor (werktitel ‘Stadswerf’) aan de Ceramstraat zijn in volle gang. Hiervoor zal een uitvoeringskrediet aan de raad gevraagd worden, dat (volgens de huidige berekeningen) geen extra exploitatielasten met zich meebrengt.  We geven verdere invulling aan het (omgevings)programma Ondergrond, waarmee we in 2024 zijn gestart. We stellen dit vast en starten de uitvoering hiervan.  We voeren de BEST-tas (Boeken, Elektrische apparaten, Speelgoed en Textiel) in om hergebruik van spullen en grondstoffen te stimuleren en de hoeveelheid restafval te verminderen.

2. Programma's

83

Wat gaat het kosten - financiën Fysieke basiskwaliteit x € 1.000

Realisatie 2023

Budget 2024

Budget 2025

Budget 2026

Budget 2027

Budget 2028

Lasten

118.278

133.855

133.455

139.918

142.164

145.607

Baten

-31.762

-34.394

-34.654

-34.912

-34.381

-34.481

Saldo van lasten en baten

86.516

99.461

98.800

105.005

107.783

111.126

Toevoeging reserves

10.324

9.016

7.764

7.849

7.947

8.031

Onttrekking reserves

-6.391

-8.175

-4.877

-4.870

-5.321

-4.235

Saldo reserves

3.934

841

2.887

2.979

2.626

3.796

Totaal

90.449

100.302

101.688

107.984

110.409

114.922

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

84

Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 81. Vervanging geluid reducerende deklagen 2.500 N 2.500 N 1.500 N Het huidige ‘Beleidsplan wegen' loopt t/m 2025. In 2025 stellen we een nieuw beleidsplan op voor de periode 2026-2030. Vooruitlopend op dit nieuwe beleidsplan is al aan te geven dat de huidige exploitatiebudgetten niet voldoende zijn om het areaal (geluidsreducerende) asfaltdeklagen te vervangen in deze periode. We hebben over het gehele areaal een doorrekening gemaakt voor de vervanging van asfaltdeklagen in de periode 2025 t/m 2040. Hieruit blijkt dat er jaarlijks zo'n € 1.500.000 extra benodigd is. Voor de jaren 2026 2027 en is incidenteel € 1.000.000 extra nodig, omdat in deze jaren de piekmomenten zitten voor de vervanging van het asfalt op de Burgemeester Bechtweg en Burgemeester Letschertweg. 82. Hogere opbrengsten Gebruik Openbare Ruimte 120 V 120 V 120 V 120 V (Formatieve consequenties 0,5 fte schaal 9) 51 N 51 N 51 N 51 N De opbrengst van de precariobelasting voor het gebruik van de openbare ruimte voor bouwactiviteiten is de laatste jaren fors gestegen (€ 120.000). Dit komt voort uit een optimalisatie van het werkproces rondom de vergunningverlening en het toezicht op de naleving ervan. De bereidheid om vergunningen aan te vragen is toegenomen door het proactiever aanspreken van aannemers op de vergunningplicht.

Naast het primair effect (meer veiligheid op straat), is hierdoor de opbrengst van leges, maar vooral ook precario toegenomen. Er is meer personele inzet benodigd voor het toezicht op deze vergunning. 83. Gemeentelijke kosten voor evenementen 300 N 300 N 300 N 300 N Een forse toename van bezoekers voor (grote) evenementen noodzaakt de gemeente om aanvullende verkeersmaatregelen te treffen (€ 100.000). Daarnaast nemen door de grote aantallen bezoekers, de kosten voor toiletvoorzieningen fors toe (€ 100.000). Het contract voor tijdelijke verkeersmaatregelen is opnieuw aanbesteed en dient geïndexeerd te worden (€ 50.000). Tot slot vraagt de tijdelijke en nieuwe inrichting van de binnenstad extra inspanning in aanloop en na afloop van een groot evenement bij het verwijderen van materialen om het evenement mogelijk te maken (€ 50.000). 84. Bijstellen parkeerexploitatie 100 V 200 V 300 V Verrekening met de reserve betaald parkeren 100 N 200 N 300 N Vanaf 1 oktober 2023 is het gereguleerd parkeergebied uitgebreid met ongeveer 4.000 plaatsen. Bij uitbreidingen van het gereguleerd gebied, maken we een inschatting van de extra opbrengsten kortparkeerders, bezoekersregelingen en vergunningen. Op basis van de realisatiecijfers, verwachten we dat de opbrengsten structureel € 600.000 hoger zijn. De inkomsten van de parkeergarage Zwijsen zijn in 2021 bij de aankoop van de garage ingeschat.

De garage wordt in praktijk voornamelijk gebruikt door abonnementhouders. Het aantal kortparkeerders is fors lager dan waar vooraf rekening mee is gehouden. Het verwachte nadeel voor de parkeergarage Zwijsen in 2025 bedraagt € 400.000. Ook de opbrengsten in de Stappegoorgarage blijven achter (€ 200.000). Beide garages zijn gesitueerd in een ontwikkelingslocatie. De bezoekersaantallen zullen naar verwachting toenemen zodra de ontwikkelingen zijn gerealiseerd. We stellen de opbrengsten daarom voorzichtigheidshalve bij met € 600.000 nadelig in 2025, aflopend naar € 300.000 nadelig in 2028. Het resultaat wordt verrekend met de bestemmingsreserve betaald parkeren. 85. Bijdrage aan de OMWB (kaderbrief / begroting 332 N 332 N 332 N 332 N 2025) Wij hebben - in de Perspectiefnota 2025 - melding gemaakt van stijgende kosten bij de OMWB. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door loon- en prijsstijgingen (€ 157.000). De kosten stijgen daarnaast als gevolg van investeringen binnen de bedrijfsvoering die gezamenlijk door de deelnemers worden gedragen (€ 107.000). Op 1 juli treedt het Besluit CO2-reductie werkgebonden personenmobiliteit in werking. Wij zijn bevoegd gezag op het gebied van toezicht en handhaving van deze regeling. Wij besteden deze activiteiten uit aan de OMWB. De kosten worden geraamd op € 68.000. Dekking vanuit de verkregen CDOKE gelden is vooralsnog geen mogelijkheid.

Deze zijn reeds geprogrammeerd voor de komende jaren. De OMWB houdt binnen haar begroting 2025 tevens rekening met een kostenstijging voor onze gemeente

2. Programma's

85

Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 van € 109.000 voor formatieve uitbreiding binnen het werkproces en € 119.000 aan meerkosten voor het proces van inrichtingen naar MBA's. Wij hebben uw raad op de hoogte gebracht van onze zienswijzen t.a.v. deze 2 laatste punten. Wij zijn van mening dat deze niet tot een aanvullende stijging van de kosten voor onze gemeente mogen leiden. 86. Herijking kapitaallasten MJP

339 N 682 N 970N 2.780 N 93 V 80 V 87 V 75 V De kapitaallasten zijn meerjarig bijgesteld en de jaarschijf 2028 is toegevoegd. De bijstellingen voor het onderdeel riolering worden (incl. fictieve btw) betrokken bij de tarieven rioolheffing, herijking kapitaallasten rioolheffing voor de jaren 2025 (59N), 2026 (276N), 2027 (419N), 2028 (1.185N). Deze budgetten wordt ook herijkt op de velden Groen blauwe leefomgeving, Aantrekkelijke leefomgeving en Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit. In de Programmabegroting 2024 zijn de afschrijvingstermijnen van de verkeersregelinstallaties en speelvoorzieningen aangepast van 10 naar 15 jaar. Het voordeel hiervan op de kapitaallasten is toen te hoog ingeschat, wat nu leidt tot een bijstelling. 87. Indexatie investeringen Onderhoudsprojecten 128 N 238 N 338 N Openbare Ruimte In Programmabegroting 2024 is het voorstel aangenomen om de investeringskredieten van het MJP jaarlijks te indexeren volgens de ontwikkelingen van de CBS-index Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW). Deze laat over 2023 een voorlopige stijging zien van 5,34%, de voorlopige bijstelling over 2022 behoeft op basis van definitieve cijfers een negatieve bijstelling van 0,47% zodat de bijstelling 4,87% wordt.

Dit zorgt voor een kostenstijging van ruim € 3 miljoen per jaar die niet op te vangen is binnen de huidige MJP investeringskredieten zonder het uitvoeringsprogramma ernstig aan te moeten passen. De kapitaallasten kunnen deels worden betrokken bij de rioolheffing. Het effect op rioolheffing is € 81.455 in 2026, € 135.525 in 2027 en € 185.212 in 2028.Rentecomponent betreft 2026 33K, 2027 40K en 2028 55K. Het effect op de kapitaallasten van de bijstelling per veld: Veld 2026 2027 2028 2.1 Fysieke basiskwaliteit 128 N 238 N 338 N 2.2 Groen, blauwe leefomgeving 1N 2N 4N 3.2 Aantrekkelijke leefomgeving 4N 7N 11 N 3.4 Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit 2N 37 N 76 N Totaal 135 N 284 N 429 N 88. Autonome groei inzamelingskosten 56 N 115 N 199 N 316 N (Formatieve consequenties: oplopend naar 3,8 fte (schaal 5)) De inzamelingskosten nemen toe als gevolg van de toename van het aantal inwoners. Deze kosten worden verwerkt in het tarief van de afvalstoffenheffing. 89. Bodembescherming (GF) 502 N 502 N 502 N 502N Het Rijk heeft bij de Mei circulaire 2024 structureel € 502.000 beschikbaar gesteld voor apparaatskosten Wet bodembescherming (tot en met 2030). Deze middelen werden tot op heden incidenteel toegevoegd aan het Gemeentefonds.

Ze worden enerzijds ingezet ter dekking van inzet bij de Omgevingsdienst Midden en West Brabant (€ 285.000) en anderzijds om de kosten van huidige bezetting binnen onze eigen organisatie te dekken. Wij kunnen deze kosten nu structureel tot en met 2030 dekken. 90. Diverse projecten bodemsanering 1.946 V 1.078 N 646 N 691 N T.l.v. reserve bodem, geluid en lucht. 1.946 N 1.078 V 646 V 691 V Deze herijking is alsnog op 14-08-2024 toegevoegd a.g.v. aanpassing planning diverse saneringsprojecten en de melding daarover in de NJB 2024. Wij hebben diverse bodemsaneringsprojecten in de planning staan. Deze worden gedekt via ontvangen rijksgelden die de afgelopen jaren zijn gestort in de bestemmingsreserve bodem, geluid en lucht. Wij passen de planning (en financiële fasering) aan op basis van meest recente inzichten (gebaseerd op lopende onderzoeken, gesprekken met grondeigenaren, etc.). Per saldo is sprake van een verschuiving tussen de jaren

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

86

Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 en blijft het uiteindelijk beroep op de gereserveerde middelen nagenoeg hetzelfde. Het effect voor de jaarschijf 2024 is opgenomen in de najaarsbijstelling 2024. 91. Vervanging spoorviaduct Ringbaan West 650 N Het spoorviaduct over Ringbaan-West is toe aan vervanging. De constructieve staat voldoet na herberekening niet meer aan de huidige eisen. Er is momenteel al een gewichtsbeperking van toepassing en zwaar transport is niet toegestaan over dit viaduct. Indien hier geen vervanging plaatsvindt, kan de bereikbaarheid van de stad in het geding komen. We gaan het viaduct vernieuwen, waarbij het aan de zuidzijde verlengd en verhoogd wordt uitgevoerd. Op deze manier wordt aan de zuidzijde het spoorlandschap beter verbonden vanuit het Spoorpark via het Kenniskwartier naar de Oude Warande en het Wandelbos. Voor de uitvoering van de vernieuwing van dit viaduct houden we rekening met een totale investering van circa € 39.000.000. De afschrijvingskosten behorende bij deze investering bedragen vanaf 2028 structureel € 650.000 per jaar. De toegerekende rente wordt centraal bijgesteld. 92.

Herijking energielasten 425 V 425 V 425 V 425 V Waarvan verrekening met de bestemmingsreserve betaald parkeren 68 N 68 N 68 N 68 N Bij de programmabegroting 2024 is een herijking aangeleverd voor gestegen energielasten van gemeentebreed € 3,7 miljoen nadelig. Inmiddels is een aanbesteding voor gas doorlopen en hebben we opnieuw naar de recente marktontwikkeling van energieprijzen gekeken. Ook hebben we gas en elektra ingekocht voor 2024 en deels ook voor komende jaren. Op basis hiervan hebben we een doorkijk gemaakt voor de verwachte energielasten vanaf 2025. Hoewel de ontwikkeling van de energiemarkt en de prijzen nog steeds zeer onzeker zijn verwachten we op basis van huidige inzichten en ontwikkelingen dat de kosten voor energie ten opzichte van de herijking in de begroting 2024 lager zullen uitvallen. Op basis van een eerste berekening schatten we nu in dat het effect indicatief € 1 miljoen voordelig zal zijn. Hiervan wordt €68.000 verrekend met bestemmingsreserve betaald parkeren en heeft € 7.000 respectievelijk € 73.000 (inclusief fictieve BTW) betrekking op de Afvalstoffenheffing en Rioolheffing en zal worden meegenomen in het tarief voor 2025. De herijking is onderbouwd met inschattingen van meerjarige energieprijzen en afgesloten contracten voor energie. Deze post blijft echter risicovol o.a.

vanwege mondiale ontwikkelingen die de energieprijzen sterk kunnen beïnvloeden. Binnen het veld 2.10Fysieke Basiskwaliteit is het effect hiervan €425.000 V op elektra. 93. Toerekening omslagrente 1.803 V 111 N 1.641 V 628 N De rentelasten van de door de gemeente aangetrokken financiering wordt conform BBV toegerekend aan de velden. Voor een verder toelichting zie programma Samen en Dichtbij, veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen. 94. Indexering huren 2025 parkeergarages en 112 N 112 N 112 N 112 N fietsenstallingen 112 V 112 V 112 V 112 V Voor een inhoudelijke toelichting zie melding huurindexatie als gevolg van herijking gebouwenexploitatie op het veld Aantrekkelijke leefomgeving. Op dit veld staat tegenover de hogere huur een lagere storting in de bestemmingsreserve betaald parkeren. 95. Vervanging automatiseringssysteem afval 500 N t.l.v. egalisatiereserve Afvalstoffenheffing 500 V De aanbesteding van het automatiseringssysteem afval is vertraagd, doordat op de eerste publicatie geen passende inschrijvingen zijn ontvangen. De aanbesteding is in aangepaste vorm opnieuw gestart. Volgens planning vindt gunning begin 2025 plaats. De implementatiekosten komen daardoor pas in 2025 ten laste van de egalisatiereserve Afvalstoffenheffing in plaats van in 2024. 96.

Overige/administratieve bijstellingen Beschermde bijzondere status graven Molukse KNIL militairen (budgetneutraal zie veld Sociaal en veerkrachtig)

2. Programma's

106 N 3N

87

144 N 3N

291 N 3N

291 N 3N

Herijkingen (x € 1.000,-) Omvormen kapitaallasten naar beheerbudget speelvoorzieningen Indexering huren 2025 locaties BAT (budgetneutraal zie veld Aantrekkelijke leefomgeving) Toename aantal speelvoorzieningen zonder beheerbudget Kapitaallasten infrastructuur cameratoezichtsysteem Aanvullend budget vervanging openbare verlichting door LED Administratieve bijstellingen (budgetneutraal)

Begroting 2025 1N

Begroting 2026 1N

Begroting 2027 1N

Begroting 2028 1N

13 N

13 N

13 N

13 N

66 N

66 N

66 N

66 N

-

48 N

95 N

95 N

-

10 V

90 N

90 N

23 N

23 N

23 N

23 N

Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 97. Gebiedsuitbreiding Stadsforum fase 2b Factorium 40 N 40 N 40 N Op dit moment is fase 2 van het Stadsforum in uitvoering. Het gebied voor het Factorium is toegevoegd aan de scope van de gebiedsontwikkeling Stadsforum: Het plein voor het Factorium vormt een belangrijke schakel tussen het Stadsforum en Koningswei en de vorming van het programmatische kunst- en cultuurcluster. Een belangrijke opgave hierbij is de zichtbaarheid en vindbaarheid van het Factorium en de Fontys-villa te verbeteren. Voor fase 2b Factorium is er in de begroting van 2023 2,1 miljoen euro gereserveerd. Een aanvullende aanvraag van een investeringskrediet van 1 miljoen is wenselijk vanwege de volgende zaken: 1. Een gebiedsuitbreiding naar het gedeelte achter het Frankenhof, waardoor de verbinding tussen Stadsforum en Koningswei versterkt word en het gehele gebied meegenomen word in de gebiedsontwikkeling. Het planteam heeft hier een positief advies over uitgebracht. 2. Het opwaarderen van het Factorium plein door middel van een kunstwerk. 3. Verwachte kostenstijging door marktwerking en voortschrijdend inzicht. Deze extra 1 miljoen betreft een reservering waarvoor we op termijn nog een uitvoeringskrediet bij de raad gaan voorleggen. De kapitaallasten stellen we hiervan al bij. 98.

Vervanging en elektrificeren Draaibrug Piushaven 120 N 120 N De draaibrug Prinsenhoeven in de Piushaven uit 1923 is nu 100 jaar oud. Het bewegingsmechanisme is versleten en de constructie heeft het einde van zijn technische levensduur bereikt. Daarnaast voldoet de bediening van de brug niet meer aan de Arbowetgeving. Groot onderhoud (vervanging of renovatie) is noodzakelijk om de verkeersverbinding en vaarbewegingen te behouden. Hoewel de brug geen monument is, heeft deze wel bepaalde monumentale waarde. Uitvoeringskosten van een gedeeltelijke renovatie worden geschat op circa € 3.000.000 met daarbij een levensduurverlenging van circa 25 jaar. Momenteel onderzoeken we alternatieven voor gedeeltelijke renovatie. 99. Bestrijden invasieve exoten, eikenprocessierups 0 0 0 0 Afgelopen jaren hebben we met succes ingezet op het bestrijden van de eikenprocessierups. We merken dat andere invasieve exoten extra aandacht vragen om met name kleinschalige hotspots te bestrijden. Met dit voorstel vragen we niet om extra budget maar breiden we het beschikbare budget uit van alleen eikenprocessierups naar invasieve exoten, zoals de Japanse duizendknoop en de reuzenberenklauw. 100. Besteding Single Use Plastics (SUP) gelden

720 N 720 N 720 V 720 V Per 1 januari 2023 is de Zwerfafvalvergoeding komen te vervallen en ontvangt Tilburg voor het ledigen van afvalbakken en verwerken van zwerfafval, het reinigen en participatie door vrijwilligers twee verschillende vergoedingen: de SUP-vergoeding (Single Use Plastics) en de Prullenbakvergoeding. Gemeenten krijgen deze middelen om de aanwezigheid van SUP in het milieu te verminderen. SUP verwijst naar plastic verpakkingsen gebruiksartikelen die slechts eenmalig worden gebruikt en vervolgens in het restafval, op straat en in de natuur terechtkomen. Denk hierbij aan rietjes en wegwerpplastic. Vanuit het programma Schoon zetten we in

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

88

Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 op maatregelen om de aanwezigheid van wegwerpplastic in het Tilburgse straatbeeld te verminderen. De focus ligt de komende jaren op evenementen. Op basis van de reeds gepubliceerde staffel heeft de gemeente Tilburg recht op € 960.000 voor het jaar 2024. Omdat de definitieve vergoeding voor de jaren 2025 en 2026 nog niet is vastgesteld, houden we rekening met een vergoeding van 75% van de vergoeding over het jaar 2024. De regeling wordt in 2026 geëvalueerd.

Nieuw beleid t.l.v. reserves en tarieven Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 101. Verruimen openingstijden fietsenstallingen 85 N 85 N 85 N 85 N t.l.v. Reserve Parkeren 85 V 85 V 85 V 85 V Op 9 april 2024 is het plan ‘Basis op orde fiets- en scooterparkeren centrum Tilburg 2024’ vastgesteld, waarmee wij inzetten op voldoende parkeerplekken voor fietsen en scooters op de juiste plek. Uit data (tellingen, fixi meldingen etc.) blijkt dat er op sommige plekken en momenten een tekort is aan fiets- en scooterparkeerplekken. Dit is met name het geval op stapavonden/drukke horecamomenten en bij evenementen. Dit zorgt voor overlast, gevaar en hinder. Bijvoorbeeld bij bioscoop Pathé, waar hulpdiensten er niet meer doorheen kunnen. Op die momenten is een aantal beheerde stallingen gesloten. De extra middelen zijn bedoeld om deze stallingen langer open te houden, zodat overlast, hinder en gevaar op straat wordt beperkt. Het verruimen van de openingstijden zal naar verwachting € 85.000 per jaar gaan kosten. 102. Verdere controle op afvalscheiding

43 V 43 V 43 V 43 V 49 V 49 V 49 V 49 V De duobakken restafval/GFT worden nu door 4 afvalcontroleurs op een juiste afvalscheiding gecontroleerd waarbij gewerkt wordt met gele, oranje en rode waarschuwingskaarten. Bij een rode kaart wordt zo mogelijk de buitengewoon opsporingsambtenaar ingeschakeld die een boete kan opleggen voor de overtreding van de afvalscheidingsregels. De controles hebben tot nu een positief effect op de afvalscheiding. Het voorstel is om daarnaast in te zetten op verdere controle op het scheiden van afval- en grondstoffen door de inzamelmedewerkers die aangewezen zijn als toezichthouder op grond van de Afvalstoffenverordening. Het is van belang dat afvalcontainers waarin het afval verkeerd gescheiden is niet leeggemaakt worden om vervuiling en afkeur van herbruikbare grondstoffen te voorkomen. Dit heeft een positief effect op de recycling en de verwerkingskosten. De verwachting is dat de hoeveelheid restafval per inwoner afneemt met 7 kg. De afvalverwerkingskosten dalen hierdoor met € 93.000, de opbrengsten van grondstoffen stijgen met € 49.000. De kosten van containerkaarten/labels worden geraamd op € 50.000. De besparing wordt betrokken bij het bepalen van het tarief Afvalstoffenheffing. 103.

Invoering BEST-tas 131 N 141 N We stellen voor om herbruikbare spullen die nu nog vaak in het restafval worden aangeboden als tweejarige proef in enkele wijken op een laagdrempelige manier in te zamelen via een BEST-tas. Inwoners kunnen Boeken, Elektrische apparaten, Speelgoed en Textiel in deze BEST-tas doen. Deze tas wordt aan huis opgehaald en daarna verder gesorteerd in het sorteercentrum. Herbruikbare en verkoopbare spullen worden verkocht in de kringloopwinkel. De overige spullen worden gerecycled. Tijdens de proef wordt onderzocht hoe de BEST-tas in de hele gemeente kan worden ingevoerd. De kosten van de proef worden betrokken bij het bepalen van het tarief Afvalstoffenheffing. 104. Circulair centrum Tilburg Oost 27 N 27 N Dekking reserve kapitaallasten (via reserve 27 V 27 V Afvalstoffenheffing) Wij stellen uw raad voor in bijlage 5, investeringen om een investeringskrediet beschikbaar te stellen van € 1.065.000 (waarvan € 525.000 voor 2025 en € 540.000 voor 2026) om tot een definitief ontwerp/plan te komen voor het circulair ambachtscentrum Tilburg Oost. We stellen voor om deze investering te dekken uit de egalisatiereserve Afvalstoffenheffing. De bijbehorende afschrijvingslast bedraagt structureel € 27.000 per jaar. De daaruit voortvloeiende rentelast bedraagt ca. € 16.000 en is opgenomen binnen de centrale rentebijstelling.

2. Programma's

89

Nieuw beleid t.l.v. reserves en tarieven (x € 1.000,-)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

105. Verlagen tarieven gehandicaptenparkeerplaats 41 N 41 N 41 N 41 N t.l.v. reserve parkeren 41 V 41 V 41 V 41 V Op 5 december 2023 hebben we uw raad toegezegd te onderzoeken of we het tarief voor de aanleg van een gehandicaptenparkeerplaats kunnen verlagen. Omdat we gebonden zijn aan contractuele afspraken met een externe partij, kunnen we de kosten zelf niet verlagen. We stellen daarom voor om de tarieven voor de aanleg van een nieuw parkeervak, de verhuizing van een parkeervak en voor het vervangen van een kentekenplaat te verlagen. De lagere opbrengst á € 41.000 brengen we ten laste van de parkeerexploitatie. De nieuwe tarieven m.b.t. gehandicaptenparkeerplaatsen worden opgenomen in de legesverordening 2025.

Ruimtescheppende maatregelen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2025 2026 2027 2028 106. Structureel maken verbeteren afvalscheiding 33 V 43 V 43 V 43 V hoogbouw (Formatieve consequenties: 2 fte (schaal 6)) De hoogbouw produceert meer restafval dan de laagbouw met name omdat er vrijwel geen volumebeperking is en de gebruikers minder individueel aanspreekbaar zijn dan die van duobakken. Bij het merendeel van de hoogbouw zijn GFT-containers geplaatst. Bij een aantal locaties is dit nog niet uitgevoerd met name door ruimtegebrek. We stellen voor om gescheiden inzameling van GFT ook op deze locaties in te voeren via verzamelcontainers met zogenaamde biofilterdeksels die geur- en vliegenoverlast voorkomen. We hebben het afgelopen jaar als proef ook 2 afvalcoaches ingezet. We stellen voor de formatie voor de afvalcoaches structureel te maken. De verwachting is dat met deze maatregel de hoeveelheid restafval per inwoner met 3 kg afneemt. De afvalverwerkingskosten voor restafval zullen structureel afnemen met € 131.000, de kosten van verwerking van GFT zullen hierdoor structureel stijgen met € 52.000. De kosten van de aanschaf van de biofilterdeksels worden in 2025 geraamd op € 10.000.

De kosten van de inzet van de afvalcoaches bedragen structureel € 136.000, waarvan € 100.000 eerder voor coaching, communicatie met bewoners en handhaving op afvalscheiding beschikbaar is gesteld vanuit het voorstel Aanpak inzameling hoogbouw (uit begroting 2022). De besparing wordt betrokken bij het bepalen van het tarief Afvalstoffenheffing. 107. Vervanging toegangen Centrum 60 V 60 V 60 V 60 V Het budget wat geraamd was voor de Selectieve Toegang Controle (STC), kan komen te vervallen. De STC diende als een fysieke automatische afsluiting van het centrum. Inmiddels zijn we overgestapt op een systeem dat het verkeer reguleert met camera's. Dit systeem is betrouwbaarder en veiliger gebleken. Het onderhoudsbudget voor de STC's is hierdoor niet meer nodig. 108. IBOR budget schoon 200 V 200 V Tot en met 2023 ontving de gemeente Tilburg een vergoeding via Nedvang voor de inzet op o.a. participatie en educatie. Bij het vaststellen van het IBOR was onduidelijkheid of deze vergoeding na 2023 nog bleef bestaan. Inmiddels is de SUP-vergoeding en de Prullenbak-vergoeding hiervoor in de plaats gekomen. Daarom is het budget van € 200.000 uit het IBOR niet meer nodig. Het uitgangspunt is wel dat we tot ten minste 2026 een vergoeding ontvangen die de € 200.000 euro dekt vanuit IBOR.

Programmabegroting 2025 gemeente Tilburg

90

Wat weten we nog meer Kengetallen:

Realisatie Realisatie Raming 2022 2023 2024 Tonnen afval 80.700 80.237 82.000 Bezoekers milieustraat (incl. Hoolstraat) 92.057 95.741 100.000 In 2022 hebben we een reserveringssysteem voor de milieustraat ingevoerd. Hierdoor is het aantal bezoekers afgenomen. Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)*

Realisatie 2019 123

Realisatie 2020 134

Realisatie 2021 132

* Waarstaatjegemeente.nl hanteert als definitie het niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (fijn restafval). Dit wijkt af van de definitie die wordt gehanteerd onder 'Wat hebben we bereikt'; de Tilburgse definitie is incl. grof- en verbouwingsrestafval.

2. Programma's

91

Raming 2025 80.000 105.000

Realisatie 2022 125

Groen blauwe leefomgeving Kader- en beleidsnota's Kadernota's:  Duurzame stad (beleidsvelden fysieke basiskwaliteit, groen blauwe leefomgeving en klimaat) Beleidsnota's:  Stadsnatuurkaart 2040  Programma Water en Riolering 2024-2027  Nota biodiversiteit 2040  Groen in de Stad 2016  Bomenverordening 2024  Puntensysteem Natuurinclusief Bouwen  Programma 013 Parken  Afwegingskader 'Mag het licht uit ?'  Klimaatscores nieuwbouwontwikkelingen Evaluaties en herzieningen: -