Bijlage 1 Jaarstukken 2025 gemeente Tilburg
Tekst van het document
Bedrag 980 N 721 V
Lagere toegerekende omslagrente De lagere toegerekende rente wordt toegelicht op veld 4.80 Financiering en algemene dekkingsmiddelen. € 413.000 hiervan wordt verrekend met de egalisatiereserve Riolering.
859 V
Egalisatie afvalstoffen- en rioolheffing De voor- en nadelen op dit veld die worden toegerekend aan de afvalstoffen- of rioolheffing leiden per saldo tot een storting in de reserves en voorzieningen van € 806.000.
806 N
Meerjarenprogramma openbare ruimte Projectbudgetten voor 2025 zijn niet volledig besteed. Restant exploitatiemiddelen die aan projecten zijn toegekend, maar nog niet zijn benut blijven voor afronding van deze projecten beschikbaar. Daartoe loopt een totaalbudget van € 705.000 via de overhevelingsreserve over naar 2026. In de onderstaande tabel is de verdeling van de bedragen over de velden weergegeven: Programma Veld Overloop naar 2026 Duurzame stad Fysieke basiskwaliteit 705 Duurzame stad Groen, blauwe leefomgeving 128 Vitale stad Aantrekkelijke leefomgeving 13 847 Bij de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen hebben we een toelichting opgenomen per kapitaalgoed.
705 V 705 N
Parkeerexploitatie Hogere storting Bestemmingsreserve betaald Parkeren De parkeerexploitatie is een gesloten exploitatie waarbij we het hogere resultaat verrekenen met de bestemmingsreserve betaald parkeren. Hierdoor wordt er meer gestort in de bestemmingsreserve betaald Parkeren.
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
64
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
406 N
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Lagere onttrekkingen aan Bestemmingsreserve betaald Parkeren De geplande onttrekking voor onderzoeken parkeerlocaties is doorgeschoven naar het volgende jaar wanneer de uitvoering van het project gepland staat. De bijdrage aan de verlaging van de tarieven van gehandicaptenparkeerplaatsen is door meer aanvragen hoger uitgevallen dan begroot. Daarnaast was deze begroot in het resultaat parkeren in plaats van via de reserve. Hogere opbrengsten parkeergarages De totale omzet in de parkeergarages ligt € 316.000 boven begroting. Dit komt voornamelijk door hogere opbrengsten uit kortparkeren bij Pieter Vreedeplein en meer inkomsten van abonnementen bij Tivoli. Hogere opbrengsten straatparkeren De hogere opbrengsten op straat komen voornamelijk door een lagere betalingsgraad, waardoor er meer naheffingsaanslagen (boetes) zijn opgelegd dan vooraf ingeschat. De overige opbrengsten uit kortparkeren en vergunningen blijven achter bij de verwachting. Per saldo resulteert dit in een voordeel van € 93.000. Overige afwijkingen parkeerexploitatie - Er is een budget van € 400.000 beschikbaar gesteld voor inzet van beveiliging bij calamiteiten rondom daklozen in parkeergarages. De geplande inzet van beveiligers heeft €275.000 gekost.
In 2026 nemen we naast deze inzet van beveiligers, aanvullende maatregelen waardoor we verwachten het beschikbare budget in de toekomst volledig te besteden. - Extra afschrijvingskosten als gevolg van een correctie op de afschrijvingstermijn van parkeermeters die eerder verkeerd was toegepast. - Minder kosten voor uitbreidingsgebieden gemaakt omdat de invoer hiervan in het interne proces vertraging heeft opgelopen rondom Fabrieks- en Willemskwartier. - Lagere toegerekende omslagrente - Overige afwijkingen
Bedrag 127 N 77 V
316 V
93 V
125 V
266 N 136 V 6V 46 V
Overige afwijkingen -
Gevelisolatie / geluidsanering: We hebben diverse gevel- en geluidsanering projecten uitgevoerd die gedekt worden via rijksgelden. Deze projecten (en de rijksbijdragen) waren financieel nog niet geraamd. Inzameling huishoudelijk afval: Bij inzameling huishoudelijk afval is per saldo een voordeel ontstaan. Dat komt vooral door lagere verwerkingskosten voor restafval (€ 68.000) en diverse andere afvalstromen (€ 134.000). Het voordeel bij restafval hangt samen met een naverrekening vanwege te hoge indexering in eerdere jaren. De proef met de spullenbox viel goedkoper uit doordat deze in slechts enkele buurten is uitgevoerd en de spullenbox op afspraak is opgehaald (€ 79.000). Daarnaast is een voorschot van € 159.000 ontvangen voor de UPV (Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid) vergoeding textiel over 2025. Er vinden nog onderhandelingen plaats over het tarief. Bij de Tussenrapportage is een nadeel gemeld voor de papieropbrengsten (€ 400.000) dat nu structureel lijkt te zijn. De afgelopen 3 jaar is een nadeel gemeld en de kosten voor papierbedrijven stijgen verder door diverse heffingen op afval. Het structurele effect is daardoor € 237.000 nadelig en is meegenomen bij de structurele afwijkingen in deze jaarrekening. Afwijking tussen begroting en realisatie van de aan het BAT doorbelaste kosten van de corporate overhead.
382 N 382 V 281 V 159 V
-
Door gunstige energietarieven bij de openbare verlichting en een lager verbruik, hebben we minder energielasten dan begroot.
248 V
-
Administratie bodem op orde / reserve bodem, geluid en lucht: In 2025 is gestart met de uitvoering het project “De basis van de bodemadministratie op orde”. Vanuit de raming werd verwacht dat de helft van de kosten kon worden gedekt uit de reserve Bodem, zowel voor interne uren als voor externe opdrachten. In 2025 is echter vooral gebruikgemaakt van de inzet van eigen medewerkers. Hierdoor was minder externe inzet nodig en vallen de lasten lager uit dan begroot. Dit resulteert in een financieel voordeel. Diverse projecten bodemsanering / reserve bodem, geluid en lucht: De onderbenutting van de geraamde budgetten wordt in 2025 vooral veroorzaakt door twee saneringsprojecten. Het project Lovense kanaaldijk ligt tijdelijk stil, omdat tijdens het onderzoek voor de spoedlocatie Ringbaan-Oost een mogelijke overlap met andere verontreinigingen is vastgesteld. Hierdoor zijn de werkzaamheden vertraagd. Voor Kasteeldreef zijn middelen opgenomen voor mogelijke aanvullende saneringskosten waarvoor de
197 V
-
-
-
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
65
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
252 V
153 V 153 N
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen gemeente op grond van een overeenkomst moet bijdragen. Deze middelen zijn in 2025 niet aangesproken. De lasten van dergelijke saneringsprojecten worden gedekt via de reserve bodem, geluid en lucht.
Bedrag
-
Lagere kapitaallasten Stadsforum: Doordat de uitvoering van de werkzaamheden zijn vertraagd en het aankoopbedrag van de kiosken lager was dan begroot, zijn de geraamde kosten en kapitaallasten lager dan begroot. Hiervan heeft € 45.000 betrekking op de lagere toegerekende omslagrente en € 52.000 op riolering.
146 V
-
Leges milieubelastende activiteiten: De leges die wij - sinds de invoering van de Omgevingswet - mogen opleggen voor milieubelastende activiteiten blijven achter bij de raming. Wijzigingen t.a.v. deze activiteiten worden in de praktijk veelal afgedaan middels een melding (deze zijn leges vrij) en nauwelijks via vergunningverlening. In 2026 onderzoeken we het structurele effect en betrekken dit bij de programmabegroting 2027. Per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS): In 2024 heeft de gemeente middelen van het Rijk ontvangen voor het uitvoeren van onderzoek naar 41 door het Rijk aangewezen PFAS-verdachte locaties. Daarnaast heeft de gemeente een brede inventarisatie laten uitvoeren naar overige mogelijke PFAS-verdachte locaties binnen de gemeente. Deze inventarisatie wordt in het eerste kwartaal van 2026 afgerond. Op basis van de uitkomsten wordt bepaald op welke locaties uitvoering noodzakelijk is en wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Omdat het onderzoekstraject meerjarig is en de uitvoering afhankelijk is van de resultaten van de inventarisatie in 2026, worden de niet bestede middelen uit 2025 doorgeschoven naar 2026 ten behoeve van de verdere uitvoering.
De technische overhevelingen betreffen externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart maar die niet meer ongedaan kunnen worden zonder financiële gevolgen, of interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bedragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat ze in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om opdrachten/projecten af te ronden. Diversen
143 N
-
-
-
Totaal afwijkingen
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
66
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
91 V 91 N
4.795 V 4.795 N
8V 333 V 1.275 V
Wat weten we nog meer Kengetallen Tonnen afval Bezoekers milieustraat (incl. Hoolstraat) Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)*
Realisatie 2023 80.237 95.741
Realisatie 2024 80.000 105.000
Raming 2025 80.000 105.000
Realisatie 2025 80.227 106.705
Realisatie 2021 132
Realisatie 2022 125
Realisatie 2023 123
Realisatie 2024 123
* Waarstaatjegemeente.nl hanteert als definitie het niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (fijn restafval). Dit wijkt af van de definitie die wordt gehanteerd onder "Wat hebben we bereikt". De Tilburgse definitie is incl. grof- en verbouwingsrestafval.
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
67
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Groen blauwe leefomgeving Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Het watersysteem is kwantitatief en kwalitatief op orde Indicatoren Bron Streef waarde Aandeel putten waar ernstige hinder gemeente Van 512 naar 0 optreedt als gevolg van uitredend water (programma putten. (per jaar bij bui T=2 composiet* Water en 20 stuks eraf) Riolering)
2023
2024 512
2025 492
*Voorheen werd gewerkt met de indicator 'aandeel putten waar water op straat gemeten werd bij Bui08'. Klimaatveranderingen nopen tot een scherpere indicator en een meer begrijpbaar meetsysteem. Een composietbui is een kunstmatige bui, gebaseerd op neerslagstatistieken over een lange periode. De riolering wordt hiermee in computerberekeningen belast om te kijken waar de zwakke punten zitten.
Doel: De natuur in en om de stad is kwalitatief hoogwaardig Indicatoren Bron Percentage ecologisch beheerd groen (in % afgezet tegen totale hoeveelheid openbaar groen)* 013 Parken: realisatie aantal nieuwe groenblauwe plekken in de wijken (pantoffelafstand) en iconische parken**
gemeente
Streefwaarde 78%
gemeente
6 per jaar
2022
2023
2024
2025
>84%
afgerond
afgerond
behaald
8
27
50
* de streefwaarde van deze indicator is feitelijk behaald (en niet zozeer 'afgerond'). Met voortschrijdend inzicht moet de indicator vervangen worden door 'percentage extensief beheerd groen'. Vanaf de begroting 2027 wordt een aanpassing hierop voorgesteld. ** een serieuze beïnvloedbare en meetbare indicator is het laten zien hoeveel nieuwe groene plekken (parkjes) in de stad en de wijken worden toegevoegd. De maatvoering is vooraf niet bepalend, immers draagt elke meter extra groen bij aan brede welzijn van bewoners. Op termijn worden naast 'aantallen nieuwe plekken' de 'vierkante meters' toegevoegd. De genoemde aantallen zijn inclusief de vergroening van bestaande speelplekken.
Doel: Het landschap om de stad is aantrekkelijk Indicatoren Bron
Streefwaarde 5
Realisatie nieuwe natuur (GOB-bod natuurnetwerk Brabant) in hectare * Klimaatlandgoed, Park Pauwels. i.c.m. Landelijk Programma Natuur** Realisatie Ecologisch verbindingszones (o.a B5-bod) in kilometers****
2022
2023
2024
2025
7,5
4
0
0
0
0
35***
3
1
2,6
100 hectare 9
3
* Aanleg is sterk afhankelijk van financiele rijks- en provincial bijdragen. **Landbouwgronden in de drasse driehoek zijn inmiddels aangekocht. ***In Pauwels 15 ha nieuwe heide, 20 ha kruidenrijk grasland. ****Snelheid van uitvoering is mede afhankelijk van project-prioritering waterschappen.
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
68
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan/Wat kan beter Doel: Het watersysteem is kwantitatief en kwalitatief op orde Wat is goed gegaan • De wijkwaterplannen West (Reit-’t Zand, inclusief Kenniskwartier), Noord en Oud-Noord zijn gemaakt. Deze brengen in beeld wat de wateropgave in de openbare ruimte is. Het wijkwaterplan West vormt een uitzondering, omdat hierbij ook de wateropgave van de stedelijke ontwikkeling is opgenomen; • Het onderzoek naar de mogelijkheden van maatregelen om particulier verhard oppervlak van het gemengde riool af te koppelen is uitgevoerd. De belangrijkste conclusie is dat het hoogste rendement (90%) wordt gehaald als de gemeente de particulier volledig ontzorgt zowel in de uitvoering als in de kosten. Wat kan beter • De aanbesteding van het waterpark Pauwels heeft nog niet plaatsgevonden. Noodzakelijke externe financiering van de ALG-middelen (rijks transitiefonds) laat op zich wachten; • Het verbinden van verschillende blauwe aders is niet gerealiseerd. De maatregelen zijn geprogrammeerd voor 2026 en 2027. Doel: Groen en natuur in en om de stad is kwalitatief hoogwaardig Wat is goed gegaan • Een inhoudelijke verdieping en evaluatie over Kleurkeur heeft plaatsgevonden. Het onderwerp is geëvalueerd op de huidige contracten.
De uitkomsten geven handvatten om dit mogelijkerwijs toe te gaan passen in de onderhoudscontracten; • Het afgelopen jaar is gebruikt om de voorbereiding voor het vaststellen van de gedragscode soortbescherming gemeenten verder uit te werken. Dit vraagt in 2026 om bestuurlijke vaststelling; • De eerste vier ontsnipperingsmaatregelen zijn gestart en in uitvoering; • Er zijn 50 nieuwe groene plekken vanuit het 013 Parken Programma gerealiseerd. De voorbereidende werkzaamheden voor de Parkring zijn gestart en de ROC Goirke is vergroend in samenwerking met de studenten. Wat kan beter • Het in beeld brengen van onder andere bijzondere autochtone gen-materialen zoals beschreven in de nota biodiversiteit (zoals oude bos-groeiplaatsen) heeft nog niet plaatsgevonden. Het vergt meer tijd dan verwacht om het proces, inhoudelijke koers en aansturing hiervoor op te zetten; • Een onderzoek naar een mogelijke zonering in natuurgebieden is nog niet gestart vanwege andere prioriteiten; • Vanuit het 013 Parken Programma zijn 50 nieuwe groene plekken toegevoegd. Echter is de uitvoering van de Besterdring/ -plein nog niet gestart. De realisatie van zulke vergroeningsprojecten is erg afhankelijk van programmering in het MJP. Het meeliften met andere beleidsambities levert tempoverschuivingen op en veelal een andere prioritering.
Doel: Het landschap om de stad is aantrekkelijk Wat is goed gegaan • De recropassage is aanbesteed en inmiddels gestart met de voorbereidingen voor de uitvoering; • Twee pilots voor natuurinclusief agrarisch ondernemen zijn in volle gang. En in Zwaluwenbunders is de eerste aanleg van een groene dooradering aangelegd; • Plannen voor de Stadsbosdiagonaal zijn verder uitgewerkt met de grondeigenaar en daarom een stap dichterbij de uitvoering; • De ecologische verbindingszones (EVZ) binnen Stadsbos 013 zijn opgeleverd. De eerste Stadsbos centra baken is in uitvoering en de Stadsbos beeldtaal wordt toegepast; • Het project Beekdal Nieuwe Leij is gestart. De uitwerking van de visie en plannen met de aangrenzende grondeigenaren volgt. Wat kan beter • De Drasse Driehoek is weliswaar aanbesteed, maar de uitvoering wordt in 2026/2027 afgerond.
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
69
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Wat heeft het gekost – financiën Groen blauwe leefomgeving x € 1.000
Oorspronkelijke Gewijzigde begroting begroting
Rekening 2025
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Lasten
9.312
9.833
7.506
2.327
V
Baten
-1.927
-465
-519
54
V
Saldo van lasten en baten
7.385
9.367
6.986
2.381
V
Toevoeging reserves
5.798
4.240
5.842
1.602
N
Onttrekking reserves
-2.893
-3.601
-2.340
1.261
N
Saldo reserves
2.905
639
3.502
2.863
N
Totaal
10.290
10.007
10.489
482
N
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Projecten met dekking reserve Natuurontwikkeling In 2025 is gewerkt aan diverse projecten waaronder de Erfgoeddeal Waterlandschap. Gemeente en waterschap De Dommel hebben hiervoor een samenwerkingsovereenkomst opgesteld en ondertekend. Voor het Noorderbos is een ontwerp gemaakt voor pilots die moeten uitwijzen welk vernieuwend watersysteem het meest geschikt is. Daarnaast zijn in december 2025 de voorbereidende werkzaamheden voor het erfgoedonderdeel gestart. De gemeentelijke bijdrage aan dit project € 609.000 schuift door naar 2026.
Bedrag 1.142 V 1.142 N
Voor de ontwikkeling van Prinsenhoef is een stelpost van € 191.000 opgenomen voor mogelijke verwerving van het zuidelijke deel van de aangrenzende landgoederen. Door de complexiteit van de onderhandelingen is het moment van verwerving nog onzeker. Voor de Kalverstraat worden in 2026 in totaal 390 bomen geplant. De financiering hiervan vindt plaats uit de reserve natuurontwikkeling, via nog niet bestede compensatiebomen voor een bedrag van € 200.000. Deze bijdrage wordt meegenomen in het project Fietsverbinding Pauwels, dat in 2025 in voorbereiding was. De overige projecten, ter waarde van € 142.000 (o.a. 150 kV, 380 kV en waterberging TenneT), worden grotendeels door derden gefinancierd, waardoor minder gemeentelijke bijdrage nodig is. Voorgesteld wordt om dit budget beschikbaar te houden in de reserve Natuurontwikkeling. Dit alles resulteert in een lagere onttrekking uit de reserve natuurontwikkeling. Egalisatie rioolheffing De budgetten die kunnen worden toegerekend aan de rioolheffing laten voordelen zien die vervolgens (inclusief fictieve btw) worden gestort in de egalisatiereserves en voorzieningen daarvan.
656 N
Overige afwijkingen -
-
-
-
Groen Biodiversiteit: Vanuit het structurele budget zijn diverse activiteiten uitgevoerd, zoals het verstrekken van kleine subsidies, het plaatsen van vleermuiskasten en monitoringsactiviteiten. Het budget is in 2025 niet volledig besteed, omdat er nog geen structureel programma aan ten grondslag lag en de uitgaven daardoor voornamelijk ad-hoc plaatsvonden, afhankelijk van signalen en initiatieven. Vanaf 2026 wordt een samenhangend programma ingericht, waardoor de middelen planmatig en doelgericht kunnen worden ingezet. Het restant budget valt vrij in het resultaat. Meerjarenprogramma Openbare Ruimte MJP: Bijna alle projectbudgetten voor 2025 zijn besteed. Restant exploitatiemiddelen die aan projecten zijn toegekend, maar nog niet zijn benut blijven voor afronding van deze projecten beschikbaar. Daartoe loopt op dit veld een budget van € 128.000 via de overhevelingsreserve over naar 2026. Voor deze melding wordt verwezen naar het veld fysieke basiskwaliteit. De technische overhevelingen betreffen of externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart maar die niet meer ongedaan kunnen worden zonder financiële gevolgen, of interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bedragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat ze in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om opdrachten/projecten af te ronden. Diversen
Totaal afwijkingen Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
70
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
157 V
128 V 128 N
807 V 807 N
87 V 70 N 482 N
Klimaat Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburg is klimaatneutraal in 2050 Indicatoren ** Bron
In 2030 is de CO2 uitstoot op het grondgebied van de gemeente Tilburg ten opzichte van 1990 met minmiaal 55% gereduceerd. De netto uitstoot bedraagt in 2030 maximaal 450 kton CO2. In totaal wordt in 2030 maximaal 10.600 TJ energie gebruikt op het grondgebied van de gemeente Tilburg In 2030 wordt minimaal 730 TJ hernieuwbare energie opgewekt binnen de gemeente Tilburg (naast de REKS) In 2030 bedraagt de CO2 uitstoot van de gemeentelijke organisatie maximaal 50 % van de uitstoot in 1990
Streefwaarde 2030
2021
2022
2023
2024
Klimaatmonitor*
450 kton
982 kton
919 kton
847 kton
n.n.b
Klimaatmonitor
10.600 TJ
16.091 TJ
15.015 TJ
14.441 TJ
n.n.b.
Energiemonitor Tilburg
730 TJ
216 TJ
297 TJ
n.n.b.
n.n.b.
Energiemonitor Tilburg
7.000 ton ***
4.416 ton
3.819 ton
3.913 ton
n.n.b.
* De gegevens van de klimaatmonitor lopen gemiddeld 1-2 jaar achter ten opzichte van het actuele jaar. **Cijfers zijn onder voorbehoud deels aangevuld op basis van de Klimaatmonitor, definitieve cijfers volgen na de jaarlijkse update van CE Delft voor onze eigen Energiemonitor. ***Doel zoals opgenomen in Doelenboom Energietransitie. Dit doel behoeft nadere uitwerking in 2026.
Er zijn nog twee nieuwe kwalitatieve indicatoren vastgesteld, dit zijn: 1. Meer robuust energiesysteem 2. Meer rechtvaardig energiesysteem In 2025 gaan we onderzoeken of en zo ja hoe deze indicatoren kwantitatief te maken zijn. Daarbij vindt in het najaar van 2025 een burgerberaad plaats. De resultaten van het burgerberaad worden verwerkt en medio 2026 voor besluitvorming gepresenteerd aan de raad. Pas hierna kan bekeken worden of indicatoren kwantitatief gemaakt kunnen worden.
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
71
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Doel: Tilburg is klimaatbestendig in 2040 Indicatoren Bron Aandeel panden met risico op wateroverlast door intredend water bij klimaatbui T100* Wateroverlast: hoeveelheid waterberging in MJP projecten, uitgedrukt in hoeveelheid liter berging per m² van de afwaterende openbare ruimte Droogte**
gemeente
Hittestress: streefpercentage groen per wijktype*** Hittestress: Afstand tot koelteplekken****
gemeente
Streefwaarde 1% in 2050
gemeente
2021
2022
4,2%
n.n.b.
2023
2024
60 liter berging per m² (behalve Reeshof en Blaak)
gemeente
pm 30% schaduw van bomen op het gedeelte van de straat waar gelopen wordt. In 2050 moet je vanuit iedere woning binnen een straal van 300m bij een koelteplek kunnen komen.
gemeente
*) T100 is een klimaatbui met een kans van voorkomen van 1% per jaar op een bepaalde plaats; is opgebouwd op basis van de statistiek 2014.
De doelen en indicatoren voor groenblauw worden herijkt. Onderdeel hiervan is de indicator voor wateroverlast. Het waterketenmodel is inmiddels opgeleverd. Het aantal risicopanden is in beeld, maar vraagt interpretatie en finetuning voordat dit in de begroting kan worden opgenomen. **) In het vastgestelde Programma Water en Riolering 2024-2027 is een indicator voor droogte opgenomen. Deze is niet kwantificeerbaar gebleken. Er wordt gewerkt aan een nieuwe, meetbare indicator. ***) De looproutekaart is gereed. Op basis hiervan en de al voorhanden zijnde schaduwkaart wordt een programma opgesteld, op basis waarvan invulling wordt gegeven aan de indicatoren. ****) Gemeten op het heetste moment van de dag, rekening houdend met de zonstand in de zomer. Een koelteplek is min 200 m2 met groen ingericht. In 2023 zijn 6 koele plekken aangelegd. Zie verder Groenblauwe leefomgeving (onder Duurzame stad).
Doel: Tilburg is volledig circulair in 2045 Indicatoren Bron
Streefwaarde 0 in 2045
Hoeveelheid CO2 uitstoot door grondstoffenwinning en de verwerking van materialen, brandstoffen en levensmiddelen in Tilburg (ton)
2021
2022
2023
De indicatoren voor circulaire economie worden gemonitord. Het opzetten van een monitor staat beschreven in het uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair. Hier geven we de komende periode invulling aan.
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
72
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
2024
Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan/Wat kan beter Doel: Tilburg is klimaatneutraal in 2050 Wat is goed gegaan • Het college heeft het ontwerpbesluit genomen tot oprichting van de uitvoeringsorganisatie: Energiehuis Hart van Brabant (voorheen one-stop-shop). Momenteel wordt er gewerkt aan een businesscase en een implementatieplan, verwachte oplevering: 2e kwartaal 2026. • We hebben samen met Enexis locaties voor een middenspanning verdeelstation in Berkel-Enschot, Udenhout en in de Kanaalzone gevonden. • Het document ‘Tilburgs Energiesysteem van de Toekomst’ is opgeleverd. • Het Warmtebedrijf Tilburg B.V. is opgericht. • Het energiesysteem voor Kenniskwartier is vastgesteld. Warmtebedrijf Tilburg B.V. is gestart met de aanbesteding van de aanleg van het warmte-koude-net voor zowel Kenniskwartier als Tilburg Zuid. • Eind 2025 heeft het Tilburgerberaad plaatsgevonden met als onderwerp rechtvaardige energietransitie en heeft daarover 18 adviezen uitgebracht. De duurzaamheidsmakelaars zijn actief in verschillende wijken. Ook zijn twee duurzaamheidsmakelaars gestart om mkb ondernemers te helpen met hun verduurzamingsvraag. Wat kan beter • In 2025 zijn 2 wijkuitvoeringsplannen energie (WUPe's) gestart in plaats van 4. Daarnaast lopen in 2 andere wijken de voorbereidende gesprekken.
Het zijn dus minder gebieden, maar de gebieden zijn gemiddeld gezien wel groter dan oorspronkelijk gepland. In totaal gaat het om 3.500 woningen per jaar. In 2026 gaan we verder leren om het WUPe proces efficiënter te kunnen doorlopen in nieuwe wijken. • De realisatie van energiehubs in de Green Deals Kreitenmolen en T58/Katsbogten/'t Laar en in de Grote Oogst-aanpak op Loven en Kraaiven-Vossenberg komen niet van de grond. Draagvlak in het gebied ontbreekt. • Leidraad Toekomstbestendig bouwen: zie onderdeel aantrekkelijke leefomgeving. • Gesprekken worden gevoerd met Ennatuurlijk over de samenwerking. Invulling hiervan heeft meer tijd nodig. De gesprekken verlopen constructief. • Verduurzaming woningen met behulp van het Volkshuisvestingsfonds: in 2025 is fase 1 Wandelbos afgerond, fase 2 begint in 2026. • Op 2 februari 2026 heeft de raad een besluit genomen over Tilburg Noord. In 2026 worden de benodigde voorbereidingen getroffen zodat er kan worden gestart in 2027. Doel: Tilburg is klimaatbestendig in 2040 Wat is goed gegaan • In het kader van de Green Deal Bedrijventerreinen Tilburg-Zuid zijn activiteiten georganiseerd om ondernemers te stimuleren hun eigen perceel te vergroenen. Aan deze activiteiten hebben bijna twintig ondernemers deelgenomen.
• Als resultaat van de Green Deal Loven-Kanaalzone zijn diverse ondernemers gestart met het vergroenen van hun eigen perceel en hebben zij gebruikgemaakt van de subsidieregeling Klimaatbestendig Tilburg. • De waterscans in het kader van de Green Deal Zuid zijn uitgevoerd. In 2026 wordt beoordeeld of hieruit concrete projecten kunnen worden opgepakt. • De lunchwandelroute op bedrijventerrein Loven is gerealiseerd en op 14 maart officieel geopend. Dit draagt bij aan de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van het bedrijventerrein. • Vanuit het Programma 013 Parken zijn 50 nieuwe groene plekken gerealiseerd (zie veld GroenBlauwe Leefomgeving). Wat kan beter • De pilot voor het afkoppelen bij particulieren, waarbij de klimaatcoaches worden ingezet, vindt in 2026 plaats in het kader van de herinrichting van de Kastelenbuurt. • De quick wins voor vergroening in de openbare ruimte op de bedrijventerreinen Katsbogten en T58, gebaseerd op de kansenkaarten, zijn in beeld gebracht. De uitvoering laat nog op zich wachten, onder andere vanwege de benodigde afstemming met de Stadsnatuurkaart. Doel: Tilburg is volledig circulair in 2045 Wat is goed gegaan • Na vaststelling van het Programma Tilburg Circulair 2025-2028 medio juni 2025, zijn stappen gezet in het realiseren van de genoemde inspanningen.
Bij de pijler ‘Circulair Bouwen en Openbare Ruimte’ is onder andere de nieuwe locatie voor de Stenenbank opgeleverd en operationeel. Met de Stenenbank worden verhardingen uit projecten in de openbare ruimte hergebruikt. Met schoolbesturen van het Voortgezet Onderwijs zijn afspraken gemaakt over het toetsingskader Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
73
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Doel: Tilburg is volledig circulair in 2045 voor Circulair Bouwen. Bij ons eigen maatschappelijk vastgoed worden circulaire principes toegepast in onze nieuwbouw. De oplevering van Belabox is daar een aansprekend voorbeeld van. Wat kan beter • Concrete doelen en indicatoren, waar we als gemeente op kunnen sturen, worden nog uitgewerkt.
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
74
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Wat heeft het gekost – financiën Klimaat x € 1.000
Oorspronkelijke Gewijzigde begroting begroting
Rekening 2025
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Lasten
16.740
33.600
15.945
17.654
V
Baten
-10.820
-17.020
-7.408
9.611
N
5.920
16.580
8.537
8.043
V
Toevoeging reserves
337
414
1.339
925
N
Onttrekking reserves
-1.237
-10.310
-4.284
6.026
N
Saldo reserves
-900
-9.896
-2.945
6.951
N
Totaal
5.020
6.684
5.592
1.093
V
Saldo van lasten en baten
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overheveling budget Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) Gemeente Tilburg is kassier voor de Regio Hart van Brabant (Regio HvB). De ontvangen middelen vanuit het Gemeentefonds worden doorbelast naar de Regio HvB voor de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). Bij de septembercirculaire 2024 is er voor zowel 2024 als 2025 een bedrag van € 370.500 toegekend maar de middelen voor 2025 zijn abusievelijk niet doorbelast naar de Regio HvB. De middelen voor 2025 worden in 2026 doorbelast naar Regio HvB. Voorgesteld wordt het budget van € 370.500 over te hevelen naar 2026 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.
Bedrag 371 V
Rijkssubsidie Lokale Aanpak Isolatie In 2025 is de Rijkssubsidie Lokale Aanpak Isolatie ingezet voor het project Tilburg Verduurzaamt binnen het programma Aan de Slag met je Huis. Voor 2025 was € 5.947.000 beschikbaar. Hiervan is € 268.000 besteed aan uitvoeringskosten en verstrekte subsidies. De realisatie bleef achter doordat minder huishoudens gebruik maakten van de subsidieregeling dan geraamd. Daarnaast is het contract met Winst uit je Woning beëindigd. In 2026 wordt het bestedingsplan aangescherpt om het bereik en gebruik van de isolatiesubsidies te vergroten. De niet-bestede middelen uit 2025 worden, conform de subsidievoorwaarden, doorgeschoven naar 2026 en verdere jaren.
5.679 V 5.679 N
Rijksmiddelen Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) In 2025 is € 7.040.099 aan structurele CDOKE-middelen ontvangen voor de inzet en uitbreiding van personele capaciteit voor de klimaat- en energieopgaven. De verhoging van deze middelen, ten opzichte van voorgaande jaren, hangt samen met de groeiende en complexere uitvoeringslasten voor gemeenten, zoals de realisatie van warmtenetten en de aanpak van netcongestie. De middelen zijn in 2025 ingezet voor loonkosten en de inhuur van externe deskundigen. Het restant van € 3.524.000 wordt conform de regeling doorgeschoven naar 2026.
3.524 V 3.524 N
Project batterestore Per 1 oktober 2025 is het project Batterestore van start gegaan. Dit project richt zich op het onderzoeken van de mogelijkheden om afgeschreven autobatterijen een tweede leven te geven. Hierbij wordt onder andere gekeken naar het hergebruik als batterijopslag op bouwplaatsen en als thuisbatterij voor wijkcentra. Voor dit project is vanuit het European Urban Initiative (EUI) een Europese subsidie van in totaal € 4,8 miljoen beschikbaar gesteld. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met acht partners, waaronder Tilburg University en ContourdeTwern. Met deze partners zijn afzonderlijke subsidieregelingen opgesteld. De gemeente treedt op als penvoerder en is daarmee verantwoordelijk voor de financiële en inhoudelijke verantwoording richting de Europese subsidieverstrekker. In 2025 is van de ontvangen Europese subsidie een bedrag van € 1,337 miljoen als door te betalen subsidie uitgekeerd aan de projectpartners en bedroegen de gemaakte subsidiabele kosten van de gemeente Tilburg € 164.000. Omdat pas eind 2025 duidelijkheid is gekomen over deze regeling was dit niet gebudgetteerd.
1.501 N 1.501 V
Aanpak Rijkssubsidie Energiearmoede De Rijkssubsidie Energiearmoede is in 2025 ingezet binnen het programma Aan de Slag met je Huis, onder meer voor energiecoaches. De besteding bleef achter doordat de samenwerkingen met Winst uit je Woning
1.462 V 1.462 N
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
75
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen en Hoom zijn beëindigd. Binnen de aanpak voor gespikkeld bezit is de externe inhuur stopgezet, zijn enkele geraamde projecten niet doorgegaan en lag de deelname lager dan verwacht. Verder is een eerder verstrekte subsidie door Klimaatklussers terugbetaald vanwege het beëindigen van de organisatie. Van de voor 2025 beschikbare Rijksmiddelen resteert € 1.490.000. Daarnaast was er in 2025 een voordeel op de baten van € 28.000 vanwege een bijdrage van derden. Dat is in deze melding gesaldeerd. In 2026 wordt het bestedingsplan herzien en de niet-bestede Rijksmiddelen uit 2025 worden, conform de subsidievoorwaarden, doorgeschoven naar 2026.
Bedrag
Concernopgave Energietransitie reserve Investeringsfonds Klimaat Uit de reserve Investeringsfonds Klimaat zijn er incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de concernopgave Energietransitie. Van deze middelen resteert circa € 1.304.000. De resterende middelen zijn het gevolg van projecten die meer aanlooptijd vergen door onder andere wetgeving, landelijke en lokale beleidsvraagstukken. De restantmiddelen blijven beschikbaar voor de concernopgave Energietransitie en worden vanaf 2026 ingezet voor projecten die bijdragen aan het Raadsbesluit Actualisatie doelen Energietransitie (vastgesteld 10 oktober 2024) én de Herziening bestedingsdoelen reserve Investeringsfonds Klimaat (vastgesteld op 18 november 2024).
1.304 V 1.304 N
Circulair Watersysteem Koningswei De reserve investeringsfonds Klimaat houdt rekening met een bijdrage voor een circulair watersysteem voor de vastgoedontwikkeling Koningswei. In 2024 is er begonnen met de sloop van Piusstaete. In 2025 is de nieuwbouw gestart en is naar verwachting in 2027 klaar. Het subsidiebedrag van € 1.146.000 miljoen en de geraamde dekking vanuit de reserve investeringsfonds klimaat worden doorgeschoven naar 2026.
1.146 V 1.146 N
Subsidie collectieve energiehubs Uit de reserve Investeringsfonds Klimaat is € 1.000.000 beschikbaar gesteld voor subsidies aan bedrijven voor de realisatie van collectieve energiehubs. In 2025 zijn twee aanvragen ingediend; één aanvraag is afgewezen omdat deze niet voldeed aan de voorwaarden, en de andere aanvraag is nog niet compleet waardoor de beoordeling nog niet kan worden afgerond. De gemeente begeleidt de aanvrager bij het aanleveren van de benodigde informatie. De ontwikkeling van een energiehub kent een lange voorbereidingstijd; veel initiatieven bevinden zich nog in de verkennende fase en hebben de realisatiefase – waarvoor de subsidieregeling specifiek bedoeld is – nog niet bereikt. Subsidieaanvragen kunnen ingediend worden tot 1 januari 2027. Het subsidiebedrag met de geraamde dekking uit de reserve Investeringsfonds Klimaat wordt doorgeschoven naar 2026.
1.000 V 1.000 N
Fabriekskwartier Er is een subsidie van € 1 miljoen aan Triborgh verstrekt voor klimaat adaptieve maatregelen zoals retentiekratten, polderdaken en aquathermie binnen het Fabriekskwartier. Het plan verloopt in 5 fasen waarin Fase 1 nu in uitvoering is. De eindverantwoording van deze subsidie moet voor 1 mei 2030 plaatsvinden. Tot en met 2025 is 20% verantwoord (conform de financiële regels inzake daadwerkelijke prestatielevering). De restant subsidie van € 800.000 en de geraamde dekking uit de reserve investeringsfonds klimaat worden doorgeschoven naar 2026.
800 V 800 N
Minder geschreven uren op veld Klimaat Op het veld Klimaat zijn uren begroot voor milieuadviseurs en adviseurs voor de zero-emissiezone maar de daadwerkelijk geschreven uren zijn terechtgekomen op andere velden. Hierdoor ontstaat er een voordeel van € 613.000 op het veld Klimaat. Deze uren zijn met name terechtgekomen op veld Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit. Het nadeel op het veld ruimte voor wonen, werken en mobiliteit is niet afzonderlijk vermeld omdat het onderdeel is van diverse meldingen op dit veld en verweven is met verschillende andere budgetten.
613 V
Subsidie circulair stromen Aan Stichting Breda University of Applied Sciences is een eenmalig subsidie van € 880.000 verstrekt voor de realisatie van haar project Circulaire Stromen met dekking uit de reserve investeringsfonds klimaat. Deze subsidie loopt tot 31-12-2027. Tot en met 2025 heeft de ontvanger 41% gerealiseerd voor een bedrag van € 360.800 (conform de financiële regels inzake daadwerkelijke prestatielevering). De restant subsidie van € 519.000 met de geraamde dekking uit de reserve gaat mee naar 2026.
519 V 519 N
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
76
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overige afwijkingen
Bedrag
-
408 V 408 N
-
-
-
-
-
-
-
Afgesloten projecten Energietransitie: In 2025 zijn er diverse projecten van de energietransitie met dekking uit de reserve Investeringsfonds Klimaat afgerond of gestopt. Dit betrof onder andere projecten uit het programma 'Aan de slag met je huis' en het project 'Warmtenet Tilburg Zuid'. Van de gestopte en afgesloten projecten resteert nog € 408.000 aan middelen. In deze jaarrekening is een beslispunt opgenomen om de restantmiddelen beschikbaar te houden voor reserve Investeringsfonds Klimaat en deze vanaf 2026 weer in te zetten voor projecten die bijdragen aan het Raadsbesluit Actualisatie doelen Energietransitie(vastgesteld 10 oktober 2024) én de Herziening bestedingsdoelen reserve Investeringsfonds Klimaat (vastgesteld op 18 november 2024). Voorziening Warmtebedrijf Tilburg: Voor het risico op het niet terugverdienen van de op- en inrichtingskosten van het Warmtebedrijf en de voorbereidingskosten van het warmte-koudenet Kenniskwartier wordt een voorziening op de deelneming van het Warmtebedrijf gevormd. In 2025 was hier € 1,3 miljoen voor begroot maar het saldo van de door het Warmtebedrijf gerealiseerde uitgaven en inkomsten in 2025 betreft slechts € 896.000. Het restant van € 404.000 schuift door naar 2026 om de verliesvoorziening in 2026 te kunnen aanvullen.
Hiervan wordt € 380.000 gedekt uit de reserve Investeringsfonds Klimaat en € 24.000 uit de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling De Grote Oogst: De provinciale subsidie is bedoeld voor het stimuleren van verduurzaming bedrijventerreinen Loven en Kraaiven-Vossenberg. De uitvoering heeft een langere looptijd dan verwacht doordat er verschillende inzichten zijn vanuit meerdere stakeholders hoe de verduurzaming van bedrijventerreinen moet verlopen. Het restantbedrag van € 332.000 wordt doorgeschoven naar 2026. De regeling loopt tot 2027 Wijkuitvoeringsplannen energie: Voor twee wijken is er een planning opgesteld voor de energievoorziening. In 2026 gaan de twee plannen in uitvoering. Daarnaast zijn er in 2025 twee nieuwe wijkuitvoeringsplannen energie opgestart. Het opstellen van de plannen duurt naar schatting twee jaar. Het restantbedrag van € 138.000 met als dekking de reserve Investeringsfonds Klimaat wordt doorgeschoven naar 2026. Klimaatadaptatie koel Tilburg: We proberen inwoners te stimuleren een bijdrage te leveren aan een koel Tilburg met activiteiten als de NK tegel wippen, tegeltaxi, voorlichting etc. Het restantbudget komt in de komende jaren verder tot besteding. Voor 2025 leidt dit tot een lager onttrekking uit de reserve investeringsfonds klimaat.
Maatregelen natuurvriendelijk isoleren: Inwoners worden geholpen met natuurvriendelijke isoleren door bijvoorbeeld vleermuiskasten en verblijven voor zwaluwen te plaatsen. Dit budget zal in het komende jaar verder besteed gaan worden. Voor 2025 leidt dit tot een lagere onttrekking uit de reserve investeringsfonds klimaat. De technische overhevelingen betreffen of externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart maar die niet meer ongedaan kunnen worden zonder financiële gevolgen, of interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bedragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat ze in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om opdrachten/projecten af te ronden. Diversen
Totaal afwijkingen
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
404 V 404 N
332 V 332 N
138 V 138 N
130 V 130 N
113 V 113 N
719 V 719 N
223 V 114 N 1.093 V
77
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Hernieuwbare elektriciteit*
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Realisatie 2022
8,3%
12,4%
13,8%
19,4%
* Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Deze indicator geldt voor de hele gemeente (dus niet alleen voor de gemeentelijke organisatie).
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
78
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
2.3 Vitale Stad
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
79
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van bewoners en bezoekers Ambitie: Een leefbare, veilige, inclusieve en toekomstbestendige samenleving in Tilburg. Subdoel: Verminderen van criminaliteit Indicatoren Bron
Streefwaarde (2026 t.o.v. 2022)
2022
2023
2024
2025
Aantal misdrijven zeden
politie
- 5%
150
103
112
172
Aantal overige delicten*
politie
Afname
9.488
9.440
8.726
9.161
Aantal woninginbraken
politie
-5%
322
350
426
400
Aantal overvallen
politie
-10%
8
7
4
6
Aantal straatroven
politie
-10%
49
27
40
36
Aantal geweldsincidenten**
politie
-5%
1.325
1.266
1.252
1.353
Aantal jeugdige verdachten (12 tot 18 jaar) van een misdrijf per 10.000 jeugdigen
CBS
Afname
162
157***
129***
***
* Onder overige delicten verstaan we o.a.: diefstal van brom-, snor-, fietsen, vernieling, fraude (in de meeste gevallen gaat dit om digitale oplichting, zoals whatsappfraude, bankhelpdesk, online aankoopfraude, datingfraude, etc.), winkeldiefstal, diefstal uit garage/tuinhuis, zakkenrollerij, drugshandel en mensenhandel, etc. ** Onder geweldsincidenten verstaan we: openlijke geweldpleging, bedreiging, mishandeling *** Voorlopige cijfers CBS, alleen hele jaren beschikbaar. Cijfers over het jaar 2025 worden in april 2026 verwacht.
Subdoel: Verminderen van overlast Indicatoren Bron
Aantal meldingen overlast van jongeren/jeugd Aantal meldingen overlast van een verward/ overspannen persoon Aantal meldingen overlast daken thuislozen Aantal meldingen drugs/drankoverlast Overige overlast*
Streefwaarde (2026 t.o.v. 2022)
2022
2023
2024
2025
politie en CMP/Fixi politie en CMP/Fixi
Afname
1.866
1.899
2.119
3.126
Afname
1.495
1.889
1.804
2.545
politie en CMP/Fixi politie en CMP/Fixi politie en CMP/Fixi
Afname
836
766
757
606
Afname
977
1.111
1.112
895
Afname
1.432
1.255
1.270
1.243
*Onder overige overlast vallen de volgende categorieën: huisvredebreuk, burengerucht (relatieproblemen), afsteken vuurwerk, overlast prostitutie, overlast stank/rook/stof
Indicatoren
Bron
Rapportcijfer voor de mate van overlast (van het gedrag) van anderen die inwoners ervaren in hun buurt?* Rapportcijfer voor de mate van overlast van alcohol- en/of drugsgebruik die inwoners ervaren in hun buurt?** Rapportcijfer voor de mate van Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
Streefwaarde
2021
2023
2025
LEMON (tweejaarlijks)
Hoger rapportcijfer
6,2
6,2
6,2
LEMON (tweejaarlijks)
Hoger rapportcijfer
-
6,6
6,6
LEMON
Hoger rapportcijfer
6,7
6,3
6,4
80
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Indicatoren
Bron
overlast van criminaliteit die inwoners ervaren in hun buurt?**
(tweejaarlijks)
Streefwaarde
2021
2023
2025
* Hoe hoger de score, hoe positiever de reactie (hoe hoger het rapportcijfer, hoe minder de ervaren overlast). ** De LEMON is doorontwikkeld; in de vragenlijst is een aantal vragen vernieuwd. Dit heeft geleid tot een aanpassing/ toevoeging van indicatoren. Deze vraag is in 2021 niet gesteld. *** De LEMON is doorontwikkeld; in de vragenlijst is een aantal vragen vernieuwd. Dit heeft geleid tot een aanpassing/ toevoeging van indicatoren. Deze vraag is in 2021 niet gesteld.
Subdoel: Verminderen onveiligheidsgevoelens Indicatoren Bron Gemiddeld rapportcijfer veiligheidsbeleving* Rapportcijfer voor de mate waarin inwoners verwachten om zelf slachtoffer te worden van criminaliteit in hun buurt?**
Streef-waarde
LEMON (tweejaarlijks) LEMON (tweejaarlijks)
Hoger rapportcijfer Hoger rapportcijfer
2021
2023
2025
7,37
7,07
6,97
-
6,7
6,6
* Hoe hoger de score, hoe positiever de reactie (hoe hoger het rapportcijfer, hoe minder de ervaren overlast). ** De LEMON is doorontwikkeld; in de vragenlijst is een aantal vragen vernieuwd. Dit heeft geleid tot een aanpassing/ toevoeging van indicatoren.
Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
81
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan/Wat kan beter Aandachtsgebied 1: Openbare orde en leefbaarheid Wat is goed gegaan • Zeer ingrijpende criminaliteit (High impact crimes): Het aantal meldingen van zakkenrollen is in 2025 flink gedaald t.o.v. 2024 en eerdere jaren. Straatroven en overvallen zijn in 2025 t.o.v. 2024 en eerdere jaren op een stabiel laag niveau gebleven. Datzelfde geldt voor woninginbraken en autodiefstallen. • Toezicht en handhaving: De gebiedsteams hebben vorm gekregen, we hebben gebiedsopdrachten uitgevoerd en de samenwerking tussen toezichthouders en boa’s is geïntensiveerd. Daar waar nodig zijn de (reguliere) controles met politie en/of andere partners uitgevoerd of is doorverwezen naar buurtbemiddeling. Dit heeft een positieve werking op onze effectiviteit en slagvaardigheid. Cameratoezicht leverde een belangrijke ondersteuning aan de veiligheid in het openbaar gebied. • Evenementenveiligheid: Onze eigen digital twin voor evenementenveiligheid is live gegaan in 2025. Deze digitale tool is gebouwd op het platform (Esri) wat intern al in gebruik was en ondersteunt o.a. ook real time data. De Digital Twin zorgt ervoor dat we in het veiligheidsteam tijdens grootschalige evenementen (Carnaval/Kermis) sneller en beter inzicht hebben in de beschikbare data, wat uiteindelijk zorgt voor een efficiëntere besluitvorming en personeelsinzet.
In 2025 is tijdens carnaval een volwaardig operationeel coördinatiecentrum actief geweest waarbij integraal is samengewerkt tussen gemeente, hulpdiensten en partners zoals de Carnavalsstichting Tilburg (CST) en horeca. Carnaval is dermate gegroeid dat dit noodzakelijk is. • Straatintimidatie o We hebben ingezet op vergroten van bewustwording door onder andere de actie ‘Safe Tilly End’ waarbij studenten bewust werden gemaakt van straatveiligheid. Tevens is tijdens de Week van de Veiligheid een actiedag over straatintimidatie georganiseerd en is tijdens carnaval in samenwerking met Den Bosch, Breda en Eindhoven de emblemenactie ‘nie Graoie Mar Zwaoie’ gelanceerd. Daarnaast zijn er doorlopende bewustwordingscampagnes gericht op omstanderinterventies met behulp van Tilburgse ambassadeurs. o Tijdens evenementen waar de gemeente een operationele rol heeft zoals carnaval en de Tilburgse kermis werken we voortaan met een Safe Space waar mensen terecht kunnen na grensoverschrijdend gedrag. o De informatievoorziening over straatintimidatie is verbeterd; de landingspagina is actueler, duidelijker en nu ook Engelstalig. o Sinds april 2025 mogen boa’s in Tilburg actief handhaven op straatintimidatie. Dit is onderdeel van een landelijke pilot die voortkomt uit de Wet Seksuele Misdrijven (juli 2024).
Boa’s controleren gericht op hotspots en momenten van verhoogde risico’s, gebaseerd op meldingen van inwoners. Wat kan beter • Zeer ingrijpende criminaliteit: We zien een zorgwekkende toename in het gebruik van (vuurwerk)bommen voor aanslagen op woningen en bedrijfspanden. De impact van dergelijke incidenten is groot, zowel voor het slachtoffer als voor de directe (woon)omgeving. We zijn bezig om het proces van nazorg, zowel voor directe slachtoffers als voor wijkbewoners, te verbeteren. Landelijk volgen we het actieplan Aanslagen met explosies, opgesteld door het "Offensief tegen explosies”. (samenwerkingsverband van rijk, gemeenten, politie, OM, corporaties en verzekeraars). • Toezicht en handhaving: De slagkracht bij Toezicht en Handhaving kan nog verder verbeteren door meer datagericht naar problematieken te kijken. Door de blijvende toename van meldingen lukt het niet altijd om de meldingen (tijdig) af te handelen. De aanpak kan effectiever. Daarnaast is de uitbreiding van werktijden, en de daarbij behorende werkzaamheden, nog niet gerealiseerd. • (Woon) overlast: We zien een toename in het aantal meldingen overlast van een verward/overspannen persoon (zie Inclusieve Stad/Ingrijpen bij crisis en onveiligheid). • Straatintimidatie: Het verhogen van de meldingsbereidheid en beter in kaart brengen van de meldstructuren verdient nog aandacht.
Aandachtsgebied 2: Zorg en veiligheid Wat is goed gegaan • Toezicht Sociaal Domein: Binnen het toezicht Participatiewet lopen we in de uitvoering al voor op de nieuwe stijl van toezicht (menselijke maat, vertrouwen, eenvoud en maatwerk). Het toezicht op de Wmo en Jeugdwet vindt haar weg in het regionaal netwerk van zorg goed. • Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant: In 2025 is de eerste fase van het regionale uitvoeringsprogramma voor de nieuwe wet Van school naar duurzaam werk (WSdW) afgerond, waardoor de regio is voorbereid op de invoering in 2026. Binnen het Thuiszitterspact Primair en Voortgezet Onderwijs melden scholen zorgwekkende ziekmeldingen en verzuimsignalen steeds sneller, waardoor meldingen eerder worden opgepakt en het zicht op de thuiszittersproblematiek is verbeterd. Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
82
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Aandachtsgebied 2: Zorg en veiligheid • Veilige School: De digitale versie van het handelingsprotocol en instrumentenkaart is gereed en te vinden op de site van Leerplicht/ Doorstroompunt Midden-Brabant. Hier kunnen de scholen belangrijke documentatie en (preventieve) interventies vinden ter ondersteuning van het veilige klimaat op school. We hebben themamiddagen georganiseerd om het onderwijs nog beter op de hoogte te houden van ontwikkelingen ten aanzien van veiligheid. • Radicalisering en polarisatie: We werken nauw samen met Politie en Openbaar Ministerie bij het oppakken van signalen en casussen van (mogelijke) radicalisering. In 2025 hebben wij wederom voor partners en collega's de nodige trainingen en workshops georganiseerd. • Jeugdoverlast en -criminaliteit (jeugdgroepenaanpak/7-stappenmodel): We hebben goed zicht op overlastgevende jongeren dankzij effectief ingerichte jongerentafels en de bereikbaarheid en aanwezigheid van betrokken partners. Onze partners onderhouden actief contact met jongeren, en het jongerenwerk biedt een continu activiteitenaanbod, wat bijdraagt aan minder overlast op locaties waar jongeren veel verblijven. Dit lijkt een tegenstrijdigheid met de stijging die we zien in het aantal meldingen. Deze stijging wordt met name gezien in de maanden april en juni en kan mogelijk worden verklaard door het goede weer in deze periode.
Daarnaast is er meer aandacht geweest voor de meldroute, waardoor inwoners beter weten hoe ze kunnen melden. Door gebiedsgericht te werken, spelen we per wijk gericht in op wat nodig is. • Mensenhandel: In 2025 is de regisseur met taakaccent mensenhandel gestart bij het Zorg- en Veiligheidshuis. Dit is een belangrijke ontwikkeling in het verbeteren van de integrale aanpak van mensenhandel. Verder hebben we ingezet op: het ontwikkelen en implementeren van het handboek ‘zorgcoördinatie mensenhandel’ de wegingstool mensenhandel en bijbehorende signaalkaarten voor regisseurs van het ZVHMB. het trainen van de regisseurs van het ZVHMB in het gebruik van de signaalkaarten en de wegingstool, het herkennen van signalen mensenhandel en het stellen van de juiste vragen. de start van een regionale samenwerking op het gebied van (slachtoffers van) criminele uitbuiting en het (door)ontwikkelen van een passend zorg- en ondersteuningsaanbod voor deze doelgroep. Wat kan beter • Proeftuin Aanpak Zorgfraude: We hebben meer tijd nodig voor de implementatie van werkwijzen, met name gegevensdeling met zorgverzekeraar en zorgkantoor. Daarom is de proeftuin in samenwerking met regio Twente, VNG en ministerie van VWS verlengd tot en met juni 2026.
• Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant: Hoewel scholen zorgwekkende ziekmeldingen en verzuimsignalen sneller melden, gebeurt dit nog niet in alle scholen en besturen op eenzelfde, uniforme manier. Door de toenemende complexiteit van casuïstiek en beperkte formatie staat de capaciteit van Leerplicht–Doorstroompunt onder druk en worden doorlooptijden niet altijd gehaald. Daarnaast vraagt de verdere uitwerking en implementatie van de nieuwe wet Van school naar duurzaam werk (WSdW) om nadere afspraken over gegevensdeling, processen en samenwerking met alle ketenpartners. • Veilige School: Door de toenemende complexiteit van de veiligheidsthema’s en de toenemende maatschappelijke onrust is een goed werkend netwerk tussen de convenantpartners van groot belang. Dit blijft aandacht vragen. • Radicalisering en polarisatie: Sinds juli 2025 geldt de nieuwe wet Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering en Terroristische Activiteiten. We zijn nog in afwachting van (landelijke) modelbesluiten om de implementatie af te ronden. De uitvoering van werkzaamheden kan ondertussen doorgaan. Het netwerk met partners moet nog verder worden verstevigd. • Jeugdoverlast en -criminaliteit (jeugdgroepenaanpak/7-stappenmodel): Ondanks de inspanningen op het beter inrichten van de Jongerentafels, zijn we er nog niet in geslaagd dit proces te bestendigen met het ondertekenen van een nieuw convenant.
• Mensenhandel: de procesmatige en juridische vraagstukken rondom het inbedden van de aanpak mensenhandel bij het ZVHMB zijn grotendeels geborgd, maar vragen nog nadere afronding. Aandachtsgebied 3: Aanpak ondermijning Wat is goed gegaan • Bibob: In 2025 zijn we gestart met de voorbereiding van de actualisering van het Bibob-beleid. Hierdoor kunnen we beter risico gestuurd toetsen op vergunningen, subsidies, vastgoedtransacties en aanbestedingen. • Weerbare Stad: De Intensieve Leefbaarheidsaanpak is goed verankerd in de wijken Groenewoud, Tilburg Noord en Tilburg West. De doelen van de aanpak hebben we betrokken bij de afspraken binnen het “convenant wonen 2025 2028” en de daarmee verbonden prestatie afspraken. Vanuit die afspraken is in 2025 een start gemaakt met de aanpak van “woonfraude”. We zijn, in samenwerking met de drie Tilburgse corporaties, gestart met een verkenning hoe we deze aanpak nader kunnen uitwerken. • Versterken van onze informatiepositie: Het haalbaarheidsonderzoek voor een informatieknooppunt veiligheid (IKV) is afgerond. Hiermee kunnen we starten met de implementatie van een IKV, in eerste instantie voor Bibob. • Coffeeshopbeleid: Sinds 1 september 2025 zijn alle Tilburgse coffeeshops over op de verkoop van gelegaliseerde producten binnen het landelijk experiment gesloten coffeeshopketen (wietexperiment).
We staan in goed contact met de ondernemers en toezichthouders binnen het experiment. Daarnaast is er eind 2025 een start gemaakt met de Jaarstukken 2025 Gemeente Tilburg
83
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 mei 2026
Aandachtsgebied 3: Aanpak ondermijning totstandkoming van het nieuwe coffeeshopbeleid, hierbij is nadrukkelijk aandacht voor de punten uit de evaluatie die eerder dit jaar is gedeeld met de gemeenteraad. • Weerbare branches: In 2025 is geïnvesteerd op de horeca-branche en zijn stappen gezet op het denormaliseren van drugsgebruik samen met de ondernemers in het centrum. Dit doen we middels de aanpak SKIPdietrip. Hierbij werken we samen met R-newt, GGD en Novadic-Kentron. Verder hebben we ingezet op vastgoedsector (opzoeken samenwerking met vastgoedbranche in de verhuurmarkt), uitzendbureaus (bedrijfsbezoeken i.s.m. programma arbeidsmigranten) en de financiële sector (bankautomaten). Dit in nauwe samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen, ondernemers en het onderwijs. Met betrekking tot de schoonheidsbranche hebben we bijgedragen aan een onderzoek vanuit het Wetenschappelijk Onderzoek en Datacentrum (WODC). • Weerbare overheid: We zijn gestart met het screeningsbeleid waarbij we screeningsprofielen gaan hanteren binnen de organisatie. Afhankelijk van het profiel wordt gekozen voor een daadwerkelijke screening met bijpassende VOG.
• Voortzetten repressieve aanpak: Zowel in districtelijk BIT (Bestuurlijk Interventieteam) verband als vanuit lokale Toezicht- en Handhavingsinitiatieven hebben we controles naar ondermijnende criminaliteit gedaan in Tilburg en omliggende gemeenten. Daarnaast hebben we in RIEC-verband in meerdere casussen geparticipeerd en heeft dit in meerdere gevallen geleid tot strafrechtelijke, bestuursrechtelijke of fiscale interventies. • Voorkomen jonge aanwas criminele organisaties In 2025 informeerden we de raad over de voortgang binnen het programma Preventie met Gezag. We hebben voor de periode juni 2026 – 2029 een nieuwe aanvraag ingediend voor voortzetting bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Deze is eind 2025 toegekend met complimenten vanuit het DG Ondermijning van het ministerie. • Voorkomen jonge aanwas criminele organisaties: Aanvullend op de voortgangsrapportage is de Persoonsgerichte Aanpak gestart binnen het Zorg- en Veiligheidshuis voor de doelgroep binnen Preventie met Gezag. Wat kan beter • Bibob: We willen de vakafdelingen (die betrokken zijn bij het verstrekken van vergunningen, subsidies, aanbestedingen en vastgoedtransacties) in de breedte beter betrekken bij de mogelijkheden van de wet Bibob en hen bewust maken van mogelijke signalen zodat we naast risico gestuurd toetsen ook nog meer signaal gestuurd kunnen toetsen.
Daarnaast kan de samenwerking met de gemeenten binnen het district Hart van Brabant beter. Daarmee “verhogen we de dijken” in de toepassing van de wet Bibob en daarmee het voorkomen van misbruik middels vergunningen, subsidies, aanbestedingen en vastgoedtransacties. • Weerbare branches: In afwachting van bruikbare cases binnen de autobranche is in 2025 nog niet geïnvesteerd op het weerbaar maken van deze branche tegen inmenging van georganiseerde criminaliteit. • Weerbare overheid: We moeten nog starten met het daadwerkelijk beschrijven van het screeningsbeleid, uitvoering volgt daarop. • Voortzetten repressieve aanpak: In het keuzeproces voor casuïstiek in Tilburg moeten we nog beter aansluiten bij onze partnerorganisaties. Hiermee moet het ons in de toekomst lukken voor casussen te kiezen die aansluiten bij strafrechtelijke en fiscale kansen en andersom dragen partnerorganisaties bij aan problemen die spelen binnen het gebiedsgericht werken. • Voorkomen jonge aanwas criminele organisaties We willen nog beter duiden hoe omvangrijk de doelgroep voor Preventie met gezag is, aan welke kenmerken zij voldoen en hoe we daarop vanuit een informatie gestuurde benadering de Persoonsgerichte Aanpak binnen het Zorg- en Veiligheidshuis kunnen voeden of casuïstiek binnen RIECsamenwerkingsverband kunnen starten.
Aandachtsgebied 4: Digitale veiligheid Wat is goed gegaan • In samenwerking met onze inwoners hebben we in 2025 op buurtniveau 10+ bijeenkomsten digitale weerbaarheid voor senioren georganiseerd, met gemiddeld 50-100 senioren per sessie. Daarnaast zijn we gestart om vrijwilligers (slachtofferhulp, welzijnswerk) die in contact staan met de doelgroep te trainen om online criminaliteit bespreekbaar te maken. Omdat we het belangrijk vinden om te weten of de aanpak werkt, hebben we eind 2025 een maatschappelijke kosten-baten analyse laten uitvoeren op deze specifieke interventie. De resultaten verwachten we in het eerste kwartaal van 2026. • Op verschillende momenten in het jaar hebben we aandacht gevraagd voor veilig opvoeden in een digitale wereld. Daarmee voorzien we ouders van opgroeiende kinderen van praktische handvatten om digitale opvoeding vorm te geven. In Tilburg Noord en Tilburg West gebruiken we de expertise van jongeren zelf (credible messengers) om ouders/verzorgers mee te nemen in de risico’s van de online leefwereld. • In samenwerking met politie en OM zijn we in Tilburg gestart met een pilot op geldezels, met als doel om deze – vaak kwetsbare – jongeren vroegtijdig te signaleren, en met hen te bespreken hoe zij in deze situatie terecht zijn gekomen en wat ze nodig hebben om eruit te komen.