Bijlage 1 Jaarstukken 2024 incl. SiSa bijlage - versie Raad
Tekst van het document
Doel: Tilburg is volledig circulair in 2045 Indicatoren Bron
Streefwaarde 0 in 2045
Hoeveelheid CO2 uitstoot door grondstoffenwinning en de verwerking van materialen, brandstoffen en levensmiddelen in Tilburg (ton)
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
59
2021
2022
2023
2024
De indicatoren voor circulaire economie worden gemonitord. Het opzetten van een monitor staat beschreven in het uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair. Hier geven we de komende periode invulling aan.
Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan/Wat kan beter Doel: Tilburg is klimaatneutraal in 2045 Wat hebben we extra gedaan Er is een besluit genomen om een burgerberaad te organiseren over rechtvaardige energietransitie Op 10 oktober 2024 heeft de raad de energietransitiedoelen aangepast. Wat is goed gegaan • Wijk uitvoeringsplannen energie (WUPe's). De WUPe's Groenewoud en Udenhout zijn in 2024 voortvarend opgestart. Participatie met stakeholders is hier een belangrijk onderdeel van. • Energiebronnen. We hebben een bronnenregister gemaakt, waardoor we inzicht hebben in de plaatselijke energiebronnen. We zijn bezig met de voorbereidingen van geothermie als warmtebron. • Warmtebedrijf en nieuwe warmte- en koudenetten. In 2024 heeft besluitvorming plaatsgevonden over de oprichting van een gemeentelijke warmtebedrijf en de ontwikkeling van een warmte- en koudenet in Tilburg Zuid. Voorbereidingen worden getroffen om voor Kenniskwartier eveneens een duurzaam energiesysteem te ontwikkelen. • Netcongestie. Verschillende initiatieven zijn opgestart. Meerdere stakeholders hebben invloed op de uitvoering van maatregelen. Daar waar de gemeente invloed heeft, wordt deze opgepakt. Het actieplan wordt in Q2 2025 opgeleverd. • Energiedoelen. De energiedoelen zijn aangepast aan de landelijke doelen door middel van een doelenboom. Deze worden vanaf 2025 in de begroting (P&C cyclus) toegepast.
Wat kan beter • One stop shop. Uitvoering laat langer op zich wachten dan gepland door voortschrijdend inzicht over de aanpak (2025). • Ontwikkeling van grootschalige opwek wind- en zonenergie (REKS). De planologische procedures zijn nog niet afgerond. Daarnaast zijn we in afwachting van duidelijkheid vanuit het Rijk over de concrete mogelijkheden voor grootschalige opwek van windenergie in de regio. Doel: Tilburg is klimaatbestendig in 2040 Wat is goed gegaan • Er zijn diverse koele plekken in de stad gerealiseerd. Hierover wordt verslag gedaan bij Groenblauwe Leefomgeving. • De subsidieregeling Klimaatbestendig Tilburg is verlengd en het budget is opgehoogd. Het bedrag gereserveerd voor bedrijven is tussentijds verhoogd met 150.000 euro om het aantal aanvragen tegemoet te komen. In totaal is 3.500 m2 ontsteend en vergroend, 18 bomen geplant, 3060 m2 groen dak aangelegd, 500 m2 gevel vergroend, 282 meter erfafscheiding geplaatst en ca. 400.000 m3 waterberging aangelegd. • De green deal verduurzamen bedrijventerreinen Kanaalzone en Loven is afgerond. Gedurende de looptijd heeft 1 bedrijf onthard en vergroend en is 1 bedrijf klimaatadaptief ingericht. Verder zijn 2 klimaatsafari's gehouden (voor het vergroten van bewustzijn bij de bedrijven) en is bij 9 bedrijven een klimaatscan uitgevoerd (nog 4 gepland).
• In het kader van het programma revitalisering Bedrijventerreinen wordt gewerkt aan een lunchwandelroute op Loven. De lunchwandelroute nodigt werknemers uit om tijdens hun pauze naar buiten te gaan en een wandeling te maken. Wat kan beter • Klimaatadaptatie bij nieuwbouwontwikkelingen is nog geen gemeengoed. Momenteel wordt gewerkt aan de juridische verankering van de klimaatscores nieuwbouwontwikkelingen in het Omgevingsplan. Doel: Tilburg is volledig circulair in 2045 Wat is goed gegaan • Evaluatie van het uitvoeringsprogramma opgeleverd, actualisatie in voorbereiding (Q2 in raad). We leggen concretere doelen vast, waarmee we de voortgang naar een circulair Tilburg beter kunnen monitoren. • We passen Het Nieuwe Normaal (HNN) toe als taal en normering voor circulair bouwen in Tilburg. Hiervoor heeft wethouder van der Pol het manifest voor HNN ondertekend namens de G40, waar Tilburg ook deel van uitmaakt. • Binnen projecten in de Openbare Ruimte en ons maatschappelijk vastgoed zijn goede stappen gezet om meer circulaire principes toe te passen. De stenenbank is geëvalueerd en de circulariteitsindex Openbare Ruimte is opgeleverd. • Pilot met OMWB om kansen circulariteit bij bedrijven te identificeren en analyseren is succesvol afgerond. IN 2025 wordt dit in de provincie verder uitgerold. • Circulaire Economie wordt als uitgangspunt meegenomen in economisch beleid. Wat kan beter
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
60
Doel: Tilburg is volledig circulair in 2045 • Van experimenteren naar verbreden en versnellen: de fase van experimenteren is nog volop gaande. Versnelling komt niet op gang. • Er is nog geen landelijke standaard of monitoring beschikbaar waarmee we de doelstellingen kunnen monitoren. • Circulariteit als uitgangspunt in beleid en visies is nog geen gegeven. • Nationaal wordt de focus gelegd op samenwerking in de regio. Met Midpoint als triple helix partner zetten we hier stappen. Bestuurlijk ligt het onderwerp circulaire economie nog niet op tafel.
Wat heeft het gekost - financiën Klimaat x € 1.000
Oorspronkelijke Gewijzigde begroting begroting
Rekening 2024
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Lasten
14.217
29.612
19.389
10.223
V
Baten
-5.304
-11.883
-10.512
1.371
N
Saldo van lasten en baten
8.912
17.729
8.877
8.852
V
Toevoeging reserves
2.545
2.545
4.307
1.763
N
Onttrekking reserves
-5.911
-13.522
-5.960
7.562
N
Saldo reserves
-3.366
-10.977
-1.653
9.325
N
Totaal
5.547
6.752
7.224
472
N
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Fabriekskwartier Er is een subsidie verstrekt van € 1 miljoen voor klimaat adaptieve maatregelen zoals retentiekratten, polderdaken en aquathermie binnen het Fabriekskwartier. De eindverantwoording van deze subsidie moet voor 1 mei 2030 plaatsvinden. In 2023 en 2024 heeft de ontvanger van de subsidie ca. 20% (10% 2023 en 10% 2024) van de geraamde activiteiten hiervoor uitgevoerd. Wij houden daarom binnen de exploitatie 2024 rekening met een last en baat bestaande uit de onttrekking uit de reserve investeringsfonds Klimaat van € 100.000 (10% van 1 miljoen) (conform de financiële regels inzake daadwerkelijke prestatielevering). De restant subsidie van € 800.000 met de geraamde dekking uit de reserve gaat mee naar 2025.
Bedrag 800 V 800 N
Circulair Watersysteem Koningswei De reserve investeringsfonds Klimaat houdt rekening met een bijdrage voor een circulair watersysteem voor de vastgoedontwikkeling Koningswei. In 2024 is er begonnen met de sloop van Piusstaete. In 2025 start de nieuwbouw en is in 2027 klaar. Het subsidiebedrag (als de geraamde dekking vanuit de reserve) gaan mee over naar 2025.
1.146 V 1.146 N
Subsidie circulair stromen Aan Stichting Breda University of Applied Sciences is een eenmalig subsidie van € 880.000 verstrekt voor de realisatie van haar project Circulaire Stromen met dekking uit het Klimaatfonds. Deze subsidie loopt tot 3112-2027. In 2024 heeft de ontvanger 16,5% gerealiseerd (verwachting was 40%) en is er rekening gehouden met een last en een baat van € 145.000 (conform de financiële regels inzake daadwerkelijke prestatielevering). De restant subsidie van € 735.000 met de geraamde dekking uit de reserve gaat mee naar 2025.
735 V 735 N
Reserve investeringsfonds klimaat Concernopgave Energietransitie De middelen zijn voor de uitvoering van de concernopgave energietransitie. De grotere afwijkingen van deze melding komen voornamelijk uit de deelprogramma’s Opwek en Energiebesparing & Wijkuitvoeringsplannen Energietransitie.
3.511 V 3.511 N
Voor het deelprogramma Opwek is het voordeel op de last circa € 672.000, dit voordeel heeft meerdere verklaringen, zoals o.a. de inspanningen voor regionale opwek is lager door lopende onderzoeken met de regio én Defensie. Ook het uitvoeringsprogramma Energietransitie bedrijven, dat onderdeel is van het deelprogramma Opwek, zorgt voor een voordeel. Dit wordt o.a. verklaard doordat de meerjarige
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
61
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen programmering van de Grote Oogst is bijgesteld, omdat de subsidie tot en met 2027 is verlengd en er hierdoor meer ruimte in de planning is om te komen tot een betere uitvoering van de projecten.
Bedrag
Vanuit het deelprogramma Energiebesparing & Wijkuitvoeringsplannen Energietransitie is het voordeel op de last circa € 1.799.000. Verklaring voor dit bedrag is grotendeels doordat er extra Rijkssubsidies zijn ontvangen in 2023 en 2024 (CDOKE, Energiearmoede en Lokale Aanpak Isolatie), die voor dit deelprogramma zijn ingezet en waardoor er een lagere bijdrage uit de reserve investeringsfonds klimaat nodig is. Daarnaast is er vanuit de incidentele middelen reserve investeringsfonds klimaat (beschikbaar gesteld bij de Begroting 2023) circa € 942.000 een restant over. De verklaring van de restantmiddelen in de programmering is verspreid over de diverse deelprogramma’s en vloeit voort uit de extra Rijkssubsidies die zijn ontvangen én doordat er bij verschillende projecten een langere aanlooptijd nodig is om te komen tot uitvoering dan verwacht. Dit komt door o.a. wetgeving, landelijke- en lokale beleidsvraagstukken. Verder wordt er € 98.000 verklaard vanuit algemene concernprogrammakosten. Deze kosten bestaan voornamelijk uit extern gemaakte kosten voor verbetering van het portfoliomanagement. De restantmiddelen blijven beschikbaar voor de concernopgave energietransitie om ingezet te worden.
In 2025 en volgende jaren worden de middelen uit de reserve investeringsfonds klimaat ingezet op projecten die bijdragen aan de Raadsbesluiten Actualisatie doelen Energietransitie, vastgesteld 10 oktober 2024 én Herziening bestedingsdoelen reserve investeringsfonds klimaat, vastgesteld op 18 november 2024. Rijksmiddelen Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE middelen) Betreft een specifieke uitkering vanuit het Rijk. Er is voor 2024 € 3.893.000 ontvangen aan structurele Rijksmiddelen voor inzet en uitbreiding personele capaciteit ten behoeve van de Klimaatopgave. Van deze middelen zijn de loonkosten van de personele inzet bekostigd én externe kosten van de inhuur van deskundigen. Het saldo van € 258.000 wordt verklaard doordat vanuit deze Rijkssubsidie niet het volledige uurtarief van de tijdschrijvende afdelingen (met name de projectleiders) wordt vergoed, alleen de loonkosten. Het nadelige saldo is niet voorzien in de begroting.
518 V 776 N
Overige afwijkingen -
Lokale Aanpak Isolatie. De Rijkssubsidie Lokale Aanpak Isolatie is in 2024 ingezet voor het project Tilburg Verduurzaamt binnen het programma ‘Aan de Slag met je Huis' ten behoeve van het bieden van subsidie voor isolatie woningen. Dit project is in uitvoering, in 2024 is hiervoor € 1.000.000 geraamd, er is € 535.000 besteed aan uitvoeringskosten en verstrekte subsidie tezamen. De verwachtte projectresultaten zijn achtergebleven, doordat er minder gebruik is gemaakt van de subsidiemogelijkheden dan geraamd. Een bijstelling van het projectplan dient er voor te zorgen dat er vanaf 2025 meer gebruik wordt gemaakt van de subsidiemogelijkheden voor het isoleren van woningen. De niet bestede middelen 2024 worden meegenomen naar 2025 en volgende jaren, conform de voorwaarden van de Rijkssubsidie.
465 V 465 N
-
Overige Klimaatadaptatie dekking reserve investeringsfonds klimaat. De subsidieregeling natuurvriendelijk isoleren, grote oogst en koel Tilburg zitten nog in de opstartfase en zullen in 2025 besteed gaan worden. Het voordeel op de kosten van € 341.000 leidt tot lager onttrekking uit de reserve investeringsfonds klimaat.
341 V 341 N
-
Concernopgave Energietransitie De Grote Oogst: De provinciale subsidie is verlengd tot en met 2027. De middelen zijn bedoeld voor het stimuleren van verduurzaming bedrijventerreinen Loven en Kraaiven-Vossenberg. De uitvoering heeft een langere looptijd dan verwacht doordat er verschillende inzichten zijn vanuit meerdere stakeholders hoe de verduurzaming van bedrijventerreinen moet verlopen. € 375.000 voordeel op de lasten als nadeel op de baten. Regionale Uitvoering energiebesparing; Provinciale subsidie voor de uitvoering van energiebesparingsmaatregelen in de regio, zoals o.a. het opstellen van een One Stop Shop en het opstarten van een Kennis- en leerprogramma Energiearmoede. Beiden zijn in 2024 opgestart en gaan verder in 2025. € 150.000 voordeel op de lasten als nadeel op de baten. Procesmanager Klimaatfonds; de inzet van de procesmanager wordt net als voorgaande jaren ten laste van de reserve investeringsfonds klimaatfonds gebracht. € 98.000 nadeel op de lasten als voordeel op de baten.
175 N 173 N
-
-
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
62
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen - Ontwikkeling viertal hubs: afwikkeling van de voorkosten die gemeente Tilburg heeft gemaakt ten behoeve van de oprichting van het Publiek Ontwikkelbedrijf B.V. € 254.000 nadeel op de lasten als voordeel op de baten. - REKS: Gemeente Tilburg is kassier voor de Regio Hart van Brabant (Regio HvB), de lasten hebben betrekking op de doorbelasting van ontvangen middelen vanuit het Gemeentefonds voor de Regionale Energie- en klimaatstrategie (REKS) die door de Regio HvB wordt uitgevoerd. € 348.000 nadeel op de lasten. - Diverse energieprojecten. In 2024 zijn wij gestart met enkele projecten en onderzoeken in kader van o.a. netwerkcongestie en energiesysteem van de toekomst. Deze projecten en onderzoeken worden afgerond in 2025. De dekking van de lasten vindt plaats via de reserve investeringsfonds klimaat.
Bedrag
-
Advisering Milieu. Bij het opstellen van de begroting 2024 zijn uren geraamd op dit veld die uiteindelijk gerealiseerd zijn binnen het veld groen, blauwe leefomgeving.
285 V
-
Geothermie, wij hebben van derden verkregen middelen - in kader van actieplan geothermie overgemaakt naar Hart van Brabant omdat zij e.e.a. gaan uitvoeren. De lasten en baten waren niet geraamd binnen de begroting 2024,
125 N 125 V
-
Technische overhevelingen: Deze technische overhevelingen betreffen enerzijds externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart of afgerond, maar die we niet meer ongedaan kunnen maken zonder financiële gevolgen en anderzijds interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze technische overhevelingen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de aangegane verplichtingen af te ronden. Aanpak Energiearmoede De Rijkssubsidie Energiearmoede is in 2024 ingezet voor projecten binnen het programma ‘Aan de slag met je huis’. In 2024 zijn lopende projecten voortgezet. Het project de Witgoedregeling is in 2024 succesvol afgesloten. De niet bestede middelen á € 139.000 uit 2024 worden meegenomen naar 2025 en volgende jaren en worden ingezet voor lopende projecten zoals de energiecoaches, conform de voorwaarden van de Rijkssubsidie. Diversen
982 V 982 N
-
-
Totaal afwijkingen
245 V 245 N
139 V 139 N
151 N 472 N
Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Hernieuwbare elektriciteit*
Realisatie 2019 8,3%
Realisatie 2020 12,4%
Realisatie 2021 13,8%
Realisatie 2022 19,4%
* Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Deze indicator geldt voor de hele gemeente (dus niet alleen voor de gemeentelijke organisatie).
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
63
2.3 Vitale Stad
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
64
Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van bewoners en bezoekers Ambitie: Een leefbare, veilige, inclusieve en toekomstbestendige samenleving in Tilburg. Subdoel: Verminderen van criminaliteit Indicatoren Bron
Streefwaarde (2026 t.o.v. 2022)
2022
2023
2024
Aantal misdrijven huiselijk geweld*
politie
-15%
295
291
237
Aantal misdrijven zeden
politie
- 5%
150
103
112
Aantal overige delicten**
politie
Afname
9.488
9.440
8.726
Aantal woninginbraken
politie
-5%
322
350
426
Aantal overvallen
politie
-10%
8
7
4
Aantal straatroven
politie
-10%
49
27
40
Aantal geweldsincidenten***
politie
-5%
1.325
1.266
1.252
* Naast misdrijven met een projectcode huiselijk geweld zoals hier weergegeven, registreert de politie ook incidenten met een zorgformulier huiselijk geweld. Het aantal incidenten met een zorgformulier huiselijk geweld is in het afgelopen jaar afgenomen van 1.975 in 2023 naar 1.754 in 2024 en zit daarmee net boven het aantal van 2022. ** Onder overige delicten verstaan we o.a.: diefstal van brom-, snor-, fietsen, vernieling, fraude (in de meeste gevallen gaat dit om digitale oplichting, zoals whatsappfraude, bankhelpdesk, online aankoopfraude, datingfraude, etc.), winkeldiefstal, diefstal uit garage/tuinhuis, zakkenrollerij, drugshandel en mensenhandel, etc. *** Onder geweldsincidenten verstaan we: openlijke geweldpleging, bedreiging, mishandeling
Subdoel: Verminderen van overlast Indicatoren
Aantal meldingen overlast van jongeren/jeugd Aantal meldingen overlast van een verward/overspannen persoon Aantal meldingen overlast dak- en thuislozen Aantal meldingen drugs/drankoverlast Overige overlast**
Bron
Streefwaarde (2026 t.o.v. 2022)
2022
2023
2024
politie en CMP/Fixi politie en CMP/Fixi politie en CMP/Fixi politie en CMP/Fixi politie en CMP/Fixi
Afname
1.866
1.899*
2.119
Afname
1.495
1.889
1.804
Afname
836
766
757
Afname
977
1.111
1.112
Afname
1.432
1.255
1.270
* Dit aantal is aangepast. Vorig jaar zijn 1.836 meldingen gerapporteerd, dit hadden er 1.899 moeten zijn. Het verschil wordt verklaard door een systeemfout. **Onder overige overlast vallen de volgende categorieën: huisvredebreuk, burengerucht (relatieproblemen), afsteken vuurwerk, overlast prostitutie, overlast stank/rook/stof
Indicatoren
Bron
Streefwaarde
2021
2022
2023
2024
Rapportcijfer voor de mate van overlast (van het gedrag) van anderen die inwoners ervaren in hun buurt?* Rapportcijfer voor de mate van overlast van alcohol- en/of drugsgebruik die inwoners ervaren in hun buurt?**
LEMON (tweejaarlijks)
Hoger rapportcijfer
6,2
-
6,2
-
LEMON (tweejaarlijks)
Hoger rapportcijfer
-
-
6,6
-
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
65
Indicatoren
Bron
Streefwaarde
2021
2022
2023
2024
Rapportcijfer voor de mate van overlast van criminaliteit die inwoners ervaren in hun buurt?**
LEMON (tweejaarlijks)
Hoger rapportcijfer
6,7
-
6,3
-
* Hoe hoger de score, hoe positiever de reactie (hoe hoger het rapportcijfer, hoe minder de ervaren overlast). ** De LEMON is doorontwikkeld; in de vragenlijst is een aantal vragen vernieuwd. Dit heeft geleid tot een aanpassing/ toevoeging van indicatoren. Deze vragen zijn in 2021 niet gesteld.
Subdoel: Verminderen onveiligheidsgevoelens Indicatoren Bron Gemiddeld rapportcijfer veiligheidsbeleving* Rapportcijfer voor de mate waarin inwoners verwachten om zelf slachtoffer te worden van criminaliteit in hun buurt?**
LEMON (tweejaarlijks) LEMON (tweejaarlijks)
Streefwaarde
2021
2022
2023
2024
Hoger rapportcijfer Hoger rapportcijfer
7,37
-
7,07
-
-
-
6,7
-
* Hoe hoger de score, hoe positiever de reactie (hoe hoger het rapportcijfer, hoe minder de ervaren overlast). ** De LEMON is doorontwikkeld; in de vragenlijst is een aantal vragen vernieuwd. Dit heeft geleid tot een aanpassing/ toevoeging van indicatoren.
Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan/Wat kan beter Aandachtsgebied 1: Openbare orde en leefbaarheid Wat is goed gegaan • Straatintimidatie: Onze bewustwordingcampagnes (zowel offline als online) gericht op omstanderinterventie waren succesvol en effectief. Daarnaast is tijdens onder andere de TOP-week, de Week van de Veiligheid, en Orange the World (op een ludieke manier) actie gevoerd om aandacht te vragen voor het onderwerp en het meldpunt. Daarnaast is er onderzoek gedaan naar de meldingsbereidheid, de strafbaarstelling en omstanderinterventie. Hieruit zijn aanbevelingen gekomen en daar gaan wij verder mee aan de slag. • Toezicht en handhaving: Sinds juli 2024 is toezicht en handhaving gebiedsgericht georganiseerd, waardoor boa’s en toezichthouders bij elkaar zitten. Samen met relevante partners pakken we de leefbaarheidsproblemen in de wijk integraal aan. We hebben gekeken naar de Rotterdamse Verkeersaso Aanpak en afspraken gemaakt over het uitvoeren van een soortgelijke pilot samen met politie. Voor de vervanging van het camerasysteem is budget beschikbaar gesteld en de camera’s en infrastructuur worden conform voorstel vervangen. De in 2024 geplande vervangingen zijn uitgevoerd. • Evenementenbeleid: In 2024 hebben we stappen gemaakt om bij grote stadsbrede evenementen efficiënter en datagericht te kunnen werken.
Kermis 2024 was de eerste waar het veiligheidsteam (bestaande uit gemeentelijke collega's en hulpdiensten) één dashboard gebruikte waardoor het mogelijk was om direct, op basis van -reeds beschikbare- data, een goede risico inschatting van het evenement/incident te maken. Ook op het gebied van crowdmanagement zijn er stappen gezet. Zo zijn we tijdens de kermis 2024 gestart met druktemetingen op bepaalde punten van de kermis. Dit biedt ondersteuning bij het maken van besluiten op het gebied van crowdmanagement. Ook deze gegevens zijn door het veiligheidsteam af te lezen in het dashboard. • (woon)overlast: Het aantal meldingen overlast van verwarde/overspannen personen en overlast dak- en thuislozen is afgenomen. Onze inzet hierop blijft ongewijzigd. Wat kan beter • Zeer ingrijpende criminaliteit (High Impact Crimes): Het aantal woninginbraken is in 2024 (426) toegenomen t.o.v. 2023 (350), ondanks de inzet van diverse campagnes om woninginbraak te voorkomen (BuurTent, buurtpreventie, wijkbladen). Sinds 2019 zien we dat het aantal
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
66
Aandachtsgebied 1: Openbare orde en leefbaarheid woninginbraken zich stabiliseert; gemiddeld 350 woninginbraken per jaar. Er is geen specifieke verklaring voor de stijging in 2024, maar het geeft wel aanleiding om, samen met de buurtpreventie, extra aandacht te blijven vragen voor woninginbraken, met name rondom de donkere dagen en de vakanties. o Het aantal straatroven is in 2024 weliswaar licht toegenomen t.o.v. 2023, maar over een langere periode is de toename en het aantal niet uitzonderlijk. Straatroven zijn over de stad en het jaar verspreid (met een piek in de zomer en een kleinere piek in december). • (woon)Overlast: Het aantal meldingen overlast jongeren/jeugd is gestegen in 2024. Onze inzet op vroegsignalering heeft op dit punt nog niet geleid tot de gewenste afname van meldingen. Zowel uit de criminaliteitsindex, als uit afzonderlijke politiegegevens blijkt dat de objectieve veiligheid in Tilburg groot is in vergelijking met andere gemeenten van vergelijkbare grootte (het aantal misdrijven en incidenten is lager dan in vergelijkbare andere gemeenten). Wanneer echter naar de subjectieve veiligheid wordt gekeken, de mate waarin inwoners zich onveilig voelen in hun eigen buurt, dan ontstaat een ander beeld. Onze Leefbaarheidsmonitor (Lemon) laat in de laatste meting (2023) een negatieve ontwikkeling van de veiligheidsgevoelens zien.
Ook het rapportcijfer dat wordt gegeven voor de overlast die men ervaart van criminaliteit is lager. Dit is aanleiding geweest om een nader onderzoek te starten naar de veiligheidsbeleving van onze inwoners. Aandachtsgebied 2: Zorg en veiligheid Wat is goed gegaan • Toezicht Sociaal Domein versterken: o De Beleidsregel Last onder dwangsom is vastgesteld en landelijk verspreid via VNG Naleving. o Het (regionaal) mandaat en de aanwijzingsbesluiten toezichthouders (incl. GGD) zijn geactualiseerd. o Alle regiogemeenten zijn fysiek bezocht ter kennismaking en om te komen tot het inrichten van regionaal toezicht (zoals een regionaal meldpunt). o Samen met ROC Tilburg en zorgverzekeraar CZ is lesmateriaal ontwikkeld om young professionals handelingsperspectief te bieden bij zorgsituaties waar signalen van misbruik van zorggelden of fraude zijn. o Binnen de Proeftuin aanpak Zorgfraude hebben we, in samenwerking met de regio Twente: Een aangepast stappenplan voor de screening van zorgaanbieders inclusief Bibob is opgeleverd in samenwerking met Twente. Het kader Toezien en Toezicht opgesteld. Een werkwijze ontwikkeld voor het toezien op de jaarverantwoording van zorgaanbieders met een afgesproken rendementsmax van 3%, met behulp van de zogenaamde Aanbiedermonitor van A-Insights. Deze monitor brengt financiële cijfers van zorgaanbieders in kaart.
Zo kunnen gemeenten continuïteitsrisico’s en rechtmatigheid signaleren. Onderzoek gedaan naar de kwaliteit van pgb aanbieders (regionaal). Een werkinstructie opgesteld voor het op vrijwillige basis delen van gegevens over zorgaanbieders tussen zorgkantoor (VGZ), zorgverzekeraar (CZ) en gemeente. Met als doel om gegevensdeling mogelijk te maken binnen de wettelijke kaders en om Zorgfraude te voorkomen, vroegtijdig te signaleren en te bestrijden, alsmede om in algemene zin het onderzoek naar rechtmatige en doelmatige zorgverlening te bevorderen. o Ten behoeve van Welkom in Tilburg is een juridische verkenning uitgevoerd naar controletaken Opvang Ontheemden Oekraïne • Themagericht aanpak: o Mensenhandel In 2024 hebben we ons gericht op het verder inbedden van de aanpak mensenhandel binnen de bestaande structuren voor de aanpak van complexe casuïstiek en het ondervangen van de huidige kwetsbaarheid van de functie van coördinator aanpak mensenhandel. Dit heeft geleid tot de aanstelling van een regisseur met taakaccent mensenhandel bij het Zorg- en Veiligheidshuis die vanaf maart 2025 gaat starten. Dit is een belangrijke stap in het verbeteren van de integrale aanpak van mensenhandel, met oog voor zowel de dader- als de slachtofferkant en het helpt ons bij het beter registreren van casuïstiek mensenhandel.
Verder hebben we ingezet op: het versterken van de samenwerking tussen het programma ondermijning en de aanpak van mensenhandel. Zo werken we onder andere samen ten behoeve van het aanstellen van aandachtsfunctionarissen ondermijning/mensenhandel zowel binnen de gemeente als bij externe partners. samenwerking met het team Toezicht & Handhaving ten aanzien van de prostitutiecontroles. Eenmaal heeft dit geleid tot de start van een opsporingsonderzoek mensenhandel. Daarnaast zijn er 21 sekswerkers op eigen verzoek naar aanleiding van de prostitutiecontroles doorgeleid naar het prostitutie maatschappelijk werk. Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
67
Aandachtsgebied 2: Zorg en veiligheid bewustwording en handelingsperspectief voor professionals rondom signalen van mensenhandel, onder andere in de regionale week tegen mensenhandel. Scholing van onder andere gemeentepersoneel en personeel van de Oekraïne-opvanglocaties op het gebied van mensenhandel. Daarnaast zijn de coaches van de familieaanpak getraind op het gebied van criminele uitbuiting.
Radicalisering en polarisatie: Ook in 2024 hebben we meerdere trainingen en voorlichtingen voor professionals verzorgd. Daarmee dragen we bij aan kennis, inzicht en handelingsperspectief voor professionals. Aandacht ging met name uit naar het antiinstitutioneel extremisme; voor collega's hebben we een handelingskader geboden. In oktober 2024 organiseerden wij een themadag voor betrokken professionals uit de regio Zeeland-West-Brabant.
Veilige school: In 2024 hebben we het handelingsprotocol en de instrumentenkaart vertaald naar een digitaal product, zodat dit in 2025 als digitaal platform Veilige school gelanceerd kan worden. Daarnaast hebben we, samen met de schoolbesturen, stilgestaan bij de opdracht, het doel en de rollen van de regiegroep Veilige School. Dit heeft geleid tot een wijziging van de Regiegroep in een Adviesgroep Veilige School. Hierdoor kunnen we nog beter kennis en kunde delen met scholen, inspelen op nieuwe trends en ontwikkelingen en handelingsperspectief geven.
• Jeugdoverlast en -criminaliteit (jeugdgroepenaanpak/7-stappenmodel): In 2024 hebben we de jeugdaanpak verstevigd door onder andere het trainen van de coördinatoren Jeugd en Veiligheid en het optimaliseren van het werkproces. Onze jeugdboa’s zijn aangesloten bij de jongerentafels. Hier maken we afspraken met betrekking tot samenwerking met partners voor een gezamenlijke integrale aanpak. Wat kan beter • Jeugdoverlast en -criminaliteit (jeugdgroepenaanpak/7-stappenmodel): De persoons- en systeemgerichte aanpak voor complexe jeugd (vanuit PMG) is nog onvoldoende daadwerkelijk ingericht omwille van procesmatige en juridische vraagstukken. Dit wordt samen met het Zorg- en Veiligheidshuis, Politie en OM verder ingericht. • Veilige school: We hebben 2024 met name gebruikt voor de herijking van de regiegroep Veilige School en hebben we geïnvesteerd in de samenwerking, waardoor we nog niet toegekomen zijn aan praktische uitvoering, zoals bijvoorbeeld thema bijeenkomsten. • Toezicht Sociaal Domein versterken: Vanuit Toezicht Sociaal Domein (WMO-Jeugdwet) bijdragen aan betere screening aan de “voorkant” dus vanaf indicatieproces bij de Toegang en een betere screening van nieuwe toetreders op de zorgmarkt. Dit draagt bij aan het uitgangspunt “van handhaven achteraf naar voorkomen aan de poort”.
Samenwerking met IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) en Nza (Nederlandse Zorgautoriteit) om als één toezichthoudende overheid op te kunnen treden. Dit draagt bij aan administratieve lastenverlichting zorgaanbieders en zorgt voor effectievere aanpak zorgfraude. • Mensenhandel: De procesmatige en juridische vraagstukken rondom het inbedden van de aanpak mensenhandel bij het Zorg- en Veiligheidshuis Midden Brabant zijn nog niet voltooid. Individuele casussen worden al wel aangemeld en opgepakt. De aanpak van criminele uitbuiting moet nog verder doorontwikkeld worden in samenwerking met het programma ondermijning. Aandachtsgebied 3: Aanpak ondermijning Wat is goed gegaan • Versterken integrale programma aanpak Ondermijning (via casuïstiek) o Weerbare stad: In alle drie focuswijken, Tilburg Noord, Tilburg West en Groenewoud staat de intensieve leefbaarheidsaanpak en werken woningcorporaties, politie en gemeente samen aan de veiligheid en leefbaarheid binnen deze wijken. Daarnaast is de samenwerking i.r.t. andere domeinen versterkt binnen het convenant wonen. o Weerbare branches: We hebben vooral ingezet op de thema’s agrarisch buitengebied, vastgoed, horeca, zorgfraude en cybercriminaliteit. Zo hebben we in 2024 alle agrarische bedrijven en bewoners/recreanten in de buitengebieden (inclusief voor de dorpen Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
68
Aandachtsgebied 3: Aanpak ondermijning Udenhout, Berkel-Enschot en Biezenmortel) fysiek benaderd of bezocht in samenwerking met het PVO-BZ (Platform Veilig Ondernemen Brabant-Zeeland), ZLTO, Duinboeren, inwoners, Staatsbosbeheer, waterschap en andere partners, waardoor het veilig en weerbaar ondernemen en wonen in onze buitengebieden aanzienlijk is verbeterd. Daarnaast is er een toolbox Vastgoed ontwikkeld en uitgereikt aan 45 notarissen en makelaars en hebben we, samen met de Koninklijke Horeca Nederland (regio Brabant Zeeland), een plan van aanpak gemaakt waarmee Horecaondernemers handvatten aangeboden krijgen om inmenging van criminaliteit te onderkennen en daartoe ook te handelen. o Weerbare overheid: Er is een start gemaakt met de rol van aandachtsfunctionarissen binnen enkele teams op thema's binnen de aanpak van ondermijning. Zo werken we aan een kennisniveau van deze collega's en zijn zij binnen de eigen expertise het aanspreekpunt voor ondermijning. Dit breiden we uit op meerdere onderwerpen (denk aan de wet Bibob maar ook Mensenhandel). •
Versterken van onze informatiepositie We hebben de samenwerking met kennisinstellingen als Tilburg University, Avans en TNO op verschillende thema’s versterkt door ze aan de voorkant te betrekken bij adviseringsvraagstukken maar ook tijdens en na projecten bij monitoring- en evaluatievragen.
•
Voorkomen jonge aanwas criminele organisaties In 2024 hebben we ingezet op de verduurzaming van de familieaanpak. Monitoring en verantwoording van de resultaten zijn middels registratie beter in kaart te brengen. Daarnaast is, in samenwerking met de politie, de wijze van informatiedeling opnieuw bekeken. Daarnaast zijn er in tal van andere interventies 10-tallen jongeren en gezinnen bereikt. In de persoonsgerichte ondersteuningstrajecten is in 2024 de evaluatie naar effectiviteit van deze interventies gestart in samenwerking met het center of expertise van de Avans Hogeschool. In dit anderhalf-jarig traject leren we van de werkzame bestanddelen en is er ruimte tot verscherping en groei binnen deze interventies.
• Voortzetten van de repressieve aanpak Zowel in districtelijk BIT (Bestuurlijk Interventieteam) verband als vanuit lokale Toezicht en Handhavingsinitiatieven zijn er vanuit ondermijningscasuïstiek, op meerdere thema's controles gedaan in Tilburg en omliggende gemeenten. Daarnaast hebben we in RIEC-verband in meerdere casussen geparticipeerd en heeft dit in enkele gevallen geleid tot strafrechtelijke, bestuursrechtelijke of fiscale interventies. Daarnaast hebben we maandelijks, samen met de politie, gecontroleerd op illegale prostitutie in panden in Tilburg. Er zijn 50 adressen gecontroleerd en 24 last onder dwangsommen, aan de eigenaar van een pand, opgelegd omdat er illegale prostitutie plaatsvond. Er zijn 7 dwangsommen verbeurd voor een herhaalde overtreding. Een signaal van mensenhandel is doorgezet naar de coördinator mensenhandel. Wat kan beter • Versterken integrale programma aanpak Ondermijning (via casuïstiek) o Weerbare overheid: Er liggen goede voorbeelden van screeningsbeleid en het invoeren van de VOG-P als standaard. In 2024 hadden we onvoldoende capaciteit beschikbaar om dit verder uit te werken voor Tilburg. We willen dit in 2025 wel prioriteren. o Weerbare branches: Kwetsbare sectoren zoals transport en logistiek en de uitzendbranche vragen om meer integraliteit en verdieping. Dit is in 2024 nog onvoldoende van de grond gekomen.
Aandachtsgebied 4: Digitale veiligheid Wat is goed gegaan • Vergroten digitale weerbaarheid van de stad, inwoners en ondernemers. In 2024 hebben we, in samenwerking met politie en diverse maatschappelijke organisaties, ruim twintig grotere en kleinere bijeenkomsten georganiseerd voor senioren rondom het thema digitale weerbaarheid. Daarmee hebben we zeker 2.000 senioren weten te bereiken. Tijdens de bijeenkomsten werd ingegaan op diverse vormen van (digitale) oplichting, denk bijvoorbeeld aan nepagenten of bankhelpdeskfraude. Het belangrijkste doel van de bijeenkomsten was (en is nog steeds) om het onderwerp bespreekbaar te maken. Daarnaast zijn diverse basisschoolklassen aan de slag gegaan met Hackshield, en konden ondernemers met vragen over cybersecurity voor diverse workshops terecht bij Station88. • Voorkomen van slachtofferschap (inzet op kwetsbare groepen) en voorkomen daderschap
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
69
Aandachtsgebied 4: Digitale veiligheid Begin 2024 hebben we, samen met onder andere de gemeente Breda, politie en het OM, het Re_b00tcmp Event georganiseerd, voor jongeren met IT-talent. Jongeren met IT-talent zijn interessant voor criminele organisaties, en zijn daarom kwetsbaar om geronseld te worden voor illegale activiteiten. Tijdens het Re_b00tcmp Event zijn jongeren én hun ouders bewustgemaakt van de do’s en don’ts bij hacken, en konden jongeren kennismaken met diverse bedrijven uit de security-industrie voor bijvoorbeeld een stage. Wat kan beter • Voorkomen van slachtofferschap (inzet op kwetsbare groepen) en voorkomen daderschap Het opzetten van een community van jongeren die zich inzet om andere jongeren, ouders, broertjes en zusjes in de wijk te behoeden voor zowel slachtofferschap als daderschap van digitale criminaliteit heeft enige vertraging opgelopen. Een aantal van de activiteiten zijn hierdoor doorgeschoven naar 2025. Aandachtsgebied 5: Fysiek veilige leefomgeving Wat is goed gegaan • Brandveiligheid: Er zijn brandveiligheidscontroles uitgevoerd bij scholen, hotels, locaties waar minder zelfredzame burgers wonen of verblijven en evenementen. Er is gehandhaafd op noodzakelijke verbeteractie. • Bouwveiligheid: Begin 2024 zijn er nog veel vergunningen onder de Wabo verleend.
Het controleren en opleveren van deze bouwwerken is gebeurd conform de Wabo methodiek (risico gericht toezicht). Op 1 januari is de Wkb (Wet Kwaliteitsborging) voor gevolgklasse 1 gedeeltelijk in werking getreden. Afwijkend van de verwachting is het deel verbouw gevolgklasse 1 nog niet in werking getreden. Dit deel valt nog onder het regulier bouwtoezicht en is conform Wabo systematiek gecontroleerd. Wat kan beter • Brandveiligheid: Bij de kamerverhuurcontroles zijn door personele omstandigheden niet alle geplande controles uitgevoerd. • Bouwveiligheid: De eerste bouwmeldingen in het kader van de Wkb zijn in juli 2024 ingediend. Het aantal bouwmeldingen blijft achter bij de verwachting. De kwaliteit van ingediende bouwmeldingen en aangeleverde stukken is teleurstellend. Dit vraagt capaciteit van team vergunningen van Dienstverlening en team Toezicht en handhaving van Veiligheid en Wijken. Enkele van de bouwmeldingen zijn in uitvoering, er zijn nog geen bouwwerken opgeleverd. Er is onvoldoende ervaring opgedaan om personele gevolgen door de Wkb en het wegvallen van de leges goed in beeld te kunnen brengen.
Wat heeft het gekost - financiën Openbare orde en veiligheid x € 1.000
Oorspronkelijke Gewijzigde begroting begroting
Rekening 2024
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Lasten
38.953
42.156
41.006
1.150
V
Baten
-1.572
-3.849
-4.004
155
V
Saldo van lasten en baten
37.382
38.308
37.002
1.306
V
Toevoeging reserves
0
734
814
80
N
Onttrekking reserves
-581
-1.240
-1.109
131
N
Saldo reserves
-581
-506
-295
211
N
36.801
37.801
36.707
1.094
V
Totaal
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overige afwijkingen
Bedrag
-
235 V 235 N
Preventie met Gezag (PMG), er zijn lagere kosten gemaakt in het kader van Preventie met Gezag (PMG) dan begroot. Deze lagere kosten gaan gepaard met een lagere onttrekking van de subsidie. Een deel van de kosten is niet gedekt uit PMG maar uit de subsidie Social Lab. Vanwege gebrek aan personele inzet zijn de werkzaamheden verlaat gestart, deze werkzaamheden zullen alsnog aanvangen in 2025. De ongebruikte middelen blijven beschikbaar voor het programma PMG
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
70
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen - Er zijn incidenteel extra middelen beschikbaar gesteld vanuit de Taskforce-RIEC ten behoeve van het Informatie Knooppunt Veiligheid en ten gunste van de bestrijding mensenhandel.
Bedrag 102 V
-
Een deel van de werkzaamheden bekostigd uit versterkingsgelden wordt doorgeschoven naar 2025, deze gaan in een andere dan beoogde vorm namelijk gezamenlijk met andere gemeentes uitgevoerd worden.
101 V 101 N
-
In het kader van milieuzaken zijn hogere dwangsommen opgelegd waarmee hogere baten zijn gerealiseerd.
18 N 205 V
-
Transitiefonds Wijkgericht Werken, toelichting is samengevat onder Vitale Stad, aantrekkelijke leefomgeving.
131 V 131 N
-
Er zijn lagere kosten gemaakt met betrekking tot Opleiden, Trainen en Oefenen voor de Districtelijke Crisisorganisatie. Door een versnelde afronding van opleidingen in de voorgaande jaren is de opleidingsbehoefte gedurende het jaar lager dan verwacht.
51 V
-
Er is een voordeel op de organisatiekosten gerealiseerd. Dit heeft mede met het resultaat op de corporate overhead te maken. Zie voor meer informatie hoofdstuk 3 Bedrijfsvoering. - De technische overhevelingen betreffen enerzijds externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart of afgerond, maar die we niet meer ongedaan kunnen maken zonder financiële gevolgen en anderzijds interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze technische overhevelingen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de aangegane verplichtingen af te ronden. - Diversen Totaal afwijkingen
411 V 80 V 80 N
343 V 1.094 V
Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren) Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners) Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners) Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag, per 1.000 inwoners)
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
Realisatie 2021 20 2,2 6,5 1,8 8,5
71
Realisatie 2022 25 3,2 6,7 1,4 8,0
Realisatie 2023 19 3,5 5,8 1,5 7,7
Realisatie 2024 24 2,9 5,8 1,8 7,4
Aantrekkelijke leefomgeving Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: De omgeving waarin we wonen, werken en recreëren draagt bij aan de vitaliteit, gezondheid en de veiligheid De leefomgeving draagt bij aan het behalen van doelen op tal van terreinen, niet alleen aan de doelen van Vitale stad maar ook aan het realiseren van doelen binnen de Duurzame en Inclusieve stad. Andersom richten veel velden zich niet primair op het bevorderen van de aantrekkelijkheid van de leefomgeving maar dragen er wel aan bij. Met de uitvoering van onze projecten maken we de stad steeds veiliger en is de openbare ruimte meer en meer bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering. Met de juiste inrichting bevorderen we de biodiversiteit, nodigen we uit tot spelen en ontmoeten en dragen we ook bij aan een aantrekkelijke stad voor bezoekers. De nadruk ligt op de aantrekkelijkheid, toegankelijkheid en beleving van de openbare ruimte en de relatie daarvan met de waardering die de gebruiker heeft voor die openbare ruimte. Indicatoren die uitdrukken hoe ingrepen in de openbare ruimte bijdragen aan deze onderliggende doelen, beschrijven we onder meer bij het veld Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit. Tilburg staat voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving.
De komende jaren wordt aan de hand van het Uitvoeringsplan Omgevingskwaliteit en de Roadmap voor het omgevingsplan toegewerkt naar een integraal programma omgevingskwaliteit. Doel: Ruimtelijk erfgoed draagt bij aan de herkenbaarheid, aantrekkelijkheid en identiteit van de Tilburg Indicatoren Bron Streef2020 2022 2023 waarde Waardering van het ruimtelijk Burgeronderzoek * 6,3 6,5 erfgoed door inwoners (tweejaarlijks)
2024 6,6
* Bij de volgende herijking van de Kadernota zal een streefwaarde worden bepaald bij deze indicator.
Doel: Gemeentelijk maatschappelijk vastgoed is toekomstbestendig, functioneel en toegankelijk Indicatoren Bron Streef2021 2022 waarde Onderhoudsscore van het NEN 2767 3 3 3 gemeentelijke vastgoed Huurderstevredenheid Klant7 6,8 tevredenheidsonderzoek (KTO) (tweejaarlijks) Percentage gebouwen dat Inventarisatie 100% 61% 75% voldoende tot goed toegankelijk is Stichting Zet Percentage CO2-reductie t.o.v. Erbis en Fastlane -2% per -11,8% n.b. 2019 jaar
2023
2024
3
3 niet uitgevoerd *
85%
95%** niet voorhanden** *
*In 2024 heeft geen klanttevredenheidsonderzoek (KTO) plaatsgevonden. De reden hiervoor is het feit dat wij eind 2023 besloten hebben om contract met de onderhoudsaannemer niet te verlengen. De tevredenheid over onderhoud is een belangrijk onderdeel van het KTO. Het heeft echter weinig toevoegde waarde om dat te meten bij een aannemer van wie het contract eindigt. Medio 2025 starten de nieuwe aannemers, eind 2025 zal het onderzoek dan alsnog plaatsvinden. **Het project om de openbaar toegankelijke gebouwen in eigendom van de gemeente, voldoende tot goed toegankelijk te maken, is nagenoeg afgerond. Bij een aantal gebouwen lukt het (in een deel van het gebouw) niet om tot een 100% score te komen. Hierover heeft afstemming plaatsgevonden met Toegankelijk Tilburg en is ingezet op het maximaal wel haalbare. Ook de in 2024 gekochte of gehuurde gebouwen in de portefeuille voldoen nog niet geheel aan de toegankelijkheidseisen. Deze pakken we op binnen de gebouwenexploitatie en zullen worden gedekt vanuit de huur. ***2% reductie per jaar verwachten we zeker te halen. Het is op dit moment met de verduurzaming van gebouwen, wijzigingen in bedrijfsvoeringen, terugleveringsproblemen van zonnepanelen en splitsingen van meters echter niet mogelijk om de exacte jaarlijkse reductie betrouwbaar weer te geven.
We werken er samen met het adviesbureau, dat voor ons de informatie analyseert, aan dit zo snel mogelijk op te lossen.
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
72
Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan/Wat kan beter Doel: De omgeving waarin we wonen, werken en recreëren draagt bij aan de vitaliteit, gezondheid en de veiligheid Wat is goed gegaan • In april 2024 is het Uitvoeringsplan Omgevingskwaliteit vastgesteld en is er gestart met de uitvoering hiervan. Belangrijke resultaten zijn: • In juni is de eerste Tilburg Architectuurprijs uitgereikt. In totaal zijn er 53 inzendingen binnengekomen wat een hoge opkomst is voor deze eerste editie. • In juli heeft de landelijke Dag van de Ontwerpkracht plaatsgevonden in de Loc-hal. Met een drietal workshops is ons programma omgevingskwaliteit gedeeld en vanuit ontwerpend perspectief bediscussieerd met een professioneel publiek. • Er is gestart met de herziening van de huidige welstandsnota naar een Nota Omgevingskwaliteit. In 2025 zal deze nota afgerond worden. • De kwaliteitsinstrumenten Stadsatelier, de Open Oproep en Ontwerpersselecties zijn doorontwikkeld. In 2025 wordt gestart met de uitvoering hiervan. Wat kan beter • Het Uitvoeringsplan Omgevingskwaliteit is in de loop van 2024 vastgesteld. Hierdoor zijn er in de begroting van 2024 geen te verwachten resultaten en mijlpalen opgenomen. Voor dit doel is daarom alleen benoemd wat goed is gegaan.
Doel: Ruimtelijk erfgoed draagt bij aan de herkenbaarheid, aantrekkelijkheid en identiteit van Tilburg Wat is goed gegaan • Erfgoed wordt integraal betrokken bij de ontwikkeling van de omgevingsvisie. De Routekaart Ruimtelijk Erfgoed en de daarin opgenomen basiskaart vormt hierbij de basis. De realisatie van de dynamische basiskaart volgt de planning en capaciteit zoals vastgesteld in de Roadmap Omgevingsplan. • Er zijn eind 2024 twee gebiedsbiografieën met transformatiekader uitgevoerd door verschillende bureaus, deze zijn in concept afgerond. Begin 2025 worden deze definitief gemaakt en dienen conform het uitvoeringsplan als pilots voor de verdere aanpak in 2025 en verder. • In 2024 zijn 55 panden in procedure gebracht in voorbereiding op een eventuele aanwijzing als monument. De inventarisatie van waardevol erfgoed uit de periode 1965 – 1990 is begonnen en wordt in fases uitgevoerd. Fase 1 (het overkoepelende verhaal en de start van de inventarisatie met de heemkundekringen) is in 2024 gestart en wordt in 2025 afgerond. • Subsidieregeling erfgoed is vastgesteld en in werking getreden. Het volledige budget van 2024 voor monumentensubsidies is besteed. • Het rijk heeft een subsidie van € 850.000 toegekend om de cultuurhistorisch waardevolle vloeivelden (Pauwels) opnieuw in te zetten voor schoon water.
Wat kan beter • De voorbereiding en aanwijzing van monumenten en cultuurhistorisch waardevolle ensembles blijft een omvangrijke opgave, ook op administratief en juridisch gebied. Dit is vertraagd vanwege onvoldoende externe beschikbare capaciteit. • Het opstellen van de visie samenhang ruimtelijk en immaterieel erfgoed heeft vertraging opgelopen. Het opstellen van de visie wacht op de vaststelling van de collegenota Naar een Erfgoedhuis Tilburg (1e en 2e kwartaal 2025). Doel: Gemeentelijk maatschappelijk vastgoed is toekomstbestendig, functioneel en toegankelijk Wat is goed gegaan • In 2024 heeft besluitvorming plaatsgevonden over het voorbereidingskrediet Textielmuseum/Drögegebouw ten behoeve van de ontwerpfase en over aanvullend krediet voor het opstellen van een definitief huisvestingsplan voor het Paleis. Voor de Turnhal is het aanbestedingsproces gestart om tot een ontwerpteam te komen. • In 2024 zijn 2 gebouwen gekocht voor de ijzeren voorraad. Vooralsnog is het voor deze gebouwen niet nodig om een beroep te doen op de beschikbaar gestelde onrendabele top. • Van alle te verduurzamen gebouwen onder roadmap 2.0 is de businesscase gereed en zijn de werkzaamheden uitgevoerd of komen nog dit jaar in uitvoering.
Uitzondering is DOC-T, waarbij vaststelling van de begroting 2025 is besloten de geplande verduurzaming van het pand niet door te zetten, vanwege kapitaalvernietiging als gevolg van toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Wat kan beter • Het voorleggen van de resultaten van het verdiepend haalbaarheidsonderzoek van Witzy heeft nog niet plaatsgevonden, omdat er nog doorgesproken wordt met betrokken partners over de programmatische invulling. We ronden dit uiterlijk tweede kwartaal 2025 af ten behoeve van besluitvorming.
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
73
Doel: Gemeentelijk maatschappelijk vastgoed is toekomstbestendig, functioneel en toegankelijk • De scenariostudie naar toekomstbestendig onderhoud heeft vertraging opgelopen, vanwege het feit dat in 2024 eerst voor alle gebouwen een nieuwe NEN conditiemeting is uitgevoerd. De resultaten daarvan worden voorjaar 2025 verwacht, waarna de scenariostudie zal plaatsvinden. • Er heeft nog geen aanbesteding voor plaatsing zonnepanelen plaatsgevonden, vanwege de problematiek op het elektriciteitsnet (netcongestie, teruglevering). Wel zijn alle gebouwen constructief onderzocht op technische geschiktheid en ruimte voor plaatsing panelen. • De verbouwing van NS-plein 17-18 heeft nog niet plaatsgevonden, gelet op het feit dat het voldoen aan de eisen van toegankelijkheid (met name op de verdieping) niet mogelijk lijkt en dus niet functioneel geschikt te maken is voor hetgeen Feniks er programmatisch wil uitvoeren. We zijn met Feniks in gesprek over een oplossing.
Wat heeft het gekost - financiën Aantrekkelijke leefomgeving x € 1.000
Oorspronkelijke Gewijzigde begroting begroting
Rekening 2024
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Lasten
40.124
43.636
37.209
6.428
V
Baten
-18.730
-18.242
-18.249
6
V
Saldo van lasten en baten
21.394
25.394
18.960
6.434
V
Toevoeging reserves
107
4.557
7.285
2.728
N
Onttrekking reserves
-5.735
-7.426
-6.343
1.083
N
Saldo reserves
-5.627
-2.869
942
3.811
N
Totaal
15.767
22.525
19.902
2.623
V
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overheveling wateroverlast maatschappelijk vastgoed door regenval en hoog grondwaterpeil Bij de tussenrapportage 2024 is melding gedaan van € 500.000 voor schade aan het gemeentelijk vastgoed en schade bij onze huurders als gevolg van het gestegen grondwaterpeil. Dit bedrag is niet volledig besteed in 2024, omdat nog niet alle schades bekend c.q. afgewikkeld zijn. Gezien de omvang van geleden schades volgt er mogelijk nog een aanvullende melding bij de tussenrapportage 2025. Voorgesteld wordt om de niet bestede middelen 2024 à € 227.000 over te hevelen naar 2025 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.
Bedrag 227 V
Overheveling Tilburgers in positie Voor de uitvoering van de motie "Tilburgers in positie" was € 225.000 beschikbaar voor gebiedsontwikkelingen. Bij de Tussenrapportage is voorgesteld de pilotperiode door te laten lopen tot 2025 onder gelijktijdige overheveling van € 150.000. In 2024 zijn maar een beperkt aantal gebiedsontwikkelingen opgestart. Om de pilots in 2025 uit te kunnen voeren wordt daarom voorgesteld de resterende incidentele middelen voor een bedrag van € 57.000 over te hevelen naar 2025 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.
57 V
Overheveling Routekaart ruimtelijk erfgoed Voor de Routekaart Ruimtelijk Erfgoed zijn in de programmabegroting 2024 incidentele middelen ter beschikking gesteld. Die incidentele middelen waren grotendeels geraamd in het jaar 2024. Een aantal opgaven, zoals de gebiedsbiografieën met toekomstperspectief, zijn in de Routekaart echter over meerdere jaren ingepland. Daarnaast is er vertraging ontstaan o.a. bij de realisatie van de dynamische kaart ruimtelijk erfgoed door afhankelijkheid van de nota omgevingskwaliteit, omgevingsvisie en omgevingsplan en een extern capaciteitstekort bij de aanwijzing van monumenten en cultuurhistorische ensembles en inventarisatie van waardevol erfgoed uit de periode 1965-1990. Voor de uitvoering van de Routekaart is het noodzakelijk dat de resterende budgetten overgeheveld worden naar 2025 en 2026. Voorgesteld wordt om de incidentele middelen voor de routekaart ruimtelijk erfgoed voor een bedrag van € 317.000 over te hevelen (€ 195.000 naar 2025 en € 122.000 naar 2026) en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.
317 V
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
74
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Hogere preventieve onderhoudslasten gemeentelijk vastgoed Het onderhoudsbudget voor gemeentelijk vastgoed is per saldo met circa € 588.000 overschreden ten opzichte van de najaarsbijstelling. Deze overschrijding wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat de verhouding tussen exploitatie-onderhoud (preventief) en investeringsonderhoud (curatief) anders lag dan begroot, waardoor de jaarlijkse koepelvergoeding voor de aannemer voor het leeuwendeel niet als investering kon worden gelabeld. Hierdoor ontstaat een voordeel op de kapitaallasten vanaf 2025 die bij toekomstige P&C-producties zal worden verwerkt. Het voordeel op de baten wordt veroorzaakt doordat de hogere lasten leiden tot een hogere btw-druk, wat bij sportaccommodaties resulteert in een hogere specifieke uitkering stimulering sport vanuit het Rijk. Daarnaast is er gebruik gemaakt van een rijksmonumentensubsidie. Lagere omslagrente 2024 De lagere toegerekende rente wordt toegelicht op veld 4.80 Financiering en algemene dekkingsmiddelen.
Bedrag 732 N 144 V
1.308 V
Overige afwijkingen -
-
-
-
Het Uitvoeringsprogramma Omgevingskwaliteit is in mei 2024 vastgesteld. De personele capaciteit is sinds april op sterkte. Hierdoor is de uitwerking en doorontwikkeling van enkele instrumenten vertraagd en doorgeschoven van 2024 naar 2025 voor een bedrag van € 165.000. Dit betreft: o De herziening van de huidige welstandsnota naar een Nota Omgevingskwaliteit; o Stimulering van ontwerpkracht via Ontwerpend onderzoek; o De Tilburg Open Oproep. De niet besteedde budgetten lopen voor een bedrag van € 165.000 over naar 2025 via de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling, zodat de doorontwikkeling van de instrumenten gewaarborgd is. Een bedrag van € 57.000 valt vrij. Voor uitvoering van de richtlijn omgevingsdialoog zijn middelen beschikbaar gesteld voor inzet van 1,6 fte adviseur inwonersparticipatie. Het is gelukt om de inzet voor de inwonersparticipatie in 2024 binnen de bestaande capaciteit op te vangen.
222 V 165 N
Er is een Europese subsidie ontvangen voor de voorbereidingskosten op het gebied van verduurzamen van gemeentelijke vastgoed, waar in de begroting nog geen rekening was gehouden. Bij de programmabegroting 2024 is € 7,5 miljoen krediet beschikbaar gesteld voor het verwerven van een ijzeren voorraad aan gebouwen. Lasten die niet gedekt kunnen worden uit huuropbrengst of rijksbijdragen worden gedekt uit de reserve Crisisherstelfonds. Eind 2024 zijn 2 gebouwen gekocht waarvoor nu nog geen beroep hoeft te worden gedaan op de reserve. Rondom de oplevering van het gebouw van Mindlabs en de oprichting van de vereniging van eigenaren (VVE) heeft de VVE kosten gemaakt die niet door te belasten zijn aan de huurders. Deze historische kosten worden nu verdeeld onder de eigenaren, waaronder dus ook de gemeente.
496 V
150 V 150 N
250 V 250 N
240 N
-
Er is incidenteel lagere uitnutting van diverse werkbudgetten geweest, waaronder sociale knelpunten, openbare verlichting en beleidsadviezen.
143 V
-
De beheerkosten maken normaliter onderdeel uit van het veld fysieke basiskwaliteit. In 2024 is abusievelijk een deel van de beheeruren begroot op het veld aantrekkelijke leefomgeving. Aangezien alle beheerkosten wel op het veld fysieke basiskwaliteit landen, laat het veld aantrekkelijke leefomgeving hierdoor een fictief voordeel van € 496.000 zien. Het gesaldeerde nadeel bedraagt € 450.000. In 2024 hebben wij besloten een subsidie van € 50.000 te verlenen voor de restauratie van het Poortgebouw Rendierhoeve. De restauratie is nog niet afgerond. Middelen à € 51.000 voor promotie en communicatie hergebruik historische panden zijn niet ingezet. Een publicatie over het religieuze erfgoed zal pas in het 2e kwartaal 2025 worden afgerond met een landelijk symposium met provincie en rijk. De middelen blijven beschikbaar voor inzet in 2025 via de reserve Stimuleringsfonds hergebruik historische panden. Het gereserveerd bedrag voor Visie verbinding Stadspark -Oude dijk loopt over naar 2025 binnen de reserve Fonds Stedelijke ontwikkeling. Na invoering nieuwe omgevingswet zijn er minder wijzigingen voor omgevingsplannen. De legesopbrengsten zijn lager en ook de inzet hiervoor. Er worden wel meer vergunningen voor buitenplanse omgevingsactiviteiten verleend (BOPA), maar dit leidt tot lagere opbrengsten.
496 V
-
-
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
75
101 V 101 N
150 V 150 N 916 V 464 N
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen - Op het transitiefonds wijkgericht werken zijn in totaal € 472.029 minder lasten gerealiseerd dan begroot. Overeenkomstig is ook de onttrekking aan het fonds € 472.029 lager waarmee deze middelen beschikbaar blijven voor dit doel. Dit is met name veroorzaakt doordat voor een deel van de personele inzet in het kader van het wijkgericht werken dekking is gevonden binnen bestaande budgetten. Daarnaast is er een klein nadeel op de kosten m.b.t. de Wijkagenda’s, doordat werkzaamheden in een versneld tempo hebben plaatsgevonden. Dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd door lagere huisvestingskosten. Programma Veld Bedrag Inclusieve Stad Sociaal en veerkrachtig - € 12.342 Vitale Stad Openbare orde en veiligheid € 131.145 Aantrekkelijke leefomgeving € 262.290 Samen en Dichtbij Bestuur en samenwerking € 90.936
Bedrag 262 V 262 N
€ 472.029 -
-
De technische overhevelingen betreffen enerzijds externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart of afgerond, maar die we niet meer ongedaan kunnen maken zonder financiële gevolgen en anderzijds interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Voor 2024 gaat het vooral om de projecten Renovatie Koepelhal/Wagenmakerij en de nieuwe omgevingswet. Deze technische overhevelingen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de aangegane verplichtingen af te ronden. Diversen
Totaal afwijkingen
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
76
2.752 V 2.752 N
238 V 340 N 2.623 V
Economie, cultuur en evenementen Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Economie, cultuur en evenementen dragen bij aan de brede welvaart in Tilburg Indicatoren Bron Streefwaarde 2021 Duurzaamheidsscore van Tilburg*
Nationale Monitor Duurzame Gemeenten
Jaarlijkse stijging op de ranglijst van alle gemeenten
51,8 rank: 201 (van 355)
2022
2023
2024
50,1 rank: 202 (van 352)
50,8 rank: 152 (van 342)
49,3 rank: 173 (van 342)
*De duurzaamheidsscore is een gemiddelde van ranking op domein sociaal-cultureel, ecologie en economie die samen beeld geven van Brede Welvaart met daarin afgelopen keer een bandbreedte van 39,5 tot 56,4. Inmiddels zijn we volop bezig met Tilburg 2050 waar Brede Welvaart centraal staat en dat levert naar de toekomst beter bruikbare indicatoren voor brede welvaart (zie ook veld bestuur en samenwerken, programma Samen en Dichtbij).
Doel: We realiseren de economie van de toekomst Indicatoren Bron Toegevoegde waarde per baan (in €): • Alle banen
Streefwaarde
LISA*
2021
2022
2023
2024
€ 65.598
€ 67.602
*
*
€ 81.776
€ 82.263
*
*
Groei t.o.v. jaar ervoor
dit jaar geen meting
87%
dit jaar geen meting
nog niet bekend
Groei t.o.v. jaar ervoor
dit jaar geen meting
92%
dit jaar geen meting
nog niet bekend
dit jaar geen meting dit jaar geen meting 12.301
34%
nog niet bekend
12.703
dit jaar geen meting dit jaar geen meting *
Groei t.o.v. jaar ervoor
•
Banen in Smart Industry, Smart Logistics en Smart Services Aandeel bedrijven dat investeert in digitalisering in geld en/of personeel
Aandeel bedrijven dat investeert in verduurzaming in geld en/of personeel
Datamaturiteit van MKB bedrijven (%)
•
Kleinbedrijf
•
Middenbedrijf
Bedrijvenenquête gemeente Tilburg (1x per 2 jaar) Bedrijvenenquête gemeente Tilburg (1x per 2 jaar) Bedrijvenenquête gemeente Tilburg (1x per 2 jaar)
Banen in smart services
LISA*
Beroepsniveau vacatures arbeidsmarktregio MiddenBrabant:
UWV
Groei t.o.v. jaar ervoor
Groei t.o.v. jaar ervoor Groei middelbaar en hoog t.o.v. jaar ervoor