04 Jaarstukken 2023 - versie raad 27-05-2024

886 V 863 N

Fabriekskwartier Wij hebben een meerjarige subsidie verstrekt van € 1 miljoen voor klimaat adaptieve maatregelen binnen fabriekskwartier. In 2023 heeft de ontvanger van de subsidie ca. 10% van de geraamde activiteiten hiervoor uitgevoerd. Wij houden daarom binnen de exploitatie rekening met een last en baat van € 100.000 (conform de financiële regels inzake daadwerkelijke prestatielevering).

900 V 900 N

67

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

Bedrag

Circulair Watersysteem Koningswei De reserve investeringsfonds Klimaat houdt rekening met een bijdrage voor een circulair watersysteem voor de vastgoedontwikkeling Koningswei. Het subsidie bedrag (als de geraamde dekking vanuit de reserve) gaan mee over naar 2024. Naast gemeentelijke subsidie lopen er ook nog een tweetal aanvragen bij provincie en waterschap. Technische overhevelingen Deze technische overhevelingen betreffen enerzijds externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart of afgerond, maar die we niet meer ongedaan kunnen maken zonder financiële gevolgen, voor een bedrag van € 1.950. En anderzijds interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten voor een bedrag van € 1.497.938. Deze technische overhevelingen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de aangegane verplichtingen af te ronden.

396V 396N

1.500 V 1.500 N

Overige afwijking - Procesmanager Klimaatfonds (afd. Ruimte / Dennis); De inzet van de procesmanager is net als in 2022 ten laste van de reserve klimaatfonds gebracht.. L 132 N / B 132 V- Warmtenet Tilburg-Zuid (afd. Ruimte / Dennis) L 84 V / B 161 N Gemaakte onderzoekskosten voor een bodemenergieplan, warmteplan en voor een plan van aanpak ter voorbereiding van een voorgenomen aanleg warmte-koude-net Tilburg-Zuid Het voordeel op de last van € 84.000 en het nadeel op de baat van € 161.000 wordt verklaard doordat het Warmtenet Tilburg-Zuid een lopend project is dat gedekt wordt vanuit de reserve Klimaatfonds. De volgende fase van het Warmtenet Tilburg-Zuid wordt voortgezet in komend jaar. De niet bestede middelen vanuit 2023 worden daarom meegenomen naar volgend jaar. -Advisering Milieu (afd. Ruimte / Kees) L 403 V / BBetreft geraamde uren van enkele vacatures die in 2023 niet ingevuld zijn.

355 V 29 N

Klimaatadaptatie groen In 2023 zijn er minder uitgaven gedaan dan begroot voor de uitvoering van de agenda Klimaatadaptatie Koel Tilburg. De verwachting is dat in 2024 het restant budget besteed gaat worden. Het leidt in 2023 tot een lagere onttrekking uit de reserve Investeringsfonds klimaat. De oorzaak hiervan ligt in feit dat de overloop uit 2022 van € 298.000 in de begroting 2023 is verwerkt. De overloop naar de volgende jaarschijf is nu € 180.000. Er is dus uiteindelijk meer uitgeven dan bij een normale jaarschijf echter is er minder vanuit de reguliere begroting 2023 geput.

180 V 180 N

- Diversen

99 N

Totaal afwijkingen

2.372 V

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Hernieuwbare elektriciteit*

Realisatie 2018 6,4%

Realisatie 2019 8,3%

Realisatie 2020 12,4%

Realisatie 2021 14,7%

* Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Deze indicator geldt voor de hele gemeente (dus niet alleen voor de gemeentelijke organisatie).

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

68

2.3 Vitale Stad

69

Openbare orde en veiligheid Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. High Impact Crimes (HIC): We hebben ingezet op gerichte, met name preventieve, maatregelen in de wijk. In de cijfers zien we dat de aantallen overvallen en straatroven gelijk zijn gebleven of zijn afgenomen. Het aantal woninginbraken is licht gestegen t.o.v. 2022. 2. Overlast zwervers: Het aantal meldingen daalt. Deze daling correspondeert nog niet met de ervaren overlast in de betrokken wijken. We hebben meer aanvullende uitleg gegeven aan onze inwoners over de (on)mogelijkheden die er zijn voor de aanpak overlast door dak- en thuislozen. Het actieplan dakloosheid voorziet nu in maatregelen gericht op de specifieke groep zwervers zonder recht op opvang en zorg. 3. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit: Om de digitale weerbaarheid van onze inwoners en ondernemers te vergroten, zijn we in 2023 gestart met verschillende acties. Zo is in Tilburg-Noord het Cyber Support Team opgezet, zijn er op buurt- en wijkniveau bijeenkomsten Digitale weerbaarheid voor senioren georganiseerd en hebben ruim 500 kinderen (8-12 jaar) in Tilburg kennis gemaakt met het spel Hackshield. In samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen (PVO) is een bijeenkomst georganiseerd om ondernemers bewust te maken van digitale dreigingen/risico's.

De regionale samenwerking met andere gemeenten, politie, OM en PVO (Platform Veilig Ondernemen) op dit onderwerp hebben we in 2023 versterkt. 4. Crisis- en rampenbestrijding:  Het project optimalisering brandweerzorg Tilburg is van start gegaan. Het doel is om te onderzoeken of de huidige positionering van de locaties van de brandweerkazernes binnen de gemeente Tilburg in de toekomst (richtjaar 2040) nog wel de meest optimale locaties zijn om te voldoen aan de wettelijke norm voor de opkomsttijden van de brandweer binnen onze gemeente.  Conform de doorontwikkeling Bevolkingszorg is er een regionale poule met opgeleide collega’s die een lokale gemeente bij een crisis ondersteunt. In 2023 hebben we ondersteuning geboden bij een crisis in de gemeente Oisterwijk. 5. Toezicht en handhaving: buitengewone opsporingsambtenaar (BOA)  Sinds 2023 zijn alle boa’s uitgerust met handboeien en mogen zij personen aanhouden en vervoeren.  In 2023 hebben we de pilot 'wijkboa's' geïntroduceerd in de wijken Tilburg West en Reeshof. In korte tijd hebben deze wijkboa's in de wijken een professioneel netwerk opgebouwd. De wijkboa zal in heel Tilburg worden ingezet.  Er zijn twee boa’s in dienst die continue op het onderwerp 'afval' handhaven. Zij richten zich met name op de illegale stort van afval en de bij plaatsingen in containerparken. 6.

Ondermijning:  De programmatische aanpak van ondermijning is een meerjarige aanpak die blijvende inzet vraagt (dus ook in 2023) op het voorkomen, signaleren en aanpakken van georganiseerde criminaliteit en het weerbaar maken van de samenleving. Dit doen we aan de hand van een drietal missies: een weerbare stad, weerbare branches en weerbare overheid tegen georganiseerde criminaliteit. Daarbij verstoren we de criminele industrie ook door onze repressieve aanpak. Lokaal doen dit door ons handhavingsinstrumentarium in te zetten binnen verschillende thema's zoals illegale prostitutie en spookbewoning. In de regio doen we dit door samen te werken met RIEC-partners aan casussen en fenomenen. We zijn in 2023 gestart met het Bestuurlijk Interventieteam (BIT) Hart van Brabant. Hierin werken de acht gemeenten binnen het district nauw samen op gebied van toezicht en handhaving.  Preventie met Gezag: In samenhang met het landelijke programma Preventie met Gezag (onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid) hebben we in 2023 invulling gegeven aan de missie “weerbare stad” uit het programma Ondermijning. We hebben interventies als de familie aanpak, de Intensieve leefbaarheidsaanpak, laagdrempelige coaching en community building voortgezet in Tilburg Noord en Tilburg West. Daarnaast zijn we in 2023 gestart met Boost Impact en het project Onderwijs, Jeugd & Veiligheid.

In Boost Impact begeleiden we jongeren vanaf 16 jaar naar onderwijs en/of werk. Bij Onderwijs, Jeugd & Veiligheid ondersteunen we enkele scholen uit het primair en voortgezet onderwijs onder andere met behulp van coaching die de brug slaat tussen school, thuis en straat. De aanpak van risicojeugd en -jeugdgroepen is uitgebreid door de inzet van extra jeugdboa's voor kwetsbare wijken in Tilburg. Hierdoor is er meer zicht op de doelgroep. In 2023 waren tientallen jongeren deelnemer in één (of meerdere) van deze interventies. Daarnaast zijn ongeveer vijftien families onder begeleiding bij de familie aanpak.

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

70



7.

8.

Justitie in de wijk: één van de meest het oog springende initiatieven binnen Preventie met Gezag zijn de twee wijkrechtbanken die zijn gestart op locatie in Tilburg Noord en Tilburg West. Binnen deze rechtbanken werken (justitie) partners aan problemen op leerplicht-, schulden-, echtscheidings- en veelvoorkomende criminaliteitszaken.  De Wet Goed Verhuurderschap is per 1 juli 2023 van kracht geworden en er is een gemeentelijk Meldpunt Goed Verhuurderschap gerealiseerd. Het Meldpunt heeft tot 1 januari 2024 een 15-tal meldingen binnen gekregen. Vooralsnog is toezicht en handhaving reactief ingericht op basis van meldingen.  In het tweede jaar van haar bestaan heeft het Huurteam Tilburg in totaal 1.921 meldingen ontvangen, waarvan 1.426 adviesvragen en 495 procedurevragen. Er zijn 877 meldingen als misstand beoordeeld. Het aantal en de ernst van de misstanden geven reden tot zorg. Het Huurteam blijft daarom de komende jaren actief om huurders te ondersteunen bij allerlei huur gerelateerde zaken, waaronder het doen van meldingen bij het Meldpunt Goed Verhuurderschap namens huurders.  Weerbare overheid: In 2023 hebben we onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van het realiseren van een Gedragslijn integere overeenkomsten (GIO). Er ligt een aanbeveling een GIO te realiseren. Ook is er een systeemanalyse ambtelijke integriteit uitgevoerd.

Er is één risicoanalyse uitgevoerd en er is gewerkt aan het voldoen aan de wetgeving voor VOG-P (Verklaring Omtrent het Gedrag Politiegegevens). In het kader van awareness zijn er drie workshops ondermijning/ integriteit gegeven. Andere resultaten in 2023:  Vertrouwenspersonen: Er zijn vier extra vertrouwenspersonen aangesteld in verband met het (aanstaande) vertrek van een aantal vertrouwenspersonen.  De wet Bibob: We hebben in 2023 veel dossiers behandeld, met name doordat aanbestedingen in de zorg aan een Bibob-toets zijn onderworpen.  Veilige Publieke Taak (VPT): In 2023 is een tweede VPT coördinator aangenomen. Mensenhandel: We hebben samen met verschillende partners binnen de regio Zeeland-West-Brabant uitvoering gegeven aan het regionaal actieprogramma ‘Geen plaats voor mensenhandel’. Het actieprogramma is gestoeld op 3 pijlers, mensenhandel voorkomen, slachtoffers beschermen en daders stoppen. Binnen het district Hart van Brabant hebben we het uitvoeringsplan aanpak mensenhandel vastgesteld als uitwerking van het regionaal actieprogramma ‘Geen plaats voor mensenhandel’. Voor onze regio hebben we specifiek aandacht besteed aan de aanpak van seksuele uitbuiting.

Bestrijden van straatintimidatie: We hebben in de volle breedte geïnvesteerd in het bestrijden van intimidatie in alle verschijningsvormen; van intimidatie in huiselijke kring tot aan de aanpak van ondermijning. Straatintimidatie is een van de vormen waarvoor we het actieplan straatintimidatie in 2023 hebben vastgesteld. Deze aanpak richt zich zowel op bewustwording als op preventie, veiligheid en handhaving. In 2023 hebben we een bewustwordingscampagne uitgerold specifiek gericht op omstanders en plegers. (Zie ook Inclusieve stad/ Sociaal en Veerkrachtig)

Wat kan beter 1. Radicalisering & polarisatie: het netwerk van professionals in de wijken blijft opbouw en onderhoud vragen. Vooral in het licht van de ontwikkelingen in 2023; denk aan de opkomst van zelfverklaarde soevereine burgers en (inter)nationale politieke ontwikkelingen die een lokale weerslag kunnen krijgen. 2. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit: Ondanks de inzet om de digitale weerbaarheid van inwoners te vergroten, zien we dat het aantal slachtoffers van cybercrime (+14% t.o.v. 2019) en online oplichting (+31% t.o.v. 2019) weer toeneemt (tijdens de coronaperiode was er sprake van een piek, vandaar de vergelijking met 2019). 3. Ondermijning  Programma Ondermijning: In de repressieve (integrale) aanpak van georganiseerde criminaliteit zijn we mede afhankelijk van partners in samenwerking. Naast tekorten bij Politie kent ook de vervolging bij het Openbaar Ministerie wachttijden.  Preventie met Gezag: Binnen het programma komen het veiligheid- en sociale domein bij elkaar. Deze domeinen werken nog niet altijd in lijn of “spreken niet dezelfde taal”. Voor de komende jaren is er nadrukkelijk aandacht voor het verbinden van deze domeinen, zowel binnen als buiten de overheid.  Weerbare overheid: Het is in 2023 niet gelukt om kwetsbare functies en processen in beeld te brengen en aanvullend daarop screeningsbeleid te maken. Dit wordt in 2024 opgepakt. 4.

Mensenhandel: Het is nog niet gelukt om te komen tot een nieuw prostitutiebeleid. Dit wordt in 2024 opgepakt. 5. Overlast/ PGA (persoonsgerichte aanpak) personen met verward/ overspannen gedrag: Zie Inclusieve stad, ingrijpen bij crisis en onveiligheid.

71

6.

Veilige school: In 2023 is vooral ingezet op het beter laten aansluiten van het platform Veilige School bij het onderwijs . Het is ons nog niet gelukt om nadere invulling te geven aan de instrumentenkaart met passende interventies (voorheen cafetariamodel) en het handelingsprotocol voor professionals. Wel hebben we - samen met scholen - gewerkt aan een aanpak om veiligheidsvragen onder de aandacht te brengen van scholieren en daarmee onveiligheid tegen te gaan. Ook weten scholen nu beter waar ze met signalen en vragen terecht kunnen. Ook als het gaat om zaken die de Veilige Publieke Taak aangaan.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van bewoners en bezoekers Ambitie: Een leefbare, veilige, inclusieve en toekomstbestendige samenleving in Tilburg. Subdoel: Verminderen van criminaliteit Indicatoren:

bron

Streefwaarde 2026 t.o.v. 2022 -15%

2022

2023

295

291

Aantal misdrijven zeden

- 5%

150

103

Aantal overige delicten**

afname

9.488

9.440

-5%

322

350

Aantal overvallen

-10%

8

7

Aantal straatroven

-10%

49

27

Aantal misdrijven huiselijk geweld*

politie

Aantal woninginbraken

politie

Aantal geweldsincidenten*** -5% 1.325 1.266 * Naast misdrijven met een projectcode huiselijk geweld zoals hier weergegeven, registreert de politie ook incidenten met een zorgformulier huiselijk geweld. Het aantal incidenten met een zorgformulier huiselijk geweld is in het afgelopen jaar toegenomen van 1.706 in 2022 naar 1.975 in 2023. ** Onder overige delicten verstaan we o.a.: diefstal van brom-, snor-, fietsen, vernieling, fraude (in de meeste gevallen gaat dit om digitale oplichting, zoals whatsappfraude, bankhelpdesk, online aankoopfraude, datingfraude, etc.), winkeldiefstal, diefstal uit garage/tuinhuis, zakkenrollerij, drugshandel en mensenhandel, etc. *** Onder geweldsincidenten verstaan we: openlijke geweldpleging, bedreiging, mishandeling Subdoel: Verminderen van overlast Indicatoren:

Aantal meldingen overlast van jongeren/jeugd Aantal meldingen overlast van een verward/overspannen persoon Aantal meldingen overlast daken thuislozen aantal meldingen drugs/drankoverlast

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

bron

politie en CMP/Fixi

Streefwaarde 2026 t.o.v. 2022 afname

72

2021

2022

2023

1.866

1.836

afname

1.495

1.889

afname

836

766

afname

977

1.111

Indicatoren:

bron

Streefwaarde 2026 t.o.v. 2022 afname afname

2021

2022

2023

Overige overlast Heeft u in uw buurt overlast LEMON 6,2 (van het gedrag) van anderen? * (tweejaarlijks) * Dit betreft een rapportcijfer, hoe hoger de score, hoe positiever de reactie.

1.432 -

1.255 6,2

Streefwaarde 2026 t.o.v. 2022 Hoger rapportcijfer Hoger rapportcijfer

2019

2021

2023

Subdoel: Verminderen onveiligheidsgevoelens Indicatoren:

bron

Gemiddeld rapportcijfer LEMON 7,40 7,37 7,07 veiligheidsbeleving* (tweejaarlijks) Denkt u dat de criminaliteit in LEMON 5,25 4,95 ** de afgelopen 12 maanden is (tweejaarlijks) toegenomen of afgenomen? ** Gemiddeld rapportcijfer voor LEMON Hoger 7,37 7,32 ** vermijdingsgedrag** (tweejaarlijks) rapportcijfer * Dit betreft een rapportcijfer, hoe hoger de score, hoe positiever de reactie. Voorheen bestond dit uit: “hoe veilig voelt u zich overdag bij u in de buurt, hoe veilig voelt u zich ’s avonds bij u in de buurt, hoe veilig voelt u zich in Tilburg?” Door aanpassing van de LEMON (buurtniveau) bestaat deze score nu uit: “hoe veilig voelt u zich overdag bij u in de buurt, hoe veilig voelt u zich ’s avonds bij u in de buurt?” ** Deze indicator is niet meer gemeten in de LEMON 2023. (Nieuwe indicatoren worden opgenomen in de begroting 2025.)

Wat heeft het gekost - financiën Openbare orde en veiligheid x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2023

Lasten

33.134

36.809

36.891

82

N

Baten

-371

-3.098

-3.213

115

V

32.763

33.710

33.677

33

V

Toevoeging reserves

0

380

530

150

N

Onttrekking reserves

-40

-909

-752

156

N

Saldo reserves

-40

-529

-223

306

N

32.723

33.181

33.455

273

N

Saldo van lasten en baten

Totaal

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Veiligheidsregio Midden-West Brabant (VRMWB) een nadeel op de lasten van € 514.000 op de VRMWB die is ontstaan door naheffingen vanuit de VRMWB, doordat er met terugwerkende kracht belasting verschuldigd was over het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO). Daarnaast heeft er eind 2023 nog een afrekening plaatsgevonden van het FLO. Aan de batenzijde een voordeel van € 52.000 door ontvangen piketvergoedingen

Bedrag 514 N 52 V

Overheveling budget pilot gesloten coffeeshopketen Tilburg neemt samen met 9 andere gemeenten deel aan het experiment gesloten coffeeshopketen. Dit experiment moet duidelijk maken of legale levering, inkoop en verkoop van cannabis mogelijk is. Voor de experimenteerfase van dit project ontvangt Tilburg € 695.000 via decentralisatie uitkeringen. Eind 2023 is de

24 V 11 V

73

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen experimenteerfase begonnen en loopt door in 2024. Bij de najaarsbijstelling is er al € 250.000 overgeheveld naar 2024. Voorgesteld wordt om het restant budget over 2023 over te hevelen naar 2024 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.

Bedrag

Meer kosten jaarwisseling: De afgelopen jaarwisseling was de eerste in nieuwe stijl waarin er een algeheel vuurwerk afsteekverbod gold, er op twee locaties vuurwerkshows waren en er 17 kleinschalige evenementen georganiseerd werden door inwoners. De jaarwisseling nieuwe stijl is daarmee een levendige, lokale en gezamenlijke viering geworden. Voor het organiseren van een kleinschalig evenement konden inwoners een bijdrage aanvragen bij de subsidieregeling voor kleinschalige evenementen tijdens de jaarwisseling. Hiervoor konden zij een maximale bijdrage ontvangen van maximaal € 7.500. Hier is goed gebruik van gemaakt, waardoor de totale subsidiepot van € 100.000 voor kleinschalige initiatieven tijdens de jaarwisseling verstrekt is. Deze kosten waren niet begroot. Daarnaast zijn er extra kosten voor de organisatie van aankleding, levendigheid en beveiliging rondom de shows en grotere evenementen gemaakt. Ook zijn er extra kosten gemaakt omdat de vuurwerkshows niet op oudjaarsavond, maar op 1 januari hebben plaatsgevonden.

261 N

Transitiefonds wijkgericht werken Toelichting is samengevat onder Vitale Stad, aantrekkelijke leefomgeving.

156 V 156 N

Technische overhevelingen Deze technische overhevelingen betreffen enerzijds externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart of afgerond, maar die we niet meer ongedaan kunnen maken zonder financiële gevolgen, voor een bedrag van € 22.947. En anderzijds interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten voor een bedrag van € 127.026. Deze technische overhevelingen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de aangegane verplichtingen af te ronden.

150 V 150 N

Overige kleine afwijkingen (L 264 V / B 33 N) - Er is een voordeel op kapitaallasten cameratoezicht doordat er in 2022 lagere investeringen hebben plaats gevonden (L 64 V) - De einddata voor de specifieke uitkeringen Versterkingsgelden 2023 is verlengd waardoor de niet bestede middelen doorschuiven naar 2024. Daarnaast zijn de uitkeringen 2020 en 2021 beschikt. (L 30 V / B 33 N) - Er is extra compensatie voor btw Taskforce RIEC voor de voorgaande jaren ontvangen (L 104 V) - Er is compensatie ontvangen voor kosten die gemaakt zijn in 2022, omdat er toen geen gebruik kon worden gemaakt van de applicatie voor mobiel toezicht (L 66 V)

264 V 33 N

Diversen

159 V 25 V

Totaal afwijkingen

273 N

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren) Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners) Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners) Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte, per 1.000 inwoners)

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

Realisatie 2020 20 2,8 6,7 1,6 8,3

74

Realisatie 2021 20 2,2 6,5 1,8 8,5

Realisatie 2022 25 3,2 6,7 1,4 8,0

Realisatie 2023 n.b. 3,5 5,8 1,5 7,7

Aantrekkelijke leefomgeving Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Het Hasseltplein is in juni door de raad aangewezen als gemeentelijk beschermd stadsgezicht. En in het kader van het 125 jarig bestaan van het Wilhelminapark heeft het college het park in december aangewezen als gemeentelijk monument. 2. De Routekaart Ruimtelijk Erfgoed Tilburg is in juli door het college vastgesteld en gedeeld met de raad. Hierin staan onder meer 18 activiteiten (inclusief de reguliere taken) die de komende jaren worden uitgevoerd. 3. MindLabs (Spoorzone) is opgeleverd. Hoewel geen beschermd monument is met de historische onderdelen van het pand (constructie, buitenmuren) zorgvuldig omgegaan. 4. De herbestemming van de Korvelse kerk (rijksmonument) is in 2023 succesvol afgerond. 5. Van de 19 gebouwen die integraal worden verduurzaamd in de periode 2021-2025 zijn er inmiddels 3 gereed, 4 in de realisatiefase en de overige in de engineeringsfase. Daarmee loopt de uitvoering van de gebouwen op planning 6. In de 3e tranche (verder) toegankelijk maken van openbare gemeentegebouwen, zijn de benodigde maatregelen bij de helft van de gebouwen reeds uitgevoerd. In 2024 verwachten we de andere helft af te ronden. Toegankelijk Tilburg is betrokken bij de uitvoering. 7. De maatschappelijke vastgoedtafel is sinds september 2023 formeel actief en huisvestingsvragen verlopen nu via deze tafel.

Elke 3 weken vindt er overleg plaats. Er zijn circa 50 huisvestingsverzoeken ingediend en in behandeling genomen. 8. Conditie archeologie in het project Stadsforum 9. Start brede communicatie Archeologie, o.a. herstart van het project Synthese archeologie en afronding Project archeologische kaarten. 10. In september is het Advies Uitvoeringsplan Omgevingskwaliteit uitgebracht, dat de basis vormt voor het Uitvoeringsplan Omgevingskwaliteit. Het Uitvoeringsplan Omgevingskwaliteit wordt naar verwachting begin 2024 afgerond.

Wat kan beter 1. Het door het rijk beschikbaar gesteld budget 'Kerkenvisie' voor kleinere projecten in de stad heeft nog onvoldoende opgeleverd. Twee projecten zijn vertraagd en worden in 2024 afgerond. 2. De voorgenomen uitbreiding van de gemeentelijke monumentenlijst stokt door capaciteitsgebrek en lopende rechtszaak. 3. De discussienota over onbeschermde panden heeft vertraging opgelopen. 4. Bij de roadmap naar een duurzame gebouwenexploitatie 2.0, is ook besloten tot de aanleg van zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen, waar die nu nog niet liggen. Tevens zijn 2 onderzoeken beloofd: i) naar warmteoplossing voor onze gebouwen (gasloos) en ii) naar nieuwbouwmogelijkheden van 2 sporthallen. Deze worden in 2024 opgepakt. Bij het project zonnepanelen moeten we daarbij wel het voorbehoud maken dat de netcongestie problemen en de wijzigingen in de salderingsregelingen, de uitvoering niet in de weg staan. 5. De presentatie aan de raad van de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek Paleis alsmede die van Mommerskwartier (Textielmuseum & Drögegebouw), heeft vertraging opgelopen en zal pas in 2024 worden voorgelegd. 6. Opzet van de vastlegging van archeologische data van de gemeente Tilburg in een geografisch informatiesysteem.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: De omgeving waarin we wonen, werken en recreëren draagt bij aan de vitaliteit, gezondheid en de veiligheid De leefomgeving draagt bij aan het behalen van doelen op tal van terreinen, niet alleen aan de doelen van Vitale stad maar ook aan het realiseren van doelen binnen de Duurzame en Inclusieve stad. Andersom richten veel velden zich niet primair op het bevorderen van de aantrekkelijkheid van de leefomgeving maar dragen er wel aan bij. Met de uitvoering van onze projecten maken we de stad

75

steeds veiliger en is de openbare ruimte meer en meer bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering. Met de juiste inrichting bevorderen we de biodiversiteit, nodigen we uit tot spelen en ontmoeten en dragen we ook bij aan een aantrekkelijke stad voor bezoekers. De nadruk ligt op de aantrekkelijkheid, toegankelijkheid en beleving van de openbare ruimte en de relatie daarvan met de waardering die de gebruiker heeft voor die openbare ruimte. Indicatoren die uitdrukken hoe ingrepen in de openbare ruimte bijdragen aan deze onderliggende doelen, beschrijven we onder meer bij het veld Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit. Doel: Ruimtelijk erfgoed draagt bij aan de herkenbaarheid, aantrekkelijkheid en identiteit van de Tilburg Indicatoren

Bron

Waardering van het ruimtelijk erfgoed door inwoners

Burgeronderzoek (tweejaarlijks)

Streefwaarde *

2020

2021

2022

2023

6,3

-

6,5

-

* Bij het volgende burgeronderzoek zal naar verwachting ook een streefwaarde bepaald worden bij deze indicator.

De waardering wordt om de 2 jaar gemeten. In de loop van 2024 zal in het burgeronderzoek de waardering weer worden opgenomen. In juli heeft het college de Routekaart Ruimtelijk Erfgoed vastgesteld. Het beleid en activiteiten die hierin zijn opgenomen dragen bij aan de doelstelling. De raad is hierover met een raadsbrief geïnformeerd, waarin we aangeven ons in te zetten voor het erfgoed en met de raad in discussie gaan om (en hoe) onbeschermde cultuurhistorisch waardevolle panden en ensembles beter te beschermen. Naar aanleiding van de Programmabegroting kunnen we extra capaciteit inzetten. Doel: Gemeentelijk maatschappelijk vastgoed is toekomstbestendig, functioneel en toegankelijk Indicatoren Bron Streef2021 2022 2023 waarde Onderhoudsscore van het NEN 2767 3 3 3 3 gemeentelijke vastgoed Huurderstevredenheid Klant7 nulmeting geen meting, tevredenheidsuitgevoerd: in 2024 weer onderzoek (KTO) 6,8 (tweejaarlijks) Percentage gebouwen dat Inventarisatie 100% 61% 75% 85%* voldoende tot goed toegankelijk is Stichting Zet Percentage CO2-reductie t.o.v. Erbis en Fastlane -2% per jaar -11,8% n.b. volgt nog 2019 * de eindbalans kunnen we nog niet opmaken. Dat kan pas als de 3e tranche toegankelijk maken gemeentelijke gebouwen, volledig is afgerond. Wel schatten we in dat met de afronding van de helft van de gebouwen in deze tranche in 2023, we het streefcijfer van 85% hebben gehaald.

Wat heeft het gekost - financiën Aantrekkelijke leefomgeving x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2023

Lasten

28.671

30.966

32.002

1.036

N

Baten

-19.559

-16.401

-16.858

458

V

9.112

14.566

15.144

578

N

Toevoeging reserves

107

107

941

833

N

Onttrekking reserves

-4.779

-8.599

-8.006

594

N

Saldo reserves

-4.672

-8.492

-7.065

1.427

N

Totaal

4.440

6.074

8.079

2.005

N

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

76

Saldo van lasten en baten

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overheveling Kerkenvisies Het rijk heeft de gemeente een bijdrage van € 50.000 via het gemeentefonds beschikbaar gesteld voor een kerkenvisie. De ambitie was dit in te zetten voor kleinschalige projecten met partners. Dat zou meerdere jaren gaan bestrijken met als effect vanuit de stad beter inzicht te krijgen in wat er speelt rondom religieuze ensembles in brede zin. Het heeft tot enkele initiatieven geleid (quickscan rondom grafmonumenten, de aandacht voor kloosters tijdens Open Monumentendag door bijdrage Fontys) Enkele projecten, zoals een pilot met verhalen rondom de Heikese kerk en de verdieping van verhaal van 3 kloosters, worden in 2024 afgerond. Het totaalbeeld is nog niet compleet. Voorgesteld wordt om het restant van de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen tot een bedrag van € 47.000 over te hevelen naar 2024 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening. Naast de afronding van de lopende projecten wordt dit restant In 2024 ingezet voor een publicatie waarin informatie over herbestemming religieus erfgoed wordt samengevat vanuit een breed perspectief. Het eindresultaat is dat informatie over herbestemming van religieus erfgoed wordt ontdekt, gewaardeerd en gedeeld.

Bedrag 47 V

Onderhoud gemeentegebouwen Er is in 2023 meer besteed aan preventief niet gepland onderhoud van gebouwen. Dit is voor een deel veroorzaakt door prijsstijgingen. De overschrijding op onderhoud is vooral veroorzaakt door niet geplande uitgaven als gevolg van het voorkomen van problemen in bedrijfsvoering voor onze huurders door storingen bij een aantal gebouwen. Bijvoorbeeld de noodkoeling bij Schouwburg en Concertzaal, aanpassingen aan de sprinklerinstallatie bij garage Koningsplein en inzet brandwacht en de vervanging van de overdruk-, brandmeld- en alarmontruimingsinstallatie bij parkeergarage Pieter Vreedeplein. Op curatief onderhoud is minder uitgegeven dan begroot. Per saldo is er een nadeel in 2023. Vanuit de Subsidieregeling instandhouding rijksmonumenten (SIM) is ca. € 150.000 bijgedragen aan de onderhoudsuitgaven van een aantal monumenten, zoals bijv. Textielmuseum.

1.628 N 132 V

Onderuitnutting subsidie veiligheidsmaatregelen Willem II stadion De raad heeft op 13 december 2021 een bedrag van maximaal € 1,5 miljoen uit de algemene reserve aan Willem II beschikbaar gesteld als bijdrage aan de realisatie van de veiligheidsmaatregelen. Het project wordt uitgevoerd in fases, de uitbetaling hangt samen met de realisatie van een fase. In 2023 is fase 1 opgeleverd en zijn de materialen voor fase 2 besteld. In 2024 wordt fase 2 gestart en eind september 2024 opgeleverd, waarna de subsidie definitief wordt vastgesteld en de eindtermijn wordt betaald.

411 V/N

Overschrijding subsidie Willem II ivm prijsindexatie& juridisch advies In de gemaakte subsidieafspraken met Willem II, is o.a. afgesproken deze eenmalig te indexeren. Daarnaast zijn nog kosten gemaakt voor juridisch advies over dit dossier.

100 N

Bijdrage servicekosten VVE Mindlabs Het gebouw Mindlabs is afgelopen jaar in exploitatie genomen. Gezien de samenwerkingsvorm door de gebruikers is er onderzocht via welke route het innen van de servicebijdragen voor de vereniging van eigenaren bij de huurders zou gaan verlopen. Inmiddels is duidelijk dat dit via de gemeente als verhuurder zal gaan. De ontvangen servicebijdragen en doorstorting naar de VVE leidt tot een overschrijding van baten en lasten van € 720.000, maar is per saldo nul. De structurele kasstroom geraamd op circa € 600.000 zal opgenomen worden in de begroting.

720 N 720 V

Afkoop huurovereenkomst UWV-gebouw De aangehuurde kantoorruimtes in het UWV-gebouw zijn sinds de oplevering van de stadswinkel niet langer benodigd. De huurovereenkomst die zou lopen t/m september 2024, is afgekocht. Dit nadeel is vervolgens doorbelast aan de bedrijfsvoering budgetten voor gemeentelijke huisvesting.

560 N/V

Vorming voorziening Monumentenbeheer Brabant De portefeuille van Monumenten Beheer Brabant bestaat uit 11 monumentale panden, die deels worden verhuurd. Bij deze panden is sprake van achterstallig onderhoud, een verduurzamingsopgave en een investeringsbehoefte. Geen van deze panden is gelegen in Tilburg.

437 N

77

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Gezien het onzekere toekomstperspectief en de financiële stand van zaken wordt in deze jaarrekening 2023 een voorziening getroffen van € 437.000 gelijk aan de waarde van het door Tilburg ingebrachte vermogen (aandelenkapitaal en achtergestelde lening). In 2006 is bij het instellen van de reserve Stimuleringsfonds hergebruik historische panden een bedrag opgenomen om het risico van het aandelenbezit en de achtergestelde lening af te dekken. Bij de jaarrekening wordt uw raad voorgesteld om het gereserveerde bedrag ad € 437.000 vrij te laten vallen uit de reserve ten gunste van de algemene middelen. Tegenover het nadeel van het treffen van de voorziening staat een even groot voordeel vanwege de vrijval in de reserve. Dit is als voorstel resultaatbestemming opgenomen in deze jaarrekening.

Bedrag

Technische overhevelingen Deze technische overhevelingen betreffen enerzijds externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart of afgerond, maar die we niet meer ongedaan kunnen maken zonder financiële gevolgen, voor een bedrag van € 106.142. En anderzijds interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten voor een bedrag van € 849.430. Deze technische overhevelingen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de aangegane verplichtingen af te ronden.

956 V/N

Overige afwijkingen - De taakstellende verkoop van 6 gebouwen uit de gebouwenexploitatie vindt zijn grondslag in het feit dat er een bezuinigingsopgave lag ten tijde van de Programmabegroting 2020. Met de verkoop zou een structurele bezuiniging worden gerealiseerd (€ 110.000 per jaar) vanwege het wegvallen van de kosten. Daarnaast zou de verkoop tot een incidentele opbrengst leiden. Vanwege de toegenomen vraag naar maatschappelijk vastgoed, is ervoor gekozen om verkoop van deze gebouwen zorgvuldig te bezien en evt. te herzien. De status van de 6 gebouwen is dat er 1 verkocht is (Leonard van Vechelstraat), 1 gesloopt (Dragonstraat 11-13 ten behoeve van nieuwbouw school en 1 waarvan de invulling nog onderhanden is (Berglandweg 38-42). Drie panden (Reinevaarstraat 55, Tauernpad 2 en Centaurusweg 144) zijn of worden opnieuw in gebruik genomen.(135 N) - Bij het haalbaarheidsonderzoek Museumkwartier en visievorming Paleis Raadhuis zijn de budgetten overschreden, omdat de besluitvorming in de raad naar 2024 is doorgeschoven, maar een aantal werkzaamheden vanwege de voortgang wel doorgang heeft moeten vinden (181 N) - Voor de uitvoering van de roadmap ‘naar een duurzame gebouwenexploitatie’ is meer inzet van externe adviesdiensten nodig geweest dan begroot.

Een deel van deze partijen is ingezet voor het aanvragen van de zogeheten Dumava subsidie, waardoor we € 1 miljoen subsidie ontvangen als bijdrage aan onze duurzaamheidsinvesteringen. Ook voor 2024 is deze subsidie aangevraagd. Daarnaast is er door de Oekraïnecrisis en netschaarste ook meer advies en creativiteit nodig om te komen tot oplossingen voor het verkrijgen van voldoende elektra aansluitingen (70 N); - De bijdragen die de gemeente in een jaar moet betalen aan de VVE, worden halverwege het lopende boekjaar door de meeste VVE vergaderingen pas vastgesteld. Reden waarom deze post lastig kan worden begroot. In 2023 zijn de VVE bijdragen hoger uitgevallen dan geraamd. De gemeente is verplicht deze bijdrage te voldoen (146 N) - Vanwege de invoering van de nieuwe omgevingswet per 1 januari 2024 zijn vanaf medio 2023 geen nieuwe bestemmingsplanwijzigingen meer in behandeling genomen. Hierdoor zijn er minder opbrengsten leges bestemmingsplannen gerealiseerd, waardoor er ook minder kosten zijn gemaakt ( 150 V/137 N) - Bijna alle projectbudgetten voor 2023 zijn besteed. Restant exploitatiemiddelen die aan projecten zijn toegekend, maar nog niet zijn benut blijven voor afronding van deze projecten beschikbaar.

Daartoe loopt op dit veld een tekort van € 49.000 via de overhevelingsreserve over naar 2024 (49 V/N) - Op het transitiefonds wijkgericht werken zijn in totaal € 556.794 minder lasten (V) gerealiseerd dan begroot. Overeenkomstig is ook de onttrekking aan het fonds € 556.794 lager (N) waarmee deze middelen beschikbaar blijven voor dit doel. Er zijn voornamelijk minder lasten gerealiseerd doordat voor de extra personele inzet in het kader van wijkgericht werken alternatieve incidentele dekking is gevonden binnen bestaande budgetten. Daarnaast is de transitiemanager wijkgericht werken later begonnen dan verwacht waarmee ook de activiteiten in het kader van leren en ontwikkelen vertraagd zijn en doorschuiven naar komende jaren (313 V/N) Programma Veld Bedrag Inclusieve Stad Sociaal en veerkrachtig € 29.455

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

78

753 V 772 N

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Vitale Stad

Bedrag

Openbare orde en veiligheid Aantrekkelijke leefomgeving Bestuur en samenwerking

€ 156.322 € 312.643 Samen en Dichtbij € 58.374 € 556.794 - Diverse afwijkingen gebouwenexploitatie, waaronder een extra bijdrage uit de reserve gemeentelijke huisvesting van € 205.000 (345 N/182 V) - Diversen (303 V) Totaal afwijkingen

2.005 N

79

Economie, cultuur en evenementen Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan We realiseren de economie van de toekomst  Onze regio scoort bovengemiddeld in de transitie naar de nieuwe economie, zo blijkt uit recent onderzoek (Raboresearch, NEx-T score). Sterke ecosystemen en focus op brede welvaart lijken verschil te maken. We bouwen dit verder uit want op 1 november heeft minister Hugo de Jonge het startschot gegeven voor de regio Deal "Ondernemen, innoveren en experimenteren met de mens centraal" van Midden Brabant. Deze deal bestaat uit acht innovatieprojecten die gericht zijn op het bevorderen van de brede welvaart in de regio. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft hiervoor € 12,5 miljoen toegekend. Dit bedrag is door diverse partijen, waaronder Tilburg, verhoogd naar ruim € 30 miljoen;  Met de oplevering en ingebruikneming van MindLabs is Tilburg en de Spoorzone weer een parel rijker. De officiële opening eind september stond in het teken van het innovatieve ecosysteem van MindLabs en de betekenis voor mens en maatschappij: Human Centered AI. De concentratie van de verschillende kennisinstellingen en bedrijven in het gebouw geeft een boost aan de samenwerking en heeft aantrekkingskracht op talent en bedrijven.

De aanstelling van een businessdeveloper MindLabs en kwartiermaker hybride leeromgeving geven daar komende jaren extra impuls aan;  Met verschillende onderzoeken hebben we een basis gelegd voor het economische profiel in het Kenniskwartier voor de deelgebieden Reitse Campus en de Spoorknoop. Met partners zoals Midpoint is een verdere slag gemaakt met de uitwerking van een innovatieprogramma (digitalisering in de maakindustrie zichtbaar en tastbaar maken). Het programma "Slimmer Werken", gericht op de inzet van digitalisering voor een hogere arbeidsproductiviteit in de maakindustrie, is uitgewerkt en als een belangrijk onderdeel van het innovatieprogramma en van start gegaan;  Met de projecten circulaire stromen en versterken duurzame bedrijfsvoering MKB (regiodeal) worden ondernemers geholpen middels digitalisering en dataficering in hun transitie naar een circulaire economie. Midpoint is gestart met het ontwikkelen van een servicepunt waar ondernemers zich kunnen melden voor een hulpvraag;  In het kader van de samenwerking in de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT) is gewerkt aan de ontwikkeling van drie living labs (in de zorg, de logistiek en de agrofood) op het snijvlak van digitale technologie en menselijk gedrag.

Deze living labs illustreren tevens dat de regio zich onderscheidt op het vlak van “Human Centered Innovation”; We bestendigen en versterken de economische basis  Het programma revitalisering is opgestart waarin het intensiveren en beter benutten van bedrijventerreinen centraal staat in samenhang met opgaven als vergroening, verduurzaming en de transitie naar een circulaire economie. Zie verder ook bij Veld Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit; We zorgen voor een dynamisch en inspirerend vestigingsklimaat  Het onderzoek naar versterking van het internationale vestigingsklimaat is nagenoeg gereed en vormt een onderdeel van de strategische strategie in 2024. Er zijn banden gesmeed met stakeholders rondom internationaal talent zoals de kennisinstellingen en expat communities in onze stad en ook met andere Brabantse steden en de Provincie. De eerste stappen zijn gezet om te komen tot een sterk internationaal relatienetwerk passend bij profiel van Tilburg zoals bijvoorbeeld Japan;  Om de leegstand in de binnenstad aan te pakken en te komen tot een aantrekkelijke mix van stedelijke functies en voorzieningen hebben we een branchering aanpak in ontwikkeling die samen met de vergroeningsaanpak van de Heuvelstraat de basis legt voor een aantrekkelijker verblijfsklimaat.

De ondernemers in de Spoorzone hebben zich aangesloten bij het ondernemersfonds van de Binnenstad en in Winkelcentrum Westermarkt bereiden vastgoedeigenaren zich voor op een bedrijven investeringszone (BIZ). De horecavisie is vastgesteld en het uitvoeringsprogramma opgestart;  In opdracht van Gemeente Tilburg is Marketing Tilburg gestart met de uitrol van de nieuwe strategie langs twee lijnen “Tilburg kennisstad vol innovatie en maatschappelijke impact” en “Tilburg stad van makers”. Met de hierop toegespitste merkmanagementstrategie maakt de organisatie komende jaren een stap voorwaarts. Voor de vernieuwing van het toeristisch informatiepunt (gastvrij Tilburg) is integratie in Marketing Tilburg verder verkend en vooruitlopend op definitieve besluitvorming zijn website en social mediakanalen van VVV reeds overgedragen. De meeropbrengsten van toeristenbelasting worden met ingang van 2024 ingezet voor citymarketing; Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

80

Cultuur  De cultuur nota 2025-2028 is vastgesteld en de voorbereidingen op uitvoering zijn opgestart zoals bijvoorbeeld een meerjarige subsidieregeling of de instelling van een culturele adviescommissie. Daarmee versterken we onze culturele infrastructuur verder. Ook is het aantal ateliers dat Ateliers Tilburg verhuurt gestegen en is het atelierbeleid vastgesteld. Door uitvoering van het atelierbeleid zal het aantal ateliers/ oefenruimtes door stijgen. Tenslotte is ook het beleid voor cultuur in openbare ruimte – met daarin stadslab - vastgesteld. Met het actief inzetten van kunst in de openbare ruimte hebben we de meerwaarde van kunst en cultuur bij het vergroten van de omgevingskwaliteit al beter zichtbaar gemaakt: veiligheidsgevoel en eigenaarschap in de openbare ruimte zijn hierdoor vergroot. Dit drieluik is de basis voor het verder versterken van de positie en impact van kunst en cultuur in Tilburg.  Binnen cultuur met sociale impact hebben we projecten op het gebied van Arts for Health mogelijk gemaakt en de beleidslijn Arts for Health landelijk gepositioneerd. We hebben cultuurprojecten voor de jeugd mogelijk gemaakt en zijn een pilot begonnen met een cultuurcoach in de binnenstad en in Berkel-Enschot. Ook zijn onze regelloze ruimtes voor talentontwikkeling - zoals De Nachtzuster of Studio Noord - erg succesvol.

 De toegevoegde waarde van kunst en cultuur bij gebiedsontwikkelingen wordt meegenomen bij de initiële planvorming zoals bij de ontwikkelingen in Tilburg Noord Ook werken we aan wijkgericht laagdrempelig aanbod en ruimte voor talentontwikkeling;  Het vergunningentraject voor de verbouwing van De Nieuwe Vorst is gestart; als dit is afgerond begint de bouw. Het voorbereidingstraject voor de verbouwing van het textielmuseum is in volle gang. Evenementen  Op 6 juli 2023 is het ‘Evenementenbeleid 2023-2026’ vastgesteld en in uitvoering genomen; de lancering van de subsidieregeling voor wijkevenementen heeft al geleid tot 29 toekenningen voor activiteiten in de wijken (inclusief activiteiten tijdens de jaarwisseling) die bijdragen aan een divers aanbod voor alle Tilburgers. We ondersteunen organisatoren met advies en zijn gestart met het opzetten van een evenementenplatform om samenwerking tussen organisatoren, onderwijs en gemeente te versterken;  Tijdens de Tilburgse kermis 2023 hebben we samen met partners meer dan 30 uiteenlopende activiteiten toegevoegd aan en rondom het kermislint waarmee de kermis steeds meer een totaalbeleving wordt en voor een bredere doelgroep aantrekkelijk.

De kermis loopt voorop met verduurzaming en fungeert als een waar “Living Lab” voor experimenten met bijvoorbeeld stroomvoorziening of bewustwording rondom afval: het PetPretpark vormde daarin een ludieke actie.

Wat kan beter We realiseren de economie van de toekomst  Het ontwikkelen van een monitoringssysteem voor de transitie naar een circulaire economie blijft een uitdaging waar rijksoverheid, Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), onderzoeksinstellingen en wij nog geen eenduidig antwoord op hebben. Het nationaal programma circulaire economie heeft daarvoor niet de input gegeven die wij hadden verwacht. Om die reden gaan we starten met het opzetten van een eigen gemeentelijk monitoringssysteem;  Het opstellen van een integraal Koersdocument Hoger Onderwijs is nog niet gerealiseerd. Wel hebben we afgelopen jaar de relatie met de kennisinstellingen in Tilburg geïntensiveerd. Samenwerking vindt met name plaats op projectniveau binnen alle drie de sporen van Tilburg studentenstad, fysieke ontwikkelingen van de Kennisas en maatschappelijke innovaties; We zorgen voor een dynamisch en inspirerend vestigingsklimaat  Het paraplubestemmingsplan detailhandel – waarmee niet gebruikte detailhandel wordt ‘wegbestemd’ – is vanwege de hoogte van het risico op planschade niet in procedure gebracht en we vervolgen de aanpak onder de omgevingswet, waarbij we afhankelijk van de planschaderisico's een voorstel doen voor verandering van de planologische mogelijkheden.

De aanpassing van de staanplaatsenverordening is doorgeschoven naar de eerste helft van 2024; Cultuur  Gestegen kosten van personeel en energie brengt een deel van onze culturele basisinstellingen steeds meer in de financiële problemen. We zijn met hen in gesprek maar een oplossing is niet direct voorhanden. Voorstellen voor eventuele ondersteuning zullen pas in kader van de begrotingsbehandeling 2025 aan de orde zijn;  Er is nog een tekort aan ruimtes waar de studenten en afgestudeerde van de circusacademie kunnen repeteren en dat geldt ook voor plekken waar makers en uitvoerende artiesten betaalbaar kunnen overnachten terwijl ze in Tilburg repeteren, een uitvoering hebben of een expositie opbouwen. Producerende instellingen en podia

81

hebben niet de middelen om makers en uitvoerende artiesten waar ze mee werken in de hotels te laten overnachten; Evenementen Ruimte voor evenementen blijft onze aandacht vergen. We zijn in overleg met de provincie of er in het Natuurnetwerk Brabant op het MOB-complex evenementen kunnen plaatsvinden zonder blijvende negatieve effecten op de aanwezige natuurlijke en ecologische waarden. We voeren aanvullende onderzoek uit om dit aan te tonen alvorens een besluit over de aankoop van het MOB-complex te nemen. Ook zien we kansen voor het behoud van de Koepelhal en Wagenmakerij als grootschalige evenementenlocatie, input hiervoor is het onderzoek naar de mogelijkheden voor exploitatie van de Koepelhal en Wagenmakerij; Het Stadsforum wordt dit jaar opgeleverd, in samenspraak met alle stakeholders bekijken we de mogelijkheden voor evenementen op deze plek. We realiseren zogenaamde ‘vlekkenplannen’ voor de parken, waarin staat waar de meest geschikte ruimte ligt voor het organiseren van evenementen binnen een parklocatie. Aanvullend verkennen we ook nieuwe ruimte voor grootschalige evenementen.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Economie, cultuur en evenementen dragen bij aan de brede welvaart in Tilburg Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 Duurzaamheidsscore van Tilburg

Nationale Monitor Duurzame Gemeenten

Jaarlijkse stijging op de ranglijst van alle gemeenten

49,6 rank: 256 (van 355)

Doel: We realiseren de economie van de toekomst Indicator Bron Streefwaarde Toegevoegde waarde per baan - alle banen Toegevoegde waarde per baan - banen in Smart Industry, Smart logistics en Smart Services Aandeel bedrijven dat investeert in digitalisering in geld en/of personeel Aandeel bedrijven dat investeert in verduurzaming in geld en/of personeel Datamaturiteit van MKB bedrijven

Banen in smart services Beroepsniveau vacatures arbeidsmarktregio MiddenBrabant: - Elementaire en lagere beroepen

LISA LISA

Bedrijvenenquête gemeente Tilburg Bedrijvenenquête gemeente Tilburg Bedrijvenenquête gemeente Tilburg LISA UWV

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

51,8

2023

50,1 rank: 202 (van 352)

50,8 rank: 152 (van 342)

2021

2022

2023

€ 63.115

€ 65.598

€ 67.602

*

€ 77.566

€ 81.776

€ 82.263

*

Groei t.o.v. jaar ervoor

87%

*

Groei t.o.v. jaar ervoor

92%

**

Groei t.o.v. jaar ervoor

Kleinbedrijf: 34% Middenbedrijf: 36% 12.703

*

Groei t.o.v. jaar ervoor Groei t.o.v. jaar ervoor

Groei t.o.v. jaar ervoor Groei middelbaar en hoog t.o.v. jaar ervoor

2020

2022

12.261

* *

22.850

82

12.301

31.800

*

Indicator

Bron

Streefwaarde

2020

- Middelbare beroepen - Hogere en universitaire beroepen Indicator(en) circulaire economie *

2021

3.600 4.400

2022

4.850 6.050

2023 * *

Bedrijven*** enquête gemeente Tilburg *actuele cijfers over 2023 pas beschikbaar vanaf april 2024; ** de bedrijvenenquête voor deze data voeren we sinds 2022 eenmaal per twee jaar uit en komt over 2024 weer met data; *** er zijn nog geen actuele indicator(en) circulaire economie. Het ontwikkelen van een monitoringssysteem voor de transitie naar een circulaire economie blijft een uitdaging waar rijksoverheid, PBL, onderzoeksinstellingen en wij nog geen eenduidig antwoord op hebben. Het nationaal programma circulaire economie heeft daarvoor niet de input gegeven die wij hadden verwacht. Om die reden zijn we gestart met het opzetten van een eigen gemeentelijk monitoringssysteem met bijbehorende indicatoren; Doel: We bestendigen en versterken onze economische en culturele basis a. De werkgelegenheidsontwikkeling in Tilburg is in balans met de ontwikkeling van de beroepsbevolking. Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 2022 2023 Verhouding tussen het aantal banen in Tilburg

Banen: LISA (via arbeidsmarkt -inzicht.nl)

Ontwikkeling aantallen gaat gelijk op

Ontwikkeling van arbeidspartici patie op vmbo, mbo, hbo en woniveau

CBS via arbeidsmarkt inzicht.nl

Percenta ges minimaal op het land. gem.

Banen: 121.922 (+%)

Tilb. 53,7 % 75,6 % 85,5 %

Vmb o Mbo Hbo/ Wo

Banen: 122.854 (+%)

NL 51,4 % 73,8 % 83,8 %

Tilb.

Banen: 126.602 (+%)

NL

Tilb. 60,6 % 77,8 % 83,8 %

NL 58,3 % 76,9 % 84,5 %

*

Tilb. *

NL *

*

*

*

*

*actuele cijfers over 2023 nog niet beschikbaar b. Bedrijven vinden in de stad de ruimte en de ondersteuning om zich toekomstbestendig te ontwikkelen Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 2022 2023 Rapportcijfer in het bedrijvenpanel voor het vestigingsklimaat in Tilburg Gevestigde bedrijven bevelen Tilburg als vestigingsplaats aan Arbeidsplaatsen per vierkante meter in Tilburg ten opzichte van andere Brabantse steden

Bedrijvenpanel gemeente Tilburg

Minimaal niveau 2019 (7,2)

Gemeente Tilburg

(Net Promotor Score) 35-40 in 2022 ****

Brabant atlas

83

7,3

7,1

-2*

-10

-7**

-

-

-

***

-

Indicator

Bron

Streefwaarde

2020

2021

2022

2023

Aanbod-opname Dynamis, NVM 1,5 1,06 1,07 ratio bedrijventerreinen * 23% van de ondernemers gaf een 7, en 40% een 8. Deze mooie score, tussen 7 en 8 wordt in de NPS- meting als neutraal beschouwd. De score -2 betekent dat er net iets meer ondernemers lager dan een 7 gaven dan ondernemers die een 8 of hoger gaven. (Bij de Net Promotor Score staat de vraag centraal of je een merk of bedrijf zou aanbevelen) ** De NPS-score -7 betekent dat procentueel iets meer ondernemers een 6 of lager gaven (24%) dan ondernemers die een 9 of hoger gaven (17%). Ruim driekwart (76%) geeft het vestigingsklimaat een 7 of hoger. ***Vanaf 2023 hanteren we nieuwe indicator vanuit citymarketingbeleid 2023-2027. Streefwaarde: Het aantal ondernemers dat hoger dan 7 geeft voor de mate van verbondenheid blijft gelijk of stijgt ten opzichte van 2023 (0-meting). Voor 2023 is gemeten dat 65% van de gevestigde bedrijven een 7 of hoger geeft voor de mate van verbondenheid aan Tilburg ****Brabant atlas publiceert deze data niet langer. Bij de tussentijdse evaluatie van het werklocatiebeleid in 2023 zullen ook mogelijke nieuwe indicatoren ter vervanging van deze indicator bekeken worden. c. Goede kwaliteit en bereik van ondernemersdienstverlening (lokaal en regionaal), ook voor ondernemers in de culturele sector.

Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 2022 2023 Bereik ondernemersadvisering (aantallen ondersteunde bestaande en startende MKB-bedrijven) Klantwaardering ondernemersadvisering*

Gemeente Tilburg

n.v.t.

Gemeente Tilburg

(Net Promotor Score) Minimaal een 8

5.389 (hoog i.v.m. covid 19 pandemie) 8,1

621

593

485

8,3

8,1

8,3

* meting vanaf 2020 d. We houden koers met onze culturele basisvoorzieningen en de impulsen die we de afgelopen jaren hebben gegeven aan cultuur (Makersfonds, cultuureducatie, samenwerking Brabantstad), een gevarieerd pallet aan evenementen, onze vrijetijdseconomie en een fijnmazige en vitale detailhandelsstructuur en ontwikkelen deze door. Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 2022 2023 Percentage inwoners en bezoekers dat positief is over het evenementenaanbod

Gemeente Tilburg

Percentage detailhandel in de winkelstructuur (toename concentratie) Percentage deelname aan cultuureducatie door leerlingen in primair onderwijs

Locatus

Gelijk gebleven of gestegen in 2022 t.o.v. 2018 Stijging concentratie in 2022 ten opzichte van 2020 >85%

Cultuur in School Tilburg (CiST)

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

84

Nieuwe meting in 2022

87%

91%

73,76

73,35

71,46

63*

89%

88%**

88%**

88%

Indicator

Bron

Streefwaarde

2020

2021

2022

2023

Aantal ondersteunde Stichting Ateliers Tilburg 200 242 264 245 245 ateliers in het atelier(SAT) en oefenruimtebestand stedelijke beheersorganisatie Aantal door stedelijk Art-fact >600 85**** 135 453 502 servicepunt amateursector (Artfact) ondersteunde amateurproducties * Als gevolg van gebruik meer accurate GIS kaart van winkelgebieden is de indicator herberekend **Op een totaalaantal van circa 17.000 worden 15.130 Tilburgse leerlingen bereikt. Er is cultuur-educatief aanbod aan 88% van de scholen gepresenteerd. Maar doordat scholen langere tijd gesloten zijn geweest is het niet te achterhalen of en hoeveel aanbod daadwerkelijk is afgenomen en/of scholen vanwege corona op een andere manier cultuuronderwijs hebben gegeven. ***CiST bereikt 59 van de 65 scholen in het primair onderwijs. ****Door corona is het culturele aanbod stilgevallen, vandaar het beperkte aantal amateurkunstactiviteiten dat Art-fact heeft kunnen ondersteunen. Ten opzichte van 2020 is er wel weer een stijging te zien. Doel: We zorgen voor een dynamisch en inspirerend ondernemings- en vestigingsklimaat a. We creëren een dynamische binnenstad, met een toename van combinatiebezoek winkelen, horeca en cultuur en een langere verblijfstijd. Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 2022 2023 Waardering aanbod Strabo Verbetering 7,4 7,3 7,4 7,5 binnenstad (rapportcijfer) t.o.v.

jaar ervoor Combinatiebezoek Strabo Groei t.o.v. jaar 19% 14% 11% 21% binnenstad ervoor Duur bezoek in minuten Strabo Groei t.o.v. jaar 49 63 56 67 binnenstad ervoor Net promotor score Strabo Verbetering -1 +4 -2 +3 binnenstad t.o.v. jaar ervoor b. We ontwikkelen een innovatiedistrict als regionaal brandpunt voor innovatie en creativiteit. Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 2022 Partners en leden van MindLabs Groei t.o.v. jaar 54 84 onze innovatie ervoor communities (o.a. Station 88 MindLabs) Aantal kennisintensieve Midpoint* Groei t.o.v. jaar 45 starters en groeiers (scale ervoor ups) Verdere indicatoren m.b.t. In het innovatiedistrict als ontwikkeling broedplaats van nieuwe bedrijvigheid**

2023 96

40

*meting met ingang van 2022: betreft aantal start ups in begeleiding (naast scouting en screening) **in het kader van het ontwikkelprogramma Innovatiedistrict Smart Services voor de Spoorzone bezien we of en welke aanvullende indicatoren gehanteerd kunnen worden voor dit doel.

85

c. Tilburg is in Brabant een broedplaats en showcase van toonaangevende en innovatieve cultuur en evenementen. Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 2022 2023 Aantal ondersteunde projecten vanuit het Makersfonds

Makersfonds

20

32

44*

40

41

Score vernieuwing evenementen

Toekenningen Evenementensubsidie Gemeente Tilburg

5

2

4

4

7

Citymarketing: trots op Tilburg Score 25-30 +18 +8 +8 ** neemt toe (net promotor score) in 2022 *Er is een stijging van het aantal plannen dat is ondersteund in 2021 ten opzichte van 2020. Het was mogelijk om meer makers te ondersteunen dan voorheen omdat het budget voor het Makersfonds eenmalig verhoogd is van € 150.000,- naar € 300.000,- per jaar. De verhoging was mogelijk door het eerste rijkscompensatiepakket voor corona. Makers hebben in plannen rekening gehouden met activiteiten die coronaproof dienden te zijn, zoals onder meer het streamen van voorstellingen en concerten. ** Als gevolg van het eind 2022 vastgestelde beleid voor 2023-2027 wordt “trots op Tilburg” niet meer gemeten via de net promotor score maar bij de inwoners. Tegelijkertijd is ook de streefwaarde aangepast naar toenemend aantal scores van 7 of hoger tov 0meting. Resultaten voor 2023: 87% van Tilburgers geeft rapportcijfer 7 of hoger op de vraag “In hoeverre zou je Tilburg aanbevelen aan anderen om in te wonen?” en 80% van de Tilburgers geeft rapportcijfer 7 of hoger op de vraag “In hoeverre zou je Tilburg aanbevelen aan anderen voor een bezoek?” d. Economie, cultuur en evenementen versterken in verbinding met elkaar de Tilburgse economische en culturele vitaliteit. Indicator Bron Streefwaarde 2020 2021 2022 2023 Functiemenging In bijzondere stadsmilieus ontwikkeling

Noot: Er wordt gewerkt aan een monitor om de impact van cultuur in kaart te brengen. Deze is gebaseerd op 'Waarde van Cultuur', de monitor die in BrabantStad tweejaarlijks wordt uitgevoerd. Tilburg maakt deel uit van BrabantStad Cultuur. Een eerste versie van Waarde van Cultuur Tilburg heeft niet de gewenste inzichten geboden. Daarom werken we nu samen met onze Brabantstadpartners aan een nieuwe Waarde van Cultuur waarin indicatoren op stedelijk niveau verwerkt gaan worden. Deze Waarde van Cultuur zal in najaar 2024 verschijnen. Naast deze kwantitatieve monitor starten we naar aanleiding van ervaring die we hebben opgedaan tijdens de evaluatie van het huidige cultuurplan met een kwalitatief meetinstrument. De ontwikkeling daarvan start in 2024. Tot die tijd worden de huidige indicatoren voor cultuur gebruikt (percentage deelname cultuureducatie in onderwijs, aantal ateliers, aantal ondersteunende amateurproducties etc.).

Wat heeft het gekost - financiën Economie, cultuur en evenementen x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2023

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

48.775

57.657

54.230

3.427

V

Baten

-31.540

-38.130

-37.797

334

N

Saldo van lasten en baten

17.235

19.527

16.433

3.094

V

Toevoeging reserves

0

390

1.108

718

N

Onttrekking reserves

-2.656

-7.817

-6.430

1.387

N

Saldo reserves

-2.656

-7.427

-5.321

2.105

N

Totaal

14.579

12.100

11.112

988

V

Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg

86

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overheveling bijdrage kunstwerk in de openbare ruimte In 2023 is een eenmalige bijdrage ontvangen voor herstel van het Jan Dijker Reliëf van € 75.000. In 2023 zijn voorbereidingskosten gemaakt. Herstel en plaatsing van het reliëf zullen echter grotendeels pas in 2024 worden afgerond doordat de voorbereiding complexer was dan voorzien en meer tijd heeft gevergd. Voorgesteld wordt de bijdrage van €75.000 over te hevelen naar 2024 en te betrekken bij de resultaatbestemming in de jaarrekening.

Bedrag 75 V

Regiodeals In 2023 heeft de aanvraag van het 16e project van de regiodeals tot een beschikking geleid. Voor 1 project is de opstart niet gelukt, hier is een opvolgend ander project ingezet dat inmiddels naar tevredenheid loopt. Enkele projecten hebben met vertraging te maken (deels nog als gevolg van de eerdere corona-beperkingen). In 2023 leidt dit tot lagere projectkosten van € 496.000. De dekking vanuit provincie en gemeente Breda is € 79.000 hoger, de onttrekking uit de reserve Regiodeal is € 575.000 lager. De resterende middelen blijven beschikbaar voor volgende jaren.

L 496 V B 496 N

Technische overhevelingen (L 718 V/N) Deze technische overhevelingen betreffen enerzijds externe opdrachten die zijn verstrekt én waarvan de prestaties betrekking hebben op budgetten van het lopende jaar voor een bedrag van € 59.453. En anderzijds interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten voor een bedrag van € 658.886. Deze technische overhevelingen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de aangegane verplichtingen af te ronden.