04 Jaarstukken 2023 - versie raad 27-05-2024
Tekst van het document
Het laat daarnaast zien dat er goede stappen worden gezet om de kwetsbare overgangen te ondersteunen, in dit geval specifiek de overgang van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs. 5. De samenwerking Regionaal Team leerplicht is met vier jaar verlengd. De huidige regionale verdeelsystematiek van inzet van menskracht en financiële middelen (50% op basis van inwoneraantal en 50% op basis van aantal casussen per gemeente) wordt ook in de toekomst gebruikt. De regionalisering van het regionaal team leerplicht is in het belang van de jongeren in de regio: jongeren uit alle regiogemeenten worden nu op uniforme wijze geholpen en ondersteund en het grotere team is beter in staat om een continue dienstverlening te bieden. Daarnaast is door de regionalisering sprake van een doorlopende leerlijn: voor jongeren vanaf 18 jaar is wettelijk geregeld dat de dienstverlening in regionaal verband plaatsvindt; in Midden-Brabant gebeurt dit nu voor alle jongeren tussen de 5 en de 27 jaar. 6. Met de inzet van de Mbo-crisismiddelen is ingezet op samenwerking met partijen in de regio rondom de jongeren om meer maatwerk te kunnen leveren: naast onderwijs- en zorgorganisaties zijn er ook samenwerkingen ontwikkeld met bedrijfsleven; werkplaats; Willem II Betrokken. Er is extra ingezet gedaan binnen het voortgezet onderwijs; het speciaal voortgezet onderwijs; het Mbo en de VAVO.
Door deze bredere samenwerkingen kunnen we een grotere uitval uit het onderwijs voorkomen. 7. Er zijn voor de twee nieuwe basisscholen tijdelijke locaties gevonden waar deze scholen kunnen starten. Het betreft de openbare basisschool in Berkel-Enschot en de Sahaba in Tilburg-West die naar verwachting na de zomervakantie 2024 zullen starten. 8. De ondersteuning van de zwaarbelaste peutervoorzieningen is succesvol. Dit is een mooi voorbeeld van differentiëren in onze inzet afhankelijk van wat verschillende locaties en daarmee wijken nodig hebben. We gaan van een stedelijke aanpak naar een meer wijkgerichte aanpak. 9. In 2023 zijn de proeftuinen op landgoed Sparrenhof op stoom gekomen samen met onderwijs en welzijnspartners. We zien hier mooie initiatieven ontstaan bijvoorbeeld de Tilburgse Zomerweek voor jongeren en activiteiten door en voor jongeren gericht op mentale gezondheid. Dit wordt in 2024 verder ontwikkeld. 10. We zijn als gemeente het programma Welkom in Tilburg gestart. Het programma is gericht op alle beleidsvraagstukken en initiatieven rondom het verwelkomen van mensen die nieuwkomer zijn in Tilburg. Onderwerpen die in het programma worden opgepakt gaan met name over opvang, huisvesting en integratie.
Dit programma is voortgekomen uit de crisisaanpak voor opvang van Oekraïners en is in 2023 opgezet en verder ontwikkeld en verbreed met doelgroepen waar we als gemeente verantwoordelijkheden voor hebben: asielzoekers (ook inburgeraars) en gezinsmigranten,. In het programma werken mensen uit diverse afdelingen en disciplines opgavegericht samen. 11. De nieuwe LEA, een vierjarige gezamenlijke agenda van kinderopvang en onderwijs (t/m MBO) met de gemeente, is op 1 januari 2023 ingegaan. In 2023 lag de focus op taal en kwetsbare overgangen. Er is onderzocht wat er nodig is om de taalscholen toekomstbestendiger in te richten en er zijn stappen gezet om de scholen beter te laten aansluiten op het taalnetwerk. De kwetsbare overgangen in de ontwikkeling van onze jeugd hebben we een impuls gegeven. Naast de werkgroep die zich bezighoudt met de overgang van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs (POVO) is er een werkgroep gestart voor de overgang van kinderopvang naar het primair onderwijs (KOPO). We ondersteunen die overgangen met de ouderkamers maar ook met aanbod in de Wereld van Werken.
25
12. Vanuit de regionale aanpak laaggeletterdheid hebben we in de arbeidsmarktregio Midden-Brabant sinds 2023 op 12 vaste locaties een inloopspreekuur. We hebben daar 15% groei in bezoekers t.o.v. 2022 en ook de NT1 doelgroep (Nederlands als moedertaal) wordt meer bereikt: +17%. Er zijn 3500 mensen bereikt via het mobiele Taalhuis, dat zich door de regio en de stad verplaatst naar daar waar de doelgroep vindbaar is. De opstart van de pilot ‘informatieplein’ is succesvol. Dit zijn spreekuren van verschillende organisaties op een laagdrempelige en fysieke plek dicht bij bewoners samengebracht. Bij de aanpak “Midden-Brabant maakt het duidelijk”, opzet met de 11 regiogemeenten, hebben inmiddels 37 organisaties zich aangesloten. En er is een 2e Adviesgroep Duidelijke Taal voor Midden-Brabant gestart, bestaande uit de doelgroep 13. In 2023 is de stadshoogleraar gestart. Met de griffie zijn 6-wekelijkse spreekuren gepland waarop raadsleden met de stadshoogleraar van gedachten kunnen wisselen over de opgaven rond economie en arbeidsmarkt. Met deze serie gesprekken is een vervolg gegeven op een themabijeenkomst met de raad over arbeidsmarktkrapte en talentontwikkeling en welke rol en taak de stadshoogleraar hier voor de gemeente ziet.
Er hebben in 2023 op het thema arbeidsmarktkrapte, gekoppeld aan de maatschappelijke transities en ook verbonden aan de toekomstvisie Tilburg 2050 diverse bestuurlijke gesprekken plaatsgevonden. Daarnaast treedt de stadshoogleraar op als adviseur en ‘kritische’ vriend bij de planvorming rond de basisbanen en het arbeidsmarktoffensief. In het eerste kwartaal 2024 staat een evaluatiemoment gepland over het eerste jaar stadshoogleraar.
Wat kan beter 1. In maart 2023 is na bespreking in de gemeenteraad door het college besloten het oorspronkelijke voorstel voor het offensief arbeidsmarktkrapte (Investeringsplan Arbeidsmarkt) in te trekken. In de eerste helft van 2024 volgt een nieuw voorstel. 2. Rond de zomer zijn via het praktijkexperiment, op verzoek van de raad vooruitlopend op de bredere pilot vijf basisbanen succesvol ingevuld. De doorgroei naar meer basisbanen is nog niet gerealiseerd. In september is een extern advies opgeleverd over een mogelijk ontwerp van de pilot basisbanen. Mede op basis van dit advies is er voortschrijdend inzicht waarbij we een belangrijke rol zien voor de Diamant-groep. Er zijn twee raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd over de basisbanen en de kosten van een pilot. Het is onze ambitie om meer mensen de mogelijkheid van een basisbaan en daarmee bestaanszekerheid te bieden dan de vijftig basisbanen die zijn voorzien in de pilot. We willen de basisbaan een duurzaam karakter geven door meer en structureel in te zetten op loonkostensubsidies. Er ligt nog een financieel vraagstuk hoe we deze inzet kunnen verduurzamen. Medio 2024 is voorzien het raadsvoorstel basisbanen aan de gemeenteraad voor te leggen. 3. In 2023 heeft Midpoint een uniforme methodiek om tot Human Capital Agenda’s (HCA's) te komen opgesteld. Besluitvorming hierover vindt plaats begin 2024, later dan verwacht.
Daarna kunnen we concreet invulling geven aan het actualiseren en opstellen van HCA’s voor maatschappelijke opgaven. 4. We hebben in 2023 geen integraal Koersdocument Hoger Onderwijs gerealiseerd. Zie ook veld 'Economie, cultuur en evenementen'. 5. De ambitie was om al in 2023 stappen te maken in het geheel of gedeeltelijk integreren van onze regionale dienstverleningsconcepten Leren en Werken, Brabant Leert, Regionaal MobiliteitsTeam en werkgeversdienstverlening als onderdeel van de ontwikkeling van een Regionaal Werkcentrum. Dit heeft vertraging opgelopen. We hebben in 2023 een multi-helix stuurgroep opgezet die gaat sturen op onder andere de ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum en er is een kwartiermaker geworven. Daardoor kunnen we deze ambitie in 2024 alsnog realiseren. 6. Niet alle leerlingen die wonen in Berkel-Enschot kunnen dit schooljaar naar school in het eigen dorp. We zijn overvallen door de snelle leerlingengroei in het dorp. Het probleem wordt versterkt doordat de planontwikkeling Voorhof waar de nieuwbouw van basisschool Rennevoirt onderdeel van uitmaakt ernstig is vertraagd door de complexe gebiedsontwikkeling. Daarnaast kon de nieuwe openbare basisschool dit schooljaar nog niet van start. 7. Het deelnamepercentage van de peutervoorziening ligt in Tilburg tussen de 70 en de 80%.
Met een landelijke percentage van 80 procent blijft de toeleiding naar de voorschoolse educatie in een aantal wijken achter. We streven ernaar om de toegankelijkheid te vergroten door o.a. de financiële drempel voor ouders met een laag inkomen weg te halen.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
26
Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling Impact Tilburgers kunnen zich (optimaal) persoonlijk ontwikkelen in alle levensfasen Indicatoren:
Bron
Streefwaarde
Aantal inwoners dat formele en non formele scholing volgt Het percentage dertigers uit gezinnen met verschillende inkomenscategorieën (laag, midden, hoog) dat HBO of hoger onderwijs heeft gevolgd in Tilburg Laag
CBS/in ontwikkeling
Jaarlijkse toename
Onderwijskansenkaart ArbeidsmarktInZicht
Verschillen worden iedere 2 jaar kleiner
2022
2023
Nb
nb
Alleen cijfers 2018 nu ter beschikking, update 2020 volgt. Nb
Geen update van cijfers geweest nb
-
Midden
Nb
nb
-
Hoog
Nb
nb
Jaarlijkse doorstroom van MBO naar HBO per sectorkamer: - Techniek - Transport/logistiek - Gezondheidszorg - Economie/handel - Vrije tijd/groen
DUO/ ArbeidsmarktInZicht DUO/ ArbeidasmarktinZicht DUO/ ArbeidsmarktinZicht DUO/ ArbeidsmarktinZicht DUO/ ArbeidsmarktinZicht DUO/ ArbeidsmarktinZicht Inwonersonderzoek/in ontwikkeling
Gelijke tred met provinciale cijfers Gelijke tred met provinciale cijfers Gelijke tred met provinciale cijfers Gelijke tred met provinciale cijfers Gelijke tred met provinciale cijfers Gelijke tred met provinciale cijfers Inzicht in beweegredenen
*** Nb
6,9%
Nb
3,2%
Nb
23,3%
Nb
11,8%
Nb
27,1%
Inzicht in hoe inwoners tegen ** zie persoonlijke ontwikkeling toelichting aankijken, het ervaren en in willen investeren Nb: nog niet bekend, indicatoren worden in kaart gebracht. *Nieuwe indicatoren vastgesteld in begroting 2021, eerste jaar van nulmeting 2023. Cijfers nog niet beschikbaar. **Toelichting op inzicht in hoe inwoners tegen persoonlijke ontwikkeling aankijken, het ervaren en in willen investeren: 36,7% volgt of volgde een opleiding, training of cursus van meer dan 2 dagen in de afgelopen 2 jaar. Dat is vergelijkbaar met het aandeel in 2020. Van hen vindt 48,3% het belangrijk om zich te blijven ontwikkelen en 41,5% vindt het leuk om nieuwe dingen te leren. 36,9% wil zich verbeteren in het huidige werk. ‘Ik vind het belangrijk om me te blijven ontwikkelen’ wordt nu minder gezegd dan in 2020. Van degenen die geen opleiding e.d. volgen of volgden (63,3%) vindt 46,3% het niet nodig, 22,3% heeft geen tijd. ‘Ik vind het niet nodig’ wordt meer genoemd dan in 2020. *** Cijfers zijn uit 2021
27
Impact Tilburgers kunnen de ontwikkelde vaardigheden inzetten op de arbeidsmarkt en/of in de samenleving. Indicatoren:
Bron
Streefwaarde (2023) > 70%
Netto Arbeidsparticipatie: percentage werkzame beroepsbevolking in de potentiële beroepsbevolking Percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet
Arbeidsmarkt InZicht (obv CBS)
(zie indicator bij Sociaal en Veerkrachtig)
Jaarlijkse toename
Indeling van bijstandsgerechtigden op de treden Participatieladder
Suite Sociaal Domein
Stijging van het aantal geactiveerde klanten
2020
2021
2022
2023
69,9%
71,4%
72%
74%
zie bij Sociaal en Veerkrachtig
zie bij Sociaal en Veerkrachtig
zie bij Sociaal en Veerkrachti g
46% omhoog bewogen (1377 personen)
41% omhoog bewogen (1716 personen)
34% omhoog bewogen (1944 personen)
34% omhoog bewogen (813)
Impact Tilburgers zijn weerbaarder, passen zich snel aan veranderende omstandigheden aan en zijn in hoge mate zelfredzaam Indicatoren:
Bron
Streefwaarde*
2022
Gebruik van formele en informele voorzieningen die persoonlijke ontwikkeling mogelijk maken Het aantal mensen dat scholing- en loopbaanadvies aanvraagt via het loket Leren en Werken. Werkloosheidsduur WW (peilmoment jaarlijks juli)* - > 2 jaar
In ontwikkeling
Jaarlijkse stijging
Nb
nb
Loket Leren en Werken
Jaarlijkse stijging
812
517****
UWV/ArbeidsmarktInZicht
Afname van werkloosheidsduur
**
2023
***
-
1-2 jaar
6.830
-
6 – 12 maanden
6.918
-
< 6 maanden
15.609
*Jaarlijks in juli opvolgend jaar beschikbaar ** laatste peildatum beschikbaar is dec. 2021 *** niet gepubliceerd vanwege te gering aantal **** breuk met wijze van tellen in 2022. Toen zijn bij het totaal ook andere scholings- en loopbaanadviezen opgeteld.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
28
Wat heeft het gekost - financiën Persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid x € 1.000
Oorspronkelijke begroting
Gewijzigde begroting
Rekening 2023
Lasten
40.396
70.767
68.067
2.700
V
Baten
-13.593
-47.853
-47.701
152
N
Saldo van lasten en baten
26.804
22.914
20.366
2.548
V
Toevoeging reserves
0
11.128
12.859
1.730
N
Onttrekking reserves
-303
-4.703
-4.361
342
N
Saldo reserves
-303
6.425
8.497
2.072
N
26.501
29.339
28.863
476
V
Totaal
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Lagere realisatie inburgering Voor de uitvoering van Wet Inburgering 2021 ontvangen we een specifieke uitkering (SPUK) vanuit het Rijk. Voor de tweede helft van 2023 is vanuit het Rijk de taakstelling huisvesting statushouders verlaagd waardoor het totaal voor 2023 gesteld was op 492 statushouders in plaats van 616. In Tilburg hebben we 361 statushouders gehuisvest. Doordat de piek in de verwachte instroom op zich heeft laten wachten, onder andere doordat het IND later is gestart met een inhaalslag in de beoordeling van asielaanvragen, zal het niet bestede bedrag van € 971.915 conform de regeling in 2024 ingezet gaan worden. Het restant van de incidentele rijksmiddelen die zijn ontvangen voor de uitvoeringskosten á € 428.394 valt vrij. Per saldo heeft dit geresulteerd in een voordeel op de lasten van € 1,4 miljoen en een lagere onttrekking op de SPUK. Hoger resultaat op opvang Oekraïense vluchtelingen In 2023 hebben we de opvang van Oekraïense ontheemden voortgezet. Eind 2023 had Tilburg hiervoor 902 bedden beschikbaar. De opvang heeft in 2023 € 16 miljoen gekost. Het gaat dan om onder andere accommodatiekosten, leefgeld, sociaal beheer, ambtelijke kosten en de transitiekosten om gebouwen geschikt te maken voor opvang. Hier staat een opbrengst tegenover van € 26,9 miljoen.
Het Rijk vergoedt de kosten van de opvang op basis van een normbedrag voor 2023 van € 83 per gerealiseerde opvangplek per dag. Daarnaast worden de transitiekosten voor gebouwen volledig vergoed alsmede enkele specifieke kostencomponenten. Daarmee zijn de opbrengsten € 10,9 miljoen hoger dan de kosten die wij gemaakt hebben. Het overschot ontstaat omdat onze werkelijke kosten lager zijn dan het normbedrag dat we ontvangen, met name op de componenten accommodatiekosten, catering en leefgeld. Overigens heeft het Rijk het normbedrag voor 2024 bijgesteld naar € 61 per opvangplek per dag. Bij de Najaarsbijstelling zijn we uitgegaan van een lastenniveau van € 16 miljoen, een storting in de reserve van € 10 miljoen en een vergoeding van € 26 miljoen. De hogere vergoeding leidt tot een voordeel van € 0,9 miljoen. Dit bedrag is, aanvullend op de eerder gemelde € 10 miljoen, conform uw raadsbesluit bij de Tussenrapportage gestort in de reserve crisisherstelfonds en daar toegevoegd aan de middelen Welkom in Tilburg ten behoeve van opvang, huisvesting en integratie van nieuwkomers.
Bedrag 1.400 V 754 N
Programma Welkom in Tilburg In 2023 is het programma Welkom in Tilburg gestart. Het is gericht op het verwelkomen van mensen die nieuwkomer zijn in Tilburg en voor deze mensen te zorgen voor opvang, huisvesting en integratie. Dit programma is voortgekomen uit de crisisaanpak voor opvang van Oekraïners en is in 2023 opgezet en verder ontwikkeld. We zien dan ook nog een sterke verwevenheid met de Oekraïne-opvang. In het programma werken mensen uit diverse afdelingen en disciplines. De kosten van het programma kunnen worden gedekt uit de middelen Welkom in Tilburg binnen de reserve crisisherstelfonds zoals door uw raad besloten bij de jaarstukken 2022. De raad heeft in 2023 echter geen expliciet besluit genomen om de kosten van Welkom in Tilburg uit deze reserve te dekken. Vandaar dat we via de resultaatbestemming bij
519 N
29
881 N 881 V
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen deze jaarrekening uw raad voorstellen om de kosten van € 519.000 te dekken uit de reserve crisisherstelfonds.
Bedrag
Hogere kosten noodlocaties onderwijshuisvesting Er zijn in 2023 kosten gemaakt voor noodhuisvesting van de volgende onderwijslocaties: Nieuwe basisschool in Berkel-Enschot; Nieuwbouw Onderwijscentrum Leijpark; Uitbreiding basisschool Willemspoort; Verbouwing basisschool Den Bijstere (locatie Ringbaan Oost); Doordat er abusievelijk uitgegaan is van een hoger beschikbaar budget, is er een nadeel ontstaan van € 614.000.
614 N
Overige afwijkingen - Vanuit de middelen voor hoger onderwijs is in 2023 minder uitgegeven dan verwacht vanwege problemen met het invullen van vacatures en het stellen van andere bestuurlijke prioriteiten. Het opstellen van een integraal Koersdocument is niet gerealiseerd. Wel is in 2023 de relatie met de kennisinstellingen geïntensiveerd om de gedeelde verantwoordelijkheid in samenwerking op te pakken.
133 V
- Vanuit 2022 zijn middelen overgeheveld ten gunste van het programma Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen. Deze middelen zijn niet volledig besteed, het restant van de incidentele middelen valt vrij.
349 V
- Op de programmakosten voor uitvoering vreemdelingenbeleid resteert een saldo van € 97.000. Deze middelen zijn in 2023 niet ingezet doordat er gebruik gemaakt kon worden van andere incidentele dekkingsmiddelen.
97 V
- We hebben middels een decentralisatie-uitkering € 140.000 ontvangen voor taalonderwijs voor Oekraïense vluchtelingen. Deze middelen zijn gestort in de reserve Crisisherstelfonds en worden in 2024 besteed.
140 N 140 V
- In 2023 is een aantal subsidies die in 2022 ten laste van de OAB-middelen (Onderwijs Achterstanden Beleid) zijn gebracht, hoger vastgesteld. Hierdoor is een nadeel op de lasten gerealiseerd van € 114.000 en dit is alsnog ten laste van de OAB-middelen gebracht.
114 N 114 V
- Kosten die ten laste van reguliere gemeentelijke budgetten zijn gemaakt, zijn eenmalig verplaatst naar de brede specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Hierdoor is een financieel voordeel op het gemeentelijk budget van € 153.000 ontstaan.
153 V
- Het lager vaststellen van een aantal subsidies in het kader van de lokaal educatieve agenda (LEA) heeft geresulteerd in een incidenteel voordeel op de lasten van € 214.000.
214 V
- De lasten voor het Nationaal Programma Onderwijs vallen € 295.000 lager uit door lager vastgestelde subsidies uit voorgaande jaren. Hierdoor is ook de onttrekking ten laste van de ontvangen rijksmiddelen lager.
295 V 295 N
- In 2020 is de Specifieke Uitkering voor Ventilatie in Schoolgebouwen door de Rijksoverheid gepubliceerd en door diverse schoolbesturen aangevraagd. Deze regeling bood een vergoeding van 30% van de kosten vanuit de Rijksoverheid. Op 6 februari 2023 (besluit 2023_1379) is besloten om hier, vanuit de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor schoolgebouwen tussen gemeenten en schoolbesturen, vanuit de reserve Crisisherstelfonds eenzelfde bedrag aan cofinanciering voor beschikbaar te stellen. In 2023 is er € 488.000 minder aan kosten gerealiseerd en aan het fonds onttrokken dan begroot doordat een deel van de werkzaamheden pas in 2024 wordt uitgevoerd. In 2024 is voor deze werkzaamheden nog € 289.000 benodigd.
488 V 488 N
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
30
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen - In 2023 is er € 2,3 miljoen aan rijksmiddelen voor de Wet Educatie en Beroepsonderwijs ontvangen. Dit is een stijging van € 430.000 ten opzichte van 2022. Deze middelen worden volledig via subsidies weggezet. Doordat de uitgaven aan subsidies beperkt zijn gestegen is er een voordeel op de lasten gerealiseerd van € 482.000 en hoefde er ook minder aan rijksmiddelen te worden onttrokken. Omdat er beperkte meeneem mogelijkheden zijn (25% van de ontvangen rijksmiddelen) moet er € 351.000 worden terugbetaald aan het Rijk.
Bedrag 482 V 482 N
- Er is € 281.000 meer uitgegeven en onttrokken ten laste van de specifieke uitkering Voortijdig Schoolverlaters dan begroot. Dit betrof met name een verstrekte subsidie van € 125.000.
281 N 281 V
- Er is een voordeel op de doorbelaste organisatiekosten ontstaan als gevolg van lagere overheadkosten.
67 V
- Op 1 januari 2024 is het Brabants Informatie en Migratie Punt (BMIP) gestart, gericht op het verbeteren van de informatievoorziening aan arbeidsmigranten. Eind september ontvingen we een specifieke uitkering vanuit de provincie van € 450.000 waaruit de kosten in 2023 van € 54.000 gedekt zijn. Tilburg draagt daarnaast zelf € 150.000 bij uit het cofinancieringsfonds.
54 N 54 V
De technische overhevelingen betreffen interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bijdragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de projecten af te ronden.
633 V 633 N
- Diversen
178 N 128 V
Totaal afwijkingen
476 V
Wat weten we nog meer Kengetallen: Aantal toekenningen leerlingenvervoer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)* Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerllingen)**) Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Netto arbeidsparticipatie
Realisatie 2021 793
Realisatie 2022 808
Raming 2023 940
Realisatie 2023 890
Realisatie 2020 5,0 18
Realisatie 2021 5,2 21
Realisatie 2022 8,5 26
Realisatie 2023 n.b. n.b.
2,3%
2,5%
3,0%
n.b.
71,1%
71,4%
72,4%
73,2 %
*) Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. **) Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend
31
Doel: Passsende ondersteuning Voor alle vier velden van passende ondersteuning geldt: We bieden Tilburgers waar nodig passende ondersteuning zodat ze naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. Deze ondersteuning noemen wij passend omdat deze integraal, dichtbij en op maat is. Inwoners geven hier zelf naar vermogen sturing aan en de mogelijkheden vanuit de eigen omgeving worden zoveel mogelijk benut. Dit meten we met onderstaande indicatoren. Deze indicatoren zijn in oktober 2021 vastgesteld, waarbij de geformuleerde indicatoren voor een belangrijk deel nog geoperationaliseerd moesten worden. Hier is nog onvoldoende aandacht voor geweest. Daarnaast is ook een continumeting ingericht, waarbij nieuwe indicatoren beschikbaar zijn gekomen voor ervaringen van onder andere de Wmo en Toegang. Deze metingen zijn vanaf eind 2022 / begin 2023 gestart. Beschikbare informatie is ontsloten via waarstaatjegemeente.nl Indicatoren: 1. Gemiddelde uitkeringsduur 2. % Inwoners dat aangeeft met ondersteuning beter de dingen te kunnen doen die hij of zij wil 3. % Inwoners dat aangeeft samen met medewerker naar oplossingen te hebben gezocht
Bron Gemeentelijke applicaties Cliëntervaringsonderzoek Wmo en Jeugd Cliëntervaringsonderzoek Wmo en Jeugd
Streefwaarde Lager t.o.v. 2021 Hoger dan landelijk gemiddelde: >80% Hoger dan landelijk gemiddelde: >80%
4. % Inwoners dat aangeeft daadwerkelijk stappen in zijn/haar ontwikkeling te hebben gemaakt.
Klanttevredenhe idsonderzoek Werk en Inkomen
>80%
5. Tevredenheid over de dienstverlening (klantregisseur/ contactpersoon) 6. % Inwoners dat door de ondersteuning vanuit de Toegang geen verdere passende ondersteuning meer nodig heeft. 7. Ervaringen inwoners met voorliggend/lichte ondersteuning (ontwikkelindicator) 8. Verhouding inwoners met specialistische ondersteuning t.o.v. totaal inwoners Tilburg 9. In- en uitstroom specialistische ondersteuning t.o.v. totaal inwoners Tilburg 10. Verschil werkelijke uitgaven sociaal domein t.o.v. Rijksbudgetten (ontwikkelindicator). 11. Gemiddelde wachttijd ondersteuningsgesprek
Klanttevredenhe idsonderzoek Werk en Inkomen Gemeentelijke applicaties
>80%
In ontwikkeling
nog nader te bepalen
nog nader te bepalen
WSJG*
geen
Gemeentelijke applicaties
geen
In ontwikkeling
Passend binnen het rijks-budget
In ontwikkeling
nog nader te bepalen
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
32
2020
2021
2022
65% (Jeugd) ** (Wmo)
**
68%
73%
94%
2023
Indicatoren:
Bron
12. Servicenorm aanvraag bijstandsuitkering 13. % Inwoners dat wist waar hij of zij moest zijn met zijn/haar hulpvraag
Gemeentelijke applicaties Cliëntervaringsonderzoek Toegang
14. % Inwoners dat snel geholpen is met zijn/haar hulpvraag
Cliëntervaringsonderzoek Toegang
15. % Inwoners dat positief is over kwaliteit van de ondersteuning
Cliëntervaringsonderzoek Toegang
Streefwaarde 90% <30 dagen Hoger dan landelijk gemiddelde: >75% Hoger dan landelijk gemiddelde: >75% Hoger dan landelijk gemiddelde: >85%
2020
* CBS benchmarkgegevens, te raadplegen via www.waarstaatjegemeente.nl ** In verband met een nieuwe onderzoeksmethode zijn deze cijfers nog niet beschikbaar
33
2021
2022
82%
68% (Jeugd)
2023
Passende ondersteuning; Toegang Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. In het najaar van 2023 is een plan ontwikkeld om de wachtlijsten te lijf te gaan, zowel op stedelijk- als op wijkniveau. Hiermee heeft Toegang Tilburg laten zien de wachtlijsten effectief te kunnen bestrijden. De gemiddelde wachttijd voor doorgeleiding naar een maatwerkvoorziening is in het vierde kwartaal gedaald van 48 naar 39 dagen. 2. Er wordt in toenemende mate goed samengewerkt op wijkniveau met partners in de wijk zoals ContourdeTwern en Siem. Men weet elkaar steeds beter te vinden en dat helpt de samenwerking en verbetert de dienstverlening aan onze inwoners. 3. Toegang Tilburg heeft gewerkt aan verbetering van hun bedrijfsvoering. Zeker de inzichtelijkheid van wachtlijsten / doorlooptijden en managementinformatie is sterk verbeterd. Op die manier is monitoring van de afspraken met en de opdracht aan Toegang Tilburg beter mogelijk vanuit de data. 4. In een pilot normaliseren heeft Toegang Tilburg in kaart gebracht op welke manier de dienstverlening en ondersteunende processen beter kunnen worden ingericht op een normaliserende werkwijze. Dit heeft geresulteerd in concrete adviezen als een basishouding normaliseren en adviezen voor de processen en communicatie. In 2024 worden de resultaten van de pilot besproken en waar mogelijk geborgd in de organisatie. 5.
Toegang Tilburg blijft de triage van inwoners die zich melden verbeteren. Er is betere verbinding met het cliënt contactcentrum van de Toegang (CCT) en de wijkteams, waardoor klanten sneller en beter geholpen kunnen worden. 6. Het aantal klanten dat vanuit de Proeftuin kind- en gezinsbescherming is geholpen valt hoger uit dan verwacht: dat betekent dat er meer gezinnen zijn geholpen vanuit het gedachtegoed van de proeftuin en het toekomstscenario.
Wat kan beter 1. De wachttijden zijn halverwege 2023 opgelopen en daar had eerder op geacteerd moeten worden. Inmiddels is er ingegrepen met een positief resultaat: de wachttijden lopen weer terug. 2. De samenwerking met Crossroads werkt nog niet optimaal, waardoor de doorlooptijden op Jeugd nog steeds te hoog zijn. We zijn hierover in gesprek en er volgen verbetermaatregelen om de doorlooptijd te verkorten en de aanvraagprocedure klantvriendelijker te maken. 3. De samenwerking met Siem kwam te traag op gang, waardoor er onduidelijkheid was over de taakverdeling. Dit zorgde ook voor onduidelijkheid richting klanten. Inmiddels loopt dit beter en wordt er in samenwerking met Siem en Gemeente Tilburg gewerkt aan verbetering van de aanvraagprocedure van aanvraag bij Toegang Tilburg tot start van de dienstverlening bij Siem. 4. Integrale samenwerking tussen partijen in het sociaal domein moet nog beter van de grond komen. Men weet elkaar steeds beter te vinden (bijvoorbeeld: Siem, Crossroads, Toegang Tilburg, ContourdeTwern), maar integrale wijksamenwerking op casusniveau is nog niet gerealiseerd.
Wat heeft het gekost - financiën Passende ondersteuning: Toegang x € 1.000
Oorspronkelijke begroting
Gewijzigde begroting
Rekening 2023
Lasten
24.390
25.451
25.269
183
V
Baten
-204
-305
-414
108
V
24.186
25.146
24.855
291
V
Toevoeging reserves
0
0
2
2
N
Onttrekking reserves
0
-176
-176
0
Saldo reserves
0
-176
-175
2
N
Totaal
24.186
24.970
24.681
290
V
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
34
Saldo van lasten en baten
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overige afwijkingen
Bedrag
- De technische overhevelingen betreffen interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bijdragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de projecten af te ronden.
2V 2N
- Voor het schoolmaatschappelijk werk dat door IMW op het primair en voortgezet onderwijs wordt verzorgd worden er structureel hogere bijdragen ontvangen van derden.
105 V
- Kosten voor mantelzorg zijn verplaatst naar de brede specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Hierdoor is een incidenteel financieel voordeel op het gemeentelijk budget van € 50.000 ontstaan. - De subsidies 2021 en 2022 voor de maatschappelijke opgave steunsystemen zijn lager vastgesteld doordat er minder uren zijn gemaakt dan begroot.
50 V
111 V
- Diversen: 24 V
24 V
Totaal afwijkingen
290 V
35
Passende ondersteuning; Werk en Inkomen Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Tilburg Investeert in Perspectief (Tiip) is geëvalueerd. De evaluatie laat zien dat we een goede weg zijn ingeslagen met het beleid en dat het loont om deze weg voort te zetten en verder te verbeteren. Er is besloten de komende twee jaar verder te investeren in enkele ontwikkelpunten om daarna opnieuw te evalueren en een besluit te nemen over het vervolg van Tiip na deze periode. 2. De bestuurders in de regio Hart van Brabant hebben afspraken gemaakt over meer regionale samenwerking in de dienstverlening werk en inkomen, met name op het gebied van werkgeversdienstverlening. In 2023 is een regionaal gedragen SUWI-plan (Structuur Uitvoering Werk en Inkomen) vastgesteld en is een uitvoeringsagenda opgesteld om concrete verbeterslagen in de samenwerking te realiseren. 3. In 2023 zijn er vijf bijeenkomsten georganiseerd om inclusief ondernemen te stimuleren, waarbij ruim 100 ondernemers vanuit Tilburg en de regio aanwezig waren. Binnen het Maatjesproject zijn er 45 werkzoekenden (Maatjes) naar een duurzame passende werkplek gecoacht door ondernemers. 4. Vooruitlopend op de brede pilot realiseerden we in 2023 vijf basisbanen in het kader van het Praktijkexperiment.
De eerste kandidaat startte voor de zomer en het experiment verloopt tot tevredenheid van zowel de kandidaten als de betrokken werkgevers. 5. De contracten voor Ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding zijn per 1 januari 2023 ingegaan. De samenwerking met Diamant-groep en de overige partijen verloopt goed en het aantal aanmeldingen groeit gestaag. 6. De aanpak Meedoen tot aan je pensioen is geëvalueerd (raadsbrief 24 maart 2023) en de opbrengsten van de aanpak namen we mee in de dagelijkse praktijk. 7. In 2023 hebben we gezamenlijk met de Diamant-groep verder ingezet op een meer flexibele financiering, zonder dat belangrijke infrastructuur wordt losgelaten. Dit heeft in 2023 geleid tot een toename van het succesvol gebruik van de diverse participatieroutes bij Kikmaat. 8. In 2023 is de audit en afrekening geweest van het laatste ESF-project onder programmaperiode ESF2014-2020. De maximaal mogelijke subsidie is toegekend en doorgestort naar het regionaal fonds arbeidsmarkt (zoals gemeld in de tussenrapportage). Daarnaast zijn de eerste projecten onder programmaperiode 2021-2027 gestart (ESF+). 9. In 2023 is er geen significante stijging geweest van het aantal Bbz aanvragen, hoewel alle indicatoren daartoe wel aanwezig waren.
Nog steeds verwachten we een toename op basis van het feit dat zowel de belastingdienst, RVO (TVL), UWV (NOW) en de gemeente zelf steeds actiever omgaan met het innen van schulden en terugbetaling van steunmaatregelen. De 2 Fte zijn ingevuld ten behoeve van kwaliteitsverbetering en het opvangen van de toename van aantal Bbz-aanvragen. 10. De totale uitstroomdoelstelling P-wet is gerealiseerd.
Wat kan beter 1. Het komen tot een definitief plan voor de brede pilot basisbanen duurt langer dan verwacht door voortschrijdend inzicht op de kaders van het plan. Hierdoor is de besluitvorming over de pilot verschoven naar 2024. 2. In oktober 2023 zijn we, later dan gepland, gestart met de uitvoering van het plan 'Dichterbij dan je denkt'. Daardoor zal het project in 2024 doorlopen. De vier lijnen van het plan zijn in concrete deelplannen uitgewerkt en de eerste successen, zoals de inzet van wijkambassadeurs, zijn geboekt. 3. We bereidden de Social Impact Bond voor 45-plussers voor, maar hebben moeten concluderen dat het uitvoeren ervan momenteel niet zinvol is. De aanpak sluit onvoldoende aan bij de behoefte van de uitvoering en vanuit regiogemeenten is er geen animo om deel te nemen. 4. Het ontwikkelen van nieuwe werksoorten die meer passen bij de diversiteit en behoeften van de verschillende doelgroepen door de Diamant-groep dient verder te worden versterkt, waardoor er meer mogelijkheden komen voor mensen om in een participatie- of basisbaan te werken bij de Diamant-groep. Het ontwikkelen hiervan loopt door in 2024. Het streven is om in 2024 voor iedereen een passende ontwikkelbaan beschikbaar te hebben.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
36
Wat heeft het gekost Passende ondersteuning: Werk en inkomen x € 1.000
Oorspronkelijke begroting
Gewijzigde begroting
Rekening 2023
Lasten
174.177
201.452
198.733
2.719
V
Baten
-106.101
-126.675
-127.564
889
V
68.076
74.777
71.169
3.608
V
Toevoeging reserves
0
5.375
5.617
242
N
Onttrekking reserves
-548
-5.026
-3.918
1.108
N
Saldo reserves
-548
349
1.699
1.351
N
67.528
75.126
72.868
2.258
V
Saldo van lasten en baten
Totaal
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Voordeel op de BUIG De lasten zijn € 512.347 hoger dan begroot omdat in 2023 een forse verhoging van het wettelijk minimumloon is toegepast welke doorwerkt in de hoogte van de uitkeringen. Deze hogere lasten zijn door het Rijk ingecalculeerd, waardoor de hoogte van het macrobudget bij de definitieve beschikking naar boven is bijgesteld. Voor Tilburg betekent dit een stijging van het macrobudget met € 596.490. Daarnaast zijn er meer opbrengsten á €137.775 gerealiseerd door verhaal, waardoor er totaal een voordeel van € 734.265 is gerealiseerd.
Bedrag 512 N 734 V
Besluit Bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) In 2023 zijn er minder Bbz bedrijfskredieten verstrekt als gevolg van minder aanvragen conform de landelijke trend, hier staan ontvangsten vanuit het Rijk tegenover (€ 112.000). Daarnaast is de terugbetalingsverplichting aan het Rijk lager dan vooraf is ingeschat, wat mede wordt veroorzaakt door een vrijval van 25% op de (oude) Bbz regeling (€ 461.000). Per saldo leidt dit tot een voordeel op de lasten van € 573.000. De ontvangen aflossingen op de verstrekte Bbz bedrijfskredieten zijn lager dan geraamd (€ 179.000). Meerjarig leidt dit naar verwachting niet tot een negatief resultaat. Samen met de lagere ontvangsten vanuit het Rijk leidt dit tot een nadeel van € 291.000 op de baten.
573 V 291 N
Vertraging regionale projecten arbeidsparticipatie t.g.v. reserve Regionaal Fonds Arbeidsmarkt De gemeente Tilburg is beheerder van de regionale middelen voor de regionale taken en projecten op het gebied van arbeidsparticipatie. De besluitvorming over deze middelen vindt plaats in het regionale portefeuillehoudersoverleg arbeidsparticipatie. Met het fonds kunnen tijdelijke regionale initiatieven gefinancierd worden. Er is sprake van vertraagde en/of lagere uitgaven op deze projecten ook al blijven de regionale doelstellingen/ambities overeind. Dat heeft verschillende oorzaken, waaronder bijvoorbeeld achterblijvende aanmelding van kandidaten op Praktijkleren, maar ook terugbetaling van lager vastgestelde subsidies over eerdere jaren. De lagere uitgaven leiden tot een lagere onttrekking uit de reserve Regionaal Fonds Arbeidsmarkt.
731 V 731 N
Onderbesteding Participatiebudget Op het participatiebudget is minder uitgegeven dan geraamd. Dit is met name ontstaan doordat er minder is uitgegeven aan ontwikkeltrajecten Werk & Participatie als gevolg van een Europees aanbestedingstraject. Dit effect is van tijdelijke aard. Daarnaast zijn er aan aantal diverse incidentele besparingen geweest waaronder minder begeleidingskosten voor zelfstandigen en is de eenmalige uitbreiding van het Tilburgs Banen Model in 2023 niet gerealiseerd.
634 V
37
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Voordeel op de organisatiekosten Wegens vacaturevoordeel op re-integratie en participatie is er een voordelig saldo ontstaan van € 365.143. Een positief saldo op de corporate overhead levert een positief resultaat op van €191.579. Voor de uitvoering van hulp aan gedupeerden van de Kinderopvangtoeslagaffaire hebben we middelen ontvangen van Sociale Banken Nederland (SBN). Deze middelen waren ter vergoeding van de inzet van personeel om de aanvragen te behandelen. Conform de overeenkomst tussen SBN en de Gemeente Tilburg wordt hiervoor het extern uurtarief gehanteerd. De inzet van personeel is grotendeels vanuit vaste medewerkers geleverd, waardoor hier een voordeel van € 479.400 op is gerealiseerd. Totaal is er een voordeel op de lasten gerealiseerd van € 1.036.122. Daarnaast heeft de uitvoering van hulp aan gedupeerden langer doorgelopen dan verwacht doordat er gedurende het jaar nog veel aanvragen zijn binnengekomen. Hierdoor is het personeel langer ingezet en zijn er € 402.901 meer aan baten ontvangen. Storting voorziening dubieuze debiteuren Sociale Zaken Conform de gebruikelijke systematiek zijn de (verwachte) aflossingspercentages per soort vordering bepaald en herijkt voor 2023. Hierbij is rekening gehouden met de specifieke bijzonderheden per soort debiteur.
Op basis hiervan is een incidentele storting van € 936.049 noodzakelijk. Overige afwijkingen
Bedrag 1.036 V 403 V
TOZO De TOZO-regeling loopt budgetneutraal voor zowel de uitvoeringskosten die gedekt worden uit de reserve Incidentele Opgaven als de terugbetalingen op de TOZO aan het Rijk. In 2023 zijn er meer uitvoeringskosten gemaakt dan geraamd (€ 5.000). Daarnaast is er per saldo minder afgelost op de TOZO-regeling dan vooraf is geraamd (€ 179.000) waartegenover de terugbetalingsverplichting staat aan het Rijk.
174 V 174 N
Overige meldingen - Met de septembercirculaire 2023 is er compensatie van het Rijk ontvangen voor de verhoging van het wettelijk minimumloon voor medewerkers in de Wet Sociale werkvoorziening. Dit bedrag is doorbetaald aan de Diamant-groep. De ontvangst van de rijksbijdrage is verantwoord op het veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen. - De Diamant-groep verwacht over het boekjaar 2023 een neutraal resultaat, wat € 500.000 beter is dan verwacht. Dit resultaat ontstaat met name als gevolg van een combinatie van lagere loonkosten en een hogere rijksbijdrage. Als gevolg van het positieve resultaat is er geen aanvullende gemeentelijke bijdrage nodig ter hoogte van € 425.000, welke wel was geraamd. Omdat deze bijdrage zou worden onttrokken uit het weerstandsvermogen van Diamant-groep, is dit voordeel budgettair neutraal. - De uitgaven voor de regionale projecten 'Dichterbij dan je Denkt' en 'Jeugdwerkloosheidsvrije regio' waren lager dan geraamd. De kosten schuiven door naar 2024 en verder. Daarnaast waren de lasten vanuit het regionale budget versterking arbeidsmarktregio lager dan geraamd. De restanten worden, conform de stortingscriteria, gestort in de reserve Regionaal Fonds Arbeidsmarkt. - De beoordelingscommissie van het Stimuleringsfonds Arbeidsmarkt Midden-Brabant heeft niet alle plannen die door werkgevers zijn ingediend als innovatief beoordeeld.
Hierdoor hoeft er € 129.000 minder uit de reserve Stimulering innovatieve regionale arbeidsmarkt te worden onttrokken. - De uitgaven ten laste van de reserve Fonds Talentontwikkeling zijn lager dan begroot. De kosten voor basisbanen waren in 2023 lager dan geraamd omdat de banen later startten dan gepland. Daarnaast is het werkbudget voor de ontwikkeling van offensief arbeidsmarktkrapte niet benut. - Er is minder gebruik gemaakt van de inkoop faciliteiten van de gemeente Tilburg voor het Regionaal Mobiliteitsteam. Deze trajecten worden door het ministerie vergoed en daarom is ook deze vergoeding lager.
466 V 755 N
- Voor de implementatie van het breed offensief zijn in 2022 middelen overgeheveld naar 2023. Omdat de implementatie per 1 juli 2023 is ingevoerd valt het restant van de middelen vrij.
247 V
- De technische overhevelingen betreffen interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bijdragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de projecten af te ronden.
16 V 16 N
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
38
936 N
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen - Diversen
Bedrag 408 V 251 V
Totaal afwijkingen
2.258 V
Wat weten we nog meer Kengetallen
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Raming 2023
Realisatie 2023
3.580 48
3.241 26
3.300 35
3.406 32
48% 73%
48% 85%
50% 85%
49% 71%
1.718 35 668 649 19 1.303 1.235 68
1.559 22 632 621 11 1.111 1.053 58
1.650 29 588 575 13 1.086 1.050 36
1.669 23 580 571 9 1.099 1059 40
6.510 323 5 24 171 530 119
6.285 277 11 43 156 613 134
6.375 274 10 40 *) 610 160
6.317 251 2 23 *) 734 159
Meldingen aanvraag levensonderhoud * Participatiewet (P-wet) * IOAW Toekenpercentage: * P-wet * IOAW Instroom * P-wet * IOAW Uitstroom naar werk: * P-wet * IOAW Uitstroom overig: * P-wet IOAW Omvang uitkeringsbestand: * Aantal P-wet uitkeringen * Aantal IOAW-uitkeringen * Aantal IOAZ-uitkeringen * Aantal BBZ-uitkeringen * Aantal tijdelijke BBZ Aantal verstrekte loonkostensubsidies art. 10d P-wet Aantal gerealiseerde beschutte werkplekken (fte) *) Deze regeling is beëindigd in 2022 Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Werkloze jongeren Aantal personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners) Aantal lopende re-integratie-voorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar)
39
Realisatie 2020 3% 572,0
Realisatie 2021 2% 517,6
Realisatie 2022 2% 461,7
Realisatie 2023 n.b. 441,1
101,6
110,5
136,7
160,8
Passende ondersteuning; Wmo Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Vanaf januari 2023 levert Siem (voorheen de coalitie Wmo) de begeleiding en beschermd wonen conform de nieuwe contracten en -afspraken. Siem werkt hierbij samen met onderaannemers. 2. Siem heeft een dekkend netwerk van zes ambulante wijkteams gevormd. Er ontstaat samenwerking tussen de ambulante wijkteams van Siem, de sociale basis en de wijkteams van de toegang. 3. De aanpak voor complexe problematiek is versterkt (verstevigingsaanpak). Siem werkt hierin samen met alle relevante stakeholders (o.a. Zorg- en Veiligheidshuis). 4. Vanaf januari 2023 levert Kikmaat (onderdeel van de Diamant-groep) ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding, conform de nieuwe inbesteding. Kikmaat werkt hierbij samen met onderaannemers. 5. Er wordt flink gebouwd aan nieuwe voorzieningen om de doorstroom vanuit beschermd wonen te bevorderen. Dit zijn twee locaties voor gemengd wonen: High Lane en Kompas op Zuid. De 96 appartementen Kompas op Zuid zijn inmiddels verhuurd. Voor de locatie voor prikkelarm wonen wordt binnenkort de samenwerkingsovereenkomst getekend en de planningsprocedure gestart. 6. De regionale matchingtafel weer thuis draait naar wens. In 2023 zijn 186 Tilburgers bemiddeld naar een zelfstandige woning. 7.
Met de organisaties die hulp aan huis leveren is een tariefaanpassing afgesproken vanwege gestegen kosten voortkomend uit de CAO. 8. Een op verzoek van aanbieders die Hulp aan Huis leveren uitgevoerd kostprijsonderzoek, maakte duidelijk dat de contracten Hulp aan Huis open gebroken moesten worden om tot een hogere vergoeding te komen. Daardoor is de zorginfrastructuur in Tilburg overeind gebleven. Mede naar aanleiding van deze ingreep zijn uitgebreide gesprekken met de raad gevoerd (ook met de aanbieders) over de stand van zaken van het Hulp aan Huis en over de toekomst.
Wat kan beter 1. We zitten nog in de implementatiefase van de nieuwe inkoop Wmo zorg. Dat betekent dat nog niet alles even vlot verloopt. In 2023 heeft Siem voornamelijk ingezet op de continuïteit van begeleiding, het selecteren van onderaannemers en het vormen van de ambulante wijkteams begeleiding. Het goed regelen en inrichten van de nieuwe samenwerking vraagt aandacht. Gemeenten, Siem en Toegang Tilburg staan hiervoor gezamenlijk aan de lat. 2. Kikmaat heeft ook voornamelijk ingezet op de continuïteit van zorg en de samenwerking met onderaannemers. Samen met de onderaannemers wordt nu gewerkt aan inhoudelijke doorontwikkeling. 3. De gebiedsgerichte werkwijze verloopt trager door het grote aantal onderaannemers van Siem. Siem heeft hierdoor extra administratieve lasten en het vraagt extra personele inzet. Ook van deze onderaannemers verwachten we dat ze uiteindelijk meebewegen in die gebiedsgerichte werkwijze. 4. De vraag naar hulp aan huis is nog steeds groter dan het aanbod. Ook in 2023 bleven de effecten van het abonnementstarief voelbaar. Ondanks alle mitigerende maatregelen moeten mensen daardoor langer wachten op hulp.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
40
Wat heeft het gekost - financiën Passende ondersteuning: WMO x € 1.000
Oorspronkelijke begroting
Gewijzigde begroting
Rekening 2023
Lasten
134.334
135.540
128.667
6.873
V
Baten
-3.985
-4.807
-5.683
875
V
130.349
130.733
122.985
7.748
V
Toevoeging reserves
0
0
47
47
N
Onttrekking reserves
-3.220
-3.921
-3.275
646
N
Saldo reserves
-3.220
-3.921
-3.229
692
N
127.129
126.812
119.756
7.056
V
Saldo van lasten en baten
Totaal
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Lagere kosten Wmo Beschermd Wonen In 2023 was het totaal beschikbare budget voor zorg in natura (ZIN) en overige kosten beschermd wonen (BW) € 46,3 miljoen. De verwachte besteding bedraagt € 41,0 miljoen, hetgeen resulteert in een verwacht voordelig resultaat van € 5,3 miljoen. De volgende ontwikkelingen hebben geresulteerd in deze, per saldo, onderbesteding ten opzichte van budget.
Bedrag 5.355 V 37 N
Nieuwe inkoop De nieuwe inkoop is per 1 januari 2023 ingegaan. Tilburg heeft als centrumgemeente voor Beschermd Wonen met de contractpartners van SIEM een taakstellend budget afgesproken van € 31,7 miljoen op basis van een cliëntenvolume van 563 en een gemiddeld tarief van € 55.000. Bij dit volume is uitgegaan van een ingroei van 75% . In het voornoemde budget zijn de kosten voor de overbruggingszorg ad € 0,7 mln. inbegrepen. Op basis van beschikbare data is –na afstemming met SIEM- een voorlopige prognose gemaakt van de kosten WMO Beschermd wonen. De gemiddelde ingroei is met een clientvolume van 603 (80%) hoger dan verwacht en leidt tot een bijstelling van de lumpsum van € 2,2 miljoen. Oude inkoop en overige kosten beschermd wonen Een snellere ingroei op het nieuwe contract heeft geleid tot een verschuiving van de last en een gerealiseerd volume- en prijsvoordeel op het oude contract. Daarnaast constateren we eveneens dat een lagere prijs per client op het oude contract in gerealiseerd. Beiden ontwikkelingen leiden tot een voordeel op de begroting van in totaliteit € 4,4 mln. Daarnaast is in de begroting rekening gehouden met een clientvolume van 815 ten gevolge van een mogelijke uitbreiding van plekken. Doordat deze niet heeft plaatsgevonden waardoor een voordeel op de begroting is ontstaan van € 3,1 mln.
Lagere kosten Persoonsgebonden budget Beschermd Wonen De ontwikkelingen vanwege de nieuwe inkoop en de effecten daarvan met betrekking tot het gemiddelde cliëntenvolume, de gemiddelde tarieven en mogelijke verschuivingen van cliënten tussen zorg in natura en persoonsgebonden budgetten waren gedurende het jaar nog onbekend en niet betrouwbaar in te schatten.
928 V
Met dat gegeven zijn de budgetten voor beschermd wonen en pgb niet bijgesteld in de Najaarsbijstelling. De uitgaven voor het persoonsgebonden budget (PGB) komen volgens de prognoses van de SVB dit jaar uit op € 0,6 miljoen. Dit levert ten opzichte van de begroting een verwacht voordeel van € 0,9 miljoen. Hogere Transformatiekosten nieuw inkoop In het kader van de nieuwe inkoop is, door de gemeente Tilburg namens de regio Hart van Brabant, een eenmalige subsidie verstrekt van € 5 miljoen aan SIEM voor transitie en transformatie voor de periode 20232024. Daarbij is 50% van de subsidie voor transitie- en transformatiekosten bedoeld voor Wmo begeleiding en 50% is bedoeld voor beschermd wonen.
41
607 N 607 V
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Volgens de derde kwartaalrapportage van SIEM is de verwachting dat de bestedingen van het totaal beschikbare transformatie- en transitiebudget voor 2023 zal uitkomen op circa € 3,0 miljoen. Het resterende deel ad € 2,0 miljoen blijft beschikbaar voor 2024. Het aandeel van gemeente Tilburg in de gerealiseerde transformatiekosten 2023 bedraagt € 2.393.190 en is er een onttrekking uit de reserve investering sociaal domein voorzien van € 3,0 miljoen. De niet begrote regionale bijdrage bedraagt € 606.810. De lagere onttrekking uit de investeringsreserve leidt tot een nadeel van € 606.810 op de baten en de niet geraamde bijdrage vanuit de regio leidt tot een voordeel op de baten.
Bedrag
Subsidieverlening gemengd wonen Gemengd wonen is een woonvorm waarbij verschillende doelgroepen in een complex worden gehuisvest met als doel dat er een gemeenschap ontstaat waarbij de bewoners goede buren van elkaar zijn en naar elkaar omzien. Het college heeft op 19 december 2023 (nummer 37) besloten de eenmalige kosten van € 195.603, zijnde opstart en uitvoeringskosten, te dekken uit de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein.
195 N 195 V
In de programmabegroting 2023 waren deze uitgaven nog niet voorzien. Voor de jaren 2024-2026 is er wel specifieke dekking opgenomen in de programmabegroting voor gemengd wonen onder de noemer buurtondersteuning. Lagere subsidie uitgaven Wmo Beschermd Wonen De subsidies voor logeerhuis Frits vielen per saldo € 0,2 miljoen lager uit dan begroot. De uitbreiding van de logeervoorziening bleef uit en de subsidieverlening werd bekostigd uit het IZA budget.
179 V
Lagere kosten Wmo Begeleiding In 2023 was het totaal beschikbare budget voor zorg in natura en overige kosten WMO Begeleiding (BEG) € 23,8 miljoen. De verwachte besteding bedraagt € 23,9 miljoen, hetgeen resulteert in een verwacht voordelig resultaat van € 0,089 miljoen. De volgende ontwikkelingen hebben geresulteerd in deze, per saldo, onderbesteding ten opzichte van budget.
130 N 41 V
Hoger aantal cliënten Nieuwe inkoop De nieuwe inkoop is per 1 januari 2023 ingegaan. Met de contractpartners van SIEM is een taakstellend budget op regionaal niveau afgesproken van € 24,9 miljoen op basis van een cliëntenvolume van 3.773.Het Tilburgse aandeel hierin was € 15,9 miljoen op basis van 2.438 cliënten. Op basis van beschikbare data is –na afstemming met SIEM- een voorlopige prognose gemaakt van de kosten WMO begeleiding. Op regionaal niveau wordt een realisatie van de ingroei van 75% conform contractuele afspraken verwacht, echter lijkt het Tilburgse aandeel in de cliëntenpopulatie hoger dan verwacht waardoor het aandeel voor Tilburg € 1,1 mln. hoger uitvalt. Lagere kosten WMO Begeleiding (L 1.392 V) De hogere kosten, vanwege het hogere aandeel van Tilburg in de nieuwe inkoop, wordt nagenoeg volledig gecompenseerd door de lagere overige kosten. Deze kosten die doorlopen vanuit de oude zorgcontracten zijn iets hoger dan verwacht. Daarnaast is er, vanwege lagere cliëntenaantallen, een meevaller op de kosten Ontwikkeling en Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD) en zijn er lager uitgaven voor bijvoorbeeld complexe casuïstiek. Tevens zijn er bij zorgaanbieders teveel betaalde zorgkosten teruggevorderd. Per saldo levert dat een nadeel in de lasten en voordeel in de baten op van respectievelijk € 130.000 en € 41.000.
Lagere kosten Persoonsgebonden budget Wmo Begeleiding De uitgaven voor het persoonsgebonden budget (PGB) komen volgens de prognoses van de SVB dit jaar uit op € 4,6 miljoen. Dit levert ten opzichte van de begroting een verwacht voordeel van € 0,2 miljoen op. Het voordeel wordt met name veroorzaakt door een afname van het cliëntenvolume. De laatste jaren is meer ingezet om cliënten zorg aan te bieden vanuit gecontracteerde zorg in natura (ZIN) partners.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
42
242 V
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Lagere kosten Hulp aan huis Het voordeel op hulp aan huis kan worden verklaard door een lager verzilveringspercentage. De prognose was 85%, realisatie lag op 81%. De ervaring leert dat het verzilveringspercentage fluctueert door de jaren heen (en ook per aanbieder verschilt) in een bandbreedte tussen de 80% en 90%. De oorzaken van een lager verzilveringspercentage zijn niet eenduidig te geven. Wachttijden (door krapte op de arbeidsmarkt), een hoog ziekteverzuim onder medewerkers maar ook de beweging van normaliseren leiden tot een niet volledige uitnutting van de indicaties. Daarnaast is de geraamde klantengroei van 1,5% lager uitgekomen, deze bedraagt 0,33%. Het laatste voordeel komt door het scherper indiceren dan begroot. Momenteel wordt er 1 minuut minder beschikt dan begroot waarmee we gemiddeld op 2uur en 9minuten zitten. Het lagere verzilveringspercentage in combinatie met een lagere groei leidt tot een structureel voordeel van circa € 0,9 mln.
Bedrag 854 V
Overige afwijkingen - Voor de hefboom FACT van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis was een bedrag van € 517.447 uit de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein voorzien. Hiervan is voor Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis € 283.067 besteed. Het restant blijft beschikbaar in de reserve investeringsfonds Sociaal Domein voor de verdere realisatie van FACT in 2024 - Bovenregionaal expertisenetwerk: kosten vielen lager uit dan de ontvangen subsidie gemeente Eindhoven.
234 V 234 N
- Het nadelige budgetresultaat is met name ontstaan doordat in de programmabegroting 2023 een prijs indexering gehanteerd is van 9,4%, terwijl in werkelijkheid is deze prijsindexering 12% geworden. Het indexeringspercentage was ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet bekend.
115 N
- Sinds corona zien we de kosten voor kinderopvang onder sociaal medisch geïndiceerde gezinnen toenemen. Middels deze Sociaal Medische Indicatie (SMI) kunnen gemeenten gezinnen (tijdelijk) ontlasten door een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang te bieden. De doelgroep van SMI bestaat uit gezinnen met kinderen tot en met 12 jaar waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag, omdat de ouders niet (allebei) werken en die vanwege een sociale of medische situatie ook niet instaat zijn om voor hun kinderen te zorgen. Door een toename van het aantal gezinnen met problemen onder andere uit de corona periode in combinatie met een grotere bekendheid in de stad en bij jeugdartsen van deze voorziening bij de GGD wordt hier vaker gebruik van gemaakt. Budgetten zijn steeds incidenteel bijgesteld, inmiddels is duidelijk dat dit een structureel karakter heeft bij ongewijzigd beleid.
108 N
- Vanuit CAK zijn er minder eigen bijdragen ontvangen dan verwacht.
95 N
- De budgetbijstelling op het budget voor woningaanpassingen in het Najaarsbericht ten gevolge van normaliseren bleek te hoog te zijn ingeschat. In realisatie is er € 75.000 meer uitgegeven dan beschikbaar was als budget.
75 N
- Er zijn lagere kosten gemaakt voor de deelname aan een landelijke proeftuin waar een subsidie vanuit het RIjk tegenover staat.
107 V 107 N
- De technische overhevelingen betreffen interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bijdragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de projecten af te ronden.
46 V 46 N
- Door een administratieve wijziging worden de baten en lasten met betrekking tot de eigen bijdrage voor Wmo vervoer niet meer gesaldeerd geboekt. In de budgetten was hier nog geen rekening mee gehouden en dit heeft tot een structurele afwijking van € 458.000 op zowel de lasten als de baten geleid.
458 N 458 V
43
97 V 97 N
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Diversen
Bedrag 23 V 6N
Totaal afwijkingen
7.056 V
Wat weten we nog meer Kengetallen
Realisatie 2021 11.581
Aanvragen Wmo Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Aantal Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners)
Realisatie 2019 640
Realisatie 2022 12.598 Realisatie 2020 859
Raming 2023 14.238 Realisatie 2021 840
De verandering in Hulp aan Huis - van een algemene naar een maatwerkvoorziening in 2020 - leidt tot een hogere realisatie.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
44
Realisatie 2023 12.117 Realisatie 2022 830
Passende ondersteuning; Jeugdhulp Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1.
Vanaf 2023 werken we met de nieuwe inkoop. Bij Jeugd werken we met vijf segmenten en per segment specifieke afspraken. Bij de hoog specialistische jeugdhulp (segment 1) zien we dat jeugdigen en gezinnen sneller geholpen worden. 2. Het onderwerp scheidingen staat sinds 2022 centraal in de programmalijn ‘Ieder kind groeit veilig op. De diverse websites worden goed bezocht; www.alsjeuitelkaargaat.nl met informatie voor ouders had in 2023 ruim 15.000 bezoekers, gemiddeld 370 per week. De beroepskrachtenpagina van www.alsjeuitelkaargaat.nl gemiddeld 100 keer per maand. 3. De Proeftuin Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, met als doel een multi-expert samenwerking te realiseren voor huishoudens met complexe vraagstukken, is in 2023 volledig operationeel. Professionals in de proeftuin ervaren meer ruimte om samen sneller de best passende zorg te organiseren. 4. De (pilot) gezinsadvocaat draait mee binnen de proeftuin Toekomstscenario. De gezinsadvocaat levert in het team laagdrempelige juridische expertise om de scheiding zo snel en goed als mogelijk te de-escaleren. 5. Met de JIM-aanpak (Jouw Ingebrachte Mentor) zijn in een periode van bijna 2 jaar 52 uithuisplaatsingen voorkomen en 32 JIM’s geïnstalleerd. De JIM-aanpak is ook succesvol in het voorkomen van uithuisplaatsingen als er (nog) geen JIM gevonden is. 6.
In de hele regio wordt op diverse manieren onderzocht of informele oplossingen voor gezinnen een belangrijke bijdrage leveren aan de doelstelling van ‘wonen doe je thuis’. De laagdrempelige ondersteuning aan ouders krijgt steeds meer bekendheid en aanwas van ouders. 7. Het coördinatiepunt Gezinshuis Gezocht is dit jaar gestart en helpt professionals van wijkteams en jeugdbescherming in het zoeken naar een passende plek. 8. We hebben Dushi en Sterk Huis gecontracteerd voor kleinschalige woonvoorzieningen. Dushi heeft een voorziening geopend in Waalwijk en Sterk Huis heeft een nieuw concept ontwikkeld onder de noemer Sterk Thuis 9. Er is een intensieve samenwerking tussen het onderwijs en de gemeenten zowel met het primair onderwijs (Plein013) als het voortgezet onderwijs (Portfolio). De lopende pilots binnen het speciaal onderwijs leveren aantoonbare resultaten op zowel kwalitatief als financieel. Ook zijn in 2023 nieuwe pilots gestart waardoor kwetsbare jongeren weer volledig naar school gaan. 10. De verschillende verantwoordelijkheden van Passend Onderwijs en Jeugdhulp zijn duidelijker en beschreven op de website ‘zorginregiohartvanbrabant.nl’.
Wat kan beter 1. 2. 3. 4.
5.
De nieuwe inkoop zorgt voor verbeteringen, de wachtlijsten blijven echter een groot knelpunt. De arbeidsmarktproblematiek maakt dat aanbieders dit niet snel kunnen verbeteren. In de afgelopen jaren zijn er mooie voorbeelden geweest van informele steun aan gezinnen in onze regio. Aandachtspunt is de versnippering in het aanbod. De uitbreiding van gezinshuizen blijft aandacht vragen. De arbeidsmarktproblematiek in combinatie met geschikte woningen maakt dat er op dit moment onvoldoende extra professionals opstaan die een gezinshuis willen starten. In 2024 start hierom een wervingscampagne specifiek voor onze regio. De pilot Toekomstscenario verloopt positief, wel merken we dat veranderproces om echt Gezinsgericht te werken tijd kost. Door de complexe afstemming voor volwassenenzorg, zowel tussen financiers (gemeenten, zorgkantoor, verzekeraar, etc.) als betrokken partijen (huisartsen, toegangen, zorgaanbieders, etc.), zien we dat nog te vaak de focus op de jeugdige wordt gelegd en niet op de ouder / omgeving. De ontwikkeling naar het passend onderwijs op buurtniveau, door het primair onderwijs benoemd als de beweging 'in de buurt gebeurt het', verloopt langzaam. Gevolg is dat de scholen voor speciaal onderwijs nog steeds groeien.