04 Jaarstukken 2023 - versie raad 27-05-2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
T.b.v. besluitvorming raad d.d. 27 mei 2024
Inhoudsopgave Leeswijzer ......................................................................................................................... 3 Jaarverslag ........................................................................................................................ 4 1. Inleiding en financieel beeld .......................................................................................... 5 2. Programma's ............................................................................................................... 13 2.1 Inclusieve stad ................................................................................................................................................. 14 2.2 Duurzame Stad ................................................................................................................................................ 53 2.3 Vitale Stad ........................................................................................................................................................ 69 2.4 Samen en dichtbij ............................................................................................................................................ 98
3. Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 113 4. Paragrafen ................................................................................................................ 121 4.1 Grondbeleid ................................................................................................................................................... 122 4.2 Lokale heffingen ............................................................................................................................................ 130 4.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................... 132 4.4 Onderhoud kapitaalgoederen........................................................................................................................ 145 4.5 Financiering.................................................................................................................................................... 152 4.6 Verbonden partijen ........................................................................................................................................ 155 4.7 Wet Open Overheid ....................................................................................................................................... 165
Jaarrekening ................................................................................................................. 168 5. Jaarrekening.............................................................................................................. 169 5.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................................... 170 Normenkader ....................................................................................................................................................... 174 5.2 Balans per 31 december 2023 ....................................................................................................................... 178 5.3 Toelichting op de balans ................................................................................................................................ 180 5.4 Overzicht baten en lasten .............................................................................................................................. 202 5.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .......................................................................................... 205 5.6 Structurele afwijkingen ..................................................................................................................................
212 5.7 Informatie Wet Normering Topinkomens (WNT) .......................................................................................... 217 5.8 Overzicht baten en lasten per taakveld ......................................................................................................... 219 5.9 Verantwoordingsinformatie Specifieke Uitkeringen (SiSa)............................................................................ 223 5.10 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................................ 237
Bijlagen ......................................................................................................................... 239 I. Monitoring aanbevelingen Rekenkamer .......................................................................................................... 240 II. Overzicht servicenormen, klachten en bezwaarschriften ............................................................................... 243 III. Bijlagen paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................... 249 IV. Overzicht reserves .......................................................................................................................................... 255 V.Overzicht investeringen en restantkredieten ................................................................................................... 266 VI. Overzicht invorderingen ................................................................................................................................. 268 VII. Rapportage onderzoek doeltreffendheid/doelmatigheid ............................................................................. 270 VIII. Overzicht benchmarks .................................................................................................................................. 273 IX.
Uitvoeringsbrief Samen meer voor elkaar ...................................................................................................... 276 X. Lijst met afkortingen ........................................................................................................................................ 280
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
2
Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2023. Hierin beschrijven we hoe het afgelopen jaar verlopen is, zowel wat betreft de beleidsuitvoering van het coalitieprogramma als de bijbehorende financiële gevolgen. Met deze jaarstukken leggen wij als college van B&W verantwoording af over het jaar 2023. Hoofdstuk 1: Inleiding en financieel beeld In dit hoofdstuk is een inleiding op de jaarstukken opgenomen. We lichten onze financiële positie toe en er zijn enkele kerngegevens over onze gemeente opgenomen. Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording Hoofdstuk 2 bevat de activiteiten en resultaten op de programma's en producten. Daarnaast zijn de financiële afwijkingen bij deze jaarrekening ten opzichte van de bijgestelde begroting (Najaarsbijstelling) opgenomen. Per product geven we vervolgens een beeld van 2023 langs de W-vragen. Wat hebben we bereikt (resultaten van de beleidsuitvoering) Wat wilden we bereiken (doelen en indicatoren) Wat heeft het gekost (financiën) Wat weten we nog meer (kengetallen, BBV-indicatoren en risico's) De financiële effecten van corona zijn per veld onder een apart kopje gerubriceerd en via de algemene baten en lasten verrekend met de compensatie vanuit het Rijk. Hoofdstuk 3: Bedrijfsvoering Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de bedrijfsvoering en is in opzet gelijk aan de programma's in hoofdstuk 2.
Hoofdstuk 4: Paragrafen - Specifieke onderwerpen Hier komen de verplichte specifieke paragrafen aan bod. Deze geven een toelichting op onder andere financiële aspecten, risico's en verbonden partijen. Ook de paragraaf grondbeleid is hier opgenomen. De paragrafen volgen de indeling van de begroting 2023, met uitzondering van de paragraaf financiële status en inzicht die in de paragraaf weerstandsvermogen is ondergebracht en de paragraaf subsidies waarvan de majeure financiële afwijkingen in de programmaverantwoording zijn terug te vinden. De paragraaf algemene dekkingsmiddelen uit de begroting is ondergebracht in de jaarrekening zelf. Hoofdstuk 5: Jaarrekening Dit hoofdstuk bevat de gemeentelijke jaarrekening over 2023. Dit is enerzijds de balans en de toelichting op de balans, anderzijds het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop. Nieuw dit jaar is paragraaf 5.10 Rechtmatigheidsverantwoording. Deze wordt voor het eerste jaar door het college afgegeven. Hoofdstuk 6: Bijlagen Hierin treft u dit jaar 2 nieuwe bijlagen aan: Met ingang van 1 januari 2023 is een nieuw wet versterking decentrale rekenkamers in werking getreden. Eén van de gevolgen daarvan is dat het college verantwoording af moet leggen rondom de opvolging van de aanbevelingen vanuit onderzoeken door de Rekenkamer. Deze verantwoording treft u aan in bijlage I.
In bijlage VIII treft u een bijlage aan waarin de stand van zaken rondom de Uitvoeringsbrief Samen voor elkaar is opgenomen. Algemeen In de diverse financiële overzichten duiden we in de verschillen-kolom via een V en N of er sprake is van een Voordeel of een Nadeel. Afrondingen kunnen tot kleine verschillen in tellingen leiden. In de programmaverantwoording zijn bij het onderdeel 'wat weten we nog meer' de verplichte BBV-beleidsindicatoren opgenomen. Deze cijfers worden ontleend aan de website 'Waar staat je gemeente.nl'. Op het moment dat deze jaarstukken worden uitgebracht zijn nog niet alle realisatiecijfers over 2023 beschikbaar. Het meest recente gegeven is opgenomen.
3
Jaarverslag
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
4
1. Inleiding en financieel beeld
5
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2023. Hierin verantwoorden wij ons als college op de realisatie en uitvoering van de programmabegroting over het jaar 2023. Het is het eerste volle jaar van de coalitie waarin we meer voor elkaar hebben proberen te krijgen op de opgaven van het akkoord. Hierna gaan we achtereenvolgens in op onze koers en aanpak, Tilburg Kansrijk, Tilburg Groen en duurzaam en Tilburg Groeit, Bloeit een Bruist. U leest wat we op deze opgaven uitgevoerd hebben. De beschrijving langs de opgaven die we in deze inleiding hanteren correspondeert in hoge mate met de indeling van de programmabegroting. Het geheel overziende kijken wij met tevredenheid terug op het afgelopen jaar. De eerste belangrijke resultaten zijn geboekt en we hebben veel in de steigers kunnen zetten voor een succesvol vervolg in de komende collegeperiode. Koers en aanpak; Samen en Dichtbij Binnen dit onderdeel van de programmabegroting ligt de focus op bestuurlijke samenwerking en wijkgericht werken. Met steun van Rijk en provincie kunnen we een aantal grote opgaven en uitdagingen in Tilburg aanpakken. Denk aan leefbaarheid en veiligheid (op basis van het uitvoeringsprogramma Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid voor Tilburg Noord West), verstedelijking en woningbouw (bijvoorbeeld Kenniskwartier) en het versterken van de brede welvaart (in de regio) met de Regio Deal Midden-Brabant.
We werken intensief samen met onze partners in lokale en regionale allianties en positioneren de stedelijke regio (Breda-Tilburg en de regio Hart van Brabant en De Baronie (zeker in het fysieke domein) steeds nadrukkelijker op de kaart en als onderdeel van stedelijk Brabant. We zijn goed op stoom met het wijkgericht werken door de start van de integrale gebiedsteams. De eerste gebiedsperspectieven zijn gemaakt en met de wijk- en dorpsagenda’s is er een eerste stap gezet om deze agenda’s meer sturend te laten zijn voor de P&Ccyclus en is de afstemming met het Meerjarenprogramma Openbare Ruimte vastgelegd. Centrale begrippen zijn en blijven gebiedsgericht en nabij inwonerswerken. De uitvoering van acties uit de uitvoeringsbrief ‘Samen meer voor elkaar’ vindt plaats in aansluiting op de gebiedsteams en de wijk- en dorpsagenda’s. Met de Kernalliantie geven we uitvoering aan een langjarig en samenhangende aanpak in de meest kwetsbare gebieden in Tilburg Noord en West, en proberen we de zelfredzaamheid van inwoners te versterken op diverse leefgebieden (zoals gezondheid, bestaanszekerheid, onderwijs, huisvesting, werk en veiligheid). Met de vaststelling van het programma Levendige Democratie gaan raad en college samen met inwoners een impuls geven aan en het verstevigen van de relatie tussen kiezer en gekozene.
Met de toekomstvisie Tilburg in 2050 (inclusief Omgevingsvisie) zoeken we samen naar een antwoord op de vraag hoe Tilburg er in 2050 uit moet zien, wat we moeten doen om dat te bereiken en hoe we de brede welvaart voor elke inwoner kunnen verbeteren. Met een ‘foto van de stad’, gesprekken met Tilburgers, ondernemers, maatschappelijke organisaties en een lezingenreeks brede welvaart zijn de eerste stappen in het proces gezet. Het afgelopen jaar zijn er binnen onze bedrijfsvoering op het gebied van digitalisering verschillende stappen gezet. Zo zijn er platformen gecreëerd voor innovaties, data en een digital twin. Ook is er met de raad afgestemd over een commissie digitale ethiek en is er een begin gemaakt met het opstellen van een waardekader in relatie tot digitalisering. Meer voor elkaar zijn; Tilburg Kansrijk Op het gebied van Bestaanszekerheid zijn er in 2023 een groot aantal acties uitgezet met een goed resultaat. Zo hebben ongeveer 18.000 inwoners in 2023 de eenmalige energietoeslag ontvangen. De witgoedregeling voor minima waarbij energie slurpend witgoed vervangen wordt door een energiezuinig exemplaar, is in december succesvol van start gegaan. De minnelijke schuldregeling is verkort van 36 naar 18 maanden.
Het aantal partijen waarvan we signalen krijgen van beginnende schulden is uitgebreid met het Centraal Administratiekantoor, de Belastingdienst en hypotheekverstrekkers. Zo kunnen we nog meer inwoners helpen en voorkomen dat ze grote schulden krijgen. Voor medische kosten kunnen inwoners rechtstreeks om financiële ondersteuning vragen bij het Tilburgs Ondersteuningsfonds en ook is er extra inzet gepleegd om te bevorderen dat alle kinderen een zwemdiploma kunnen halen. Er is in 2023 voor gekozen het bestaanszekerheid beleid te verlengen om op basis van evaluatie de aanpak verder te kunnen aanscherpen. Voor het eerst zien wij nu het aantal huishoudens met een laag inkomen in 2023 dalen, tot minder dan 14.000. Het is echter nog te vroeg maar om conclusies aan te verbinden. Ervaringen van onze medewerkers bestaanszekerheid laten zien dat armoede in onze stad nog steeds samengaat met allerlei belemmerende factoren. Onze ambities ter verbetering van de bestaanszekerheid zijn daarom ook nog steeds onverminderd van belang. We merken op dat in de Oekraïne en opvangcrisis sprake is van zichzelf snel opvolgende externe ontwikkelingen waardoor acute inzet nodig blijft, zoals de regelmatige verzoeken voor extra opvangplekken vanuit het Rijk. Met het programma Welkom in Tilburg werken we aan het organiseren van een duurzame en toekomstgerichte opvang.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
6
In het sociaal domein zijn de nieuwe contracten Jeugdzorg en Wmo begeleiding, beschermd wonen en arbeidsmatige dagbesteding van kracht geworden. Het betrof een bijzonder complexe en grootschalige verandering die ondanks (ook verwachte) opstartproblemen goed is geland. We ondersteunen onze kwetsbare inwoners en doen dit met respect en ruimte voor hun eigen kracht en die van hun omgeving. Toegang Tilburg sluit hier in haar dienstverlening op aan door gepaste lichte ondersteuning te bieden en zo te voorkomen dat mensen in individuele zorgtrajecten belanden. Onze werkwijze van Zorg in Onderwijs heeft inmiddels veel landelijke belangstelling door het grote succes ervan: niet de versnipperde individuele ondersteuning systematiek voor kwetsbare kinderen op school is leidend, maar het belang van ondersteuning in de klas. Daarmee wordt rust gecreëerd in de klas wat alle kinderen ten goede komt én goedkoper is. We zijn erin geslaagd een jaarlijks shorttrack topsportevenement, World Cup en EK, aan Tilburg te binden voor de periode 2025-2029. #TeamTilburg is goed op stoom, waardoor diverse topsporttalenten goed worden gefaciliteerd. Daarbij is het aantal buurtsportcoaches en combinatiefuncties bewegingsonderwijs uitgebreid zodat het aanbod beter aansluit op de vraag naar sportstimulering.
Onze zorginfrastructuur hebben we gestut door de tarieven Hulp aan Huis met terugwerkende kracht te verhogen – een voorbeeld van samenwerking met onze contractpartijen die verder gaat dan het contract zelf. De energiecompensatieregeling heeft ervoor gezorgd dat we diverse verenigingen en instellingen de energiecrisis hebben kunnen doorstaan zonder dat dit ten koste ging van hun leden. Het beleidskader Tilburg Investeert in Perspectief is geëvalueerd en vastgesteld. Werken vanuit vertrouwen en perspectief bieden op bestaanszekerheid zijn pijlers in onze werkwijze. Inwoners die bijstandsgerechtigd zijn hebben een klantregisseur en we zien dat steeds beter ondersteuning op maat kan worden geboden en meer mensen aangemeld zijn op trajecten gericht op participatie. Het aantal ontwikkelbanen gericht op ‘meedoen naar vermogen’ in het kader van het Tilburgsbanenmodel, dat door de Diamant-groep wordt uitgevoerd, is toegenomen. Over de hele linie van ontwikkelgerichte arbeidsmatige dagbesteding, een beschutte werkplek, aan het werk met loonkostensubsidie tot uitstroom naar reguliere functies via het Werkgeverservicepunt Hart van Brabant, zien we een stijgende lijn. Het aantal statushouders dat moet inburgeren is significant gegroeid. We verwachten dat deze toename doorzet. Dit doet een fors beroep op de middelen uit het participatiebudget.
Om die reden is voor 2024 een reservering aan incidentele middelen (€1,5 miljoen) uit het crises- en herstelfonds gedaan. De samenwerking in de regio Hart van Brabant is goed op koers. Voorbereidingen zijn getroffen voor het vormen van een Regionaal Werkcentrum. Dit is een wettelijke opdracht die erop is gericht om de arbeidsmarktinfrastructuur te vereenvoudigen door het Leerwerkloket, het Werkgeverservicepunt en het Regionaal Mobiliteitsteam onder één dak te organiseren. Doelstelling is de dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers meer in samenhang en eenduidiger te kunnen aanbieden, onder andere door het ontschotten van budgetten. Op het terrein van arbeidsmarkt- en talentontwikkeling is gewerkt aan Human Capital agenda’s onder andere voor het programma campusgebouw Wijkevoort, zijn verschillende samenwerkingsinitiatieven gestart met de hogescholen en de TiU om talent aan te trekken en te behouden voor Tilburg. Daarnaast is er in samenwerking met Midpoint uitvoering gegeven aan de agenda MKB Talentbehoud. Met de andere Brabantse arbeidsmarktregio’s is het Platform Brabant Leert gelanceerd dat op een laagdrempelige manier een breed scala een scholingstrajecten aanbiedt in het kader van Leven Lang Ontwikkelen (LLO).
Er is een voorstel voorbereid voor de (pilot) basisbanen en vooruitlopend op de besluitvorming daarover in de gemeenteraad zijn vijf basisbanen gerealiseerd in het praktijkexperiment. De stadshoogleraar heeft in meerdere bestuurlijke gesprekken en diverse bijeenkomsten met de raad zijn zienswijze op de opgaven op de arbeidsmarkt gedeeld. Daarnaast is de stadshoogleraar betrokken bij de basisbanen en andere initiatieven gericht op talentontwikkeling. Meer voor elkaar krijgen; Tilburg Groen en Duurzaam In onze openbare ruimte zijn we met het IBOR-budget gestart met de graffiti-aanpak (preventief en reiniging 10 viaducten) en hebben we de wortelopdruk op veel plaatsen weten weg te nemen. Daarmee is het straatwerk weer op het gewenste onderhoudsniveau gebracht. Ongeveer 6000 lantaarnpalen hebben versneld interactieve led-verlichting gekregen. Dit resulteert in minder onderhoud en klachten en levert daarnaast energiebesparing op. Er zijn in 2023 51 speelplekken vervangen en opgeleverd. We voegen groen toe aan de stad met de uitvoering van het programma 013 Parken. De organisatie hiervan staat goed en met het programma wordt het onderwerp ‘groen’ steeds beter meegenomen in de totale ontwikkeling van Tilburg. Tilburg wordt klimaatbestendiger door het beter bergen en opvangen van regenwater.
Ons riool wordt verruimd waar nodig, bergingsplekken in de wijk en buiten de stad (blauwe aders) dragen hieraan bij. De energietransitie heeft een eigen programma gekregen binnen onze organisatie, waarmee we de opgave intern breed kunnen aansturen én nog meer kunnen versnellen. Met het project Tilburg Verduurzaamt maken we het voor onze inwoners aantrekkelijk om hun woning te verduurzamen, met speciale aandacht voor inwoners met lagere inkomens. Alle vouchers uit de witgoedregeling zijn aangevraagd, waarmee de regeling een succes is. Daarnaast isoleren we woningen met de isolatieactie en komen er meer zonnepanelen op de Tilburgse daken in vergelijking met de rest van de provincie en Nederland.
7
In 2023 is het regionaal publiek ontwikkelbedrijf opgericht voor de realisatie van energiehubs voor de duurzame opwekopgave uit de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). Er worden gesprekken gevoerd met Defensie om een oplossing te vinden voor de verstoring van de radarsystemen van Defensie met de bouw van nieuwe windturbines. Netcongestie is een probleem dat steeds meer gaat spelen in onze regio. Met netbeheerder Enexis bespreken we de mogelijkheden om hierop in te spelen. Meer voor elkaar doen; Tilburg groeit, Bloeit en Bruist Het afgelopen jaar zijn diverse initiatieven gestart op het gebied van openbare orde, veiligheid en preventie, met specifieke nadruk op wijkgerichte benaderingen. Er zijn maatregelen genomen om High Impact Crimes te verminderen, voornamelijk door preventieve acties in de wijken. Om cybercriminaliteit aan te pakken is onder meer het Cyber Support Team in Tilburg-Noord opgericht en zijn er bijeenkomsten over digitale weerbaarheid op buurtniveau georganiseerd. Ook zijn er wijkgerichte activiteiten geweest om ondermijning tegen te gaan, zoals de implementatie van wijkrechtbanken in Tilburg Noord en West, evenals programma's zoals Boost Impact voor jongeren en de familieaanpak. Daarnaast zijn er maatregelen genomen om straatintimidatie aan te pakken, met een focus op bewustwording en handhaving.
De wijkboa's hebben in de pilotgebieden Tilburg West en Reeshof snel een professioneel netwerk opgebouwd, en hun inzet zal worden uitgebreid naar heel Tilburg. Dit jaar zijn ook belangrijke stappen gezet in de realisatie van onze verstedelijkingsopgave. Zo zijn de ambities voor betaalbaar wonen vertaald in een addendum op de Woonagenda 2020-2025. De colleges en raden binnen de stedelijke regio Breda-Tilburg (SRBT) hebben ingestemd met de ontwikkelstrategie SRBT en het ontwikkelingsperspectief stedelijk Brabant. Een onderliggend Meerjarig Multimodaal Maatregelenpakket is uitgewerkt om de bijbehorende mobiliteitstransitie in gang te zetten en negatieve effecten van het uitstel van de aanpak van de A58 te voorkomen. Met Rijk, Provincie, gemeenten, waterschappen en corporaties is een woondeal gesloten die tot de realisatie van onze woonopgave tot 2030 moet leiden. Het Rijk heeft een woningbouwimpuls (€4,25 mln.) toegekend voor de bouw van 700 woningen op de Westermarkt, en nog eens 900 woningen hebben een startbouwimpuls (€9,1 mln.) ontvangen. Voor het verbeteren en verduurzamen van de woonomgeving in de wijken Stokhasselt en Heikant is vanuit het volkshuisvestingsfonds nog eens €10,9 mln. toegekend. In de Spoorzone is Mindlabs opgeleverd en in gebruik genomen.
Er wordt daar gewerkt aan een innovatief ecosysteem dat gericht is op de interactie tussen technologie en menselijk gedrag. Ook is een regiodeal (€12,5 mln.) met het Rijk gesloten voor het bevorderen van brede welvaart in de regio. Met de start van het programma revitalisering wordt ingezet op een betere benutting van bedrijventerreinen, samen met opgaven zoals vergroening, verduurzaming en de overgang naar een circulaire economie. De culturele infrastructuur is verder versterkt met de vaststelling van de Cultuurnota 2025-2028, een meerjarige subsidieregeling en de instelling van een culturele adviescommissie. Er is een nieuw evenementenbeleid 2023-2026 vastgesteld en een start gemaakt met de uitvoering daarvan, met aandacht voor beeldbepalende evenementen met Tilburgers, dicht in hun eigen omgeving.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
8
Financieel beeld Financieel resultaat I. Financieel Resultaat 2023 In onderstaande tabel is het financieel resultaat naar de vier P&C producties weergegeven. Met de Tussenrapportage en Najaarsbijstelling heeft uw raad de begroting bijgesteld. Bij de Tussenrapportage zagen we een resultaat ten opzichte van de oorspronkelijke begroting van € 0,3 miljoen nadelig. De Najaarsbijstelling liet een resultaat zien ten opzichte van de Tussenrapportage van € 0,2 miljoen voordelig. Op beide momenten werd de begroting bijgesteld. In deze jaarstukken worden de financiële afwijkingen dan ook verklaard die zijn ontstaan ten opzichte van de bijgestelde begroting zoals opgenomen in het raadsbesluit Najaarsbijstelling 2023 met als geraamd resultaat € 0,1 miljoen nadelig. Hieronder zijn de grootste voor- en nadelen ten opzichte van de Najaarsbijstelling opgenomen. In hoofdstuk 2 zijn per veld, onder het kopje 'Wat heeft het gekost', de financiële afwijkingen meer in detail opgenomen. Omschrijving Bedrag (bedrag x € 1 mln.) Saldo oorspronkelijke begroting 2023 0,0 Resultaat Tussenrapportage 2023 (t.o.v. oorspronkelijke begroting) 0,3 N Resultaat Najaarsbijstelling 2023 (t.o.v.
Tussenrapportage) 0,2 V Saldo bijgestelde begroting na Najaarsbijstelling 2023 0,1 N Majeure voor- en nadelen bij deze jaarrekening, ten opzichte van de Najaarsbijstelling 2023 Eenmalige energietoeslag 10,3 N Minder kosten Beschermd Wonen 5,3 V Extra SPUK energiecomp openbare zwembaden en integraal zorgakkoord 1,4 V Minder kosten minimaregelingen 1,3 V Minder kosten Project arbeidsparticipatie en participatiebudget 1,3 V Minder kosten PGB 1,0 V Voordeel organisatiekosten (Kinderopvangtoeslag en vacaturevoordeel) 1,0 V Minder kosten lokale jeugdhulp en extra ontvangen regionale bijdragen 1,0 V Lagere kosten Hulp aan Huis 0,9 V Storting in voorziening dubieuze debiteuren 0,9 N Vrijval 2022 energiearmoede en voordeel bestaanszekerheid 0,8 V Subsidie proeftuin toekomstscenario kind en gezin 0,5 V Minder uitgaven op klimaatakkoord 1,5 V Meer programmakosten energietransitie 1,1 N Extra ontvangen rijksmiddelen klimaat en energie 1,8 V Meer onderhoudskosten aan gemeentegebouwen 1,5 N Hogere uitkering gemeentefonds 2023 (september- en decembercirculaire) exclusief beleidsmatige overhevelingen 10,8 V Minder rentekosten financiering 0,9 V Meer ontvangen OZB niet-woningen 0,7 V Diverse kleine overige afwijkingen 2,7 V Afwijkingen t.o.v. Najaarsbijstelling 2023 (exclusief beleidsmatige overhevelingen) 19,1 V Niet bestede budgetten met voorstel tot beleidsmatige overheveling (m.n.
decentralisatie- en integratie-uitkeringen via het gemeentefonds en klimaatmiddelen) zie onderdeel A bij resultaatbestemming. 4,1 V Resultaat ten opzichte van de Najaarsbijstelling 2023 23,2 V
9
Rekeningresultaat 2023 t.o.v. oorspronkelijke begroting
23,1 V
II. Voorstel bestemming resultaat Wij stellen aan de gemeenteraad voor het resultaat bij deze jaarstukken als volgt te bestemmen. Voorstellen aan de raad tot resultaatbestemming (x € 1 miljoen) (bedrag x € 1 mln.) Te bestemmen resultaat bij deze jaarrekening t.o.v. de gewijzigde begroting A: Voorstellen voor beleidsmatige overhevelingen Vrij te bestemmen resultaat na overhevelingsvoorstellen Voorstel resultaatbestemming: B: Restant specifieke uitkering integraal zorgakkoord storten in de reserve Fonds preventie, gezondheid en kansengelijkheid C: Kosten Programma Welkom in Tilburg ten laste brengen van de reserve Crisisherstelfonds D: Kosten Proeftuin toekomstscenario kind en gezin E: Voorziening Monumenten Beheer Brabant ten laste brengen van de reserve Stimuleringsfonds hergebruik historische panden F: Middelen circulaire economie G: storten in de Algemene reserve H: storten in de reserve Incidentele Opgaven
Bedrag 23,2 V 4,1 N 19,1 V 0,7 N 0,5 V 0,5 N 0,4 V 0,1 N 2,2 N 16,4 N
Met de toevoeging/onttrekking van het restant resultaat overschrijdt de Algemene Reserve de boven bandbreedte van € 40 miljoen zoals opgenomen in de Programmabegroting 2024 met € 16,4 miljoen. In lijn met het financiële beleid stellen wij voor deze € 16,4 miljoen toe te voegen aan de reserve Incidentele Opgaven (RIO). Toelichting overhevelingsvoorstellen: Beleidsmatige overhevelingen: dit betreft budgetten die in 2023 niet zijn besteed en waarvan aan de raad wordt voorgesteld deze budgetten naar 2024 over te hevelen om activiteiten af te kunnen ronden. Het gaat hier om specifieke middelen voor de uitvoering van concrete activiteiten of projecten waar geen structureel budget voor aanwezig is, waarvan de uitvoering vertraagd is en die in het volgend jaar kunnen worden afgerond.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
10
Vermogenspositie Het eigen vermogen van de gemeente Tilburg is in 2023 toegenomen met € 17,9 miljoen tot € 880,8 miljoen. De solvabiliteit (eigen vermogen t.o.v. balanstotaal) bedraagt 62,1%. Dit kengetal laat zien in welke mate we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Voor gemeenten van vergelijkbare omvang is dit gemiddeld 38,9 % (eind 2022; bron VNG "monitor financiële conditie index balans en exploitatie jaarrekening 2022"). Onze solvabiliteit is afgenomen met 2,1 procentpunt ten opzichte van ultimo 2022. De toename van vermogen en afname van de solvabiliteit is in lijn met het beeld wat we zien in de meerjarenbegroting. Wel gaat het minder snel dan begroot. Omschrijving (bedrag x € 1 mln.) Vermogen per 31-12-2022 - (64,3% balanstotaal) Vermogen per 31-12-2023 - (62,1 % balanstotaal) Vermogens toename 2023 Verklaring vermogensmutatie: * Mutatie reserves 2023 * Resultaat 2023 Totaal vermogensmutatie 2023
Bedrag . 862,9 880,8 17,9 -5,2 23,1 17,9
Een overzicht van alle reserves is terug te vinden in onze jaarstukken op pagina 187. Het verloop van het totale eigen vermogen is hieronder weergegeven.
Weerstandscapaciteit Onze weerstandscapaciteit bedraagt eind 2023 € 395 miljoen. Dit bestaat uit € 364,6 miljoen reservecapaciteit en € 30,4 miljoen onbenutte belastingcapaciteit. Ten opzichte van eind 2022 is de weerstandscapaciteit gestegen met € 190,1 miljoen. Deze forse stijging wordt met name veroorzaakt door de gewijzigde berekeningsmethodiek. In relatie tot de aanwezige gekwantificeerde risico's van € 83,7 miljoen zijn wij van mening dat de omvang van de weerstandscapaciteit ruim voldoende is (ratio 4,7). In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is een nadere toelichting opgenomen op de risico's en het weerstandsvermogen.
11
Kerngegevens 31-12-2022 227.694 39.070 149.287 30.050 9.287
31-12-2023 229.833 39.032 150.818 30.466 9.517
6.285 277 11
6.317 251 2
Werkgelegenheid (peildatum 1 april) Aantal vestigingen Aantal banen
23.483 127.455
25.209 130.608
Fysieke structuur Aantal woningen (o.b.v. CBS statistiek)
105.264
106.200
2.168 130
2.348 139
Inwoners 0 tot en met 17 jaar 18 tot en met 64 jaar 65 tot en met 79 jaar 80 jaar en ouder Aantal periodieke bijstandsgerechtigden Participatiewet IOAW IOAZ
(cijfer ultimo 2023 is voorlopig)
Personele kengetallen Personeelsformatie (fte) Waarvan leidinggevend (fte)
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
12
2. Programma's
13
2.1 Inclusieve stad
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
14
Sociaal en Veerkrachtig Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Mentale gezondheid jeugd. Uitvoering gevend aan de raadsmotie is het Actieplan mentale gezondheid 2023-2026 vastgesteld. Met een domein overstijgende integrale aanpak in samenwerking met jongeren en partners gaan we de mentale gezondheid en weerbaarheid van jongeren van 4 – 17 jaar verbeteren. 2. Lokaal Preventieakkoord De afspraken uit het Lokaal Preventieakkoord, gericht op het stoppen met roken, terugdringen van problematisch alcoholgebruik en tegengaan van overgewicht zijn in 2023 voortgezet. 12 Gefinancierde initiatieven in de stad hebben honderden kinderen/jongeren, volwassenen en ouderen geïnspireerd om gezond en gelukkig te leven, gezonde keuzes te maken en in beweging te komen. 3. IZA en Gezond Actief Leven Akkoord In 2023 is het integrale plan van aanpak voor het Gezond Actief Leven Akkoord in Tilburg opgesteld. Met behulp van het GALA en de bijbehorende financiële middelen wordt uitvoering gegeven aan (bestaande) ambities en activiteiten zoals opgenomen in de kadernota Versterken sociaal en veerkrachtig Tilburg en onderliggende beleidsnota’s. Ook is in december 2023 het IZA-Regioplan Midden-Brabant opgeleverd, waarin de gewenste beweging van zorg en ziekte naar welzijn, gezondheid en preventie wordt uitgewerkt. 4.
Shorttrack We hebben een intentieovereenkomst met een evenementenorganisatie om jaarlijks een internationaal topsportevenement op het gebied van shorttrack in Tilburg te organiseren tussen 2025 en 2030. 5. #TEAM Tilburg Stichting #TEAM Tilburg is opgericht en de ondersteuning van topsporters in de vorm van financiële bijdragen, diverse workshops en het beantwoorden van individuele hulpvragen is van start gegaan. Hiernaast wordt er stapsgewijs gebouwd aan het merk Team Tilburg. 6. Sportstimulering bij scholen en in wijken Het aantal buurtsportcoaches en combinatiefuncties bewegingsonderwijs is uitgebreid zodat het aanbod beter aansluit bij de vraag naar sportstimulering. Momenteel hebben we 57 combinatiefunctionarissen sport, bewegen en gezondheid actief op 47 scholen, waarbij er nog ruimte is voor uitbreiding van deelname scholen. Daarnaast is het buurtsportteam met 12 fte actief in de wijken; ook hier werken we nog aan uitbreiding. 7. Inclusie Met de middelen voor inclusie hebben we er voor gezorgd dat we een versnelling konden realiseren om twee speelplekken inclusief in te richten voor kinderen met een beperking. Bovendien hebben we de subsidieregeling fors uitgebreid om verbouwingen te stimuleren voor publieke ruimten om ze toegankelijker te maken voor mensen met een beperking. 8.
Aanpak straatintimidatie Met de Aanpak Straatintimidatie sluiten we aan bij de landelijke Veilige Steden om het bewustzijn te vergroten rondom seksuele straatintimidatie voor meisjes, vrouwen en agressie jegens de LHBTIQ+ gemeenschap. Bovendien zullen we aan de hand van meldingen onze instrumenten voor toezicht en handhaving toespitsen op hotspots. 9. Aanvraag tegemoetkoming medische kosten Naast professionals voor hun cliënt kunnen sinds september ook inwoners zélf een aanvraag voor tegemoetkoming medische kosten indienen bij het Tilburgs Ondersteuningsfonds. 10. Gezond en Gelukkig Oud in Tilburg (Ggoud) Om de netwerken van inwoners en professionals voor de gezamenlijke aanpak dementie in de wijken te verstevigen is de inzet van dementieconsulenten verdubbeld. Ook hebben we binnen Ggoud meer aandacht voor de groep ouderen met een migratieachtergrond. 11. Bestaanszekerheid Het percentage huishoudens met een inkomen tot zowel 110, 120 en 130 procent van het sociaal minimum neemt al een aantal jaren af. Steeds meer Tilburgers ervaren bestaanszekerheid.
15
Wat kan beter 1. Inventarisatie Sociale Basis We hebben als pilot met behulp van het model positieve gezondheid voor de leefomgeving en op basis van input van bewoners en professionals inventarisaties uitgevoerd in Udenhout, Fatima-Broekhoven en Jeruzalem van de sociale basis en waar deze te versterken is. Om diverse redenen hebben we besloten om deze wijze van inventariseren niet voort te zetten. In plaats hiervan ontwikkelen we een werkmethode, gebaseerd op opgedane ervaringen, om de sociale basis onderdeel te maken van het wijkgericht werken in de wijkteams. 2. Bestaanszekerheidsgesprekken De medewerkers bestaanszekerheid hebben 500 gesprekken gevoerd met inwoners in plaats van de gewenste 750. Dit is deels nog het gevolg van de vertraging als gevolg van de coronaperiode. Door extra inzet op vindplaatsen, met name in de NPLV gebieden, verwachten we dat de medewerkers in 2024 meer gesprekken kunnen voeren. 3. Aanpak op eenzaamheid Het bleek moeilijk de energie voor het thema Eenzaamheid binnen de stedelijke coalitie tegen Eenzaamheid vast te houden. Daarbij concluderen we dat de aanpak op eenzaamheid een gerichte communicatie-aanpak vraagt om samen met de coalitiepartners maar ook andere organisaties eenzaamheid in Tilburg tegen te gaan. Vanuit de GALA middelen gaat er in 2024 een nieuwe stedelijke verbinder starten en zijn de subsidiemogelijkheden verruimd. 4.
Onderzoek toekomstbeeld behoefte sportaccommodaties De vraag-aanbod analyse en een toekomstbeeld voor de sportaccommodaties met als tijdshorizon 2040 is nog niet afgerond. Dat zal in 2024 gebeuren.
Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburgers voelen zich fysiek, emotioneel en sociaal gezond Indicatoren
Bron
Streefwaarde (2024)
2020
2021
2022
2023
- (ouder van kind) 0 - 11 jaar
97
95
97
-
**
- 12 - 18 jaar
85
86
81
-
**
- 19 - 64 jaar
75
81
-
67
***
- 65 - 74 jaar
65
65
-
61
***
- 75+ jaar
62
65
-
52
***
- 12 - 18 jaar
85
-
75
-
**
- 19 - 64 jaar
84
79
-
71
***
- 65 - 74 jaar
85
-
-
84
***
- 75+ jaar
85
-
-
81
***
% Inwoners dat eigen gezondheid als goed ervaart
GGD/CBS Gezondheidsmonitor
% Inwoners dat zich psychisch gezond voelt/ % Inwoners dat geen psychische klachten heeft*
GGD/CBS Gezondheidsmonitor
* indicator is in 2022 veranderd naar 'heeft geen psychische klachten (MHI-5) ** de GGD Gezondheidsmonitor Jeugd heeft een 4-jarige frequentie van meting. In 2024 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2025). NB: meting 2021 was extra i.v.m. corona *** De GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen heeft een 4 jarige frequente van meting. In 2026 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2027)
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
16
Doel: Tilburgers voelen zich verbonden met elkaar en hun omgeving Indicatoren
Bron
% Inwoners dat aangeeft vaak of regelmatig contact te hebben met vrienden, familie en buren - 19 - 64 jaar
Streefwaarde (2024)
CBS Microdata
2019
2020
2022
2023
71 80
-
72
80
-
83
20
-
*
11
**
- 19 - 64 jaar
30
-
20
19
**
- 65+ jaar
30
-
23
24
**
- 19 - 64 jaar
20
-
12
13
**
- 65 - 74 jaar
20
-
15
18
**
- 75+ jaar
20
-
13
14
**
- 65+ jaar % Inwoners dat actief is geweest om buurt te verbeteren (19 - 64 jaar) % Inwoners dat vrijwilligerswerk doet
GGD GGD
% Inwoners dat mantelzorg verricht
GGD
* Deze indicator is door de GGD niet bevraagd in 2020. ** De GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen heeft een 4 jarige frequente van meting. In 2026 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2027) Doel: Tilburgers ervaren bestaanszekerheid Indicatoren
Bron
Streefwaarde (2024)
2020
2021
2022
% Huishoudens met inkomen tot % van sociaal minimum (jaarlijks) - 110%
CBS
2023
11,5
12,3
11,8
11,4
10,8*
- 120%
15,0
15,8
15,0
14,4
13,7*
- 130%
18,0
18,7
17,9
17,0
16,2*
% Inwoners dat moeite heeft GGD 16,0 16,0 23,0 *** met rondkomen % Kinderen tot 18 jaar in CBS Jeugd 7,8 10 9 ** ** uitkeringsgezinnen * Cijfers 2023 zijn raming, definitieve cijfers eind april bekend (CBS) ** Het meest recente gegeven betreft het jaar 2021 ***De GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen heeft een 4 jarige frequente van meting. In 2026 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2027)
17
Doel: Tilburgers hebben mensen om zich heen waarop ze kunnen steunen Indicatoren
Bron
Streefwaarde (2024)
2020
2021
2022
% Inwoners dat eenzaam is:*
GGD
- 12 - 18 jaar***
30
37
30,9
31,9
- 19 - 64 jaar
35
48
-
49
- 65 - 74 jaar
45
52
-
47
- 75+ jaar
45
57
-
55
70
7
-
68
- 65 - 74 jaar
70
9
-
65
- 75+ jaar
70
12
-
64
% inwoners heeft mensen om op terug te valllen bij narigheid (aspecten van eenzaamheid)/ % heeft mensen om op terug te vallen bij narigheid **: - 19 - 64 jaar***
2023
GGD
% Inwoners dat matig tot veel regie over GGD 92 92 eigen leven heeft (18+) ** * In 2022 veranderd naar ' % heeft mensen om op terug te vallen bij narigheid (aspecten van eenzaamheid)' ** vraag is in de meting 2022 van de corona gezondheidsmonitor niet opgenomen *** de GGD Gezondheidsmonitor Jeugd heeft een 4-jarige frequentie van meting. In 2024 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2025). NB: meting 2021 was extra i.v.m. corona **** De GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen heeft een 4 jarige frequente van meting. In 2026 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2027) Doel: Tilburgers zijn in beweging Indicatoren
Bron
Streefwaarde (2024) 54
2020
2021
2022
% Volwassenen en ouderen dat voldoet aan de beweegrichtllijn % Jeugd dat minstens 2 keer per week minimaal 1 uur sport of beweegt:
GGD*
49
-
46
-
- 4 - 11 jaar
78
-
-
75
-
- 12 - 17 jaar
79
-
-
76
-
Onderzoek sportdeelname jeugd gemeente Tilburg (driejaarlijks)
* De GGD-monitoren worden eens per 4 jaar gepubliceerd.
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
2023
18
Wat heeft het gekost Sociaal en veerkrachtig x € 1.000
Oorspronkelijke begroting
Gewijzigde begroting
Rekening 2023
Lasten
103.765
134.751
136.571
1.820
N
Baten
-9.038
-17.647
-18.388
740
V
Saldo van lasten en baten
94.727
117.103
118.183
1.080
N
Toevoeging reserves
0
0
415
415
N
Onttrekking reserves
-788
-16.848
-14.230
2.618
N
Saldo reserves
-788
-16.848
-13.814
3.033
N
93.939
100.255
104.368
4.113
N
Totaal
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overheveling budget voor overgang verkorten termijn schuldenregeling Op 2 oktober 2023 heeft de raad ingestemd met het voorstel (2023_1466) om in lijn met het landelijk beleid de minnelijke schuldregelingen te verkorten van 36 naar 18 maanden met ingang van 1 juli 2023. Hiervoor is een overgangsregeling ingevoerd. De kosten van het voorstel worden gedekt uit incidentele middelen die het Rijk in 2023 beschikbaar gesteld heeft voor de aanpak armoede en schulden. In 2023 zijn de voorbereidende werkzaamheden gestart en dossiers geopend. Er zijn nog geen dossiers afgerond dus nog geen kosten gemaakt. Voorgesteld wordt om het benodigde budget van €307.000 over te hevelen naar 2024 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.
Bedrag 307 V
Voorgeschoten uitbetaling eenmalige energietoeslag Op 14 november 2023 heeft het college ingestemd met het voorstel om de eenmalige energietoeslag, vooruitlopend op de ontvangst van € 12.108.305 aan rijksmiddelen bij de decembercirculaire, uit te keren. De ontvangst van deze middelen is op het veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Van de ontvangen middelen is € 10.413.395 in 2023 ambtshalve uitbetaald, dit was niet begroot. Op de baten is een afwijking van € 103.550 door verhaal van onterechte toekenningen.
10.413 N 104 V
Overheveling budget flankerend beleid energiearmoede Bij de meicirculaire is er € 833.000 ontvangen voor flankerend beleid energiearmoede. Dit bedrag is gereserveerd voor het project Energiefixers in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) waarvan het uitvoeringsprogramma op 27 juni 2023 door het college is vastgesteld. Doordat het programmabureau NPLV, die het project Energiefixers moet faciliteren en doorontwikkelen, later dan voorzien operationeel was door een late beschikking vanuit het Rijk, is er vertraging op dit project ontstaan. Om dit project in 2024 door te kunnen zetten wordt voorgesteld het restantbudget van €792.385 over te hevelen naar 2024 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.
792 V
Overheveling PACT budget voor bibliotheekvestigingen Op 9 mei 2023 heeft het college besloten een specifieke uitkering lokale bibliotheekvoorziening aan te vragen bij het ministerie van OCW voor onder andere het oprichten van een nieuwe bibliotheekvestiging in Groenewoud. Onderdeel van de aanvraag is 20% cofinanciering met als dekking incidenteel budget dat beschikbaar was voor de PACT-aanpak. De aanvraag is toegekend maar de voorbereidingsfase heeft meer tijd gekost waardoor de uitgaven pas in 2024 worden verwacht. Voorgesteld wordt om het budget ad € 110.000, wat nodig is voor de cofinanciering, over te hevelen naar 2024 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.
110 V
Minder aanvragen eenmalige energiecompensatie organisaties Op 13 december 2022 heeft het college het subsidieplafond voor de subsidieregeling 'eenmalige energiecompensatie voor verenigingen en maatschappelijke organisaties 2022-2023' vastgesteld op
19
1.244 V 1.244 N
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen € 4.000.000. In de najaarsbijstelling is het subsidieplafond bijgesteld vanwege een achterblijvend aantal subsidieaanvragen met € 2.000.000. Uiteindelijk is er € 1.244.765 minder uitgegeven en minder onttrokken aan de reserve Crisisherstelfonds. De middelen blijven beschikbaar binnen de reserve.
Bedrag
Voetbalvisie, gelijke eigendomsverhoudingen (tarieven fase 3) De stand van zaken is als volgt. Van de 12 voetbalverenigingen hebben er 8 de vaststellingsovereenkomst getekend en zijn de stukken ter voorbereiding naar de notaris gestuurd. Naar verwachting zullen de betreffende akten in de eerste helft van 2024 passeren. Met 3 verenigingen is de gemeente in de afrondende fase, waarna ook deze vaststellingsovereenkomsten aan de notaris worden overgedragen ter afhandeling. Bij 1 vereniging is de situatie complex geworden waardoor een nader bouwkundig rapport nodig is om tot overeenstemming te kunnen komen. Dit houdt verband met de staat van het gebouw waarbij onder andere asbest een rol speelt. Van de geraamde onttrekking uit de Reserve Incidentele Opgaven (RIO) (€969.286) zijn in 2023 kosten voor achterstallig onderhoud en projectkosten (totaal €218.523) gerealiseerd.
751 V 751 N
Exploitatie Sportbedrijf Het overall nadelige saldo van de sportexploitatie bedraagt € 86.000. De grote afwijkingen zitten in de realisatie van lasten (nadeel) en baten (voordeel) t.o.v. de begroting, beide voor een bedrag van ca. € 3,3 mln. Bij de lasten wordt dit veroorzaakt door niet begrote uitgaven van incidentele middelen bij sportstimulering (€1,5 miljoen), kostprijsverhogende btw (€1,0 miljoen), horeca in eigen beheer (€ 0,2 miljoen), overschrijding doorbelaste organisatiekosten (€0,3 miljoen, excl. sportstimulering) en overige meerkosten (€ 0,3 miljoen). Bij de baten betreft het de niet begrote baten op het gebied van sportstimulering (€ 1,3 miljoen), opbrengsten binnensport (€1,0 miljoen), opbrengsten buitensport (€0,2 miljoen), ontvangen SPUK vrijstelling btw (€ 0,6 miljoen) en horeca in eigen beheer (€0,2 miljoen).
Het nadelige resultaat van € 86.000 is als volgt uit te splitsen naar: een nadeel (per saldo) van € 164.000, op diverse onderdelen en projecten sportstimulering waarvan met name op personele inzet om projecten gerealiseerd te krijgen; een voordeel van € 69.000 op de kapitaallasten door nog niet of vertraagd uitgevoerde vervangingsinvesteringen; een nadeel op de energielasten van € 88.000, niet veroorzaakt door extra verbruik, maar door prijseffect; een nadelig effect (per saldo) van de kostprijsverhogende btw als gevolg van de btw vrijstelling van € 435.000; een voordeel op de overige exploitatie binnensport van per saldo € 280.000 en een voordeel op de overige exploitatie buitensport van per saldo € 252.000. De hogere lasten dan begroot worden dus gedekt door de extra baten. Onderzocht wordt hoe de (meer)kosten van met name personeel cq. programmering in evenwicht kan worden gebracht met de daardoor extra gegenereerde opbrengsten. Indien blijkt uit de resultaten van het onderzoek dat deze leiden tot financiële afwijkingen zullen deze meegenomen worden bij de Perspectiefnota, zodat er goed zicht is op het financieel beeld voor 2025 en verder.
3.339 N 3.253 V
Regeling Specifieke Uitkering Stimulering Sport Met ingang van 1-1-2019 is het gelegenheid geven tot sportbeoefening door niet-winstbeogende instellingen vrijgesteld van btw. Dit betekent dat er geen btw meer op de sporttarieven drukt, maar ook geen recht meer is op aftrek van btw op gemaakte kosten. Om deze kostprijsverhoging te compenseren is de regeling Specifieke Uitkering Stimulering Sport (SPUK) in het leven geroepen. Doordat landelijk is overvraagd kon in 2023 slechts 68,81 % van de aanvragen worden toegekend. Dit leidt tot een nadeel van €435.000 (de kostprijsverhogende btw -/- de uitgekeerde compensatie via de SPUK subsidie) op sport onder het veld Sociaal en Veerkrachtig. Daarnaast ook een nadeel op eigenaarsonderhoud, investeringen en bedrijfsvoering. Omdat vooraf onzeker was of de landelijk beschikbare middelen toereikend zouden zijn, heeft de gemeenteraad op 20 november 2018 besloten om de sporttarieven voor de gebruikers op hetzelfde niveau te houden. Dit heeft in 2023 ca. € 358.000 extra opbrengsten gegenereerd. Dit betekent een nadeel voor de sportexploitatie van € 77.000 (€ 358.000 -/- € 435.000).
77 N
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
20
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Specifieke uitkering meerkosten energie openbare zwembaden De hoge energieprijzen hebben een grote impact op de openbare zwembaden. Deze zwembaden zijn van groot belang voor de sportinfrastructuur. Gemeenten konden bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een aanvraag indienen voor een gedeeltelijke vergoeding van de meerkosten voor energie in 2022 en 2023 van openbare zwembaden. De gemeente Tilburg heeft deze specifieke uitkering aangevraagd voor de openbare zwembaden Stappegoor, Drieburcht en Reeshof. Op basis van de regeling is door het Sportbedrijf berekend dat de gemeente Tilburg recht heeft op een vergoeding van totaal € 653.550. Er is totaal over beide jaren een veel hoger voorschot uitgekeerd (€ 1,5 miljoen). Het restantbedrag is opgenomen op de balans en zal worden terugbetaald. Het bedrag van € 653.550 is ten gunste gebracht van de sportexploitatie 2023. Verantwoording wordt afgelegd in het onderdeel Single Information, Single Audit (Sisa) van de jaarrekening 2023.
Bedrag 654 V
Minder uitgaven op de minimaregelingen Op de minimaregelingen resteert per saldo een voordeel van € 1.262.677. Dit bestaat uit de volgende punten:
591 V 672 V
Voor de regeling collectieve zorgverzekering minima is het resultaat voor 2023 € 499.833 voordelig. Ten opzichte van 2022 hebben minder mensen een toekenning ontvangen voor de regeling. Dit heeft met name te maken doordat nu bij nieuwe aanvragen vooraf worden getoetst of aan de voorwaarden wordt voldaan. Inwoners die niet in aanmerking komen stromen niet in. Eerder werden de aanvragen gedurende het jaar getoetst waardoor toekenningen pas gedurende het jaar werden herzien en inwoners een gedeelte van het jaar een tegemoetkoming ontvingen. Dit effect is naar verwachting voor € 300.000 structureel; Een groter aantal toekenningen Individuele Inkomenstoeslag ter waarde van € 108.190. Vooralsnog zien we dit als een incidenteel effect; Op de Bijzondere bijstand hebben we dit jaar iets minder kosten gehad dan begroot. De kosten hiervan zijn lastig in te schatten omdat het een individuele voorziening is die aangevraagd wordt afhankelijk van het optreden van noodzaak. De lasten zijn € 60.420 lager dan begroot. Daarnaast waren de opbrengsten uit verhaal € 630.005 waarvan het grootste deel terugbetalingen op leenbijstand betreft. We zien in de bijzonder bijstand jaarlijks circa € 500.000 aan baten. Dit werd echter niet structureel in de begroting opgenomen. Vanaf dit jaar nemen we de € 500.000 structureel op.
Minder uitgaven dan voorzien op de Meedoenregeling ter waarde van € 180.608. Het aantal toekenningen is gedaald van 23.287 in 2022 naar 21.050 in 2023, maar het gemiddeld besteed bedrag per deelnemer is wel gestegen van € 86 naar € 117. Lagere besteding Brede specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 De Brede specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis is voor 78% besteed aan de doelen zoals omschreven in de regeling, dat is € 627.324 minder dan begroot. Hiervan wordt € 393.638 doorgeschoven naar 2024 voor uitvoering van het reeds op 19 september 2023 door het college vastgestelde bestedingsplan. Er is € 233.686 niet besteed en dat wordt terugbetaald aan het Rijk. Terugboeking incidentele middelen bijzondere bijstand Na vaststelling van de jaarrekening 2022 zijn incidentele middelen overgeheveld naar 2023. Uit de administratie is gebleken dat deze tweemaal budgettair was verwerkt. Dit betreft een administratieve correctie. Specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord Eind september 2023 heeft de gemeente Tilburg, als gemandateerde namens de regio Midden-Brabant, de specifieke uitkering in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) ontvangen.
Op basis daarvan heeft het college op 24 oktober 2023 het projectplan IZA – uitvoering VNG werkagenda 2023-2026 inclusief het bestedingsoverzicht voor 2023 vastgesteld. Vanwege de late ontvangst van de beschikking zijn activiteiten veelal in het laatste kwartaal van 2023 gestart en is onderbesteding op dit bestedingsplan aan de orde. Dit met als gevolg dat het niet-bestede deel van de IZA-SPUK terugbetaald moet worden aan het Rijk. Om te voorkomen dat we de middelen moeten terugstorten, heeft het college op 19 december 2023 ingestemd met
21
627 V 627 N
615 V 615 N
718 V
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen een alternatief en aanvullend IZA bestedingsplan. Met dit alternatieve en aanvullend bestedingsplan worden de niet-bestede IZA middelen ingezet als alternatieve dekking voor activiteiten op het gebied van gezondheid en preventie die al in de gemeentelijke begrotingen geraamd, gedekt en uitgevoerd zijn. Doordat deze activiteiten gedekt worden binnen de SPUK IZA ontstaat een voordeel op de begroting ad € 718.497. Onderdeel van het collegebesluit van 19 december jongstleden was eveneens het voordelig resultaat te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening en toe te voegen aan het Fonds Preventie, Gezondheid en Kansengelijkheid.
Bedrag
Integraal Zorgakkoord speel- en beweegplekken Conform het door het college op 24 oktober 2023 vastgestelde projectplan IZA zijn een deel van de IZA middelen ingezet als bijdrage aan investeringen in speel- en beweegplekken in Groenewoud, West- en Noord Tilburg. Omdat deze bijdrage aan de investeringen via de balans loopt zijn de lasten en de baten niet in de exploitatie gerealiseerd.
483 V 483 N
Transitiefonds wijkgericht werken Op het transitiefonds wijkgericht werken zijn in totaal € 556.794 minder lasten (V) gerealiseerd dan begroot. Overeenkomstig is ook de onttrekking aan het fonds € 556.794 lager (N) waarmee deze middelen beschikbaar blijven voor dit doel. Er zijn voornamelijk minder lasten gerealiseerd doordat voor de extra personele inzet in het kader van wijkgericht werken alternatieve incidentele dekking is gevonden binnen bestaande budgetten. Daarnaast is de transitiemanager wijkgericht werken later begonnen dan verwacht waarmee ook de activiteiten in het kader van leren en ontwikkelen vertraagd zijn en doorschuiven naar komende jaren.
29 V 29 N
Programma Inclusieve Stad Vitale Stad Samen en Dichtbij
Veld Sociaal en veerkrachtig Openbare orde en veiligheid Aantrekkelijke leefomgeving Bestuur en samenwerking
Bedrag € 29.455 € 156.322 € 312.643 € 58.374 € 556.794
Overige afwijkingen - In 2022 zijn bij de decembercirculaire middelen ontvangen voor het flankerend beleid energiearmoede. Omdat deze middelen niet volledig zijn benut valt het restant vrij.
399 V
- In juni 2020 is de subsidieaanvraag voor ForwArt in het kader van het Europese subsidieprogramma 'Urban Innovative Actions' gehonoreerd. De subsidie heeft ten doel de PACT-aanpak in Tilburg-Noord te versnellen. In 2023 zijn er € 288.000 minder kosten gerealiseerd dan begroot. Het betreft een verschuiving in de tijd tussen 2023 en 2024. De kosten worden grotendeels gedekt door de Europese subsidie en het Cofinancieringsfonds. - Voor bestaanszekerheid is € 377.000 binnen het financieel kader bestaanszekerheid niet besteed doordat de inzet hoofdzakelijk was gericht op besteding van in totaal € 2,1 miljoen eenmalige rijksmiddelen die in de decembercirculaire 2022 en meicirculaire 2023 zijn ontvangen voor onder andere vroegsignalering, energiearmoede en aanpak armoede en schulden. - Voor inzet van vrijwilligersorganisaties ten behoeve van activiteiten voor kwetsbare ouderen zijn lagere subsidies verleend dan begroot waardoor een incidenteel financieel voordeel van € 136.929 overblijft.
288 V 343 N
- Op het budget voor de maatschappelijke opgave sociaal en veerkrachtig resteert € 102.622 door een goedkopere invulling van de mantelzorgondersteuning door andere partijen in de stad na opheffing van het Expertisecentrum Familiezorg in 2022.
103 V
- Voor de inventarisatie van de sociale basis is een andere onderzoeksmethode gebruikt dan voorzien die tot minder kosten heeft geleid.
83 V
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
22
377 V
137 V
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen - De GGD heeft het toezicht op de kinderopvang en gastouders conform de wettelijke verplichting uitgevoerd. Er resteert een financieel voordeel van € 136.780 met een structureel karakter.
Bedrag 137 V
- Kosten die ten laste van reguliere gemeentelijke budgetten zijn gemaakt, zijn eenmalig verplaatst naar de brede specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Hierdoor is een financieel voordeel op het gemeentelijk budget van € 477.000 ontstaan.
477 V
- Aan het meerjaren project Gezond opgroeien met perspectief is € 97.097 meer uitgegeven dan begroot. Hier staat een subsidie van het fonds voor kwetsbare groepen tegenover.
97 N 97 V
- De projectondersteuner voor de pilot project Gezin en Geld is later gestart dan voorzien waardoor de projectkosten lager zijn. Hierdoor wordt € 33.350 minder onttrokken aan de Investeringsreserve Sociaal Domein.
33 V 33 N
- Er zijn minder aanvragen ontvangen en/of gehonoreerd ten laste van diverse subsidiebudgetten voor onder andere projecten mondiale bewustwording, voorzieningen toegankelijke gebouwen, experimenten conform de regeling Samen een sterke basis
205 V
- Er is een voordeel op de doorbelaste organisatiekosten ontstaan als gevolg van lagere overheadkosten. Daarnaast zijn er minder baten ontvangen dan begroot.
353 V 120 N
- Er is incidenteel minder gebruik gemaakt van de werkbudgetten.
288 V
- Er is een voordeel op de doorbelaste organisatiekosten ontstaan als gevolg van lagere overheadkosten.
107 V
- In oktober 2023 is het programmabureau dat het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid coördineert en monitort van start gegaan. Hiervoor zijn € 141.000 aan kosten gemaakt waar een specifieke uitkering tegenover staat.
141 N 141 V
- De technische overhevelingen betreffen interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bijdragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat deze gelden in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om de projecten af te ronden.
407 V 407 N
- Diversen
102 N 126 V
Totaal afwijkingen
4.113 N
23
Wat
Wat weten we nog meer Kengetallen: Aantal bezoekers zwembaden Aantal bezoekers ijsbaan Aantal uren verhuur sporthallen (t.b.v. sportorganisaties & onderwijs) Aanvragen kwijtschelding Aanvragen bijzondere bijstand Aanvragen individuele inkomenstoeslag Waarstaatjegemeente.nl Kinderen in uitkeringsgezin Niet-sporters; percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder
Jaarstukken 2023 Gemeente Tilburg
24
Realisatie 2021 213.348 39.488 23.156
Realisatie 2022 390.050 87.890 32.195
Raming 2023 420.000 90.000 32.500
Realisatie 2023 447.394 94.678 34.802
n.b. n.b. n.b.
n.b. 6.286 6.491
n.b. n.b. n.b.
7.486 5.482 6.475
Realisatie 2019 9% -
Realisatie 2020 10% 46,0 %
Realisatie 2021 9%
Realisatie 2022 9% 47,6%
-
Persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Het Rangeerterrein is ook in 2023 gegroeid als duurzaam onderdeel van de arbeidsmarktinfrastructuur. Tot en met de maand september hebben in 2023 269 mensen gericht advies gekregen over de benodigde vaardigheden en vervolgstappen richting werk, een opleiding of leer-werktraject in één van de vier groeisectoren (logistiek, techniek, vrije tijd en zorg) gevolgd. 2. In 2023 zijn we vanuit de MBO-Doeagenda gestart met de ontwikkeling van een interactieve digitale routekaart. Het doel van deze routekaart is om de opleidingsmogelijkheden en kansen voor jongeren en klantregisseurs overzichtelijk te presenteren. De basis voor de digitale routekaart is succesvol voltooid en voldoet aan de verwachtingen. In 2024 zal de routekaart digitaal worden gelanceerd. 3. De vaststelling van de Agenda Talentbehoud MKB (Staying connected agenda) vond medio 2023 plaats. Na de zomer is gestart met de implementatie van de acties. Zo is er een Traineeshipmakelaar aangesteld. De uitvoering van de Agenda loopt door in 2024. 4. In Tilburg-West is een ouderkamer voor zowel het primair onderwijs als het voortgezet onderwijs opgericht. De ouderkamer in West is een voorbeeld van het differentiëren in wat nodig is per wijk. Het aanbod is aangepast aan de behoefte in de wijk.