04 Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

groei t.o.v. jaar ervoor groei t.o.v. jaar ervoor

€ 3,33 miljard 76

€ 3,38 miljard 112

€ 3,28 miljard 197

n.n.b.

groei t.o.v. jaar ervoor

29.870

-2.625

-6.405

n.n.b.

240***

*

De cijfers van het UWV zijn niet (meer) op lokaal niveau beschikbaar. Met terugwerkende kracht zijn de realisatiecijfers aangepast naar die van de arbeidsmarktregio Midden-Brabant. De gegevens van Q4'2021 zijn nog niet bekend. Zodra deze bekend zijn worden ze aangevuld. ** De toegevoegde waarde is gelijk aan het verschil tussen de productie (basisprijzen) en het intermediair verbruik (aankoopprijzen) van een bedrijfseenheid. De som van de toegevoegde waarde van alle bedrijfseenheden is een belangrijke component van het bruto binnenlands product (bbp). De toegevoegde waarde wordt gewaardeerd tegen basisprijzen. Bruto is inclusief afschrijvingen. ***CAMPIONE: Ondanks Corona het traject kunnen opstarten met MKB. Inmiddels buiten het bestaande netwerk van ca. 60 partijen, 8 nieuwe bedrijven aangetrokken waarvan er met twee Tilburgse bedrijven ook concrete implementatietrajecten lopen. DALI: Directe deelnemers: 18 bedrijven, 1 kennisinstelling en partners Midpoint, LCB (Logistics Community Brabant, penvoerder) en REWIN. Eerste resultaten in 2021 tastbaar met Freemium e-CMR (applicatie voor digitale vrachtbrieven). Deelnemers aan DALI-seminar in 2021: ca. 150 bedrijven. Pitch Logistics: Pitch database bestaat uit zo’n 70 start-ups in heel Brabant. Geen Pitch-events georganiseerd in 2021 (vanwege corona).

Verschillende start-ups uit het Pitch Logistics netwerk worden ondersteund (marktvalidatie), zoals Trailersync, TRAVIS, Chaincargo, Next-up Software, Collect & Go. **** Snelgroeiende bedrijven zijn volgens de internationale geldende definitief van de OECD alle bedrijven met 10 of meer werknemers in het begin van het startjaar met een gemiddelde autonome groei van 10% per jaar of meer over een periode van 3 jaar, waarbij groei wordt uitgedrukt in het aantal werknemers, het aantal vestigingen is afgerond op een veelvoud van 5. De cijfers van 2019 en 2020 zijn voorlopig. Cijfers 2021 zijn opgenomen inclusief Biezenmortel. n.n.b. nog niet bekend.

Doel: De positie van cultuur wordt versterkt Indicatoren: Percentage deelname aan cultuureducatie door leerlingen in primair onderwijs Aantal door stedelijk servicepunt amateursector (Art-fact) ondersteunde amateurproducties Aantal ondersteunde projecten vanuit het Makersfonds (vanaf 2017)

bron Cultuur in School Tilburg (CiST) Art-fact

Makersfonds

Streefwaarde >85%

2018

2019

2020

2021

93%

95%

89%

88%*

>600

666

650

85

135

20

33

29

32

44

Aantal gesubsidieerde ateliers in het Stichting 240 231 236 242 264 atelier- en oefenruimtebestand stedelijke Ateliers beheersorganisatie Tilburg (SAT) *Op een totaalaantal van 17.000 worden 15.130 Tilburgse leerlingen bereikt. Er is cultuur-educatief aanbod aan 88% van de scholen gepresenteerd. Maar doordat scholen langere tijd gesloten zijn geweest is het niet te achterhalen of en hoeveel aanbod daadwerkelijk is afgenomen en/of scholen vanwege corona op een andere manier cultuuronderwijs hebben gegeven Doel: Tilburg is een aantrekkelijke stad voor burgers, bezoekers, bedrijven en talent Indicatoren bron Streef2018 waarde Trots op Tilburg Gemeente NetpromotorNieuwe (er wordt een 0-meting hiervoor Tilburg score 25-30 in indicator uitgevoerd) 2022 per 2020 Gevestigde bedrijven in Tilburg Gemeente NetpromotorNieuwe bevelen Tilburg als Tilburg score 35-40 in indicator vestigingsplaats meer dan nu 2022 per 2020 aan bij ondernemers

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

68

2019

2020

2021

Nieuwe indicator per 2020 Nieuwe indicator per 2020

+18

+8

-2 *)

-10

Aantal bezoekers aan de Tilburgse etalagestukken van Stichting Marketing Tilburg neemt toe Economische spin-off van de grootste evenementen (in 2019 wordt een 0-meting gedaan) **

Gemeente Tilburg

toename t.o.v. 0-meting

Nieuwe indicator per 2020

Nieuwe indicator per 2020

Gemeente Tilburg

groei t.o.v. jaar ervoor

N.v.t.

Percentage inwoners dat positief (heel erg) tevreden is over het Tilburgse evenementen-aanbod Gemiddeld aantal bezoekers binnenstad (incl. dwaalgebied) per week Gemiddelde besteding bezoekers binnenstad Gemiddelde rapportcijfer voor de binnenstad Toename (belaste) overnachtingen Leegstand winkelpanden binnenstad

Gemeente Tilburg

gelijk gebleven of gestegen in 2022 t.o.v. 2018

Locatus

Strabo Strabo Gemeente Tilburg Locatus

meting uitgesteld i.v.m. Covid19

Meting uitgesteld i.v.m. Covid19 Meting uitgesteld i.v.m. Covid19

Meting uitgesteld i.v.m. Covid19 Meting uitgesteld i.v.m. Covid19

93,1%

n.v.t. meting in 2022

n.v.t. meting in 2022

n.v.t. meting in 2022

groei t.o.v. jaar ervoor

177.500

182.600

97.100

117.100

groei t.o.v. jaar ervoor groei t.o.v. jaar ervoor groei t.o.v. jaar ervoor gelijkblijvend of afname t.o.v. jaar ervoor (m2)

€ 39

€ 42

€ 52

€ 42

7,4

7,5

7,4

7,3

240.210

365.483

214.835

n.n.b.

6.805

20.646***

17.316

16.731

*

23% van de ondernemers gaf een 7, en 40% een 8. Deze mooie score, tussen 7 en 8 wordt in de NPS- meting als neutraal beschouwd. De score -2 betekent dat er net iets meer ondernemers lager dan een 7 gaven dan ondernemers die een 8 of hoger gaven. (Bij de Net Promotor Score staat de vraag centraal of je een merk of bedrijf zou aanbevelen.) ** We verrichten deze meting i.s.m. Platform Binnenstadsmanagement heeft, samen met BRO, Chainels, TU Eindhoven en 4 andere steden. Onder andere vanwege Covid19 heeft de meting nog niet plaatsgevonden. Try-out met 2 ondernemers loopt. *** Dit is inclusief vertrek Hudson Bay en verplaatsing van de bibliotheek. Sinds 2018 is Locatus naast detailhandel ook de oppervlakte van andere functies gaan meten. Dit betekent dat zowel de totale gemeten oppervlakte als de leegstand over de afgelopen jaren niet volledig met elkaar te vergelijken is. n.n.b. Nog niet bekend.

Wat heeft het gekost - financiën Economie, cultuur en evenementen x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2021

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

39.127

47.292

43.038

4.254

V

Baten

-7.862

-7.424

-6.813

610

N

Saldo van lasten en baten

31.265

39.868

36.224

3.644

V

Toevoeging reserves

9

9

9

0

N

Onttrekking reserves

-5.982

-8.984

-6.633

2.351

N

Saldo reserves

-5.973

-8.975

-6.624

2.351

N

Totaal

25.293

30.893

29.600

1.293

V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet corona gerelateerde meldingen

Bedrag

Overheveling Tilt Bookawake Het college heeft op 27 oktober 2020 ingestemd met het voorstel de subsidie voor zes culturele instellingen alsnog te honoreren. Voor Bookawake 2021-2024 is aan Tilt een subsidie toegekend van € 220.000 voor 4 jaar (€ 55.000 per jaar). Het budget van 2020 van € 220.000 is in zijn geheel overgeheveld van 2020 naar 2021, echter een deel van de overheveling moet beschikbaar komen in de jaren 2022, 2023 en 2024. Daarom wordt nu voorgesteld het restant bedragen van € 165.000 over te hevelen naar 2022 tot met 2024. De jaarschijven 2023 en 2024 worden verwerkt bij de TR2022.

165 V

69

Langer doorlopen projecten Regio Deal Als gevolg van de corona-beperkingen lopen de projecten binnen de Regio Deal langer door. In totaal is aan 15 van de 17 projecten de eerste (gehele of gedeeltelijke) voorschotbetaling gedaan en aan 2 projecten is ook een tweede voorschotbetaling gedaan. Vanwege de lagere projectkosten van € 1,326 miljoen t.l.v. 2021 was de benodigde dekking ook lager: €331.507 vanuit provincie en gemeente Breda en € 994.520 uit de reserve Regiodeal. De restant middelen blijven beschikbaar voor volgende jaren.

1.326 V 1.326 N

Vertraging of doorloop in 2022 projecten en activiteiten • De voorbereiding van de verbouwing van De Nieuwe Vorst is gestart, maar heeft vertraging opgelopen. Zowel de kosten als de onttrekking uit de reserve herstructurering schuiven door naar 2022 (110 V/N); • De uitvoering van de uitvoeringsagenda 'Versterking Next Economy' loopt door in 2022. Hierbij zijn (mede als gevolg van corona) andere prioriteiten gesteld waardoor een deel van de geraamde uitgaven verschuift naar 2022. Dit leidt in 2022 tot uitgaven en een onttrekking aan de Reserve Essent (178 V/N); • Het meerjarig regionale project digitalisering MKB-bedrijfsleven, waarvan de uitvoering mede afhankelijk is van meerdere betrokken partners, is in 2021 door Midpoint opgestart. Deze opstartfase en de onderlinge afhankelijkheden in de samenwerking zorgen ervoor dat in 2021 minder is uitgegeven dan begroot. Hierdoor worden begrote Rijks- en Provinciale middelen gedeeltelijk in 2022 uitgegeven. Het project is nu op stoom en de verwachting is dat het binnen de meerjarige looptijd conform de meerjarenbegroting kan worden gerealiseerd (261 V/N); • Het aanvullend onderzoek doorontwikkeling Mommerskwartier kent een doorlooptijd van ongeveer een jaar en loopt door in 2022.

Hierdoor wordt een deel van de middelen in 2022 uitgegeven en onttrokken aan de reserve Investeringsfonds Klimaat (124 V/N); • Enkele activiteiten uit de uitvoeringsagenda van het evenementenbeleid 2019-2022 waaronder verduurzaming van evenementen en klachtenregistratie zijn in 2021 opgestart, kosten meer tijd dan vooraf ingeschat en lopen door in 2022. Een deel van de hiervoor geraamde uitgaven verschuift naar 2022 en leidt dan tot een onttrekking aan de Reserve Incidentele Opgaven en Reserve Essent. De incidentele vrijval is een gevolg van lagere kosten dan geraamd (248 V/211 N); • Het regionaal digitaliseringsprogramma Smart MKB is in 2021 opgezet en ook grotendeels uitgevoerd. Een deel loopt door in 2022, waaronder activiteiten die nog volledig gefinancierd zijn, maar waarvan alle toezeggingen nog niet geformaliseerd zijn. In 2022 komt dit programma verder tot uitvoering en worden de middelen uit het cofinancieringsfonds aangewend (75 V/N); • De uitvoering van het beleid Toekomstbestendige werklocaties 2020 -2025 is in volle gang. De pilot voor herstructurering loopt en de initiatieven die zijn opgehaald zijn nog in uitwerking met de vitaalvereniging en bedrijven. Een co-creatieproces als dit is lastig in de tijd te plannen waardoor niet alle in 2021 geraamde uitgaven gerealiseerd zijn.

Van de geraamde uitgaven schuift € 75.000 door naar 2022 en leidt dan tot uitgaven en een onttrekking aan de Reserve Lokaal Herstructureringsfonds (75 V/N).

1.071 V 1.034 N

Overige afwijkingen • Vrijval technische overhevelingen (92 V); • Na de verzelfstandiging van CIST (cultuureducatie) resteert er een financieel nadeel. Dit nadeel is ontstaan omdat bij de toekenning van de subsidie ook het bedrag aan doorberekende organisatiekosten als subsidiebudget is beschouwd. De structurele consequenties worden indien van toepassing verwerkt in de Tussenrapportage (95 N); • Er is een incidenteel voordeel ontstaan op het budget culturele en sociale versterking Reeshof doordat de wijkraad ook een deel van de subsidie 2020 mocht inzetten in 2021. Dit met het vooruitzicht op het (vervolg) verdiepend haalbaarheidsonderzoek naar een centrum voor sociale en culturele activiteiten. Dit onderzoek is echter, mede door Corona, nog niet uitgevoerd (113 V); • Voor het jaar 2021 is subsidie toegekend aan Lustwarande en Corpo Maquina (collegebesluit 20 oktober 2020) ten laste van het cofinancieringsfonds. Dit besluit was nog niet verwerkt in de begroting 2021 (130 V/N); • De Stimuleringsagenda Economie & Arbeidsmarkt is ultimo 2021 beëindigd waardoor het restant budget vanuit de Reserve Incidentele Opgaven vrijvalt (136 V/1 N); • Voor de uitvoering van de motie Beachy ‘Leren en vooruitkijken’ is in de begroting 2021 geen budget opgenomen waardoor de uitgaven in 2021 tot een incidenteel nadeel leiden (103 N);

678 V

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

70

• • •

Verleende beschikkingen detailhandelsfonds worden in 2022 vastgesteld en gedekt uit de reserve detailhandelsfonds. De niet benodigde middelen in 2021 vallen vrij uit deze reserve (123 V/74 N); De VVV heeft minder omzet gedraaid vanwege de beperkte openingstijden in het afgelopen jaar door corona. Minder opbrengsten, maar ook minder kosten (150 V/153 N); Diversen (490 V)

Corona-gerelateerde meldingen Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Hier worden de (aanvullende) kosten/minderopbrengsten als gevolg van corona gemeld t.o.v. de Najaarsbijstelling. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal via de reserve corona verevend op het veld 'Algemene baten en lasten' bij het programma Samen en Dichtbij. Restant subsidieregeling Perspectief op amateurkunst 152 V Het incidentele budget van € 250.000 voor de subsidieregeling Perspectief op amateurkunst is niet geheel besteed in 2021 door de uitvoeringsorganisatie Art-Fact. Er is door het amateurkunstveld minder goed gebruik van gemaakt. Dit is een van de subsidieregelingen cultuur in het kader van corona. De deelname aan culturele amateurkunstorganisaties in de vrije tijd heeft na corona nog steeds een impuls nodig. Het college heeft daarom op 21 december 2021 besloten de regeling te verlengen tot eind 2022. Voorgesteld wordt het restant van € 152.149 over te hevelen naar 2022 ten laste van de reserve corona. Ophoging subsidieplafond makersfonds Het college heeft op 1 juni 2021 besloten het subsidieplafond van € 150.000 te verhogen met € 150.000 ten laste van de corona reserve. Er zijn voor € 292.572 subsidies verleend aan makers in 2021.

Het financieel nadeel bedraagt € 142.572.

143 N

Restant makersfonds plus Op 2 maart 2021 heeft het college de subsidieregeling makersfonds plus: perspectief voor makers vastgesteld met een subsidieplafond van € 750.000. Het gaat om steunverzoeken over de periode juni 2020 tot en met juni 2021. Op 25 mei 2021 is besloten het subsidieplafond te verhogen met € 500.000 naar € 1.250.000. Dit is verwerkt in de Tussenrapportage 2021. Na subsidieverlening resteert er nog € 20.106 aan budget.

20 V

Nadeel stadsgidserij Het college heeft op 23 november 2021 compensatie verleend voor financiële nadelen als gevolg van corona aan Stadsgidserij Tilburg van € 3.500.

4N

Minder evenementensubsidies Evenementenorganisatoren hebben het afgelopen jaar maximaal 50% subsidie ontvangen voor de aantoonbare voorbereidingskosten die zij hebben gemaakt voor de evenementen die niet door zijn gedaan waardoor een incidenteel voordeel ontstaat van € 105.000.

105 V

Minder vieringen en herdenkingen Vanwege de coronamaatregelen konden niet alle evenementen voor vieren en herdenken op de geplande manier doorgaan. Zo hebben op Koningsdag en Bevrijdingsdag geen festiviteiten plaatsgevonden, waardoor subsidies aan de organisatie niet zijn uitbetaald.

75 V

Niet doorgaan van Tilburgse Kermis en Dorps-kermissen Als gevolg van de geldende Corona-maatregelen hebben de Tilburgse Kermis en dorps-kermissen geen doorgang kunnen vinden in de oorspronkelijke vorm. In Tilburg en Udenhout heeft in aangepaste vorm een alternatieve kermisbeleving plaatsgevonden.

79 N

Vertraging cultuur in het publieke domein De uitvoering van projecten van cultuur in het publieke domein (CuPuDo) hebben o.a. door corona vertraging opgelopen. Een deel van de kosten wordt gedekt uit de reserve incidentele opgave (162 N/ 162 V); Een ander deel (kunstwerken) in de overgangsfase 2021 en 2022 worden voor de werkelijk gemaakte kosten gedekt uit de algemene reserve grondexploitatie. Deze kosten zijn eveneens lager geweest dan het budget in 2021.

271 N 271 V

Vertraging activiteiten cultuurambities Vanwege corona konden nog niet alle activiteiten met betrekking tot cultuurambities uitgevoerd worden en schuift een deel van de kosten (waaronder onderzoek haalbaarheid Witzy) en de onttrekking aan de bestemmingsreserve Essent door naar 2022.

111 V 111 N

71

Overschot werkbudget cultuurbeleid Vanwege corona is er sprake geweest van een lagere besteding van het werkbudget cultuurbeleid, individuele kunstprojecten en overige cultuurbudgetten. Totaal afwijkingen

287 V

1.293 V

Wat weten we nog meer Kengetallen:

Realisatie Realisatie Raming Realisatie 2019 2020 2021 2021 Ingeschreven leners bibliotheek 45.055 44.087 40.000 41.845 Bezoekers bibliotheek 1.370.436 679.472 1.200.000 597.000 Digitale bezoekers bibliotheek 4.347.845 3.863.643 2.500.000 3.004.084 Bezoekers Natuurmuseum Brabant 88.353 47.329 77.000 38.582 Bezoekers Textielmuseum 74.764 39.826 60.000 23.837 Bezoekers Schouwburg, Concertzaal 135.246 40.967 130.000 39.000 Bezoekers Paradox 25.329 8.103 23.000 9.888* Bezoekers NWE Vorst (culturele activiteiten) 28.423 7.537 22.500 4.756** Bezoekers 013 Poppodium 261.555 70.282 285.000 41.664*** *Dit is exclusief het gebruik van de Broedplaats op de eerste verdieping. ** Er waren 372 bezoekers voor schoolvoorstellingen, de rest van de bezoekers is voor reguliere voorstellingen en exclusief bezoekers van horeca en verhuur. *** Verder heeft 013 de productie van Roadburn gehost met 78.937 online bezoekers. Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Functiemenging *) Aantal banen (per 1.000 inwoners van 15-64 jaar) Aantal vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inwoners van 15-64 jaar)

Realisatie 2017 54,0% 767,7

Realisatie 2018 54,5% 786,8

Realisatie 2019 54,8% 802,3

Realisatie 2020 54,9% 811

116,3

123,4

129,2

136,3

*) Functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Risico's 13.

Kans van optreden Midden

Gate 2

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

72

Incidenteel Structureel I

Bedrag (x € 1.000) 0 - 1.893

Status Gewijzigd

Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan Er is een passende woning voor iedere Tilburger 11. Naar aanleiding van nieuwe huishoudensprognoses hebben we: • Overeenstemming bereikt met corporaties en huurders over bijstelling van de convenantafspraken 2020-2025 naar +1.500 sociale huurwoningen in de periode tot 2025. • Onze totale woningbouwambities bijgesteld van ten minste 950 woningen per jaar naar ten minste 1.500 woningen per jaar en daarop ook de ambitie van de minimale planvoorraad aangepast. Voldoende (kwalitatief goede) ruimte voor economische ontwikkeling en werken 12. Het bestemmingsplan Wijkevoort is door de raad vastgesteld. In het najaar van 2022 wordt besluitvorming over de campusontwikkeling aan de raad aangeboden. 13. De vitaliteitsscan voor de binnenwijkse bedrijventerreinen is vastgesteld. Hierbij is er gekeken naar het economisch potentieel, maar is ook nadrukkelijk gezocht naar kansen om verbinding te leggen met de wijk en zo de leefbaarheid te versterken. Per terrein is er een ontwikkelstrategie vastgesteld, die duidelijkheid geeft over het toekomstperspectief aan eigenaars, gebruikers en omwonenden. 14. Er zijn met de regio afspraken gemaakt om gezamenlijk alle grotere bedrijventerreinen te onderzoeken op kansen op intensivering.

In 2021 is er bovendien een regioloket ingesteld, waar gemeenten met elkaar de bovenlokale ruimtevraag delen en desgewenst warm overdragen. 15. Samen met Vitaal Loven onderzoeken we de mogelijke quick wins om Loven toekomstbestendiger te maken. Wat hebben we bereikt 16. De Netwerkanalyse is begin 2021 door de raad vastgesteld. De nadere uitwerking van dit project wordt eerste kwartaal 2022 opgestart. 17. Met de NS en Pro-Rail zijn we in gesprek over de (her)ontwikkeling van stations Universiteit en Berkel-Enschot. 18. In het najaar is het zogenaamde 4-sporen parkeerbeleid vastgesteld. Hiermee zet Tilburg stappen richting een efficiënter en duurzamer parkeerbeleid dat aansluit bij de verdichtingsopgave van de binnenstad en dat uitgaat van het beter spreiden van de huidige en toekomstige parkeervraag over de (binnen)stad. 19. Na vaststelling van de Netwerkanalyse is 5 maanden later een besluit genomen hoe het verluwen van de binnenstad vorm gegeven kan worden. Samen met partners in en om de binnenstad en samen met de stad is vastgesteld dat het losknippen van de Bisschop Zwijsenstraat voor de komende jaren de meeste kansen biedt voor een aantrekkelijkere binnenstad. 20. De snelfietsroute naar Waalwijk is in 2021 opgeleverd. De uitwerking en verkenning naar de snelfietsroutes Oisterwijk, Oosterhout en Goirle-Hilvarenbeek is opgestart. 21.

De regio heeft de gebiedsgerichte uitwerking van de Krachtenbundeling Smart Mobility 2021-2023 opgepakt en de eerste projecten zijn in uitvoering. 22. In 2021 is een plankaart ontwikkeld voor de uitrol van laadinfrastructuur. 23. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de handhaving van de milieuzone met de scanauto en er is op ruim 40 locaties een luchtkwaliteitsmeting naar de concentratie stikstofoxiden uitgevoerd.

Wat kan beter Er is een passende woning voor iedere Tilburger 1. Om onze groeiambities te kunnen realiseren moet het woningbouwprogramma worden uitgebreid en moet voor de kortere termijn de harde plancapaciteit ten minste 5.000 woningen blijven bedragen. Onze huidige harde plancapaciteit bedraagt ruim 7.000 woningen, maar daarvan zijn ongeveer 3.000 woningen in uitvoering. Wat hebben we bereikt 2. Door capaciteitsproblemen als gevolg van Covid-19 is de uitvoeringskracht van de loopagenda voor 2021 beperkt gebleven en is de pilot Trouwlaan (mede) opgeschort naar 2022. 3. GS heeft besloten om in 2022 10% van de Openbaar Vervoer ritten te schrappen in de dienstregeling, zodat de kosten lager worden, nu ook de inkomsten lager zijn. Voor de gemeente Tilburg heeft dit gevolgen voor de busbereikbaarheid. Wij blijven bij de provincie Noord-Brabant, in haar rol van concessiehouder, het belang benadrukken van adaptiviteit en monitoring, zodat bij herstel van de reizigersaantallen de dienstregeling hierop kan worden aangepast.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Er is een passende woning voor elke Tilburger 73

Indicatoren

bron

Kwaliteit van de woning (cijfer)

Streefwaarde 7,5

2018

2019

2020

2021

-

7,6

-

n.n.b.

1.500

1.392 waarvan 1.097 nieuwbouw 25.624

1.414 waarvan 1.243 nieuwbouw 26.120

1.465 waarvan 1.177 nieuwbouw 26.194

1.497 waarvan 1.391 nieuwbouw 27.215

87%

87%

87%

90%

31.399

29.383

29.872

29.953

30.248

>=16.250 in 2025 waarvan 5.000 hard

-

-

-

13.775 waarvan 7.059 hard

2018

2019

2020

2021

3

1

1

1

Lemon (tweejaarlijks) CBS

Aantal nieuwe woningen (conform de actuele regionale woningbouwafspraken 2016 t/m 2025, gemiddeld per jaar) Aandeel sociale voorraad onder aftoppingsgrens

Monitor Convenant Wonen

Sociale voorraad in 2025 onder liberalisatiegrens

Monitor Convenant Wonen Woningbouwp rogrammering Tilburg

Omvang woningbouwprogramma in 2025 Waarvan harde plannen woningbouwprogramma

Bandbreedte 85-93%

n.n.b. Nog niet bekend.

Doel: Voldoende ruimte voor economische ontwikkeling en werken Indicatoren bron Streefwaarde Logistieke hotspot

www.logistiek.nl

in top 3

Rapportcijfer van het Bedrijvenpanel Gelijk of 7,2 * 7,3 bedrijvenpanel voor het (tweejaarlijks) hoger dan vestigingsklimaat in de de jaren gemeente Tilburg ervoor Zie ook de indicatoren bij het doel 'aanpassingsvermogen en vernieuwingskracht van bedrijven neemt toe' en 'toename van economische duurzaamheid' * De gemeente heeft het bedrijfsleven in 2020 veelvuldig gesproken en bevraagd in het kader van corona (hoe gaat het met de bedrijven, wat hebben ze nodig?) Daarom is ertoe besloten om ze niet ook nog met onze tweejaarlijkse vragenlijst te belasten. Doel: Mobiliteit in Tilburg vindt plaats op een gezonde, slimme, veilige, duurzame en inclusieve wijze Indicatoren bron Streef2018 2019 waarde Aantal openbare laadpalen Beheer & Ruimte 420 200 300 Aantal verkeersdoden VIA-stat data 0 7 8 Aantal verkeersgewonden VIA-stat data 0 195 177 Oordeel bereik bus (belangrijke bestemmingen) Rapportcijfer autobereikbaarheid binnenstad Aantal slimme verkeerslichten (i-VRI's)

Burgeronderzoek (tweejaarlijks) Burgeronderzoek (tweejaarlijks) Beheer op basis van vervangingsopgave

2020

2021

380 4 154

500 8 158

75%

73,2%

-

81,4%

-

-

7,2

-

6,5

-

48

2

23

23

26

Wat heeft het gekost - financiën Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit x € 1.000

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

Oorspronkelijke begroting

74

Gewijzigde begroting

Rekening 2021

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

67.924

77.798

52.747

25.050

V

Baten

-33.815

-43.725

-36.056

7.669

N

Saldo van lasten en baten

34.109

34.073

16.691

17.382

V

Toevoeging reserves

5.325

25.519

22.138

3.381

V

Onttrekking reserves

-25.632

-45.754

-26.249

19.505

N

Saldo reserves

-20.307

-20.235

-4.110

16.124

N

Totaal

13.802

13.838

12.581

1.257

V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet corona gerelateerde meldingen

Bedrag

Kapitaallasten Verkeer Bij de raming van de afschrijvingslasten is abusievelijk rekening gehouden met bijdragen van derden (subsidies). Deze zijn zowel meegenomen binnen de berekening van de kapitaallast als de baat (dekking reserve kapitaallasten. De raming van zowel de baat als de last is daarmee ca. € 700.000 te hoog. Enkele infrastructurele projecten zijn daarnaast nog niet afgesloten. Voor deze projecten zijn nog geen kapitaallasten gerealiseerd terwijl daar binnen de raming wel rekening mee is gehouden (o.a. de snel fietsroute Tilburg Breda en fietsenstalling station). De kapitaallasten worden gedekt via de "dekkingsreserve kapitaallasten". Dit verklaart de afname van de baten.

1.160 V 1.169 N

Overheveling Inruilregeling brom- en snorfietsen Uw raad heeft, via de begroting 2021, € 150.000 beschikbaar gesteld voor een proef voor een inruilregeling van brom- en snorfietsen. Tilburgers kunnen hiermee subsidie krijgen om hun brom/snorfiets met verbrandingsmotor te laten slopen en een fiets aan te schaffen. Dit ten gunste van de verkeersveiligheid, de luchtkwaliteit op de fietspaden en het fietsgebruik. De regeling is opgesteld en moet nog bestuurlijk worden vastgesteld. Wij verwachten dat de regeling in 2022 van kracht is. Wij stellen uw raad voor om deze restantmiddelen over te hevelen naar 2022 (om uitvoering te kunnen geven aan de regeling) en dit te betrekken bij de resultaatbestemming van deze jaarrekening. Wij gaan bij de Tussenrapportage 2022 na in hoeverre aanpassing van fasering nodig is.

131 V

Overheveling Emissieloos vervoer / Schone Lucht akkoord Uw raad heeft bij de begroting 2021 tweemaal € 200.000 beschikbaar gesteld voor Emissieloos Vervoer. Deze inzet is, via verkregen cofinanciering van het Rijk, verdubbeld. De uitvoeringsagenda is in 2021 voorbereid en opgesteld en wordt de komende jaren uitgevoerd. Wij stellen uw raad voor om de niet bestede middelen 2021 over te hevelen naar 2022 en dit te betrekken bij de resultaatbestemming van deze jaarrekening. Wij kunnen dan enerzijds de Emissiezone Stadslogistiek verder voorbereiden en ter hand nemen en anderzijds het laadpalenbeleid verder uitrollen met behoud van de cofinanciering van het Rijk. Bij de TR 2022 wordt bezien in hoeverre aanpassing van de fasering van de geraamde budgetten voor 2022 ev. jaren nodig is.

174 V

Overheveling uitvoeringsfase Trimodaal Loven Voor de uitvoeringsfase Trimodaal Loven was in 2021 € 61.000 beschikbaar. De noodzakelijke werken vanuit project Wilhelminakanaal Sluis II zijn uitgesteld door de stikstofproblematiek en door een financiële herprioritering vanuit het Rijk. Daarnaast is besluitvorming over de toekomst van Wilhelminakanaal fase 1,5 uitgesteld tot na de zomer 2022. Zolang er geen duidelijkheid is over deze 2 projecten, kan er ook geen besluit worden genomen over de uitvoering van de trimodale ontwikkeling op Loven. Als klasse IV schepen niet in Loven kunnen geraken, is de business case op dit moment niet haalbaar. De beschikbare middelen in 2021 zullen daarom naar verwachting in 2023 nodig zijn. Voorgesteld wordt daarom om € 61.000 over te hevelen naar 2023 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.

61 V

Fasering grondexploitatieprojecten Door de aanpassing in fasering van projecten ontstaan afwijkingen tussen raming en realisatie in de jaarschijf 2021. Dit betreft meestal een verschuiving tussen de jaren. Een aantal grote mutaties zijn hieronder toegelicht: • Wijkevoort (4.644 V/284 N) Door vertraging in het bestemmingsplan en aanleg EVZ Hultense Leij en Grote Leij zijn een deel van de kosten bouwrijp maken en de subsidieopbrengsten doorgeschoven naar 2022. Daarnaast waren

24.602 V 24.602 N

75

•

•

•

•

•

•

•

de grondinbreng vanuit de MVA en de grondruil met Ontwikkelingsmaatschappij Wijkevoort BV, overeenkomst Van der Valk niet geraamd in 2022. Spoorzone kerngebied (884 V/3.518 V) De bijdrage aan het project de Broedplaats en een gedeelte van de grondopbrengsten Zwijsen II zijn doorgeschoven naar 2022. Daarnaast is er een compensatie voor corona ontvangen voor de Koepelhal en de Wagenmakerij. Deze waren niet geraamd in de grondexploitatie. Kempenbaan Westzijde (787 V/4.759 N) Oorspronkelijk was het sluiten van de anterieure overeenkomst en de bijbehorende grondtransactie gepland in 2021. De verwachting is nu dat de overeenkomst en de grondverkoop plaats vindt in het 1e kwartaal van 2022. Koningsoord (2.758 V/6.352 N) Budgetten voor regiewerkzaamheden en aanleg geluidsscherm worden deels doorgeschoven naar 2022. De anterieure overeenkomst deelgebied 8 wordt in 2022 ondertekend. De kosten worden met de ontwikkelaar afgerekend conform het vastgestelde betaalschema. De afwijking ten opzichte van de raming worden hoofdzakelijk veroorzaakt door indexering. Stappegoor Kazerneterrein (4.374 V/3.516 V) De afkoop van de erfpacht was eerst volledig geraamd in 2021 en later gefaseerd over 7,5 jaar. Het budget voor archeologisch onderzoek is overgeheveld naar 2022. De grondtransactie heeft plaatsgevonden in 2021 voor nagenoeg de volledige koopsom.

Oostkamer (101 V/1.712 V) Afwijking in fasering van de te ontvangen exploitatiebijdragen t.o.v. de storting in de reserve natuurontwikkeling. Enschotsebaan (1.953 N/1.627 V) De uitvoeringsfase van Enschotsebaan Zuid loopt vooruit op de planning. Exploitatiebijdragen worden eerder ontvangen dan geraamd. Wagnerplein (142 N/1.036 V) De opstalontwikkeling (deelplan 2B/2C) door BPD ligt stil als gevolg van de herontwikkelvisie die is ingediend. Conform stuurgroep besluit september 2020 wordt deze visie als nieuw initiatief (los van het project) opgepakt en wordt de komende tijd de haalbaarheid ervan verder onderzocht o.b.v. een aparte dienstverleningsovereenkomst met BPD.

Het effect van deze afwijkingen op de reserves vanuit de grondexploitatieprojecten is € 10,3 miljoen nadelig. Waarvan de grootste afwijkingen verklaarbaar zijn door een toename van de Reserve winstneming (€ 4,3 miljoen) en een toename van de Reserve Risico's grondexploitatie (€ 4,5 miljoen). In de paragraaf Grondbeleid wordt hier verder op ingegaan en zijn de resultaten weergegeven van alle lopende grondexploitatie projecten en het resultaat van de totale grondexploitatie. Vertraging of doorloop in 2022 overige projecten De uitvoering van diverse projecten is achtergebleven bij de planning, ofwel deze activiteiten lopen door in volgende jaren. De middelen blijven gereserveerd binnen de betreffende reserve. De voornaamste oorzaken worden hieronder toegelicht. Het betreft de volgende projecten ten laste van de reserve Herstructurering: • Regeling Gevelverbetering: een bedrag van € 301.000 loopt via de reserve Herstructurering over naar 2022. Dat is ook noodzakelijk omdat de subsidieverplichtingen voor Gevelverbetering ook overgaan naar 2022. Er zijn veel aanvragen, maar er loopt bij de afwikkeling wel vertraging op doordat het lastig is uitvoerders te vinden.

Ook de uitvoering zelf neemt vaak meer tijd in beslag (301 V/N); • Van het geraamde budget 2021 (€ 1.377.000) energetische maatregelen Woningcorporaties zijn in 2021 een viertal vergoedingen verstrekt aan de woningcorporaties (€ 743.000). De huidige subsidieregeling is begin 2021 afgelopen. Dat verklaart dat een deel van het budget niet is aangewend. Wij maken een nieuwe subsidieregeling in 2022. Bedoeling is dat we dan de subsidies in 1 keer uitbetalen op basis van een totaal meerjarig programma. Wij gaan er van uit dat de restant middelen binnen deze bestedingsrichting in 2022 volledig worden uitgekeerd (634 V/N); • De geraamde Taskforce bijdrage voor 't Heem wordt in 2022 uitgekeerd. De betreffende woningen zijn reeds opgeleverd. Contractuele afwikkeling vindt begin 2022 plaats waarna uitbetaling plaatsvindt (500 V/N); • De reserve Herstructurering kent enkele andere (kleinere) bestedingsrichtingen (waaronder Data gestuurd en Wijkgericht werken) die in 2021 niet (volledig) zijn aangewend. Bij de actualisering van Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

76

3.086 V 3.043 N

het bestedingsplan in 2022 wordt beoordeeld in hoeverre deze middelen in 2022 ingezet worden (433 V/390 N). Het betreft de volgende projecten ten laste van de reserve Incidentele Opgaven: • Viaduct Spoorzone (206 V/N) Wij onderzoeken de mogelijkheden voor een meer representatieve en veilige doorgang van het spoor in de Gasthuisring en het NS-plein. Tot op heden is geen passend ontwerp gevonden dat binnen de beschikbare middelen gerealiseerd kan worden. Wij beraden ons momenteel op een passend ontwerp dan wel op eventuele inzet van aanvullend budget. De huidige restant projectgelden gaan over naar het jaar 2022 of naar een later jaar (dekking Reserve Incidentele Opgaven). Dit wordt geanalyseerd voor de TR2022; • Wilhelminakanaal (139 N/V) Er is sprake van een overschrijding à € 139.000 op project Wilhelminakanaal fase 1,5; het betreft hier voorbereiding- en engineeringskosten aan kabels en leidingen, die normaliter bij de uitvoering pas worden verrekend. Nu de projectplanning onzeker is geworden, zijn deze kosten alvast in rekening gebracht. Binnen het project waren deze kosten wel geraamd, maar in latere jaren (reserve incidentele opgaven); • Uitvoering loopagenda (83 V/N) Door ambtelijke capaciteitsproblemen als gevolg van Covid-19 is de uitvoeringskracht van de loopagenda voor 2021 beperkt gebleven en is de pilot Trouwlaan (mede) opgeschort naar 2022.

Dekking via reserve incidentele opgaven; • Groenambitie Spoorzone (215 V/N) De gereserveerde middelen voor vergroening rondom parkeergarage Clarissenhof zijn niet besteed vanwege vertraging in realisatie van de parkeergarage. Er is onduidelijkheid over de privatisering ervan en de verwachting is dat het budget pas in 2023 nodig zal zijn. De middelen blijven beschikbaar binnen de reserve incidentele opgaven; • Bijdrage Stappegoor (357 V/N) Bij de programmabegroting 2015 is een bijdrage vanuit de reserve incidentele opgaven (RIO) beschikbaar gesteld van € 3,5 miljoen ter dekking van de extra kosten in project. Jaarlijks worden op basis van de realisatie de kosten ten laste van de RIO gebracht. Het restant bedrag blijft in de RIO beschikbaar voor de afwikkeling van het plan Willemsbuiten in 2022 en 2023. Het betreft de volgende projecten ten laste van de Algemene Reserve Grondexploitatie: • Kernwinkelgebied (218 V/N) Deze afwijking betreft deels nog niet bestede middelen binnen het project Kernwinkelgebied (€ 543.000) verminderd met het voorbereidingsbudget (€ 325.000) ten behoeve van het project Stadsforum. In 2022 vindt de afrekening plaats van de doorgang van de Heuvelpoort. We verwachten dat het restant budget benodigd zijn voor verdere afronding van het project.

De daarbij behorende dekking binnen de algemene reserve grondexploitatie (€ 175.000) en de geraamde exploitatie opbrengst (€ 43.000) met betrekking de woontoren Pieter Vreedeplein wordt eveneens doorgeschoven naar 2022. Overige afwijkingen • Vrijval technische overhevelingen (468 V) • In de begroting 2020 zijn incidentele middelen opgenomen voor semipermanente inrichting van onderdelen van de Cityring. Deze middelen zijn in 2021 niet volledig ingezet, met name doordat de prioriteit qua inzet lag bij de gehele netwerkanalyse van het mobiliteitsvraagstuk en specifiek de voorbereiding van het autoluw maken van een deel van de Cityring in relatie met het Stadsforum (176 V); • Het project Metamorphosis (verkeersveiligheid rondom scholen) is afgerond en de Europese subsidie is in 2021 afgewikkeld. Voor een deel van de ambtelijke inzet is subsidie gekregen. Deze inzet is de afgelopen jaren reeds ten laste van de reguliere exploitatie gekomen (106 V); • De gemeente sluit gedurende het jaar dienstverleningsovereenkomsten af met projectontwikkelaars ter dekking van kosten voor ruimtelijke ontwikkelingen. Deze lasten en baten worden veelal op voorhand niet geraamd (368 N/V); • Diversen (94 V)

844 V

Corona-gerelateerde meldingen Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Hier worden de (aanvullende) kosten/minderopbrengsten als gevolg 77

van corona gemeld t.o.v. de Najaarsbijstelling. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal via de reserve corona verevend op het veld 'Algemene baten en lasten' bij het programma Samen en Dichtbij. Huurderving Koepelhal en Wagenmakerij 48 N Door corona zijn zowel de Koepelhal en Wagenmakerij in 2021 zeer beperkt verhuurd geweest. De vaste lasten van beide hallen gaan wel gewoon door waardoor er een nadeel in de grondexploitatie Spoorzone BIE Kerngebied ontstaat. De gemiste inkomsten t/m mei 2021 zijn gemeld in de TR21. In de periode mei t/m december 2021 is er nog voor € 48.000 aan huuropbrengsten misgelopen. Restant verkeersveiligheid Het budget voor de verkeersveiligheid is in 2021 niet volledig uitgegeven omdat een aantal geplande activiteiten rondom scholen vanwege Corona geen doorgang hebben gevonden. Totaal afwijkingen

61 V

1.257 V

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Indicatoren 2017 2018 2019 2020 Gemiddelde WOZ-waarde (in duizenden 185 194 210 228 euro's) Aantal nieuw gebouwde woningen (per 10,1 11,3 12,5 11,7 1.000 woningen) Demografische druk *) 60,7% 60,7% 60,6% 60,3% *) Het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder, in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Risico's 14.

15. 16. 17. 18.

Achtervangfuncties WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw) en WEW (Waarborgfonds Eigen Woningen) Specifieke risico's grondexploitatie Kernwinkelgebied Stikstofaanpak Regionaal Uitvoeringsprogramma (Verkeer en Vervoer)

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

78

Realisatie 2021 248 n.b. 59,8%

Kans van optreden Laag

Incidenteel Structureel I

Bedrag (x € 1.000) Onbekend

Status Ongewijzigd

Midden Midden Hoog Onbekend

I I I S

45.752 0 - 1.250 Onbekend Onbekend

Gewijzigd Ongewijzigd Ongewijzigd Gewijzigd

2.4 Samen en dichtbij

79

Bestuur en samenwerking Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan Bestuur en netwerken 1. De gemeente heeft digitaal en fysiek ruimte geboden aan inwoners om actief bij te dragen en hun stem te laten horen in vele ontwikkelingen in onze stad en dorpen. Vanwege de coronapandemie hebben we versneld resultaten geboekt en geleerd van diverse vormen van digitale participatie. 2. Afronding herindeling met de voormalige gemeente Haaren en welkom Biezenmortel per 1 januari 2021 als derde dorp binnen de gemeente Tilburg. De integratie van Biezenmortel is volledig binnen de bestaande werkorganisatie vormgegeven. We hebben intensief contact met inwoners, initiatiefnemers en organisaties in Biezenmortel om samen te werken aan een leefbaar en toekomstbestendig dorp. Er ligt een concept dorpsagenda voor Biezenmortel, het actieonderzoek sociale innovatie Landpark Assisië is uitgevoerd en Biezenmortel maakt onderdeel uit van de planvorming SRBT Oost (Pauwels; dorpenconcept). 3. Het governancetraject Hart van Brabant heeft geleid tot vaststelling van een gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Hart van Brabant 2022 per 1 januari 2022, waarbij de positie van de raden beter geborgd is middels het instellen van een regionale raadsadviescommissie en Alphen-Chaam en Baarle-Nassau zijn toegetreden tot de Gemeenschappelijke Regeling Hart van Brabant 2022. 4.

Midpoint Brabant is het gesprek over haar positionering gestart en heeft dit gekoppeld aan het proces om te komen tot een maatschappelijk innovatieprogramma. 5. Regionale samenwerkingsarrangementen op maat voor vernieuwende interbestuurlijke samenwerking ontwikkelen we voortdurend, denk aan de REKS, op het gebied van jeugd en ten aanzien van de integrale verstedelijkingsopgaven. 6. De samenwerking met Breda (en de beide stedelijke regio's Hart van Brabant en De Baronie) heeft een impuls gekregen, met name in het ruimtelijk-economisch domein. 7. In BrabantStad hebben we het gesprek over de veranderende dynamiek stad-regio en de samenwerking in Brabant actief op de kaart gezet. De nieuwe kaart van Brabant is een kaart waarop de tweestedenregio Tilburg-Breda een belangrijke plek inneemt. De herijking van de Stedelijke Agenda BrabantStad heeft in februari 2022 geleid tot een overdrachtsdocument. Een nieuwe stedelijke agenda stellen de nieuwe colleges pas vast. 8. Onze actieve inzet op een aantal majeure lobbythema's (o.a. herverdeling Gemeentefonds, hervormingsagenda Jeugd, Manifest kwetsbare wijken, ondermijning) heeft geleid tot steun ((incidentele) middelen) en betere tegemoetkoming aan onze wensen en ideeën en randvoorwaarden voor de uitvoering. De lobby continueren we voor (nog betere en) structurele borging.

We trekken daarbij samen op met effectieve lobbycoalities zoals VNG (betere financiële en bestuurlijke verhoudingen, jeugd), G40 of anderen (bijv. 15 manifeststeden (kwetsbare wijken) of centrumsteden (herverdeling gemeentefonds). Ondanks de beperkingen vanwege corona is een aantal werkbezoeken voor bewindspersonen en Kamerleden georganiseerd en hebben we onze inzet geleverd richting onderhandelaars voor het nieuwe kabinet. 9. We hebben Invloed uitgeoefend op de totstandkoming van diverse werkprogramma’s en financieringsinstrument vanuit de EU (o.a. EFRO, Interreg, ESF+, Horizon Europe…). Opmaat naar aanvragen indienen 2022-2027. Digitalisering als gezamenlijk thema richting Brussel opgestart via BrabantStad, middels collectief actieplan. Grensoverschrijdende samenwerking opgenomen in het regeerakkoord 2021-2025 in samenspel met VNG. Goede opmaat naar grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten MFK 2021-2027 o.a. met Mechelen en Turnhout. Wijkgericht werken samen met de stad 1. Wendbaarder maken gemeentelijke organisatie - Onze interne organisatie is beter gericht op de wijken door brede samenwerkingsverbanden op wijkniveau, de organisatie van WijkAfstemmingsTafels en we handelen meldingen sneller af vanuit de uitvoering.

- We maken steeds meer de vertaling van stedelijk niveau naar een kleiner, passend schaalniveau: zoals met de gebiedsprofielen wonen, het versterken van de sociale basis en bij het opstellen van de transitievisie warmte. - Het proces voor initiatieven hebben we ingebed in de reguliere organisatie (i.p.v. een apart proces). 2. Versterken partnerschap met en ín de stad - Wijk- en dorpsagenda’s zijn met (deels digitale) bewoners- en professionele netwerken verder ontwikkeld, geëvalueerd en waar nodig kwalitatief verbeterd. Hierbij is in verschillende wijken/ dorpen input opgehaald door studenten van Fontys. - Wijkbewoners zijn actief betrokken via bijv. wijkarena’s (PACT-wijken) of fysieke en digitale inloopavonden (bijv. Reeshof). 3. Structurele herkenbare representatie van de gemeente in de wijken en aanwezigheid ín de buurt. - Het actieplan inwonerparticipatie is vastgesteld en er is een Toolbox inwonersparticipatie ontwikkeld. - Wijkwethouders zijn vaker in de wijk geweest in gesprek met bewoners; omgevingsmanagers en wijkregisseurs werken deels vanuit werkplekken in de wijken dicht bij de bewoners. - Met een nieuw meldingssysteem Fixi worden meldingen van bewoners transparanter afgehandeld. Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

80

-

Onderzoek naar de mogelijkheden om middelen en capaciteit te bundelen en te werken met buurtbudgetten is gerealiseerd. Er is voldoende budget voor de slagvaardige aanpak van kleine knelpunten. PACT-aanpak in Tilburg Noord, Tilburg West en Groenewoud 1. Participeren De PACT-doorbraakinitiatieven zijn opgenomen in de wijkagenda’s van de drie wijken met een PACT-aanpak. De ontwikkeling en uitvoering van de doorbraakinitiatieven is gecontinueerd. Inwoners uit de stad zijn (mede) drager/starter van een aantal initiatieven of zijn daar nauw bij betrokken. En daar waar (wijk)professionals de energieke dragers zijn van het doorbraakinitiatief, wordt gezocht naar gelijkwaardig en continu samen optrekken met inwoners. Voorbeelden zijn: KS Broekhoven, Mascagni/ Food, Power OF the people, Reinevaarstraat ‘Onze Kievit’, Arenaproces West. 2. Organiseren (ondersteuning voor wijknetwerken en professionals) De PACT-aanpak is een beweging in en van de stad. Alleen in het samenspel tussen initiatieven van bewoners, corporaties, ontwikkelaars, onderwijsveld, opbouw- en jongerenwerk en politie kan de leefbaarheid verbeteren. Vanuit de PACTaanpak ontstaan concrete samenwerkingen op deelopgaven die, passend bij de vraag, soms ook leiden tot ‘nieuwe’ samenwerkingsvormen.

Voorbeelden zijn: Overeengekomen tripartiete samenwerking Tilburg-Noord, Verduurzamen particulier bezit (Dubbel Duurzaam Kruidenbuurt), inzet buurtpionier Winkelstrips Het Zand (Herstructurering), inzet kwartiermakers bij KS Broekhoven, ForwArt en Reinevaarstraat ‘Onze Kievit'. Het Rijk is onze partner (in de PACT-Alliantie) voor Tilburg NoordWest (onderdeel van het Nationale Programma Leefbaarheid & Veiligheid). 3. Leren en Monitoren - In de PACT-academy - via periodieke lezingen, korte online webinars en via een meerdaagse training ´Stadmaken in tijden van transitie´ - leren bezoekers/ deelnemers over de veranderende context van ons werken en onze samenleving. Met als doel het reflectieve vermogen te vergroten van mensen die aan de slag zijn in de concrete opgaven, zodat gezien blijft worden waar andere antwoorden nodig zijn en daarop ingegrepen kan en moet worden. - In samenwerking met Tranzo (TiU) is een monitoringssystematiek voor de PACT-aanpak ontwikkeld die uit drie samenhangende componenten bestaat, namelijk: Trends en cijfers (Leefbarometer), Verhalen uit het hart (ervaringen van (indirect) bewoners) en Casuïstiek (zoeken naar 2e en 3e orde leren).

Wat kan beter Bestuur en netwerken 1. Vanwege de coronapandemie is het gesprek over Tilburgerschap vertraagd en heeft niet tot een manifest in 2021 geleid. Ook de uitwerking van Tilburgerschap in financiële zin is in 2021 niet van de grond gekomen. 2. Het haalbaarheidsonderzoek duurzame gemeenschapsvoorziening Biezenmortel is op basis van de visie en ambities van het dorp en de initiatiefnemers geïntegreerd in een bredere toekomstvisie voor het dorp Biezenmortel. Er zijn goede stappen gezet, maar het proces is niet in 2021 afgerond. De concept dorpsagenda is inmiddels gereed. 3. Het gesprek over de governance van de triple helix samenwerking in Midpoint Brabant is gestart, maar heeft nog niet tot vernieuwing geleid. Om financieel ook een steviger commitment van álle triple helix partners te organiseren voor de samenwerking (programma), loopt tegelijkertijd vanuit onze programmabegroting 2022 een impuls (korting) om het gesprek daarover te versnellen. De ambities van Midpoint blijven wij onverkort ondersteunen, maar de manier waarop de samenwerking geborgd is, kan verder verbeteren. 4. Corona en het uitblijven van een nieuw kabinet hebben gezorgd voor vertraging in het opleidingstraject voor professionalisering van de lobby in onze organisatie. 5. Aanhaking van de ambtelijke organisatie bij het verzilveren van Europese kansen kan nog beter.

VNG-onderzoek naar Europeanisering van gemeenten (februari/ maart 2022) bevestigt dat hier stappen te zetten zijn. De resultaten van dit onderzoek dienen een handelingsperspectief voor college en directie aan te reiken om hier al dan wel of niet in te investeren. Wijkgericht werken samen met de stad 1. Mandaat omgevingsmanagers is niet versterkt. 2. De verbinding tussen wijkgericht werken, PACT-aanpak, participatie en Tilburgerschap kan nog steviger. De eerste stappen in een nieuwe beweging om meer samenhang (in aanpak) te bewerkstelligen en nog beter op de behoeften van inwoners en bedrijven te kunnen inspelen, zijn inmiddels gezet. PACT-aanpak 1. Participeren en Organiseren Enkele, met name de meer complexe, doorbraakinitiatieven blijven nog hangen in de ideeën-/ initiatiefase, zoals Herstructurering Kruidenbuurt, Gebiedsvisie West, Transformatie Woonstempels (Noord), Herontwikkeling flats Kapelmeersterlaan en Transformatieve School (Groenewoud). Oorzaken zijn bekend; er worden stappen gezet om in 2022 beweging in deze initiatieven te brengen. 2. Creëren van regelruimte (‘korte klappen maken’) Waar snel schakelen is vereist om voortgang in initiatieven te stimuleren, vertrouwen bij bewoners te winnen en doelen te bereiken, blijkt het buiten werking stellen van beleid en (proces)regels die daarvoor in de weg staan toch nog een tijdrovend proces van overtuigen. 81

3.

Leren Met het uitbreiden van de PACT-aanpak is structureel meer inzet nodig op het gebied van leren. Immers, een steeds grotere groep mensen in de stad raakt betrokken bij de aanpak. 4. Communiceren Wat er in de PACT-aanpak gebeurt en hoe bewoners daar baat bij (kunnen) hebben, mag breder in de stad onder de aandacht worden gebracht. De basis daarvoor is in 2021 wel gelegd. Uitrol volgt in 2022.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Bestuurlijke vernieuwing Tilburgerschap is een belangrijke inspiratiebron voor bestuurlijke vernieuwing. Tilburg werkt continu aan bestuurlijke vernieuwing door: • participatie en medezeggenschap om beter tegemoet te kunnen komen aan de wensen van de Tilburgers; • ontwikkeling van sturingsarrangementen op maat rond een maatschappelijke opgave; • ontwikkeling en organisatie van vernieuwing in werkwijzen en instrumenten voor interbestuurlijk samenwerken (als één overheid) bij de (integrale) aanpak van (regionale) maatschappelijke opgaven. Er zijn geen specifieke indicatoren gedefinieerd voor dit doel in de programmabegroting 2021 en 2022. Doel: Tilburg is een succesvolle netwerkstad • Efficiënt en effectief uitvoeren (wettelijke) taken hogere overheden • Versterken strategische samenwerking op alle niveaus voor aanpakken bovenlokale opgaven • Verwerven van externe steun • Efficiënt en effectief uitvoeren dienstverlening voor andere overheden Er zijn geen specifieke indicatoren gedefinieerd voor dit doel in de programmabegroting 2021 en 2022.

Doel: Wijkgericht werken samen met de stad Dit vraagt een: • wendbare gemeentelijke organisatie om beter mee te kunnen bewegen op de dynamiek van de stad en onze realisatiekracht te vergroten; • versterkt partnerschap met en ín de stad; • een structurele en herkenbare representatie van de gemeente in de wijken en aanwezigheid ín de buurt. Er zijn geen specifieke indicatoren gedefinieerd voor dit doel in de programmabegroting 2021 en 2022.

Wat heeft het gekost - financiën Bestuur en samenwerking x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2021

Lasten

10.370

11.570

11.025

545

V

Baten

-254

-654

-627

27

N

10.115

10.916

10.398

518

V

Toevoeging reserves

0

0

0

0

Onttrekking reserves

-47

-529

-693

163

V

Saldo reserves

-47

-529

-693

163

V

10.068

10.387

9.706

681

V

Saldo van lasten en baten

Totaal

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet corona gerelateerde meldingen

Bedrag

Biezenmortel Het overgehevelde budget voor frictiekosten uit 2020 en de frictiekostenvergoeding 2021 voor Biezenmortel zijn slechts beperkt nodig geweest of zijn rechtstreeks bij de verschillende beleidsvelden verantwoord. Dit geldt ook voor de gevolgen van de herindeling in de structurele budgetten, waaronder de afschrijvingslasten van overgekomen investeringen. Alles bij elkaar resulteert dit in een incidenteel voordeel van € 306.000 in 2021. De structurele consequenties ten aanzien van de (frictie-)budgetten m.b.t. Biezenmortel worden bepaald en verwerkt in de Tussenrapportage 2022.

306 V

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

82

Overige afwijkingen Vrijval technische overhevelingen (13 V) Op de budgetten voor bestuur/raad/griffie/rekenkamer is een voordeel gerealiseerd op salariskosten en diverse werkbudgetten (170 V) De kosten in relatie tot de voorziening (voormalig) bestuur zijn € 62.000 voordeliger dan begroot t/m de Najaarsbijstelling vanwege de hogere rekenrente. Per saldo is in 2021 door de hoger voorgeschreven rekenrente € 454.000 vrijgevallen uit deze voorziening (62 V) Door een andere kostenverdeling over de jaren is er € 163.000 meer onttrokken uit het cofinancieringsfonds dan begroot voor de PACT-aanpak Noord in het kader van het Europees subsidieprogramma Urban Innovative Actions (UIA). Voor dit meerjarig project resteert nog € 777.000 t/m 2023 (163 N/V) Diversen (130 V)

375 V

Totaal afwijkingen

681 V

Wat weten we nog meer Risico's 19.

Rekenrente pensioenrechten (voormalig) wethouders

83

Kans van optreden Hoog

Incidenteel Structureel I

Bedrag (x € 1.000) Onbekend

Status Gewijzigd

Publieke dienstverlening Wat hebben we bereikt Tilburg werkt aan klantgedreven dienstverlening met een omnichannel strategie. Dit is vastgesteld door de gemeenteraad d.d. 14-06-2021 middels de kadernota Publieke Dienstverlening "Visie op dienstverlening 2021-2026: De Reis naar Klantgedreven Dienstverlening". Vanuit de kadernota klantgedreven dienstverlening is een organisatie breed programma opgestart dat de veranderbeweging behorende bij deze ambitie moet faciliteren. Hierbij focussen we ons op het uitrollen van de omnichannel strategie en de daarbij behorende hulpmiddelen. De Tilburgse omnichannel strategie richt zich hierbij specifiek op het beheer van interactie en relatie tussen klant en organisatie over de verschillende kanalen. Hiervoor worden een klantsysteem, kanaalintegratie en klantbeelden (een overzicht met alle gemeentelijke informatie van, over en voor de klant) ingezet. Daarnaast ligt de continue focus op verdere ontwikkeling van ons dienstverlenings-DNA en de vernieuwing en innovatie van onze dienstverlening. In 2021 is dan ook een mooie basis gelegd om verder uit te bouwen en structureel te werken aan het verbeteren van de dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers.

Wat is goed gegaan Klantgedreven dienstverlening: 1. De visie op klantgedreven dienstverlening is op 14 juni vastgesteld door de raad in een kadernota. De kadernota is vertaald naar concrete acties in een uitvoeringsprogramma 2. Het verhaal van klantgedreven dienstverlening is vertaald naar de beweging die we als organisatie gaan maken. Ons dienstverlenings DNA: 1. We hebben klantreizen uitgevoerd, o.a. de klantreis Arbeidsmigranten. 2. We hebben een bewustwordingstraining in het kader van ons dienstverlenings-DNA uitgewerkt en getest. Deze training wordt verder uitgerold. 3. We hebben de continu-metingen klanttevredenheid (KCM) uitgebreid naar 12 onderzoeken. Daarnaast is de voorbereiding van de implementatie van acht nieuwe metingen bij Toegang Tilburg gestart 4. We hebben de indicatoren uit de kadernota vertaald naar vragen met betrekking tot de tevredenheid over de dienstverlening in het algemeen. Deze vragen zijn toegevoegd aan de huidige enquêtes. 5. We hebben een pilot-meting en een nulmeting uitgevoerd m.b.t. de kwaliteit van beantwoording op de Social media kanalen. Omnichannel strategie: 1. We hebben een klantsysteem aangekocht, een aantal functionaliteiten neergezet als basis voor doorontwikkeling en het kanaal e-mail ontsloten. 2. We hebben het klantsysteem binnen het KCC (DVL) en E&A accountmanagement geïmplementeerd. 3.

We hebben de benodigde organisatiestructuur en diverse randvoorwaarden gerealiseerd en een roadmap op hoofdlijnen beschreven tot 2023. Innovatie en wendbaarheid: 1. We hebben de landelijke referentiearchitectuur omnichannel opgesteld in samenwerking met de VNG. 2. We hebben samen met Utrecht en dienstverlening Drechtsteden de basis gelegd voor een virtuele assistent die inwoners kan helpen bij onze dienstverlening. 3. We hebben succesvolle proeven gedaan met Robot Proces Automation (RPA) en de inzet van RPA in onze organisatie structureel geborgd.

Wat kan beter 1.

2.

Ondanks dat we de afgelopen periode veel hebben gerealiseerd, komen we als organisatie zowel kwalitatief als kwantitatief capaciteit en middelen (formatie/budgetten) te kort om de huidige ambitie te realiseren. Voor diverse rollen moeten we op basis van inhuur capaciteit voor het programma borgen. Het organisatie breed opbouwen van klantbeelden en het verzamelen van klantinteracties in een klantsysteem kost tijd. Processen moeten aangepast worden op het klantsysteem. Collega’s moeten worden meegenomen in deze nieuwe manier van werken. Dit is een meerjarige opgave.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Klanttevredenheid van de gemeentelijke dienstverlening De Klantcontactmonitor (KCM) is sinds 2017 gemeente breed de standaard voor het meten van klanttevredenheid in dienstverlening. Door gebruik te maken van deze tool waarborgen we uniformiteit en continuïteit van de kwaliteitsmetingen van onze dienstverlening. De resultaten van alle metingen zijn meegenomen in onderstaand overzicht. Indicatoren: Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

Streefwaarde 84

2018

2019

2020

2021

Klanttevredenheid dienstverlening; KCM-metingen: * Stadswinkels * Stadswinkels Engels * Digitale dienstverlening (webformulieren) * Centraal meldpunt * Social media * Vergunningen * WMO Backoffice * Accountmanagement (E&A) * Ondernemersadvies * Tilburg Actief * Inkomensondersteuning * Bezwaarschriften (JUR) Klanttevredenheid dienstverlening; overige metingen Telefonische bereikbaarheid Gemeente Tilburg Algemeen op basis van geslaagde contactpogingen: * Rapportcijfer * Percentage * Telefonie 14013

8,0 8,0 8,0

8,6 8,4 7,8

8,7 9,5 7,9

8,8 9,5 7,7

8,9 9,6 8,0

8,0 8,0

* 7,6

* 7,4

6,0 7,8 7,3

7,5

7,8

8,1 7,9 8,2 8,2

5,9 7,0 7,5 8,4 8,1 8,3 8,5 8,1 8,3

geen meting***

geen meting***

6,0

2,0**

8,0

62% 8,0

geen meting

7,9

4,0 74% geen meting****

* Door implementatie nieuwe module (KCM) meting eerst in 2020 beschikbaar. ** Cijfer 2018 vergelijkbaar gemaakt met meting 2021 (bron rapport Telan 2021). *** De telefonische bereikbaarheid is in 2019 en 2020 niet gemeten. Nieuwe meting na implementatie van de nieuwe telefooncentrale. **** Geen meting i.v.m. overgang naar nieuwe telefoniecentrale en insourcen 14013. Toelichting telefonische bereikbaarheid: Voor het onderzoek naar de telefonische bereikbaarheid van onze interne organisatie heeft een extern onderzoeksbureau een steekproef gehouden onder de medewerkers van de gemeente Tilburg. Zij belden naar mobiele nummers en hebben iedereen uit het onderzoek minimaal drie keer telefonisch benaderd. Tijdens de steekproef in 2021 werkte een groot deel van de medewerkers thuis ivm Corona. Daarom zijn in deze steekproef, ten opzichte van voorgaande onderzoeken, alleen de mobiele telefoonnummers gebeld. Deze noodzakelijke aanpassing in het onderzoek maakt dat de resultaten niet volledig te vergelijken zijn met voorgaande jaren. Wat zijn de bevindingen? De telefonische bereikbaarheid van individuele medewerkers van de gemeente Tilburg is nog steeds onvoldoende maar is ten opzichte van vorige onderzoeken wel verbeterd. Er wordt sneller opgenomen en er wordt beter teruggebeld.

Het grootste aandachtspunt blijft het juist inschakelen van de voicemail en (tijdig) nakomen van terugbelbeloftes.

Wat heeft het gekost - financiën Publieke dienstverlening x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2021

Lasten

17.933

19.181

19.528

347

N

Baten

-9.405

-9.955

-11.241

1.286

V

Saldo van lasten en baten

8.528

9.226

8.287

939

V

Toevoeging reserves

0

0

0

0

Onttrekking reserves

0

-239

-239

0

Saldo reserves

0

-239

-239

0

85

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Totaal

8.528

8.987

8.048

939

V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet corona gerelateerde meldingen

Bedrag

WABO-vergunningen Het aantal aanvragen voor WABO-vergunningen (Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht) is nog sterker gestegen dan in de bijgestelde prognose bij de tussenrapportage. Over het geheel is het aantal aanvragen gestegen met 30% ten opzichte van de primaire begroting. Dit voordeel, € 443.000, hangt samen met het nadeel in de organisatiekosten (bij overige afwijkingen) vanwege de extra inzet die nodig was om de aanvragen af te handelen. Bij de WABO-vergunningen streven wij een kostendekking na van 100%.

443 V

Overheveling middelen telefonie De Kadernota Publieke Dienstverlening richt zich op klantgedreven dienstverlening met een omnichannel strategie. Hierbij is het gebruik van een organisatie breed CRM-platform (Customer Relationship Management) inclusief kanaalintegratie, waaronder telefonie, een wezenlijk onderdeel. In 2021 werd duidelijk dat voor het Klant Contact Center (KCC) een andere telefonieoplossing nodig was omdat de bestaande niet aan de randvoorwaarden voldoet. De integratie van het klantsysteem en kanaal telefonie heeft daarom nog niet in 2021 kunnen plaatsvinden. Nu is het doel om in de zomer van 2022 (aanschaf en) implementatie van een andere telefonie-oplossing èn integratie met het klantsysteem op te leveren. Om dit mogelijk te maken stellen we voor het nog niet bestede incidentele budget vanuit de Programmabegroting 2021 van € 265.000 over te hevelen naar 2022 en dit te betrekken bij de resultaatbestemming van deze jaarrekening.