04 Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

265 V

Overige afwijkingen Vrijval technische overhevelingen (45 V) Vanwege een 35% hogere realisatie in reisdocumenten nemen de baten met € 319.000 toe en de lasten met € 137.000 (182 V). Vanwege een kleine 5% hogere realisatie in verkochte rijbewijzen nemen de baten toe met € 85.000 en de lasten met € 64.000 (21 V) Door een toename in het aantal naturalisaties nemen de baten toe met € 58.000 en de lasten toe met € 41.000 (17 V) Bijdragen van gemeenten voor inzet in gemeenschappelijk project Virtuele Assistent (139 N/V) Hogere doorbelaste organisatiekosten (81 N) Diversen (47 V)

231 V

Totaal afwijkingen

939 V

Wat weten we nog meer Kengetallen: Aantal reisdocumenten Aantal rijbewijzen Aantal uittreksels Aantal bezoekers stadswinkel Aantal vooradviezen Wabo Aantal aanvragen Wabo Aantal Bibob-toetsen Aantal aanvragen Huisvestingsverordening Aantal aanvragen evenementenvergunningen (APV) Aantal aanvragen Drank- en horecawet en exploitatievergunning Aantal aanvragen staanplaatsvergunning Aantal aanvragen aanwezigheidsvergunning (Wet op de kansspelen) Aantal meldingen Woningwet Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

86

Realisatie 2019 19.444 22.343 16.605 120.803 770 1.042 103 110 289 184

Realisatie 2020 12.729 20.028 12.568 81.061 684 1.757 89 94 84 147

Raming 2021 13.710 19.888 14.099 96.944 740 1.413 105 211 325 279

Realisatie 2021 18.593 20.767 14.577 96.460 842 1.834 64 114 193 117

40 40

40 26

35 25

41 21

801

816

847

882

Aantal meldingen Wet milieubeheer Aantal aanvragen ontheffing sluitingstijd Aantal bezwaarschriften WOZ Aantal sociale bezwaarschriften Aantal algemene bezwaarschriften Aantal meldingen aansprakelijkheid

Risico's 20.

Leges n.a.v. diverse juridische procedures

87

167 43 1.906 1.077 777 503

121 17 1.449 1.015 674 573

Kans van optreden Laag

Incidenteel Structureel I

250 46 2.000 1.225 800 700

Bedrag (x € 1.000) 488

123 22 1.987 1.094 847 402

Status Gewijzigd

Diensten aan andere overheden Wat heeft het gekost - financiën Diensten aan andere overheden x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2021

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

24.696

29.153

29.244

91

N

Baten

-24.671

-29.350

-29.502

152

V

Saldo van lasten en baten

26

-196

-258

61

V

Toevoeging reserves

0

0

0

0

Onttrekking reserves

0

-49

-49

0

Saldo reserves

0

-49

-49

0

Totaal

26

-245

-306

61

V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet corona gerelateerde meldingen

Bedrag

Doorberekening Snelfietsroute (SFR) Van de Snelfietsroute F58 Tilburg - Breda is het deel tot aan Gilze Rijen eind 2021 afgerond. Tilburg heeft hiervoor kosten gemaakt die aan de gemeente Gilze Rijen zijn doorbelast. Het project snelfietsroute loopt nog door in 2022.

788 N 788 V

Doorberekening BAT Bedrijven N.V. In 2021 was de opbrengst van papier hoger dan op basis van de ontwikkeling van de afvalmarkt in 2020 werd verwacht. Er is ook minder bedrijfsafval ingezameld, door thuiswerken en de lockdown als gevolg van corona. De kosten van verwerking van bedrijfsafval en de inzet van personeel en materieel zijn lager en daarmee ook de doorberekening ervan naar BAT Bedrijven N.V.

477 V 477 N

Doorberekening Regio Hart van Brabant De gemeente Tilburg heeft voor € 415.000 personele inzet verzorgd voor de gemeenschappelijke regeling Regio Hart van Brabant. Het gaat om inzet voor het innovatienetwerk en activiteiten vanuit diverse hefboomplannen, die ten laste komen van de deelbegroting jeugd bij Hart van Brabant. Deze door Tilburg gemaakte kosten waren niet begroot maar zijn doorberekend aan Regio Hart van Brabant.

415 N 415 V

Overige afwijkingen Vrijval technische overhevelingen (43 V) Er zijn minder kosten voor het regiovervoer gemaakt in verband met minder ritten als gevolg van corona en lagere uitvoeringskosten; dit zorgt ook voor een lagere doorbelasting (354 V/N) Niet begrote inhuurkosten voor de servicedesk vanuit ontvangen bijdragen derden (301 N/V) Bijdrage regio voor uitvoeren leerplichttaken (164 N/V) Met name de ICT-dienstverlening ten behoeve van de gemeente Dongen en schoonmaak ten behoeve van de OMWB worden via de exploitatie afgewikkeld, maar waren niet begroot (130 N/V) Begrotingsafwijkingen in gemaakte kosten en doorbelastingen op diverse activiteiten voor diensten aan derden (93 N /111 V) Voordeel op regionale dienstverlening met name door een doorbelasting van een hoger aantal uren aan de gemeente Dongen als gevolg van meer inzet dan begroot (67 V) Diversen (67 N)

61 V

Totaal afwijkingen

61 V

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

88

Financiering en algemene dekkingsmiddelen Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Handhaven positie als grote gemeente met lage woonlasten Indicatoren Bron Streefwaarde Positie ranglijst van woonlasten (meerpersoonshuishoudens) grote gemeenten

COELO *)

Behoud lage positie

2018

2019

2020

2021

2

4

2

1

*) rapport kerngegevens belasting grote gemeenten van het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden). Betreft ranglijst van woonlasten van een meerpersoonshuishouden met een eigen woning, 1 = laagste woonlasten.

Wat heeft het gekost - financiën Financiering en algemene dekkingsmiddelen x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2021

Lasten

3.302

3.076

3.086

10

N

Baten

-565.985

-602.935

-623.162

20.227

V

Saldo van lasten en baten

-562.683

-599.859

-620.076

20.217

V

Toevoeging reserves

3.570

4.945

6.229

1.284

N

Onttrekking reserves

-8.210

-9.585

-9.590

5

V

Saldo reserves

-4.640

-4.640

-3.361

1.279

N

-567.322

-604.499

-623.437

18.938

V

Totaal

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet corona gerelateerde meldingen

Bedrag

Uitkering gemeentefonds De financiële consequenties van de september- en decembercirculaire 2021 leiden voor uitkeringsjaar 2021 tot een voordeel van € 9,5 miljoen. Als belangrijkste oorzaken kunnen genoemd worden: afrekening plafond btw-compensatiefonds (BCF) ad € 3,0 miljoen, ontwikkeling uitkeringsbasis € 2,5 miljoen en taakmutaties/integratie- en decentralisatie uitkeringen € 4,0 miljoen. De uitkeringsjaren 2019 en 2020 leiden per saldo tot een nadeel van € 0,1 miljoen. De ontvangen DU Regionale Energie Strategieën (RES) ad € 113.565 is - in navolging van eerder ontvangen gelden - overgemaakt aan de Regio Hart van Brabant. Van de overige ontvangen taakmutaties en integratie- en decentralisatie uitkeringen is in 2022 nog een bedrag van € 2,0 miljoen nodig. Dit betreft: Europese richtlijn energieprestatie gebouwen € 0,020 mln. Uitvoering en implementatie Breed offensief € 0,253 mln. Aanpak problematiek jeugdzorg € 0,376 mln. Versterking dienstverlening gemeenten € 0,950 mln. Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht € 0,129 mln. Experiment gesloten coffeeshopketen € 0,174 mln. Versterken aanbod dementie € 0,050 mln. Inburgering/einde lening inburgeringsplichtig € 0,068 mln. Wij stellen de raad voor om deze middelen over te hevelen en dit te betrekken bij de resultaatbestemming van deze jaarrekening.

114 N 9.394 V

Aanvullende opbrengst omzetting sociale huur in sociale koop door woningcorporaties Als uitvloeisel van de overeenkomst omtrent de omzetting van erfpachtgronden in vol eigendom wordt jaarlijks door de woningcorporaties de aanvullende opbrengst door het omzetten van sociale huur in sociale koop afgedragen aan de gemeente. In 2021 is er voor € 749.000 meer afgedragen dan begroot. De storting in de reserve Beleggingsfonds 2000 is daardoor ook € 749.000 hoger.

749 V 749 N

89

Onroerende zaakbelasting (OZB) De opbrengst OZB is € 826.000 hoger dan begroot. Dit is o.a. het gevolg van een gemiddeld hogere OZBwaarde per object voor niet-woningen wat in 2021 zorgt voor een hogere opbrengst van € 435.000. Daarnaast leidt de afwikkeling van bezwaren voor het jaar 2021 tot een voordeel van € 127.000 en is er een voordeel van € 232.000 door een vrijval uit de voorziening dubieuze debiteuren. Ook de afwikkeling van OZB en bezwaren uit voorgaande jaren leidt tot een voordeel van € 32.000.

826 V

Overige afwijkingen De opbrengst toeristenbelasting is € 80.000 hoger dan begroot. Het aantal overnachtingen in 2020 bleek ondanks de corona maatregelen minder negatief dan eerder ingeschat (80 V) De opbrengst afvalstoffenheffing is € 471.000 hoger dan begroot. Hierin zit een voordeel wegens een vrijval uit de voorziening dubieuze debiteuren van € 111.000 en een voordeel op de afwikkeling van opbrengsten voorgaande jaren van € 112.000. Voor het jaar 2021 was de opbrengst € 248.000 hoger. Dit is het gevolg van minder leegstand. Het totale resultaat van € 471.000 is aan de egalisatiereserve Afvalstoffenheffing toegevoegd (471 V/N) De opbrengst rioolheffing is € 64.000 hoger dan begroot. Hierin zit een voordeel op de afwikkeling van opbrengsten voorgaande jaren van € 189.000. De opbrengst rioolheffing niet-woningen is € 219.000 lager dan begroot. Verder is er een voordeel van € 65.000 door een vrijval uit de voorziening dubieuze debiteuren. Het totaalresultaat van € 64.000 is aan de egalisatiereserve Rioolheffing toegevoegd (64 V/N) De opbrengst hondenbelasting is € 49.000 hoger dan begroot. Hierin zit een voordeel op de afwikkeling van opbrengsten voorgaande jaren van € 47.000 (49 V) Diversen (190 V)

319 V

Corona-gerelateerde meldingen Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Hier worden de (aanvullende) kosten/minderopbrengsten als gevolg van corona gemeld t.o.v. de Najaarsbijstelling. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal via de reserve corona verevend op het veld 'algemene baten en lasten' bij het programma Samen en Dichtbij. Compensatie corona via uitkering gemeentefonds 8.513 V Bij de september- en decembercirculaire 2021 is voor het jaar 2021 in totaliteit een bedrag van € 8,4 miljoen coronacompensatie toegekend. De compensatie heeft betrekking op de volgende onderdelen: Lokale cultuur/buurt- en dorpshuizen € 1,50 mln. TONK € 3,40 mln. Meerkosten Jeugdwet en Wmo 2015 en inhaalzorg € 2,74 mln. Exploitatietekorten Sociale Werkbedrijven € 0,72 mln. Inkomstenderving 2020 € 0,04 mln. De compensatie voor handhaving quarantaineplicht ad € 0,12 miljoen is door de gemeente Breda ontvangen en aan ons doorbetaald als voorzitter van de Veiligheidsregio. Totaal afwijkingen 18.938 V

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Gemeentelijke woonlasten: * Eenpersoonshuishouden * Meerpersoonshuishouden

Risico's 21. 22. 23.

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

€ 532 € 556

€ 572 € 599

€ 573 € 603

€ 571 € 598

Bedrag (x € 1.000) Onbekend 1.700 220

Status

Kans van optreden Midden Onbekend Laag

Rente aan te trekken leningen Opbrengst hondenbelasting Buitenreclame -VPB aanslag

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

Realisatie 2018

90

Incidenteel Structureel S S I

Gewijzigd Vervallen Ongewijzigd

Algemene baten en lasten Wat heeft het gekost - financiën Algemene baten en lasten x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2021

Lasten

-2.149

5.512

7.930

2.417

N

Baten

13.146

-491

-1.748

1.256

V

Saldo van lasten en baten

10.998

5.021

6.182

1.161

N

Toevoeging reserves

22.242

44.087

37.567

6.520

V

Onttrekking reserves

-22.210

-41.610

-31.272

10.338

N

33

2.477

6.296

3.818

N

11.030

7.498

12.478

4.980

N

Saldo reserves Totaal

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet corona gerelateerde meldingen

Bedrag

Mutaties reserves via Exploitatie Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor dat de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves via de exploitatie moeten lopen. Via een administratieve correctie worden de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet via de exploitatie lopen daarom gecorrigeerd. Het betreft een administratieve afwijking die per saldo budgetneutraal is.

9.196 V 9.196 N

Doorbelaste organisatiekosten Op de kostenplaatsen voor de organisatiekosten kan in de rekening een saldo ontstaan door een afwijking in de kosten in relatie tot de dekking uit tijdschrijven (prijs- en hoeveelheidsverschillen). Het BBV schrijft voor dat dit saldo niet mag blijven hangen op de kostenplaatsen, maar dat dit ten laste of ten gunste moet worden gebracht van de exploitatie. Overigens is dit saldo geen extra winst of verlies. Het betreft een saldo van lasten en/of baten dat niet direct kan worden toegerekend aan een van de velden, maar dus wel onderdeel uitmaakt van de totale exploitatie. Tegenover dit voordeel op het veld Algemene baten en lasten staan dus nadelen op de andere velden. Op het totaal van € 216 miljoen aan doorbelaste kosten is een afwijking van € 2,6 miljoen (1,2%) ontstaan.

2.585 V

Kinderopvang Toeslag Affaire De voorbereiding voor uitvoering van de Kinderopvang Toeslag affaire (KOT) is eind 2021 versneld doorgevoerd door het Rijk. Hier treedt de gemeente Tilburg op als 1 van de 7 landelijke Kredietbanken voor de uitvoering van deze regeling. Eind 2021 zijn op grond van de lijsten vanuit de belastingdienst gedupeerden benaderd door het team van schuldhulpverlening (491 gedupeerden). Daarnaast zijn er eind 2021 plannen van aanpak geschreven (148 stuks). Voor deze handelingen staan forfaitaire bedragen (€ 899.000). In dit bedrag is ook eenmalig een bedrag toegekend van € 120.000 voor opstart-, inrichtingskosten en voor ICT (o.a. koppeling Allegro met de Sociale Bank Nederland). Daarnaast vindt compensatie plaats van verstrekte vergoedingen aan gedupeerden. De extra personele inzet (€ 317.000) is geleverd door inzet van medewerkers vanuit het team Schuldhulpverlening (4FTE) en inzet van een kwaliteitsmedewerker in het 3 e en 4e kwartaal. Daarnaast is er extra inzet geweest vanuit ICT en beperkt uit overige teams die niet specifiek financieel zichtbaar zijn gemaakt.

757 V

Project gemeentelijke huisvesting Als gevolg van de later dan oorspronkelijk geplande oplevering van het Stadhuis, loopt het gehele project gemeentelijke huisvesting langer door. Daarmee worden ook de uitgaven voor de tijdelijke huisvesting op een later moment gedaan (€ 283.000 V). Daarnaast is vanwege het thuiswerken door corona minder intensieve begeleiding bij het nieuwe werken op kantoor en ondersteuning bij de inrichting en nazorg in het nieuwe stadhuis nodig geweest (€ 197.000 V). Deze lasten worden verrekend met de reserve gemeentelijke huisvesting, waardoor voor eenzelfde bedrag minder is onttrokken uit deze reserve. De betreffende budgetten blijven beschikbaar binnen de reserve en zullen in de aanloop naar de renovatie/verhuizing Stadswinkel en het nieuwe werken in het stadhuis alsnog worden ingezet.

480 V 480 N

91

Overige afwijkingen Vrijval technische overhevelingen (941 V) Als gevolg van vertragingen in de tijd in diverse IT-projecten, waaronder gemeentebrede dienstverlening, is er € 220.000 minder onttrokken uit de Reserve Ontwikkeling Informatisering (ROI). De realisatie van de vertraagde projecten schuift door naar 2022. Vanuit de bestemmingsreserve Gemeentelijke Huisvesting is € 158.000 minder onttrokken. De belangrijkste reden hiervan is het eerder beëindigen van de inzet van de externe projectleider spoor Bytes (378 V/N) De financiële uitgangspunten van het Tilburgerschap / boetes hufterig gedrag worden heroverwogen en betrokken bij de Programmabegroting 2023 en verder. In de praktijk is het om meerdere redenen niet eenvoudig hier een financieel resultaat op te realiseren (200 N) De specifieke uitkering stimulering sport (SPUK sport) over 2020 is vastgesteld en op basis van de landelijke verantwoordingen voor 100% gehonoreerd. Het betreft een compensatie voor het niet meer in aftrek kunnen nemen van btw in relatie tot gelegenheid geven tot sport. Dit leidt tot een nabetaling van € 534.000 waarvan € 301.000 ten gunste van de exploitatie komt. Het restant wordt met de investeringen verrekend (301 V) Diversen (288 N)

754 V

Corona-gerelateerde melding Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Hier worden de (aanvullende) kosten/minderopbrengsten als gevolg van corona gemeld t.o.v. de Najaarsbijstelling. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal via de reserve corona verevend op het veld 'Algemene baten en lasten' bij het programma Samen en Dichtbij. Verrekening corona-kosten 2021 met compensatie vanuit Rijk 9.076 N De op basis van de september- en decembercirculaire 2021 ontvangen coronacompensatie ad € 8,5 miljoen (zie veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen) wordt conform afspraak toegevoegd aan de reserve Corona. In deze jaarstukken zijn bij elk veld corona-gerelateerde meldingen opgenomen. Het kan dan gaan om extra gemaakte kosten of minder gerealiseerde opbrengsten. Op sommige velden zijn ook voordelen gerealiseerd omdat wegens corona minder activiteiten zijn uitgevoerd en daardoor minder kosten zijn gemaakt. Totaal gaat het per saldo om een voordelig saldo van € 0,6 miljoen. Dit voordeel wordt toegevoegd aan de reserve Corona. Totaal afwijkingen

4.980 N

Wat weten we nog meer Risico's 24. 25. 26. 27.

Kans van optreden Hoog Hoog Hoog Hoog

tROM chroom-6 Gemeentelijke huisvesting Cyberaanval Stijgende energielasten

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

92

Incidenteel Structureel I I I S

Bedrag (x € 1.000) Onbekend 0 - 1.000 Onbekend 1.0001.500

Status Ongewijzigd Gewijzigd Ongewijzigd Gewijzigd

3. Bedrijfsvoering Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan Inclusieve organisatie We hebben het afgelopen jaar hard gewerkt aan het vergroten van de diversiteit en het versterken van de inclusiviteit in de organisatie. Dit komt onder andere terug in de arbeidsmarktcommunicatie, genderneutrale communicatie intern en de start van het diversiteitsnetwerk. Daarnaast creëren we meer bewustwording door intranetberichten, (digitale) evenementen en e-learning. We zijn met alle MT’s in gesprek over wat we verstaan onder inclusief leiderschap en het bevorderen van diversiteit in het personeelsbestand. Nieuwe medewerkers vanuit herindeling Haaren Voor iedere medewerker uit Haaren die is overgekomen naar aanleiding van de herindeling is een structurele passende functie gevonden. Continu leren en ontwikkelen Er is volop aandacht besteed aan leren en ontwikkelen o.a. door een uitgebreid aanbod online trainingen en workshops via het Tilburgs Leerhuis en door aandacht voor dit onderwerp in de grote ontwikkelopgaven zoals de omgevingswet, wijkgericht werken en klantgedreven dienstverlening. Werken in verbinding, digitalisering & privacy De Jaarlijkse ENSIA verantwoording “stand van zaken informatieveiligheid 2021” is in een afrondende fase. Hierbij streven we wederom af op een positief eindresultaat.

Het nieuwe informatiebeveiligingsbeleid 2021-2023 “Weerbaar en Werkbaar” is door het college vastgesteld. De implementatie is in volle gang. Bewustwording op informatieveiligheid en privacy krijgt structurele aandacht in de organisatie. Eind februari 2021 is het Stadhuis officieel in gebruik genomen en zijn de medewerkers en de Raad verhuisd naar het nieuwe gebouw. Vervolgens is het gebouw van stadskantoor 2 leeg opgeleverd aan de aannemer, zodat zij per maart 2021 konden starten met de renovatie van het gebouw. Door de coronamaatregelen wordt het nieuwe Stadhuis nog niet volledig benut omdat medewerkers geacht worden zo veel als mogelijk thuis te werken. Voorafgaand aan deze verhuizingen hebben medewerkers voorzieningen (zoals laptops) uitgereikt gekregen en een digitaal begeleidingstraject gevolgd over de manier waarop ze in de nieuwe fysieke en digitale omgeving kunnen (samen)werken. Communicatie met de stad • Verkenning e-tool ‘gesprek met de stad’: Wij selecteerden voor een pilotperiode, na onderzoek, de e-tool Open Stad. We gaan aan de slag met 2 pilots. Zodat we leren over het gebruik en de mogelijkheden van de tool. Daarna volgt de selectie van de (preferent) in te zetten e-tool. • Toolbox inwonerparticipatie: Wij ontwikkelden een handreiking “In gesprek met de stad”.

Hierin staan hulpvragen, adviezen, methodieken en tips voor collega’s die in contact staan of in gesprek gaan met inwoners, partners en ondernemers. • We verdiepten de manieren waarop wij in gesprek gaan met de stad. Op innovatieve wijze. Door onder meer de Tilburger Tafel en de Stadsbrede Dialoog. Die droegen bij aan het opstellen van de warmtevisie. • Datagedreven werken: Wij werkten aan de uitbreiding van een dashboard voor de (social) media-kanalen. Een volgende stap is het monitoren van het effect van onze communicatie-uitingen en het opvangen van signalen over wat er leeft in de stad. • We maakten een beleid voor websites en vormden een expertiseteam. Zodat we in de toekomst de veiligheid, privacy en digitale toegankelijkheid beter kunnen borgen. • We ontwikkelden een contentstrategie. Die helpt om gericht en duurzaam te communiceren. Op twee manieren. Wij zorgen voor goede en tijdige informatie aan inwoners. En het geeft houvast om aan te sluiten op de leefwereld van onze inwoners. Wij doen dat datagedreven, via goede contentcreatie op onze social mediakanalen en door taal, beeld en inhoud te gebruiken die aansluit bij onze inwoners. Geschillenbeslechting • Achterstanden bezwaren in het algemeen domein zijn grotendeels weggewerkt. • Klanttevredenheid informele aanpak is gestegen naar een 8.1. • Subsidie ontvangen van Divosa (à € 180.000) t.b.v.

pilot dejuridiseren multiproblematiek. • Veel kennisuitwisseling met gemeenten / ministeries en uitvoeringsorganisaties over onze manier van geschilbeslechting; • Digitale hoorzittingen (en daarmee betere dienstverlening). 93

• Implementatie van de WEP (wet elektronische publicaties). Inkoop • Categorie Vitaal/Duurzame Stad is van start gegaan. • Groot aantal collega’s binnen team Inkoop hebben hun relevante (NEVI) opleidingen gehaald. • Er zijn een aantal grote en succesvolle inkooptrajecten begeleid die tot wezenlijk resultaat hebben geleid (inhuur derden, software (ICT).

Wat kan beter Inclusieve organisatie Het werken aan een inclusieve organisatie vraagt continu aandacht en inzet. We zetten in op een duurzame en structurele ontwikkeling. Het gaat niet vanzelf. Daarom zijn we nooit “klaar” als organisatie met dit onderwerp en kan het altijd beter. Werken in verbinding, digitalisering & privacy De betrokken afdelingen binnen de organisatie hebben gewerkt aan het doorvoeren van software aanpassingen t.b.v. de implementatie van de Omgevingswet. Vanwege onzekerheid m.b.t. de werking en ontwikkeling van het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en de goede werking daarvan, is er onduidelijkheid over een haalbare implementatiedatum. Deze blijft onder grote druk staan. Bovendien is de software die we in Tilburg gebruiken (voor bijvoorbeeld Vergunningen en de Planketen) bij de leverancier nog volop in ontwikkeling. Een groot aandachtspunt met mogelijk veel impact voor Tilburg. De aantoonbare naleving van privacyaspecten is onvoldoende op orde. De organisatie stelt ter verbetering van de naleving een plan van aanpak op. Het plan moet nog worden vastgesteld, waarna het wordt uitgevoerd. Communicatie met de stad • In contact staan met inwoners, partners en ondernemers heeft de aandacht in de organisatie. Dit zit in bijna elke opgave. Het contact met inwoners kunnen we nog beter op elkaar afstemmen. Als organisatie en met het bestuur en de raad.

In het actieplan inwonerparticipatie is opgenomen dat ‘inwonerparticipatie’ de norm is. Hoe ziet dat eruit? Welke ambitie hebben we en wat voor gemeente willen we zijn? Dat bepaalt de bandbreedte voor inwonerparticipatie en het samenspel tussen representatieve en participatieve democratie. Hier gaat de adviseur inwonerparticipatie mee aan de slag. • Om ons bereik en inzet te monitoren, maakten wij een dashboard voor onze (social) media-kanalen. Een volgende stap is het ontwikkelen van goede en meetbare KPI’s. Geschillenbeslechting • Aantal bezwaren blijft i.r.t. het aantal beschikbare juristen te hoog en daardoor blijven achterstanden ontstaan. • Niet alle processen binnen de gemeente zijn goed beschreven en/of helder en daardoor lopen we risico op het gebied van bv. privacy en leges, maar ook in het helder en goed adviseren op juridische en inkoopdossiers. • Er is een toename van samenwerkingen en dit levert extra vragen op, ook vanuit deze partners (dit zorgt voor een capaciteits- en integriteitsvraagstuk). • De Kindertoeslagaffaire en de Wijdemeeren zaak hebben laten zien dat we veel meer aandacht als overheid voor ethiek en morele oordeelsvorming moeten hebben. Het toepassen van de menselijke maat moet nog verder onderdeel worden van onze cultuur.

Inkoop • Implementatie van de professionalisering van de inkoop heeft vertraging opgelopen en de middelen zijn nog niet voldoenden per categorie georganiseerd.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Wij zijn bereikbaar, toegankelijk, herkenbaar, benaderbaar en begrijpelijk Indicatoren bron Streef 2018 waarde Opstelling gemeente en samenwerking met inwoners % Respondenten dat het (helemaal) Inwonerseens is met de stelling: onderzoek 0De gemeente: meting - werkt samen met inwoners najaar - betrekt inwoners bij plannen, 2020 activiteiten en voorzieningen . - luistert naar inwoners - stelt zich flexibel op - ziet toe op naleving van regels - doet wat ze zegt - biedt ruimte voor initiatieven Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

94

2019

2020

2021

**) 28,7% 35,0% 25,5% 25,4% 22,9% 22,2% 30,0%

Opstelling gemeente en samenwerking met ondernemers De gemeente: Ondernemersn.n.b. *) - is voldoende betrokken bij peiling* ondernemers - doet wat ze zegt - stelt zich flexibel op (als dat nodig is) Communicatie en voorlichting % Respondenten dat het (helemaal) Inwoners0**) eens is met de stelling: onderzoek meting - De gemeente gebruikt heldere taal najaar 49,1% - Benodigde gemeentelijke 2020 53,1% informatie is verkrijgbaar *) De peiling is voor onbepaalde tijd opgeschort i.v.m. 3-maandelijkse corona-uitvraag **) In 2020 heeft een nulmeting plaatsgevonden. Het eerstvolgende inwonersonderzoek vindt plaats in 2022. Over 2021 zijn daarom geen metingen op de indicatoren beschikbaar. Doel: Wij zijn een betaalbare organisatie die in control is Indicatoren bron Streefwaarde BBV indicatoren Formatie per 1.000 inwoners gem. Tilburg 8,6 Bezetting per 1.000 inwoners *) gem. Tilburg 7,9 Apparaatskosten per inwoner **) gem. Tilburg € 802 Externe inhuur ***) gem. Tilburg *) - bedrag - in % t.o.v. loonsom + inhuur - % inhuur fte t.o.v. totale formatie Overhead (% van totale lasten) gem. Tilburg 9,15%

2018

2019

2020

2021

8,8 7,6 € 791

8,7 7,6 € 778

8,8 8,2 € 819

8,9 8,7 € 845

€ 35,2 mln. 22,8% 21,2% 8,8%

€ 34,1 mln. 20,9% 19,1% 8,7%

€ 31,6 mln. 18,0% 14,1% 8,3%

€ 30,6 mln. 16,5% 13,6% 8,6%

*) Door de verder toegenomen ambtelijke bezetting is het kengetal 'bezetting per 1.000 inwoners' gestegen. **) De organisatiekosten van de gemeente waren 5,1% hoger dan in 2020. Het gemiddeld aantal inwoners steeg met 1,1%. Dit leidt tot een stijging van de apparaatskosten per inwoner van € 26 (+3,2%) ***) Het percentage inhuurkosten in relatie met de loonsom daalde met 1,5 procentpunt tot 16,5%. We zien een daling voor de kosten van inhuur van flexibel personeel die werkzaam zijn op formatieplekken door de toegenomen ambtelijke bezetting. Daar staat een kostenstijging tegenover op specialistische inhuur voor tijdelijke taken en projecten. Doel: Wij baseren onze keuzes op data, kennis, expertise en het gesprek met inwoners, partners en ondernemers Voor dit doel zijn geen specifieke indicatoren geformuleerd.

Wat heeft het gekost Organisatiekosten gemeente Tilburg Kostensoort x € 1.000 Salarissen en inhuur Afdelingsoverhead Personeel & organisatie Informatisering & automatisering Financiën & basisregistraties Communicatie Faciliteiten & huisvesting Juridisch Materieel / werkplaatsen Overige organisatiekosten 95

Gewijzigde begroting

Rekening 2021

155.100 5.986 5.916 9.810 592 271 14.147 568 3.753 1.519

161.922 5.380 3.896 9.784 633 219 13.860 621 3.528 987

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting 6.822 606 2.021 25 40 51 287 53 225 532

N V V V N V V N V V

Organisatiekosten totaal

197.662

200.830

3.168 N

Dekking tijdschrijven

-41.535

-46.554

5.019 V

Organisatiekosten totaal na tijdschrijven

156.127

154.276

1.851 V

Resultaat organisatiekosten

156.127

154.276

1.851 V

Toelichting resultaat organisatiekosten: Het resultaat op de organisatiekosten is ten opzichte van de gewijzigde begroting uitgekomen op € 1,9 miljoen voordelig. Op het totaal van de begrote organisatiekosten van € 156 miljoen is dit een afwijking van 1,2%. Op de inzet van personeel zitten vooren nadelen die elkaar grotendeels opheffen. Het voordeel op de organisatiekosten is voornamelijk terug te voeren op de bedrijfsvoeringskosten. Hieronder volgt een nadere toelichting op deze onderdelen. 1. Personeelskosten: salarissen en inhuur Op de kosten voor salarissen en inhuur is een nadeel van € 6,8 miljoen gerealiseerd. De loonkostenontwikkeling op basis van de nieuwe CAO 2021-2022 valt hoger uit dan de inschattingen tijdens de Tussenrapportage (N € 0,9 miljoen). Het effect van de nieuwe CAO ten opzichte van de uitgangspunten in de programmabegroting 2022 bedraagt € 0,9 miljoen structureel nadelig. In 2022 wordt dit bedrag nog verhoogd met de kosten voor de thuiswerkvergoeding ad € 0,6 miljoen. Daarnaast is er met name bij de tijdschrijvende afdelingen (dit zijn de afdelingen die aan projecten werken) sprake geweest van een hogere bezetting dan begroot (nadeel € 6,6 miljoen). Bij de andere afdelingen is er door onderbezetting per saldo sprake geweest van € 0,7 miljoen lagere personeelskosten.

Door de hogere bezetting bij de tijdschrijvende afdelingen staat daar een extra opbrengst uit tijdschrijven (€ 5,0 miljoen) tegenover. 2. Bedrijfsvoeringskosten (PIOFACH) Het resultaat op de bedrijfsvoering komt uit op een voordeel van € 3,7 miljoen. Dit is als volgt opgebouwd: • Er is een voordeel van € 2,0 miljoen op de budgetten voor personeel & organisatie. Dit komt onder andere door de centrale middelen voor Strategisch HRM voor flankerend beleid, waarvan € 0,9 miljoen niet is ingezet. Verder is er sprake van een onder uitputting op de middelen voor opleiding, vorming en training van € 0,4 miljoen. Als gevolg van de actualisatie van de voorziening Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen is er een vrijval gerealiseerd van € 0,3 miljoen voordelig. Daarnaast zijn er voordelen gerealiseerd op onderdelen als NS-businesscard, Arbo verrichtingen, vacaturemanagement, medezeggenschap, coaching en assessments als gevolg het vele thuiswerken en restricties rondom de coronapandemie (voordeel € 0,4 miljoen). • Op afdelingsoverhead is een voordeel gerealiseerd van € 0,6 miljoen voornamelijk als gevolg van lagere uitgaven door minder reisbewegingen, vergaderkosten en afdelingsuitjes. • De overige organisatiekosten laten samen een voordeel zien van € 0,5 miljoen op diverse budgetten waaronder voor centrale bedrijfsvoering en onderzoekskosten.

• De budgetten voor huisvesting en facilitaire ondersteuning laten een voordeel zien van € 0,3 miljoen. De voornaamste reden is dat er - vanwege het meer op afstand werken - een lager verbruik is geweest op de restauratieve voorzieningen zoals de catering en koffie/thee. Op de budgetten voor porti en repro is er een voordeel gerealiseerd van € 0,1 miljoen. • De werkplaatsen laten een voordeel zien van € 0,2 miljoen voordelig. Dit voordeel is onder andere te wijten aan lagere afschrijvingskosten doordat een aantal wagens later of nog niet zijn vervangen. Tevens is er een boekwinst gerealiseerd op de verkoop van een aantal afgeschreven voertuigen. • Per saldo resteert op diverse onderdelen uit de overige bedrijfsvoeringskosten een voordeel van € 0,1 miljoen.

Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

96

4. Paragrafen

97

4.1 Grondbeleid In deze paragraaf leggen wij verantwoording af over de behaalde resultaten binnen de grondexploitatie over het boekjaar 2021. Tevens verstrekken wij inzicht in de stand van de diverse grondexploitatieprojecten, zowel per balansdatum 31 december 2021 als tot het einde van de looptijd van het project. Ten behoeve van de jaarafsluiting zijn de exploitatieberekeningen opnieuw geactualiseerd. Dat betekent dat ze zijn doorgerekend tot het einde van de looptijd van het project, en dus naar eindwaarde zijn doorgerekend. Kosten en opbrengsten binnen de grondexploitaties die in 2021 niet zijn gerealiseerd, maar nog wel te verwachten zijn, worden doorgeschoven naar volgende jaren. Aan de hand van deze actualisatie worden plannen, daar waar wenselijk, opnieuw gefaseerd qua uitvoering. Voor grondexploitatieprojecten die een positief (eind)resultaat laten zien, is voor het per 31 december 2021 gerealiseerde deel binnen de Algemene Reserve Grondexploitatie (ARGE) het onderdeel winstneming gevormd. Dit gebeurt op basis van de Percentage of Completion (POC)-methode, conform de voorschriften van het BBV. Voor de grondexploitatieprojecten met een verwacht negatief (eind)resultaat is, op basis van de geactualiseerde gegevens, een voorziening gevormd voor het verwachte verlies. Dit eveneens conform de van toepassing zijnde waarderingsgrondslagen.

Visie gemeentelijk grondbeleid In de Nota Grondbeleid Gemeente Tilburg wordt grondbeleid gezien als een middel om gemeentelijke ambities uit andere beleidsterreinen te realiseren. Doelstellingen van het grondbeleid zijn: • het faciliteren en sturen van bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen; • het rechtvaardig verdelen van kosten en opbrengsten tussen gemeente en grondeigenaren; • het transparant maken en beheersen van de risico’s van ruimtelijke ontwikkelingen en projecten. De doelen die uit de ruimtelijke ambities voortkomen vallen grotendeels onder de programma’s Duurzame en Vitale stad. In het afwegingskader voor het grondbeleid stellen we ons de vraag in hoeverre een ruimtelijke ontwikkeling bijdraagt aan de realisatie van deze doelen. Tilburg kiest voor situationeel grondbeleid, waarbij per ontwikkeling wordt bepaald welke rol de gemeente inneemt om haar doelen te bereiken. De gemeente kiest afgelopen jaren bij de ontwikkelingen steeds meer voor een actief grondbeleid om de diverse ambities te realiseren, en koopt daar waar mogelijk (strategische) gronden en panden aan. Daar waar de gronden in bezit zijn van marktpartijen heeft de gemeente een actieve rol in het faciliteren van de ontwikkeling. Actuele ontwikkelingen De coronapandemie en de maatregelen hebben in 2021 geen effect gehad op de grondprijzen in de grondexploitaties.

De prijzen voor woningen zijn in 2021 juist flink gestegen en de vraag naar bedrijventerrein blijft groot. De gemeenteraad heeft op 13 december jl. de verstedelijkingstrategie vastgesteld. Als gevolg hiervan zijn de doelstellingen voor het woningbouwprogramma naar boven bijgesteld. Als gevolg van het arrest van Didam kunnen overheden niet langer zonder meer één op één grond verkopen aan één partij. De gemeente zal de wijze waarop ze onroerend goed uitgeeft structureel in overeenstemming moeten brengen met het Didam-arrest. Dit betekent dat in beginsel alle nieuwe uitgiftes van onroerende zaken via een openbare selectieprocedure zullen moeten plaatsvinden in combinatie met selectiecriteria die op die specifieke situatie van toepassing zijn. Alleen in de gevallen dat bij voorbaat vaststaat of redelijkerwijs mag worden aangenomen dat op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt, kan één-op-één uitgifte plaatsvinden. Ten aanzien van lopende projecten waarbij de gemeente reeds voor het Didam-arrest in onderhandeling was of op enigerlei wijze heeft gecontracteerd met een marktpartij, is een eerste voorlopige conclusie dat het arrest voor veel van deze projecten geen ingrijpende gevolgen heeft.

In veel gevallen dient echter naar aanleiding van het Didam-arrest wel overgegaan te worden tot openbare publicatie in combinatie met een reactietermijn voor derde partijen wat tot vertragingen kan leiden. Voor een beperkt aantal projecten geldt dat de gevolgen van het Didam-arrest meer complex kunnen zijn. Dit kan leiden tot risico’s op grotere vertragingen, omdat deze projecten niet zonder meer op dezelfde wijze kunnen worden voortgezet.

Samenvatting resultaat In de jaarrekening 2021 wordt de ARGE op een andere manier gepresenteerd. Waar tot voorheen altijd een vrije reserve gepresenteerd werd anno nu, worden vanaf nu alle toekomstige inkomsten en uitgaven in de tijd gefaseerd. Dat geeft een realistischer beeld weer van het verloop van de ARGE. Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

98

Algemene reserve grondexploitatie (ARGE) (x € 1 miljoen) Beschikbare reserves en voorzieningen Resultaat plannen Risicoreserve Overige mutaties huidig boekjaar Subtotaal ARGE Overige toekomstige reserveringen Overige toekomstige reserveringen per jaarschijf ARGE voor onderbandbreedte Onderbandbreedte Geoormerkte bijdrage Stadsforum Vrije ruimte ARGE na onderbandbreedte

Begroting 2022 116,2 -27,1 -43,8 -11,2 34,0 -20,6

13,4 -5,0 -2,7 5,7

Jaarrekening 2021 116,2 -40,0 -45,8 -8,9 21,5

2022

2023

2024

2025

21,5

9,5

7,2

9,9

0,0 21,5 -5,0 16,5

-12,0 9,5 -5,0 4,5

-2,3 7,2 -5,0 2,2

2,7 9,9 -5,0 4,9

4,6 14,5 -5,0 9,5

In het saldo van de Jaarrekening 2021 is de daadwerkelijke bijdrage Stadsforum cf. raadsbesluit verwerkt.

De vrije ruimte van de ARGE per 2025 is € 9,5 miljoen met een dip in 2023. Deze dip wordt zichtbaar door de nieuwe wijze van presenteren van de ARGE en wordt mede veroorzaakt door het openen van een nieuwe grondexploitatie waar de kosten vooruit lopen op de te ontvangen gemeentelijke bijdragen. In de januarinota kwam de ARGE in 2023 nog onder de bandbreedte uit. In de jaarrekening, waarin alle cijfers zijn verwerkt blijkt dat er aan het eind van het jaar enkele meevallers zijn in de werkelijke algemene kosten van het vastgoedbedrijf, de definitieve winstneming, afsluiting van de plannen en extra winstneming faciliterende plannen waardoor de ARGE ook in 2023 nog boven de bandbreedte blijft. Na 2023 wordt de ARGE weer aangevuld. Tot en met 2025 zijn er voldoende financiële middelen aanwezig binnen de reserve. Daarnaast hebben de volgende ontwikkelingen direct invloed op de vrij besteedbare reserve grondexploitatie (ARGE): De gemeenteraad heeft het project Koningswei geopend voor de ontwikkeling van ca. 367 woningen. Na het openen van de Grex is ten laste van de ARGE direct een verliesvoorziening getroffen van € 9 miljoen.

Deze wordt komende jaren gedekt uit gemeentelijke bijdragen waaronder de reserve herstructurering; Voorbereidingskrediet Woningbouwimpuls Stappegoor (€ 0,3 miljoen negatief) De gemeente heeft vanuit de Woningimpuls (WBI) van het Rijk een subsidie ontvangen van ca. € 10 miljoen ten behoeve van de ontwikkeling van ca. 1.000 betaalbare woningen in Stappegoor. In de ARGE is € 0,3 miljoen voorbereidingskrediet gereserveerd voor het onderzoek van een openbaar Stappegoorpark met semi-openbare atletiekaccommodatie; Afwaardering van strategische verwervingen ten laste van de ARGE; Toepassing meer verfijnde systematiek indexcijfers conform, zie paragraaf Parameters en uitgangspunten; Stijging risicoreservering met ca. € 2,0 miljoen door hogere risicoreservering Wijkevoort, bouw- en woonrijp maken en stijging renterisico.

Programma Wonen Gedurende 2021 is voor een bedrag van ca. € 8,6 miljoen grond verkocht ten behoeve van Woningbouw (o.a. Stappegoor Kazerneterrein, Burgerijpad, Dalem Stadsrand Noord, Reeshofweide). Op 13 december jl. is de stedelijke ontwikkelingsstrategie Wonen vastgesteld, waarin uitgegaan wordt van toevoeging van ten minste 1.500 woningen per jaar. Het woningaantal is naar boven bijgesteld omdat op basis van de laatste bevolkingsprognoses de behoefte aan woningen sterker stijgt dan aanvankelijk was aangenomen. De plannen worden bijgesteld om dit doel te halen. In 2025 willen we ten minste 16.250 woningen in voorbereiding hebben waarvan 5.000 in harde plannen. In 2021 zijn er in totaal 1.397 (bron CBS) nieuwe grondgebonden woningen en appartementen opgeleverd. Op basis van de inschatting van de komende woningbouwproductie (in 2021 werden 757 vergunningen verleend – bron BAG) is er nu geen aanleiding om het programma te herzien. Bij de eerstkomende Programmabegroting zal het gemiddelde meerjarenprogramma waarvan wordt uitgegaan opnieuw worden vastgesteld. Het gemiddeld programma van projecten zal moeten toenemen om aan de opgave vanuit de Update stedelijke ontwikkelingsstrategie wonen te kunnen voldoen. Bedrijven In het RRO-overleg worden regionaal afspraken gemaakt over de programmering van bedrijventerreinen. Hierbij is vraaggericht ontwikkelen het centrale uitgangspunt.

In de gemeentelijke grondexploitaties gingen we afgelopen jaren uit van een gemiddelde grondverkoop van circa 9 Ha per jaar. 99

In 2021 is voor een totaalbedrag van € 1,3 miljoen aan bedrijventerreinen verkocht (voornamelijk Tradepark Noord en een grondruiltransactie op Wijkevoort). Dit is in totaal ca. 1,99 ha. Komende jaren zal met name de verkoop van Wijkevoort bepalend zijn voor de grondverkoop. In 2022 zal het regionaal afsprakenkader herijkt worden. Bij de Perspectiefnota, c.q. de Programmabegroting 2023 zal het gemiddelde meerjarenprogramma opnieuw worden vastgesteld. Overige De planning van de uitgifte van kantoren en gronden voor bijzondere doeleinden hangt af van de voortgang van de individuele plannen. Deze ontwikkelingen zitten verwerkt in de desbetreffende grondexploitaties.

Parameters en uitgangspunten De prognose van de resultaten van de grondexploitatie wordt beïnvloed door plan specifieke en algemene uitgangspunten. Onderstaand zijn de gehanteerde uitgangspunten (parameters) op een rij gezet. Parameters Rentepercentage BIE Kosten verwerving, bouw- en woonrijp maken (indexering) Opbrengststijging (indexering): Tot en met 2021

Begroting 2022 0,161% 2,0%

Jaarrekening 2021 0,066% 6,0%

2,0%

2,0%

Bron Op basis van voorschriften BBV. Op basis van Outlook grondexploitaties Metafoor

Ontwikkeling netto besteedbaar huishoudinkomen en voorzichtigheidprincipe BBV na 10 jaar.

De markt voor grond-, weg- en waterbouw is overspannen. Er is slecht aan materialen en personeel te komen. Dit leidt ertoe dat er momenteel hogere kostenstijgingen zijn dan het reguliere langjarige gemiddelde van 2% die in alle projecten toegerekend wordt. In de Jaarrekening 2021 zijn met terugwerkende kracht de kosten voor bouw- en woonrijp maken met 6% geïndexeerd. Voor 2022 worden de kosten met 4% en 2023 en 2024 met 3% geïndexeerd. Gezien de huidige ontwikkelingen op de woningbouwmarkt kunnen ook de grondprijzen stijgen. Er wordt rekening gehouden met een opbrengstenstijging van 3% t/m 2024, in plaats van 1,5%. Parameters Kostenontwikkeling

2022 4,0%

2023 3,0%

2024 3,0%

2025-2031 2,0%

Bron Position paper parameters grondexploitatie 2022

Opbrengstenontwikkeling

3,0%

3,0%

3,0%

2,0%

Position paper parameters grondexploitatie 2022

Daarnaast is rekening gehouden met een afdracht aan de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen op basis van de door de raad vastgestelde Nota Systematiek Kostenverhaal Bovenwijkse Voorzieningen 2020. Deze afdracht wordt conform de BBV regels buiten het plansaldo van de grondexploitaties gehouden en wordt rechtstreeks uit de ARGE gedaan.

Totaal overzicht grondexploitaties Het resultaat van de grondexploitaties is weergegeven in onderstaande tabel. Beschikbare reserves en voorzieningen Begroting (bedragen x € 1 mln.) 2022 Algemene reserve grondexploitatie (ARGE) 9,0 Reserve Tussentijdse winstneming 21,6 Totaal Algemene Reserve grondexploitatie 30,6 Voorziening verliesgevende plannen Reserve risico's grondexploitatie Jaarstukken 2021 Gemeente Tilburg

43,1 42,5 100

Jaarrekening 2021 9,0 21,6 30,6

Verschil

43,1 42,5

0,0 0,0

0,0 0,0 0,0