01-3 Jaarstukken 2022 - versie 1 juni 2023

Wat kan beter 1. 2. 3. 4.

5.

6.

7. 8.

Het in kaart brengen van concrete resultaten in de aanpak van ondermijnende criminaliteit, zowel kwalitatief als kwantitatief, om zo de effectiviteit van de aanpak van ondermijnende criminaliteit goed te kunnen onderbouwen. De invoering Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) is, net als de invoering van de Omgevingswet, uitgesteld tot 1-1-2024. De implementatie en voorbereidingen worden in 2023 voortgezet. De samenwerking met onderwijsinstellingen op het thema cybercriminaliteit is nog te weinig van de grond gekomen. De aandacht voor en aanpak van polarisatie en radicalisering. Het is onzeker hoe economische recessie, ongenoegen in de samenleving, polarisatie, (religieus) extremisme en toestroom van vluchtelingen samenhangen en elkaar beïnvloeden. De samenwerking met partners is goed en vanuit het ‘Netwerk SOMS’ (Sociale Onrust, Maatschappelijke Spanningen) zijn er trainingen en bijeenkomsten geweest voor diverse (eerstelijns) professionals. De combinatie van kennis delen en netwerken onderhouden maakt dat we zo goed als mogelijk signaleren wat er op dit gebied speelt en kunnen handelen als dat nodig is. Het aantal meldingen van overlast zwervers. We zien een forse toename van het aantal overlastmeldingen door zwervers (+91% ten opzichte van 2017). We zetten onverminderd gebiedsgerichte- en persoonsgerichte interventies in om de overlast te verminderen.

Denk hierbij aan winteropvang, etc. (Zie ook Inclusieve Stad/ ingrijpen bij crisis en onveiligheid.) Het aantal meldingen geweldsincidenten (-3%) en straatroven (-26%) is lager dan in 2017, maar ten opzichte van 2021 is het aantal meldingen straatroven gestegen met 18 en het aantal meldingen geweldsincidenten met 52. Dit vraagt blijvende aandacht en inzet vanuit gemeente en politie. Zo is ons veiligheidsbeleid gericht op een combinatie van preventie en repressie waarbij we vaak een regisserende rol hebben. Een voorbeeld hiervan is de publiekscampagne en inleveractie om het wapenbezit onder jongeren tegen te gaan. Het aantal meldingen drugs-/drankoverlast (+36%) en overige overlast (+35%) is gestegen. Er wordt extra inzet gepleegd om het aantal meldingen te verminderen, maar dit is nog niet zichtbaar in de cijfers. Gemeentelijke crisisbeheersing: In afwachting van de regionale doorontwikkeling bevolkingszorg is er voor gekozen om niet te investeren in een kennisuitbreiding van het huidige bestand medewerkers crisisbeheersing.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van bewoners en bezoekers Subdoel: minder criminaliteit

71

Indicatoren

Aantal misdrijven huiselijk geweld

Bron

Streefwaarde (eind 2022)

2019

2020

2021

2022

politie

afname van 5% t.o.v. 2017

403

381

383

295

-7% 112

-12% 82

-11% 134

-32% 150

-31% 8.688

-49% 8.682

-17% 8.388

-7% 9.488

-3%

-3%

-6%

6%

afname t.o.v. 2017 Aantal misdrijven zeden

afname van 5% t.o.v. 2017

afname t.o.v. 2017 Aantal overige delicten*

afname t.o.v. 2017

afname t.o.v. 2017

* Onder overige delicten verstaan we onder andere: diefstal van brom-, snor-, fietsen, vernieling, fraude, winkeldiefstal, diefstal uit garage/tuinhuis, zakkenrollerij, drugshandel en mensenhandel etc.

Bron

Streefwaarde (eind 2022)

2019

2020

2021

2022

Positie onveilige steden (AD misdaadmeter)*

AD

uit top 20 blijven

-

-

-

-

Aantal woninginbraken

politie

afname van 5% t.o.v. 2017

381

354

392

322

-42% 20

-46% 13

-41% 18

-51% 8

0% 79

-35% 52

-10% 31

-60% 49

+20% 1.442

-21% 1.410

-53% 1.273

-26% 1.325

+6%

+4%

-6%

-3%

Indicatoren

afname t.o.v. 2017 Aantal overvallen

afname van 10% t.o.v. 2017

afname t.o.v. 2017 Aantal straatroven

afname van 10% t.o.v. 2017

afname t.o.v. 2017 Aantal geweldsincidenten (openlijke geweldpleging, bedreiging, mishandeling)

afname van 5% t.o.v. 2017

afname t.o.v. 2017

*sinds mei 2019 is geen nieuwe versie van de misdaadmeter van het Algemeen Dagblad beschikbaar gekomen.

Subdoel: verminderen van de overlast Indicatoren

Aantal meldingen overlast van jongeren/jeugd

bron

Streefwaarde

2019

2020

2021

2022

politie en CMP/Fixi

afname t.o.v. 2017

1.637

2.417

2.352

1.866

afname t.o.v. 2017

+11% 1.132

+63% 1.183

+59% 1.270

+26% 1.495

+2% 814 +86% 857

+6% 959 +119% 1.030

+14% 632 +45% 922

+34% 836 +91% 977

+20% 1.065 +1% 6,36

+44% 1.503 +42% -

+29% 1.798 +70% 6,2

+36% 1.432 +35%

afname t.o.v. 2017 Aantal meldingen overlast van een verward/ overspannen persoon afname t.o.v. 2017 Aantal meldingen overlast zwervers afname t.o.v. 2017 Aantal meldingen drugs/drankoverlast afname t.o.v. 2017 Overige overlast** afname t.o.v. 2017 Heeft u in uw buurt overlast (van het gedrag) van anderen? *

afname t.o.v. 2017 afname t.o.v. 2017

afname t.o.v. 2017 LEMON (tweejaarlijks)

Betere score t.o.v. 2017

* dit betreft een rapportcijfer, hoe hoger de score, hoe positiever de reactie

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

72

-

** Onder overige overlast verstaan we onder andere: overlast (rest categorie overlast door verward/overspannen persoon, jeugd, prostitutie, zwervers, afsteken vuurwerk en stank/rook/stof), burengerucht en huisvredebreuk.

Subdoel: verminderen onveiligheidsgevoelens Indicatoren

bron

Streefwaarde

2017

2019

2021

Gemiddeld rapportcijfer veiligheidsbeleving*

LEMON (tweejaarlijks)

7,28

7,33

7,02

Denkt u dat de criminaliteit in de afgelopen 12 maanden is toegenomen of afgenomen? **

LEMON (tweejaarlijks)

5,38

5,25

4,95

Gemiddeld rapportcijfer voor vermijdingsgedrag***

7,29 7,37 LEMON (tweejaarlijks) * hoe hoger de score, hoe positiever de reactie. Dit bestaat uit: hoe veilig voelt u zich overdag bij u in de buurt, hoe veilig voelt u zich 's avonds bij u in de buurt, hoe veilig voelt u zich in Tilburg? ** bij deze score staat een 1 voor sterk toegenomen en een 10 voor sterk afgenomen, een score van 5 staat voor ongeveer stabiel gebleven. *** hoe hoger de score hoe positiever de reactie. Dit bestaat uit: 's avonds de deur niet open doen, omlopen of omrijden om onveilige plekken te vermijden, hoe veilig voelt u zich als u 's avonds bij u in de buurt op straat loopt, hoe veilig voelt u zich als u 's avonds alleen thuis bent, bent u bang om zelf slachtoffer te worden van criminaliteit?

7,32

Wat heeft het gekost - financiën Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2022

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

33.058

35.690

34.008

1.683 V

Baten

-382

-3.248

-1.948

1.300 N

32.677

32.442

32.060

382 V

Toevoeging reserves

0

200

200

0

Onttrekking reserves

-364

-842

-842

0

Saldo reserves

-364

-642

-642

0

32.313

31.800

31.417

382

Openbare orde en veiligheid x € 1.000

Saldo van lasten en baten

Totaal

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

V

Bedrag

Niet corona gerelateerde meldingen Overheveling budget pilot gesloten coffeeshopketen Tilburg neemt samen met 9 andere gemeenten deel aan het experiment gesloten coffeeshopketen. Dit experiment moet duidelijk maken of legale levering, inkoop en verkoop van cannabis mogelijk is. Voor de experimenteerfase van dit project ontvangt Tilburg € 695.000 via decentralisatie uitkeringen. Inmiddels hebben we de helft ontvangen maar de experimenteerfase is uitgesteld waardoor de meeste kosten pas vanaf 2023 gemaakt zullen worden. Bij de Najaarsbijstelling is er al € 100.000 overgeheveld naar 2023 en € 100.000 naar 2024. Voorgesteld wordt om het restant budget over 2022 over te hevelen naar 2023 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.

67 V

Overige afwijkingen Vrijval technische overhevelingen (151 V) Als gevolg van te sterke wind op oudjaarsdag konden de geplande vuurwerkshows in de Piushaven en de Reeshof voor de 3e keer op rij niet doorgaan. Doordat alle voorbereidingen al waren getroffen en het vuurwerk was ingekocht leidt dit tot een beperkt voordeel van € 57.000 (57 V)

315 V

73

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Er is minder uitgegeven op de specifieke uitkering voor de preventieve aanpak BOTOC (Breed offensief tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit) dan vooraf begroot en daarnaast is de einddatum voor het inzetten van de specifieke uitkering verlengd naar 31 december 2023. De niet bestede middelen schuiven door naar 2023 (383 V/N) Doordat de inhoud van het experiment goed verhuurderschap is gewijzigd is de einddatum voor het inzetten van de specifieke uitkering verlengd naar 31 december 2023. De niet bestede middelen schuiven door naar 2023 (313 V/N) De einddata voor de specifieke uitkeringen Versterkingsgelden 2021 en 2022 zijn verlengd waardoor de niet bestede middelen doorschuiven naar 2023 (258 V/N) De einddatum van de subsidie voor de versterking van de wijkaanpak is met een jaar verlengd waardoor de niet bestede middelen doorschuiven naar 2023 (140 V/N) De subsidie aan Radar voor de uitvoering van de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen is verhoogd in lijn met de verhoging van de rijksmiddelen. Budgettair is dit nog niet verwerkt waardoor dit op dit veld tot een nadeel leidt van € 48.000.

Het voordeel wordt gemeld op het veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen (48 N) Veiligheidsregio Midden-West Brabant (VRMWB): een nadeel van € 259.000 op de VRMWB die is ontstaan door de afrekening van de Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) (240 V/499 N) Er is een extra bus door het AFAC ingezet om de overlast van fietsen in het centrum aan te pakken. De kosten zijn gedekt uit extra inkomsten voor het afhalen van fietsen (60 N/105 V) Lagere personeelslasten (255 V) Diversen (114 V)

Bedrag

Totaal afwijkingen

382 V

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren

Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren) Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners) Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners) Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte, per 1.000 inwoners)

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

74

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

30 3,6 7,1 1,8 8,1

20 2,8 6,7 1,6 8,3

20 2,2 6,5 1,8 8,5

n.b. 3,2 6,7 1,4 8,0

Aantrekkelijke leefomgeving Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1.

De Routekaart Archeologisch Erfgoed 2022-2025 vastgesteld door College, waardoor helder is wat binnen dit veld belangrijk is en waaraan gewerkt wordt. 2. Het proces voor aanwijzing stadsgezicht Hasseltplein is constructief verlopen, waardoor bescherming conform raadsmotie mogelijk is (definitief in 2023). 3. Uitvoering Subsidieregeling Gevelverbetering is conform planning verlopen. Regeling is afgelopen, met uitloop van projecten en evaluatie in 2023. 4. In 2022 is een plan opgesteld en zijn de kosten geraamd voor het verder verbeteren van de toegankelijkheid- van gemeentelijke gebouwen. Bij de programmabegroting 2023 heeft de raad het hiervoor benodigde budget toegekend en in 2023 zal met de realisatie van de maatregelen worden begonnen. Met Toegankelijk Tilburg en Stichting Zet vindt hierover afstemming plaats. 5. De Omgevingswet is op 14 maart 2023 in de eerste kamer aangenomen. Dit betekent dat de Omgevingswet op 1 januari 2024 dan eindelijk echt van start gaat. De gemeente Tilburg is mede-indiener geweest van een motie op de VNG van de ALV. Deze heeft zeker geholpen in de discussie voor tijdige duidelijkheid. Dit jaar dus de voorbereiding richting de vastgestelde datum inwerkingtreding. 6. De verantwoordelijkheden voor de invoering van de Omgevingswet zijn veelal in de lijn belegd, de aansturing van de inhoud is daarmee op de juiste plek 7.

Er is verder gewerkt aan het verstedelijkingsakkoord voor de Stedelijke Regio Breda – Tilburg (SRBT). Dit wordt in de vorm van een ontwikkelstrategie in 2023 afgerond en in afspraken vertaald met Rijk en Provincie. 8. Er is verder uitvoering gegeven aan activiteiten uit de Update Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen. Het koersdocument Oostflank SRBT is in concept gereed en wordt naar verwachting medio 2023 door de raad vastgesteld. Het gebiedsperspectief Groenewoud bevindt zich in een vergevorderd stadium en wordt begin 2023 afgerond. Ook is gestart met de voorbereidingen voor het gebiedsperspectief Noord. 9. De actualisatie van de Omgevingsvisie 2040 is gestart met het in beeld brengen van de wettelijke benodigde en inhoudelijk wenselijke aanpassingen vanwege de ontwikkelingen sinds de vaststelling in 2015. 10. Het kenniskwartier is onderdeel van de grootschalige woningbouwgebieden in Nederland en in dat kader zijn aan Tilburg rijksmiddelen toegekend voor mobiliteitsmaatregelen. Progressie is geboekt op diverse deelopgaven in het Museumkwartier zoals geformuleerd in het Werkdocument Gebiedsagenda Museumkwartier . 11. Ter uitvoering van het collegebesluit van 20 juli 2021 heeft een marktverkenning plaatsgevonden ter voorbereiding van een aanbesteding om een nieuwe depotvoorziening Textielmuseum te laten realiseren door een gespecialiseerde marktpartij.

Uit deze marktverkenning is gebleken dat het verstandiger is om de realisatie van de depotvoorziening gelijk op te laten lopen met de herontwikkeling van het Textielmuseum en Drögegebouw en nog geen aanbesteding te starten voor de depotvoorziening.

Wat kan beter 1. 2. 3. 4. 5.

Bij het onderdeel openbare ruimte is het nog niet gelukt om indicatoren te formuleren in het kader van het Meerjarenprogramma Openbare Ruimte. Binnen de keten openbare ruimte ligt de eerste prioriteit nu bij het verhogen van de productie. Daarvoor loopt een ontwikkeltraject. Routekaart Ruimtelijk Erfgoed verschoven naar 1e kwartaal van 2023. De gerenoveerde panden in de Spoorzone (Hall of Fame en Broedplaats fase 1) zijn iets later dan gepland opgeleverd en in gebruik genomen. Mindlabs is eind 2022 deels opgeleverd en eind januari 2023 geheel. Niet gepland in 2022 waren de werkzaamheden als gevolg van de Oekraïne crisis, met name het zoeken en realiseren van opvanglocaties heeft veel uren gekost en deze inzet heeft invloed gehad op de reguliere werkzaamheden binnen dit veld (deel maatschappelijk vastgoed). Voor de Omgevingswet zijn we in grote mate afhankelijk van landelijke ontwikkelingen. Zaken die niet of niet goed opgeleverd worden hebben waarschijnlijk grote impact op ons niveau van dienstverlening. Dit betekent dat er extra handjes nodig zijn om het niveau van dienstverlening te waarborgen. 75

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: De omgeving waarin we wonen, werken en recreëren draagt bij aan de vitaliteit, gezondheid en de veiligheid

De leefomgeving draagt bij aan het behalen van doelen op tal van terreinen, niet alleen aan de doelen van Vitale stad maar ook aan het realiseren van doelen binnen de Duurzame en Inclusieve stad. Andersom richten veel velden zich niet primair op het bevorderen van de aantrekkelijkheid van de leefomgeving maar dragen er wel aan bij. Met de uitvoering van onze projecten maken we de stad steeds veiliger en is de openbare ruimte meer en meer bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering. Met de juiste inrichting bevorderen we de biodiversiteit, nodigen we uit tot spelen en ontmoeten en dragen we ook bij aan een aantrekkelijke stad voor bezoekers. De nadruk ligt op de aantrekkelijkheid, toegankelijkheid en beleving van de openbare ruimte en de relatie daarvan met de waardering die de gebruiker heeft voor die openbare ruimte. Indicatoren die uitdrukken hoe ingrepen in de openbare ruimte bijdragen aan deze onderliggende doelen, beschrijven we onder meer bij het veld Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit. Doel: Ruimtelijk erfgoed draagt bij aan de herkenbaarheid, aantrekkelijkheid en identiteit van de Tilburg Met de

zorg voor het ruimtelijk erfgoed (cultuurhistorisch en archeologisch) in de gemeente dragen we bij aan de herkenbaarheid én aantrekkelijkheid van de dagelijkse leefomgeving en aan de verschillende identiteiten van stad en dorpen. We dragen daarmee bij aan ruimtelijke kwaliteit en beleving voor en door onze burgers en bezoekers. Indicatoren

Waardering van het ruimtelijk erfgoed door inwoners

Bron

Streefwaarde

2018

2020

2022

inwonersenquete (tweejaarlijks)

*

**

6,3

6,5

Doel: Gemeentelijk maatschappelijk vastgoed is toekomstbestendig, functioneel en toegankelijk Indicatoren Bron 2021 2022 Streefwaarde

Onderhoudsscore van het gemeentelijke vastgoed Huurderstevredenheid

Percentage gebouwen dat voldoende tot goed toegankelijk is Percentage CO2-reductie t.o.v. 2019

2023

2024

NEN 2767

3

3

3

3

3

Klanttevredenheidsonderzoek (KTO) (tweejaarlijks) Inventarisatie Stichting Zet

7

nog niet gemeten

nulmeting uitgevoerd: 6,8

geen meetmome nt

7

100%

61%

75%

85%-90%

95-100%

n.n.b.

-2%

-2%

Erbis en Fastlane

-2% per jaar

n.n.b. = nog niet bekend

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

76

-11,8%

Wat heeft het gekost - financiën Aantrekkelijke leefomgeving x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2022

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

34.210

41.734

36.612

5.122 V

Baten

-17.309

-24.146

-22.553

1.593 N

Saldo van lasten en baten

16.902

17.588

14.058

3.529 V

Toevoeging reserves

146

148

198

50 N

Onttrekking reserves

-6.571

-8.468

-6.028

2.441 N

Saldo reserves

-6.425

-8.320

-5.830

2.490 N

Totaal

10.476

9.268

8.229

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

1.039

Bedrag

Niet corona gerelateerde meldingen Overheveling Kerkenvisies Op basis van onze aanvraag is in 2021 voor een ‘kerkenvisie’ een bijdrage van € 50.000 via het gemeentefonds beschikbaar gesteld. We willen in meerdere, kleinschalige projecten samenwerken met inwoners. Dat zal meerdere jaren bestrijken. Tot en met 2022 hebben nauwelijks uitgaven plaatsgevonden. Vanwege de pandemie en de naweeën daarvan konden weinig projectvoorstellen worden uitgewerkt. De uitgaven zullen in 2023 en 2024 plaatsvinden en gekoppeld zijn aan projecten die bijdragen aan kennis en dialoog over religieus erfgoed.

47 V

Voorgesteld wordt om het restant van de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen voor de kerkenvisies tot een bedrag van € 47.000 over te hevelen naar 2023 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening. Veiligheidsmaatregelen Willem II Stadion Bij het raadvoorstel van 13 december 2021 inzake de uitgifte in erfpacht van het stadion is er een subsidiebedrag gereserveerd uit de algemene reserve voor de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen uit het rapport van Stadium Consultancy. Deze subsidie à € 1,5 miljoen wordt definitief uitgekeerd als het geheel van alle maatregelen is gerealiseerd en dat is naar verwachting in 2023.

1.500 V 1.500 N

Overschrijding op onderhoud gemeentegebouwen Er is in 2022 meer besteed aan onderhoud van gebouwen. Er zijn hogere kosten voor noodzakelijk storingsonderhoud vanwege het intensieve gebruik na 2 gedeeltelijke sluitingsjaren door corona-maatregelen en er zijn méér inspecties uitgevoerd, waardoor ook meer gebreken geconstateerd en hersteld zijn (bij elkaar 893 N). Ook zijn er prijsstijgingen (10%) bij onder-aanneming die gedurende het jaar zijn ontstaan voor niet geplande werkzaamheden (233 N). Verder is er werk, wat in 2021 gepland was, maar nog niet uitgevoerd was in 2021, alsnog in 2022 uitgevoerd, terwijl de kosten van het programma voor 2022 ook nagenoeg volledig in 2022 verantwoord zijn (371 N). Omdat het werk gepland in 2022 bijna geheel is uitgevoerd, is er minder overloop naar 2023. De hogere kosten waren niet eerder zichtbaar omdat in het contract met de externe onderhoudspartij alle werkzaamheden in één opdracht verwerkt zijn. In 2023 wordt een verbetertraject ingezet om dit tussentijds scherper in beeld te hebben en te kunnen bewaken. Het structureel effect van de geplande werkzaamheden is in de meerjarenbegroting opgenomen. Aan de batenkant zijn er uitkeringen van de verzekering ontvangen ter dekking van schades (60 V) en compensatie voor de BTW bij sportaccommodaties (100 V) en niet geraamde subsidiebijdrage voor monumentaal onderhoud (46 V).

1.292 N

77

V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overige afwijkingen

-

-

-

-

-

-

-

Vrijval technische overhevelingen (1.661 V) Als gevolg van een lagere besteding in 2021 zijn diverse bewonersbudgetten in de vorm van subsidies aan dorps- en wijkraden lager vastgesteld (32 V) Het transport van het Willem II stadion is, ten opzichte van de melding in de najaarsbijstelling 2022, vertraagd met 2 maanden, wat heeft geleid tot extra huuropbrengsten en overige bijdragen van circa € 237.000. Daarnaast zijn er € 83.000 aan extra advieskosten gemaakt ten opzichte van de melding in de tussenrapportage 2022 (154 V) Er is meer inzet gevraagd voor de gebouwenexploitatie dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Dossiers waar o.a. extra tijd in is gegaan zijn de verhuring van de winkelplint, de realisatie en verhuring van Mindlabs, de Broedplaats, de verkoop van het Willem II stadion, het project verduurzaming gemeentegebouwen en de Oekraïnecrisis. Het aantal improductieve uren (verlof) lag fors lager dan begroot, dat resulteert op dit veld in hogere kosten. Op het veld Algemene baten en lasten staat een positief nacalculatieresultaat van het tijdschrijven, wat deels hierop betrekking heeft. In 2023 wordt in beeld gebracht wat de structurele effecten zijn en hoe hierop bijgestuurd kan worden (381 N) Vertraging nieuwbouwprojecten Parkeergarage Zwijsen, Broedplaats fase 1 en Hall of Fame.

Deze gebouwen zijn later opgeleverd dan gepland, wat een negatief effect heeft op het resultaat van de gebouwenexploitatie in 2022 (492 V/616 N) De gemeente ontvangt voor het merendeel van de zonnepanelen op haar gebouwen een SDE-subsidie. Deze regeling biedt een vergoeding voor iedere opgewekte kilowatt-uur zonnestroom. De hoogte van deze vergoeding is echter afhankelijk van de actuele electriciteitsprijs in de markt. Waarbij geldt hoe hoger de marktprijs, des te lager de vergoeding. De prijs voor electriciteit is het afgelopen jaar zo sterk gestegen, dat de vergoeding € 171.000 lager uitviel dan in onze begroting was opgenomen. Bij de tussenrapportage 2023 en de begroting 2024, zullen de structurele gevolgen van deze prijsontwikkeling worden bezien (171 N) De overige afwijkingen op de gebouwenexploitatie betreffen diverse overige afwijkingen, waaronder o.a. tijdelijke fietsenstalling Schouwburg (59 V/N), hogere verzekeringspremies (95 N) en een correctie op de reserve kapitaallasten (58 V/ 53N) (466 N/316 V) In verband met wederom uitstel van de invoeringsdatum van de Omgevingswet (tot 1 januari 2024) lopen de activiteiten en projecten om de wet te implementeren langer door. Dit leidt tot lagere lasten in 2022. Pas in de meicirculaire 2022 heeft het Rijk € 1,3 miljoen voor de invoering van de Omgevingswet toegekend.

Deze middelen zijn vooral ingezet voor programma- en implementatiecapaciteit. Door de late toekenning en uitstel van de wet zijn deze niet volledig benut. De inzet van € 402.000 uit de RI0 is in 2022 niet nodig geweest. Een bedrag van € 985.000 blijft via de technische overheveling beschikbaar voor implementatiekosten in 2023. Deze middelen zijn nodig om de invoering van de wet in 2023 op volle kracht door te kunnen zetten, mede gezien het feit dat het Rijk de verdeling van de invoeringsmiddelen voor 2023, 2024 en 2025 pas bij de mei- of septembercirculaire 2023 bekend maakt (402 V/N) Minder ambtelijke inzet voor het aanpassen van bestemmingsplannen, met name op ondersteunen, digitaliseren, publiceren en gegevens RO beheer (243 V) Inzet op Omgevingswet is hoger dan geraamd. Een deel van deze inzet is verrekend met de middelen van het Programmateam Omgevingswet wat niet in de begroting was opgenomen (84 N/127 V) Het budget voor restauraties monumenten niet volledig besteed. Voor restauraties zijn mindersubsidieaanvragen gedaan dan voorgaande jaren. Er is voor € 7.000 subsidie verleend. De oorzaken zijn niet scherp in beeld, deels ligt het waarschijnlijk aan het succes van de Subsidieregeling Gevelverbetering die inmiddels is afgelopen.

Ook onbekendheid kan een oorzaak zijn hoewel eigenaren er steeds op worden gewezen (169 V) Bij de Tussenrapportage zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor onder meer de voorbereiding van het verstedelijkingsakkoord voor extra ambtelijke inzet en externe expertise. De benodigde ambtelijke inzet is toch binnen de bestaande ambtelijke capaciteit gerealiseerd, wat tot een voordelig resultaat heeft geleid (350 V/28 V) De middelen die beschikbaar zijn gesteld in de programmabegroting 2021 voor visies en verkenningen Museumkwartier en Verbinding Stadspark Oude Dijk - Moerenburg laten zich moeilijk plannen doordat we sterk afhankelijk zijn van de interactie met de stad en de partners en zijn niet ingezet in 2022. Met ingang van 2023 zijn er middelen beschikbaar voor visies en verkenningen via het FSO en wordt integraal afgewogen voor welke visies en verkenningen deze middelen worden ingezet. In de jaarrekening komen

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

78

Bedrag

2.284 V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

-

-

Bedrag

deze restant middelen opnieuw beschikbaar in de vrij besteedbare ruimte van de reserve Fonds Stedelijke ontwikkeling (285 V/N) Doordat de realisatie van een aantal projecten en werken vertraging heeft opgelopen ten opzichte van de originele planning blijven de restant middelen € 44.000 conform bestaand beleid beschikbaar voor afronding van deze projecten. Daartoe lopen ze via de reserve Meerjarenprogramma openbare ruimte over naar 2023 (44 V/N). Op dit veld is er een voordeel in de exploitatie (240 V). Zie voor een verdere toelichting het veld Fysieke basiskwaliteit. Diversen (190 V)

Totaal afwijkingen

1.039 V

79

Economie, cultuur en evenementen Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan We realiseren de economie van de toekomst

1.

In een aantal programma’s (de “Regio Deal” en de “MKB Deal” met Rijk en Provincie en het Smart MKB programma van Midpoint) worden MKB bedrijven geholpen (o.a. door Midpoint en Station88) bij de digitalisering en verduurzaming van hun bedrijf. Dat gebeurt door middel van coaching en in proeftuinen en innovatiehubs. In 2022 ging het om meer dan 250 bedrijven. In november is bij het Rijk een voorstel ingediend voor een nieuwe Midden-Brabantse Regio Deal. In februari 2023 werd bekend dat het Rijk € 12,5 mln. voor de Regio Deal heeft gereserveerd. 2. De Spoorzone wordt vanuit economisch perspectief doorontwikkeld tot een Innovatiedistrict waarin de incubatie en groei van kennisintensieve en datagedreven bedrijvigheid - in verbinding met de vestiging van onderwijs- en kennisinstellingen, cultuur, creatieve makers en horeca - wordt versneld. In 2022 is hiervoor een businessplan ontwikkeld. Concreet namen in 2022 de eerste starters hun intrek in Gebouw 90. Voor doorgroeiers hebben we Deprez aangekocht. Het aantal projecten en partners van Mindlabs is toegenomen (er zijn eind 2022 30 partners) en vrijwel alle m2 zijn inmiddels verhuurd. 3. De raad heeft in november besloten om voor Wijkevoort het campusprofiel “digitalisering zichtbaar en tastbaar maken” verder uit te werken tot een volwaardig concept met de bijbehorende ontwikkelstrategie, ter besluitvorming in 2023. 4.

Om handen en voeten te geven aan de economische propositie voor de Stedelijke regio Breda-Tilburg (SRBT) is in 2022 samen met stakeholders een selectie gemaakt van drie kansrijke living labs die in 2023 verder worden uitgewerkt. 5. Voor het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie was 2022 vooral een jaar van zaaien en het leggen van een stevige basis voor uitvoering in het veld.  Het interne en externe netwerk werd groter en steviger. In 2022 zijn extern in het bijzonder afspraken in gang gezet over de rol die de Omgevingsdienst (300 fte) kan spelen om de transitie naar een circulaire economie te versnellen.  Er is een handboek opgesteld met een plan van aanpak voor het realiseren van Circulaire Economie als economische kans.  Via de Green Deals Kanaalzone en Loven wordt een gebiedsgerichte aanpak uitgewerkt, waarbij energietransitie en circulaire economie samen opgaan. We versterken en bestendigen onze economische basis 6. Er is een herstelprogramma uitgevoerd voor de door corona hard getroffen sectoren: detailhandel, horeca en evenementen. Naast 50 begeleidingstrajecten hebben we 7 innovatievouchers en 30 digitaliseringsvouchers beschikbaar gesteld. Aanvullend zullen in 2023 energiescans worden uitgevoerd bij MKB bedrijven, o.a. in de detailhandel. 7.

Voor een effectievere ondersteuning van impactvolle start ups is in 2022 samen met Midpoint en kennisinstellingen een actieplan opgesteld dat de betrokken partijen in 2023 samen in uitvoering zullen nemen. We geven bedrijven (kwantitatief en kwalitatief) de ruimte om te ondernemen. De resultaten op ruimtelijk-economisch gebied zijn weergegeven bij het Veld Ruimte voor Wonen, Werken en Mobiliteit We werken aan een dynamisch en inspirerend ondernemings- en vestigingsklimaat 8. In 2022 is de evenementensector weer opgestart na corona. Er heeft een groot en gevarieerd aanbod aan evenementen plaatsgevonden. In 2022 hebben we een richtlijn Verduurzamen Evenementen opgesteld en een helpdesk gerealiseerd om organisatoren te helpen bij het opstellen van een duurzaamheidsplan. Ook hebben we nieuw talent met ondernemersadvies ondersteund. 9. De tweede beleidsperiode citymarketing (2019-2022) is in 2022 afgerond. Het citymarketingbeleid en Marketing Tilburg zijn goed verankerd in de stad. De raad heeft in 2022 besloten dat we de komende jaren doorgaan met de inzet op citymarketing en dat we het merk Tilburg (sociaal x experimenteel = creatie) actief gaan uitdragen. Cultuur

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

80

10. De Uitvoeringsagenda van Cultuur raakt ons; cultuurplan Tilburg 2021-2024 en het herstel van de cultuursector na corona stonden in 2022 centraal met de volgende resultaten:  Totstandkoming Tilburgs Mediabeleid 2023-2026;  Het programma-aanbod van Het Zuidelijk Toneel, Corpo Maquina en Fashionclash in het EUproject ForwArt in Tilburg Noord (cultuur met sociale impact);  De groeiende aandacht in het onderwijs voor inzet van cultuurcoaches in de wijk;  De realisatie van het Muziekhuis en het Kessels Museum (erfgoed);  Realisatie verbouwing Hall of Fame;  Totstandkoming vrije ruimtes: Metro (Theaters Tilburg) en De Nachtzuster (Stichting Ateliers Tilburg).  De visie voor Cultuur in het publieke domein (Cupudo) is in 2022 voorbereid.  Uit het Corona Herstelfonds Tilburg ter grootte van € 3 miljoen, is aan 21 verzoeken in totaal een bedrag van € 2.150.177 toegekend (het coronaherstelfonds loopt door in 2023).

Wat kan beter

We realiseren de economie van de toekomst

1.

Enkele initiatieven uit de uitvoeringsagenda Versterking Next Economy op het gebied van verduurzaming en talentontwikkeling zijn later gestart door de Coronacrisis. Dit valt nog binnen de looptijd van de agenda (t/m 2023 met uitloop naar 2024). 2. Zowel de hardware (fysieke broedplaatsen) als software (programmatische ondersteuning) voor start ups in Spoorzone heeft vertraging opgelopen. De oplevering van gebouw 84 is pas voorzien in het voorjaar van 2023 en de voorbereiding van een maatwerk aanpak voor digi-startups heeft meer afstemming gekost, waardoor de uitvoering pas in 2023 start. 3. Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie: kansen op het gebied van inkoop (in alle onderdelen) en rondom circulair bouwen zijn in 2022 nog niet opgepakt omdat de capaciteit nog moet worden ingeregeld. We werken aan een dynamisch en inspirerend ondernemings- en vestigingsklimaat 4. Vanwege een nadere verkenning van mogelijke risico's hebben wij meer tijd genomen om het paraplubestemmingsplan detailhandel als ontwerpbestemmingsplan vast te stellen. Dit zal in 2023 plaatsvinden. 5. Het was de bedoeling om de economische spin-off van evenementen te monitoren, samen met Platform Binnenstadsmanagement BRO, TU Eindhoven en 4 andere steden. Omdat de meerderheid van ondernemers niet wilden deelnemen is deze monitor niet van de grond gekomen. Cultuur 6.

Fair pay, eerlijke beloning, voor inzet van zpp-ers in het het culturele veld; 7. Na de impact van corona zijn de inflatie en de stijgende energiekosten nieuwe opgaven in de financiële positie van instellingen. Impact corona 8. De impact van corona op het bedrijfsleven, in het bijzonder op horeca, evenementen en cultuur, werkt nog altijd door. De sectoren zijn weer ‘open’ na corona, maar de gevolgen van de pandemie zijn nog altijd voelbaar. Zo moet het publiek opnieuw zijn weg vinden naar podia en musea en heeft er uitstroom van personeel plaatsgevonden naar andere sectoren waardoor er op meerdere functies in de sectoren krapte is aan personeel.

81

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Economie, cultuur en evenementen dragen bij aan de brede welvaart in Tilburg

Tilburg versterkt haar economisch, sociaal-cultureel en ecologisch kapitaal in een goede balans met elkaar. Indicator Bron Streefwaarde 2019 2020 2021 2022 Duurzaamheidsscore Nationale Jaarlijkse 48,3 49,6 50,1 51,8 van Tilburg rank: 275 rank: 256 rank: 202 Monitor stijging op de Duurzame ranglijst van (van 355) (van 355) (van 352) Gemeenten alle gemeenten Doel: We realiseren de economie van de toekomst De wendbaarheid en weerbaarheid van de Tilburgse economie nemen toe. Indicator

Bron

Streefwaarde 2022

2019

2020

Toegevoegde waarde per baan - alle banen Toegevoegde waarde per baan - banen in Smart Industry, Smart logistics en Smart Services Aandeel bedrijven dat investeert in digitalisering in geld en/of personeel

LISA

Groei t.o.v. jaar ervoor Groei t.o.v. jaar ervoor

€ 69.287

€ 65.225

n.a.

€ 86.316

€ 83.986

n.a.

Aandeel bedrijven dat investeert in verduurzaming in geld en/of personeel Datamaturiteit van MKB bedrijven

Banen in smart services Beroepsniveau vacatures arbeidsmarktregio Midden-Brabant: - Elementaire en lagere beroepen - Middelbare beroepen - Hogere en universitaire beroepen Indicator(en) circulaire economie *

LISA

Bedrijvenenquête gemeente Tilburg Bedrijvenenquête gemeente Tilburg Bedrijvenenquête gemeente Tilburg LISA UWV

2021

2022

Groei t.o.v. jaar ervoor

n.a.

Groei t.o.v. jaar ervoor

87%

Groei t.o.v. jaar ervoor

Groei t.o.v. jaar ervoor Groei middelbaar en hoog t.o.v. jaar ervoor

kleinbedrijf: 34% Middenbedrijf: 36% n.a.

12.210

12.221

12.304

25.671

22.850

31.800

n.a.

3.676 4.383

3.600 4.400

4.850 6.050

n.a. n.a.

Bedrijvenenquête gemeente Tilburg

n.a. = niet aangeleverd. * voor zover deze data niet uit de Bedrijvenenquête komen, zullen wij de indicatoren nog aanpassen aan wat landelijk ontwikkeld wordt. Doel: We bestendigen en versterken onze economische en culturele basis

a. De werkgelegenheidsontwikkeling in Tilburg is in balans met de ontwikkeling van de beroepsbevolking.

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

82

Indicator

Verhouding tussen het aantal banen in Tilburg Ontwikkeling van arbeidsparticipatie op vmbo, mbo, hbo en wo-niveau

Bron

Streefwaarde Banen: LISA Ontwikkeling (via aantallen gaat arbeidsmarkt - gelijk op inzicht.nl)

CBS via arbeidsmarkt inzicht.nl

Percenta ges minimaal op het land. gem.

Vmb o Mbo Hbo/ Wo

2019

2020

Banen: 121.639 (+3,01%)

Banen: 121.812 (+0,01%)

Tilb. NL 53,8 52,5 % % 77,4 74,5 % % 84,7 83,7 % %

Tilb. NL 53,7 51,4 % % 75,6 73,8 % % 85,5 83,8 % %

2021

2022 Banen: komt in 122.783 april (1%)

Tilb.

NL

Tilb. 60,6 % 77,8 % 83,8 %

NL 58,3 % 76,9 % 84,5 %

b. Bedrijven vinden in de stad de ruimte en de ondersteuning om zich toekomstbestendig te ontwikkelen Indicator Bron Streefwaarde 2018 2020 2021 2022 Rapportcijfer in het Bedrijvenpanel Minimaal 7,2 7,3 n.a. niveau 2019 bedrijvenpanel gemeente voor het Tilburg vestigingsklimaat in Tilburg Gevestigde Gemeente (Net -2* -10 -7** bedrijven bevelen Tilburg Promotor Tilburg als Score) 35vestigingsplaats aan 40 in 2022 Arbeidsplaatsen per Brabant atlas *** vierkante meter in Tilburg ten opzichte van andere Brabantse steden Aanbod-opname 1,06 1,07 Dynamis, NVM 1,5 ratio bedrijventerreinen n.a. = niet aangeleverd. * 23% van de ondernemers gaf een 7, en 40% een 8. Deze mooie score, tussen 7 en 8 wordt in de NPS- meting als neutraal beschouwd. De score -2 betekent dat er net iets meer ondernemers lager dan een 7 gaven dan ondernemers die een 8 of hoger gaven. (Bij de Net Promotor Score staat de vraag centraal of je een merk of bedrijf zou aanbevelen) ** De NPS-score -7 betekent dat procentueel iets meer ondernemers een 6 of lager gaven (24%) dan ondernemers die een 9 of hoger gaven (17%). Ruim driekwart (76%) geeft het vestigingsklimaat een 7 of hoger. *** Brabant atlas publiceert deze data niet langer. Bij de tussentijdse evaluatie van het werklocatiebeleid in 2023 zullen ook mogelijke nieuwe indicatoren ter vervanging van deze indicator bekeken worden.

83

c. Goede kwaliteit en bereik van ondernemersdienstverlening (lokaal en regionaal), ook voor ondernemers in de culturele sector. Indicator Bron Streefwaarde 2019 2020 2021 2022 Bereik Gemeente n.v.t. 5.389 614 593 Tilburg ondernemersadvisering (hoog (aantallen ondersteunde i.v.m. covid bestaande en startende 19 MKB-bedrijven) pandemie) Gemeente (Net Klantwaardering 8,1 8,1 Tilburg Promotor ondernemersadvisering* Score) Minimaal een 8 * meting vanaf 2020 d. We houden koers met onze culturele basisvoorzieningen en de impulsen die we de afgelopen jaren hebben gegeven aan cultuur (Makersfonds, cultuureducatie, samenwerking Brabantstad), een gevarieerd pallet aan evenementen, onze vrijetijdseconomie en een fijnmazige en vitale detailhandelsstructuur en ontwikkelen deze door. Er wordt gewerkt aan een monitor om de impact van cultuur in kaart te brengen. Deze is gebaseerd op 'Waarde van Cultuur', de monitor die in BrabantStad tweejaarlijks wordt uitgevoerd. Tilburg maakt deel uit van BrabantStad Cultuur. Door corona, waarbij de aandacht gericht was om de culturele sector de coronacrisis te laten doorstaan, is het traject voor de eigen monitor met indicatoren die worden afgestemd met betrokkenen in de stad later gestart dan in de bedoeling lag.

Tot die tijd worden de huidige indicatoren voor cultuur gebruikt (percentage deelname cultuureducatie in onderwijs, aantal ateliers, aantal ondersteunende amateurproducties). Indicator Bron Streefwaarde 2019 2020 2021 2022 Percentage inwoners Gelijk Nieuwe Gemeente Tilburg 87% en bezoekers dat gebleven of meting positief is over het gestegen in in 2022 evenementenaanbod 2022 t.o.v. 2018 Percentage Stijging 74,09 73,76 73,35 71,46 detailhandel in de concentratie winkelstructuur in 2022 ten (toename opzichte van concentratie) 2020 Percentage deelname Cultuur in School >85% 95% 89% 88%* 90%** Tilburg (CiST) aan cultuureducatie door leerlingen in primair onderwijs Stichting Ateliers Aantal ondersteunde 200 236 242 264 278 ateliers in het atelier- Tilburg (SAT) en oefenruimtebestand stedelijke beheersorganisatie Aantal door stedelijk Art-fact >600 650 85*** 135 453 servicepunt amateursector (Artfact) ondersteunde amateurproducties

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

84

*Op een totaalaantal van circa 17.000 worden 15.130 Tilburgse leerlingen bereikt. Er is cultuur-educatief aanbod aan 88% van de scholen gepresenteerd. Maar doordat scholen langere tijd gesloten zijn geweest is het niet te achterhalen of en hoeveel aanbod daadwerkelijk is afgenomen en/of scholen vanwege corona op een andere manier cultuuronderwijs hebben gegeven. **CiST bereikt 59 van de 65 scholen in het primair onderwijs. *** Door corona is het culturele aanbod stilgevallen, vandaar het beperkte aantal amateurkunstactiviteiten dat Artfact heeft kunnen ondersteunen. Ten opzichte van 2020 is er wel weer een stijging te zien. Doel: We zorgen voor een dynamisch en insprirend ondernemings- en vestigingsklimaat

a. We creëren een dynamische binnenstad, met een toename van combinatiebezoek winkelen, horeca en cultuur en een langere verblijfstijd. Indicator Bron Streefwaarde 2019 2020 2021 2022 Waardering aanbod Verbetering Strabo 7,5 7,4 7,3 7,4 binnenstad (rapportcijfer) t.o.v. jaar ervoor Combinatiebezoek Groei t.o.v. jaar Strabo 15% 19% 14% 11% binnenstad ervoor Duur bezoek in minuten Groei t.o.v. jaar Strabo 59 49 63 56 binnenstad ervoor Net promotor score Verbetering Strabo -8 -1 +4 -2 binnenstad t.o.v. jaar ervoor b. We ontwikkelen een innovatiedistrict als regionaal brandpunt voor innovatie en creativiteit. Indicator Bron Streefwaarde 2019 2020 2021 Partners en leden van Groei t.o.v. jaar 40 54 MindLabs onze innovatie ervoor Station 88 communities (o.a. MindLabs) Aantal kennisintensieve Groei t.o.v. jaar In starters en groeiers (scale ontwikkeling. ervoor ups) Wordt is 2021/22 uitgewerkt Verdere indicatoren m.b.t. In het innovatiedistrict als ontwikkeling. broedplaats van nieuwe Wordt in bedrijvigheid worden in de 2023 loop van 2021 ontwikkeld uitgewerkt

2022

84

45

c. Tilburg is in Brabant een broedplaats en showcase van toonaangevende en innovatieve cultuur en evenementen. Er wordt gewerkt aan een monitor om de impact van cultuur in kaart te brengen. Deze is gebaseerd op 'Waarde van Cultuur', de monitor die in BrabantStad tweejaarlijks wordt uitgevoerd. Tilburg maakt deel uit van BrabantStad Cultuur. Door corona, waarbij de aandacht gericht was om de culturele sector de coronacrisis te laten doorstaan, is het traject voor de monitor met indicatoren die worden afgestemd met betrokken in de stad later gestart dan in de bedoeling lag (najaar 2022). Tot die tijd worden de huidige indicatoren voor cultuur gebruikt.

85

Indicator

Bron

Streef waard e

Aantal ondersteunde projecten vanuit het Makersfonds

Makersfonds

20

Score vernieuwing evenementen

Toekenningen Evenementensubsidie Gemeente Tilburg

Citymarketing: trots op Tilburg neemt toe (net promotor score)

5

2019

2020

2021

2022

29

32

44*

40

nvt

2

4

4

Nieuwe +18 +8 +8 indicato r per 2020 *Er is een stijging van het aantal plannen dat is ondersteund in 2021 ten opzichte van 2020. Het was mogelijk om meer makers te ondersteunen dan voorheen omdat het budget voor het Makersfonds eenmalig verhoogd is van € 150.000,- naar € 300.000,- per jaar. De verhoging was mogelijk door het eerste rijkscompensatierpakket voor corona. Makers hebben in plannen rekening gehouden met activiteiten die coronaproof dienden te zijn, zoals onder meer het streamen van voorstellingen en concerten. Score 25-30 in 2022

d. Economie, cultuur en evenementen versterken in verbinding met elkaar de Tilburgse economische en culturele vitaliteit. Indicatoren voor cultuur worden heroverwogen op basis van een monitor die wordt ontwikkeld voor de impact van cultuur in de stad. Deze is gebaseerd op tweejaarlijkse monitor 'Waarde van cultuur' die in BrabantStad wordt gemaakt. In het najaar 2022 is hiermee gestart; indicatoren worden afgestemd met betrokkenen in de stad. Indicator Functiemenging bijzondere stadsmilieus

Bron In ontwikkeling. Wordt in 2023 uitgewerkt

Streefwaarde

2019

2020

2021

2022

Wat heeft het gekost - financiën Economie, cultuur en evenementen x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2022

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

42.687

54.599

51.970

2.629 V

Baten

-6.902

-8.701

-9.231

530 V

Saldo van lasten en baten

35.786

45.898

42.739

3.159 V

Toevoeging reserves

4

56

54

2 V

Onttrekking reserves

-7.004

-9.576

-7.500

2.076 N

Saldo reserves

-7.000

-9.520

-7.446

2.074 N

Totaal

28.786

36.378

35.293

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

86

1.085

V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

Bedrag

Niet corona gerelateerde meldingen Regiodeals

In 2022 heeft de aanvraag van het 16e project van de regiodeals tot een beschikking geleid. Voor 1 project is de opstart niet gelukt, hier is een opvolgend ander project ingezet dat inmiddels naar tevredenheid loopt. Enkele projecten hebben met vertraging te maken (deels nog als gevolg van de eerdere coronabeperkingen). In 2022 leidt dit tot lagere projectkosten van € 1.277.000. De benodigde dekking is ook lager: € 319.000 vanuit provincie en gemeente Breda en € 958.000 uit de reserve Regiodeal. De resterende middelen blijven beschikbaar voor volgende jaren. Restant budget impuls aan jongerencultuur

In november heeft het Rijk een specifieke uitkering verstrekt om een impuls aan jongerencultuur te geven van € 310.000. Deze middelen zijn nog niet ingezet voor dit doel, daarom wordt voorgesteld om ten laste van het jaarrekeningresultaat tot hetzelfde bedrag middelen beschikbaar te stellen in 2023 voor dit doel (310 V)

-

-

-

-

-

310 V

1.346 V

Overige afwijkingen

-

1.277 V 1.277 N

Vrijval technische overhevelingen (556 V) Voor de kosten van de begeleiding van Omroep Tilburg bij de subsidieaanvraag voor het project Yocojoin in het kader van Creative Europe Journalism Partnership wordt € 18.500 aan het cofinancieringsfonds onttrokken (19 N/V) Vanuit de reserve Essent is er voor 3 jaar op rij € 335.000 begroot voor het realiseren van cultuurambities 2021-2023. Voor diverse bestedingsrichtingen zijn inmiddels activiteiten in gang gezet (cultuur met sociale impact, fair practice, werkruimtes makers) die nog niet tot uitgaven in 2022 hebben geleid. Deels is dit nog een gevolg van corona, deels zijn er al wel toezeggingen en claims gedaan, maar worden de feitelijke uitgaven in 2023 gedaan. Het restant budget 2022 en de onttrekking aan de reserve Essent schuiven daarom door naar 2023 (122 V/N) Voor uitvoering en realisatie van diverse kunstwerken in de openbare ruimte (CuPuDo) waaronder het Slavernijmonument, Aforisme, de bewegwijzering in het centrum en de kroonluchter in de LocHal zijn €149.000 minder kosten gemaakt dan begroot.

Daarom is er ook minder onttrokken aan de reserves Incidentele opgaven en de Algemene reserve grondexploitatie, waaruit tot en met 2022 een aantal incidentele uitgaven werden gedekt (149 V/N) Het meerjarig regionale project digitalisering MKB bedrijfsleven gefinancierd door het Rijk, Provincie, Gemeente en derden is in 2021 door Midpoint en Stichting HOI opgestart. De uitvoering is mede afhankelijk van meerdere betrokken partners. Deze opstartfase en de onderlinge afhankelijkheden in de samenwerking zorgden ervoor dat in 2021 minder was uitgegeven dan begroot. Het project is inmiddels goed op stoom en er is een inhaalslag gerealiseerd waardoor in 2022 binnen de meerjarenbegroting meer is uitgegeven dan begroot (181 N/V) We koppelen de Provinciale subsidie Hybide leeromgeving Spoorzone aan de realisatie van de nieuwbouw van MindLabs welke in 2023 wordt opgeleverd. Hierdoor is de uitvoering van activiteiten voorzien voor 2023 (100 V/N) Leveringsproblemen vanuit de leverancier hebben de aanschaf van het Evenementen platform Roxit ten laste van de Reserve Incidentele Opgaven vertraagd. Implementatie en bijbehorende benodigde opleidingen worden in 2023 afgerond (121 V/N) Het werkbudget cultuurbeleid en budget voor individuele kunstprojecten (IKP) is niet geheel besteed.

Reden is dat een aantal lopende ontwikkeling nog niet in 2022 tot uitgaven hebben geleid, zoals het aanpassen van de werkplek van de stadsbeiaardier en het projectbudget voor de stadsorganist en de stadsdichter (71 V) De Bibliotheek heeft in 2021 minder kosten gemaakt voor hospitality en beheer in de LocHal, welke in 2022 afgerekend is (23 V) De Provincie heeft de Provinciale subsidieregeling economie en innovatie beëindigd. In samenwerking met Stichting Midpoint Brabant ontwerpen we een nieuwe regeling. Naar verwachting komt deze in 2023 tot stand (93 V) In 2022 zijn nog niet alle beoogde projecten (t.l.v. reserve Essent) in het kader van Agenda Versterking Next Economy volledig afgerond. Zo lopen onder andere de activiteiten voor Innovatiecampus

87

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

-

Bedrag

Wijkevoort en Kwartier maken economische propositie voor de Stedelijke Regio BredaTilburg door in 2023 (81 V/N) Diversen (603 V)

Corona-gerelateerde meldingen

Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Hier worden de (aanvullende) kosten/minderopbrengsten als gevolg van corona gemeld t.o.v. de najaarsbijstelling. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal via de reserve corona verevend op het veld 'Algemene baten en lasten' bij het programma Samen en Dichtbij. Dit geldt dus niet voor neutrale meldingen. Nadeel corona herstelfonds cultuur In aanvulling op de melding in de Najaarsbijstelling 2022 heeft het college op 20 september en 27 september besloten respectievelijk € 90.575 subsidie te verlenen aan de Lustwarande en € 807.553 aan het Natuurmuseum gericht op herstel na de corona maatregelen. Er zijn daarnaast aanvullend nog 2 subsidies in mandaat verleend voor in totaal € 55.500.

954 N

Overige afwijkingen

383 V

-

-

-

Terugbetaling steunverzoek Factorium omdat de financiële effecten van de corona crisis meevielen (172 V) In 2022 hebben we de verschillende onderdelen van het herstelprogramma voorbereid. Na het raadsbesluit in juli 2022 zijn begeleidingstrajecten opengesteld. De voucherregeling is begin oktober vastgesteld en opengesteld. Van de begeleidingstrajecten en voucherregeling is in 2022 minder gebruik gemaakt dan voorzien. Daarnaast geldt dat een aantal trajecten en vouchers in 2023 worden benut en tot kosten leiden (271 V/N) Compensatie van ondernemersfondsen voor lagere opbrengsten vanwege uitstel legesheffing én corona als gevolg van faillissementen is maar beperkt nodig. We verwachten bij de subsidievaststellingen in 2023 e.v. nog maximaal € 10.000 voor compensatie nodig te hebben uit de reserve Corona. Hierdoor bedraagt het deel uit de reserve Corona dat niet meer nodig is voor compensatie € 88.000 (98 V). In het Raadsvoorstel Steunpakket Economie 2022 van begin februari is de opbrengst voor leges verlaagd. Gedurende 2022 hebben er toch nog veel evenementen doorgang kunnen vinden waardoor hierdoor een voordeel op de evenementenvergunningen is gerealiseerd (79 V) Diversen (34 V)

Totaal afwijkingen

1.085 V

Wat weten we nog meer Kengetallen:

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Raming 2022

Realisatie 2022

Ingeschreven leners bibliotheek Bezoekers bibliotheek Digitale bezoekers bibliotheek Bezoekers Natuurmuseum Brabant Bezoekers Textielmuseum Bezoekers Schouwburg, Concertzaal Bezoekers Paradox Bezoekers NWE Vorst (culturele activiteiten) Bezoekers 013 Poppodium Bezoekers Factorium (zaal/educatie)

44.087 679.472 3.863.643 47.329 39.826 40.967 8.103 7.537 70.282 131.846

41.845 597.000 3.004.084 38.582 23.837 39.000 9.888 4.756 41.664 117.469

40.000 1.200.000 2.500.000 65.000 60.000 130.000 23.000 22.500 285.000 130.000

41.567 1.021.913 2.857.352 70.001 58.246 125.879 20.034 15.184 277.115 ca. 130.000

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

88

Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Functiemenging *) Aantal banen (per 1.000 inwoners van 15-65 jaar)

54,6% 795,5

55,0% 812,9

54,7% 803,6

54,5% 807,0

Aantal vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inwoners van 15-65 jaar)

124,2

129,5

136,1

143,5

*) Functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

89

Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan Er is een passende woning voor elke Tilburger

1.

We hebben voor koopwoningen tot de NHG grens waar nodig de opkoopbescherming ingevoerd en kamerverhuur weer mogelijk gemaakt. 2. De regionale woonzorganalyse en het regionale woningmarktonderzoek zijn afgerond en vormen de basis voor de regionale woonzorgvisie die van start is gegaan. 3. We hebben de crisisorganisatie ingezet om de opvang van vluchtelingen en statushouders te kunnen blijven borgen. 4. We hebben middelen toegekend gekregen vanuit rijk en provincie gericht op versnelling van woningbouw en realisatie van flexwoningen. 5. Samen met rijk en provincie hebben we verder gewerkt aan de verstedelijkingstrategie en de voorbereiding van een Woondeal op niveau van SRBT. We geven bedrijven (kwantitatief en kwalitatief) de ruimte om te ondernemen. 1. Voor het binnenwijkse bedrijventerrein ‘Beneluxterrein’ is samen met een aantal ondernemers en eigenaars op het terrein de generieke ontwikkelstrategie van het terrein geconcretiseerd naar specifieke kansen en mogelijkheden. 2. We zijn gestart met een integrale aanpak voor het revitaliseren van onze bedrijventerreinen. Loven loopt hiermee voorop door middel van een ondernemersgerichte aanpak, waarbij we samen met ondernemers op Loven vormgeven aan een gebiedsmanifest. In 2022 hebben verschillende sessies plaatsgevonden om te bekijken hoe het terrein kan verdichten, verduurzamen en vergroenen 3.

De Green Deal Loven & Kanaalzone zijn in juli ondertekend. Sinds de startbijeenkomst in september, zijn er 30 gesprekken geweest om te bekijken of en hoe bedrijven kunnen verduurzamen. Daarnaast zijn er verschillende pilotprojecten in voorbereiding op het gebied van energieopslag en onderlinge uitwisseling. 4. Europa heeft besloten om in totaal €2,026 miljoen bij te dragen aan de voorbereidende onderzoeken die nodig zijn voor de projecten beter benutten Wilhelminakanaal tot aan Loven, Trimodaal Loven en toekomstbestendig Loven. 5. Het project Sluis II staat bij Rijkswaterstaat hoog op de lijst van nieuwbouwprojecten waar met prioriteit een stikstofbeoordeling voor wordt gedaan 6. Er is door de initiatiefnemer in samenwerking met ons gestart met het maken van het bestemmingsplan voor Trimodaal Loven 7. Samen met ondernemers op Loven geven we vorm aan het gebiedsmanifest. In 2022 hebben verschillende sessies plaatsgevonden om te bekijken hoe het terrein kan verdichten, verduurzamen en vergroenen. Mobiliteit in Tilburg vindt op een gezonde, slimme, veilige, duurzame en inclusieve wijze plaats 1. We hebben met het Rijk in het laatste BO-MIRT in 2022 concrete financiële afspraken gemaakt over een mobiliteitspakket ten behoeve van het Kenniskwartier (NOVEX gebied) en een pakket ten behoeve van een tweetal versnellingsprojecten (Binnenstad en Reitse Campus.

Hiermee kunnen circa 10.000 woningen in West binnenstedelijk worden ingepast, kan de netwerkanalyse op onderdelen uitgevoerd worden, kunnen we een start maken met onze OV-ambities, kan de parkeerstrategie geïmplanteerd worden en kan de binnenstad worden doorontwikkeld. 2. We hebben afspraken gemaakt met politie en Openbaar Ministerie over verkeershandhaving. Het ongevallenprotocol dat we hanteren bij ongevallen met dodelijke afloop heeft tot snelle interventies gezorgd, en is na eerste ervaringen gereed gemaakt voor bestuurlijke vaststelling. 3. De samenwerking in SmartwayZ.NL verband heeft tot concrete projecten geleid gericht op de implementatie van deelmobiliteit, prioritering van fietsen en verbeteren van doorstroming, de verkeersveiligheid van vrachtverkeer en de samenwerking met de Verkeerscentrale van Rijkswaterstaat. Hiervoor hebben we 435k cofinanciering ontvangen. 4. We hebben een positieve uitkomst bereikt van NS op de quick scan naar de haalbaarheid van een nieuw treinstation aan de oostkant van de stad. In 2023 wordt een formele verkenning opgestart. 5. In 2022 is de snelfietsroute Tilburg <> Breda formeel geopend. 6. De realisatie van de Parkring is in 2022 verrijkt met opgaven uit het MJP op het gebied van groen en water. Ook zijn planteams geïnstalleerd waarmee de eerste schetsen van de nieuwe Parkring zijn opgesteld. 7.

Er is een start gemaakt met de OV visie en de parkeerstrategie. Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

90

Wat kan beter

Er is een passende woning voor elke Tilburger

1.

We hebben voldoende harde plancapaciteit in bestemmingsplannen, maar zien het aantal vergunningaanvragen en de start bouw dalen. De daling van het aantal vergunningsaanvragen speelt landelijk. Dit komt door een combinatie van gestegen rente, dalende verkoopprijzen, hoge materiaalkosten en personeelstekort. Het is nog niet te voorzien hoe dit zich ontwikkelt. We geven bedrijven (kwantitatief en kwalitatief) de ruimte om te ondernemen. 1. De verschillende (maatschappelijke) opgaven voor de Tilburgse bedrijventerreinen kennen hun eigen proces, projecten en tempo; zoals de opgaven voor energietransitie, vergroening, benutten kadeterreinen en ruimtewinst op kavels en terreinen. De afstemming en prioritering tussen deze verschillende opgaven dient nog te worden ingeregeld, onder meer via de integrale aanpak revitalisatie bedrijventerreinen. 2. Planvorming om te sturen op kwaliteit wordt soms ingehaald door de actualiteit, waardoor de kwalitatieve sturing die we nastreven niet altijd kan worden gerealiseerd. 3. Met een frictieleegstand onder 2% is er sprake van grote krapte, terwijl er meer vraag (ca. 40 hectare tot 2030) is dan planaanbod. De druk op de ruimte wordt bovendien nog groter door andere opgaven die ook vragen om ruimte, zoals binnenstedelijk de woningbouwopgave en op de bedrijventerreinen de energietransitie. 4.

In het BO MIRT van november 2022 is afgesproken besluitvorming over het project beter benutten Wilhelminakanaal tot aan Loven uit te stellen tot het BO MIRT 2023. Mobiliteit in Tilburg vindt op een gezonde, slimme, veilige, duurzame en inclusieve wijze plaats 1. Capaciteitsproblemen, een verschuiving van de focus op de verstedelijkingsafspraken en een toenemende complexiteit van de opgave hebben ertoe geleid dat processen enigszins vertraagd zijn. Zo worden onder andere de afspraken met betrekking tot lopen, de OV agenda, de verkeersveiligheidsagenda, indicatoren en dashboard, de Mobiliteitsagenda013 doorgeschoven naar 2023.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Er is een passende woning voor elke Tilburger Indicatoren Bron

Streefwaarde

2019

2020

2021

7,4

2022

Kwaliteit van de woning (cijfer)

Lemon (tweejaarlijks)

7,5

7,6

-

Aantal nieuwe woningen (conform de actuele regionale woningbouwafspraken 2016 t/m 2025, gemiddeld per jaar)

CBS

1.500

1.414 waarvan 1.243 nieuwbouw

1.465 waarvan 1.177 nieuwbouw

1.497 1.296 waarvan waarvan 1.391 1.001 nieuw- nieuwbou bouw w

Monitor BandConvenant breedte Wonen 85-93%

26.120

26.194

27.215

25.692

87%

87%

90%

88%

31.399

29.872

29.953

30.248

>=16.250 in 2025 waarvan 5.000 hard

-

-

13.775 waarvan 7.059 hard

Aandeel sociale voorraad onder aftoppingsgrens

Sociale voorraad in 2025 onder liberalisatiegrens Omvang woningbouwprogramma in 2025 Waarvan harde plannen woningbouwprogramma

Monitor Convenant Wonen Woningbouwp rogrammering Tilburg

91

7,4

30.339

13.132 waarvan 6.830 hard

Doel: Voldoende ruimte voor economische ontwikkeling en werken StreefIndicatoren Bron waarde

Logistieke hotspot Rapportcijfer van het bedrijvenpanel voor het vestigingsklimaat in de gemeente Tilburg

www.logistiek.nl Bedrijvenpanel (tweejaarlijks)

2019

2020

2021

2022

1 -

1 *

1 7,3

1 -

in top 3 Gelijk of hoger dan de jaren ervoor

Aanbod-opnameratio Dynamis/NVM 1,5 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 1,06 (Q1) bedrijfsruimtemarkt (nieuw per 2022) Zie ook de indicatoren bij het doel 'aanpassingsvermogen en vernieuwingskracht van bedrijven neemt toe' en 'toename van economische duurzaamheid' * De gemeente heeft het bedrijfsleven in 2020 veelvuldig gesproken en bevraagd in het kader van corona (hoe gaat het met de bedrijven, wat hebben ze nodig?) Daarom is ertoe besloten om ze niet ook nog met onze tweejaarlijkse vragenlijst te belasten. Doel: Mobiliteit in Tilburg vindt plaats op een gezonde, slimme, veilige, duurzame en inclusieve wijze StreefIndicatoren Bron 2019 2020 waarde

2021

2022

Aantal openbare laadpalen Aantal verkeersdoden Aantal verkeersgewonden

Beheer & Ruimte VIA-stat data VIA-stat data

420 0 0

300 8 177

380 4 154

500 8 161

670 8 181

Oordeel bereik bus (belangrijke bestemmingen)

Burgeronderzoek (tweejaarlijks) Burgeronderzoek (tweejaarlijks) Beheer op basis van vervangingsopgave

75%

-

81,4%

-

74%

-

-

6,5

-

6.7

48

23

23

26

28

Rapportcijfer autobereikbaarheid binnenstad Aantal slimme verkeerslichten (iVRI's)

Wat heeft het gekost - financiën Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2022

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

68.262

56.150

35.874

20.276

V

Baten

-44.563

-30.795

-24.778

6.017

N

Saldo van lasten en baten

23.699

25.355

11.096

14.259

V

Toevoeging reserves

9.293

24.550

23.114

1.436

V

Onttrekking reserves

-19.615

-35.088

-21.074

14.014

N

Saldo reserves

-10.323

-10.538

2.040

12.578

N

Totaal

13.376

14.817

13.136

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

92

1.681

V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

Bedrag

Niet corona gerelateerde meldingen Overheveling uitvoeringsfase Trimodaal Loven

561 V

Overheveling Impulsagenda Emissieloos Vervoer Uw raad heeft bij de begroting 2021 twee maal € 200.000 beschikbaar gesteld voor Emissieloos Vervoer.

280 V

Voor de uitvoeringsfase Trimodaal Loven was in 2022 € 561.000 beschikbaar. De noodzakelijke werken vanuit project Wilhelminakanaal Sluis II zijn uitgesteld door de stikstofproblematiek en door een financiële herprioritering vanuit het Rijk. Daarnaast is besluitvorming over de toekomst van Wilhelminakanaal fase 1,5 vertraagd naar 2023. Zolang er geen duidelijkheid is over deze 2 projecten, kan er ook geen besluit worden genomen over de uitvoering van de trimodale ontwikkeling op Loven. Als klasse IV schepen niet in Loven kunnen geraken, is de business case op dit moment niet haalbaar. De beschikbare middelen in 2022 zullen daarom naar verwachting in 2023 nodig zijn. Voorgesteld wordt daarom om € 561.000 over te hevelen naar 2023 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.