01-3 Jaarstukken 2022 - versie 1 juni 2023

37 N

Op 29 maart 2022 heeft het college besloten (besluit nr. 2) om namens alle gemeenten in de provincie Noord Brabant een eenmalige subsidie van € 3,6 miljoen te verlenen aan JBB. Deze middelen waren benodigd om de gewenste organisatieontwikkeling uit te voeren bij JBB. In de Tilburgse begroting hebben we rekening gehouden met onze eigen bijdrage van circa € 348.000. De kosten van zowel de project- en uitvoeringskosten als de eenmalige subsidie passen echter binnen de afrekening van de bovenregionale jeugdzorg van de GR HvB en worden daarin meegenomen. Dat betekent dat onze begrootte eigen bijdrage niet nodig is gebleken.

348 V

Hefbomen Wonen doe je thuis en Kansrijke Start

125 V 125 N

ontvangen rijkssubsidies zijn beschikbaar gesteld voor de regio ter dekking van de project- en uitvoeringskosten van jeugdbescherming (513 V). Daarnaast zijn er ook bijdragen van deelnemende regio's ontvangen (125 V). De totaal in rekening gebrachte kosten hebben betrekking op 2022 en de afwikkeling van 2021 (675 N). Het saldo (37 N) betreft het Tilburgse aandeel in de eindafrekening 2021.

De kosten die in 2022 zijn gemaakt voor de hefboom Wonen doe je thuis (budget 125.000) hebben in regionaal verband plaatsgevonden. Daarom zijn de bijbehorende kosten betaald uit regionale middelen (transformatiefonds) in plaats van uit de reserve Investeringsfonds Sociaal domein. Deze hefboom is in 2022 afgesloten en de daarvoor gereserveerde middelen vallen vrij binnen het fonds. De beweging van wonen doe je thuis is onderdeel van de nieuwe opdracht en werkwijze van zorgaanbieders in een samenwerking met andere partijen. Voor hefboom Kansrijke Start was een bedrag van € 36.333 uit de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein voorzien in 2022, waarvan het volledige bedrag is onttrokken. Het budget bedroeg € 562.501 en daarvan is € 554.379 uitgegeven. De GGD heeft de activiteiten voor de hefboom Kansrijke Start tegen iets minder kosten gerealiseerd.

8V

Overige afwijkingen

97 V

-

Vrijval technische overhevelingen (9 V) Organisatiekosten (10 V) Diversen (78V)

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

48

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

Bedrag

Corona-gerelateerde meldingen

Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Hier worden de (aanvullende) kosten/minderopbrengsten als gevolg van corona gemeld t.o.v. de najaarsbijstelling. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal via de reserve corona verevend op het veld 'Algemene baten en lasten' bij het programma Samen en Dichtbij. Dit geldt dus niet voor neutrale meldingen. 15 V Overige afwijkingen Afrekening meerkosten Jeugd 2021 geeft een voordelig resultaat van circa € 15.000. Dit bestaat enerzijds uit een saldo van € 630.000 als verschil tussen totale regionale meerkosten en aandeel Tilburg. Hier staat tegenover de regionale bijdrage van deelnemende gemeente GR HvB van € 645.000 (15 V) Totaal afwijkingen

775 V

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren

Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Jongeren met een dellict voor de rechter

49

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

14,1% 1,3% 0,5% 1%

13,7% 1,4% n.b. 1%

14,2% 1,5% 0,4% 1%

11,5% 1,3% 0,3% n.b.

Ingrijpen bij crisis en onveiligheid Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1.

Vanaf 1 januari 2023 zijn de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle Nassau toegetreden tot het samenwerkingsconvenant Zorg- en Veiligheidshuis Midden Brabant (ZVHMB). Ook de Regionale Instelling voor Beschermd en Begeleid Wonen (RIBW) is inmiddels convenantpartner. 2. De scope van het ZVHMB (18-100 jaar) is verruimd met de leeftijdscategorie 0-18 jaar. Dit betekent dat we sinds 2022 ook een persoonsgerichte aanpak inzetten op jongeren tussen de 0-18 jaar. In 2022 zijn er meerdere jeugdcasussen behandeld. 3. De persoonsgerichte aanpak op personen met verward gedrag: Hoewel het aantal overlastmeldingen van personen met verward gedrag, ten opzichte van vorig jaar, licht is toegenomen, bereiken we met onze persoonsgerichte aanpak vanuit het ZVHMB ook doorbraken. Op 46 van de meest overlastgevende personen met verward gedrag is een intensieve, persoonsgerichte aanpak ingezet. Veel van deze personen zijn toegeleid naar passende zorg, team Complexe Casuïstiek, Bemoeizorg en/ of detentie. Hierbij heeft de regisseur personen met verward gedrag gezorgd voor verbinding, advies en waar nodig escalatie richting gemeentelijke-, zorg- en justitiepartners. 4. De voortgang van het toekomstig Spoedplein (acute keten), waar uitvoerende crisisdiensten (op één locatie) samenwerken, verloopt volgens planning (realisatie 2026). 5.

Passende ondersteuning (Complexe casuïstiek): In de keten van maatschappelijke opvang, Wmo beschermd wonen, de Wet Langdurende Zorg, Wmo begeleiding en het ZVH is een goede samenwerking essentieel, met name voor de meest kwetsbare inwoners. We hebben dit jaar een meerjarig programma complexe casuïstiek voorbereid om te waarborgen dat kwetsbare inwoners met complexe problemen passende zorg en ondersteuning krijgen (ook wanneer deze domeinoverstijgend is). We werken daarbij samen met zorgaanbieders en -verzekeraars, woningcorporaties en het ZVH. 6. De aanpak bij Huiselijk geweld en kindermishandeling:  We streven (uiteraard) naar een daling van huiselijk geweld en kindermishandeling; dit willen we op de lange termijn ook terug zien in de cijfers van Veilig Thuis. De afgelopen jaren (en komend jaar) was het streven echter om de problematiek beter in beeld te krijgen en was het streven een stijging van het aantal adviesvragen.  We bereiken meer slachtoffers van seksueel geweld. Zo zien we dat meer slachtoffers zich melden bij het Centrum Seksueel Geweld en bij Blauwe Maan.  In 2022 heeft het Advies- en Triagepunt (ATP) binnen het Zorg- en Veiligheidshuis de zorgmeldingen 'niet Geweld In Afhankelijkheidsrelaties' (niet GIA) van Veilig Thuis overgenomen. Het ATP heeft meer mogelijkheden als het gaat om het hulpaanbod in het netwerk. 7.

Binnen de veilige opvang (voorheen vrouwenopvang) is er meer aandacht voor de aanpak van financiële problematiek om de uitstroom te bevorderen en intensievere ondersteuning geboden aan kinderen in de opvang ter voorkoming van traumaklachten. 8. Regio Hart van Brabant is gestart als proeftuin voor het toekomstscenario jeugdbescherming. De regio wil hiermee bereiken dat ieder gezin vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de netwerkpartners in het sociaal domein de best passende ondersteuning en zorg geboden krijgt, zodat jeugdigen zich kunnen ontwikkelen en veilig kunnen opgroeien. Met partners vanuit zorg en veiligheid is de opzet gemaakt om in 2023 van start te kunnen gaan met een netwerksamenwerking. 9. In de winter van 2021/2022 is de winteropvang voor niet-rechthebbende daklozen gerealiseerd op het NOAD-terrein. Daardoor hebben we gedurende de wintermaanden op een humane manier onderdak kunnen bieden aan dakloze arbeidsmigranten en andere daklozen die niet in de reguliere opvang kunnen of mogen verblijven. Door de goede samenwerking met de buurt, politie en andere partijen is het zeer goed verlopen. (Zie ook 'Passende ondersteuning; WMO.) 10. De aanpak van mensenhandel: De functie van zorgcoördinator is bestendigd. De zorgcoördinator is de schakel tussen zorg en veiligheid en de verschillende partners binnen het district.

Door deze schakel krijgen we meer zicht in het hulp- en ondersteuningsaanbod voor slachtoffers mensenhandel. De functie van zorgcoördinator wordt doorontwikkeld zodat we elkaar ook regionaal kunnen versterken. Hierdoor zijn we steeds beter in staat slachtoffers te helpen. (Zie ook Vitale Stad/ Openbare Orde en Veiligheid).

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

50

Wat kan beter 1.

De levensloopaanpak in Tilburg / HvB wordt uitgevoerd door het trans-forensisch team. Er is besloten om niet verder te gaan met de huidige vorm van het trans-forensisch team waarin diverse disciplines ingehuurd worden uit andere organisaties om één team te formeren. Maar naar één coördinerende organisatie te gaan, betrokken partners geven in deze vorm hun commitment voor de Levensloopaanpak, dat is ook een opdracht vanuit het ministerie. (Levensloopaanpak is een samenwerking voor mensen met onbegrepen gedrag en een hoog veiligheidsrisico. Voor hen is het nodig dat forensische zorg langdurig betrokken blijft en er samenhang is tussen ondersteuning, zorg en veiligheid) 2. De pilot crisis- en time out bedden. Deze pilot leidt nog onvoldoende tot passende oplossingen in alle crisissituaties. De huidige afspraken zijn niet toereikend en het aanbod is te gering (dit moet landen in de nieuwe inkoop). 3. Versimpelen meldroutes (niet acute keten). In 2022 is er voor complexe casuïstiek waar zorg en veiligheid (justitie, maatschappelijke onrust, openbare orde problemen) samengaan één ingang en triagepunt (Advies- en Triagepunt, ATP), binnen het Zorg- en Veiligheids Midden Brabant, ingericht. Meldingen van de teams Gezinsmanagement, het Veiligheidsteam en het team Complexe Casuïstiek en Re-integratie worden hier getriageerd.

De teams werken steeds nauwer met elkaar samen waardoor de inzet van professionals effectiever is. Dit is een eerste stap in het proces om meldroutes te versimpelen. In 2023 gaan we verder met het samenvoegen van andere meldpunten en -routes. 4. De aanpak complexe casuïstiek zou ook een oplossing moeten bieden voor (verwarde) volwassen met triple problematiek waarvoor moeizaam passende zorg te vinden is. Te vaak belanden deze inwoners in de dak- en thuislozen opvang. Vanuit de aanpak complexe casuïstiek moet deze groep eerder en beter in beeld komen om zo, samen met het consortium Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), wel tot passende zorg te komen en een beroep op Traverse kan worden voorkomen. 5. Veilig Thuis meldingen:  Door preventief te werken en Veilig Thuis eerder te consulteren, streven we naar een daling in het aantal meldingen en een verdere stijging in het aantal adviesvragen. Echter een daling van het aantal meldingen is vooralsnog niet aan de orde. Gezien de huidige energiecrisis en inflatie is het de verwachting dat het aantal meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling verder gaat toenemen.  De stijging in het aantal adviesvragen en meldingen bij Veilig Thuis heeft effect op de instroom bij wijkteams en zorgaanbieders, met als risico dat hulp niet tijdig opgestart kan worden en problematiek escaleert.

We werken samen met Veilig Thuis, wijkteams en zorgaanbieders aan een efficiëntere en effectieve manier van samenwerken rondom deze problematiek. 6. Vanuit wijkteams en vanuit de ouderenzorg zijn er signalen dat professionals worstelen met de aanpak ouderenmishandeling. In 2022 is er een start gemaakt om deze aanpak te versterken. Dit wordt in 2023 voortgezet. 7. Het CrisisInterventieTeam (CIT): Er zijn betere afspraken nodig tussen het CIT, de Gecertificeerde Instellingen (Jeugdwet) en crisis hulpaanbieders over taken en verantwoordelijkheden (drukte op het speelveld). 8. Het aantal inwoners in Hart van Brabant dat een beroep doet op Maatschappelijke Opvang en op Beschermd Wonen blijft stijgen. We willen hen passende ondersteuning bieden maar dat lukt niet altijd of niet meteen omdat er geen passende plek is waardoor ook doorstroom vertraagd. 9. De aanpak van dakloosheid. In 2023 leveren we in opdracht van de minister een regionaal plan dakloosheid op in lijn met het nationale actieplan dakloosheid. Speerpunten zijn hier preventie en huisvesting (met focus op mogelijkheden housing first). 10. De specifieke aanpak van kwetsbare, dakloze, EU burgers. We onderzoeken, naar aanleiding van het plan van aanpak kwetsbare, dakloze, EU burgers van het ministerie, of er meer mogelijkheden zijn om dakloze arbeidsmigranten te ondersteunen, naar werk, wonen en/of terugkeer.

51

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Elke Tilburger is en voelt zich veilig zodat hij/zij zich maximaal mogelijk kan ontwikkelen en meedoen in de samenleving A. Kwalitatief = Cliëntervaringsonderzoek

 Kwalitatief onderzoek bij zowel volwassenen als kinderen naar tevredenheid ondersteuning Onveiligheid. Aansluiten bij narratief onderzoek Inclusieve stad.  Veiligheidsbeleving: gemiddeld rapportcijfer veiligheidsbeleving volwassenen t.o.v. 2017.  % Jeugd 12-18 jaar, dat zich wel eens onveilig voelt t.o.v. 2017.

Indicatoren

Bron

Streefwaarde

2015

2017

2019

2021

Veiligheidsgevoel overdag

Lemon (tweejaarlijks)

Omhoog

7,9

8,0

8,0

8,0

Veiligheidsgevoel in de avond

Lemon (tweejaarlijks)

Omhoog

6,7

6,7

6,8

6,7

B. Kwantitatief

  

Vermindering aantal recidive VT (Veilig Thuis) en aantal meldingen CIT (crisisinterventieteam) t.o.v. 2019 Verhogen % jeugd (4-18) en % volwassenen dat voldoende weerbaar is t.o.v. 2017 (GGD Brabantscan). Vermindering % inwoners dat overlast ervaart t.o.v. 2017 (Lemon)

Indicatoren

Bron

Streefwaarde

2019

2020

2021

2022

Meldingen Crisis Interventie Team (CIT), regio HvB Meldingen Crisis Interventie Team (CIT), Tilburg* Meldingen Veilig Thuis (VT), Tilburg Adviesvragen Veilig Thuis (VT), Tilburg

CIT Hart van Brabant (HvB) CIT Hart van Brabant (HvB)

Omlaag

1.366

1.683

1.881

2.245

Omlaag

889

1.003

1.083

1.297

Veilig Thuis (VT)

Omlaag

2.618

2.319

2.448

2.531

Veilig Thuis (VT)

2.276

2.250

3.109

3.345

Veilig Thuis (VT)

Omhoog ** Omlaag

Recidive Veilig Thuis (VT)

***

30,4%

39,5%

****

Kind is voldoende weerbaar

GGD

Omhoog

- 4 - 11 jaar

*****

- 12 - 17 jaar

95%

Kind (12 - 17 jaar) voelt zich overdag en/of 's avonds/'s nachts wel eens onveilig

GGD

Omlaag

35%

* Voor de volledigheid zijn naast de meldingen bij het CIT voor de regio Hart van Brabant, ook de meldingen bij het CIT voor de gemeente Tilburg opgenomen. ** Het streven is om de problematiek beter in beeld te krijgen en daarom streven we, op dit moment, naar een stijging. *** Vanaf 2021 is de doelgroep 12+-ers anders dan voorheen. Vanaf dan wordt alleen gemeten onder 2e en 4e klas Voortgezet Onderwijs. Hierdoor zijn de uitkomsten van 2019 en 2021 niet vergelijkbaar. Het gaat hier om het percentage 1e melding in een casus, waarbij één of meer van de directbetrokkenen eerder in beeld is geweest bij VT. **** De cijfers voor 2022 worden in april verwacht.

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

52

*****De vragenlijst van 2021 wijkt af van de reguliere meting. In 2021 zijn alleen vragen gesteld die relatie kunnen hebben met Corona. De vraag over veiligheidsgevoelens ’s avonds/’s nachts is niet gesteld. De reguliere meting is begin 2024 beschikbaar.

Wat heeft het gekost - financiën Ingrijpen bij crisis en onveiligheid x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2022

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

22.142

28.292

29.003

711 N

Baten

-647

-728

-2.970

2.242 V

21.495

27.564

26.033

1.531 V

Toevoeging reserves

0

0

0

Onttrekking reserves

0

-2.262

-2.214

48 N

Saldo reserves

0

-2.262

-2.214

48 N

21.495

25.302

23.819

Saldo van lasten en baten

Totaal

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

0

1.483

V

Bedrag

Niet corona gerelateerde meldingen Overheveling restant Toekomst scenario kind en gezin

511 V

Overheveling restant Blokhuismiddelen

377 V

Voor de Proeftuin Toekomstscenario is er een subsidie aanvraag gedaan bij het Ministerie van J&V. In deze subsidie aanvraag is in de begroting rekening gehouden met incidentele inzet Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK)-middelen als cofinanciering voor het Toekomstscenario 2022 en 2023. In oktober 2022 heeft de gemeente de subsidie van één miljoen voor de Proeftuin toegekend gekregen voor het jaar 2023 en is de projectleider gestart met zijn werkzaamheden. Vanwege de subsidietoekenning in oktober en daardoor de start van de werkzaamheden in het laatste gedeelte van het jaar resteren POK-middelen en schuiven activiteiten door naar 2023. De beschikbaarheid van de POK middelen 2022 en 2023 zijn randvoorwaardelijk voor de aanspraak op de rijkssubsidie en de uitvoering van de Proeftuin. Derhalve wordt voorgesteld de POK-middelen 2022 à € 511.000 over te hevelen naar 2023 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.

Het Rijk heeft in 2020 incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor door- en uitstroom daklozenopvang. Het college heeft op 7 september 2021 (collegebesluit nr. 19) besloten deze langs drie sporen in te zetten voor 2022 en verder: Spoor 1 huisvesting, spoor 2 vroegsignalering en vroeginterventie en spoor 3 passende zorg voor complexe casuïstiek. Dit komt voort uit de leidraad maatschappelijke opvang binnen de regionale aanpak Beschermd wonen, maatschappelijke opvang en preventieve GGZ. In 2022 is circa € 330.000 besteed aan ureninzet, onderzoeken en QuickScans voor flexwonen en bijzondere doelgroepen. Tevens is er een subsidie verleend voor regionale aanpak complexe casuïstiek van € 100.000. De middelen voor spoor 3 zijn door vertraging van de uitvoering van de proeftuin complexe casuïstiek niet geheel uitgegeven in 2022. De resterende incidentele middelen zijn benodigd om onze bijdrage (conform raadsbesluit 2021_1194) te leveren aan project gemengd wonen Stappegoor, de subsidieverlening voor de regionale aanpak complexe casuïstiek en verdere uitvoering van de proeftuin complexe casuïstiek. Voorgesteld wordt om de resterende middelen à € 376.983 over te hevelen naar 2023 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening. Overheveling restantbudget voor sloopkosten Kazerne

In de Kazerne zijn tijdens Corona dak- en thuislozen opgevangen. Daarna heeft de kazerne tijdelijk als tussenvoorziening voor statushouders gediend. De sloop is hierdoor meermalen uitgesteld. In de Najaarsbijstelling 2022 is hiervoor € 325.000 opgenomen waarvan al € 260.000 is besteed. Voorgesteld wordt

53

65 V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen om het restant van deze middelen over te hevelen naar 2023 voor de afronding van de sloopwerkzaamheden en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.

Bedrag

Subsidie landelijke functie vrouwenopvang

1.809 N 1.809 V

De structurele middelen vanuit het Rijk zijn volledig ingezet voor subsidieverlening. Door de overgang van decentralisatie-uitkering naar specifieke uitkering was deze post niet geraamd. Overige afwijkingen

-

We hebben een subsidie verstrekt aan de GGZ voor het programma Koersen en kansen waarvoor wij middelen hebben ontvangen vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid (200 V/N) Er is meer tijd gaan zitten in het project Gegevensverwerking waardoor andere plannen en projecten zijn blijven liggen; deze worden in 2023 opgepakt (95 V) Op personeelslasten is een voordeel gerealiseerd (53 V) Hefboom Versimpelen meldroutes lagere kosten en onttrekking uit investeringsreserve sociaal domein (48 V/N) Ontvangen rijksbijdrage specifieke functie huiselijk geweld en kindermishandeling is deels ingezet voor subsidieverlening en dekking kosten door- en uitstroom veilige opvang (193 V) Ontvangen rijksmiddelen Regionale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling zijn volledig ingezet voor inhuur projectleider (21 N/V) Ontvangen rijksbijdragen Geweld hoort nergens thuis zijn ingezet ter dekking van (inhuur-)kosten (17 N / 52 V) Diversen (154 V)

Totaal afwijkingen

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

530 V

1.483 V

54

2.2 Duurzame Stad

55

Fysieke basiskwaliteit Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) en de afzonderlijke beheerplannen zijn vastgesteld, waarmee we zorgen voor een sterkere samenhang en betere afweging tussen de verschillende assets. Met de bijbehorende financiële middelen kunnen we onder meer de grootste ergernissen van de inwoners over het openbaar groen, verhardingen en schoonhouden aanpakken. 2. Uw raad heeft bij de Tussenrapportage 2022 voor de achterstand in herplant van bomen eenmalig € 675.000 beschikbaar gesteld. Hiervoor zijn in het plantseizoen 2022/2023 450 bomen geplant, waarmee de achterstand is ingelopen. Het budget voor kap en herplant is geborgd zodat kap en herplant in balans blijven. 3. We hebben het ecologisch bermbeheer voortgezet en we zijn meer intensief gemaaide grasvelden ecologisch gaan onderhouden. Aan onze inwoners hebben we duidelijker uitgelegd dat we dit doen om de biodiversiteit te bevorderen. 4. Alle elektrakasten voor de markten zijn vervangen, waardoor we nu een voor de gebruiker betrouwbaar en veiliger systeem hebben. De exploitatie is kostenneutraal, omdat iedere gebruiker voor zijn eigen verbruik betaalt. 5. We hebben een besparing op het energieverbruik van de openbare verlichting gerealiseerd van 2%. Het doel is een energiebesparing van meer dan 10% door de vervanging naar led-verlichting te versnellen.

Ook de parkeergarages en fietsenstallingen zijn voorzien van led-verlichting. Met uitzondering van de garages Koningsplein, Schouwburg en fietsenstalling Katterug, in afwachting van toekomstige ontwikkelingen op die locaties. 6. Het gereguleerd parkeergebied is uitgebreid met drie gebieden (per 1 juni Groeseind / Hoefstraat en Loven / Besterd en per 1 oktober Trouwlaan / Oerle-West) en bevat nu ruim 20.000 parkeerplaatsen. 7. Hoog geluidbelaste woningen worden voorzien van geluidisolerende maatregelen (geluidsanering). Deze saneringsopgave is onderverdeeld in verschillende deelopdrachten. De woningen met de hoogste geluidbelasting (de zgn. saneringslijst A) zijn afgelopen jaar afgerond. 8. De hoeveelheid restafval per inwoner is gedaald van 145 kg van 139 kg per inwoner. 9. De overlast en wachttijden bij de milieustraat zijn verdwenen door de invoering van het reserveringssysteem per 1 januari 2022. 10. De inzameling van GFT bij hoogbouw is goed gestart en leverde 403 ton GFT op. 11. De eerste drie elektrische afvalinzamelvoertuigen zijn met ingang van oktober ingezet, waarmee we een bijdrage leveren aan het verbeteren van de luchtkwaliteit in Tilburg. 12. Raadskrediet Stadsforum fase 2 en planvorming grotendeels afgerond. Start volgens planning medio 2023.

Wat kan beter

1. Als gevolg van technische problemen zijn de elektronische toegangspoorten (bikelanes) bij de NS fietsenstalling zuid pas sinds zomer 2022 operationeel. De bikelanes bij de NS fietsenstalling noord zijn hierdoor ook pas later (sinds november) in gebruik genomen. 2. De vervanging van een speelplek, kost mede door de uitgebreide inwonersparticipatie en extra controles op het ontwerp door de aannemer, meer tijd en geld dan verwacht. We hebben 41 van de geplande 73 speelplekken vervangen (56%). We passen het proces aan, zodat we toch meer speelplekken kunnen vervangen. 3. In een aantal projecten zijn we tegen de problematiek van oneigenlijk grondgebruik aangelopen. De noodzaak en urgentie om hier iets aan te doen is toegenomen. Nu ligt het plan klaar en starten we binnenkort. 4. De laatste bodem spoedlocaties zijn onderzocht, zodat we nu weten welke locaties moeten worden gesaneerd, voor welke datum en door wie. De feitelijke sanering loopt echter achter op de planning. Om deze achterstand in te lopen, zijn we deels afhankelijk van de medewerking van terreineigenaren en overige belanghebbenden. 5. Het Circulair Ambachtscentrum is nog niet gerealiseerd, omdat het vooronderzoek nog loopt. Hiervoor was onvoldoende interne capaciteit beschikbaar. 6.

De herinrichting van de milieustraat Albion en de nieuwbouw van de demontagehal en het circulair ambachtscentrum is nog niet gestart, omdat de voorbereidingen niet zijn afgerond. Wel zijn we gestart met een pilot voor inname van herbruikbare spullen/grondstoffen. Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

56

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburgers waarderen de openbare ruimte en deze voldoet aan de basiskwaliteit Indicatoren bron 2019 2020 Streefwaarde Waardering* Oordeel Tilburgers over openbare ruimte1 Oordeel Tilburgers over vervuiling buurt1 Afhandeling meldingen: herstel bestaande situatie binnen 5 werkdagen Afhandeling meldingen: wijzigingen in areaal binnen 10 werkdagen Waarde* Asset voldoet aan de vastgestelde normen**: - Verharding 2

- Riolering 3 - Groen 4 - Schoon 4 - Civiele kunstwerken (vast) 5 (beschikbaarheid) - Verkeersregelinstallaties 6 - Openbare verlichting 7 - betrouwbaarheid - beschikbaarheid

Lemon

2021

2022

6,5

-

6,5

-

5,6

-

5,7

-

Fixi

6,8 (in 2023) 6,0 (in 2023) 85%

-

-

80,0%

87,2%

Fixi

85%

-

-

82,4%

83,0%

Beheersysteem Beheersysteem Apptimize Apptimize Beheersysteem

90% 99,9% 90% 90% 99,9%

99,8% 90% 90% 99%

91% 97,9% 94% 95% 99,9%

91% 99,5% 90% 90% 99,9%

91% 98,1% 90% 90% 99,9%

Beheersysteem Beheersysteem

90%

-

90%

90%

90%

85% 99,83%

87% 99,93%

90% 99,95%

91,5% 99,95%

91,3% 99,93%

Lemon

* De indicatoren bij 'Waardering' zijn effectindicatoren, die aangeven welk effect onze inspanningen hebben gehad. De indicatoren bij 'Waarde' zijn prestatie-indicatoren, die aangeven welke inspanningen we hebben verricht. ** Het percentage geeft aan hoeveel van ons areaal aan de gestelde normen en eisen voldoet. 1 Het oordeel is gebaseerd op het Leefbaarheidsonderzoek (Lemon). Dit tweejaarlijks onderzoek is in 2022 niet uitgevoerd. 2 Verharding: streefwaarde op basis van technische kwaliteit (C-niveau is ingrijpmoment o.b.v. in 2020 vastgesteld beleidsplan). 3 Riolering:

hierbij hebben we aangenomen dat streefwaarde gelijk is aan in beleid vastgestelde technische kwaliteitsniveau. Vaststelling indicator obv risicoscan gecombineerd met kwaliteitsonderzoek. Gebreken worden binnen 1 jaar gerepareerd, renovaties/ vervangingen binnen 5 jaar (via MJP).

4 Groen en schoon:

streefwaarde gesteld op basis van de beeldkwaliteit (verzorgend). Apptimize is een schouwmodule.

5 Civiele kunstwerken (vast):

streefwaarde gesteld op basis van beschikbaarheid en technische kwaliteit.

6 Verkeersregelinstallaties:

streefwaarde gesteld op basis van beschikbaarheid.

7 Openbare verlichting:

twee streefwaarden: 1 op basis van betrouwbaarheid en 1 op basis van beschikbaarheid.

57

Doel: De milieukwaliteit is in Tilburg hoog Indicatoren

Bron

Streef-waarde

2019

2020

2021

2022

Luchtkwaliteit*

Voldoen aan Europese wetgeving m.b.t. stikstofdioxide

Centraal 40 23,9 22,5 18,3 Instrument Monitoring Luchtkwaliteit Voldoen aan Europese wetgeving Centraal 40 18,9 19,2 16,6 m.b.t. fijnstof PM10 Instrument Monitoring Luchtkwaliteit Voldoen aan Europese wetgeving Centraal 25 11,2 11,9 9,3 m.b.t. fijnstof PM2,5 Instrument Monitoring Luchtkwaliteit * Genoemde waarden voor 2018 t/m 2022 zijn de gemiddelde waarden per jaar over de ruim 4000 rekenpunten in onze gemeente. De bron van deze data is gewijzigd van NSL Monitoringstool naar Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK): www.cimlk.nl. De berekening van de data is niet gewijzigd.

18,8

Indicatoren

Bron

17,7

10,3

Streefwaarde

2019

2020

2021

2022

700

1269

1089

900

700

Geluid Aantal te isoleren woningen (obv saneringslijst / saneringsprogramma geluid) Percentage van de bevolking dat gehinderd wordt door omgevingsgeluid Percentage van de bevolking dat gehinderd wordt door wegverkeerslawaai

Inwonersenquête

n.n.b.*

Inwonersenquête

n.n.b.*

Bodem Aantal spoedlocaties waarvan de sanering nog niet is gestart of de risico's zijn beheerst

Gemeente Tilburg

4

14

9

8

7

BAT

130

135

149

145

139

BAT

418

394

427

411

359

Afvalscheidingspercentage (%) BAT 69 66 65 65 * De streefwaarden voor de indicatoren voor Geluid worden vastgesteld bij het eerstvolgende financieel afwegingsmoment.

61

Afval Huishoudelijk restafval per inwoner (kg) Totaal huishoudelijk afval per inwoner (kg)

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

monitor Actieplan Geluid

58

Wat heeft het gekost - financiën Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2022

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

101.012

107.206

100.692

6.514 V

Baten

-26.357

-24.889

-25.199

309 V

Saldo van lasten en baten

74.655

82.317

75.494

6.823 V

Toevoeging reserves

5.491

6.604

8.593

1.989 N

Onttrekking reserves

-5.027

-8.957

-8.530

428 N

465

-2.353

63

2.416 N

75.120

79.963

75.557

Fysieke basiskwaliteit x € 1.000

Saldo reserves Totaal

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

4.407

V

Bedrag

Niet corona gerelateerde meldingen Overheveling geluidsmaatregelen Laarstraat

200 V

Overheveling geluidsbelastingkaarten

52 V

Egalisatie afvalstoffen- en rioolheffing

1.886 N

Vanwege de drukte bij de aannemer en de lange levertermijnen van materialen is nog niet tot geluidsanering van deze woningen overgegaan. Deze incidentele middelen zijn beschikbaar gesteld bij de Tussenrapportage 2022. De verwachting is dat dit in 2023 gaat gebeuren. Voorgesteld wordt om € 200.000,over te hevelen naar 2023 en dit te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.

De EU geluidsbelastingkaarten hadden uiterlijk op 1 juli 2022 vastgesteld moeten worden. Technische wijzigingen enerzijds en uitstel van de Omgevingswet anderzijds hebben geleid tot uitstel. De geluidskaarten worden in de eerste helft van 2023 aangeleverd. In de begroting 2022 zijn deze incidentele middelen door uw raad beschikbaar gesteld. Wij stellen voor om het budget van € 52.000 over te hevelen naar 2023 en dit te betrekken bij de resultaatbestemming van deze jaarrekening.

De budgetten die worden toegerekend aan de afvalstoffen- of rioolheffing laten voordelen zien die vervolgens (inclusief fictieve btw) worden gestort in de egalisatiereserves en voorzieningen. Dit betreft voor € 725.000 de afvalstoffenheffing en € 1.161.000 de rioolheffing. Bevoegd gezag taken bodem

1.193 V 1.193 N

Meerjarenprogramma Openbare Ruimte MJP

1.006 V 1.006 N

De sanering van bodemlocaties loopt achter op de planning. Er is namelijk veel capaciteit ingezet op onderzoek naar de laatste bodem spoedlocaties zodat duidelijk is welke locaties, door wie, vóór welke datum moeten worden gesaneerd. Hierdoor is bijvoorbeeld het grote bodemsaneringstraject Ringbaan-Oost 132 uitgesteld (V/N € 391.000). Daarnaast is ook de medewerking van terreineigenaren en overige belanghebbenden van invloed op de planning. In 2023 zal meer ingezet worden op realisatie van de saneringsprojecten. De middelen voor de saneringen die niet volledig zijn uitgevoerd blijven via de reserve Bodem, geluid en lucht beschikbaar voor inzet in 2023.

Bijna alle projectbudgetten voor 2022 zijn besteed. Restant exploitatiemiddelen die aan projecten zijn toegekend, maar nog niet zijn benut blijven voor afronding van deze projecten beschikbaar. Daartoe loopt een totaalbudget van € 1.734.265 via de reserve Meerjarenprogramma openbare ruimte over naar 2023. Van het beschikbare jaarbudget is een totaalbedrag van € 1.425.000 (o.a. voor asfaltreparaties en beheer civiele kunstwerken) niet meer nodig en valt vrij. In de onderstaande tabel is verdeling van de bedragen over de velden weergegeven: Programma Veld Vrijval Overloop naar 2023 Duurzame stad Fysieke basiskwaliteit € 1.159.012 € 1.006.107

59

1.159 V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

Bedrag

Duurzame stad Groen blauwe leefomgeving € 26.124 € 250.655 € 239.959 € 44.072 Vitale stad Aantrekkelijke leefomgeving - € 433.431 Vitale stad Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit € € 1.425.095 € 1.734.265 Bij de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen is een toelichting opgenomen per kapitaalgoed. Inzameling huishoudelijk afval

668 V

Volumeplicht huishoudelijk afval

1.097 N 1.097 V

Het aantal bezoekers op de milieustraat is na de invoering van het reserveringssysteem met 37% gedaald. De kosten van verwerken zijn hierdoor structureel € 279.000 lager. Verder is door de droge zomer en het minder thuiswerken 15% minder GFT ingezameld waardoor de verwerkingskosten hiervan structureel € 185.000 lager zijn. De afrekening over 2020 van de vergoeding voor het verpakkingsafval is door o.a. de vergoeding van PET-trays en (voordelige) correcties op de ingezamelde hoeveelheden PMD incidenteel € 204.000 hoger.

De Hoge Raad heeft begin 2023 uitspraak gedaan over een langlopend geschil tussen diversen gemeenten en afvalverwerker Attero. De Hoge Raad heeft Attero alsnog in het gelijk gesteld. Dit betekent dat de gemeenten een naheffing moeten betalen voor contractueel niet geleverd restafval. Voor Tilburg gaat het om een bedrag van € 1.097.000. Dit bedrag staat gereserveerd binnen de egalisatiereserve afvalstoffenheffing. Wij hebben gedurende het gehele proces rekening gehouden met het risico van betaling. Parkeerexploitatie

482 V 88 N

Opening parkeergarage Zwijsen vertraagd

298 V 150 N

Minder opbrengsten parkeren

322 N

De parkeerexploitatie is een gesloten exploitatie waarbij we het resultaat verrekenen met twee reserves: - het resultaat van € 465.000 nadelig betekent, ten opzichte van de primaire begroting, een lagere storting in de bestemmingsreserve betaald parkeren. - het resterende positieve resultaat op de parkeergarage Stappegoor storten we in de Reserve aanloopverliezen/ onrendabele top nieuwe parkeergarages. Ten opzichte van de najaarsbijstelling is deze € 71.000 voordeliger. Als gevolg van wereldwijde problematiek rondom levering van bouwmaterialen is parkeergarage Zwijsen nog niet opgeleverd in 2022. Hierdoor zijn er geen parkeeropbrengsten voor deze garage, maar ook geen kosten voor interne huur en bemensing van de fietsenstalling. De verwachting is dat de garage medio maart 2023 open zal gaan.

Als gevolg van minder bezoekers in de parkeergarages hebben we € 138.000 minder opbrengsten behaald dan begroot. De bezettingsgraad in de garages is nog niet op het niveau van voor corona. Zowel in de tussenrapportage als in de najaarsbijstelling zijn de opbrengsten al bijgesteld. Ten opzichte van de primaire begroting zijn de parkeeropbrengsten in 2022 € 1.171.000 lager. Er zijn in 2022 drie nieuwe uitbreidingsgebieden gerealiseerd; Groeseind/Hoefstraat, Loven/Besterd en Trouwlaan/Oerle-West. De betalingsgraad in deze gebieden was beter dan verwacht, waardoor de opbrengsten van naheffingen € 121.000 lager zijn dan verwacht. De overige parkeeropbrengsten op straat vallen € 63.000 lager uit. 220 N

Overige afwijkingen parkeerexploitatie Overige afwijkingen zijn € 220.000 nadelig. Overige afwijkingen

-

Vrijval technische overhevelingen (3.055 V) Gladheidsbestrijding: Door het zachte winterweer begin 2022 is er minder gestrooid, waardoor met name de kosten van verbruik van strooizout lager zijn (109 V)

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

60

4.194 V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

-

-

Bedrag

Baggeren Piushaven: Doordat de baggerwerkzaamheden doorlopen in 2023 zijn er in 2022 minder kosten gemaakt en wordt minder onttrokken uit de voorziening Rioolheffing. De middelen blijven beschikbaar voor afronding van de werkzaamheden (362 V/362 N) Diversen (1.030 V)

Corona-gerelateerde meldingen

Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Hier worden de (aanvullende) kosten/minderopbrengsten als gevolg van corona gemeld t.o.v. de najaarsbijstelling. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal via de reserve corona verevend op het veld 'Algemene baten en lasten' bij het programma Samen en Dichtbij. Dit geldt dus niet voor neutrale meldingen. Overige afwijkingen

20 V

Totaal afwijkingen

4.407 V

-

Er heeft geen inkomstenderving precario bouwactiviteiten en overige objecten plaatsgevonden (20 V)

Wat weten we nog meer Kengetallen:

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Raming 2022

Realisatie 2022

Tonnen afval 94.000 91.000 94.250 Bezoekers milieustraat (incl. Hoolstraat) 154.508 146.888 120.000 In 2022 hebben we het maximum aantal bezoeken verlaagd en hebben we een reserveringssysteem voor de milieustraat ingevoerd. Hierdoor is het aantal bezoekers meer dan we ingeschat hadden afgenomen. Waarstaatjegemeente.nl Realisatie Realisatie Realisatie Indicatoren 2017 2018 2019 Omvang huishoudelijk restafval 139 126 124 (kg per inwoner)*

80.700 92.057

Realisatie 2020

* Waarstaatjegemeente.nl hanteert als definitie het niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (fijn restafval). Dit wijkt af van de definitie die wordt gehanteerd onder 'Wat hebben we bereikt'; de Tilburgse definitie is incl. grof- en verbouwingsrestafval.

61

134

Groen blauwe leefomgeving Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1.

Er zijn blauwe aders (gescheiden rioolsystemen) aangelegd op belangrijke schakels in het systeem: Lange Nieuwstraat, Quirijnstok fase 3, Beneluxlaan, Enschotsestraat, Ringbaan-West-Rueckertbaan, de oversteek Ringbaan West-Wandelboslaan-Oud Noord en de Snelfietsroute Tilburg-Breda. 2. De waterbergingen (Stokhasseltaan, en Moerstraat) in de stadsrand Noord en de noodwaterberging ten zuiden van de rioolwaterzuiveringsinstallatie zijn in voorbereiding. Deze projecten worden mede gefinancierd door een Europese subsidie; Life Climate ‘Wetlands4Cities. 3. Het thema groen wordt steeds eerder meegenomen in de planvorming. Het vastgestelde puntensysteem Natuurinclusief Bouwen, de in 2022 vastgestelde Stadsnatuurkaart (inclusief maatvoering) en de in procedure zijnde klimaatscores helpen hierbij. 4. In Stadsbos 013 is de eerste Stadsbosdag georganiseerd en zijn Stadsbosgidsen aangesteld. Er is een ondernemersvereniging en de stichting MTB Stadsbos013 opgericht. De gemeente wordt daardoor steeds meer partner i.p.v. trekker. Hiervoor zijn bijeenkomsten georganiseerd, onder andere met ondernemers. 5. Bij de ecologische verbindingszones Groote Leij, Gilzerbaan en Koolhoven zijn we gestart met de aanleg. 6. Subsidietoekenning voorbereiding natuurontwikkeling Zwaluwenbunders, voorbereiding op schema. uitvoeringssubsidie in procedure. 7.

Realisatie waterberging en infiltratie in WillemII straat en 1e fase stadsforum. 8. Project burgemeestersbuurt, met infiltratieriool, in uitvoering, conform planningsschema. 9. Planvoorbereiding recro-passage N261 op schema, uitvoering start in 2023. 10. Vergroening (binnen)stad krijgt geleidelijk vorm: bomen stadhuisstraat, WillemII straat gerealiseerd en 1e fase groenaanplant Tangenten (westelijk deel Burg. Bechtweg).

Wat kan beter 1. 2. 3.

De rioolverbinding Tilburg-Noord met het buitengebied, een belangrijke schakel in het beperken van wateroverlast in Tilburg Noord (Stokhasselt), heeft vertraging opgelopen. In Udenhout zijn problemen met het verwerven van grond voor de aanleg van waterberging. Data voor groenbeheer is niet op orde. Hierdoor is het bijvoorbeeld lastig om de bijdrage van het openbaar groen aan biodiversiteit in beeld te brengen.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Het watersysteem is kwantitatief en kwalitatief op orde Streef Indicatoren Bron waarde

Aandeel putten waar water op straat gemeten wordt bij Bui08*

2,2% (0% in 2050)

gemeente

2019

2020

2021

2022

2,5%

2,3%

2,3%

n.n.b.

* Bui08 is een door de stichting RIONED ontwikkelde ontwerpbui, waarmee Tilburg de riolering in computerberekeningen belast om te kijken waar de zwakke punten zitten. De monitor vindt een keer per 4 jaar plaats. Op dit moment wordt een raamcontract aanbesteed voor het actueel houden van het waterketenmodel. Na aanbesteding kunnen de gevraagde cijfers voor begroting en jaarrekening jaarlijks automatisch worden opgeleverd.

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

62

Doel: De natuur in en om de stad is kwalitatief hoogwaardig Streef Indicatoren Bron waarde

Percentage ecologisch beheerd groen (in % afgezet tegen totale hoeveelheid openbaar groen) 013 Parken: realisatie aantal nieuwe groenblauwe plekken in de wijken (pantoffelafstand) en iconische parken

gemeente

78%

gemeente

ntb**

2019

2020

2021

2022

64%

74%

84%

>84%*

* Het percentage ecologisch beheer is toegenomen. Omdat de data niet op orde zijn kunnen we dit niet in het percentage opnemen. ** Momenteel worden voorbereidingen getroffen om '013 parken' breed te programmeren op inhoud, in tijd en financieel.

Doel: Het landschap om de stad is aantrekkelijk Indicatoren

Streefwaarde

2019

2020

2021

2022

5

0

0

0

7,5*

Realisatie nieuwe natuur (GOB-bod natuurnetwerk Brabant) in hectare * Klimaatlandgoed, Park Pauwels in hectare. i.c.m. Landelijk Programma Natuur** Realisatie Ecologisch verbindingszones (o.a B5bod) in kilometers.

100 9

** 6

9

12

3***

* Nieuwe natuur gerealiseerd tussen Letchertweg en EVZ Groote Leij. ** De gemeente heeft voorbereidingskrediet (7 ton) van de provincie uit deze regeling ontvangen voor het

Klimaatlandgoed Zwaluwenbunders. *** EVZ's Groote Leij, Oude Leij Koolhoven en Gilzerbaan zijn gerealiseerd. Oude Leij ten noorden van de golfbaan loopt vertraging op als gevolg van onderhandelingen over grondaankoop. Aanleg EVZ Hultense Leij start in 2023.

Wat heeft het gekost - financiën Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2022

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

4.856

7.146

4.664

2.482 V

Baten

-226

-1.612

-205

1.407 N

Saldo van lasten en baten

4.630

5.534

4.458

1.076 V

Toevoeging reserves

90

1.474

1.696

222 N

Onttrekking reserves

-920

-3.310

-2.298

1.013 N

Saldo reserves

-830

-1.836

-602

1.234 N

Totaal

3.800

3.698

3.856

158

Groen blauwe leefomgeving x € 1.000

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

N

Bedrag

Niet corona gerelateerde meldingen Drasse driehoek en Landgoederenzone

De grondverwerving in de Drasse driehoek en Landgoederenzone heeft nog niet plaatsgevonden, grondafwaardering daarom ook nog niet, voordeel € 450.000. De verwachting is dat deze grondverwervingen zullen plaatsvinden in 2023. Onder andere daardoor zijn er ook minder plan- en apparaatskosten voor het programma gemaakt, voordeel € 85.000. Dit betekent een lagere onttrekking aan de reserve Natuurontwikkeling en de ARGE, van in totaal € 535.000.

63

535 V 535 N

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

Bedrag

Overige afwijkingen

158 N

-

-

-

-

-

-

Vrijval technische overhevelingen (91 V) Vanuit de compensatieregeling bomen zijn een aantal projecten niet volledig gerealiseerd. Een van de projecten die niet is gerealiseerd betreft de laanbeplanting in de Schoorstraat (162.000), omdat bodemverontreiniging werd aangetroffen. De projecten worden in 2023 afgerond en de bijbehorende middelen blijven via de reserve Bomen (in 2023 reserve Natuurontwikkeling) beschikbaar (312 V/N) Van de door uw raad beschikbaar gestelde € 3,5 miljoen voor groenambities in de Spoorzone is nog € 115.000 beschikbaar. Er zijn in 2022 geen nieuwe deelprojecten opgestart, omdat gefocust is op de aanbesteding van het Lumenpark. Het restant blijft beschikbaar in de reserve Incidentele Opgaven (115 V/N) Uitgaven voor de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Koel Tilburg zijn gedaan ten laste van de restantmiddelen voor klimaatadaptatie die binnen de reserve Incidentele Opgaven beschikbaar waren. De extra lasten van € 170.000 worden afgedekt door bijdrage van € 136.000 vanuit de reserve Klimaatfonds (zie veld Klimaat) en € 34.000 bijdragen van derden (170 N/V) Door het actuele belang van het onderwerp heeft er meer doorbelasting van ambtelijke inzet uren en kosten plaatsgevonden op beleid water, riool en klimaatadaptatie dan geraamd.

De afwijkingen die een relatie hebben met de toerekening aan de rioolheffing worden (inclusief fictieve BTW) met de egalisatiereserve rioolheffing verrekend (366 N/110 V) Doordat de realisatie van een aantal projecten en werken vertraging heeft opgelopen ten opzichte van de originele planning blijven de restant middelen € 251.000 conform bestaand beleid beschikbaar voor afronding van deze projecten. Daartoe lopen ze via de reserve Meerjarenprogramma openbare ruimte over naar 2023 (251 V/N). Er is een voordeel in de exploitatie (26 V). Zie voor een verdere toelichting het veld Fysieke basiskwaliteit. Diversen (19 N)

Totaal afwijkingen

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

158 N

64

Klimaat Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1.

In de Staatsliedenbuurt en de Jagerslaan loopt een grootschalige renovatie en verduurzaming van 37 particuliere woningen tussen woningcorporatie bezit. Dit als vervolg op Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) Kruidenbuurt. 2. Een Green Deal voor het industrieterrein Loven / Kanaalzone is gesloten. Gesprekken om drie extra Green Deals te realiseren (voor de industrieterreinen T58, Katsbogten en ’t Laar) lopen. 3. Uitvoering REKS: gestart met de opzet en inrichting van een regionaal ontwikkelbedrijf, evenals met de gebiedsontwikkeling van de energiehubs. 4. Energiearmoede: een pakket van deels bestaande en deels nieuwe maatregelen gerealiseerd, hierin o.a. uitbreiding met vijf energiecoaches en zes energieadviseurs en een regeling voor vervanging verouderd witgoed. Ruim 25.000 huishoudens hebben van woningcorporaties energiebesparende producten (tochtstrips, radiatorfolie, ledlampen etc.) ontvangen om de stijgende energielasten tegen te gaan. 5. Vervolgonderzoeken naar een warmte-koudenet Tilburg Zuid en een gemeentelijk warmtebedrijf lopen. Resultaten worden begin 2023 verwacht. 6. Ongeveer 900 woningen zijn met het project Zonopjedak van zonnepanelen voorzien. 7. Inwoners van Tilburg hebben meer tegels gewipt dan in 2021. Voor het eerst heeft een tegeltaxi gereden die tegels bij mensen thuis ophaalt. 8.

De subsidieregeling klimaatbestendig Tilburg is in 2022 volledig uitgenut, in september is het subsidiefonds opgehoogd met € 100.000. In twee wijken zijn buurtacties - m.n. gericht op aanleg groene daken - ondersteund. Gedurende de looptijd van de regeling (2021-2022) is ruim 15.000 m2 vergroend door middel van groene daken, groene gevels en het ontstenen van tuinen. Daarnaast is gezorgd voor het vasthouden van ruim 291 m3 met behulp van waterbergingen, wadi’s en infiltratiesystemen. 9. Klimaatfonds: twee aanvragen voor het klimaatfonds zijn gehonoreerd (Rooftop Rumour en Koning Willem II college). De Kansenkaarten vergroenen bedrijventerreinen - tot stand gekomen met een bijdrage uit het klimaatfonds - is opgeleverd. 10. Realisatie koelteplekken: schaduwkaarten zijn opgeleverd, er zijn richtlijnen in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) opgesteld en potentiële locaties in beeld gebracht. (In 2023 worden de eerste quick wins uitgevoerd.)

Wat kan beter 1.

2. 3. 4.

Bij de doelen en indicatoren zien we in de periode 2019-2021 een fluctuatie van het energiegebruik en van de CO2 uitstoot. De inschatting is dat de afwijkingen/verbeteringen mede te danken zijn aan de coronamaatregelen. Het loslaten hiervan heeft naar verwachting z'n invloed op het energieverbruik. We blijven werken aan onze lange-termijn doelstellingen maar constateren wel dat een versnelling daarvoor nodig is. Transitievisie warmte: uitvoering loopt achter, mede door het lang ontbreken van financieel en juridisch perspectief van het Rijk. Inrichting van de organisatie en processen voor de uitvoering is medio 2022 gestart. Inmiddels is er duidelijkheid over financiële bijdragen van het Rijk. Het zonnepanelenproject voor bedrijven Solar Valley is gestopt als gevolg van geen goede match tussen de aanbieder en de bedrijven. We beraden ons op een vervolg. De samenwerking met partijen in de stad werkt op onderdelen, zoals projecten in kader van het NK Tegelwippen. Een bredere samenwerking om samen te werken aan een klimaatbestendiger Tilburg willen we in 2023 vormgeven.

65

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburg is klimaatneutraal in 2045 Indicatoren Bron

Streef waarde

2019

2020

2021

2022

Hoeveelheid CO2-uitstoot gebouwde omgeving (ton)

Klimaatmonitor

0 in 2045

520.842

462.011

488.342

n.n.b.

Energiebesparing *

Klimaatmonitor

-3,3%

-2,9%

+3,5%.

n.n.b.

Klimaatneutrale warmtevoorziening

Klimaatmonitor

0%

+2,2%**

n.n.b.

n.n.b.

Klimaatneutrale energieopwekking elektra

Klimaatmonitor

-2% afname per jaar +10 tot 15% per jaar +2% groei per jaar

+1,63%

+4,25%

n.n.b.

n.n.b.

* Het resultaat zal wisselend zijn per jaar. In de praktijk is de verwachting dat dit percentage in de eerste jaren lager is en daarna hoger (versnelling). Totale besparing van 5PJ (=50%) t.o.v. energieverbruik 2010. ** In de Klimaatmonitor wordt de verduurzaming van het Amernetwerk (Amercentrale) door middel van biomassa niet meegerekend. Nemen we deze wel mee, dan is het percentage in 2019 15,5% en in 2020 2,2%. In 2020 is er geen verandering geweest in de verhouding kolen en biomassa. NB. De gegevens van de klimaatmonitor lopen gemiddeld 1-2 jaar achter ten opzichte van het actuele jaar. Doel: Tilburg is klimaatadaptief in 2050 Indicatoren Bron

Aandeel panden met risico op wateroverlast door intredend water bij klimaatbui T100* Wateroverlast: Hoeveelheid waterberging in MJP projecten, uitgedrukt in hoeveel liter berging per m2 van de afwaterende openbare ruimte** Droogte*** Hittestress: groen per wijktype

Hittestress: afstand tot koelteplekken****

gemeente

Streef waarde

2019

2020

2021

2022

lange termij n

4,2%

4,8%

4,5%

4,3%

n.n.b.

1% (2050)

60 liter berging per m2 (behalve Reeshof en Blaak) PM 30% schaduw van bomen op het gedeelte van de straat waar gelopen wordt In 2050 moet je vanuit iedere woning binnen een straat van 300 m bij een koelteplek kunnen komen

*) T100 is een klimaatbui met een kans van voorkomen van 1% per jaar op een bepaalde plaats; is opgebouwd op basis van de statistiek 2014. **)Als extra indicator kan nog aantal m3 per m2 per project dienen.

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

66

***) Als het gaat om tegengaan van droogte, gaan we samen met waterschap en Brabant Water kijken of we op basis van de gegevens van het grondwatermeetnet trends kunnen onderscheiden. Dit is op dit moment nog niet mogelijk, daarom wordt deze indicator vooralsnog als PM weergegeven. ****) gemeten op het heetste moment van de dag, rekening houdend met de zonstand in de zomer. Een koelteplek is min. 200 m2 met groen ingericht. Doel: Tilburg is volledig circulair in 2045 Indicatoren

Bron

Hoeveelheid CO2 uitstoot door grondstoffenwinning en de verwerking van materialen, brandstoffen en levensmiddelen in Tilburg (ton)

Streef waarde

2019

2020

2021

2022

0 in 2045

De indicatoren voor circulaire economie worden gemonitord. Het opzetten van een monitor staat beschreven in het uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair. Hier geven we de komende periode invulling aan.

Wat heeft het gekost - financiën Klimaat x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2022

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

4.981

14.370

12.740

1.629 V

Baten

-1.302

-4.862

-8.110

3.248 V

Saldo van lasten en baten

3.679

9.507

4.630

4.877 V

Toevoeging reserves

1.849

3.259

4.029

770 N

Onttrekking reserves

-3.484

-9.276

-7.185

2.092 N

Saldo reserves

-1.635

-6.018

-3.156

2.862 N

Totaal

2.044

3.490

1.474

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen

2.016

V

Bedrag

Niet corona gerelateerde meldingen Project Zon op je Dak Het project Zon op je Dak (zonnepanelen) heeft vanaf 2e kwartaal 2022 geleid tot een zeer grote vraag naar panelen. Dit verklaart zowel een stijging van de lasten (gemeente koopt de panelen) als de baten (gemeente krijgt via koop op afbetaling de gelden weer terug van de deelnemers). Een deel van het saldo (lasten: € 686.000 en baten € 149.000) wordt verrekend via de reserve Klimaat. Project Aan de Slag met je Huis

De focus voor het programma ‘Aan de slag met je Huis’ (ADSMJH) lag in 2022 op de uitvoering. Projecten zoals o.a. energie-advies, energiecoaches, warmtescans en Vereniging van eigenaren TransitieCentrum Brabant (VTCB) voor verduurzaming van VVE’s zijn (en worden) uitgevoerd. Afgelopen jaar is de Rijkssubsidie Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) geëindigd. De middelen van de RREW zijn besteed. Daarnaast heeft ADSMJH in 2022 een financiële impuls gekregen door de Rijksbijdrage Energiearmoede die aan de gemeente is toegekend. De niet bestede middelen 2022 (ca. € 500.000 van de geraamde € 4,5 miljoen) worden ingezet in 2023 voor lopende én nieuwe projecten (dekking reserve Investeringsfonds Klimaat). Overige afwijkingen Vrijval technische overhevelingen (1.591 V) Het project Rhedcoop (ontwikkelen van financieringsarrangementen voor "duurzame energiemaatregelen" voor particuliere woningen) is in 2022 (financieel) afgesloten. Een deel van het geraamde projectbudget is niet aangewend (dekking reserve Cofinanciering & bijdragen Europa) (107 V/N)

67

3.119 N 3.119 V

544 V 544 N

2.016 V

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Energiearmoede; eerste tranche ontvangen Rijksmiddelen is ingezet voor Gespikkeld bezit, wijkaanpak energiearmoede en energiecoaches. Restant eerste tranche wordt ingezet in 2023 voor genoemde projecten en Witgoedregeling (44 V/N) Het incidentele budget voor ondersteuning bij verstrekking van leningen aan sportverenigingen (duurzaamheid) is in 2022 voor 1 vereniging aangewend. Het budget blijft beschikbaar de komende jaren voor mogelijke andere initiatieven (dekking reserve Investeringsfonds Klimaat) (45 V/N) Uw raad heeft bij de begroting 2021 voor een periode van 4 jaar jaarlijks € 390.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Koel en voor stimuleringsregelingen (dekking Reserve Investeringsfonds Klimaat). Voor de uitvoering van de agenda Klimaatadaptatie Koel Tilburg zijn ook uitgaven op veld Groen blauwe leefomgeving geland die ten laste gebracht zijn van de restantmiddelen uit de Reserve Incidentele Opgaven (voor klimaatadaptatie). Het restant budget van de eerste 2 jaren wordt in 2023 en 2024 aangewend (299 V/N) De ontvangen Rijksgelden (algemene uitkering) voor controle op uitvoering Eed richtlijn en Energielabel C kantoren zijn niet specifiek aangewend. Deze activiteiten zijn uiteindelijk gedekt via andere gemeentelijke budgetten (via inzet OMWB) (57 V) Project Energietransitie bedrijven.

Binnen het Uitvoeringsprogramma is een start gemaakt met o.a. Green Deal Loven Kanaalzone, informeren kantoren verplichting Energielabel C, aanpak stimulerend toezicht. Er is ingezet op de subsidieaanvraag Grote Oogst bij de Provincie Noord-Brabant wat moet leiden tot meer middelen, maar daardoor is er vertraging bij de uitvoering. De niet bestede middelen worden ingezet in 2023 e.v. (dekking reserve Investeringsfonds Klimaat) (97 V/N) De gemaakte kosten voor de (energie)hubs De Baars, Kraaiven-Vossenberg en de Spinder bestaan voornamelijk uit proceskosten die ten laste komen van gemeente Tilburg. Er is projectmanagementinzet geweest om de mogelijkheden te onderzoeken voor het ontwikkelen van een energiehub in de genoemde gebieden. De ontwikkeling van deze energiehubs hangt samen met de oprichting van het Regionaal Ontwikkelbedrijf wat vertraagd is. Dit zet zich voort in 2023 (201 V/N) Wij hebben besloten de regeling voor de groene leges dit jaar te beëindigingen en hebben uw raad daarvan op de hoogte gebracht. Het effect is verrekend via de reserve Klimaatfonds (241 V/N) Wij hebben een geraamde subsidie duurzaamheid van afgerond € 100.000,- niet uitgekeerd.

De inzet van deze instantie hebben wij betaald uit diverse projectgelden en de prestaties die zij voor deze projecten hebben geleverd (104 V/N) Uw raad heeft incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de projectbegeleiding van Zon op je Dak. De restant middelen worden ingezet in 2023 onder gelijktijdige afronding van het project. De middelen blijven beschikbaar binnen de reserve Investeringsfonds Klimaat (149 V/N) Wij hebben in 2022 (incidenteel) ca € 1,15 miljoen klimaatmiddelen ontvangen van het Rijk. Uw raad heeft besloten daarvan € 900.000 te storten in de reserve Investeringsfonds Klimaat. Het overige deel (€ 259.000) hebben wij - conform ons voorstel van de TR 2022 - ingezet t.b.v. uitgaven in kader van het klimaatprogramma. Een klein gedeelte hiervan (€ 80.000) is hiervan alsnog toegevoegd aan de reserve Investeringsfonds Klimaat (259 N/V) Er is minder ingehuurd dan oorspronkelijk binnen de programma budgetten rekening was gehouden. De middelen blijven beschikbaar binnen reserve Investeringsfonds Klimaat (121 V/N) Diversen (368 V)

Bedrag

Totaal afwijkingen

2.016 V

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren

Hernieuwbare elektriciteit*

Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Realisatie 2020

5,3%

6,4%

8,1%

12,4%

* Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Deze indicator geldt voor de hele gemeente (dus niet alleen voor de gemeentelijke organisatie).

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

68

2.3 Vitale Stad

69

Openbare orde en veiligheid Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1.

2.

3. 4.

5.

6.

7. 8.

De aanpak van ondermijnende criminaliteit:  Er is een Plan van aanpak ondermijning 2022-2023 geschreven om doelstellingen per pijler inzichtelijk te maken, zodat we daar concreet op kunnen sturen en monitoren voor een langere periode (structureel).  Vanuit Preventie met gezag is een omvangrijke aanvraag gedaan voor structurele gelden om een lange termijn aanpak van ondermijnende criminaliteit vorm te kunnen geven. Focus ligt hierbij op Tilburg Noord en Tilburg West. De gelden ter waarde van circa € 2 miljoen zijn inmiddels structureel toegekend door het ministerie van Justitie & Veiligheid. Voor één van de projecten, Wijkrechtspraak, is de verkenningsfase inmiddels afgerond. (Beoogde start: zomer 2023.) Met Wijkrechtspraak kunnen we effectieve, integrale hulp bieden aan de inwoners van Tilburg, die kampen met problematiek op meerdere leefgebieden, zo nodig in combinatie met rechtshandhaving. Dit speelt met name in de PACT-wijken van Tilburg. De aanpak van cybercriminaliteit en de verkenning van onze rol als gemeente hierin:  De opgave rondom digitale veiligheid is benoemd in het Akkoord en wordt opgenomen in het nieuwe Integrale Veiligheidsplan 2023-2026.  Kenmerkend voor digitale criminaliteit en cyberdreiging is het grensoverschrijdende karakter ervan.

Daarom werken we regionaal samen met andere gemeenten, politie, Openbaar Ministerie (OM) en Platform Veilig Ondernemen (PVO) om het thema aan te jagen, en zijn we er in geslaagd het thema in alle gemeenten binnen de eenheid Zeeland-West-Brabant in de nieuwe Integrale Veiligheidsplannen (IVP's) te krijgen, als ook in het Regionaal Beleidsplan van de politie.  In 2022 zijn we gestart met de campagne ‘Hackshield’, een online game voor kinderen van 8 tot 12 jaar dat hen digitaal weerbaar maakt. Ook tijdens de Week van de Veiligheid is aandacht gegeven aan digitale oplichting en phishing. De aanpak van overlast door jongeren/jeugd: Het aantal meldingen overlast door jongeren/ jeugd is verder gedaald. De cijfers zijn weer vergelijkbaar met (of lager dan) het niveau van voor de corona pandemie. De aanpak van problematische jeugd(groepen): Bij de aanpak van problematische jeugd(groepen) is een goed werkende keten van begeleiding en zorgverlening essentieel. We zetten, onder andere met de Toegang en het Zorg- en Veiligheidshuis, stappen om de ketensamenwerking te optimaliseren. Ook hebben we de aanpak versterkt en de werkwijze voor het signaleren van problemen geborgd. Waar dat nodig is, zetten we zo snel mogelijk in op coaching en begeleiding naast dwang en drang. Veilige School: Voor het platform Veilige School is een vernieuwd convenant getekend.

Naast het Voortgezet Onderwijs en het Middelbaar Beroeps Onderwijs, is nu ook het Primair Onderwijs deelnemer. Het convenant is een basis om met de scholen samen op te trekken bij veiligheidsproblematiek, preventief aanbod af te kunnen stemmen en scholen actief deel uit te laten maken van netwerken met andere partners. De aanpak van mensenhandel: We werken regionaal nauw samen met gemeenten en netwerkpartners uit de regio in de aanpak van mensenhandel. In het Actieprogramma ‘Samen tegen mensenhandel’ ZeelandWest-Brabant hebben we onze aanpak beschreven die berust op drie pijlers: 1. mensenhandel voorkomen; 2. slachtoffers beschermen; 3. mensenhandel verstoren en daders/ faciliteerders stoppen. Als district Hart van Brabant hebben we ons gecommitteerd aan het Uitvoeringsplan Aanpak mensenhandel Hart van Brabant, in het bijzonder de aanpak van seksuele uitbuiting. Lokaal sluiten we aan bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit (Preventie met Gezag/ criminele uitbuiting). Onze inzet is gericht op het herkennen en signaleren van signalen mensenhandel en het opbouwen van een beeld over de aard en problematiek van mensenhandel. (Zie ook Inclusieve Stad/ ingrijpen bij crisis en onveiligheid.) De aanpak van overlast verwarde personen: Zie Inclusieve Stad, Ingrijpen bij crisis en onveiligheid. De inzet van het Huurteam.

Het Huurteam is nu een jaar operationeel en heeft, zo blijkt uit de evaluatie, bijgedragen aan:

Jaarstukken 2022 Gemeente Tilburg

70

 het vergroten van het zicht op (misstanden in) de Tilburg verhuur(bemiddelings)branche;  het versterken van de positie van Tilburgse huurders. Er zijn 776 meldingen behandeld wat een besparing heeft opgeleverd van meer dan 400 duizend euro voor Tilburgse huurders. In 2022 werden er 274 misstanden gesignaleerd. Hiermee heeft het Huurteam een belangrijke signaalfunctie in aanloop naar de invoering van de Wet Goed Verhuurderschap in 2023. 9. Het aantal woninginbraken (-51% t.o.v. 2017) en overvallen (-60% t.o.v. 2017) is afgenomen. Er is vanuit de gemeente en politie onverminderd aandacht (zowel preventief als repressief) voor deze vormen van criminaliteit. 10. Gemeentelijke crisisbeheersing: Er zijn nieuwe medewerkers geworven en voor elke medewerker, die betrokken is in de crisisorganisatie, is een persoonlijk opleidingsplan gemaakt. Tijdens een promotour is het belang van crisisbeheersing organisatie breed benadrukt en zijn collega's geïnformeerd over de laatste regionale en landelijke ontwikkelingen. In het laatste kwartaal van 2022 is er een informatiebijeenkomst georganiseerd voor alle medewerkers die een rol hebben in de crisisorganisatie.