Programmarekening 2025 - PDF-versie ZONDER maatregelen
Tekst van het document
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Bron
Stichting Halt
Jaar
Texel
Nederland
2022
15
8
2023
10
9
2024
21
9
2025
18
10
2022
0,7
2,3
2023
0,4
2,5
2024
0,7
2,2
2025
0,7
2,1
2022
4,4
4,6
2023
2,5
4,3
2024
3,6
4,3
2025
3,3
4,6
2022
0,4
1,4
2023
0,4
1,3
2024
1,1
1,2
2025
0,4
1,2
2022
5,5
6,0
2023
5
5,8
2024
5,8
5,7
2025
5,4
5,7
CBS
CBS
CBS
CBS
37
1 Wat heeft het gekost Wat heeft het gekost programma 1 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Primaire Begroting 2025
Begroting na wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Baten PROGRAMMA Veiligheid op 1 orde TV_1.1
Crisisbeheersing en brandweer
41
43
45
45
48
TV_1.2
Openbare orde en veiligheid
77
85
80
80
58
118
128
125
125
106
Totaal Veiligheid op orde Lasten PROGRAMMA Veiligheid op 1 orde TV_1.1
Crisisbeheersing en brandweer
2.397
2.120
2.326
2.323
2.250
TV_1.2
Openbare orde en veiligheid
553
637
677
677
603
Totaal Veiligheid op orde
2.950
2.757
3.003
3.000
2.853
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-2.832
-2.629
-2.878
-2.875
-2.746
Gerealiseerd resultaat
-2.832
-2.629
-2.878
-2.875
-2.746
38
1 Analyses Analyse De kolom begroting 2025 na wijziging minus rekening 2025 waarbij rekening moet worden gehouden met de opgenomen lasten en opgenomen baten. Die zijn bij de analyse getotaliseerd. (bedragen x € 1.000) Crisisbeheersing en brandweer Overige oorzaken <€50k waaronder onderhoud brandkranen (€35k)
S/I 76
V
Lagere doorberekende salarissen
50
V
I
Overige oorzaken <€50k
3
V
S/I
Openbare orde en veiligheid
Totaal programma 1
S/I
V
76
S/I 53
129
39
Programma 2 - Goede bereikbaarheid Visie Goede bereikbaarheid Goede bereikbaarheid is het bereiken van het eiland vanaf en naar de overkant via de TESO-verbinding. Maar het is ook een duurzame en inclusieve bereikbaarheid op het eiland. Inwoners en bezoekers van Texel moeten op een makkelijke manier kunnen reizen van en naar de veerhaven en tussen en in de dorpen om basisvoorzieningen te bereiken, zoals een huisarts of een school, of juist om het dorpshuis te bezoeken of een toeristische bestemming. Voor de bereikbaarheid op het eiland zorgen we er voor dat de wegen en fietspaden binnen ons gemeentelijke areaal er binnen gegeven financiële kaders verkeersveilig en duurzaam zijn ingericht; tijdig onderhouden worden en waar schade is vlot wordt hersteld zodat weggebruikers hiervan veilig gebruik kunnen maken.
Met het Ontwerp Mobiliteitsprogramma Texel 2035 zetten we verder in op toekomstbestendige bereikbaarheid. We verbinden bereikbaarheid en verkeersveiligheid expliciet met de leefbare dorpen door een gezonde en toegankelijke leefomgeving als uitgangspunt te nemen. Hierdoor zorgen we voor inclusieve bereikbaarheid. Een gezonde leefomgeving creëren we door verder aan de slag te gaan met het STOMP-principe bij de (her)ontwikkeling van gebieden. Dit betekent dat we gezonde en duurzame vervoersvormen stimuleren, zoals fietsen en lopen, waardoor de ruimte die de privé auto inneemt verkleind kan worden en de bereikbaarheid verbeterd.
Bij de realisatie van onze wegenprojecten werken we integraal door te toetsen op verkeersveiligheid, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid, draagvlak van omwonenden en ondernemers en kosten om zo goed als mogelijk rekening te houden met de wensen van al die verschillende belanghebbenden op het eiland. We werken aan hoofdroutes op het eiland die de vlotte verbinding met de dorpen vormen, maar ook veilige wegen en paden op het onderliggende wegennet waar auto’s en langzamer verkeer (/fiets-voetgangers) zich naar bestemming kan begeven (wonen, zakelijk, recreatie).
Link naar Visie en Beleid - Texel
40
2.1 Verkeer en vervoer Doelstellingen 2.1 Verkeer en vervoer In dit programma staat de bereikbaarheid op en van/naar Texel centraal. Wij zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van een wegen-, straten- en fietspadennetwerk over het hele eiland waaronder voetpaden binnen de bebouwde kom. We willen een veilige infrastructuur die past bij het verkeersaanbod. Bij herstel en reconstructies van de infrastructuur richten we de weg zo veilig mogelijk in waar mogelijk met financiële ondersteuning van de provincie om verkeersveilige fietsoversteken te verbeteren. Wat hebben we gedaan in 2025? Openbaar vervoer Een belangrijk onderdeel van de bereikbaarheid is goed functionerend openbaar vervoer. De verantwoordelijkheid voor het busvervoer ligt bij de provincie en wij blijven met haar in gesprek over mogelijke verbeteringen. Deze verbeteringen hebben we door een pilot onderzocht en we verlengen de pilot naar volgend jaar. In 2025 is de eindevaluatie uitgevoerd. De bus op de tussenboot is teruggekomen zowel op Texel als in Den Helder. Ook het gebruik van de OV-pas in de bus op Texel is weer mogelijk. Er is een gratis buskaartje voor kinderen geïntroduceerd. Op dit moment voeren we gesprekken met Connexxion om het reserveringssysteem voor de Texelhopper te verbeteren. Het ontwikkelen van een communicatieaanpak is hier onderdeel van.
TESO Als Gemeente Texel zijn wij sterk afhankelijk van de veerverbinding met Den Helder. We werken samen met TESO aan de bereikbaarheid van het opstelterrein op Texel. Waar mogelijk ondersteunen we de lobby richting Rijkswaterstaat over het onderhoud en een spoedige reconstructie van de aanlandingen in Den Helder en op Texel. De beleidsmedewerker mobiliteit heeft elke maand een overleg met Rijkswaterstaat (RWS) over de vernieuwing van de TESO-veerhavens. Tijdens dit overleg bespreken we samen met andere partijen, zoals de provincie, de gemeente Den Helder en de TESO, hoe de veerhavens zo goed mogelijk flexibel en toekomstbestendig bereikbaar kunnen zijn voor inwoners en bezoekers. Ook tijdens de werkzaamheden. De voorkeuren voor een optimaal en toekomstbestendig ontwerp geven we mee aan RWS, zoals parkeervoorzieningen en toekomstbestendige fietsenstallingen. Fietspaden Sinds 2021 hebben we de fietspaden, wegen en parkeerterreinen van Staatsbosbeheer overgenomen. De afgelopen jaren zijn vooral de fietspaden voortvarend opgeknapt. De waardering van bezoekers op het onderdeel fiets- en wandelpaden is hierdoor ook flink gestegen. Nu deze paden er weer prima bij liggen, valt op dat andere fietspaden op het eiland aan de beurt zijn. Hier zal de nadruk op worden gelegd.
We richten ons vooral op het verbeteren (verkeersveiligheid, bereikbaarheid, onderhoudstoestand) van bestaande infrastructuur en eveneens het uitbreiden van het fietspadennetwerk om aansluitingen te realiseren en daarmee gaten in het netwerk op te vullen. Deze aspecten zijn ook onderdeel van Mobiliteitsvisie 2025-2035. Wateroverlast Als gevolg van de toenemende wateroverlast zien we knelpunten ontstaan op wegen en fietspaden, vooral rond het bos- en duingebied. Daarom verwachten we in de toekomst herstelprojecten in het wegen- en fietspadenareaal om structurele wateroverlast (die niet door de waterbeheerder opgelost kan worden) het hoofd te bieden. Wegen In 2023 is het Wegenbeheerplan vastgesteld voor een periode van vijf jaar (2024-2028). Dit is de basis voor de uitvoering van groot onderhoud en eveneens de realisatie van kredietprojecten. Het wegennetwerk wordt intensief gebruikt door veel verschillende soorten verkeer. Veiligheid vormt een knelpunt op locaties waar langzaam recreatief verkeer kruist met de beroepsverkeer, dat afhankelijk is van vlotte verbindingen om zich efficiënt over het eiland te verplaatsen. Het in balans houden van de inrichting van wegen en de snelheid 80/60/30 zien we steeds meer een uitdaging worden. Daarnaast hebben we meer aandacht besteed aan herstelwerkzaamheden aan wegen in het buitengebied.
Landbouwvoertuigen worden steeds breder en uitwijkgedrag van weggebruikers veroorzaakt schade aan wegen en bermen. We hebben graskeien vervangen en aangelegd op diverse wegen, grotendeels in het buitengebied.
41
Bereikbaarheid borgen we door het op orde houden van belangrijke toegangswegen. De Boodtlaan in De Koog is daar één van. Vanwege rioolherstel is de straat in 2025 aangepakt en werd het maaiveld volledig opnieuw ingericht. Meer groen, betere inrichting parkeren en een verbeterde wegindeling waardoor de straat beter begaanbaar en veiliger is geworden. Bermplankjes zijn al jaren een doorn in het oog. Per jaar moeten we honderden (!) bermplankjes vervangen omdat ze zijn beschadigd. Een goed alternatief is het plaatsen van glasbollen, waarvoor met succes een pilot is uitgevoerd. Aansluitend zijn de bochten in een groot aantal wegen voorzien van glasbollen, waarmee de veiligheid op orde blijft zonder de kwetsbare bermplankjes. Het is de bedoeling om in de toekomst meer glasbollen te gebruiken. Grote projecten als Postweg en Nieuwlanderweg zijn afgesloten. Er is een gestart met de Pontweg tussen Akenbuurt en Komgrens van De Koog. Gefaseerd plaatsten we nieuwe duikers, die zorgen voor een blijvend goede waterbeheersing. Daarnaast zijn de wegvakken voorzien van nieuw asfalt. De kruisingen realiseren we in een later stadium net als de definitieve markeringen op het wegdek, nadat het besluit over snelheid vaststaat. Kogerstrand De nieuwe toegangsweg (zandlichaam i.p.v. een brug) naar het Kogerstrand is opgeleverd.
Hiermee stellen we de toegang tot het strand en de aan het strand gelegen horeca veilig. Ook hebben we bij de nieuw te realiseren situatie rekening gehouden met verkeer van en naar de camping Kogerstrand. Een duurzaamheidsaspect van dit project is dat de nieuwe situatie ons in de toekomst meer flexibiliteit biedt om in te spelen op dynamische ontwikkelingen voortgekomen uit de kustvisie.
42
2.2 Parkeren Doelstellingen 2.2 Parkeren Wat hebben we gedaan in 2025? Pilot parkeerplaatsen Paal 12 en Paal 15 Afgelopen jaar zijn we gestart met de pilot ophogen van de parkeerplaatsen van twee strandslagen, namelijk bij Paal 12 en Paal 15. Vooral de beschikbaarheid van het parkeerterrein van Paal 12 ondervond negatieve gevolgen van ernstige wateroverlast. Ophoging in combinatie met een herinrichting levert een enorme verbetering op. Diverse vergunningstrajecten bleken complex en tijdrovend, waardoor er impact op de planning kwam (tijdsdruk) en daarmee druk op de uitvoering. Andere strandslagen Aansluitend op de verhoging van de parkeerplaatsen bij Paal 12 en Paal 15 worden in toekomstige projecten knelpunten bij andere strandslagen verbeterd. In eerste instantie gaat het om Paal 28 en vervolgens de strandslagen 31 en 33. We zien bij de pilot dat diverse vergunningstrajecten in combinatie met gestegen kosten, grote impact hebben op de doorlooptijd van deze projecten en veel meer kosten dan de oorspronkelijk gemaakte inschatting per strandslag. We willen in 2026 bij minimaal één strandslag een vervolg starten, naar verwachting in Q4-2026 bij Paal 28. We ontwikkelen in de uitvoering door op de ontwerpkeuzes zoals gemaakt bij Paal 12 en 15.
En maken die dan locatie-specifiek voor ieder opvolgende strandslag, gecombineerd met geleerde lessen uit eerdere projecten en specifieke wensen op gebied van ecologie, duurzaamheid en klimaatbestendigheid. De nieuwe regels voor het parkeren bij B&B’s zijn opgenomen in het paraplubestemmingsplan verblijfsrecreatie. Bij het herinrichten van gebieden kijken we naar het verbeteren of uitbreiden van parkeergelegenheid voor minder validen zoals op het parkeerterrein nabij het Kogerstrand. Ook blijven we inzetten op het efficiënt inrichten van de ruimte die beschikbaar is voor parkeren om zo een gezonde leefomgeving te creëren. Zoals opgenomen in het Ontwerp Mobiliteitsprogramma Texel 2035 betekent dit mogelijk om parkeren te situeren aan de dorpsranden en zoals eerder al vermeld het toepassen van het STOMPprincipe bij (her)ontwikkelingen.
43
2.4 Economische havens en waterwegen Doelstellingen 2.4 Economische havens en waterwegen Wat hebben we gedaan in 2025? Haven In 2024 hebben we samen met de werkgroep haven de gemeenteraad geadviseerd om de exploitatievorm van de haven te wijzigen. Voor de haven van Oudeschild hebben we belangrijke stappen gezet op weg naar een duurzame en toekomstbestendige bedrijfsvoering. De exploitatie is verzelfstandigd en er is een aparte directeur aangesteld om de havenorganisatie te versterken. Deze maatregelen bevorderen duurzame groei en innovatie in de havenactiviteiten. De haven van Oudeschild wordt in 2026 verzelfstandigd naar een haven B.V.. De directeur is aangesteld. De raad wordt over het proces en de financiële ontkoppeling nog ingelicht. Het onderhoud zoals aanbesteding onderhoudsbaggerwerk wordt uitgevoerd. De nieuwe directeur zal mogelijke samenwerkingen verder verkennen. We zijn gestart met de aanbesteding van de vervanging van de damwanden, steigers en dukdalven in de haven. De uitvoering is in 2025 (grotendeels) afgerond. Het reguliere geplande onderhoud, zoals baggerwerken aan de haven, wordt uitgevoerd.
44
2.5 Openbaar vervoer Doelstellingen 2.5 Openbaar vervoer Wat hebben we gedaan in 2025? Openbaar vervoer We willen het gebruik van de auto terugdringen. Hiervoor is een antwoord nodig op de vraag of meer openbaar vervoer een goede oplossing is. In overleg met de provincie, Connexxion, Technisch Beheer en Onderhoud (TBO) en TOP hebben we de eerste verkennende gesprekken gevoerd op welke wijze dit in de nieuwe concessie kan worden ingevuld. De bus op de tussenboot is teruggekomen zowel op Texel als in Den Helder en ook het gebruik van de OV-pas in de bus op Texel is weer mogelijk. Er is een gratis buskaartje voor kinderen geïntroduceerd. Op dit moment voeren we gesprekken met Connexxion om het reserveringssysteem voor de Texelhopper te verbeteren. Een communicatieaanpak is hier onderdeel van. Veerverbinding De veerverbinding tussen Den Helder en Texel is van cruciaal belang en we bespoedigen de vervanging van de Rijkswaterstaat-bruggen zoveel mogelijk. Hierover hebben we intensief overleg gevoerd met alle partijen. Samen met TESO, provincie, Rijkswaterstaat, defensie en gemeente Den Helder voeren we gesprekken over een soepel en betrouwbaar vervoer van en naar Texel.
Omdat de gemeente afhankelijk is van de prioritering bij Rijkswaterstaat in het onderhouden en vernieuwen van de aanleg van installaties zetten we ons in om de belangen van Texel goed onder de aandacht te blijven brengen om te zorgen voor een betrouwbare veerverbinding. De beleidsmedewerker mobiliteit heeft elke maand een overleg met Rijkswaterstaat (RWS) over de vernieuwing van de TESO-veerhavens. Tijdens dit overleg wordt samen met andere partijen zoals de provincie, de gemeente Den Helder en de TESO, besproken hoe de veerhavens zo goed mogelijk flexibel bereikbaar kunnen zijn voor inwoners en bezoekers. Ook tijdens de werkzaamheden. De voorkeuren voor een optimaal en toekomstbestendig ontwerp geven we mee aan RWS, zoals parkeervoorzieningen en toekomstbestendige fietsenstallingen.
45
2 Wat is gedaan in 2025 wat op de planning stond in 2024 De focus lag op het voortzetten van Beleid en Beheer zoals we dat afgelopen jaren hebben ingezet. Een voorbeeld zijn de fietspaden, die nadat deze van Staatsbosbeheer zijn overgenomen een enorme opknapbeurt hebben gehad. Nu deze fietspaden weer in goede staat zijn, valt op dat andere fietspaden op het eiland aan de beurt zijn. Dit wordt verder ontwikkeld. Het wegennetwerk wordt intensief gebruikt door veel verschillende soorten verkeer. Veiligheid vormt een knelpunt waar langzaam recreatief verkeer kruist met beroepsverkeer, dat afhankelijk is van vlotte verbindingen om zich efficiënt over het eiland te verplaatsen. Het in balans houden van de inrichting van wegen en de snelheid 80/60/30 zien we steeds meer een uitdaging worden. Daarnaast hebben we meer aandacht besteed aan herstelwerkzaamheden in wegen in het buitengebied. Landbouwvoertuigen worden steeds breder en uitwijkgedrag van weggebruikers veroorzaakt schade aan wegen en bermen. We hebben graskeien vervangen en aangelegd op diverse wegen, grotendeels in het buitengebied. Bereikbaarheid wordt in stand gehouden door het op orde houden van belangrijke toegangswegen. De Boodtlaan in De Koog is er daar één van. Vanwege rioolherstel is de straat in 2025 aangepakt en werd het maaiveld volledig opnieuw ingericht.
Meer groen, betere inrichting parkeren en een verbeterde wegindeling waardoor de straat er beter begaanbaar en veiliger op is geworden. Bermplankjes zijn al jaren een doorn in het oog. Per jaar moeten we honderden (!) bermplantjes vervangen omdat ze beschadigd raken. Een goed alternatief is gevonden in het plaatsen van glasbollen, waarvoor een pilot succesvol werd uitgevoerd. Aansluitend werden bochten in een groot aantal wegen voorzien van glasbollen waardoor de veiligheid op orde blijft zonder de kwetsbare bermplankjes. Het is de bedoeling om in de toekomst meer glasbollen te gebruiken. Grote projecten als Postweg, en Nieuwlanderweg zijn afgesloten. Er is een start gemaakt met de Pontweg tussen Akenbuurt en Komgrens van De Koog. Gefaseerd plaatsten we nieuwe duikers, die zorgen voor een blijvend goede waterbeheersing. Daarnaast zijn de wegvakken voorzien van nieuw asfalt. De kruisingen worden in later stadium gerealiseerd evenals de definitieve markeringen op het wegdek, nadat het besluit over snelheid is vastgesteld. Onderdeel van bereikbaarheid is parkeren. Na de pilot zijn in een aantal dorpskernen zogenoemde Blauwe Zones definitief gemaakt. Bij herbestratingswerkzaamheden gaan we waar mogelijk de verf vervangen voor blauwe klinkers. Daarmee richten we de zone duurzamer in en blijft het straatbeeld verzorgd uitzien door de klinkers.
Afgelopen jaar werd de pilot ophogen van de parkeerplaatsen van twee strandslagen, namelijk Paal 12 en Paal 15 opgeleverd. Vooral de beschikbaarheid van het parkeerterrein van Paal 12 ondervond negatieve gevolgen door ernstige wateroverlast. De ophoging in combinatie met een herinrichting levert een enorme verbetering op. We willen in 2026 bij minimaal één strandslag een vervolg starten. Dit zal naar verwachting bij Paal 28 plaatsvinden in Q4-2026. De beleidsmedewerker mobiliteit heeft elke maand een overleg met Rijkswaterstaat (RWS) over de vernieuwing van de TESO-veerhavens. Tijdens dit overleg wordt samen met andere partijen zoals de provincie, de gemeente Den Helder en de TESO besproken hoe de veerhavens zo goed mogelijk flexibel bereikbaar kunnen zijn voor inwoners en bezoekers. Ook tijdens de werkzaamheden. De voorkeuren voor een optimaal en toekomstbestendig ontwerp geven we mee aan RWS, zoals parkeervoorzieningen en toekomstbestendige fietsenstallingen.
46
2 Aangevraagde en toegekende subsidies Fietspaden Staasbosbeheer (SBB) 3e tranche: Provincie Noord-Holland € 909.333 Stift € 300.000 Provincie Noord-Holland € 692.957 SBB € 419.075 Fietspad SBB Rozendijk: Stift € 130.000 Provincie Noord-Holland € 347.168. Fietspad SBB Rommelpot: Stift € 182.000 Provincie Noord-Holland € 746.165
47
Verbonden partijen in programma 2 Naam verbonden partijen GR Archeologie West-Friese gemeenten
Taakvelden
Bijdrage aan gemeentelijke doelen De gemeenschappelijke regeling wordt vanwege de regionale samenhang van archeologische structuren, teneinde archeologisch beleid en indien nodig uitvoerende werkzaamheden gezamenlijk gestalte te geven.
48
2 Beleidsindicatoren Geen beleidsindicatoren voor programma 2.
49
2 Wat heeft het gekost Wat heeft het gekost programma 2 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Primaire Begroting 2025
Begroting na wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Baten PROGRAMMA Goede 2 bereikbaarheid TV_2.1
Verkeer en vervoer
TV_2.2
Parkeren
TV_2.4
Economische havens en waterwegen
Totaal Goede bereikbaarheid
268
215
114
114
319
1
1
0
0
0
711
751
923
923
532
980
966
1.037
1.037
851
Lasten PROGRAMMA Goede 2 bereikbaarheid TV_2.1
Verkeer en vervoer
6.198
5.536
7.541
7.295
7.595
TV_2.2
Parkeren
609
720
782
825
720
TV_2.3
Recreatieve havens
59
151
0
53
19
TV_2.4
Economische havens en waterwegen
1.132
1.062
978
962
934
Totaal Goede bereikbaarheid
7.998
7.469
9.301
9.136
9.268
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-7.018
-6.503
-8.264
-8.099
-8.417
0
0
0
0
0
-7.018
-6.503
-8.264
-8.099
-8.417
Onttrekkingen PROGRAMMA Goede 2 bereikbaarheid TV_2.4
Economische havens en waterwegen
Gerealiseerd resultaat
50
2 Analyses Analyse
Analyse De kolom begroting 2025 na wijziging minus rekening 2025 waarbij rekening moet worden gehouden met de opgenomen lasten en opgenomen baten. Die zijn bij de analyse getotaliseerd. (bedragen x € 1.000) Verkeer en vervoer Klein onderhoud wegen: overschrijding van het budget is ontstaan doordat er meer werkzaamheden in de openbare ruimte zijn uitgevoerd dan begroot, waaronder werkzaamheden van de nutsbedrijven. Hierbij lag de aanpak van omliggend straatwerk voor de hand of was noodzakelijk.
S/I -95 -282 N
I
Groot onderhoud wegen: Vanwege geplande werkzaamheden aan de riolering is er extra geld uitgegeven aan de -220 N herinrichting van een gedeelte van de Waalderstraat. De geplande wegwerkzaamheden voor met name preventief groot onderhoud zijn ook uitgevoerd, waardoor het budget is overschreden.
I
Een aantal projecten m.b.t. de bermverharding zijn doorgeschoven naar 2026. Bedrag is opgenomen in Overheveling via resultaatbestemming.
156 V
I
Door de droogte is er met het onkruid branden een ronde minder gereden. Er zijn veel bermen geprofileerd en wegen geasfalteerd kort voor het maaiseizoen, daardoor minder gemaaid. Ook heeft PWN een aantal asbest leidingen gerooid waardoor er voor deze bermen geen maaiwerk is verricht.
53 V
I
Hogere opbrengsten degeneratie kabels en leidingen. In de programmabegroting 2026 is hiervoor een opbrengst begroot.
89 V
I
Het capaciteitstarief van de aansluitingen OVL was onjuist opgenomen in het administratiesysteem van Liander. De compensatie is berekend over een periode van 7 jaar (69k voordeel). Vanwege capaciteitsproblemen bij de aannemer is er minder onderhoud uitgevoerd aan de lichtmasten (40k voordeel). Per saldo een voordeel van 109k.
109 V
I
Het plastic aangetroffen in het zwerfafval genereert een opbrengst. In 2025 is de afrekening over 2023 en 2024 ontvangen, per saldo een voordeel van 78k.
78 V
I
Door inhaalslag van enkele greppels en sloten is er meer arbeid verricht dan voorgaande jaren.
-59 N
I
Hogere kosten voor duikers en stuwen doordat enkele wegen (o.a. Pontweg Den Burg-De Koog) met spoed moesten worden opgepakt.
-146 N
I
In 2025 is er geen beschoeiing aangelegd (54k voordeel) en een hogere bijdrage vanuit het riool (101k voordeel).
155 V
I
Er is in 2025 meer basismateriaal ingekocht dan verwacht, waaronder fietspaden en gerecyclede planken voor banken. Dit om zowel in 2025 vervanging te doen, als ook voorraad te hebben een eenduidig beeld over het eiland. Daarmee streven we een verzorgd en rustig straatbeeld na en wordt het met de gemeenteraad afgesproken kwaliteitsniveau B zoveel mogelijk in stand gehouden.
-52 N
I
Overige oorzaken <€50k
24 V S/I
Parkeren
S/I 106
In 2025 is er door lagere kosten op loon en doorbelastingen mensuren parkeren van €83K en overige oorzaken ad 106 V € 23K een voordelig saldo ontstaan van per saldo 106K. Recreatieve havens Overige oorzaken <50K
S/I
Totaal programma 2
34
34 V S/I
Economische Havens en waterwegen In het jaar 2025 zijn er diverse oorzaken aan te wijzen voor het nadeel dat ontstaan is. Er zijn minder opbrengsten gegenereerd dan geraamd (€ 439K). Daarnaast zijn er hogere kosten ad € 130K gemaakt voor de walstroom. Er is een voordeel op de kapitaallasten van € 98K en er zijn lagere kosten voor het baggeren, onderhoud infrastructuur en overige werkzaamheden ad 81K. Samen met de overige oorzaken ad € 27K is het nadelig saldo € 363K. De onttrekking aan de reserve loopt via programma 0, dit genereert een voordeel van 175k, per saldo nadeel van 188k
I
S/I -363 -363 N
N
I
-318
51
Programma 3 - Mooi en gastvrij Texel / Texel werkt! Visie We blijven ons inzetten voor een veerkrachtige en duurzame economie op Texel. De samenwerking met gemeenten, het bedrijfsleven en maatschappelijke partners op de andere Waddeneilanden, in de Kop van Noord-Holland en regionaal binnen Noord-Holland-Noord is daarbij essentieel. Onze aanpak is helder: lokaal doen we wat kan, regionaal doen we wat moet. Een stabiele en bestendige arbeidsmarkt vormt de basis voor een toekomstgerichte economie. We faciliteren deze arbeidsmarkt enerzijds via het Huis van Ontwikkeling en anderzijds door samenwerkingsverbanden met het bedrijfsleven, onderwijs en andere partners financieel en inhoudelijk te ondersteunen. Dit versterkt de positie van inwoners op de arbeidsmarkt en helpt bedrijven om te groeien. Onze ambitie binnen recreatie en toerisme is om waarde toe te voegen aan de Texelse samenleving. We willen ons duidelijk onderscheiden van andere bestemmingen en tegelijkertijd een goede balans behouden tussen toeristische groei, de draagkracht van natuur en landschap, en het draagvlak onder onze inwoners. Naast toerisme zijn ook andere economische pijlers zoals landbouw, visserij, zorg, dienstverlening, retail en ambachten onmisbaar voor een stabiele en toekomstbestendige economie.
Bij al deze sectoren stimuleren we innovatie en transitiekracht en bieden we faciliteiten om nieuwe economieën te ontwikkelen en te laten groeien. Texel wil aantrekkelijk blijven voor inwoners, bezoekers en ondernemers. Daarom is het cruciaal dat toeristische ontwikkelingen, de draagkracht van ons landschap en het draagvlak onder de bevolking in balans blijven. Boeren spelen een onmisbare rol in het behoud en onderhoud van ons karakteristieke landschap. Vissers vormen een levendige schakel in de bedrijvigheid van de haven en dragen bij aan onze rijke cultuurhistorische identiteit. We respecteren bestaande afspraken en streven ernaar om ook op lange termijn zoveel mogelijk regie te houden over de ontwikkeling van Texel. Daarbij maken we duidelijk wat dit vraagt van de gemeente, ondernemers en inwoners. Een gezonde balans tussen ecologie en economie, natuur, landschap en landbouw is daarbij onontbeerlijk. De inrichting van onze openbare ruimte is toekomstbestendig en klimaatadaptief, zodat we beter kunnen omgaan met de gevolgen van klimaatverandering, zoals extremere neerslag, hogere temperaturen en periodes van droogte. Daarnaast willen we een veilige kustlijn behouden die ons beschermt tegen de zee, en tegelijkertijd ruimte biedt voor recreatie en natuurontwikkeling.
Link naar Visie en Beleid - Texel
52
3.1 Economische ontwikkeling Doelstellingen 3.1 Economische ontwikkeling Texel heeft een diverse economie die bestaat uit zowel grote als kleine (familie)bedrijven. De traditionele sectoren – toerisme, landbouw en visserij – vormen nog altijd de fundamenten van de Texelse economie. Deze sectoren zijn nauw verweven met de Texelse kernkwaliteiten: rust, ruimte, natuur en cultuurhistorie. Deze unieke combinatie maakt Texel aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Toerisme en recreatie: Balans tussen groei en leefbaarheid Toerisme en recreatie zijn van groot economisch belang voor Texel. Gelijktijdig vereist de groeiende toeristische druk om een zorgvuldige balans tussen toerisme en leefbaarheid. In september 2021 is deze balans in het Toeristisch Toekomstplan Texel (TTP) vastgelegd. Dit plan bestaat uit een lange termijnvisie en een uitvoeringsagenda. Niet alle maatregelen worden direct uitgevoerd, maar stapsgewijs ingevoerd.
Wat is er bereikt in 2025? Intensieve samenwerking We hebben de samenwerking met regionale en eilandbrede partners verder versterkt en werken nauw samen met: • •
Samen op Kop (Kop van Noord-Holland) op thema’s zoals arbeidsmarktprojecten, recreatie en toerisme, en werkgelegenheid. Regio Deal Waddeneilanden met focus op programmalijnen 2 (‘Toekomstbestendig Ondernemen en Ontwikkelen’) en 5 (‘Circulaire Economie’).
Deze samenwerking versterkt de gezamenlijke aanpak van economische en maatschappelijke uitdagingen op Texel en de regio. Uitvoeringsagenda Toeristisch Toekomstplan Texel (2022-2024) Na een nauwkeurige prioritering zijn we gestart met de uitvoeringsagenda 2022-2024. In nauwe samenwerking met de klankbordgroep van het TTP is deze agenda geëvalueerd en in februari 2024 aan de gemeenteraad gepresenteerd. Belangrijke behaalde resultaten zijn: • • • • • •
Aanpassing van regelgeving om duurzame toeristische ontwikkelingen mogelijk te maken. Actualisatie en inzichtelijk maken van de planologische slaapplaatsenregistratie. Ontwikkeling van nieuw beleid voor logies met ontbijtvoorzieningen. Maatregelen tegen verstening van het landschap. Behoud en bescherming van schapenboeten, een uniek Texels erfgoed. Inzet op spreiding van bezoekers om druk op populaire locaties te verminderen.
Op basis van een evaluatie werd duidelijk welke maatregelen meer tijd nodig hebben, welke lessen geleerd kunnen worden en welke aanvullende acties nodig zijn. Hieruit volgde een tweede uitvoeringsagenda (2025-2027) met extra aandacht voor bewonersprofijt, bestemmingsmanagement en balansindicatoren. In 2025 zijn we gestart met de uitvoering hiervan. Onderzoeken en toekomstverwachtingen Twee belangrijke onderzoeken zijn afgerond, te weten:
53
• •
Het Inwonersonderzoek recreatie en toerisme. Dit onderzoek geeft inzicht in de ervaringen en wensen van de inwoners. Het rapport Waardevol toerisme, analyse van lusten en lasten. Dit rapport maakt de impact van toerisme inzichtelijk.
Een externe prognose voorspelt een forse groei van het toerisme in Noord-Holland. Het voorspelt een stijging van 37% ten opzichte van 2023, en kan in 2035 leiden tot 21,1 miljoen toeristen. Deze groei kan de leefbaarheid op Texel aanzienlijk belasten. Het is daarom cruciaal om tijdig en doelgericht te sturen via bestemmingsmanagement om zo een gezonde balans tussen toerisme, economie, ecologie en landschap te behouden.
Ruimtelijke instrumenten: Paraplubestemmingsplan en Omgevingsvisie 2040 De discussie over de balans tussen toerisme en leefbaarheid is actueel en intens. Het Paraplubestemmingsplan verblijfsrecreatie en de Omgevingsvisie 2040 zijn belangrijke beleidsinstrumenten en bieden de gemeenteraad kaders om deze balans te bewaken en te sturen. • •
Het Paraplubestemmingsplan, dat eind 2024 is vastgesteld, wijzigt de geldende bestemmingsplannen en vormt sinds 1 januari 2024 het tijdelijke omgevingsplan. Dit plan actualiseert en verduidelijkt de regels voor verblijfsrecreatie. De Omgevingsvisie 2040 geeft een integrale langetermijnstrategie voor ruimtelijke ontwikkeling en focust op duurzaamheid, leefbaarheid en economische vitaliteit.
Circulaire economie: Naar een duurzame toekomst De Gemeente Texel werkt toe naar een circulaire samenleving. Het vastgestelde Recycleplan bevat concrete maatregelen om restafval te verminderen en afval beter te scheiden om hergebruik van grondstoffen te vergroten. Om deze transitie te versnellen is in 2025 een medewerker aangesteld, die zich exclusief richt op de ontwikkeling van de circulaire economie op Texel. De ambities zijn duidelijk geformuleerd: in 2030 moet minimaal de helft van de gebruikte grondstoffen uit hergebruik bestaan. En in 2050 is volledige circulaire grondstofbenutting het doel volgens het Nationaal Grondstoffenakkoord 2017.
54
3.2 Fysieke bedrijfsstructuur Doelstellingen 3.2 Fysieke bedrijfsstructuur Retailsector: Economische en maatschappelijke kern De retailsector speelt een cruciale rol in de economische en maatschappelijke dynamiek van Texel. Goed functionerende winkelcentra maken de dorpskernen aantrekkelijk en levensvatbaar voor inwoners, ondernemers én bezoekers. Om deze vitaliteit te waarborgen is het essentieel dat de winkelgebieden compact, compleet en comfortabel zijn, zoals vastgelegd in de Retailvisie Texel. Deze visie is het uitgangspunt voor het ruimtelijk en economisch beleidskader voor de retailsector.
Netcongestie: Een groeiende uitdaging Netcongestie, oftewel de overbelasting van het elektriciteitsnet, is net zoals in de rest van Nederland ook op Texel een toenemend probleem. Dit kan de ontwikkeling van nieuwe initiatieven en duurzame energieprojecten belemmeren. Daarom is een goede afstemming en samenwerking tussen gemeenten, netbeheerders, bedrijven en inwoners noodzakelijk om deze uitdagingen effectief aan te pakken en de energievoorziening toekomstbestendig te maken.
Wat is er bereikt in 2025? Retail Een extern onderzoek bevestigde dat de uitgangspunten van de Retailvisie Texel nog steeds actueel en relevant zijn. Er is dus geen reden om deze visie aan te passen. Op basis van deze visie is het standplaatsenbeleid geactualiseerd en afgestemd om aan te sluiten bij de huidige en toekomstige behoeften van de Texelse retailsector. Dit beleid ondersteunt een gezonde en toekomstbestendige winkelstructuur. Landbouwsector In 2025 is intensief overleg gevoerd met Texelse boeren en natuurbeheerders om de landbouwsector toekomstbestendig te maken. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is het behalen van natuurdoelen, vooral op en rond de Hogeberg. Deze samenwerking zoekt een balans tussen landbouwproductie, natuurbehoud en landschapskwaliteit en stimuleert duurzame landbouwpraktijken. Taskforce netcongestie De Taskforce netcongestie is in 2025 ingesteld om de toenemende problemen met netcongestie effectief te beperken. Deze taskforce maakt samen met alle relevante partijen de knelpunten in de elektriciteitsvoorziening zichtbaar en werkt samen aan oplossingen. De aanpak is gericht op het optimaliseren van het gebruik van het bestaande net, het versnellen van netuitbreidingen en het stimuleren van innovatieve energieoplossingen.
De Gemeente Texel heeft in 2025 belangrijke stappen gezet voor het behoud van de vitaliteit van de retailsector, het duurzaam maken van de landbouwsector en het aanpakken van de uitdagingen van netcongestie. Deze integrale aanpak draagt bij aan een duurzame en leefbare eilandgemeenschap.
55
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Wat willen wij bereiken? 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Ons inkoop- en aanbestedingsbeleid biedt steeds meer kansen voor de lokale economie. Daarnaast stimuleert het tegelijkertijd duurzaamheid. Steeds meer aanbestedingen worden gegund op basis van duurzaamheidscriteria uit het Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) Actieplan. Een paar voorbeelden hiervan zijn het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen en het circulair gebruik van materialen bij diverse projecten. Denk aan de plaatsing van ondergrondse afvalcontainers, de herinrichting van de Redoute en de verbetering van de parkeerterreinen bij de strandopgangen. Deze aanpak draagt bij aan een klimaatbestendig en circulair Texel en betrekt lokale ondernemers bij de uitvoering.
Bedrijvenloket: ondersteuning en verduurzaming van ondernemers Ondernemers vinden het belangrijk om ondersteuning en advies te krijgen over het verduurzamen van hun bedrijfsvoering. In 2025 is een belangrijke eerste stap gezet door deelname aan het Ontzorgingsprogramma Verduurzaming MKB. Dit programma wordt in 2026 breder uitgerold met als doel het midden- en kleinbedrijf te begeleiden bij duurzame transities. In 2025 is, in samenwerking met TOP Texel en Rabobank, de Green Deal bedrijventerrein gesloten. Deze regeling is gericht op het verduurzamen van bedrijventerreinen. Verdere, concrete acties en resultaten hiervan verwachten we in 2026. Daarnaast maakten we in 2025 vervolgafspraken over de verdere opzet en invulling van een bedrijvenloket/aanspreekpunt binnen de gemeente, met als doel een effectieve implementatie in 2026.
Arbeidsmarkt: investeren in jongeren en betere aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt De Gemeente Texel zet zich, samen met regionale partners, in voor een bestendige arbeidsmarkt. Daarbij ligt de focus op het investeren in jongeren en het aantrekkelijk maken van Texel als werkplek. Daarnaast werken we aan een betere aansluiting van beroepsopleidingen op de lokale arbeidsmarkt. Op die manier zijn jongeren beter voorbereid op beschikbare banen en worden bedrijven beter voorzien in hun personeelsbehoefte.
Kenniswerkplaats: versterken van verbindingen tussen onderwijs en praktijk De Kenniswerkplaats zette in 2025 belangrijke stappen naar een zelfstandige stichting. De structurele, gemeentelijke bijdrage voor de periode 2024-2028 is uitgekeerd en zorgt voor financiële continuïteit. Belangrijke activiteiten in 2025 waren: • • • • •
Het verbinden van studenten van verschillende hogescholen met elkaar en met Texel om kennisuitwisseling en samenwerking te stimuleren. Het vergroten van de naamsbekendheid via social media en het lanceren van een eigen website. Het organiseren van een politiek rollenspel om maatschappelijke betrokkenheid en bestuurlijke vaardigheden te bevorderen. Het versterken van de samenwerking met het Huis van Ontwikkeling. Het opzetten van de minor ‘Omgevingsbewust ontwerpen’ door Hogeschool InHolland. In deze minor is de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Texel Robuust geïntegreerd om zo praktische oplossingen voor klimaatadaptatie op Texel te ontwikkelen. In 2025 volgden 16 studenten deze minor.
56
Texel Academy: opleiden voor de lokale arbeidsmarkt In 2025 heeft de Texel Academy een groot aantal studenten opgeleid tot gastvrouw/gastheer en zelfstandig kok. De samenwerking tussen het Huis van Ontwikkeling en de Texel Academy is verder versterkt. Een belangrijke mijlpaal is dat de jobcoach van de Texel Academy in dienst is getreden bij de gemeente, zo is de begeleiding van deelnemers structureel geborgd. Daarnaast is de Texel Academy aangesloten bij de Waddendeal. Vanuit deze samenwerking is in 2025 gestart met het onderzoeken van mogelijkheden om het opleidingsaanbod te verbreden. Op die manier sluiten we nog beter aan op de toekomstige behoeften van werkgevers en de arbeidsmarkt op Texel.
57
3.4 Economische promotie Wat willen wij bereiken? 3.4 Economische promotie Wat is er bereikt in 2025 op het gebied van economische promotie en toerisme? VVV Texel: Economische promotie met aandacht voor leefbaarheid De uitvoering van de economische promotie van het toerisme ligt bij de VVV Texel. De VVV vertaalt de ambitie, visie en uitgangspunten van het Toeristisch Toekomstplan (TTP) naar concrete promotionele activiteiten en campagnes. In de contractafspraken met de VVV is sinds 2025 expliciet de nadruk gelegd op de leefbaarheid van de Texelse inwoners. Zo zijn de promotieactiviteiten niet alleen gericht op het aantrekken van bezoekers, maar ook op het waarborgen van een goede balans tussen toerisme en woonklimaat.
Stichting Toeristisch Investeringsfonds Texel (STIFT): Brede ondersteuning van de lokale economie De STIFT speelt een belangrijke rol in het stimuleren van lokale promotie en investeringen op diverse economische terreinen, zoals toerisme, infrastructuur, landbouw, visserij, cultuur en evenementen. Sinds 2024 is een nieuw bestuur actief. Dit bestuur heeft in 2025 verdere stappen gezet in het ontwikkelen van projecten en het versterken van de samenwerking met lokale partners. Dit draagt bij aan een breed gedragen en geïntegreerde economische ontwikkeling van Texel.
Landelijke intocht van Sinterklaas: Een unieke promotionele gebeurtenis In november 2025 is de landelijke intocht van Sinterklaas georganiseerd in de haven van Oudeschild. Dit evenement, georganiseerd door de NTR, trok veel (kleine) Texelaars, toeristen en miljoenen tv-kijkers. Het zorgde voor een enorme promotionele zichtbaarheid en zette Texel landelijk positief in de schijnwerpers. De intocht was niet bedoeld als een economische promotie, maar het evenement heeft een grote meerwaarde gehad voor de positionering van Texel als toeristische bestemming. De succesvolle organisatie was alleen mogelijk door de brede steun van vele Texelse ondernemers en vrijwilligers.
Arbeidsmarkt en bedrijfsacquisitie: Investeren in de toekomst Naast toeristische promotie focust de economische promotie zich ook op het aantrekken van deskundig personeel binnen alle economische pijlers van Texel. Ondanks de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt blijft het van belang nieuwe bedrijven, inclusief zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers), naar Texel te halen. Samen met het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland-Noord zet de gemeente in op acquisitie van bedrijven en ondernemers die passen bij de identiteit van Texel en bijdragen aan de innovatiekracht van het eiland. Met deze gerichte acquisitie wordt bijgedragen aan zowel economische diversificatie als duurzame versterking van de Texelse economie.
58
Verbonden partijen in programma 3 Naam verbonden partijen
Taakvelden
Bijdrage aan gemeentelijke doelen
De Waddeneilanden
2.3 Recreatieve havens 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 8.1 Ruimte en leefomgeving
Samenwerking toepassing Convenant vaarrecreatie en kwaliteitsverbetering jachthavens. Bevordering toerisme naar Waddeneilanden in relatie tot Werelderfgoed-status Wadden. Samenwerken op het vlak van de omgevingswet.
Stichting VVV Texel promotie
3.4 Economische promotie
Kwalitatief toeristisch bezoek aan het eiland. Dit is van groot algemeen economisch en maatschappelijk belang.
59
3 Wat is gedaan in 2025 wat op de planning stond in 2024 In 2025 hebben we in Programma 3 verder gewerkt aan de uitvoering van de in 2024 opgestelde plannen en doelstellingen. De belangrijkste activiteiten en resultaten zijn: 1.
2.
3.
4.
Subsidies en bijdragen toegekend De in 2024 geplande financiële ondersteuning aan sleutelprojecten is daadwerkelijk verstrekt. Dit betreft onder meer het project Toekomst Schapenhouderij, Stichting Zoete Toekomst Texel, het HR Netwerk Texel en de Gebiedscoöperatie Hoge Berg. Dankzij deze bijdragen konden de projecten hun activiteiten verder uitbreiden en concrete resultaten boeken. Versterking samenwerking en netwerkvorming Het stimuleren van samenwerking tussen landbouwers, natuurbeheerders en lokale ondernemers, zoals bedoeld voor 2024, is in 2025 verder geïntensiveerd. Dit heeft geleid tot betere afstemming van natuur- en landbouwdoelstellingen, vooral in gebieden als de Hoge Berg. Focus op duurzaamheid en innovatie De plannen om duurzaamheid en innovatie binnen de landbouw- en natuursectoren te bevorderen, zijn in 2025 concreet gemaakt door het ondersteunen van praktijkprojecten en kennisuitwisseling. Dit sluit aan bij de ambities uit 2024 om de Texelse economie toekomstbestendig te maken. Monitoring en evaluatie voorbereid De basis voor monitoring van de voortgang en impact van de projecten is gelegd, waarmee in komende jaren de effectiviteit van de ingezette middelen kan worden geborgd.
60
3 Aangevraagde en toegekende subsidies In 2025 zijn binnen programma 3 diverse subsidies en financiële bijdragen toegekend aan projecten en organisaties die een belangrijke bijdrage leveren aan de duurzame ontwikkeling en versterking van de Texelse gemeenschap en economie. Deze steun is gericht op innovatieve initiatieven binnen landbouw, natuurbeheer en regionale samenwerking. De belangrijkste ontvangers van deze bijdragen zijn: •
•
•
•
Project Toekomst Schapenhouderij Dit project richt zich op het toekomstbestendig maken van de Texelse schapenhouderijsector. Het bevordert duurzame bedrijfsvoering en natuur-inclusieve landbouwpraktijken, waarmee het karakteristieke Texelse landschap behouden blijft. De subsidie ondersteunt onder andere onderzoek, kennisuitwisseling en praktische maatregelen voor een robuuste schapenhouderij. Stichting Zoete Toekomst Texel Deze stichting zet zich in voor het behoud en herstel van zoetwatergebieden en biodiversiteit op Texel. De bijdrage maakt uitvoering mogelijk van projecten op het gebied van waterbeheer, natuurherstel en educatie over het belang van zoetwaterecosystemen voor het eiland. HR Netwerk Texel Het HR Netwerk faciliteert samenwerking tussen Texelse werkgevers rond personeelsbeleid, arbeidsmarktontwikkeling en duurzame inzetbaarheid. De subsidie ondersteunt activiteiten zoals kennisdeling, trainingen en initiatieven die de positie van werknemers en werkgevers op het eiland versterken. Gebiedcoöperatie Hoge Berg Deze coöperatie werkt aan het behoud en de ontwikkeling van het natuur- en landbouwgebied Hoge Berg. De financiële bijdrage ondersteunt gezamenlijke natuurdoelen, duurzame landbouwpraktijken en het versterken van lokale betrokkenheid via participatieve projecten.
61
3 Beleidsindicatoren Taakveld
3. Economie
3. Economie
6. Sociaal Domein
Indicator
Functiemenging
Vestigingen (van bedrijven)
Banen
Eenheid
%
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar
Bron
LISA
LISA
LISA
Jaar
Texel
Nederland
2018
55,9
55,0
2019
56,1
53,4
2020
55,6
53,3
2021
55,6
53,4
2022
55,3
53,9
2023
55,5
54,3
2024
55,7
54,5
2018
177,5
125,0
2019
185,9
129,9
2020
185,4
135,5
2021
187,9
140,9
2022
193,6
148,8
2023
196,9
156,4
2024
206,2
163,5
2018
786,7
667,8
2019
807,6
680,9
2020
801,1
680,9
2021
812,1
687,5
2022
827,4
705,8
2023
828,4
717,5
2024
850,0
726,4
De cijfers over 2025 zijn nog niet bekend.
62
3 Wat heeft het gekost Wat heeft het gekost programma 3 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Primaire Begroting 2025
Begroting na wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Baten PROGRAMMA Mooi en gastvrij 3 Texel TV_3.1
Economische ontwikkeling
0
50
0
0
137
TV_3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
29
34
32
32
37
TV_3.4
Economische promotie
9.848
10.647
10.382
10.336
11.201
9.877
10.731
10.414
10.368
11.375
Totaal Mooi en gastvrij Texel Lasten PROGRAMMA Mooi en gastvrij 3 Texel TV_3.1
Economische ontwikkeling
348
395
473
504
504
TV_3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
54
95
110
110
95
TV_3.4
Economische promotie
955
1.095
1.189
1.120
1.227
Totaal Mooi en gastvrij Texel
1.357
1.585
1.772
1.735
1.825
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
8.520
9.146
8.643
8.633
9.550
Gerealiseerd resultaat
8.520
9.146
8.643
8.633
9.550
63
3 Analyses
64
Programma 4 - Toekomst voor de jeugd Visie Texel is een fijne gemeente om te wonen en te leven. Er heerst een prettig vestigingsklimaat, en het eiland trekt ook jonge gezinnen aan. Dit komt mede door de aanwezigheid van goede basis- en middelbare scholen. Kinderen en jongeren kunnen op Texel gezond, gelukkig en veilig opgroeien. Voor de allerkleinsten zijn er volop mogelijkheden om te spelen, bewegen en ontdekken. Het onderwijs op Texel is sterk en goed georganiseerd. Scholen werken intensief samen binnen een doorgaande leerlijn van 0 tot 19 jaar, die is geborgd in een krachtig onderwijsnetwerk. Ouders hebben keuze uit vijf onderwijsvormen: openbaar, katholiek, protestants-christelijk, algemeen bijzonder en antroposofisch onderwijs. De basisscholen in de dorpen blijven zo lang mogelijk behouden, zodat kinderen dichtbij huis naar school kunnen. Ongeacht de locatie heerst er overal een uitstekend pedagogisch en didactisch klimaat. Voor voortgezet onderwijs kunnen leerlingen terecht bij de brede scholengemeenschap OSG De Hogeberg, vmbo basis en kader, mavo, havo en vwo worden aangeboden. Het vmbo biedt daarnaast specifieke richtingen binnen toerisme, techniek, horeca, zorg en bouw. De aansluiting tussen basis- en voortgezet onderwijs is goed geregeld, waardoor leerlingen een soepele overgang ervaren.
Ook na de schooltijd blijft de gemeente inzetten op persoonlijke ontwikkeling en vitaliteit. Inwoners worden gestimuleerd om zelfredzaam te blijven en zowel geestelijk als lichamelijk vitaal ouder te worden. Basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen zijn essentieel voor iedereen, en hier wordt al vroeg in geïnvesteerd. Wij streven naar kwalitatief goed onderwijs voor onze kinderen en een omgeving waarin alle inwoners gezond en vitaal oud kunnen worden.
Link naar Visie en Beleid - Texel
65
4.1 Openbaar basisonderwijs Doelstellingen 4.1 Openbaar basisonderwijs We streven ernaar om de vier openbare basisscholen en de bijzondere basisscholen zo lang mogelijk in stand te houden. We willen inclusief onderwijs realiseren en zo dicht mogelijk bij huis. Dat vraagt om een goed op elkaar afgestemde onderwijsstructuur. Wat hebben we gedaan in 2025? (Basis)scholen Texel De scholen, de voorschoolse voorzieningen en de gemeente stemmen hun samenwerking af op de Texelse Agenda Onderwijs & Zorg en de Texelse Onderwijsvisie. Vanuit deze agenda ontstaan initiatieven gericht op Passend Thuisnabij Onderwijs en het vormen van één gezamenlijk onderwijskundig en organisatorisch netwerk. Ook met de gemeenten in de regio Kop van Noord-Holland werken we samen aan de zorgstructuur rond het basis- en voortgezet onderwijs, gebaseerd op de Regionale Agenda Onderwijs & Zorg. Regionaal Samenwerken om Lokaal sterk te zijn. Onderwijs & Zorgagenda en inclusief onderwijs In 2025 hebben we de huidige Texelse ondersteuningsstructuur verstevigd. Schoolbesturen, partners van de voorschoolse voorzieningen en gemeente hebben concrete initiatieven opgezet. Deze initiatieven richten zich op samenwerking, (zorg-)aanbod voor de jongste kinderen, kwalitatief goede doorlopende leerlijnen, zorgaanbod dichtbij de school en preventie.
Via deze agenda hebben maatschappelijke partners een steeds actievere rol in het versterken van lokale netwerken, passend bij de ambitie voor integrale en samenhangende ondersteuning. Gemeentelijk Onderwijs Achterstanden Beleid (GOAB) In 2025 is een Startklas opgezet. Een initiatief met een preventieve aanpak voor jonge kinderen met een kwetsbare basis. De startklas draagt bij aan het creëren van gelijke kansen, het voorkomen van uitval en het voorkomen van (nog) complexe(-re) problematiek binnen deze doelgroep. In de Startklas komt kennis van voorschoolse partners en het basisonderwijs bij elkaar. Dat versterkt de aanpak en verstevigt de basis voor de onderwijslijn. TXL Sporthal Ook in 2025 hebben we het bewegingsonderwijs in de TXL Sporthal en in de sportzalen van de dorpshuizen verzorgd.
66
4.2 Onderwijshuisvesting Doelstellingen 4.2 Onderwijshuisvesting Wat hebben we gedaan in 2025 De Bruinvis/de Vliekotter We hebben een prioritering in de ontwikkeling van de huisvestingsplannen voor de De Bruinvis in Oudeschild en De Vliekotter in Oosterend aangebracht. Dat is in overleg met het schoolbestuur gerealiseerd. Het betreft het verduurzamen en moderniseren van de schoolgebouwen. Het plan voor De Bruinvis is opgesteld en goedgekeurd. In dit plan is de ambitie voor de realisatie van een Integraal KindCentrum (IKC) meegenomen. We realiseren ook tijdelijke huisvesting om het onderwijs tijdens de bouwfase door te kunnen laten gaan. Voor de ontwikkeling en toetsing hebben we externe expertise ingezet. Het investeringskrediet is vastgesteld via de programmabegroting 2026. Onderwijsdata Gegevens zoals bijvoorbeeld leerlingaantallen zijn cruciaal voor het opstellen van goede huisvestingsplannen. Deze data zijn gebruikt voor het opstellen van het plan voor De Bruinvis. OSG De Hogeberg Het schoolgebouw van OSG De Hogeberg is voorzien van energiezuinige ledverlichting. Dat is een flinke stap in het verduurzamen van het gebouw. Ook zijn we gestart met de voorbereidingen van de geplande onderhoudswerkzaamheden. Grofweg bestaat dit uit vervanging van het dak, technische installaties en isolatie.
Verordening onderwijshuisvesting De verordening 'Voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Texel' is geactualiseerd. Dat is gebeurd op basis van de wijzigingsvoorstellen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dit valt binnen het reguliere beleid.
67
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Doelstellingen 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Gezond, gelukkig en veilig opgroeien Onze ambitie is dat jongeren gezond, gelukkig en veilig opgroeien en dat het gebruik van alcohol en drugs, met name onder jongeren onder de 18 jaar, wordt teruggedrongen. Preventie vormt hierin een essentieel onderdeel. In alle dorpen streven we naar voldoende speel- en ontmoetingsplekken. Daarnaast willen we dat jongeren zich op het eiland breed kunnen ontwikkelen op het gebied van sport, cultuur en andere vrijetijdsbesteding. Goed onderwijs moet overal toegankelijk zijn, ongeacht in welk dorp een leerling naar school gaat. We willen de brede scholengemeenschap behouden. Door te investeren in jongeren hopen we hen aan het eiland te binden. Wij dragen zoveel als mogelijk bij aan een doorgaande leer- en ontwikkellijn voor jongeren op Texel en streven naar het behoud van deze jongeren - eventueel met een korte uitstap naar de overkant voor een toekomstige baan op Texel. Wat hebben we gedaan in 2025? Rijksbeleid voor onderwijsachterstanden In het kader van het Gemeentelijk Onderwijs Achterstanden Beleid (GOAB) wordt gewerkt met programma’s zoals voorschoolse educatie ter versterking van het preventief jeugdbeleid (o.a. Startklas) en gelijke Kansen voor alle kinderen.
Daarnaast krijgen kinderen die extra risico lopen om achterstanden op te lopen ondersteuning via de Startklas die in 2025 is ontwikkeld. Kinderen uit Oekraïne krijgen extra taalles. Naast het landelijke GOAB-beleid voert de gemeente aanvullend beleid, gericht op kansengelijkheid en brede ontwikkeling. Hieronder vallen onderstaande voorzieningen uit het Lokaal Onderwijsbeleid. Lokaal onderwijsbeleid •
• • • •
Bewegingsonderwijs De gemeente vindt het belangrijk dat elk kind goed bewegingsonderwijs krijgt. Daarom worden gymlessen verzorgd door vakdocenten. De kosten van de tweede gymles worden door de gemeente gesubsidieerd. De subsidies aan de dorpshuizen voor het gebruik van de gymzalen voor de scholen zijn gelijk getrokken. Motorische ondersteuning Kinderen met een motorische achterstand krijgen extra begeleiding voor zowel grove als fijne motoriek. Scholen ontvangen hiervoor een subsidie voor Motorische Remedial Teaching (MRT). Schoolbegeleiding Scholen ontvangen subsidie om kinderen brede ondersteuning te bieden, bijvoorbeeld op het gebied van taal, gedrag en leerontwikkeling. Spraakontwikkeling Leerlingen in groep 1 en 2 met een vermoeden van een spraakachterstand kunnen worden gescreend. De gemeente vergoedt deze voorziening. Ook in de voorschool wordt dit binnen het GOAB uitgevoerd. Cultuureducatie De gemeente stimuleert cultuureducatie via subsidies. Daarmee kunnen scholen extra culturele activiteiten organiseren.
Leerlingenvervoer Ouders van kinderen die verder dan zes kilometer van een passende school wonen, kunnen in aanmerking komen voor leerlingenvervoer, als aan de voorwaarden wordt voldaan. Dit geldt ook voor kinderen die naar het speciaal onderwijs op de vaste wal gaan. De gemeente hanteert hiervoor de Verordening leerlingenvervoer Gemeente Texel. Er is een nieuwe opdracht voor het leerlingenvervoer aanbesteed. Op deze manier is het leerlingenvervoer weer voor vier jaar veiliggesteld. Texel Academy
68
De Texel Academy (TA) heeft een haalbaarheidsanalyse opgesteld om de basis voor de kwaliteit van het onderwijs en de bestuurlijke organisatie binnen de TA te verstevigen. Dat is een voorwaarde om het huidige aanbod aan mbo-opleidingen te verbreden met opleidingen voor de detailhandelssector en de groensector. Dat blijft immers de ambitie van het lokale bedrijfsleven, het onderwijs en de gemeente. Dit traject is (en wordt) mede ondersteund met inzet uit de Waddendeal. Er is samenwerking met het Huis van Ontwikkeling (HVO) tot stand gekomen. Via het HVO wordt een jobcoach ingezet voor het begeleiden van TA-studenten. Kenniswerkplaats De Kenniswerkplaats Texel (KWPT) heeft in haar traject naar een zelfstandige organisatie een stichting opgericht. De definitieve inrichting van de organisatie (bestuur en toezicht) van de KWPT moet nog plaatsvinden. Via de KWPT hebben studenten van hogescholen en universiteiten diverse opdrachten -gericht op Texelse vraagstukken – uitgevoerd. Deze zijn beoordeeld door lokale stakeholders. De ontwikkeling van de KWPT wordt door de gemeente voor vijf jaar met financiële middelen ondersteund (2024 t/m 2028).
69
4 Wat is gedaan in 2025 wat op de planning stond in 2024 Er zijn geen onderdelen voor programma 4.
70
4 Aangevraagde en toegekende subsidies Voor het verbouwplan van De Bruinvis in Oudeschild is een duurzaamheidssubsidie (DUMAVA) toegekend. Administratief loopt deze via de bouwheer van het project: Stichting Kopwerk. Deze middelen komen uiteraard te goede aan de ambitie voor verduurzaming van het gebouw. De subsidie beperkt het investeringskrediet dat de gemeente beschikbaar stelt.
71
Verbonden partijen in programma 4 Naam verbonden partijen
Taakvelden
Bijdrage aan gemeentelijke doelen
De Waddeneilanden
2.3 Recreatieve havens 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 8.1 Ruimte en leefomgeving
Samenwerking toepassing Convenant vaarrecreatie en kwaliteitsverbetering jachthavens. Bevordering toerisme naar Waddeneilanden in relatie tot Werelderfgoed-status Wadden. Samenwerken op het vlak van de omgevingswet
72
4 Beleidsindicatoren Taakvel d
4. Onderwi js
4. Onderwi js
4. Onderwi js
Indicator
Absoluut verzuim
Relatief verzuim
Vroegtijdig schoolverlater s zonder startkwalificat ie (vsv'ers)
Eenheid
Aantal per 1.000 leerlingen
Aantal per 1.000 leerlingen
% deelneme rs aan het vo- en mboonderwijs
Bron
www.waarstaatjegemeent e.nl
www.waarstaatjegemeent e.nl
www.waarstaatjegemeent e.nl
Jaa r
Texe l
Nederlan d
201 9
0
2,4
202 0
0,6
2,7
202 1
0,6
2,7
202 2
6,7
4,2
202 3
3,1
6,3
202 4
5,1
6,7
201 9
18
25
202 0
13
20
202 1
13
20
202 2
14
24
202 3
35
27
202 4
32
28
201 9
2,0
2,0
202 0
1,7
1,7
202 1
1,9
1,9
202 2
2,0
2,4
202 3
2,5
2,4
202 4
2,5
2,3
De cijfers over 2025 zijn (per datum 23-4-2026) nog niet gepubliceerd.
73
4 Wat heeft het gekost Wat heeft het gekost programma 4 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Primaire Begroting 2025
Begroting na wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Baten PROGRAMMA Toekomst voor de 4 jeugd TV_4.2
Onderwijshuisvesting
18
0
18
18
0
TV_4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
251
347
20
20
397
269
347
38
38
397
98
105
122
128
109
Totaal Toekomst voor de jeugd Lasten PROGRAMMA Toekomst voor de 4 jeugd TV_4.1
Openbaar basisonderwijs
TV_4.2
Onderwijshuisvesting
1.139
1.687
1.135
1.234
1.396
TV_4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
943
1.162
924
1.061
1.351
Totaal Toekomst voor de jeugd
2.180
2.954
2.181
2.422
2.856
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-1.911
-2.607
-2.143
-2.385
-2.459
Gerealiseerd resultaat
-1.911
-2.607
-2.143
-2.385
-2.459
74
4 Analyses Analyse De kolom begroting 2025 na wijziging minus rekening 2025 waarbij rekening moet worden gehouden met de opgenomen lasten en opgenomen baten. Die zijn bij de analyse getotaliseerd. (bedragen x € 1.000) Openbaar Basisonderwijs Overige oorzaken < 50K
S/I
Onderwijshuisvesting OBS Daalderschool - de huur van de units is later ingegaan. Het restant wordt voorgesteld om via resultaatbestemming over te hevelen naar 2026.
S/I -179 85 V
I
BBO De Vrije School - de afwaardering van de boekwaarde i.v.m. sloop van de school.
-215 N
I
BBO De Akker - de afwaardering van de boekwaarde i.v.m. sloop van de school.
-67 N
I
OSG De Hogeberg - dit betreft een dotatie aan de voorziening onderhoud OSG De Hogeberg. Voorgesteld wordt om deze in 2026, via de resultaatbestemming over 2025, aan de voorziening toe te voegen.
68 V
I
Overige oorzaken < 50K
-50 N S/I
Onderwijsbeleid en leerlingzaken Mensuren leerplicht - door openstaande vacatures heeft er meer inhuur plaatsgevonden dan begroot.
18
18 V S/I
S/I -91 N
I
Onderwijsachterstandenbeleid - ter compensatie vroeg- en voorschoolse opvang (70K), vrijval reservering SPUK 216 V uitkering (37K) en voordeel uitgaven die doorberekend zijn aan de SPUK uitkering onderwijsachterstandenbeleid (109K).
I
Vroeg- en voorschoolse opvang - compensatie uit de SPUK uitkering onderwijsachterstandenbeleid (70K)
-70 N
I
Overige oorzaken < 50K
32 V S/I
Totaal programma 4
N
87
-74
75
Programma 5 - Samen beleven en bewegen Visie Dit programma gaat over sport, cultuur, groen en recreatie. De belangrijkste doelstelling hiervan is het creëren en behouden van een fijne, gezonde, sociale en uitdagende leefomgeving. Een divers aanbod aan activiteiten op het gebied van sport, spel, kunst, cultuur en ontspanning en voldoende voorzieningen dragen bij aan een gezonder en gelukkiger leven van mensen. Op de plek van de oude Thijsseschool bouwen we een nieuw sociaal-cultureel centrum: het Thijssehuis. Dit wordt een unieke plek voor een gemeente van onze omvang. Hier kunnen initiatieven op het gebied van kunst, cultuur en literatuur elkaar versterken. Het wordt een plek waar iedereen zich op sociaal-cultureel gebied kan vermaken en verder kan ontwikkelen. De ijsbaan in Den Burg wordt omgevormd tot een park met ruimte voor ontspanning, sport, spel en recreatie, afgewisseld door natuurlijke elementen als bloemrijk grasland, lage beplanting, watergangen, wadi's en boomgroepen. De taakvelden natuur, landschap, openbaar groen en (openlucht)recreatie zijn nieuwe, maar logische toevoegingen aan het programma 'Samen beleven en bewegen'.
Een goede balans tussen gebruik en belasting van de fysieke ruimte voor de sociale aspecten enerzijds, en behoud en bescherming van de natuurlijke en landschappelijke waarden van de fysieke ruimte anderzijds, zijn cruciaal voor een vruchtbare toekomst.