Ondertiteling raadscommissie 4 juni 2024

Wilt u dat ik doorga, of dat deze vraag eerst beantwoord wordt? Ik zou zeggen: ga maar door. -Dan ga ik door. Op bladzijde 23 staat iets over het aantrekken van een recruiter. Er is input geleverd door de gemeentesecretaris en de OR. Onze ervaring in het verleden

is wel dusdanig, dat de planning zeer veelte wensen overliet. Daar hebben we diverse discussies hier in de raad over mogen voeren. Ik denk dat het juist is dat het wel gebeurt. Maar onze vraag is wel: zou het gepast en wenselijk zijn om van die twee jaar één jaar te maken? Zo kan na dat ene jaar een duidelijke beslissing worden genomen, of dit hetgeen is wat wij graag willen in onze planning en in onze organisatie. Dat is de tweede vraag. Op bladzijde 57 staat investeren op een kolkenzuiger. Er staat voor een onderzoek 15 duizend euro. Ik weet niet of die vraag al eerder gesteld is, maar ik heb het antwoord nog niet gelezen. Je hoeft volgens mij voor het onderzoek niet naar Amerika, dus ik vind het onderzoek wel wat te duur. Dus graag daar een antwoord, op hoe een bedrag van 15 duizend tot stand is gekomen. Dat was het in eerste instantie. Mevrouw Van der Werf. -Dank, voorzitter. Op 25 staat waar we al eerder op hebben ingezet. En mevrouw Van de Wetering had het daarstraks ook al over parkeren. 'We zorgen voor voldoende parkeerplaatsen voor zowel auto's fietsen, en een goede bewegwijzering.' In Oudeschild is het echt één drama. Ik heb er al vaak genoeg op gehamerd voor een goede bewegwijzering voor parkeerplaatsen voor de fietsen. Daar wil men niet aan meewerken. Dus bij deze zin heb ik echt dikke vraagtekens neergezet.

Op bladzijde 43 staat in de onderste alinea, bij ouders van kinderen: 'passende school verder weg ligt dan 6 kilometer.' Waar is dat eigenlijk op gebaseerd? Is dat wettelijk bepaald? Daar ben ik eigenlijk wel nieuwsgierig naar. Dat is wel een hele technische vraag, eerlijk gezegd. Maar wellicht schudt iemand dat antwoord ook gelijk zo uit zijn mouw. Zijn dat nu de vragen en reacties van Texels Belang? Ja? Oké. Dan gaan we eerst maar weer een rondje portefeuillehouders. De vraag van de heer Hoogerheide over de Wilhelminalaan. -Dank u wel, voorzitter. De Wilhelminalaan doen we net als de andere wegen. Wij zijn zeker bereid met die mensen in gesprek te gaan. Dus ja. De duidelijke planning van twee naar één jaar zou de burgemeester kunnen zijn? -Het is natuurlijk vrij gebruikelijk. Dit gaat natuurlijk over de incidentele middelen. Als je op zo'n functie wat uitbreiding doet, moet je ook wel de tijd nemen om te kijken hoe dat uitwerkt in de praktijk. Hier zijn ook andere vragen over gesteld die we vandaag beantwoord hebben. Daar komt bij, als het gaat om de ontwikkeling waar de organisatie in zit, en de middelen die we daarvoor nodig hebben, dat we daar ook de komende periode naar kijken. Dus dan kun je dat ook in die periode meenemen.

Dus even los van dat dit een verzoek is, dat uit de organisatie zelf vandaan komt, dat heeft u ook kunnen lezen in de perspectief nota, denk ik wel dat het verstandig is om toch vast te houden aan die twee jaar. Dan de vraag over het onderzoek van 15 duizend euro naar de kolkenzuiger. Ik denk wethouder Hooijschuur. -Dank u wel. Dat vraag ik na zo meteen na bij de betreffende meneer en dan krijgt u antwoord. -De parkeerplaatsen voor fietsen op pagina 25. Ik denk ook de heer Hooijschuur. Dat was in Oudeschild, mevrouw Van der Werf. Dat klopt, dat zou beter kunnen, denk ik. Daar heeft u gelijk in. Deze herfst gaan we met die fietsenstalling

ook aan de achterkant kijken hoe we dat doen. We gaan dat zeker met de *dorpsunie* bespreken en kijken hoe we dat kunnen verbeteren. -Dan kijk ik naar wethouder Van de Belt. Ik denk dat hij iets over die zes kilometer kan zeggen. Dat klopt, voorzitter, dank u wel. Leerlingenvervoer geldt voor kinderen die een lichamelijke beperking hebben, of op een andere manier speciale aandacht nodig hebben, én die ver wonen van een school die daarvoor bedoeld is. En zes kilometer staat in onze lokale verordening, maar is wel de gebruikelijke afstand die in Nederland wordt gehanteerd. Wethouder Hooijschuur is zo snel, hij heeft nu al een antwoord? Komt u maar door. -Het is net 2 voor 12. Het staat eigenlijk in het hetzelfde document. Het is een opstart van besteding om krediet aan te vragen voor de kolkenzuiger. Dus het is een opstart van de kredietaanvraag. Zo is de besteding, dat is tegenwoordig nieuw. -Mijnheer Hoogerheide neemt niet helemaal genoegen met het antwoord, geloof ik? Ik vraag hier een schriftelijk antwoord over. Dit antwoord is een antwoord van: het zou mogelijk kunnen zijn. Ik wil wel een onderbouwing hebben naar dat bedrag toe. Want zo stellen we krediet beschikbaar. En ik kan het achteraf nooit goed controleren. En dat is toch een bevoegdheid van de raad. -Zeker. Dat komt goed, wordt toegezegd. Er hoeft geen joker ingezet te worden voor 2 voor 12.

Welke fractie mag ik nu het woord geven? De VVD. Dank u wel, voorzitter, eerlijk gezegd zijn wij wel blij met de perspectiefnota zoals die vandaag voor ons ligt. Maar wel met een beetje gemengde gevoelens. Ik ben de zoveelste vandaag, maar ik wil een compliment geven aan iedereen die de afgelopen week vragen heeft beantwoord, zowel op de technische sessie vorige week hier in de zaal, als op de vragen die daarna nog schriftelijk gesteld zijn door degene die dinsdag verhinderd waren. Toen ik vanmiddag op mijn telefoon keek toen ik uit mijn werk kwam, zag ik dat er nog 25 mails binnen waren gekomen. Het is me niet helemaal gelukt om alles te lezen, maar gelukkig hebben we daar nog twee weken voor, tot de raadsvergadering. Het was wel een hectische week. We zijn ook blij om te horen dat de P&C-cyclus, of in wat beter Nederlands, de begrotingscyclus, opnieuw bekeken gaat worden. Dit om te zorgen dat het werk voor iedereen behapbaar blijft. We zijn ook erg benieuwd hoe die cyclus er volgend jaar uit gaat zien. Die gemengde gevoelens waar ik naar refereerde heb ik omdat we bij de afgelopen twee begrotingen al onze zorg hebben geuit over de financiële positie van de gemeente. Ik zal het betoog hier vanavond niet herhalen. Maar we zijn er wel erg blij mee dat in de bestuurlijke boodschap, en verderop in deze perspectiefnota, rekening wordt gehouden met de zorgen die wij geuit hebben.

In de bestuurlijke boodschap wordt aangegeven dat het college voor de behandeling van de begroting meer inzicht wil geven in de begroting. En de raad keuzes voor wil leggen om tot een sluitende begroting vanaf 2026 te komen. We zijn benieuwd of het college een toelichting kan geven hoe het college op dit moment voor zich ziet, hoe we dat ravijnjaar tegemoet kunnen gaan. Voorzitter, bij de afgelopen begroting hebben we aangegeven

dat ze erg ambitieus en vooral duur waren. Dat bleek ook uit de overhevelingen. De begrotingen zoals ze voorlagen waren niet uitvoerbaar. Het doet ons dan ook goed om te lezen dat er met een kritische blik is gekeken naar de voorstellen voor nieuwe investeringen in de perspectiefnota. -Mijnheer Hercules, een interruptie. Voorzitter, ik hoor de heer Ran zeggen dat de projecten van de vorige begroting niet uitvoerbaar waren. Dat waren ze prima, alleen ze zijn niet uitgevoerd. Dat betekent niet dat ze niet uitvoerbaar zijn. Daar doet u af aan de goede plannen die er waren. Voorzitter, daar wil ik best op reageren. Ik heb niet gezegd dat de projecten niet uitvoerbaar waren. Ik heb gezegd dat de begrotingen niet uitvoerbaar waren. Dat ze te ambitieus waren, dat er te veel in één keer op de organisatie werd afgevuurd. En dát was niet uitvoerbaar. Anders was het ook niet overgeheveld. Dus ik hoop dat ik daarmee de onduidelijkheid weg heb gehaald. De heer Hercules. -Dan ben ik blij dat VVD inziet dat de organisatie te klein is en er dus meer inzet moet komen. Vandaar ook dat de VVD zal instemmen met de uitbreidingen, incidenteel en structureel, die in deze begroting staan. Voorzitter, ik was nog niet bij het eind van mijn betoog. Dus ik heb nog niet gezegd wat wij gaan stemmen. Ik weet niet waar de heer Hercules die wijsheid vandaan haalt. Gaat u rustig verder met uw betoog.

-Zoals ik aangaf, wordt in de bestuurlijke boodschap aangegeven dat er met een kritische blik is gekeken naar de voorstellen voor de nieuwe investeringen. Dat is in onze optie ook echt op de juiste manier gebeurd. Want de voorliggende nota lijkt ons uitvoerbaar. En daar wil ik een compliment voor geven. Ons viel nog wel een punt op in de voorstellen. Er wordt bij voorstel nummer 9 een incidenteel bedrag van 25 duizend euro gevraagd, voor een onderzoek voor de verkeerssituatie rondom de camping Loodsmansduin. In het voorstel daarna wordt er voor een aantal wegen budget gevraagd voor het aanleggen van gasbetonstenen. Zo ook voor de Rommelpot tussen Klif en Loodsmansduin. We hopen dat er met de uitvoering van dat laatste wel gewacht wordt, tot er een oplossing is gevonden voor de verkeerscirculatie rond de camping. Bij het vorige onderwerp stelde mevrouw Visser een vraag over de afschrijving van de versnipperaar. Deze stond in de programmarekening. Wij hebben dezelfde vraag bij de kolkenzuiger die zojuist door Texels Belang werd aangehaald. Want de afschrijving van dergelijke voertuigen is een jaarlijks terugkerend punt, zowel bij de perspectiefnota als bij de begroting. Ik zou graag een keer van gedachten wisselen met anderen over hoe we hiermee omgaan. Want er is een heel groot verschil tussen financieel afgeschreven, of technisch afgeschreven. Dat was het laatste punt.

Het advies van de auditcommissie begrijpen wij volkomen. En we hopen dat dat ook wordt overgenomen. Tot zover onze inbreng. Dank, voorzitter. -Dank u wel, mijnheer Ran. Ik denk dat de keuzes voor de sluitende begroting 2026 weer voor de heer Hooijschuur is. Kunt u daarover al een tipje van de sluier oplichten? -Ja, dat kan ik. Ten eerste, waren wij ook een beetje afwachtend wat er gaat gebeuren met het kabinet dat nu is aangesteld , of gaat fungeren. Blijven ze bezuinigen op de gemeente, of krijgen we er wat geld bij? Dat is iets wat wij ook niet weten. We hopen dat tussen nu en november te weten. Dit is wat wij ook willen meenemen. Daarna willen we ook zeker met u in discussie om te kijken

hoe krijgen we het sluitend krijgen. Maar om nu al maatregelen te gaan nemen, we moeten dit of dat gaan verhogen, daar willen we mee wachten tot we verder in september zijn en weten wat de bedragen zijn. Dan komen we zeker met voorstellen naar u toe. Maar het heeft zeker wel onze aandacht, om te kijken hoe we dat kunnen aanpakken. Dat hangt ook samen met wat er in Den Haag gaat gebeuren. Dus nu nog niet, maar zodra het mogelijk is komt er wat naar ons toe. De complimenten over deze perspectiefnota door de VVD kunt u, en kan de organisatie in ~ steken. Dan was er een vraag, of eigenlijk van twee voorstellen, die beide in de omgeving Loodsmansduin plaatsvinden, nabij Den Hoorn. Klopt, die hebben we erop gezet, ook vanuit de dorpscommissie, zoals u weet. Die heeft daar een paar keer voorgesteld dat het een hele smalle straat is, om te kijken wat we daarmee moeten doen. Graskeien hadden wij inderdaad opgenomen om te gaan uitvoeren. Maar we hebben eerst 25 duizend euro op papier gezet, om te kijken wat we daar gaan doen. Is er geen andere mogelijkheid om een fietspad of een voetpad daar te creëren? Daar is nu een overleg met de dorpscommissie en de betreffende mensen over de mogelijkheden. Dus ik geef toe dat we geen graskeien gaan leggen, voor we zekerheid hebben wat we daar gaan doen.

Dus ik begrijp dat het op elkaar afgestemd wordt, daar is oog voor? Mijnheer Kooiman, Hart voor Texel. Dank u wel. De VVD heeft voor een deel het gras voor mijn voeten weggemaaid, maar ik ga er toch nog even door. Allereerst wil ik zeggen dat we het wel grondig eens zijn met de VVD, wat betreft de reactie op de programmarekening 2023. Ook Hart voor Texel maakt zich wat betreft het financiële toekomstperspectief toch redelijk zorgen. En de heer Schuiringa noemde het al: de algemene reserve keldert enorm. Maar daar gaan we straks ook naar kijken. De heer Ran noemde ook al 2026, dat is het zogeheten ravijnjaar. De verwachtte korting is 3 drie miljoen op de uitkering van het Rijk , vanaf 2026. Dat betekent dat de gemeente ook vanaf 2026 rode cijfers gaat schrijven. De heer Hooijschuur zegt dat we moeten afwachten wat het Rijk precies gaat doen, het nieuwe kabinet. Ik zou u willen adviseren om dat niet af te wachten, maar alvast een plan B te maken. En als het echt doorgaat, misschien wordt het wel 4 miljoen korting op de uitkering, om daar nu al rekening mee te houden. En niet pas als de boodschap van het Rijk bekend is. Dan komt u tegen die tijd met voorstellen.

Ja, dat snap ik, maar ik wil u toch ontlokken: in welke richting denkt u dan om met voorstellen te komen? U heeft het net over een verhoging, maar gaat u misschien ook dingen verlagen, of niet uitvoeren? Misschien dat u daar iets meer over kan zeggen? Dan heb ik over de programmabegroting nog één onderwerp. Dat is op pagina 24: de bestendiging van de uren van de communicatie. Ik ga niet zeggen of dat wel of niet noodzakelijk is. Maar dat is een uitbreiding van anderhalf fte. En dat moet anderhalve ton kosten. Dus ik vroeg me af wat voor communicatieadviseur wij hier dan krijgen? Dat moet inderdaad een hele goede zijn. Maar ik vroeg me af waarom dat zoveel geld moet kosten en wat voor type persoon dit dan is? Dank u wel. -Dank u wel, mijnheer Kooijman. We gaan eerst kijken of we wethouder Hooijschuur toch nog uit de tent kunnen lokken om iets over de ontwikkelingen van 2026,

het zogenaamde ravijnjaar, te zeggen. -Ja, dat kan ik wel. U geeft drie miljoen aan, maar wij hebben al kritisch gekeken naar de hele ontwikkeling in het gemeente gebeuren. Daar hebben we al een kam doorgehad, dat we strakker hebben gebudgetteerd qua voorstellen. Daar hebben we al 1,2 miljoen uitgehaald. Dat heeft u ook gezien. Dus als we dat doen en doorwerken, hebben wij 1,4 tekort in 2026. Dat heeft u ook gelezen, en niet 3 miljoen. Dus er wordt zeker al vanuit het gemeente gebeuren goed gekeken naar waar we al geld kunnen weghalen, dat we strakker gaan. Meestal zitten wij een beetje ruim in de begroting. Meestal hebben we geld over op alle projecten. Dat hebben we nu wat scherper neergezet. Ik ga niet zeggen dat we nog steeds goed zijn. Er is nog steeds 1,4 tekort. Daar zitten we zeker bovenop. Wij gaan gewoon naar kijken hoe we het in de tussentijd gaan oppakken. Maar om nu al te zeggen dat we iets verhogen of verlagen, dat is denk ik te vroeg. Wij pakken het op nadat alles geregeld is, dan gaan we verder voor de programmabegroting. Dan komen we naar u toe met deze voorstellen. Daar zullen we het dus mee moeten doen. Mijnheer Hercules. Een vraag, voorzitter, aan VVD en Hart voor Texel. Ze wijzen allebei op het ravijnjaar en maken zich zorgen over onze begroting. In deze perspectiefnota wordt een half miljoen structureel op z'n kant gezet.

Gaan deze fracties mee met dat half miljoen? Of maken ze zich zo'n zorgen dat ze zeggen: doe dat maar niet? -Mijnheer Ran wil reageren. -Voorzitter, ik heb nog niet alle antwoorden op de vragen kunnen lezen. Maar er staan behoorlijk kostbare voorstellen in, bijvoorbeeld over een miljoen per jaar voor groenvoorziening uitbreiding. Ik weet nog niet wat wij daarvan zullen vinden, dus ik kan op dit moment nog niet zeggen of wij met alle voorstellen mee zullen stemmen. En Hart voor Texel? -Woorden van gelijke strekking, mijnheer Hercules. U hoort dat in de raad van ons, dus we zullen daar nog goed naar kijken. -Dan gaan we naar de burgemeester voor de vraag over de communicatiemedewerkers van anderhalf fte. -Omdat het over personeel gaat, heb ik de eer, begrijp ik. Twee reacties op uw vraag. Ten eerste lijkt het een beetje alsof we in één keer een sprong maken van 2,1 fte naar 3,6. En die suggesties zat ook in een andere vraag die ons gesteld is, daar hebben we schriftelijk op gereageerd. Echter, de afgelopen jaren is ervoor gekozen om dit incidenteel te financieren. Dus we bestendigen eigenlijk wat we al in huis hadden, en dat regelen we nu structureel. Eerder werd de vraag gesteld of we met 70 procent omhoog gaan. Dat is niet aan de orde. Twee, u vraagt naar de omvang van de bedrag in relatie tot het aantal fte's.

150 duizend euro voor anderhalf fte, voor de schaal waarin we communicatiemedewerkers aannemen is dat gewoon heel reëel. Dan moet u zich realiseren dat dit natuurlijk niet de bedragen zijn die mensen een-op-een op hun bankrekening krijgen. Daar zitten ook de kosten bij voor reizen, verblijfskosten, kosten voor het gebouw, en al die dingen meer. Daar komen natuurlijk salaris, pensioenkosten en al die dingen bij elkaar. Dan kom je op ongeveer anderhalve ton uit. Dat is eerlijk gezegd voor fte's in deze schaal nog heel redelijk. -Mevrouw Van de Wetering als eerste. Dan de heer Hercules. -We hadden hier een kleine discussie

over die één miljoen structureel groen. Die staat wel degelijk in het stuk, alleen, dat komt er nog aan. U zei al iets over de grasbetonblokken. Dat heb ik gemist. Kunt u dat voor mij nog heel kort herhalen? Of zei u dat niet, heb ik dat gewoon helemaal verkeerd begrepen? U kijkt nu naar mij alsof ik iets over grasbetonblokken gezegd heb? Dat dacht ik. Vandaar dat ik vraag of ik iets heb gemist. Vanavond is de eerste avond dit jaar dit ik het er niet over gehad heb. Helemaal goed. -Het is even over grasbetonblokken gegaan, maar dat lag bij de heer Hooijschuur. Dat ging over Loodsmansduin Den Hoorn, dus die vraag vervalt dan. Mijnheer Hercules. Voorzitter, ook over het voorstel van één miljoen voor groen, waar de heer Ran aan refereerde. Omdat het college dat niet doet, zal ik het maar zeggen. Dat is niet meegenomen in deze begroting. Dus dat staat letterlijk als nieuwe ontwikkelingen niet meegenomen. Het staat niet in deze begroting. Daar hoeft u dus ook niet mee akkoord te gaan. Het komt waarschijnlijk wel later. -De vraag is dan waarom hij er niet alvast in staat. -Mijnheer Soyer? Mijnheer Zegel? Voorzitter, mag het? Iedereen was nog erg druk daar aan tafel, geloof ik. Voorzitter, net als de VVD zijn wij blij met de perspectiefnota zoals die nu voorligt. Toch mooi dat we elkaar daar weten te vinden, dat is wel eens anders geweest.

In tegenstelling tot wat de VVD aangaf bij de programmarekening, zijn wij wel blij met de gedaalde algemene reserve. Want wat ons betreft is in de juiste zaken geïnvesteerd. Met onder meer uitgaven uit de algemene reserve aan wonen, het sociaal domein en onderwijs. Vooruitkijkend naar 2026 wil ik mijn collega-raadsleden met een link met de landelijke partijen oproepen, om nog eens contact op te nemen met hun Tweede Kamerfracties, of andere contacten in Den Haag. En met name de collega's van partijen die deelnemen aan het nieuwe kabinet, om het ravijnjaar nog eens onder de aandacht te brengen. Want steeds meer taken overhevelen naar de gemeente, en vervolgens korten op het gemeentefonds lijkt ons niet de juiste gang van zaken. Dat gezegd hebbende, hebben zowel de heer Soyer als ik nog wel een aantal vragen als we naar de programmabegroting kijken. We zien in de perspectiefnota behorende bij programma 3, te vinden op pagina 40, het voorstel om 100 duizend euro structureel beschikbaar te stellen voor innovatieve projecten voor onder andere landbouw en visserij, in plaats van incidenteel. Dat is voor mij het haakje naar een aantal vragen. Deze sectoren hebben het zwaar en staan voor grote veranderingen. Voor de visserijsector is er naast deze bijdrage, vorig jaar ook twee miljoen beschikbaar gesteld aan het visserij ontwikkelplan.

Met onder andere als doel: vernieuwing in de visserijsector en het behoud van de visserij identiteit en geschiedenis. Maar ook de agrarische sector staat aan de vooravond van een grote transitie. Wat GroenLinks betreft, zou deze transitie gericht kunnen zijn op een meer duurzame en natuurinclusieve manier van landbouw, die beter is voor mensen, dieren en milieu. De vragen: is het college dat met ons eens? En is het college bereid om naast de visserijsector ook de agrarische sector te ondersteunen, in het bijzonder in het maken van deze omslag? Als dat het geval is, wordt daar in de begroting van 2025 meer geld voor gereserveerd

dan de 100 duizend euro uit voorstel 11 voor innovatieve projecten? Dank u wel. De heer Soyer. -Dank u wel, voorzitter. Ik ga iets vragen over het programma 2 en 5 en vooral de samenhang daarvan. Ik wil graag beginnen met opmerkingen over de grijzeen de groenblauwe infrastructuur op ons eiland. Dus globaal over asfalt en stenen, versus de levende infrastructuur. In het coalitieakkoord wordt op diverse plaatsen gesproken over de biodiversiteit op Texel versterken. En ook de klimaatadaptatie komt verschillende keren aan bod. Wij zien beperkte extra initiatieven voor de versterking van biodiversiteit en de klimaatadaptatie in deze perspectiefnota. We weten allemaal dat graskeien leggen - daar hebben we ze weer een stuk sneller gaat dan bijvoorbeeld hittestress bomen laten opgroeien in de dorpscentra. Vandaar dat we afwachten geen goede strategie vinden. Even concreet: de grijze infrastructuur in dit programma krijgt bijna 9 ton aan plannen en 11 miljoen aan investeringen. In programma 5 vinden we blauwgroene incidenteel 2 ton aan plannen en 80 duizend euro aan investeringen aan de machine en aanhangwagens. Verder geen andere investeringen. We wachten met smart op het steeds uitgestelde groenbeleid en het groen beheersplan; de groene infrastructuur. We begrijpen van deskundigen dat je ook op groene infrastructuur kunt investeren én afschrijven. Dat biedt veel mogelijkheden.

We snappen dat in de perspectiefnota niet vooruitgelopen kan worden op het nieuwe groenbeleid. Maar we gaan ervan uit dat we dus niet tot 2026 hoeven wachten op deze investeringen. Dus dat we in de programmabegroting hier zeker initiatieven voor kunnen vinden. Pagina 7 geeft daar een vooraankondiging. Een simpele vraag: Klopt dat? Kunnen we inderdaad die initiatieven zien in de programmabegroting? Dank u wel. -Dank u wel, heer Soyer en GroenLinks in algemene zin. Dan denk ik wethouder Kieft voor de eerste vraag van de heer Zegel. -Voorzitter, dat is een interessante vraag. En eigenlijk ook wel consequent. Wat wij voor de visserijsector in de begroting van 2024 hebben opgenomen, naar aanleiding van toen de Adema-gelden, is een reservering van 2 miljoen cofinanciering. Dit was voor projecten die dan vanuit Den Haag en andere fondsen de rest van het geld moesten zien te halen. Daar is de raad mee akkoord gegaan bij de begrotingsbehandeling. We hebben ook toegezegd dat wij op projectniveau nog een keer met de raad de informatie zullen delen, die daar dan voor speelt. Het ligt eerlijk gezegd inderdaad voor de hand om de vergelijking met de agrarische sector te trekken. We weten ook dat de agrarische sector een aantal transities in het landelijk gebied tegemoet gaat. Dat wordt ook onderschreven door de huidige voorzitter van de LTO.

Ik noem stikstof, het streven naar kringlooplandbouw van het nog steeds demissionaire kabinet, de regelgeving uit Brussel. Dat zijn allemaal dingen waar agrariërs op dit eiland mee worstelen. En overigens wachten zij ook af, wat de definitieve stappen vanuit Den Haag, dan wel uit Brussel zullen zijn. De vissers zijn een relatief kleine economische sector ten opzichte van de agrarische sector op dit eiland. Mocht er een aanleiding zijn om rijksgelden of andere gelden te versterken, zodat de agrarische sector daarmee de dingen kan doen die ze zou moeten doen,

dan zou het voor de hand liggen dat de raad daar ook geld voor beschikbaar stelt. Die logische conclusie kan ik wel delen. Of dat betekent dat het college in de begroting voor 2025 met voorstellen komt, hangt ook samen met de vraag in hoeverre er budgetten vrijkomen, die op die manier versterkt zouden kunnen worden. Maar het heeft zeker de aandacht van dit college. -Mijnheer Hercules wil reageren. Ook een vraag aan GroenLinks en aan het college. Wij hebben gevraagd aan het college wat dan de projecten waren die zijn gesteund vorig jaar en een gedeelte dit jaar. Uit die antwoorden bleek niet heel erg veel innovatie, om het zo te zeggen, of pilots die tot innovatie leiden. Maar een soort werkbegeleiding bij De Lieuw en procesondersteuning bij De Waddel. Wij vonden het juist jammer dat er niet een plan achter zat, als je geld structureel maakt. Wij vinden dat het ook nodig is dat je pilots moet ondersteunen. Dan moet je wel een goed plan hebben, als je dat structureel gaat aanpakken. Er dient straks ook een amendement van VVD en D66 meen ik, over subsidies. Ik kan me voorstellen dat daar in ieder geval een link wordt gelegd. Wij vonden het in ieder geval juist nog te vroeg om dit structureel te maken. En helemaal te vroeg om het structureel nog een keer op te plussen. Je zou eerder een goed plan verwachten en een lijn verwachten, waarmee je dat geld kunt uitgeven.

In plaats van een subsidiepotje waar wij geen controle op hebben. -De heer Zegel. Voorzitter, dan denk ik dat ik niet duidelijk genoeg ben geweest. Of misschien dat de heer Hercules mij niet goed genoeg begrepen heeft. Ik vroeg niet om dit voorstel op te plussen, of om dit specifieke voorstel structureel te maken, wat nu het voorstel is. Maar wel hoe het college tegen het ondersteunen van de agrarische sector aankijkt, met innovatieve projecten, met een duurzaamheidstransitie, met een andere manier van ondernemen. Dat hoeft niet per se vanuit dit voorstel. Ik ben met u eens, dat moeten goed onderbouwde voorstellen zijn die echt innovatie drijven. En dat hoeft niet per se dit te zijn. Dus ik denk dat we het hier niet oneens zijn. Wethouder Kieft geeft aan dat hij nog niet klaar was met zijn antwoord. -Nee, voorzitter. De tweede vraag betrof de investering in groene infrastructuur versus grijze infrastructuur. Dat is precies de reden waarom tijdens de raadsinformatieavond over de voortgang van het groen beleidsplan werd geconstateerd dat, als we dat straks serieus gaan nemen, dan praten we inderdaad over investeringen. Dan is het van belang om de raad vroegtijdig voor te leggen dat er straks een keuze voorligt in de raad, om investeringen in grijze infrastructuur en investeringen in groene infrastructuur te doen.

Ze zijn allebei noodzakelijk om Texel toekomstbestendig te maken en te houden. Als er geld te weinig zou zijn, wordt het een keuze tussen wat je van oudsher altijd gedaan hebt, namelijk grijze infrastructuur. En dat je misschien daar wat vanaf moet halen, om te zorgen dat je wel de start kunt maken met de groene infrastructuur. Dat is de reden waarom dat in de ontwikkeling is aangekondigd. Zodat u daar uw gedachten over kunt laten gaan. En bij de bespreking van het groenbeleidsplan, groenbeheersplan/uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie, wat u in een soort drieling document

hopelijk nu in september voorgelegd krijgt, zal dat ook de discussie met de raad worden. Akkoord. Mevrouw Van de Wetering. -Dank u wel, voorzitter. Ook D66 is blij met de voorliggende perspectiefnota. Er is nu al een hoop over gezegd. Reële voorstellen, denken wij. Ik heb nog wel een aantal vragen. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik vandaag de beantwoording van mijn vragen gelezen heb. En dat wat ik nu ga vragen onder de perspectiefnota stond. Maar ik vraag me af of het hier thuis hoort. Ongediertebestrijding. -We hebben het hier over de perspectiefnota. -Ja, daar stond hij onder het lijstje, maar ik ben bang dat hij nog uit de programmarekening komt. Hij stond onder het lijstje: beantwoording vragen perspectiefnota, dus ik ben zelf even in verwarring. Ongediertebestrijding, een arbeidsintensieve manier op dit moment. Er moet gezocht worden naar werkzaamheden in combinatie met eigenaren en beheerders. Want gif mag niet meer gebruikt worden. We hebben echt meer overlast. Wat heeft het college nodig om dit probleem beter te kunnen aanpakken? Dan een andere vraag. Die wil ik gewoon voorleggen aan de commissie. Bij voorstel nummer 10, Ik kan het zo slecht lezen in dat blauw, dat gaat dus wel over de grasbetonblokken, burgemeester, daar wordt iets meer dan zes ton incidenteel geld gevraagd voor het plaatsen van grasbetonblokken.

Zowel de VVD als D66 proberen al jarenlang het structurele bedrag daarvoor omhoog te krijgen. Dit is tot nu toe door de partijen afgewezen. Die twee ton structureel ik geloof dat het ondertussen iets meer is maar die twee ton structureel, daar hebben we voldoende aan. De rest vragen we wel aan. Maar elke keer opnieuw worden we geconfronteerd. En ik vind zes ton incidenteel geld geen klein bedrag. Dus ik wil eigenlijk aan de commissieleden vragen of we dit nou een juiste manier van begroten vinden? Of hebben we het toch liever gelijk al meegenomen bij de begroting van een weg, als we wegen op de planning zetten? Want dan heb je het in handen. En als het boeking technisch moeilijk is, kun je er echt wel een aparte post van maken, binnen de begroting die je op dat moment maakt van een weg. Neem het dan gelijk mee. Nu krijgen we elke keer gigantische bedragen incidenteel, waar we mee moeten zien te dealen. Dus dat is een vraag aan de commissieleden. Wachten we daarmee, of gelijk even reageren? Ik heb nog één vraag richting het college. Er wordt heel veel over het ravijnjaar gesproken. In de stukken staat ook ergens een zijdelingse opmerking dat er een onderzoek wordt gedaan, of gemeentes met veel toeristen met hun toeristenbelasting zelf draagkracht hebben. We weten ook allemaal dat die toeristen niet alleen maar geld in het laatje brengen, maar ook geld kosten.

Onze infrastructuur wordt extra belast. De grijze in dit geval, maar misschien ook wel de natuur, mevrouw Koot. Hoe staat het daarmee? Zijn er plannen richting het nieuwe kabinet? Kunt u iets meer vertellen over de voortgang rond dit proces met toeristenbelasting? -Dank u wel. Dan gaan we eerst naar de vraag over ongediertebestrijding. We kijken allen naar portefeuillehouder Hooijschuur. Dierenwelzijn, ja. Dus ze moeten naar jou toe? Er gaat eventjes een switch. Misschien kunnen jullie allebei een antwoord geven? -U heeft gelijk, de gemeente heeft natuurlijk een taak om de rattenbestrijding op te pakken.

Dat is niet alleen ratten, maar ook wespen, bijen en al die dingen. Maar om terug te komen op de ratten, mogen we dus geen gif meer neerleggen links en rechts. Dat mogen ook al de Texelaars niet, onze eilandbewoners. Het is allemaal verboden om gif, zo min mogelijk te doen. Maar ik ben wel met u eens dat er steeds meer van die beesten komen. Dat is een feit. Maar ik denk dat we ook met een keer moeten kijken hoe we onze rotzooi opruimen om de woning heen. As je op een gegeven moment een rattenplaag ziet en je ziet waar ze allemaal onder vandaan komen, dan schrik je ervan. Daarnaast kan ik erover meepraten. Ik zit op het bungalowpark met mijn kinderen. Af en toe zitten er heel veel, als we een rondje lopen. Maar dat hangt ook wel samen met wat er rondom op de landerijen staat, waar mensen wonen. Als je een veld met wortelen of tulpen hebt, is het bijna bingo dat je een heleboel van die beesten hebt op het platteland. Dat klopt. Maar hoe ga je het bestrijden? Dat wordt best wel lastig, denk ik. Het is denk ik niet alleen aan de gemeente, maar aan ons allemaal, hoe we dat moeten oppakken. We moeten met zijn allen kijken hoe we dat monitoren. Dat we zo min mogelijk eten en andere spullen buiten laten liggen, om dat aan te gaan. Ik denk dat dat de enige reden is. Want gif en alles wordt steeds minder. Dus het probleem is er.

Het is voor ons ook een oplossing zoeken hoe we het aanpakken. Je kunt natuurlijk iemand inhuren die met een geweer op zijn schouder loopt. Dat gebeurt natuurlijk ook. De meeste boeren hebben een luchtbuks. En die gaan een rondje om hun eigen landerijen heen. Ik heb wel begrepen dat zij er best een aantal neerschieten, maar dat is natuurlijk niet in een woonwijk, waar ze ook lopen. Dat is lastig. Dus ik heb zo niet een-twee-drie antwoord. Maar dat we minder ongedierte bestrijden, of met ratten, dat klopt ja. Maar we zetten wel kistjes neer, links en rechts, als mensen bellen. Dus het is niet zo dat we niks doen, dat moet ik wel toegeven. We hebben iemand die rattenbestrijding is. Dus mocht er een telefoontje komen, dan gaan we er zeker altijd heen om te kijken waar we die dieren kunnen vangen en opruimen. Dank u wel, wethouder. Ik heb meerdere vingers gezien. In ieder geval, op de vraag wat het college nodig heeft, is geen eenduidig antwoord. De heer Huisman wilde eerst reageren. Ik ben blij dat D66 het adresseert en de antwoorden van de wethouder. Maar wat ons betreft mag er best een schepje bovenop. Want alleen met een foldertje gaan we rattenbestrijding niet redden. Dat moet echt goed worden aangepakt. Niet alleen in het buitengebied, maar ook in de kernen want daar zijn ze ook. Met alleen een foldertje gaan we dat niet redden.

Dus ik denk dat we die handschoen moeten oppakken. Mevrouw Van de Wetering en daarna mevrouw Visser. Vroeger was het heel gewoon om een bedrag uit te loven voor een staart. Er verdwenen er daardoor wel een heleboel. Maar ik ga met de VVD in gesprek. Ik weet niet of we dan genoegen moeten nemen met alleen een staart. Mevrouw Visser. Op de vraag van D66 wat de gemeente nodig heeft, misschien is dat wel die nieuwe communicatieadviseur. Want met alleen een foldertje kom je er niet, maar een communicatieadviseur kan echt veel meer. Een rattenvanger van Texel. Mijnheer Hoogerheide. Dank u wel, voorzitter. Volgens mogen er wel ratten met gif bestreden worden zodra de volksgezondheid in gevaar is.

Maar dat hoor ik graag van de wethouder. Dus graag onderzoeken hoe ver zich dat strekt. En aan de andere kant zeg ik: zet die dingen aan de pil. Is daar een antwoord op te geven? -Wat mijnheer Hoogerheide zegt, dat klopt, natuurlijk. Als de volksgezondheid in het geding komt, dan mogen we gif. Dat doen we nu ook wel op de plekken dat we gif in een kistje neerleggen om te vangen. Maar dat is niet zoals vroeger dat je gif in een gat neerlegde. Er moet veel beter worden opgepast waar je het neerlegt. Dus ik denk wel zeker dat we doen wat u zegt. Wellicht kunnen alle creatieve suggesties meegenomen worden. We zullen zien wat daar verder van komt. Dan wat betreft de grasbetonblokken, daar wilde de heer Soyer graag als eerste op reageren. Andere fracties waren ook uitgenodigd. Dank u wel, voorzitter. Allereerst, ik heb net afgelopen week ontdekt dat wanneer je een rattenbestrijding inhuurt, dat je 2 euro per stukloon gaat betalen. Dus dat dat loopt stevig op. Maar over de graskeien, wij zijn heel blij met het incidentele karakter hiervan. Dan wil ik direct aansluiten bij wat de heer Kieft net zei. Er moeten straks keuzes gemaakt worden. Graskeien, parkeerstroken, mobiliteitsplan gaat hier natuurlijk ook op in. Misschien zelfs eenrichtingsverkeer op niet noodzakelijke wegen inrichten. En er zal ook geld moeten zijn om de groene infrastructuur te realiseren.

En dan heb ik het niet alleen over bomen, maar vanavond op het journaal was het ook heel duidelijk met de bloemrijke dijken. De bloemrijke dijken leveren 17 duizend kilometer verbindingszones op, op het moment dat dat gebeurt. En wij hebben ook fantastische verbindingszones in ons beheer, namelijk de bermen. Dus ik denk dat we straks veel grotere keuzes moeten maken uit een waaier van mogelijkheden en noodzakelijkheden. En dan zou die zes ton aan graskeien wat ons betreft wel eens een bespreekpunt kunnen worden. Dank u wel. -Mijnheer Hercules, ik neem aan ook op dit punt? -Eerst ook over ratten, want daar krijg je dan 2 euro voor. In de jaren '50 kreeg je 2 gulden 50 voor de flipper van een zeehond. Ook leuk om te weten, toch? De PvdA kan zich grotendeels vinden in de woorden van de heer Soyer als het gaat over graskeien. Wij vinden eigenlijk dat je gewoon een budget moet vaststellen als raad. En niet per straat of weg moet gaan bepalen wanneer het nodig is. We zijn het er ook mee eens wat de heer Soyer zei, dat je misschien niet alle wegen gewoon klakkeloos maar moet 'begraskeien.' Maar ook moet kijken welke wegen je minder wil laten gebruiken bijvoorbeeld en daar keuzes in maken. Dat doen we in het mobiliteitsplan, denk ik. Dus misschien moeten we met zijn allen nog nadenken over telkens maar meer graskeien.

In plaats van: laten we het graskeien budget structureel verhogen, zodat we de graskeien aan de straatstenen niet meer kwijt kunnen. Mevrouw Van de Wetering wil daar nog weer op reageren. Ik weet niet wie er in Den Burg woont en niet verder op het eiland komt. Maar goed, ik weet niet hoor. Soms zie ik wegen waar het asfalt zo is en dan zit de berm hier. En als er, zeker in de herfst, een aantal landbouwvoertuigen, die zijn al groter en breder geworden, daar doe je niets aan af. Maar die rijden daar echt gewoon ook over diezelfde wegen met behoorlijk grote gaten daarnaast. Het is soms echt levensgevaarlijk. Grasbetonkeien zijn juist bedacht om een berm stevigheid te geven bij uitwijkmanoeuvres.

Maar ze zijn groen, zodat het groen nog steeds naar boven kan komen, mijnheer Soyer. Dus wat dat betreft is het een stukje veiligheid dat je biedt aan je inwoners. Dit onderwerp gaat wat mij betreft over het simpele feit, dat we tot nu toe elk jaar opnieuw geconfronteerd worden met incidenteel geld. En ik zou dat graag op een andere manier in de begroting willen opnemen. Tot nu toe is dat zo, maar dat zou misschien verandering kunnen brengen. Ik zie dat de heer Hercules en de heer Zegel daarop willen reageren. -Ik denk niet dat we dezelfde reactie hebben. -Voorzitter, u zegt dat het gaat over of dit incidenteel of structureel moet zijn. Maar ons gaat het over de achterliggende gedachte, het beleid daarachter. Overigens, in een vorige perspectiefnota stond inderdaad het landbouwverkeer als een van de grote veroorzakers van al die gaten langs de weg. Je kunt ook met boeren gaan praten en die communicatieadviseur bij de boeren langs laten gaan, of boeren aansprakelijk stellen. Ja, dat is weer oeh, maar we weten allemaal hoe het komt, die grote gaten langs de weg. Een andere, positievere insteek is op een andere manier de weg inrichten. Bijvoorbeeld met een inhaalstrook, een uitvoegstrook. Dat zie je op heel veel plekken in heel veel dorpen. Een passeerstrook, dank u wel, mevrouw Koot.

Dan houd je je prachtige landelijke weggetje over, maar maak je het toch mogelijk dat die vette tractor aan de kant kan en de fietsers erlangs kunnen. -De heer Zegel wil toch nog reageren. Voorzitter, het lijkt deels op wat de heer Hercules zei. Op sommige wegen werken graskeien inderdaad wel heel goed. Maar persoonlijk vind ik het vaak een beetje schijn groen. Het ziet er groen uit, maar het is toch wel voor een groot gedeelte beton. Zoals net aangeven kan je ook andere keuzes maken. Ik heb voordat ik terugkeerde naar Texel lang in de gemeente Molenlanden gewoond. Daar stikt het van de ventweggetjes. Je rijdt over de Lekdijk en dat is allemaal hartstikke smal. Het werkt daar prima met passeerhavens, eenrichtingsverkeer en dergelijke. Daar rijden ook heel veel grote landbouwvoertuigen en er ligt nauwelijks een graskei. Ik ben met u eens dat het in sommige situaties gevaarlijk is, maar altijd alleen maar graskeien is wat ons betreft niet oplossing. Ik wilde net zeggen: we gaan de discussie over de gras... Maar ik zie toch nog de heer Kooijman als eerste en daarna de heer Hoogerheide. Ik ga de werking van graskeien niet betwisten, maar mevrouw Van de Wetering vroeg of we het kunnen meenemen in de begroting. We hadden volgens mij vroeger een graskeienprogramma waar per jaar in stond welke wegen werden voorzien van graskeien.

Dat is volgens mij de vraag van mevrouw Van de Wetering: kan dat graskeienprogramma gewoon weer terugkomen? Want daar stond exact in gedefinieerd voor de komende vijf jaar, welke wegen aangepakt zouden worden. Dus ik ga mee met mevrouw Van de Wetering: niet incidenteel, maar gewoon structureel kijken welke wegen er aangepakt kunnen worden. Als er wegen zijn waar we niet aan toekomen, schuif je ze door naar het jaar daarna. Dus, mevrouw Van de Wetering, u heeft een heel goed punt. De heer Hoogerheide. -Dank u wel, voorzitter. De heer Kooiman heeft gelijk: we hebben een beleid. Ik denk dat we dat misschien uit moeten kristalliseren. En misschien moeten we er een financieel plaatje onder hangen. Maar nu wat anders. Graskeien, ik wil ook de voordelen zien. Ik fiets veel over Texel en zodra er een auto achter me rijdt

en hij rijdt over die graskeien, hoor ik hem komen. Het is voor de veiligheid een plus. -Mevrouw Visser nog over de graskeien en dan gaan we verder. Ik wil reageren op de heer Kooiman. Ik wil niet ingaan of het incidenteel of structureel moet zijn, maar is het zo belangrijk om vooraf te weten welke straat of weg er wanneer aan de buurt is? Of kunnen we gewoon zeggen: we doen komend jaar zoveel strekkende meter. En afhankelijk van waar de nood het hoogste is, gaat het gemeentelijk apparaat bepalen waar op welk moment de graskeien komen? We gaan verder. Of de heer Ran wil, ik zie een pennetje omhoog. Heel kort, voorzitter. Mevrouw Van de Wetering stelde een vraag aan de commissie. Wij hadden nog niet gereageerd. Het klopt dat er jaarlijks budget voor graskeien in de begroting staat. Alleen, dat budget blijkt elk jaar onvoldoende, dus moeten er weer nieuwe voorstellen geschreven worden. Dus op de vraag van mevrouw Van de Wetering of wij voorstander zijn om dat budget structureel te verhogen, daar kunnen wij als VVD gewoon volmondig ja op zeggen. Daar zijn we eerder ook met amendementen voor gekomen. Maar het wordt tijd om knopen te tellen, denk ik. Het hangt er alleen vanaf welke knopen. Wij gaan naar de volgende vraag nog van mevrouw Van de Wetering. Deze is aan de heer Hooijschuur. Want het gaat over het ravijnjaar 2026.

D66 probeert u toch nog weer iets te ontlokken over het ravijnjaar. Namelijk, of het al duidelijk is hoe wij dan met de toeristenbelasting om kunnen gaan? -Dat ligt iets anders. U bedoelt de rijke gemeentes die toeristenbelasting heffen, moesten geld inleveren. Ik kan u mededelen: elke week dat wij overleg hebben, staat het op de agenda. Zoals u weet zit de gemeente Valkenburg aan tafel bij die onderhandelingen. De onderhandelingen lopen heel stroef, of bijna niet. De laatste stand van zaken van afgelopen maandag is dat er nog steeds niet bekend is, wat ze daarmee aan het doen zijn. Er is nog geen uitsluitsel, dus we kunnen daar geen antwoord op geven. Maar we zitten er wel bovenop als gemeente Texel, om te horen wat er gaande is daar op die afdeling. Maar op het moment kunnen we er niks op antwoorden. Dank u wel. Dan zijn er nog twee fracties overgebleven die op de perspectiefnota mogen reflecteren. Mevrouw Koot, GroenZwart. Gaat uw gang. -Dank u wel. Een positief beeld over de perspectiefnota. Maar staat u mij toe om toch over een aantal voorstellen een kritische vraag te stellen. Voorstel nummer 2: een doordacht arbeidsmarkt communicatiebeleid. Het gaat om een structureel bedrag van 25 duizend.

Dit verbaast mij eigenlijk, want ik heb van de laatste burgemeester begrepen dat we eigenlijk nog nooit zoveel nieuwe aanstellingen hebben gehad op het gemeentehuis, als de afgelopen paar jaar. Dus die positieve uitstraling van de gemeente als werkgever, lijkt eigenlijk best wel snor te zitten. Ook denk ik dat de gemeente Texel niet de enige gemeente is, die in die misschien wel lege vijver van potentiële ambtenaren vist. Dus het gevraagde jaarlijkse bedrag is niet heel groot, maar als kritische opmerking heb ik toch wat vraagtekens bij de effectiviteit van dit structureel gevraagde geld. Ik kan me zo voorstellen dat er meer gemeentes zijn, die op die manier proberen hun gemeente bovenaan te krijgen.

Voorstel 6: communicatie, visie en aanpak. Bij zoveel voorgestelde fte's op het onderwerp communicatie, bekruipt mij een beetje het gevoel dat de gemeente een boodschap gaat zenden. Ik hoorde het eigenlijk net ook al genoemd in de commissie, over de ratten. De mensen voorlichten, de mensen dit vertellen, de mensen dat vertellen. Dus heel veel zenden. Kunt u mij toezeggen dat het hier niet alleen om zenden gaat? Maar ook om ophalen, openstaan voor de inbreng vanuit de inwoners en daar dan ook wat mee gaan doen? Dus niet alleen zeggen: wat vindt u ervan? En dan tot de conclusie komen: maar wij hadden eigenlijk dat in gedachten en we zullen het u nog een keertje uitleggen. Maar de communicatie als een echte wederzijdse communicatie op te zetten. Dus die toezegging wil ik heel graag hebben bij dit voorstel van de wethouder. Voorstel 6 was dat. Voorstel 7. Dit lijkt mij een uitermate zinnig voorstel. Eigenlijk ben ik verbaasd dat er niet al zo iemand is. Dat wilde ik u toch meegeven. Dan de voorstellen over infrastructurele projecten. Deze beslaan een groot bedrag. De afgelopen jaren is diverse keren gebleken dat de projecten niet uitgevoerd worden, wegens personeelstekort, capaciteitsgebrek op het gemeentehuis. Alle goede bedoelingen ten spijt. Het is al eens door de raad aangegeven dat wij graag willen dat het college daar wat realistischer in gaat worden.

Kunt u aangeven in hoeverre deze voorgenomen projecten en het zijn er nogal wat - gaan passen in de capaciteit van de betrokken gemeente afdelingen? Voorstel 11. U vraagt een structureel bedrag van 100 duizend euro. De wethouder wil dit gaan gebruiken voor diverse duurzame initiatieven. Daar staat onder andere ook bij genoemd de wateropslag voor de landbouw en de visserij. De Visserij is al genoemd. Daar hebben we al een keer een flink bedrag, ik meen 2 miljoen, aan beschikbaar gesteld. Dit om te kijken hoe we hen innovatief kunnen helpen. Voor de wateropslag hebben we denk ik twee jaar geleden ook al een flink bedrag als gemeenteraad beschikbaar gesteld. Dus ik heb wat moeite met de onderbouwing van een structureel 100 duizend, als u eigenlijk al voor twee projecten van de gemeenteraad geld heeft gekregen. Dat wordt dan toch een vrij te besteden potje. Daar zijn we als gemeenteraad altijd een beetje voorzichtig mee. -Sorry, dat is dan uw vraag? -Mijn vraag is waarom dan de wateropslag en de visserij erbij genoemd staan, als we daar al geld voor beschikbaar hebben gesteld? Dan als laatste, excuses maar ik had er een paar puntjes, voorstel 12. Dat is een voorstel dat gaat over personeelswerving. Een geconstateerd tekort aan arbeid op het eiland. De gemeente doet hier een voorstel om daar geld in te gaan steken.

Waarom is dit een taak van de overheid? Als ik dit zo lees, dan klinkt dit eigenlijk als een voorstel tot het oprichten van een uitzendbureau: hoe gaan we mensen naar Texel halen? Er zijn mensen in de samenleving die daar ideeën voor hebben. Prima, maar ik vraag me af waarom dit een taak van de overheid is? Of vergis ik mij hierin? Dat waren mijn vragen. Dank u wel, mevrouw Koot. De eerste vraag ging over het arbeidscommunicatiebeleid, die 25 duizend euro. -Dank u wel, voorzitter. Het haakt misschien ook een beetje aan op de laatste vraag die u stelde. We weten dat één van de grote uitdagingen die we op dit eiland de komende jaren tegemoet gaan, het vinden van personeel is. We weten dat we vergrijzen. Dat we sneller vergrijzen

dan andere delen van Nederland. En dat we aan de andere kant ook nog aan het ontgroenen zijn. Dus we krijgen echt wel een vraagstuk als het gaat om het vinden van mensen die ons eiland draaiende kunnen houden. We kennen nu de voorbeelden wel vanuit de horeca, maar de verwachting is dat dit straks ook uitbreidt naar heel veel andere sectoren. Eén van die sectoren is ook de overheid. Ook voor ons geldt dat we, als je kijkt naar de samenstelling van ons personeelsbestand, daar best een uitdaging hebben de komende jaren. En het klopt dat we de afgelopen jaren best wel verloop hebben gehad en dat het steeds gelukt is om die vacatures in te vullen. We merken tegelijkertijd ook dat het steeds ingewikkelder en moeilijker wordt. Dat heeft te maken met de arbeidsmarkt, maar dat heeft ook te maken met onze eigen positie. Het wordt steeds moeilijker om die vacatures goed in te vullen. Dan moet je natuurlijk over een aantal dingen nadenken. Hoe zorg je dat je arbeidsvoorwaarden op orde zijn? Hoe zorg je ervoor dat het ook een prettige omgeving is om te werken, zodat je je mensen vasthoudt? Want dit gaat niet alleen over mensen aantrekken. Je denkt dan na over: hoe zorgen we ervoor dat we ook zo voor de bril komen, dat mensen op een andere manier naar ons kijken. En de gemeente een aantrekkelijke plek vinden om voor te werken. Daar past arbeidsmarktcommunicatie bij.

We kunnen daar binnenkort een keer de eerste uitingen van laten zien. Omdat we denken dat mensen die nu aan de overkant, maar voor een deel ook al op het eiland zitten, best wel kunnen verleiden om voor ons te komen werken. Dit is echt wel een uitdaging voor de komende jaren. En dan is dit maar een manier om daaraan bij te dragen. U zegt: je bent vast niet de enige gemeente. Dat zou juist een reden moeten zijn om het te doen, want dan is de concurrentie blijkbaar groot. Dus we willen graag op het netvlies komen. Dat is het antwoord op de eerste vraag. Zal ik dan de vragen over communicatie meteen meepakken? Want dat is een beetje in lijn met de vraag die daarover eerder ook gesteld is. Ook schriftelijk door de Hart voor Texel en ik geloof ook eerder door de Partij van de Arbeid al. We zijn hier aan het bestendigen van het aantal uren, we breiden niet uit. Deze mensen zijn er al, maar die werden tot nu toe incidenteel gefinancierd. Even los van of het over dezelfde mensen gaat, maar die fte's waren er al, zo moet ik het zeggen. Die gaan we nu structureel financieren. Er is de afgelopen maanden regelmatig hier in de raad en in de commissie gesproken over onze manier van communiceren. Het lijkt me duidelijk dat onze inzet erop gericht is, om ervoor te zorgen dat dat niet alleen maar eenzijdig is.

Wat mij betreft schrijft u het niet op als een toezegging, maar dat is wel de manier waarop we het doen. Zullen we het zo doen? -U mag er ook een toezegging van maken. -Dat vind ik heel interessant, maar hoe gaan we dit dan controleren en monitoren? De vraag is wat u daarmee opschiet. Maar de communicatie gaat natuurlijk altijd over een wederzijds gesprek en ook luisteren. Dat is ook de basis. Ik ben geen portefeuillehouder communicatie, maar ik vul het maar in. Dat is ook de basis waarop wij graag willen functioneren. U stelt de vraag naar aanleiding van de uitbreiding van het aantal fte's. Daarvan zeg ik: dat is geen uitbreiding, maar een bestendiging van het aantal fte's. Dank u wel, burgemeester. Dan zijn we bij de vierde vraag aangekomen

over de infrastructurele projecten, of dat realistisch is en of het past binnen de capaciteit van de gemeente. Ik denk dat dat voor wethouder Hooijschuur is. Dank u wel, voorzitter. Daar hebben we zeker naar gekeken in deze perspectiefnota. Wat we nu hebben gedaan is gewoon realistisch. We hebben echt gekeken of we het kunnen doen. Moeten we het niet een jaar uitstellen? Daar is echt twee keer naar gekeken. Dat hebben we niet op papier gezet. Maar wat we nu op papier hebben, is realistisch om uitvoerbaar te doen. Niet dat we het weer gaan overhevelen naar het volgende jaar. Dank u wel. Dan hadden we nog een vijfde vraag. Tenminste, dit was eigenlijk vraag vier. Ik denk dat die voor wethouder Kieft is. Het gaat over het structurele bedrag bij voorstel 11 van een ton. Onder andere: wateropslag, waarom opnieuw ook hier? Voorzitter, dank u wel. Als er een keer een innovatief waterproject is gesteund vanuit dit potje, wil dat niet zeggen dat er geen andere innovatieve waterprojecten komen. Dus het woord water is niet het innovatieve. Het innovatieve is dat ondernemers aan het zoeken zijn, hoe ze aan de transities kunnen voldoen. Wat dat van hen eist, wat dat van hen in hun bedrijfsvoering vraagt. En daar kunnen nieuwe ideeën uitkomen. We gaan natuurlijk niet twee keer precies hetzelfde project als innovatief project doen.

Want daar wordt over gepubliceerd, daar wordt over gecommuniceerd. Andere ondernemers kunnen gebruik maken van die kennis. Maar als er op het gebied van water nieuwe vragen komen, die we nog niet eerder hebben gehad, dan kan dat een innovatief waterproject zijn. Dat geldt voor alle andere mogelijke thema's die vanuit het veld op ons afkomen. Mevrouw Koot. -Graag een kleine vervolgvraag op dit antwoord. Wordt de gemeenteraad gedeeld in de overwegingen wanneer iets in aanmerking komt voor subsidie? Dus de argumenten waarom u zegt: hier gaan we dat geld aan besteden. Of verdwijnt deze 100 duizend euro per jaar uit beeld van de gemeenteraad en is het aan het college om daar een bestemming voor te zoeken? -Wethouder Kieft. Voorzitter, als het budget is toegekend voor dit onderwerp, dan bepaalt het college welke projecten gehonoreerd worden. Maar u krijgt daar wel met terugwerkende kracht verslag van. U wordt ook geïnformeerd over voortgang van projecten. Dat zit ook vaak in de projecten zelf. Neem het voorbeeld zoete toekomst. Daar is natuurlijk heel veel publiciteit over geweest, ook bij de gemeente. U bent ook uitgenodigd om daar te komen kijken. Dus al die informatie komt zeker naar u toe. -Het CDA. Dank u, voorzitter. Allereerst, we zijn als CDA een fractie geweest die hier regelmatig zeurde over overhevelingen.

Dus wij zijn wel blij dat het college nu een poging doet om een begroting neer te zetten die ze ook in één jaar kunnen realiseren. En we zijn heel blij met wat de wethouder heeft gezegd, dat ze goed hebben gekeken naar de verschillende budgetten. En of dat allemaal wat strakker begroot kan worden. Dus wij zijn heel benieuwd hoe goed dat gaat lukken, vooral in 2025, dichter met de begroting bij het eindresultaat zitten. Maar we zijn in ieder geval blij dat u daarmee aan de slag gaat. We hebben een aantal vragen. Eerst op pagina 4, de kaders en uitgangspunten. Voor het begrotingsjaar 2025 wordt conform het bestaand beleid

voorgesteld de lokale lasten te indexeren met 2,8 procent. Maar we zien ook dat u een resultaat begroot van 2 miljoen overschot. Dus wij vragen eigenlijk ons eigenlijk een beetje af waarom u deze keuze maakt, als u die twee miljoen toch eigenlijk niet nodig hebt in 2025 om te doen wat u van plan bent? Zou u dan niet kunnen overwegen de indexering achterwege te laten? Een klein stukje lastenverlichting naar de burgers en de ondernemers. Dan op pagina 32, de rehabilitatie van de Pontweg tussen de Dorpstraat en de Californiëweg. Dat die weg gerehabiliteerd moet worden, daar zijn we het volkomen mee eens. Alleen, langs die weg hebben wij nog een dossiertje met een stolp. Want daar zijn een aantal appartementen uitgebouwd tot recreatiewoning. De stolp zou gesloopt worden, maar die is nog niet gesloopt. Het fietspad loopt met een bocht om die stolp heen. Als die stolp nou gesloopt was en je gaat de weg rehabiliteren, zou dit een mooie kans zijn om die rare slingers eruit te halen. Dus ziet u nog kansen om dat met elkaar te combineren en daar de verkeerssituatie te optimaliseren? Dan bij het herinrichten van de Wilhelminalaan. Het komt nog een paar keer terug. Daar zegt u: 'de weg voldoet niet aan de richtlijnen van het CROW.' Wij hebben altijd begrepen dat de richtlijnen van CROW een richtlijn zijn, maar geen verplichting.

Dus waarom kiest u ervoor om daar zo hard op in te zetten? Waarom vindt u het zo belangrijk dat deze wegen aan de CROW-richtlijn gaan voldoen? Waarom kiest u er niet voor om daar misschien van af te wijken, omdat dat beter uitkomt? Of de leefbaarheid van de straat ten goede komt, omdat er dan meer ruimte is voor groen, bijvoorbeeld? Dan op pagina 27, de kolkenzuiger waar het al een aantal keer over ging. U kiest voor een aanbestedingstraject waarvoor u eerst een onderzoek gaat doen. Maar waarom kiest u voor een heel aanbestedingstraject? Is deze zware procedure echt nodig? Had het niet eenvoudiger gekund? Dan pagina 60, de inhuur van een handhavingsjurist. We hebben daar inderdaad in het verleden een amendement over ingediend. Volgens mij zagen we voor het afgelopen jaar een onderschrijding van het budget. Dus we zijn heel benieuwd hoe het college denkt dat het met de belasting van de handhavingsjuristen gesteld is, op dit moment en hoe ze naar het komend jaar kijken. Dank u, mijnheer Rutten. Ik kom tot de conclusie dat er veel vragen zijn voor de heer Hooijschuur. Tenminste, de indexering lijkt mij ook iets op financieel gebied. Waarom deze keuze, als er twee miljoen over is? -Goede vraag. Maar dat jaar is het laatste jaar dat we 2 miljoen over hebben. Volgens mij gaan we daarna in de rode cijfers.

Die 2,8 procent wordt volgens mij jaarlijks geïndexeerd dus dat hebben we dit jaar weer gedaan. En als je nu lastenverlichting doet en we komen het jaar erop met 5 procent verhoging, dan lijkt het me handiger dat we gewoon doorzetten wat we al die jaren gedaan hebben, gewoon die indexering erop houden. Dat lijkt mij het logische wat we nu gedaan hebben. Dat is de eerste vraag. Dan was er de stolp die op het fietspad staat. Ik kan u mededelen dat wij in gesprek zijn gegaan met die betreffende mensen. En we weten exact hoe het gaat. Er zaten ook mensen in die stolp. Dat waren geen toeristen, maar mensen de stolp gehuurd hadden.

Daar is mee gesproken, ook met de eigenaren. En daar is een datum afgesproken wanneer hij leeg moet zijn. Dan moet hij gesloopt worden, en dat is dit jaar. Daar is over gecommuniceerd. Je kan niet zomaar die mensen op straat zetten. Dat is niet ons punt. En ik neem aan, als die stolp gesloopt is, dat het fietspad rechtgetrokken wordt. Dat is volgens mij wel de bedoeling vanuit de gemeentewerken. Maar daar komen we op terug. Er is wel volop aandacht aan. De Wilhelminalaan, dat is een weg die er veertig jaar ligt. En om de veertig jaar hebben we afschrijving. Daarnaast hebben we ook die klimaatadaptatie, dat we willen vergroenen in de straat. Dus meer vergroening, dus minder parkeerplekken. Dat is een punt. Het riool willen we gaan scheiden in de straat. Dat is ook iets wat we willen gaan doen. En we willen gewoon de straat optimaliseren. Daarom staat hij op de nominatie om aangepakt te worden. En dat doen we bij meer straten in het dorp. Als ze er zolang liggen, worden ze vergroend en verbeterd, en het riool wordt aangepast. Dan over het parkeren, dacht ik? Nee, over de kolkenzuiger, waarom een heel aanbestedingstraject nodig is. -De kolkenzuiger. Daar komt dan een antwoord op. Dat gaan we overleggen met de betreffende mensen. Daar zal ik dit in meenemen, dan heb je in één keer alle antwoorden daarop.

Maar ik kan u wel aangeven dat een vrachtwagen bestellen tegenwoordig twee jaar duurt. Dus je moet hem al van tevoren bestellen, aanbesteden. En misschien is er een demo in het gebeuren. En als je daarop in kan schrijven. Dat hebben we nu ook gedaan op de zijlader. Dat bleek een demo en daar waren we de eerste die ingeschreven hadden. Dus we proberen wel aan alle kanten om zo snel mogelijk iets te hebben. Maar een vrachtwagen duurt tegenwoordig twee tweeënhalf jaar, voordat je hem besteld hebt. Dus er wordt wel gekeken. Maar dat antwoord nemen we mee onder de vraag die ook al gesteld is hierover. Uw vragen zijn klaar volgens mij. Dan hebben we nog voor burgemeester Pol, over de handhavingsjurist. -Dank u wel. Het klopt dat dit eigenlijk op basis is van een gesprek dat eerder, of eigenlijk eind vorig jaar, in de in de raad plaats heeft gevonden. We hebben er nu voor gekozen om dat twee keer incidenteel in de perspectiefnota mee te nemen. U ziet dat er een onderschrijding was in de programmarekening. Dat klopt. Dat had er vooral mee te maken, als ik me goed herinner, dat het niet lukte om die handhavingsjuristen te vinden. Dus handhavingsjuristen is een schaarse groep mensen waar iedereen ook een beetje aan trekt. Het gaat eigenlijk een beetje over het vorige punt ook. En het was lastig om iemand te binden. Inmiddels is dat voor dit jaar wel gelukt.

En we gaan ervan uit dat het ook volgend jaar wel weer lukt. We hebben daar ook wat steviger op ingezet. Dus vandaar dat u dat op deze manier hier terugziet. Gaat uw gang, mijnheer Rutten. -Dank u, voorzitter. Ik wil de wethouder danken voor het antwoord over de Wilhelminalaan. Het zijn allemaal overwegingen waar ik het volledig mee eens ben, maar het was niet waar ik naar op zoek was. De vraag is: waarom vindt u het zo belangrijk om op die straat ook te voldoen aan die CROW-normen die niet verplicht zijn? Waarom wilt u dat zo graag? Wat is uw afweging? Waarom vindt u dat belangrijk? Dat wilde ik graag weten. -We werken heel