Bijlage 8. Concept Samenwerkingsagenda DKW!

Economische en duurzame ruimtelijke ontwikkeling

Zorgen voor ruimtelijke ontwikkeling van de agribusiness waarin opgaven voor economie, energie, klimaat, milieu en logistiek in samenhang worden aangepakt met oog voor de ruimtelijke kwaliteit. De beschikbare ruimte in Noord-Holland Noord blijft gelijk. De ambities op gebied van onder andere woningbouw, bedrijventerreinen, energietransitie, natuurontwikkeling, klimaatadaptatie en infrastructuur vergroten de druk op de beschikbare ruimte. In deze context moet de agribusiness zich toekomstbestendig ontwikkelen. Hierbij moet onder meer plaats gevonden worden voor de ontwikkeling van de glastuinbouwglastuinbouw, zaadveredeling en open teelten, maatregelen om de energievoorziening van bedrijven te verduurzamen, maatregelen om beheer van bodem en water te verbeteren, maatregelen om biodiversiteit te stimuleren, nieuwe verschijningsvormen van agribedrijven en huisvesting van medewerkers. Dit vraagt keuzes, waarbij het nationale en regionale belang van de Greenport afgewogen wordt tegen andere belangen met ruimtelijke impact. Voor diverse opgaven (o.a. verbeteren biodiversiteit, verduurzaming glastuinbouw) ligt een rol bij ondernemers en gemeenten om in goede samenhang tot oplossingen te komen.

De Kop maakt deel uit van Greenport NoordHolland Noord om structureel samen te werken op onderwijs, en doorontwikkeling en versterking van de agrarische sector in de regio.

21

Greenport Smart Farming NHN

De toepassing van hightech en data moet een verdere verduurzaming van de agribusiness mogelijk maken. Binnen het Smart Farming NHN netwerk bundelen partners van binnen en buiten de regio hun krachten in het ontwikkelen en uitvoeren van projecten en activiteiten op het gebied van smart farming. Het gaat om projecten die ondernemers in Noord-Holland Noord in staat stellen de mogelijkheden van hightech (robotica, sensoren, drones, precisietechniek) en data te benutten. Toepasbaarheid en betaalbaarheid staan centraal. Binnen Smart Farming NHN ligt een nauwe relatie met het onderwijs. De nieuwste technieken moeten een plaats vinden in het curriculum voor studenten (de werknemers en ondernemers van de toekomst) en volwassenenonderwijs (leven lang ontwikkelen). Smart Farming NHN stelt de regionale agribusiness in staat om voorop te lopen in de toepassing van hightech en data en biedt een stimulerend en inspirerend netwerk voor ondernemers, onderwijs, studenten en medewerkers. De Greenport NHN met haar partners werkt aan het creëren van een brandpunt voor kennis, innovatie en demonstratie van precisielandbouw en datatoepassing in de bloembollen en vollegrondsgroententeelt. Hiermee onderscheidt de regio zich op nationaal en internationaal niveau.

Ontwerpen landschappelijke netwerkstructuur

In het hoofdzakelijk agrarische landschap zetten wij in op een toekomstbestendige inrichting waarbij de ontwikkeling van de economische functie geschakeld wordt aan opgaven op gebied van onder meer klimaat, biodiversiteit en ruimtelijke kwaliteit. 1) Gebiedspecifieke groen-blauwe raamwerken, afgestemd op de diverse grondgebruiksvormen, zorgen ervoor dat de agrarische sector optimaal gebruik kan maken van het beschikbare zoete water, zonder dat er water verspild wordt. Het systeem is ingericht om piekbuien en tijden van langdurige droogte goed te doorstaan. Waar mogelijk krijgen landschappelijke en recreatieve functies in dit netwerk een plaats. 2) Agriport als vooruitstrevend agro- en techcluster. Hier worden glastuinbouwenergie-en waterinnovaties in de praktijk gebracht en zichtbaar gemaakt in een nieuw soort mixlandschap - de showcase voor Nederland en de wereld. Door koppeling van de energie- en watersystemen van glastuinbouw, bedrijven én woningbouw in de nabijheid, zijn de duurzaamheidsambities voor glastuinbouw en bebouwde omgeving eerder ingelost. Koppeling met het regionale waterstofnetwerk zorgt ervoor dat de glastuinbouwsector in Nederland vooroploopt in de energietransitie. De bedrijven hebben hun energiebehoefte kunnen verduurzamen, zowel binnen de muren van het bedrijf als in de transportmiddelen.

Biodiversiteit

Verbeteren van de biodiversiteit wordt in de komende jaren steeds belangrijker. Op dit moment is nog onduidelijk welke maatregelen hiervoor genomen moeten worden. Wel is duidelijk dat overheid en ondernemers hier goed kunnen samenwerken op het gebied van inrichting, gebruik en onderhoud van het landschap en openbare ruimte. Binnen de Kop van Noord-Holland stimuleren wij deze samenwerking.

Landelijke en Europese lobby

Zorgdragen dat er capaciteit komt om de Greenport/regio te vertegenwoordigen in landelijke en Europese netwerken, zodat we beter kunnen aanhaken bij toekomstige projecten op gebied van innovatie/onderwijs en arbeidsmarkt.

Innovatie

Zorgen dat ondernemers toegang hebben tot kennis, middelen en netwerk. Zodat zij hun bedrijven toekomstbestendig kunnen maken door toepassing van innovaties.. De opgave is een regionaal innovatieklimaat creëren, zodat iedereen kan innoveren om de agribusiness toekomstbestendig te maken. Hierbij is er aandacht voor zowel de koplopers die blijvend zorgen voor vernieuwing, als het peloton van ondernemers die ook tijdig de verandering(en) moet doorvoeren. Het betekent ook dat ruimte geboden moet worden aan nieuwe vormen van agri bedrijvigheid en experimenten om innovaties in de praktijk te testen.

Erfkwaliteit

Het project Erfkwaliteit heeft in de vorige periode van de Kop Werkt waardevolle input geleverd aan agribusiness ondernemers en gemeenten in de Kop van NH. In een aantal cases zijn de mogelijkheden voor ondernemers uitgewerkt om innovaties in de toe te passen, bedrijfsvoering (diversificatie, schaalvergroting, modernisatie, etc.) met behoud en liefst versterking van de ruimtelijke kwaliteit. De aanpak heeft in de praktijk laten zien dat vroegtijdig overleg met ondernemers over hun ontwikkelwensen en het actief meedenken bij het inpassen in het landschap (met begrip voor de economie van de teler) voordelen oplevert voor ondernemers en gemeenten. De ontwikkeling van de sector gaat door, de maatschappelijke focus op landschappelijke kwaliteit neemt toe. Vanuit die optiek is het wenselijk de aanpak voort te zetten. Het heeft hierbij de voorkeur om dit op schaalniveau van NHN te doen gezien de vergelijkbare vraagstukken.

Waterproeftuin open teelten

Water is een van de belangrijke productiefactoren voor de agribusiness. Waterkwaliteit en kwantiteit krijgen in toenemende mate aandacht. Om innovaties in het vasthouden en gebruik van water in open teelten te kunnen testen en demonstreren faciliteert de Kop van Noord-Holland de realisatie van een waterproeftuin. Omgaan met klimaatverandering en behoud van de kwaliteit van het water staan hierbij centraal. We zijn ons bewust van het effect van de klimaatveranderingen en de noodzaak voor goed watermanagement. We willen zuiniger omgaan met zoet water. Klimaatadaptatie krijgt ruime aandacht en ook de kwaliteit van het water willen we verbeteren.

Waterstof in de agrologistiek

Om de inzet van waterstof in de agrologistiek te versnellen willen we samenwerken met andere gemeenten en organisaties in de kop van Noord-Holland zodat we gericht met elkaar investeringen kunnen doen. We vinden het belangrijk dat de infrastructuur (waaronder voldoende waterstoftankstations) gerealiseerd wordt om de introductie van waterstof in de (agro)logistiek mogelijk te maken. De regio participeert in pilots om gebruik van waterstofvoertuigen en waterstoftractoren in de praktijk te testen. We sluiten hierbij aan bij de regiodeal en de samenwerking die Greenport NHN, Ontwikkelingsbedrijf NHN en New Energy Coalition hebben vanuit de H2 in Agri deal.

Verduurzaming glastuinbouw

De glastuinbouw heeft een eigen opgave in het klimaatakkoord, waarbij voor de realisatie een rol gelegd wordt bij ondernemers, Greenports en gemeenten. De opgave is groots en meerjarig, waarbij het van belang is dat alle betrokken partijen (blijven) werken vanuit een gelijke visie en gezamenlijke aanpak. Ieder vanuit een eigen rol. De impact op de energiesystemen, water, ruimte en landschap is dusdanig dat een (boven)regionale aanpak gewenst is, met lokale invulling. Het primaat voor de Kop van Noord-Holland ligt bij de verduurzaming van de glastuinbouw op Agriport, waar ECW Energy een belangrijke rol heeft. Daarnaast is ook de verduurzaming van verspreid liggend glas, waaronder de zaadveredeling en tulpenbroeierij van belang. Een duidelijke positie van de opgaven van de glastuinbouw binnen de RES 2.0 is gewenst, om ook de kansen voor koppeling met woonbebouwing en industrie een plek te geven.

Green Deal CO2

Vanuit de regio ondersteunen wij de lobby om te komen tot een Green deal Co2. Beschikbaarheid van Co2 is een belangrijke randvoorwaarde om te komen tot verduurzaming van de glastuinbouw.

22

4.3 AMBITIES (WAAR WILLEN WE NAAR TOE?) Strategisch akkoord voor een landbouwperspectief

Ontwikkelen van een strategisch akkoord met de GreenPort om in 2030 de agri- en foodsector in de Kop van Noord-Holland met deze doelen: ▪ Nationaal en internationaal voorloper in de toepassing van hightech en (big)data, vooral in de bloembollen en vollegrondsteelten. ▪ Aantrekkelijk en gastvrij voor studenten en hoger opgeleiden die een bijdrage willen leveren aan oplossingen voor het wereldvoedselprobleem. ▪ Nationaal en internationaal voorloper in het ontwikkelen en toepassen van oplossingen om binnen de agri- en foodsector om te gaan met klimaatverandering (droogte, verzilting, extreem weer). Om dit beeld werkelijkheid te kunnen maken is een aantal voorwaarden noodzakelijk. We moeten ervoor zorgen dat we aan de volgende zaken werken: ▪ Energie en (drink) waterinfrastructuur op orde. ▪ Innovatienetwerk met stevige rol van Greenport NHN en onderwijs. ▪ Aantrekkelijk woonklimaat, met voldoende en kwalitatief hoogwaardige mogelijkheden voor huisvesting tijdelijk personeel en studenten binnen de regio Noord-Holland Noord. ▪ Ruimte voor experimenten in onder meer duurzaamheid, klimaat, water, verzilting en biodiversiteit in ruimtelijke en overige regelgeving. ▪ Voortzetting van de ondersteuning van Smart Farming NHN van Greenport NHN. ▪ Uitstekende en veilige oost-west en noord-zuid verbindingen. ▪ Ruimtelijk en overig beleid en regels gericht op innovatie in de sector.

Het doel is behoud en versterking van de agrarische sector in de breedste zin. ▪ Daarin verdienen nieuwe ontwikkelingen een plek. Met aandacht voor het landschap (zie de ruimtelijke en energievisie van GPNHN en project Erfkwaliteit).

4.4 KADERS (WELKE RANDVOORWAARDEN GELDEN ER?) Klimaatakkoord

We zien een aantal belangrijke ontwikkelingen die invloed hebben op de toekomst van de agrarische sector, klimaatverandering speelt een belangrijke rol. Dit werkt overal in door en heeft effect op de teelt, het landbouwproces, de bodem en benadrukt de noodzaak voor watermanagement. Zuinig omgaan met zoet water wordt steeds belangrijker. In het klimaatakkoord is opgenomen dat Nederland in 2050, en daarmee ook de agrarische sector, klimaatneutraal moet zijn. Dit vraagt om behoorlijk wat aanpassingen op het gebied van energiesystemen, water, infrastructuur en regelgeving.

Tuinbouwakkoord NL

In het tuinbouwakkoord zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het Nederlandse tuinbouwcluster. Provincie Noord-Holland en Greenport Noord-Holland Noord hebben het tuinbouwakkoord ondertekend. Greenport Noord-Holland Noord is een van 7 tuinbouwclusters van nationaal belang. Dit tuinbouwakkoord richt zich op zeven prioriteiten behorende bij de zeven transitiethema’s van de Nationale Tuinbouwagenda 2019-2030, waarbij het in praktijk brengen van circulaire tuinbouw de rode draad is.

Voedselvisie Provincie NH

Deze voedselvisie gaat in op de transitie van ons huidig voedselsysteem. Een transitie die streeft naar een beter evenwicht tussen economische, ecologische, ruimtelijke en sociale belangen. Omdat de land-, tuinbouw en visserij in Noord-Holland baat hebben bij een gezond economisch toekomstperspectief om op de lange termijn rendabel te kunnen produceren. Uit ecologisch oogpunt moet de transitie van het voedselsysteem ook voordelig zijn voor bodem, water, biodiversiteit, klimaat en dierenwelzijn. Deze transitie vraagt om voldoende ruimte en waardering voor de productie van ons voedsel in ons landschap. Alsook waardering voor ons voedsel zelf. Immers al 2500 jaar geleden schreef Hippocrates “laat uw voedsel uw medicijn zijn en uw medicijn uw voeding”. Daarom streven we met de Voedselvisie naar een duurzaam voedselsysteem.

23

5. Recreatie & Toerisme Recreatie & Toerisme betreft één belangrijke economische pijler, levert bijdrage aantrekkelijk woon- en leefklimaat, voorzieningenniveau en heeft raakvlakken met bijna alle genoemde thema’s. Begin 2017 is samen met een vertegenwoordiging van ondernemers een toeristisch regioprofiel en marketingplan opgesteld voor de toeristische marketing van De Kop voor de periode 2017-2020. De Kop heeft voor de ontwikkeling van de vrijetijdseconomie een aantal belangrijke pluspunten. De Gouden Rand (Noordzee, Waddenzee en IJsselmeerkust), Texel, de waterrijkdom, en een interessante landschappelijke diversiteit. We zetten deze in om een prettig woon- en leefklimaat te vormen voor de eigen bevolking, maar ook ten behoeve van een bloeiende vrijetijdseconomie. Toeristen uit de hele wereld komen naar de regio: alles wat Hollands is, is te vinden in Holland boven Amsterdam. Door te investeren in excellente kwaliteit creëert Noord-Holland Noord een basis die goed op orde is: jaarlijks zijn er ruim 7 miljoen toeristische overnachtingen in Holland boven Amsterdam. Voor een succesvolle destinatiemarketing is het noodzakelijk dat het toeristisch product kwalitatief blijft aansluiten bij de wensen van de consumenten en dat daar ook in themalijnen geïnvesteerd moet worden. Toeristen voelen zich hier thuis!

Ambitie:

5.1 DOELEN (WAAR GAAN WE MEE DOOR?)

de hele Kop profiteert van recreatie en toerisme in 2030.

Holland boven Amsterdam

De destinatie - bestemming - Holland boven Amsterdam staat stevig op de kaart. Dit is een waardevolle uitkomst van een professioneel en intensief project. De infrastructuur biedt alle ruimte om als Kop te benutten. De 17 gemeenten in HNH hebben onlangs besloten de samenwerking voor destinatiemarketing in elk geval nog twee jaar voort te zetten.

We zetten deze in om een prettig woon- en leefklimaat te vormen voor de eigen bevolking, maar ook ten behoeve van een bloeiende vrijetijdseconomie. Op basis van ons unieke Hollandse landschap positioneren we ons als ‘Holland boven Amsterdam’ en profiteren daarmee maximaal van de samenwerking met de MRA (Metropool Regio Amsterdam). Eventueel aanscherping van het regioprofiel voor De Kop en de marketingstrategie is noodzakelijk. Voor zichtbaarheid in HBA en om de bezoekersstroom die door HbA naar NHN gehaald wordt verder te leiden naar de Kop en daar daadwerkelijk te landen. Het nationale en internationale landschap ‘Toerisme en Recreatie (T&R)’ is sindsdien sterk veranderd en er zijn forse inspanningen nodig voor vraag- en omzetherstel om de verliezen als gevolg van COVID-19 te kunnen compenseren.

De Kop

Doelen: • voldoende fysieke ruimte • goed bereikbare netwerk toeristisch-recreatieve voorzieningen • duurzame ontwikkeling • toegevoegde waarde benutten voor economie en leefbaarheid

Door te investeren in recreatie & toerisme voorziet de regio een duurzame groei van de economie en het Bruto Regionaal Product. Nieuwe vakantie- en recreatieformules zijn hier een voorbeeld van. Daarbij is aandacht voor de transformatie, verduurzaming en revitalisering verblijfsrecreatie.

Slim inzetten op bestaande instrumenten

De kop kan een belangrijke bijdrage leveren aan de noodzakelijke spreiding van toeristen in Nederland. Toerisme in eigen regio kan de lokale en regionale economie stimuleren als we deze beweging kunnen verduurzamen. Om groei van de sector te faciliteren en ook in het hoogseizoen bereikbaar te houden, betekent dit enerzijds een wens om meer gebruik te maken van OV en fiets, als duurzame vormen van vervoer. Anderzijds moet worden voorkomen dat knelpunten op het spoor en de weg de groei van toerisme en recreatie in de weg staan. Het slim inzetten op bestaande instrumenten zoals uitbreiding van bijvoorbeeld ticketing en campagnes kan hierbij helpen. Hotspots in de Kop moeten snel en makkelijk bereikbaar zijn, met robuuste en veilige ontsluitingsmogelijkheden.

Hoe: werken aan bestemmingsmanagement maar ook aan bestemmingsontwikkeling

24

5.2 ACTIVITEITEN (WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?) Recreatie en Toerisme agenda voor de Kop - 2040

Om regionaal in te kunnen zetten op het vormen van een prettig woon- en leefklimaat voor de eigen bevolking, maar ook ten behoeve van een bloeiende vrijetijdseconomie, werken we regionaal de provinciale ‘Visie recreatie en toerisme 2030’ uit in 2022 in een ‘Recreatie en Toerisme agenda voor de Kop -2040’. Hierin beschrijven we onder andere in aanvulling op de hiergenoemde activiteiten, wat we hiervoor gaan doen. Hierbij nemen we ook de actualisatie van de drie verbindende themalijnen en het toeristisch regioprofiel mee.

Revitalisering van de verblijfsrecreatie

Toeristische ondernemers in de regio de Kop en Noord-Holland Noord die hun aanbod willen verbeteren staan zeker niet alleen. Maar door de grote uitdagingen die ermee gepaard kunnen gaan, kan dat soms wel zo voelen. Een speciale Taskforce is in het leven geroepen om ondernemers, provincie, gemeenten en organisaties samen te brengen om de kwaliteit van verblijfsrecreatie in NHN te versterken en verbeteren. Dit gaat niet alleen om de parken/accommodaties maar ook om de omgeving eromheen en dus ook rol voor de overheden.

Water & vaarroutes

In het regionaal ambitiedocument van de Kop wordt de ambitie uitgesproken dat het stelsel van langzaamverkeersroutes verbeterd en veelzijdiger kan worden door langs de bestaande onderdelen van het Waterrijk routes te verbeteren of nieuwe aan te leggen. Het rondje Waddenbaai is hier een voorbeeld van. Op een aantal strategische plaatsen kunnen zelfs nieuwe waterverbindingen worden gemaakt tussen de bestaande waterlopen, met daarlangs eventueel ook weer fiets- en wandelverbingen. Zo zijn meer kortere rondjes mogelijk en nemen de keuzemogelijkheden flink toe - een welkome toevoeging aan de recreatiemogelijkheden in deze regio. Het beter verbinden van recreatieve vaarroutes biedt ook mogelijkheden voor betere doorstroming in tijden van droogte, wat positief is voor de waterkwaliteit. Ook zijn er mogelijkheden om extra water te creëren; een zoetwaterbuffer in het gebied ten behoeve van landbouw en natuur.

Rondje Waddenbaai

Aanleg van makkelijke, comfortabele, veilige, aantrekkelijke en doorlopende recreatieve fietsroutes rondom de baai die de verschillende sferen en gebruiksmogelijkheden maximaal beleefbaar maken. Het Wad in/op waar het kan en mag, en alleen kijken waar dat moet. Met ambitie, door enkele goedgeplaatste voorzieningen van landschappelijke schaal die gezamenlijk de symbolische verbinding vormen tussen achterland en Wad. Dit is primair onderdeel van het gebiedsprogramma Waddenbaai maar hier betreft het een specifieke inspanning voor de focus op toerisme recreatie.

BESTEMMINGSMANAGEMENT Uitgangspunten zijn:

Wandelnetwerk

Uitbreiden van het Wandelnetwerk Kop van Holland, wat onderdeel is van een groter wandelnetwerk, Wandelnetwerk Waddenwandelen. Voor alle routes/netwerken geldt: eerst in kaart brengen waar kansen en mogelijkheden liggen en dan kijken wat regionaal moet of lokaal kan. Dit betreft een uitwerking in de Recreatie en Toerisme agenda voor de Kop - 2040.

Koppelkansen programma’s

De ontwikkeling van de IJsselmeerkust, Waddenbaai en de Noordzeekust bieden potentie, meekoppelkansen worden uitereraad meegenomen in verdere planvorming.

5.3 AMBITIES (WAAR WILLEN WE NAAR TOE?) Recreatie en toerisme zijn een onlosmakelijk deel van onze manier van leven. De komende jaren zal de behoefte aan voorzieningen voor recreatie en toerisme in de Kop groeien, én veranderen. Dit komt door het groeiende aantal inwoners, de toenemende populariteit van buitenrecreatie en een groei in het aantal toeristen. Deze ontwikkelingen bieden kansen, maar brengen ook grote uitdagingen met zich mee. Met de op te stellen ‘Recreatie en Toerisme agenda voor de Kop – 2040’ willen we recreatie en toerisme in samenhang goed gaan bekijken. Vanwege het grote belang van recreatie en toerisme, en de dynamiek in de sector (waaronder de impact van COVID-19), is het nu urgent om de sector te ondersteunen en te versterken. Zo kunnen we optimaal profiteren van de waarde van recreatie en toerisme, nu en in de toekomst. Voor de Kop-gemeenten is daarbij van belang dat er een optimale balans ontstaat tussen de toerisme/recreatie en de draagkracht van een gebied of samenleving. Toerisme en recreatie moeten waarde toevoegen en duurzaam worden doorontwikkeld. Hiervoor is voldoende fysieke ruimte en een optimaal en bereikbaar netwerk van voorzieningen nodig. Voor de gemeente Texel is er een accentverschil met de andere gemeenten in de Kop.

Het Toeristisch Toekomstplan Texel 2030 sluit aan op het regionaal beleid en zet ook in op toerisme (en recreatie) dat waarde toevoegt en onderscheidend moet zijn (toerisme draagt al heel wezenlijk bij aan het welzijn van de inwoners), maar op Texel is de grens in de (ruimtelijke) groei van toerisme bereikt. Dat is wat anders dan groeien in kwaliteit of in gastvrijheid of investeren in mobiliteit en duurzaamheid. Waar er in andere Kop-gemeenten ingezet kan worden op fysieke uitbreidingen in toeristisch/recreatieve voorzieningen is dat bij Texel niet het geval. Via zes strategische pijlers wordt op Texel de komende jaren ingezet op de aanscherping van (ruimtelijke) regelgeving om verdere groei tegen te gaan, maar wordt er ook ingezet op gastvrijheid, duurzaamheid en het stimuleren van duurzaam vervoer of het beperken van autobewegingen. Spreiding in tijd en ruimte van bezoekers aan de regio of recreatieve activiteiten van inwoners in de eigen regio kan bijdragen aan een evenredige verdeling van de lusten en lasten van toerisme en recreatie voor alle gemeenten. In de Recreatie en Toerisme agenda voor de Kop volgt de uitwerking in concrete projecten.

✓ De balans van de toeristisch-recreatieve

druk en draagkracht van een gebied of samenleving staat centraal; ✓ Bij ontwikkeling van aanbod wordt de vraag van recreanten en toeristen als uitgangspunt genomen. Dit aanbod moet in voldoende mate beschikbaar, bereikbaar, betaalbaar, beleefbaar en bekend zijn en rekening houden met het bedienen van verschillende doelgroepen; ✓ Toeristisch-recreatieve ontwikkeling benut en versterkt het DNA van een gebied en maakt het beter beleefbaar.

BESTEMMINGSONTWIKKELING 25

5.4 KADERS (WELKE VERTREKPUNTEN GELDEN ER?) Visie Recreatie & Toerisme voor Noord-Holland

Met de Visie Recreatie en Toerisme Noord-Holland lossen we de belofte in uit het coalitieakkoord Duurzaam Doorpakken. Hierin spraken we af een overkoepelend perspectief te bieden op de toekomst van recreatie en toerisme in onze provincie, en op de vraag hoe we de unieke kwaliteiten van de verschillende locaties kunnen versterken. Ook spraken we af ons te richten op het stimuleren van cultuurtoerisme. Dit is een strategische visie waarbij we kijken naar de middellange termijn. Om de ambities te realiseren en de opgaven aan te pakken, zetten we in onze strategie de bestemming centraal. Regie op basis van analyse, samenwerking en een gezamenlijke visie noemen we bestemmingsmanagement. Investeren in een verdere ontwikkeling van toeristisch-recreatief aanbod op basis van analyse, samenwerking en een gezamenlijke visie noemen we bestemmingsontwikkeling. Om ervoor te zorgen dat de inzet op bestemmingsmanagement en –ontwikkeling zo effectief mogelijk is, moeten we ook inzetten op het creëren van de juiste voorwaarden.

Hiermee bedoelen we dat… ✓ …er voldoende fysieke ruimte is voor recreatie, óók in en rondom stedelijke gebieden; ✓ …we een netwerk van goed bereikbare toeristisch-recreatieve voorzieningen hebben, dat optimaal aansluit

bij de wensen en behoeften van inwoners en gasten;

✓ …de kwaliteiten van natuur, landschap, cultuur en ondernemerschap zo goed mogelijk worden ingezet voor

duurzame toeristisch-recreatieve ontwikkeling. Het gaat daarbij zowel om economische, sociale als ecologische duurzaamheid;

✓ …alle Noord-Hollanders profijt hebben van recreatie en toerisme. Gezamenlijk maximaliseren we de

positieve impact en beperken we de negatieve impact;

✓ …recreatie en toerisme een optimale bijdrage leveren aan de economie, leefbaarheid, behoud van cultuur

en natuur en preventieve gezondheidszorg. De toegevoegde waarde van recreatie en toerisme wordt dan volledig benut. Wat die ‘optimale’ bijdrage precies inhoudt, kan per gebied verschillen.

Hollandse historie & cultuur o.a. erfgoed, folklore, musea, markten, historische kernen, molens

water, kust & natuur o.a. duinen, duinmeren, wadden, polders, bossen, marine, havens, bruine vloot, zee, strandzeilen, (kite)surfen, fietsen, wandelen, varen, eten drinken, overnachten

tulpen, bloemen, agri & food o.a. tulpenvelden, kwekerijen, kassen, visserij, streekproducten

26

6. Wonen | Werken Mensen wonen graag in de Kop. Een economisch sterke regio, met een unieke ligging. Naast Den Helder en Schagen een grote diversiteit aan karakteristieke dorpen en landschappen waar genoeg te doen en te beleven is. De aantrekkingskracht van de regio is groot. Dat zorgt voor een blijvende vraag naar woningen en voor hoge grond- en huizenprijzen. De regionale woningmarkt blijft in ontwikkeling. Het belangrijkste vraagstuk op het gebied van wonen in onze regio blijft hoe we kunnen zorgen voor voldoende woningaanbod dat aansluit op de vraag. Naast voldoende woningen is een goed vestigingsklimaat voor bedrijven essentieel om nieuwe bedrijven naar de Kop te kunnen trekken, maar ook om reeds gevestigde bedrijven te kunnen behouden in onze regio. De aanwezigheid van werknemers is daarvoor belangrijk ,maar het gaat ook om het behouden van de werkgevers: het aantrekkelijk houden van onze bedrijventerreinen, mogelijkheden bieden voor bedrijven om uit te kunnen breiden waar nodig en het vitaal houden van onze winkelgebieden, binnensteden en kernen. Voldoende woningen van goede kwaliteit en het creëren van een goed vestigingsklimaat!

Wonen V o l d o e n d e

p a s s e n d e

w o n i n g e n

6.1 DOELEN (WAAR BOUWEN WE AAN DOOR?) Wonen, werken & integrale bereikbaarheid

Wonen, werken en mobiliteit gaan hand in hand en versterken elkaar. Op dit moment wonen in de regio NHN bijna 700.000 inwoners in achttien gemeenten. Voor inwoners van de groeiende MRA wordt NHN steeds aantrekkelijker, vanwege de mix van historische, stedelijke en landelijke gebieden en een sterke economische structuur. Goede bereikbaarheid biedt kansen voor het aantrekken van meer jongeren én jonge gezinnen die werkzaam zijn in de MRA maar leven en recreëren in Noord-Holland Noord.

Woondeal NHN

In de Woondeal NHN heeft de regio afgesproken 40.000 woningen extra te realiseren, voor 2030. Zoals in deze deal beschreven, is duurzame bereikbaarheid het uitgangspunt en zet de regio in op een integrale bereikbaarheidsvisie waarbij primair ingezet wordt op het optimaliseren en verduurzamen van OV, gebruik van de fiets waar dit kan en het gebruik van deelauto’s. Deze mobiliteitsvisie sluit aan bij de toekomstige groei van de regio’s NHN en MRA, de Woondeal en de uitdagingen behorend bij de woningbouwopgave.

27

Programma Wonen Kop

De regiogemeenten in de Kop van Noord-Holland dragen bij aan de opgaven in de Woondeal Noord-Holland Noord. Minimaal 5000 woningen moeten tot 2030 voor onze inwoners worden gebouwd. In het Regionaal Woonakkoord Kop van Noord-Holland worden de afspraken per gemeente vastgelegd. Omdat versnelling van de woningbouw in het belang is van de regio spreken gemeenten elkaar aan op het minimaal behalen van de afgesproken aantallen.

6.2 ACTIVITEITEN (WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?) Samenwerking na woonakkoord

Wij willen het woonakkoord goed borgen in de bovenregionale schaal Holland boven Amsterdam, de dwarsverbanden met de andere thema’s zijn zeer belangrijk. En we gaan uitvoering geven aan de Uitvoeringsagenda horende bij dit Woonakkoord.

Innovatieve aanpak wonen

Er zijn behoorlijke trends en ontwikkelingen op het gebied van wonen in de Kop van NH, zoals de technische revolutie, zorghulp in relatie tot wonen, vergrijzing en langer thuiswonen. Dat vergt een innovatieve kwalitatieve aanpak op basis van bijvoorbeeld doorstroming, bijzondere woonvormen etc.

Regionaal versnellingsprogramma

Wij onderzoeken de mogelijkheid voor een gezamenlijk versnellingsprogramma, bijvoorbeeld vanuit een regionaal integraal team om alle projecten aan te jagen, problemen op te lossen en te monitoren wat de markt in zijn geheel doet.

Huisvesting arbeidsmigranten

Buitenlandse werknemers zijn belangrijk voor de economie van Noord-Holland. Er is echter een dringend tekort aan goede huisvestingslocaties. Regionale samenwerking is essentieel om te kunnen voorzien in kwantitatief en kwalitatief voldoende woon- en huisvestingslocaties voor buitenlandse werknemers (arbeidsmigranten). Ondersteuning van de regio en deelregio’s om te komen tot regionale strategieën en creëren van voldoende planologische ruimte voor de dringend noodzakelijke huisvesting en bijkomende zaken als registratie (BRP en nachtregisters), handhaving, integratie, e.d. In 2020 heeft de Provincie Noord-Holland een regierol ingenomen. Er is een onderzoek uitgevoerd naar geschikte locaties voor de huisvesting van buitenlandse werknemers, hier zijn 14 locaties uitgekomen die worden uitgewerkt tot concrete projecten.

De woningmarkt in onze regio staat onder druk. De urgentie om te bouwen is groot, het woningtekort vraagt snel om meer (duurzame) woningen. Er zijn te weinig woningen om aan de vraag te kunnen voldoen, daardoor komen veel inwoners in problemen. Dat vraagt vooral inzet voor bouw van meer woningen. Naast kwantiteit vraagt ook kwaliteit aandacht, met aandacht voor duurzaamheid en circulariteit.

Onze regio is in trek, het is fijn en gezond wonen in onze regio, in onze steden, kernen en dorpen die zijn omringd door water, groen, ruimte en rust. Ze zijn goed bereikbaar via het OV, met de auto en de fiets. Onze ambitie is een voor iedereen een passende woning te realiseren. Onze ambitie is om snel ook voor alle woningzoekenden een passende woning te realiseren.

28

6.3 AMBITIES (WAAR WILLEN WE NAAR TOE?)

6.4 KADERS (WELKE RANDVOORWAARDEN GELDEN ER?)

Wonen

Kwantitatieve opgave woningbouw

Inwoners van buiten de regio vinden de Kop steeds aantrekkelijker. Dat veroorzaakt meer verhuisbewegingen naar de Kop. Deze groei zal de komende jaren naar verwachting alleen nog maar toenemen. Een belangrijke factor daarvoor is de leefomgeving. Een gezonde leefomgeving is voor iedereen belangrijk, dus ook bij de overweging waar je wilt wonen. Een woonwerkomgeving waar je zo min mogelijk wordt blootgesteld aan ongezonde stoffen en veiligheidsrisico’s en die een gezonde levensstijl ondersteunt. We zetten daarom in op een omgeving met een goede basiskwaliteit van het milieu (lucht, geluid, geur, bodem en waterkwaliteit) en aanwezigheid en toegang tot natuur, biodiversiteit en gezonde mobiliteit. Door gezondheid en een gezonde leefomgeving als belang mee te wegen in de woningbouwopgave en de uitwerking daarvan, waarborgen we een aantrekkelijke leefomgeving.

De behoefte aan woningen is fors. Door het toenemend aantal huishoudens houdt de druk op de woningmarkt aan. De komende jaren is er volop groei in de regio waardoor het woningtekort hoog is en verder oploopt. Dit is een grote opgave, die alleen kan worden gerealiseerd door als overheden onderling en met andere partners in de bouwwereld samen te werken. Van belang is onder andere dat er een steeds hogere instroom van nieuwe huishoudens is. Deze instroom wordt onder meer verklaard door de aantrekkelijke woningmarkt, aanwezigheid van ‘nieuwe’ banen en de instroom van terugkeerders. Daarnaast zien we dat de bevolking vergrijst en dat het aantal alleenstaanden toeneemt. Deze ontwikkelingen hebben impact op de toekomstige woningbehoefte in de regio: er is veel vraag naar geschikte woningen voor ouderen en alleenstaanden. Veel huishoudens hebben moeite om adequaat in hun woningbehoeften te voorzien. Er is nu al een groot kwantitatief woningtekort (ruim 3,2%, bron Primos 2020).

Kwalitatieve opgave woningbouw

Naast het absolute tekort is ook het kwalitatieve aspect belangrijk. Aan welke woningen is (extra) behoefte? En wat zijn de consequenties van (maatschappelijke) veranderingen op de woonwensen? Demografische ontwikkelingen leiden (in potentie) tot dynamiek die bij de veranderende vraag benut kan worden. Ook doorstroming kan hierbij een rol spelen. Het aantal alleenstaande zal tot 2025 met 9% toenemen. Het zijn vooral de 55+ huishoudens die de komende vijf jaar sterk stijgen. Van de totale huishoudensgroei komt 61% de komende vijf jaar in de leeftijdscategorie 75-84 jaar. Belangrijk voor de woningmarkt is dat in de periode tot 2030 een toename van 40% wordt verwacht van het aantal 75+ huishoudens met lichte tot zware mobiliteitsbeperkingen. In de periode 2021-2025 neemt ook het aantal huishoudens dat geen geschikte woning kan vinden verder toe. Een groot deel van de jonge huishoudens woont op dit moment suboptimaal. Een geschikte woning voor deze groep is een belangrijke voorwaarde voor hun verdere (maatschappelijke) ontwikkeling. Kwalitatieve woonwensen (woningtypologie, woonmilieus) worden ook beïnvloed door tal van maatschappelijke veranderingen en verschillen per regiogemeente. Op dit moment is er sprake van een oververhitte en aanbodgestuurde woningmarkt. Er is er een kwalitatieve mismatch tussen vraag en aanbod.

In algemene zin kan worden gesteld dat er te weinig woningen voor onder andere starters zijn, er een tekort is aan woningen in het sociale en goedkope segment en dat de doorstroming stagneert. Ook wordt er geconstateerd dat de kwalitatieve vraag die volgt uit de ontwikkeling van ‘Stad naar Land’ ook juist vraagt naar woningen in het duurdere segment en betreffen veelal grondgebonden woningen.

29

Werken V e r s t e r k e n

v a n

h e t

v e s t i g i n g s k l i m a a t

6.5 DOELEN (WAAR BOUWEN WE AAN DOOR?) Samenwerken aan werkgelegenheid in de Kop

De ondernemers in de Kop zijn belangrijke dragers voor onze economie. Zo zijn er 74.200 banen en 15.130 vestigingen in de Kop. Op onze werklocaties werken zowel kleinere als grote (inter)nationale bedrijven aan een versterking van onze regio. Daarom is het belangrijk dat we onze bedrijventerreinen toekomstbestendig houden en er voldoende ruimte is om te ondernemen. Ook onze winkelgebieden en binnensteden zijn belangrijke plekken waar mensen elkaar ontmoeten. De retailsector vervult een belangrijke economische en maatschappelijke functie, draagt bij aan de aantrekkingskracht en leefbaarheid van de woon- en werkomgeving én zorgt voor bedrijvigheid en werkgelegenheid voor de regio Kop van Noord-Holland. We willen deze vitaal en leefbaar houden. Daar is dan wel actie voor nodig.

6.6 ACTIVITEITEN (WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?) Regionale strategie werklocaties

Werklocaties zijn pijlers en motoren van de regionale (en lokale) economie en van groot belang voor de werkgelegenheid in de Kop. De Kop werkt daarom met een strategie voor de werklocaties als vervolg op de behoefteraming werklocaties Noord-Holland Noord. Behalve voldoende ruimte voor uitbreiding van bedrijven, willen we als regio aandacht voor het versterken van de bestaande bedrijventerreinen.

Geactualiseerde regionale retailvisie

Door de coronacrisis wordt een (versnelde) toename verwacht van het aantal bedrijven in de retail dat zal stoppen. Ook de trend naar online winkelen zet onverminderd door. Dit maakt dat we meer dan voorheen acties moeten inzetten op het vitaal en leefbaar houden van de leefomgeving en van een actualisering van onze regionale retailvisie waarin we ingaan op de meest actuele cijfers en gevolgen van corona op de retailsector. Ook nieuwe cijfers uit het koopstromenonderzoek waarvan we de resultaten februari 2022 verwachten en het marktonderzoek van de provincie NH kunnen hier de noodzaak voor vergroten.

Behalve een actuele visie is er ook een plan nodig die op korte termijn inspeelt op de behoeften van retailondernemers en de noodzaak die er is onze winkelgebieden aantrekkelijk te houden voor onze inwoners en toeristen. We denken hierin bijvoorbeeld aan een fonds waarbij ondernemers fysieke maatregelen kunnen treffen om de uitstraling van hun pand en daarmee de aantrekkelijkheid van de winkelgebieden en binnensteden te verbeteren. Dit geldt ook voor het op pijl houden van de voorzieningen in de kernen en daarmee de leefbaarheid. Ook vernieuwende concepten van ondernemers stimuleren, waarmee zij met hun winkel kunnen verbreden naar andere branches. Denk bijvoorbeeld aan mengconcepten waarbij detailhandel wordt gecombineerd met het geven van workshops en maakindustrie. Of waarmee we startende ondernemers een steun in de rug kunnen geven bij het opstarten van hun bedrijf.

Verduurzaming bedrijventerreinen

Aan de slag met een collectieve aanpak om bedrijven op een bedrijventerrein te helpen met energie besparen en verduurzamen. Verduurzaming van een bedrijventerrein vraagt om een collectieve aanpak. Dat betekent een samenwerking tussen ondernemers(vereniging), vastgoedeigenaren, leveranciers, adviseurs en de overheid. Een collectieve aanpak begint met het vastleggen van een gezamenlijke ambitie van stakeholders en het bepalen hoe u de organisatie ervan financiert.

Monitoring en integratie data

Monitoring dynamiek op de bedrijventerreinen: het ophalen en verwerken van data ten behoeve van de monitor werklocaties. De bestaande regionale eigen systemen integreren in de provinciale systemen.

Regionale marketing en acquisitie

Een betere regionale samenwerking om onze bedrijventerreinen goed in de markt te zetten, ervoor te zorgen dat het juiste bedrijf op de juiste plek landt en we als regio Kop ons ook goed weten te positioneren ten opzichte van de andere regio’s in NHN en de MRA. Profilering van regio Kop op basis van haar unieke kenmerken maakt hier onderdeel van uit! Dit is aanvullend op kop niveau ten opzichte van wat er al op NHN niveau plaatsvindt.

Uitrol van 5G

5G zal de extra datasnelheid en het aantal apparaten dat gelijktijdig gebruik kan maken van het netwerk te weeg brengen. Het zou zelfs de bestaande wifi-netwerk kunnen vervangen. Maar voordat het zover is, zijn er nog veel hordes te nemen. Vooral Nederland lijkt achter de feiten aan te lopen ten opzichte van andere landen. Dit onderwerp heeft/krijgt impact op allerlei aspecten veiligheid, bedrijvigheid, economie, recreatie, wonen (en thuiswerken), zorg, sociale cohesie, leefbaarheid, landbouw, mobiliteit etc.

30

6.7 AMBITIES (WAAR WILLEN WE NAAR TOE?) Werklocaties

De regionale strategie werklocaties zal leiden tot nieuwe regionale afspraken en zal ook moeten leiden tot een betere samenwerking en profilering van de werklocaties. De regio gaat steeds meer behoren tot het Daily Urban System (regio’s MRA, Alkmaar en Westfriesland). Daarbij zal dit ook bijdragen aan een gunstig vestigingsklimaat, het aantrekken van nieuwe bedrijven, stimulering van de economie, werkgelegenheid en verduurzaming. In de toekomst zal dit leiden tot een toename van o.a. het vrachtverkeer. Het is vanuit oogpunt van leefbaarheid en verkeersveiligheid ongewenst dat dit verkeer door de bebouwde kom rijdt. Verkenningen, zoals nu wordt uitgevoerd naar een alternatieve ontsluiting van de ontwikkelingen bij het bedrijventerrein Oudevaart Warmenhuizen (LZV-verkeer) richting de N504 in het zuiden, geven hiervoor de benodigde inzichten.

Fondsen - Retail

− Een fonds voor verbetering van de uitstraling van winkelgebieden om zo de winkelleegstand tegen te gaan, de winkelgebieden te versterken, en de verblijfswaarde te verhogen. Denk aan voorbeelden waarbij een winkelcentrum een andere routing krijgt, woningen worden toegevoegd met een extra bouwlaag, het aanpakken van gevels, een herindeling van winkelunits, uitstraling openbare ruimte enz. − Een fonds waarmee innovatieve ideeën binnen de retailsector kunnen worden gestimuleerd.

6.8 KADERS (WELKE RANDVOORWAARDEN GELDEN ER?) Omgevingsverordening NH

De provincie wil met de omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals woningbouw en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het beschermen van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. We zoeken naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid. De belangrijkste ambities voor Noord-Holland, zoals omschreven in de Omgevingsvisie, zijn verankerd in de nieuwe Omgevingsverordening Noord-Holland.

Behoefteraming werklocaties NoordHolland Noord

De provincie Noord-Holland werkt samen met de regio’s en gemeenten aan een aantrekkelijke omgeving om in te wonen en werken; zo ook in Noord-Holland Noord. Cruciaal daarvoor is een sterk ondernemingsklimaat met goed functionerende bedrijven. Bedrijventerreinen en kantorenlocaties (werklocaties) zijn een belangrijke pijler onder het ondernemingsklimaat en de economie. Zo zijn de bedrijventerreinen in NHN goed voor circa 30% van de banen. Het gaat op bedrijventerreinen bovendien vaak om stuwende bedrijvigheid met veel spinoff naar de rest van de regionale economie en werkgelegenheid.

Agri & Food

Energie

Hightech & Maakindustrie

Toerisme & Recreatie

Vitale en toekomstbestendige werklocaties zijn dan ook belangrijk voor de economische toekomst van NHN. Er moeten voldoende locaties zijn, maar ook niet té veel aanbod; dit zet de kwaliteit onder druk. Bovenal moeten de werklocaties goed aansluiten bij de huidige en toekomstige vestigingseisen van bedrijven en inspelen op de trends hierin. Zo kan het zittende bedrijfsleven doorgroeien en worden de kansen vergroot om nieuwe, innovatieve bedrijven naar NHN toe te trekken. ‘Voor het mogelijk maken van de groeiwensen van lokaal gebonden bedrijven is het belangrijk dat lokale bedrijventerreinen mee kunnen groeien.’

31

7. Mobiliteit & bereikbaarheid Bereikbaarheid is essentieel voor het benutten van de potentie van de Kop. Werken, wonen en recreëren moeten op elkaar worden gepast. Dat vraagt om een integrale benadering. Focus op gebieden die beter bereikbaar zijn voor hoog intensief gebruik maakt dat de overige gebieden geschikter worden voor extensief gebruik. Mobiliteit is faciliterend voor wonen, werken, recreatie etc. Bij zorg, onderwijs of bij de zoektocht naar het juiste vestigingsklimaat. Ook daarmee hangt mobiliteit samen met andere beleidsvelden zoals milieu, energie, water, ruimte of met natuur en landschap. De beschikbaarheid van vervoerwijzen en de bestemmingsgebieden die vanuit de woning comfortabel bereikbaar zijn (nabijheid van voorzieningen) zijn mede bepalend voor de kwaliteit van het wonen. Een onderdeel hiervan is de communicatie over vervoerwijzen en bestemmingsgebieden.

SPEERPUNTEN De bereikbaarheidsopgave in de Kop is drieledig, en kent de volgende speerpunten:

Speerpunt 1: Een leefbaar, veilig en duurzaam netwerk

Goede bereikbaarheid!

7.1 DOELEN (WAAR BOUWEN WE AAN DOOR?) Mobiliteitsvisie Noord-Holland Noord

Voor de bereikbaarheid van de Kop van Noord-Holland is van het belang zowel naar de mobiliteit binnen de regio als de mobiliteit van en naar de regio te kijken. En dit verhaal voor de Kop van Noord-Holland gaat verder dan alleen mobiliteit. Het gaat om de samenhang met onder ruimtelijke en economische opgaven, de klimaatdoelstellingen en de leefbaarheid. En het gaat daarbij om een regio die voor iedereen bereikbaar is en prettig om te wonen, te werken en te leven. De bereikbaarheidsvisie van Noord-Holland Noord is een gezamenlijk integraal verhaal dat invulling geeft aan deze opgaven. En daarbij staat slim, schoon en veilig reizen van, naar en door de Kop centraal. Het is één verhaal dat laat zien wat onder andere de Kop belangrijk vindt en waar we op in willen zetten. Daardoor is binnen de regio én voor partijen daarbuiten duidelijk waar Noord Holland Noord voor staat én gaat. Het is gebaseerd op onderlinge samenwerking en samenwerking met regionale, provinciale, nationale en Europese partners, met als einddoel om te komen tot effectieve investeringen in de bereikbaarheids- en mobiliteitsopgaven voor de regio. Als regio zetten we niet direct in op nieuwe infrastructuur in ons landschap, maar kiezen we eerst voor optimalisatie door te verminderen (beperken groei mobiliteit), te veranderen (modal shift) en te verbeteren (beter benutten en duurzaam, verduurzaming voertuigen).

En dat alles op een verkeersveilige manier. Onze regio is al goed bereikbaar en fijn om te leven en werken, maar om ook nieuwe inwoners in de toekomst in beweging te houden hebben we het Rijk en de provincie hard nodig. Voor de Kop is het van meerwaarde om aangesloten te zijn en te blijven op dit bovenregionale niveau.

Speerpunt 2: Fijnmazig netwerk binnen de regio Netwerk doorfietsroutes en regionaal fietsnetwerk

Speerpunt 3: robuuste verbindingen met andere regio’s

Versterken noord-zuid corridors

De verbinding langs (OV-)knooppunten speelt een sleutelrol in het dagelijks woon- en werkverkeer, logistieke stromen en bewegingen van toeristen. Het is van belang deze noord-zuid corridors te versterken, om de duurzame bereikbaarheid van de regio Noord-Holland Noord en de relatie met de MRA te verstevigen.

32

7.2 ACTIVITEITEN (WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?) Speerpunt 1: Een slim, schoon en veilig netwerk

De regio verduurzaamt de mobiliteit en investeert in verkeersveiligheidsmaatregelen en bereikbaarheid in de hele regio. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt uitgegaan van de bereikbaarheidsprincipes in deze agenda. Er is ruimte voor innovaties op het gebied van bereikbaarheid, bijvoorbeeld ten aanzien van deelmobiliteit, openbaar vervoer of autonoom vervoer. De Kop is, net als de andere regio’s in Noord-Holland, bezig om samen de mobiliteit veiliger, slimmer en schoner te maken. In regionale samenwerking geven wij hier invulling aan door op regionaal niveau ambities en maatregelen voor bereikbaarheid, klimaat, en verkeersveiligheid af te spreken waarin we samen kunnen optrekken. De woningbouw in de Kop - met minimaal 5.000 woningen t/m 2040 - en de bevolkingsgroei zorgen voor extra verkeer van mensen en goederen. Voor Noord-Holland Noord is tot 2030 de minimale woningbouwopgave tussen de 25.000 en de 40.000 woningen, om zo qua woningbouw een ventielfunctie te worden om de druk in de MRA te verlichten. Als we niets doen dan worden delen van de regio nagenoeg onbereikbaar, komt de leefbaarheid onder zware druk te staan en halen we de landelijke en Europese klimaatdoelen niet.

Het moet dus anders! Om de bereikbaarheid te verbeteren en tegelijkertijd de negatieve effecten van verkeer (geluid, fijnstof, CO2uitstoot en ongevallen) zoveel mogelijk te verminderen, zetten wij ons gezamenlijk in voor een schone, slimme en veilige mobiliteit in de Kop van Noord-Holland. Dat doen we onder andere door te zorgen voor voldoende deelmobiliteit & MaaS, laadinfrastructuur, voorrang voor actieve mobiliteit en duurzaam en slim reisgedrag van onze eigen werknemers. Ook zorgen we ervoor dat de woongebieden ingericht worden op het maximaal stimuleren van wandelen en fietsen. Zo zorgen we voor een prettige leefomgeving waar kinderen en volwassenen veilig en gezond buiten kunnen zijn. Concrete maatregelen: Werkgeversaanpak Noord-Holland Noord Impuls geven aan uitrol laadinfrastructuur SPES onderzoek goederenvervoer Impuls geven aan deelmobiliteit (MaaS) Uitrol pakketkluizen in de Kop (in wijken en bij Mobipunten) Onderzoeken stadslogistieke maatregelen en bundelen logistieke (facilitaire) stromen Verbeteren doorstroming via uitrol iVRI’s Ontwikkeling waterstofvulpunt in Den Helder

Verkeersveiligheid

De Kop is, net als de andere regio’s in Noord-Holland, aangesloten bij het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030. Deze landelijke strategie om de verkeersveiligheid te vergroten richt zich op regionale samenwerking en data- en risicogestuurd werken. De samenwerking vindt plaats tussen provincie, gemeenten en maatschappelijke partners. Momenteel wordt op basis van de eerste risicoanalyse een regionaal uitvoeringsprogramma opgesteld waarin regionale thema’s aan bod komen. Verder voert de regio momenteel samen met het Rijk een onderzoek uit naar verkeersveiligheidsmaatregelen op de N9, N99 en N250 inclusief parallelwegen. De volgende stap in dit onderzoek is het schematisch benoemen van projecten, termijnen, trekkers en eventuele aanpak.

Verkeersveiligheidsmaatregelen N9, N99, N250

Nederland heeft zich tot doel gesteld om 0 verkeersslachtoffers te betreuren in 2050. Daarvoor is een lange weg te gaan. Een van de gevaarlijkste wegen van Nederland is op dit moment de N9. Op deze Rijksweg is sprake van een zeer groot risico op ongevallen door lange rechtstanden, beperkte inhaalmogelijkheden, doorkruisen van de bebouwde kom en het ontbreken van fysieke rijbaanscheidingen. De regio heeft samen met het Rijk, Rijkswaterstaat en de Provincie een onderzoek uitgevoerd naar verkeersveiligheidsmaatregelen op de N9, N99 en N250 inclusief parallelwegen. In de Rapportage fase 2 van dit onderzoek ‘mogelijke oplossingen en maatregelen’ van 31 mei 2021 is een investeringspakket in de verkeersveiligheid voorgesteld. De regio spant zich samen met de provincie in voor een volledige realisatie van deze maatregelen met als uiteindelijk doel 0 verkeersdoden op deze wegen. Naast de beschikbare middelen van de regio zal het Rijk hier een forse bijdrage aan moeten doen.

Landbouwroutenetwerk en verkeersveiligheid

De landbouwsector is een belangrijke economische drager voor de Kop. De sector loopt voorop met de ontwikkelingen binnen onder andere Greenport Noord-Holland Noord en Agriport A7 is een belangrijke werkgever. De sector is gebaat bij een goede en robuuste bereikbaarheid. In de huidige situatie zijn bepaalde routes niet voor landbouwvoertuigen beschikbaar en daarom moet dit verkeer door woonkernen rijden. Dit is voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid op de wegen en in de kernen ongewenst. Voor bepaalde landbouwvoertuigen geldt sinds 1 januari 2021 een kentekenplicht en een hogere maximaal toegestane snelheid. De regio wil deze nieuwe regels aangrijpen om in samenwerking met de LTO-N en Cumela te onderzoeken waar knelpunten en ontbrekende schakels in het landbouwroutenetwerk zitten én waar mogelijkheden zijn om mee te rijden op N-wegen. Ook het thema “landbouwverkeer” komt terug in het regionale uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid.

Behoud en versterken spoorcorridor

De kwaliteit van het openbaar vervoer in de Kop van Noord-Holland staat onder druk. Het doel van de regio is de huidige kwaliteit van de spoorcorridor minimaal te behouden. In het Regionaal Toekomstbeeld OV staat de Helderse lijn als regionale verbinding opgenomen waarin moet worden geïnvesteerd voor een betere bereikbaarheid. In het Voorkeursnetwerk 2040 is voor de oostflank van de regio een nieuwe hoogwaardige openbaar vervoer busverbinding tussen Hoorn en Medemblik/Agriport A7 opgenomen. Het enkelspoor tussen Schagen en Den Helder maakt de spoorcorridor kwetsbaar en niet alle stations worden positief gewaardeerd. Er wordt daarom ingezet op een kwalitatieve verbetering van de stations in combinatie met een maatregelpakket dat inzet op een betere verbinding met ruimtelijke ontwikkelingen in de nabije omgeving.

Ontsluiting bedrijventerreinen

De regio streeft naar een veilige bereikbaarheid van het bedrijventerreinen. In kernen kan overlast ervaren worden door het vrachtverkeer met bedrijventerreinen als herkomst/bestemming. Daarbij kan in de toekomst door uitbreiding van het bedrijventerreinen de hoeveelheid vrachtverkeer toenemen. Het is vanuit oogpunt van leefbaarheid en verkeersveiligheid ongewenst dat dit verkeer door de bebouwde kom rijdt.

33

Speerpunt 2: Fijnmazig netwerk binnen de regio - slim en schoon Netwerk doorfietsroutes en regionaal fietsnetwerk

De regio zet in op het stimuleren van het gebruik van de (e-), fiets en speedpedelec. De uitwerking, realisatie en uitbreiding van het regionaal netwerk van de doorfietsroutes heeft prioriteit. Er moet een regionaal fietsnetwerk met bijbehorende kwaliteitseisen komen dat bestaat uit doorfietsroutes die de grootste woonen werkgebieden en Ov knooppunten met elkaar verbinden en overige regionale fietsroutes die de kleinere kernen veilig bereikbaar maken. In de uitwerking van de kwaliteitseisen is er ook aandacht voor de verschillende doelgroepen die gebruik kunnen gaan maken van het netwerk: reguliere fietsen, snelle (e)fietsers/speedpedelecs, brommers, et cetera. Deze opgave geldt zeker ook voor de nu al (te) drukke recreatieve regionale fietsroutes op Texel. Het regionaal fietsnetwerk zorgt in zijn totaliteit voor een fijnmazige structuur van utilitaire en recreatieve fietsroutes. Dit verbetert de bereikbaarheid van de regio tot in de haarvaten. De eerste doorfietsroutes die momenteel worden uitgewerkt zijn: Den Burg – Alkmaar, Den Helder – Den Oever (recreatief/utilitair), Den Oever – Medemblik en N245 Schagen – Alkmaar.

Openbaar vervoer in het landelijk gebied

Het busvervoer in de regio bedient vooral de grotere kernen in de regio. De frequentie van de buslijnen is niet hoog en de kleinere kernen worden veelal niet aangedaan. De regio zet in op alternatieve vormen van collectief vervoer waardoor een flexibel, vraaggestuurd systeem ontstaat aansluitend op de bus- en treinlijnen; bijvoorbeeld Mobipunten, Texelhopper of buurtbus. Een verkenning is nodig welke mogelijkheden er binnen de regio hiervoor zijn en hoe daarin stapsgewijs aan een flexibel Ov-systeem gewerkt kan worden dat aansluit bij de ruimtelijke ontwikkelingen in de regio.

Mobipunten: uitbreiding netwerk elektrische deelmobiliteit

De ambitie is om het netwerk van Mobipunten uit te breiden tot een structuur waarin alle kernen met meer dan 2.000 inwoners, kernen met een toeristisch karakter en belangrijke economische clusters (EHC, Agriport, Maritiem Cluster) een Mobipunt hebben. Op de Mobipunten kunnen ook andere voorzieningen een plek krijgen, bijvoorbeeld het bezorgen van pakketjes, deelauto’s op afroep, verkoop van lokale producten. Daarmee worden de Mobipunten een ‘ontwikkelingspunt’ in hun omgeving wat de leefbaarheid in de kernen ten goede komt.

Scenic route N502

De inzet van de regio is om de N502 op termijn als belevingsroute en verbinder langs de kust te ontwikkelen. De N502 moet een comfortabele en aantrekkelijke verbinding worden langs diverse kustbestemmingen en recreatieve en toeristische voorzieningen. De N502 is de alternatieve route voor de recreant die (onderweg) de tijd heeft. Kustplaatsen en -bestemmingen worden verbonden met deze weg waar van alles te doen en te zien is (o.a. toegangen tot strand, landschappelijke uitzichtpunten, servicepunten met voorzieningen). Het project ‘Hollandse Kustroute’ van de gemeenten Schagen en Den Helder kan hier een bijdrage aan leveren.

Speerpunt 3: robuuste verbindingen met andere regio’s

De regio richt zich op het zo veel mogelijk via bestaande infrastructuur (weg en spoor) zo snel en veilig mogelijk ontsluiten van de economische hotspots en grote woonkernen, zowel binnen de Kop als met de omliggende regio’s West-Friesland, Regio Alkmaar, de MRA en Friesland.

Nieuwe verbinding N77 en afwaardering N99

Voor de lange termijn is er binnen de regio vanuit de gemeenten de bestuurlijke wens om een nieuwe verbinding N77 te realiseren en op die manier ruimtelijke ontwikkelingen, zoals het vrijmaken van het eiland Wieringen, aan te jagen en een betere bereikbaarheid van Den Helder vanaf de A7 na te streven. Voor het vrijmaken van het eiland Wieringen is een afwaardering van de N99 nodig. Vanuit verkeerskundig oogpunt komt de realisatie van de N77 neer op een verlegging van de N99. De nieuwe verbinding N77 is een alternatief voor de N99 en/of de route via de N240. Realisatie van de N77 moet worden beschouwd in samenhang met een eventuele afwaardering van deze wegen. De N99 is vanaf het zuiden in de huidige situatie ‘omrijden’ naar Den Helder en op de N240 is ter hoogte van Westerland/De Haukes sprake van een leefbaarheidsknelpunt. De realisatie van deze opgave is een lange termijn perspectief en de noodzaak en verdere planuitwerking is afhankelijk van ruimtelijke ontwikkelingen.

Toegang Maritiem Cluster

De bereikbaarheid van het Maritiem Cluster staat onder druk, voornamelijk vanwege pieken op aankomst of vertrekmomenten bij de marine of tijdens het toeristisch hoogseizoen. Passend bij de ambities voor het Maritiem Cluster is méér nodig dan het uitwerken van doorstromingsmaatregelen. Maatregelen ter verbetering van de bereikbaarheid zijn deels afhankelijk van de ruimtelijke scenario’s die nu worden uitgewerkt.

Bereikbaarheid EHC

De campus moet goed per openbaar vervoer en fiets bereikbaar zijn. De fietsbereikbaarheid is onderdeel van de uitwerking van het regionaal fietsnetwerk. Ten aanzien van het openbaar vervoer zet de regio zich samen met het EHC in voor een betere aansluiting met station Schagen en Alkmaar.

34

7.3 AMBITIES (WAAR WILLEN WE NAAR TOE?) Bereikbaarheidsopgave

De bereikbaarheidsopgave in de Kop is drieledig: ▪

Een leefbaar, veilig, slim, schoon en duurzaam mobiliteitsnetwerk. We verduurzamen en streven naar verminderen van de mobiliteit, investeren in verkeersveiligheidsmaatregelen en bereikbaarheid in de hele regio. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt uitgegaan van de bereikbaarheidsprincipes in deze agenda. Er is ruimte voor innovaties op het gebied van bereikbaarheid.

▪

Fijnmazige interne verbindingen binnen de regio. Niet alleen de verbinding met andere regio’s moet op orde zijn, ook de interne verbindingen binnen de regio zodat de voorzieningen voor iedereen bereikbaar zijn. De focus ligt op het onderling veilig en comfortabel ontsluiten (fiets, auto en openbaar vervoer) van de woon- en werkgebieden binnen de Kop. Hoe groter de kern, hoe groter het mobiliteitsaanbod. Door maatwerkoplossingen is bereikbaarheid tot in de haarvaten georganiseerd.

▪

Robuuste verbindingen: hotspots en andere regio’s. We richten ons op het zo veel mogelijk via bestaande infrastructuur (weg en spoor) zo snel en veilig mogelijk ontsluiten van de economische hotspots en grote woonkernen, zowel binnen de kop als met de omliggende regio’s West- Friesland, Regio Alkmaar, Metropoolregio Amsterdam (MRA) en Friesland.

35

7.4 KADERS (WELKE RANDVOORWAARDEN GELDEN ER?) Geoptimaliseerd mobiliteitsnetwerk

De regio heeft een geoptimaliseerd mobiliteitsnetwerk, waardoor treinen (intercity’s en sprinters), bussen en andere vormen van mobiliteit goed op elkaar aansluiten. De centrumgemeenten in de regio zijn belangrijke knooppunten in het netwerk; reizigers kunnen daar snel en eenvoudig de overstap naar trein of andere hoogwaardige OV-verbindingen maken. De informatievoorziening over ketenreizen is goed en actueel.

Mobiliteit als randvoorwaarde

Mobiliteit zit bijna overal, bij zorg, onderwijs of bij de zoektocht naar het juiste vestigingsklimaat. Daarmee hangt mobiliteit samen met andere beleidsvelden, zoals milieu, energie, water, ruimte of met natuur en landschap. De beschikbaarheid van vervoerwijzen en de bestemmingsgebieden die vanuit de woning comfortabel bereikbaar zijn (nabijheid van voorzieningen), zijn mede bepalend voor de kwaliteit van het wonen. Een onderdeel hiervan is de communicatie over vervoerwijzen en bestemmingsgebieden. Ook Mobiliteitsprogramma’s van Eisen (MPvE’s) kunnen als instrument bij nieuwe ontwikkelingen meegenomen worden.

Mobiliteit & economische ontwikkeling

De Kop heeft een cruciale positie op het gebied van duurzame energie, marien/maritiem & offshore en op medisch gebied. Dit onder meer vanwege de haven van Den Helder voor offshore industrie, het grootste windmolenpark op land in Hollands Kroon en het onderzoekscentrum voor nieuwe duurzame energieontwikkelingen in Petten en testvelden voor duurzame energie in de Wieringermeer. Daarnaast heeft de groei van de marine en bijbehorende industrie potentie. De ambities voor een blauwe waterstoffabriek in Den Helder kan de regio doorzetten om koploper in de waterstofontwikkeling te zijn. Dit verbindt mobiliteit en energie met thema’s als water (scheep- en binnenvaart) en toerisme & recreatie (watersport). Dit domein biedt kansen voor het stimuleren van duurzame vormen van vervoer (elektrisch rijden, fiets en e-bikes, waterstofbussen en OV). Als toegangspoort voor de Noordzee en onderdeel van het daily urban system van de MRA neemt de regio in toenemende mate een cruciale positie in deze sectoren in. Mobiliteit faciliteert deze sectoren. Met de komst van de Pallas reactor, het Fieldlab en het Nucleair Health Centre blijft de Energy & Health Campus Petten wereldleider in de productie én het onderzoek binnen de nucleaire geneeskunde.