Agendabundel

komt naar verwachting niet voor 2035. -U bent vrij Ferry Zegel

om het direct inhoudelijk te doen, maar ik wil ook in een tweede termijn terugkomen. -Doe het maar in een tweede termijn, Niels Rutten

want misschien kan ik iets met de antwoorden van de wethouder. Helemaal goed, meneer Rutten. -Dank u, voorzitter. Allereerst delen wij nu wel inhoudelijk iets met de PvdA. Dat is leuk ten opzichte van het vorige agendapunt. Wij zien de energietransitie ook duidelijk als een sociaaleconomisch vraagstuk. We willen graag van de wethouder horen hoe die ertegenaan kijkt bij de uitwerking van dit geheel. Er staan een tweetal adviezen in om energie op te wekken uit water. Daarover zegt het college: dat is allemaal technisch nog niet haalbaar. Dat gaan we dus niet oppakken. U bent wel de opdrachtgever van het rapport: het potentieel van energie uit water in en rondom het waddengebied. Het antwoord dat u niets gaat doen, vinden wij een beetje een kort door de bocht. We begrijpen nog dat u zegt: dit heeft niet onze eerste prioriteit. Kunt u niet al in de regelgeving voorbereiden om dingen mogelijk te maken? Dus dat we niet op het moment dat er iets is wat praktijkrijp en haalbaar is nog vijf jaar bezig zijn, omdat de regelgeving het niet toelaat. We hebben een voorstel van het college liggen. In onze ogen is het vooral een procesvoorstel. Wij willen graag van de wethouder weten wat hij met het oog op de verkiezingen van volgend jaar, in het laatste jaar van het college concreet voor elkaar wil krijgen? Voorzitter raadscommissie

Tot nu toe allemaal niet-technische vragen. Veronne Koot

Dat gaat hartstikke goed. Zie ik nog iemand? Mevrouw Koot. Ik dacht niet dat mijn vragen technisch waren. Aangaande het rapport van het inwonersberaad heeft GroenZwart twee conclusies. De eerste conclusie is dat we vol moeten inzetten op de derde wattkabel naar Texel. Dit zo spoedig mogelijk en met voorrang proberen te krijgen, zoals de VVD al aangaf. De tweede conclusie is dat de ambitie Texel Zelfvoorzienend ingetrokken kan worden aangaande de conclusie uit het rapport van het inwonersberaad. Deelt u deze twee grote conclusies en gaat u hiermee aan de slag? Rikus Kieft

Meneer Kieft, bent u er klaar voor? Ga uw gang. Voorzitter, om met de wattkabel te beginnen, want die is het makkelijkst. Uit de provincie kwam de vraag: hebben jullie hem nodig? Wij hebben toen het systeemonderzoek van Royal Haskoning laten uitvoeren. In september '23 is dat gerapporteerd. De conclusie was dat we die nodig hebben. Toen hebben we aan de provincie het antwoord gegeven: wij willen de wattkabel in de planning hebben. Toen is het in de planning opgenomen. Hij heeft een stapje meer prioriteit gekregen, omdat we zeiden dat we dat willen. Liander is nu aan zet om de praktische gevolgen van het plannen, de kosten, en de procedureaspecten van een extra wattkabel in kaart te brengen. De reactie van Liander op die vraag hadden we in Q1 verwacht. Het kan nog net op de grens. We verwachten het vrij binnenkort. Zodra we het hebben, krijgt u het ook. Dat is wat de wattkabel betreft. Ik ga verder en de volgorde langs. De vraag die de VVD eerder stelde, heb ik nu niet scherp. Daar komen we uiteraard op terug. We beantwoorden hem alsnog, meneer Huisman. Zijn de adviezen voldoende en uitputtend? Dat is een vraag die door de heer Zegel en door meneer Hercules werd gesteld. Zo vat ik het op. Is dit het volledige antwoord op de vraag die wij uitgezet hebben? Hoe blijft Texel van voldoende energie voorzien? Het inwonersberaad heeft veel gezegd.

Dus op welke manier we energie kunnen en moeten opwekken, en binnen welke begrenzingen dat op dit eiland moet gebeuren. Ze zijn niet toegekomen aan het rekensommetje: hoeveel energie hebben wij de komende jaren nodig? Waar raken wij de capaciteit van de wattkabel? Komen wij niet in een periode van schaarste voordat die er over tien jaar is? Dat duurt namelijk totdat de wattkabel er is. Het is een heel terechte vraag. Hij is door verschillende partijen buiten deze zaal ook gesteld. Uiteraard zorgen wij ervoor dat wij dat verhaal cijfermatig heel scherp op papier krijgen. Dat we precies weten wanneer er mogelijk een energietekort ontstaat. Wat moeten we alsnog doen als we weten wanneer er een tekort ontstaat? Al dan niet met definitieve of tijdelijke maatregelen. Past dat nog binnen de adviezen van het inwonersberaad? Of vinden wij dat we tijdelijk andere dingen moeten doen, omdat we de urgentie scherp in beeld hebben? Daar komen we op terug. Ik maak gelijk een samenvattende opmerking, zodat u weet dat wij opnieuw een Team Duurzaamheid opbouwen. De eerste twee mensen zijn in dienst genomen. Er komen nog twee of drie. Dat team gaat aan de slag met deze agenda en de dingen die al in het proces waren. Dus de Subsidieverordening en het Nationale Isolatieprogramma. Wij hebben in het raadadvies aangegeven dat wij hopelijk dit najaar u op de hoogte brengen van waar wij staan.

Dus voor de verkiezingen, meneer Rutten. Ik kan concreet niet veel meer daarover zeggen, omdat de mensen die mij moeten adviseren er nog niet zijn. Daarmee heb ik een aantal vragen voor nu afgevinkt. Ik kijk nog even. Waarom wel structurele financiën? Wij hebben budgetten gekregen voor verduurzamingsvraagstukken. Ook van het Rijk. Wij denken dat we nog een klein stukje extra nodig hebben. Dat is structureel die 55.000. Met name voor waar het inwonersberaad op aandringt. Dus om ondernemers, energiecoöperaties, en gemeenten samen dat lokale expertteam te laten vormen. Die moet de zaken coördineren en verder uitwerken. Het zal om extra geld vragen, omdat er experts en ondernemers van het eiland erbij betrokken moeten worden. Dat kunnen we ambtelijk niet alleen. Dat willen we ambtelijk ook niet alleen, omdat juist de ondernemers een vitale rol hierbij moeten spelen. Dan ben ik bij de vraag van de heer Hercules. Dit college heeft als uitgangspunt dat de energietransitie zo sociaal en rechtvaardig mogelijk moet plaatsvinden. We hebben het bij de voorbereiding van de vraagstelling van het inwonersberaad erover gehad. Ik moet vaststellen dat het niet als een heel expliciet aandachtspunt of advies vanuit de inwoners terugkomt. Volgens mij kun je het tussen de regels door lezen, maar het is geen expliciet advies geweest. Ze hebben gezegd: het moet duurzaam zijn.

Ze hebben een etiket geplakt op het type energie waarmee wij het moeten doen, namelijk duurzame energie. Er is over sociale rechtvaardigheid geen expliciet advies in het inwonersberaad. Ik kijk even achterom. Wij zijn voortdurend aan zet. Dus we nemen bij alle praktische zetten dat aspect mee vanuit het collegebeleid en raadsbeleid. Dat is het antwoord op uw eerste vraag. Een amendement ten behoeve van het prioriteren van acties. Ik aarzel omdat ik de advisering op dat punt nog niet heb en het totaal niet overzie. Het kan dat je niet weet of de prioritering die u geeft in de praktijk werkt op het moment dat u zegt: ergens met voorrang accu's plaatsen. Ik noem maar wat, dat zou een prioriteit kunnen zijn. Het hangt van zoveel andere aspecten af of dat kan. Dus wanneer of waar dat kan en wat het gaat kosten. Niettemin, het kan als de raad vindt dat die prioriteiten gesteld moet worden. Dan nemen wij dat als basis en gaan we ermee aan de slag. Mevrouw Van De Wetering had het over de windwokkels van 3 meter. Volgens mij heb ik die 3 meter ergens gezien, maar we checken de vragen. Het beleidskader, wij komen niet met een voorstel naar de raad als inwoners zeggen: doe het vergunningvrij, alles mag. Daar horen randvoorwaarden bij en zullen waarschijnlijk een afwijking van de huidige bestemmingsplannen betekenen. Daar moet u iets van vinden en daar komen wij mee terug.

Dan is de oproep: maak het zo eenvoudig mogelijk. Die nemen wij ter harte, maar het zal een afwijking Voorzitter raadscommissie

van de bestaande regelgeving zijn. Vervolgens gaat u daarover. Ik laat hem even uitpraten. U staat op mijn lijstje, mevrouw Van De Wetering. -Meneer Zegel heeft een vraag over de monitorgroep. Ik kijk weer even achterom. Formeel bestaat die niet meer of is die er wel? We komen schriftelijk erop terug wat het precies betekent. Bestaat het? Welke functie heeft het? Wat vertegenwoordigt het? Wat is de verbinding Ferry Zegel

met het inwonersberaad? -Volgens mij krijgen we een evaluatie Voorzitter raadscommissie

waarin dat meegenomen wordt. -Mag ik verder gaan, voorzitter? Ga uw gang. -Meneer Rutten, u heeft het over het rapport Energie uit Water van het TNO. De gemeente Texel was mede opdrachtgever. Als u dat rapport goed heeft gelezen, heeft u gezien dat die technieken potentie hebben. Het duurt alleen 10 of 15 jaar voordat die marktconform beschikbaar zijn. Dat is de strekking van de opmerking in het advies van het college. Wij blijven al die technieken volgen die in het water energie opwekken. Zodra het in de buurt van marktconforme energieprijzen komt, gaan wij absoluut ermee aan de slag. Dus dit is een winstwaarschuwing. Het heeft potentie, maar in de praktijk is het nog niet zover. U heeft gezegd: komt het college nog voor de verkiezingen met een stand van zaken? Ik heb al gezegd dat we dit najaar daarmee komen. Wat mij betreft zo vroeg mogelijk, maar ik ben afhankelijk van de invulling van de vacatures. Dus om met een advies te komen waarvan we zeggen: dat gaan we in de raad fileren. Voorzitter, ik heb de derde wattkabel van mevrouw Koot genoemd. Dan de ambitie Texel Zelfvoorzienend. Wij zullen op enig moment met een evaluatie en Vervolgnota komen op de Beleidsnota Energie die nu Texel Zelfvoorzienend heet. Dan ziet u wat we daarmee gedaan hebben, daar kan ik nu geen voorschot op nemen. -Dank.

Ik heb op de lijst voor de tweede termijn mevrouw Van De Wetering, Astrid van de Wetering

meneer Hercules, en meneer Zegel. Mevrouw Van De Wetering. Dank u, voorzitter. Het antwoord van de wethouder gehoord hebbende, begrijp ik dat bepaalde regels over geluidsnormen en dat soort zaken op papier moeten worden gezet. Maar gebiedsaanwijzingen? Ik krijg zoiets van: oké, we gaan gebieden uitsluiten. Ik kan me nog voorstellen dat het een natuurgebied is, maar daar woont niemand. Dus ik zie hem niet helemaal. Er overnachten wel mensen. Ja, dag, die ga ik niet nog een keer doen. Bij een uitnodigingskader denk ik aan hele grote parken of iets dergelijks. Volgens mij was dat niet de bedoeling. Het was de bedoeling dat particulieren en bedrijven er iets mee konden. Vanuit het inwonersberaad kwam juist: zo makkelijk mogelijk. In principe zou dat snel moeten kunnen. Zoals u weet, hebben we bij diverse gemeenten regelgeving opgevraagd hoe zij het met microwokkels en dat soort grappen regelen. Voorzitter raadscommissie

Ook al heeft u daar wel of niet de capaciteit voor, u kunt heel snel ermee aan de gang. Eric Hercules

Volgens mij zat er niet echt een vraag in. Meneer Hercules, ga uw gang. Ik heb een heel concrete vraag aan de commissie en de wethouder. Ik wil eerst zeggen dat we verheugd zijn. Dit college gaat zich inzetten om de adviezen uit het inwonersberaad met de bril van sociale rechtvaardigheid toepassen. Dat vinden wij zeer belangrijk. We zullen vanaf nu en in de toekomst met voorstellen proberen te komen om dat te bewerkstelligen. We hebben dat altijd gedaan. Wij willen graag prioriteren. Er ligt best een mooi bergje adviezen van het inwonersberaad. Met die inzet denken wij dat je het zo effectief mogelijk moet inzetten. Je moet focus hebben. Daardoor kom je eerder tot je doel. De wattkabel is geen advies van het inwonersberaad, maar daar wordt al op ingezet. We vinden dat dat ook een prioriteit betreft. Verder vinden we dat specifiek de volgende drie adviezen prioriteit moeten krijgen: de windwokkels of windturbines kleiner dan 3 meter. Dus de vrijwel onzichtbare, zoals het in advies 2 staat. Advies nummer 7: onderzoek en pilots voor energieopslag op het hele eiland. Dus in de dorpen en wijken. Advies 9: een binnenplanse vrijstelling voor opwekking en verduurzaming. Bijvoorbeeld voor windwokkels. Dat zijn drie hele concrete adviezen uit dit bestuurlijke advies. Het college is het daarmee eens. Wij als PvdA pro Texel vinden dat er ook andere prioriteiten zijn.

Ik hoop dat mensen zich bij ons aansluiten, zodat we in ieder geval een lijstje van drie kunnen maken. Daar kan het college keihard mee aan de slag, zodat we qua duurzaamheid echt aan de bak kunnen. We zijn drie jaar achter in de uitvoering van duurzaamheidsprogramma's. De adviezen die ik heb opgenoemd, zullen wij in een concept amendement

zetten. Die zijn wat ons betreft inwisselbaar, maar we willen vooral ervoor gaan. We zullen niet alle bloemen water proberen te geven, maar de drie bloemen waarvan we denken Voorzitter raadscommissie

dat die het zeker zullen halen. Dus dat we ons daarop concentreren. Ferry Zegel

U heeft nog een week de tijd, meneer Hercules. Dat wordt veel kopjes koffie drinken. Meneer Zegel. Voorzitter, ik heb een hele korte concrete vraag aan het college. Hebben we die prioriteitenlijst echt nodig? Of komt het college daar zelf uit? Dan de inhoud. Voorzitter, wij zijn een groot fan van het instrument burgerberaad. Hier heet het inwonersberaad. Voor GroenLinks is het inwonersberaad precies waar de lokale politiek over moet gaan. Niet één keer per vier jaar stemmen en dan toekijken, maar mensen actief betrekken bij besluiten die hun toekomst raken. We zijn echt blij dat dit beraad succesvol is en zijn vruchten afwerpt. Het voorstel dat nu voorligt, heeft echt een stevig draagvlak. Het sluit goed aan op de kaders die deze raad heeft gesteld. Natuurlijk hadden we zelf op sommige vlakken zelf andere keuzes gemaakt, maar we vinden het belangrijk om het proces en de uitkomst te respecteren. Het inwonersberaad is met doordachte en breedgedragen adviezen gekomen. Dat vraagt wat ons betreft nu om snelheid. We zijn ook heel blij dat het beraad duidelijke stappen richting windenergie voorstelt. Het is hoog tijd dat we op Texel concreet ermee aan de slag gaan. Daarin kan ik de heer Hercules en mevrouw Van De Wetering zeker volgen. We zijn ook blij met de ondersteuning die van Top kwam. Zij stuurden een ondersteunende brief.

Ook met de steun die de ondernemers willen bieden om hiermee extra snelheid te maken. Concluderend, wij zijn heel erg blij met deze brede en zorgvuldige opbrengst. Voorzitter raadscommissie

We roepen het college op om heel snel en heel voortvarend Cees Hoogerheide

ermee aan de slag te gaan. -Dankuwel, meneer Hoogerheide. Dankuwel, voorzitter. De vragen van de wethouder gehoord hebbende, delen wij meteen dezelfde mening. Dit is een prima stuk als vertrekpunt. Ik hoop dat het na de besluitvorming Niels Rutten

zo vlug mogelijk in punten wordt uitgevoerd. Dank u. Dankuwel, meneer Rutten. -Dank u, voorzitter. De wethouder heeft de meeste van onze vragen keurig beantwoord. Op één heb ik nog niet helemaal het antwoord wat ik zocht. U heeft duidelijk aangegeven dat u in het najaar met de stand van zaken komt. Dat staat keurig in het stuk uitgelegd en er is een uitvoeringsagenda. Wat ik zo graag van de wethouder wilde horen, is welke ambitie hij heeft om echt concreet met iets aan de slag te gaan. Als u zich erg stoer voelt om te zeggen: dat wil ik nog voor de verkiezingen nog gerealiseerd hebben. Bijvoorbeeld: een beleidskader, windwokkels, of de eerste twintig buurtbatterijen. Ik noem maar wat. Dan inhoudelijk. We kunnen ons best vinden in de prioritering die meneer Hercules noemt of een aantal andere. Daar moeten we het eens over hebben. Na drie jaar aan de slag zouden wij toejuichen. Uit het inwonersberaad komen geen adviezen waar wij bezwaren tegen hebben of die tegen ons verkiezingsprogramma ingaan. Het enige wat bij ons op bezwaar stuit, is dat zonnepark van 100 hectare. Die heeft het niet gehaald. Dus wij kunnen met de meeste adviezen goed leven. We vragen ons af hoe ver we komen richting voldoende energie en zelfvoorzienendheid. Die vraag is nog niet beantwoord. Dat heeft de wethouder al toegelicht. We hebben een andere prangende vraag.

Die houdt ons al een tijdje bezig, want de verkiezingen komen eraan. Na de verkiezingen komt er in ieder geval een nieuwe coalitie. Dan ga je nadenken over wie erin kan zitten. Hart voor Texel of bijvoorbeeld de VVD kan erin zitten. Zij hebben steeds niet ingestemd met het inwonersberaad. Hoe gaan die partijen in een nieuwe coalitie ermee om als we nu dit document aannemen? Committeren zij zich Voorzitter raadscommissie

aan deze adviezen?

Erik Polderman

Ik heb meneer Polderman als volgende op het lijstje. Wilt u gelijk erop reageren? -Dank u, voorzitter. Nee, dat zal ik in de groep gooien. Daar komen we later op terug. Omwille van de tijd is het handig om dat later een keer te bespreken. Wel wil ik graag ingaan op wat de heer Hercules aangaf. Het ondersteunen van de snelheid vinden wij ook. Ik wil wel meegeven dat de heer Kieft aangeeft dat er nog niet genoeg personeel is met kennis van zaken. Laten wij als raad geen expert op dat gebied zijn en zeggen: die stukken willen we naar voren brengen. Ik denk dat het verstandig is dat we kijken welke stukken vanuit het college het beste aangepakt kunnen worden. Voorzitter raadscommissie

Daarna pas prioriteren en in werking zetten. Wel zo snel mogelijk. -Ik begrijp dat het zo meteen een reactie uitlokt. Ik maak het rondje af. Meneer Huisman. Ik bewaar alle opmerkingen, meneer Hercules. Ik maak het rondje af, dan geef ik de portefeuillehouder Albert Huisman

het woord om twee vragen te beantwoorden. Daarna kunt u op meneer Polderman reageren. -Dank u, voorzitter. Laat ik duidelijk zijn, de VVD Texel is best bereid om adviezen uit te voeren. Wat ons betreft, hoeft niet alles tegelijk. Zeker niet in dit financieel zware jaar. Waar we moeite mee hebben, is die verhoging van € 55.000. We gaan ons daarover beraden. Wat ik ook vaststel, is dat GroenLinks erg snel tevreden is. Ik zie in de adviezen terugkomen Voorzitter raadscommissie

dat er heel veel reeds bestaande ambities worden geformuleerd. Daar wilde ik het bij laten. -Dank, dan geef ik de portefeuillehouder het woord. Er staan twee vragen open. De vraag van meneer Zegel Rikus Kieft

en meneer Rutten. -Voorzitter, de vraag van meneer Zegel gaat over de prioritering. Ik haak aan op wat de heer Rutten, maar ook de heer Polderman zei. Deze raad neemt vaker besluiten, ondanks dat ze geen expert is op technische onderdelen. Dat is juist de essentie van een lekendemocratie. Als de raad ons prioriteiten meegeeft, dan zijn dat voor ons prioriteiten. Ook al typeert u zichzelf niet als deskundig. Als dat de prioriteiten van deze raad zijn, dan zijn dat voor ons ook de prioriteiten. Als ze slecht uitkomen of ze kunnen niet, dan krijgt u dat van ons te horen op basis van ambtelijke adviezen. Zo werkt het in deze zaal. Meneer Rutten stelde bijna een persoonlijke vraag aan mij als ik het goed begrijp. Wat zou u zelf willen prioriteren? Voorzitter raadscommissie

Voorzitter, ik wil zo veel mogelijk in gang zetten en u dat in het najaar rapporteren. -Wat een heerlijk politiek correct antwoord. Er is een reactie van mevrouw Van De Wetering en meneer Hercules voordat we overgaan naar de Perspectiefnota. Astrid van de Wetering

Ik zie dat er heel heftig nee wordt geschud. Voorzitter raadscommissie

U slaat eentje over, de Klachtenverordening. Sorry, ik bedoel het volgende agendapunt. Excuus, ik heb er ook al een werkdag op zitten. -Dankuwel, voorzitter. Ik wil even reageren op de heer Polderman. Wij zijn geen experts, maar we zijn wel slim. We hebben wat dat betreft andere gemeenten opgezocht die al beleidsregels hebben liggen. De wethouder kan een kant-en-klaar pakketje krijgen en afvinken Eric Hercules

of het aan zijn wensen voldoet. Dus dat is heel slim. Meneer Hercules. -Meneer Polderman, we zijn geen experts op het gebied van duurzaamheid. Net zoals we geen experts zijn op het gebied van vogelwachtershuisjes of natuur. We kunnen er wel iets van vinden en vervolgens als raad onze wens aan het college

voorleggen. Het college zal zeggen of het uitvoerbaar is of niet. Ik zie licht in de opmerkingen van de heer Kieft. Kom maar op met een amendement. Stel prioriteiten en dan zeggen wij of het haalbaar is of niet. Ik denk dat het college, net zoals wij echt Voorzitter raadscommissie

tastbare resultaten wil. Niet per se voor de verkiezingen, maar zo snel mogelijk, meneer Rutten. -Dankuwel voor uw inbreng op dit punt.

8 Klachtenverordening Texel 2025 Voorzitter raadscommissie

Het brengt ons bij agendapunt 8: de Klachtenverordening Texel 2025. De conclusie is dat het vorige punt over het inwonersberaad vanwege een aangekondigd amendement geen hamerstuk wordt. Er wordt even van stoel gewisseld. Ik zie al een hand bij mevrouw Dros. Ik geef haar zo meteen het woord. Wel thuis, voor degenen die de zaal verlaten. Jacquelien Dros

Ik moet nog een stukje. Mevrouw Dros. -Dank u, voorzitter. GroenLinks is blij dat de Klachtenverordening er is. We denken dat het heel fijn is voor de inwoners van Texel. Het is makkelijker en sneller om een klacht in te dienen. Het krijgt een goed gevolg en het wordt sneller afgehandeld wordt. Ik mis alleen één ding. Het wordt keurig uitgesplitst in punt 2: de klacht wordt behandeld door. Dan worden er allemaal mensen ingevuld en daar is goed over nagedacht. Naar mijn idee ontbrak er eentje. Waar kan de inwoner terecht als die een klacht heeft Voorzitter raadscommissie

over de klachtencoördinator? -Ik denk bij de ombudsman. -Als dat niet geformuleerd staat, moet dat wel in deze Klachtenverordening opgenomen worden. Anders moet ik er een amendement van maken. Nils Lely

De vraag is genoteerd door de portefeuillehouder. Meneer Lely. Dank u, voorzitter. Wij hadden ook dat idee, want er zit een heel aantal bijlagen. Vooral de behoorlijkheidswijzer vond ik erg inspirerend over hoe dat allemaal keurig gedaan moet worden. We vonden het ook goed dat de gemeente deze wijzer als leidraad neemt. In alle voorkomendheid en respect die uit de wijzer spreekt, kan het toch voorkomen dat er een conflictsituatie of iets dergelijks bestaat. In aanvulling op mevrouw Dros, is er een mogelijkheid om een soort neutrale ombudsfunctie als derde partij erbij te halen? Dus buiten het systeem een ombudsfunctie Voorzitter raadscommissie

voordat we naar de advocaat moeten grijpen. Ik verwacht wat het antwoord gaat worden uit de helft van het woord dat u al gebruikt heeft. Ik zie geen handen meer. Niels Rutten

Er was toch een hand van meneer Rutten. Ga uw gang. Dank u, voorzitter. We zijn blij om te lezen dat het college wil inzetten op een snellere behandeling en het zoeken naar oplossingen. We vragen ons alleen af of u het voorkomen van klachten niet iets meer aandacht kunt geven. We hebben bijvoorbeeld een aantal vragen gesteld over de Boodtlaan. We hebben een keurig antwoord daarop gekregen. Het was allemaal prima uit te leggen, maar we denken dat dit voorkomen kunnen worden. Als je proactief communiceert, is er geen verwarring. Dat is vaker als wij een boze burger aan de lijn hebben. We hebben meestal niet het idee dat er fundamenteel iets misgaat,

Mark Pol

maar dat er een soort verwarring ontstaat. -Dankuwel, meneer Pol. Dankuwel, ik begin met de laatste vraag. Dit is een Klachtenverordening. Ik zou bijna willen zeggen dat al ons beleid erop is gericht om zo min mogelijk klachten te krijgen. Dat wil niet zeggen dat het niet alsnog af en toe misgaat. Dan moet je die klacht heel serieus nemen. Je moet dat ook netjes in je verordening regelen. Overigens hebben we dat in 2012 ook gedaan. We hadden een Klachtenverordening, maar die was gedateerd. Vandaar dat er nu een nieuw voorstel ligt. Dan de vraag: waarom ga je in de Klachtenverordening niet verder in op het voorkomen van klachten? We doen dat al in de andere beleidsstukken die regelmatig naar de raad komen. Dan de vraag over de klachtenbehandelaar van mevrouw Dros. We hebben erover nagedacht, maar je komt in een beetje moeilijk rijtje. Wat doe je dan met de klacht over de klachtencoördinator die de klachtencoördinator moet behandelen? Op een gegeven moment kom je daar niet meer uit. Je krijgt een soort Droste-effect. Onder 2A is helder gemaakt dat er altijd een afdelingshoofd moet meekijken. Dus er komt altijd een afdelingshoofd aan de orde. De klachtencoördinator is een onderdeel van onze gemeentelijke organisatie. Eerlijk gezegd is dit een hypothetisch geval. Stel dat een klacht daarover binnenkomt, dan kijkt de leidinggevende altijd mee bij die klacht.

Die zal uiteindelijk de afweging moeten maken waar het vervolgens terechtkomt. Dus in dat proces zit een borging. We hebben het erover gehad, maar het ging mij een beetje te ver om dat in het proces helemaal te beschrijven. De vraag van de Partij van de Arbeid of het mogelijk is om in de praktijk een derde partij in te schakelen. Die hele Klachtenverordening ademt dat we de klacht zo vroeg, snel, en adequaat mogelijk willen oppakken. Dat doe je door een informele aanpak en krijgt een prominentere rol hierin. In de praktijk doen we dat weleens met een derde, maar dat hebben we niet letterlijk opgeschreven. De ombudsman is het meest formele instituut waarnaar ik wil verwijzen. In de praktijk doen we dit dus weleens en kijken we of we er informeel uit kunnen komen. In de praktijk blijkt dat een klacht heel vaak gaat over dat we het niet helemaal met elkaar eens zijn. Soms gaat het inderdaad over goed communiceren. Dat is het moment waarop je kijkt of je met elkaar Voorzitter raadscommissie

een soort mediation kunt inzetten. Dus die mogelijkheid is er. Is dat voor iedereen voldoende beantwoord? Hebben we daarmee een hamerstuk voor de raadsvergadering

9 Perspectiefnota 2026-2029 Voorzitter raadscommissie

van volgende week? Dat is fijn. Ik kan u al toezeggen dat het volgende agendapunt geen hamerstuk wordt. We gaan beginnen met de behandeling van de Perspectiefnota 2026. In uw boekje zit de leidraad voor de bespreking zoals we hem gaan behandelen. U heeft in de afgelopen periode de mogelijkheid gehad om technische vragen te stellen. Die gaan we vanavond niet behandelen. We behandelen de punten een voor een. Eerst de inhoud en vervolgens een motie of amendement wat bij het behorende programma zit. Zoals gebruikelijk krijgt de portefeuillehouder Cees Hooijschuur

eerst het woord om het document in te leiden. Meneer Hooijschuur. -Dankuwel, voorzitter. Raad en commissieleden, we hebben een voorwoord in de Perspectiefnota gezet. Daar wil ik wat aanvullingen op geven, want we bespreken vanavond de Perspectiefnota 2026. Net als bij de Programmabegroting 2025 is deze Perspectiefnota digitaal opgesteld. Het is voor u beschikbaar. Enkele mensen hebben een papieren versie aangevraagd, die is ook geven. Deze Perspectiefnota bespreken we eerder dan de voorgaande jaren door de verandering van de planning in de control cyclus. De Auditcommissie is ervan op de hoogte dat we het zo doen. Hierdoor is de uitkomst van de meicirculaire en de Programmabegroting 2024 nog niet bekend. Dat heeft u in de bestuurlijke boodschap kunnen lezen. We staan voor een steeds grotere uitdaging doordat we meer taken met minder geld vanuit het gemeentefonds moeten uitvoeren. We hebben veel minder geld gekregen, zoals u in de Perspectiefnota ziet. Dit is het ravijnjaar dat we al een beetje aan zagen komen. Het komt nu langzaam in beeld. In deze Perspectiefnota hebben we voor het eerst inzichtelijk gemaakt wat de gevolgen zijn van de investeringen die in de toekomst plaatsvinden. We hadden

kunnen zeggen: we doen alleen 2026 voor dit college. Voor de rest moet het nieuwe college het uitzoeken. Wij vinden het heel fair om te zeggen dat deze plannen verder gaan dan alleen dat ene jaar. Vandaar dat we het bedrag van 1 miljoen onder nummertje 17 ingevuld hebben. Daardoor heeft u diverse technische vragen gesteld. Dat leg ik u zo uit. Ik wil benadrukken dat dit college niet over een nacht ijs is gegaan om 1 miljoen structureel in een meerjarenperspectief op te nemen. Het college vindt het van belang om deze kapitaallasten voor de toekomst in beeld te brengen en in de Perspectiefnota 2026 op te nemen. Zo kunnen we de financiële huishouding van de gemeente goed achterlaten voor het nieuwe college. Wij laten tussentijds een onderzoek uitvoeren naar alle stille lasten binnen de gemeente Texel. De verwachte uitkomst hiervan zullen we aan het nieuwe college presenteren. Zoals u weet, zijn er meerdere stille lasten. Onder andere het bevrijdingsfeest om de vijf jaar van € 60.000 om een voorbeeld te noemen. Als het zover is, doen we een greep in de kas. Dat is heel negatief, zo is het natuurlijk niet. Nu moeten we € 60.000 op tafel leggen. Je kunt er ook voor sparen. Je kunt zeggen: we weten dat het om de vijf jaar komt. Elk jaar sparen we geld, dan hebben we dat geld al om de vijf jaar. Dat is bijvoorbeeld een stille last en zo zijn er nog meer.

De raadsdag de we met zijn allen doen, is een klein bedrag en is ook iets. Je kunt ook daarvoor sparen. Deze stille lasten we allemaal in beeld brengen, zodat u weet waar het over gaat. Door de nieuwe voorstellen is het saldo van het meerjarenperspectief negatief. Het jaar 2026 is zwart, de andere jaren zijn ook zwart. Als u die € 1 miljoen kapitaallasten meeneemt, zijn ze negatief. Dat heeft u gezien. Het is een Perspectiefnota, natuurlijk. Het college heeft een afgewogen pakket aan u voorgelegd. Daarin wordt een extra bijdrage aan de bezoeker gevraagd die op het eiland overnacht. Dat is de toeristenbelasting en daar is een vaststelling. Normaal stellen we het voor twee jaar vast, maar we willen het nu niet voor twee jaar vaststellen. We willen niet in de wielen van een nieuw college rijden, daarom stellen we het voor één jaar vast. Het nieuwe college heeft dan de vrije hand om in de volgende vier jaar daarmee om te gaan. We hebben ook naar de inwoners gekeken. Ik heb net gehoord dat de toerist de kip met de gouden eieren is. Dat is zo, maar we zien dat de toeristische sector iets terugloopt. U hoeft zich niet gelijk druk of bang te maken. De eerste twee jaar liep het met 5 % terug en het laatste jaar 3 %. Dit jaar zijn er mensen die zeggen dat er iets meer is verhuurd. Het is afwachten wat er aan het einde van het jaar komt.

Je kunt aan het begin van het jaar niets ervan zeggen. Dit zijn de dingen. Wij zeiden: we doen het voor de toerist iets omhoog. Ook de ozb, daarom leg ik dit uit. In dat geval zit er bijna 8 miljoen tussen Midden-Nederland en Texel. Dat heeft u in de programmarekening gezien de vorige keer. Als je dat in kleine beetjes ophaalt, valt het mee. Theoretisch kost 3 ton een tientje meer per jaar. Stel dat je over een paar jaar heel negatief uitkomt en je moet in een keer dat bedrag naar voren halen. Dan moet je dus een heel groot bedrag betalen. Dit was onze intentie bij het verdelen van de lasten. De Texelaar wat en de toerist wat. Vergeet niet dat de ozb ook bij die toerist terechtkomt. Iedereen die een vakantiehuisje heeft, betaalt ook ozb. Dus dat is heel zinvol. Het wordt in feite twee keer gepakt als je het zo mag zeggen. Het college denkt dat dit pakket evenwichtig is voor eenieder die een bijdrage doet en wordt gevraagd om de uitstekende voorzieningen op ons eiland in stand te houden. We kijken ernaar uit Voorzitter raadscommissie

om met u in debat te gaan over deze nieuwe Perspectiefnota. Dit was het voorwoord dat ik erbij wilde doen. Dankuwel, ik kijk er ook naar uit. Het eerste punt wat we met elkaar bespreken, is gelijk het klein stukje op pagina 4 tot 8. Onder andere de bestuurlijke boodschap. Anneke Visser-Veltkamp

Mevrouw Visser namens de Partij van de Arbeid wil iets daarover zeggen. Yes, mevrouw Visser. Voorzitter raadscommissie

Sorry, niet mevrouw Visser namens de Partij van de Arbeid. Mevrouw Visser namens de Auditcommissie. -Excuus. Dat geeft niks. Zoals het hoort, staan in de Perspectiefnota een groot aantal politieke voorstellen. De Auditcommissie is geen politieke commissie. Dus we hebben geen aandacht aan deze voorstellen besteed. We hebben wel gekeken of er technische problemen zijn met de Perspectiefnota die aan de raad is aangeboden, en waar de raad van op de hoogte gebracht moet worden. Na een uitgebreide bespreking heeft de Auditcommissie vastgesteld dat die er niet zijn. Er zijn dus geen technische belemmeringen om de Perspectiefnota vast te stellen, zoals die nu voorligt. -Dank voor de woorden van de Auditcommissie en het voorbereidende werk. Niels Rutten

Het eerste punt. Meneer Rutten wil graag het woord, dan heb ik meneer Schuiringa. -Dank u, voorzitter. Dank voor de Perspectiefnota. We vinden het een goed experiment dat hij eerder in het jaar op de agenda staat. De wethouder heeft een inleiding gehouden. We hebben hem ook in de Texelse krant een aantal dingen horen zeggen. Wij hebben een paar vragen daarover. Allereerst de ozb-verhoging waar hij net op inging. U zegt: we moeten toegroeien naar het landelijk gemiddelde. Dat is een afwijking van het beleid tot nu toe en het coalitieakkoord. Waarom heeft u er toch voor gekozen om de ozb te verhogen? Waarom kiest u ervoor om naar het landelijk gemiddelde toe te groeien? Wat is uw visie daarachter? In de Texels krant zei u ook: als we nu een offerte van € 1.000 krijgen, zeggen we dat er wel wat af kan. Wij schrokken een beetje daarvan, omdat u de afgelopen jaren niet scherp naar de offertes keek. Blijkbaar was het: ach, het geld klotst tegen de plinten. Voorzitter raadscommissie

Doe het maar gewoon. We schrokken erg van deze uitspraak. Cees Hooijschuur

Kunt u die zorgen wegnemen, portefeuillehouder? Zeker, u heeft het over de visie achter de ozb-verhoging. Ik kon drie jaar geleden niet zien wat er nu gebeurt. U ook niet. Elke dag gebeuren er andere dingen. Ik zeg niet dat we naar het midden van Nederland moeten. Ik zeg alleen dat je het een klein beetje inloopt als je het elke keer een beetje in de jaren doet. Dus voordat je straks op je vingers wordt getikt om het ver in te lopen. Dit jaar desnoods 10 %. Volgend jaar misschien niks, omdat je het niet nodig hebt. Dat is de gedachte erachter. Ik zeg niet dat we het gelijk elk jaar op het midden van Nederland in willen lopen. Wij konden drie jaar terug niet zien dat het geld wat we nu van het Rijk hebben gekregen minder is dan we gedacht hadden. Je hoopt dat het allemaal meevalt. Het valt meer tegen dan we denken. Daarnaast hebben we veel ambities. We willen investeringen doen en alles bijhouden. Met dat bij elkaar is dit het voorstel wat wij neerleggen. U kunt er nog van afwijken. Nogmaals, wij kiezen voor meerdere jaren om te laten zien wat er gaat gebeuren. We kunnen ook zeggen: we doen alleen 2026, want die hebben we op zwart. De rest mag het nieuwe college uitzoeken. We proberen met elkaar het debat op te wekken: hoe ga je verder? Help elkaar in het leven. Ik vind het prima wat er in de krant geschreven wordt., maar dat zijn niet mijn exacte woorden.

We rekenen best ruim als we het met Gemeentewerken doen. Dat ziet u elke keer in de begroting. Elke keer houden we toch geld over. Ik bedoel te zeggen dat we meer druk erop zetten, zodat we de lucht beter eruit halen en scherper prijzen. Jur Schuiringa

Dat is de achterliggende gedachte, meneer Rutten. Meneer Schuiringa. -Dank u, voorzitter. U zegt dat we gedwongen worden om de ozb en de belastingen aan te pakken. Cees Hooijschuur

Bedoelt u dat wij een Artikel 12-gemeente worden? Nee. -Dat is goed, ik ben blij. Ik wil de Financiële Afdeling hartelijk danken voor het beantwoorden van alle technische vragen. Eén vraag van ons was wat de stand is van de financieringen, oftewel de leningen per 1 april. Dat is keurig beantwoord, 65 miljoen. Dat betekent dat we even grote begrotingen hebben als leningen. Dus we zitten op 100 %. We gaan verder. Voor de toekomst hebben we een globale schatting gemaakt van de uitgaven die nog komen. We hebben Artex voor 15 miljoen. De scholen natuurvriendelijk maken voor 10 miljoen. De ijsbaan voor 2 miljoen. Voor de Marsweg Noord is een lening van 14 miljoen. De GREX voor de Mars is 5 miljoen. Dan hebben we met de nieuwe bouwactiviteiten de GREX voor Den Hoorn, Oudeschild, Oosterend, De Cocksdorp. Dat kost 3 miljoen en is in totaal 49. We hebben nog 't Stappeland en de Zandbrug als nieuwtje. Dan zitten we op 51. We hebben de komende jaren de Pontweg Noord en Zuid voor 10 miljoen. We zitten met elkaar op 61 voor de komende 2,5 jaar, Voorzitter raadscommissie

bovenop de 65 die we al hebben. Zouden we niet een beetje temporiseren, college? -Dat is een concrete vraag. Eric Hercules

Meneer Hercules wil reageren. -Ik hoopte dat het college zou zeggen dat het niet klopte dat we een begroting van 65 miljoen hebben. Als het college dat niet zegt, zal ik het zeggen. In 2025 hebben we 84,2 miljoen. Het zijn onze inkomsten en uitgaven. Daar blijft wat van over. Ik wil het eerste gezin dat een hypotheek heeft nog wel horen dat ongeveer 20 % meer dan de totale waarde van de lening aan inkomen heeft. Ik vind het meevallen qua leningen Voorzitter raadscommissie

ten opzichte van onze inkomsten, meneer Schuiringa. Jur Schuiringa

Ik zou eerst de cijfers op een rijtje hebben voordat u erover begint. -Dat lokt een reactie uit bij meneer Schuiringa. -We hebben keurig een antwoord van de Afdeling Financiën en de wethouder gekregen. De stand van de leningen is op dit moment 65 miljoen. Dat klopt. -Dat zijn toch de schulden? De provincie kijkt of je meer schulden dan je eigen begroting hebt. Zit je op 120 %, dan ben je een Artikel 12-gemeente onder toezicht. Daar wil ik juist niet naartoe, vandaar mijn verzoek. De cijfers hebben we. Voorzitter raadscommissie

Wees reëel en ga er reëel mee om. Ik vraag gewoon: kunnen we temporiseren? Cees Hooijschuur

Anders red je het niet onder die 120 %. -De wethouder Financiën. U stelt best technische vragen. Ik wil u vertellen dat ik die 65 in de antwoorden heb gezien. Het klopt, maar we zitten niet op 100 %. Dat is wat anders. Ik kan het niet een-twee-drie hardop zeggen. Dat deed Financiën ook niet. Dan al de antwoorden die u over de geldleningen noemt die aankomen. Een deel is al in de voorstellen van de Perspectiefnota verwerkt. Dat heeft u gezien. Volgens mij is het de Pontweg en nog wat dingen. Om heel snel een antwoord hierop te geven: nee. We zitten zeker niet op 100 %. Dat weet ik heel zeker. We zitten ongeveer op hetzelfde. Bij de afgelopen programmarekening was het 82 % uit mijn hoofd. Rond die hoek zitten wij op dit moment. Je hebt leningen, maar je lost ook leningen af. We hebben niet allemaal leningen van 3 of 3, 2 %. Er zijn ook leningen voor minder. Ik hou me niet op de vlakte Voorzitter raadscommissie

over hoe het met die quote is, maar ik kan hardop zeggen dat het geen 100 % is. -Het klonk een beetje technisch. De politieke vraag was: wethouder, is het niet verstandig om te temporiseren? Cees Hooijschuur

Die vraag is nog niet beantwoord. -Wij doen voorstellen voor 2026. Tegenwoordig moet er geld zijn voor de voorstellen en het moet onderbouwd zijn. Dit zijn de voorstellen die we neergelegd hebben. U heeft een technische vraag gesteld over de 11 voorstellen. Er komt een antwoord op de 11 voorstellen die niet onderbouwd zijn. Als we de programmarekening en de meicirculaire hebben, kunnen we kijken of we de voorstellen uitvoeren en anders niet. Misschien moeten we temporiseren. Dat is iets wat u straks voor u krijgt. Voorzitter raadscommissie

Dit is de Perspectiefnota en wat we van plan zijn. Het is een soort visie. -Dank. Bij dit punt zit een motie van de VVD Texel, GroenZwart, en D66 Texel: Afspraak is afspraak, de lokale lasten niet meer dan trendmatig verhogen. Wie mag ik daarover het woord geven? Ik zie een hand bij meneer Huisman. Albert Huisman

Dank u, voorzitter. Ik zal de motie toelichten. Het betreft een afwijking van het coalitieakkoord. In de Perspectiefnota 2026-2029 stelt het college een aanzienlijk extra verhoging voor van de onroerendzaakbelastingen. Dus de ozb en de toeristenbelasting. Dit voorstel wijkt duidelijk af van het coalitieakkoord. Daarin is nadrukkelijk vastgelegd dat de lokale lasten slechts trendmatig verhoogd worden. De voorgestelde extra lastenverhoging is daarmee niet alleen financieel

belastend voor inwoners, ondernemers, en bezoekers van Texel. Het schaadt wat ons betreft ook het vertrouwen in de afspraken die bij het aantreden van het huidige college zijn gemaakt. Dus het belang van het zoeken naar alternatieven. Het college acht deze lastenverhoging noodzakelijk om tot een sluitende begroting te komen. Wij vinden het van groot belang dat er eerst zorgvuldig en uitvoerig gezocht wordt naar mogelijkheden om binnen de bestaande gemeentelijke begroting te besparen. We denken daarbij aan een efficiëntere inzet van middelen, uitstel, versobering van minder urgente plannen, en andere mogelijke bezuinigingen. Op deze wijze willen wij voorkomen dat het financieel tekort automatisch wordt afgewenteld op inwoners, ondernemers, en bezoekers van Texel. Een goede en sluitende begroting is uiteraard essentieel. Daar denken we niet anders over. Naar onze mening moet het eerst gerealiseerd worden door kritisch naar de eigen organisatie en plannen te kijken. Dus voordat onze inwoners en gasten financieel extra worden belast. Eén: we roepen het college op om bij de voorbereiding van de Programmabegroting 2026 actief en concreet naar realistische en haalbare bezuinigingsmogelijkheden te zoeken. Binnen de bestaande budgetten en plannen, zodat de voorgestelde extra verhoging van lokale lasten bovenop de trendmatige stijging voorkomen kan worden.

Twee: presenteer deze concrete bezuinigingsvoorstellen duidelijk, transparant, en inzichtelijk aan de gemeenteraad bij de behandeling van de Programmabegroting 2026. De gemeenteraad wordt dan goed in staat gesteld om Voorzitter raadscommissie

een zorgvuldige afweging te maken tussen eventuele extra uitgaven en belastingverhogingen. -Dankuwel, iemand anders het woord over de motie? Zijn er vragen van wie dan ook? Eric Hercules

Meneer Hercules en meneer Rutten. Meneer Hercules. Voorzitter, er ligt een amendement. Daarin wordt een andere keuze gemaakt. Wij zijn het eens met het eerste deel van de keuze van de indieners van deze motie. Afspraak is afspraak. We hebben gezegd dat de ozb niet wordt verhoogd. Dat willen we inderdaad niet doen in deze periode. Wat we wel interessant vinden, is wat er in de toekomst gebeurt. Dat moeten we onze burgers voorspiegelen. Wij zouden graag van het college willen horen: waarom wil dit college uiteindelijk naar de gemiddelde ozb van Nederland? Is dat nodig? Wat zijn de redenen? Op welke termijn wil het college daarin groeien? Deze vragen kwamen ook van de heer Rutten. Ik denk dat die vragen vanaf 2025 heel erg belangrijk worden. Ik heb daarnaast opmerkingen over het financiële doorkijkje. Dat staat helaas op pagina 11. Dat zou ik doen. We zijn het eens met het eerste deel. We gaan de ozb niet verder verhogen dan trendmatig. Voorzitter raadscommissie

Voor het tweede deel hebben we samen met de andere partijen Niels Rutten

een amendement. -Dank, meneer Rutten. Dank u, voorzitter. Als het CDA begrijpen we deze motie. We hebben eerst een vraag hierover aan het college. De wethouder zei in zijn eerdere beantwoording: er zit best lucht in de begroting, omdat het hier en daar ruim wordt begroot. Er blijft een budget over. Dat kan strakker. We zien dat er best wat dingen worden overgeheveld. Die komen niet af of er wordt toch niet aan begonnen. We denken dat daar ook een stukje lucht in zit. Er ligt een bestuursopdracht vanuit het college om ermee aan de slag te gaan. We zien ook dat de ambtelijke organisatie best onder druk staat. Dan kan het een goede afweging zijn om te zeggen: we moeten onze ambities wat naar beneden bijstellen. Hoeveel ruimte denkt het college dat daar in zit, financieel gezien? Voorzitter raadscommissie

Kunt u binnen de kaders van deze motie een sluitende begroting opleveren? Cees Hooijschuur

Dankuwel, ik zie geen handen meer. De portefeuillehouder. Heren, u heeft hier een punt dat waar is. Dit is de Perspectiefnota. We werken iets meer naar voren, want we hebben nu geen meicirculaire en programmarekening. De meicirculaire is altijd een meevaller voor de gemeente Texel. Het is nu koffiedik kijken of het

meevalt. Dit perspectief hebben we neergezet, want we zijn nu zwart. We hebben aan u als raad toegezegd dat we elk jaar positief uit moeten komen. Dat hebben we gedaan door dit zo op te lossen. Ik zeg niet dat wij naar het midden van het land moeten voor de ozb. We hebben gezegd dat we het proberen te verdelen. De toerist wat en de Texelaar wat. Dat was het uitgangspunt hoe wij het met elkaar bedacht hebben. Ik zei net al dat we niet over een nacht ijs zijn gegaan. We hebben twee dagen erover na zitten denken. Wat is belangrijk? Hoe pakken we dat op? Ook voor ons is dat belangrijk. Nogmaals, wij hebben drie jaar geleden geen prijsverhoging afgesproken. Als u in uw portemonnee € 100 heeft en alles wordt volgend jaar duurder, moet u kijken wat we gaan doen. Zo kijken wij er ook naar. Wij zeggen niet hardop dat wij naar het midden van Nederland willen met de ozb. Dat is niet ons antwoord. Daarna valt de meicirculaire misschien mee. Dan heeft u wel een heleboel voordelen waarvoor u geen verhoging door hoeft te voeren. Ik kan het nu niet zeggen. Ik kan ook geen lucht eruit persen. Voorzitter raadscommissie

Er moeten dingen op papier gezet worden. Ik kan achter kijken, Albert Huisman

maar ik denk dat het antwoord hetzelfde is. Ik zag een hand bij meneer Huisman. -Voorzitter, ik hoor de wethouder zeggen: we pakken de toerist dubbel. Ik heb het idee dat u de weg van de minste weerstand zoekt. Ik weet echt niet in welk plaatje het collegeprogramma of het coalitieprogramma beland is. U bent het vergeten. Ik blijf daarbij. We hebben net de motie toegelicht. Afspraak is afspraak. Ik wil u uitdagen. Voorzitter raadscommissie

Kom nu eens af. Kijk op een andere manier hoe u het rond kunt krijgen. Erik Polderman

Dank, meneer Polderman. -Dank u, voorzitter. Ook wij zullen deze motie steunen. Het wordt volgend jaar sowieso Voorzitter raadscommissie

een moeilijk jaar met de btw-verhoging. Laten we eerst naar de bezuinigingen kijken en dan pas verder gaan. Dank u. Dank. Over de motie, meneer Schuiringa? -Nee. We gaan door met het tweede punt op pagina 10 tot en met 18. De tussenstand van het financieel perspectief en verder. Ik had eerst een hand van meneer Hercules en dan meneer Schuiringa Eric Hercules

Meneer de voorzitter, de portefeuillehouder bracht het al in de inleiding naar voren. We geven elk jaar structureel 1 miljoen bij de kapitaallasten die voorgespiegeld worden vanaf 2027. Dat wil het college graag inzichtelijk maken en vooraf laten zien, in plaats van bij de programmabegroting. Jullie geven elk jaar 1 miljoen uit. Dat is maar techniek, natuurlijk. Het is de techniek die we sinds 2015 moeten toepassen. Ik vind het bijzonder dat het college die rode cijfers vanaf 2027 toont en geen maatregelen voorspiegelt om dat tekort weg te werken. In ieder geval een richting aangeeft om het aanstaande tekort of waarschijnlijke tekort op te lossen. We hebben een vraag gesteld over de lucht in de begroting. De reductie stond op 4 ton structureel. We hebben gevraagd waarom dat niet de totale 9 ton is. Die vraag staat er nog steeds en is nog steeds niet beantwoord. Het is iets meer van de totale begroting, een kleine % van die 9 ton. Misschien is het in 2026 inderdaad 1 % van de totale begroting. Het moet toch als lucht uit te drukken zijn? Dat zegt het college niet. Daarom zijn wij gedwongen om samen met de andere partijen de motie in te dienen voor de ozb en toeristenbelasting. Ik hoor het graag, want de portefeuillehouder gaf een paar zeer minieme voorbeelden over hoe dat miljoen is opgebouwd. Dus 1 keer 60.000 in de 5 jaar voor de viering van één keer bevrijding.

Er zitten toch ook hele grote posten bij? Cees Hooijschuur

Daar ben ik erg benieuwd naar. -Dat is een relatief technische vraag. Kunt u hem beantwoorden? -Meneer Hercules, ik heb niet gezegd dat die stille lasten 1 miljoen waren. We willen in beeld brengen wat de stille lasten zijn en wat er in die 1 miljoen past. Volgens mij is er al een technische vraag gesteld over die 1 miljoen. Dus hoe dat verder in het verloop wordt gedaan. Dat zijn onder andere de wegen die we nu opbouwen. We bouwen sinds 2015 geld op voor elke weg,

zodat die weg na 40 jaar opnieuw aangelegd kan worden. In de jaren die hierna volgen, zijn meerdere wegen opgenomen in het Wegenbeheersplan. Die moeten uitgevoerd worden. Wij maken geen keuze daarin. U kunt zeggen: volgend jaar doen we die keuze niet. We doen die wegen niet. Dan is die miljoen misschien weg. We hebben alleen gezegd: als we op dit niveau doorgaan, komt u op deze bedragen uit. Eric Hercules

Dat is de uitleg die wij u gegeven hebben in de technische beantwoording. Een reactie van meneer Hercules. -Voorzitter, dat zijn heel andere kapitaallasten die u eerder als voorbeeld gaf. Dit zijn doorlopende investeringslasten. U kunt ook zeggen: raad, wij doen ons voorstel. Dat is vroeger weleens gebeurd. U mag nieuw geld maar tot een bepaald plafond uitgeven. Ik hoop dat u met zo'n voorstel komt als u er achter bent wat voor stille lasten er zijn en wat voor doorlopende lasten er nog moeten worden gerekend. Wij gaan ervan uit dat we investeringsvoorstellen kunnen doen tot een bepaald plafond. Als u als raad iets anders wil, moet u nieuw geld daarvoor vinden. Wij vinden nu dat die 1 miljoen nu helemaal niet lekker rood staat. Wij weten niet wat daar gebeurt, hoe het is opgebouwd, en hoe het wordt opgelost. Wij vinden het een rare manier van presenteren. Voorzitter raadscommissie

Het is weliswaar een Perspectiefnota, maar het is meer een doorkijkje Jur Schuiringa

van het meerjarenperspectief. -Helder. Meneer Schuiringa. Dank u, voorzitter. Eventjes het raadsbesluit. De toeristenbelasting stellen we in deze periode altijd voor twee jaar vast. Dus voor '26 en '27. Voorzitter raadscommissie

In het raadsbesluit staat het alleen voor '26 vast. Gaat u dat zelf corrigeren of moeten we dat amenderen? Dat is niet het punt waar we op dit moment zijn. Cees Hooijschuur

Misschien kan het college de vraag beantwoorden. Dat hebben we net uitgelegd. We willen het niet voor twee jaar vast zitten, want volgend jaar zit er een ander college. Als wij het nu voor twee jaar vastzetten, moet u twee jaar ermee doen. Wij laten de keuze aan het nieuwe college Voorzitter raadscommissie

om dat jaar daarop vast te stellen. Daarom kiezen wij nu voor één jaar. Astrid van de Wetering

Ik hoor mevrouw Van De Wetering tussendoor. Dat was een bestaande afspraak met de toeristische organisaties, zodat zij hun drukwerk en dergelijke zaken allemaal op orde konden brengen. Dus dat ze het juist voor twee jaar weten. Het is handig om dit te heroverwegen. Voorzitter raadscommissie

We gaan nu alle kanten op. Ik stel voor dat we de leidraad Eric Hercules

voor de bespreking volgen. Meneer Hercules. Het is heel nobel om te zeggen dat het volgende college mag beslissen over welke toeristenbelastingverhoging er moet komen. U zegt als u voorspiegelt wat voor rode cijfers we hebben: het volgende college moet de toeristenbelasting Voorzitter raadscommissie

nog veel meer verhogen dan we zouden willen. Klopt dat?

Cees Hooijschuur

Ik durf geen prognoses te noemen. We lopen voor op een nieuw systeem. Dus het kan in de meicirculaire best zijn dat we er heel anders uitkomen. Nogmaals, we kunnen het gerust voor twee jaar vaststellen Als dat de afspraak is, stellen we het voor twee jaar vast. Dan moeten we goed doorrekenen wat het voor het ene jaar Voorzitter raadscommissie

en voor het tweede jaar is. Dat moet doorgerekend worden. Ik zag tussendoor een hand bij meneer Schuiringa Jur Schuiringa

en dan ga ik mijn lijstje af waar u op staat. Die is afgehandeld. Meneer Schuiringa. -Voorzitter, ik ben het helemaal met meneer Hercules eens. Waar geven we geld aan uit Henry Soyer

en in welke periode? -Dank voor die toelichting. Minister Soyer. -Dankuwel, voorzitter. Ik heb niet zozeer een vraag, maar een opmerking bij de voorstellen. Het is niet financieel gedekt. Het gaat over punt 2: de renovatie van het KOTEX-gebouw. Ik wil bij dat punt graag wijzen op de uitgebreide ingezonden toelichting van de Kinderboerderij Texel. Het laat duidelijk zien dat de renovatie geen sluitpost kan en mag zijn. Ik hoop dat het college bij de begroting van november goed rekening ermee houdt Voorzitter raadscommissie

en dat wij deze brief in november niet vergeten. Dankuwel. Cees Hoogerheide

Dank, meneer Hoogerheide. -Dankuwel, voorzitter. Voorzitter, als u het toestaat, willen wij graag op het eind een korte samenvatting over het geheel geven. Niet per, want dan besneeuwt het ergens. Dat is niet de bedoeling. Voorzitter raadscommissie

Ik zou graag op het eind het woord willen hebben. Niels Rutten

Daar heb ik geen moeite mee. Meneer Rutten. Dank u, voorzitter. De heer Soyer maait het gras voor mijn voeten weg. We hebben een brief van KOTEX gehad. Ik zie de mensen op de publieke tribune zitten. Wij hopen dat het college Voorzitter raadscommissie

zijn uiterste best doet om voor dit voorstel een dekking in de begroting te vinden. -Dank. Kunnen we door naar programma 0: Voor en door bewoners? Albert Huisman

Meneer Huisman. -Dank u, voorzitter. Heel kort. VVD Texel wil alvast een motie aankondigen. De aansluiting van de gemeente Texel op de berichtenbox van Mijn Overheid. We wachten net als de andere fracties de beantwoording op de technische vragen af. Die zijn gesteld door de PvdA. Voorzitter raadscommissie

Vandaar deze aankondiging. Dankuwel. -De inhoud van die motie is inmiddels bekend bij de Raad en commissie. Het amendement bij dit programma. Meneer Zegel.

Ferry Zegel

Voorzitter, dankuwel. Ik ga hem niet letterlijk voorlezen, maar extra toelichten. Bij de motie werd net de belangrijkste oorzaak van de begrotingsuitdaging vergeten. Die hebben we met zijn allen. We hebben door de beslissingen van de opeenvolgende kabinetten fors meer taken erbij gekregen in de afgelopen jaren. De bijdrage vanuit het gemeentefonds daalt daarbij fors. Dat is het zogeheten ravijnjaar. Het wordt veroorzaakt in Den Haag, maar we moeten op Texel ermee omgaan. We moeten keuzes maken. Snijden we in voorzieningen waar we trots op zijn en die hard nodig zijn voor de leefbaarheid van Texel? Verhogen we de lasten voor Texelaars die het al lastig genoeg hebben? De Perspectiefnota stelt voor om de ozb met 10 % extra te verhogen. Wij vinden dat het de Texelaars en de Texelse ondernemers onevenredig hard raakt. Wij komen met een voorstel dat wij rechtvaardig vinden door de toeristenbelasting te verhogen naar € 2,60 in plaats van € 2,55. Kunnen we die extra ozb-verhoging voorkomen? Zo zorgen we ervoor dat niet alleen de Texelaar voor de rekening opdraait, maar juist de toerist. Die geniet volop mee van alles wat dit eiland bijzonder maakt. Die maakt ook gebruik van de uitgebreide voorzieningen die daarvan betaald worden. Jaarlijks vinden hier miljoenen overnachtingen plaats. Dat brengt levendigheid en economische kansen. Het legt ook extra druk op onze voorzieningen.

De toeristische druk is op Texel per inwoner is bijna de hoogste van Nederland. Toch ligt het toeristenbelastingtarief zelfs met deze verhoging onder dat van veel andere gemeenten. Het blijft wat ons betreft alleszins redelijk. We vragen een klein beetje meer van onze bezoekers, zodat we onze Texelse gemeenschap kunnen beschermen tegen een veel grotere lastenverzwaring. Voorzitter raadscommissie

Dat is geen makkelijke keuze. Het is wat ons betreft wel de juiste. Erik Polderman

Dank, is er iemand daarover? Meneer Polderman en dan meneer Huisman. Dank u, voorzitter. Er liggen nu twee voorstellen. Eén waarbij gezegd wordt: ga eerst kijken of er wat geschrapt kan worden. Er is eentje waarbij we de toeristenbelasting gelijk willen verhogen. Even naar de indieners van de tweede. Stel dat we de eerste zouden aannemen, dan komt daaruit voort dat er geschrapt kan worden. Staan jullie ervoor open om de toeristenbelasting te laten zitten? We gaan volgend jaar namelijk een ravijnjaar in voor de toeristen. Het gaat naar 21 % in plaats van 9 %. We weten nog niet precies Voorzitter raadscommissie

wat het gaat doen op Texel. Ik denk zelf dat het een hele grote impact zal hebben. Albert Huisman

Meneer Huisman. -Dank u, voorzitter. De woorden van de heer Berger bij een vorig agendapunt blijven maar door mijn hoofd zingen De kip met de gouden eieren. Ik vraag me werkelijk af wat de coalitiepartijen Texels Belang, PvdA en GroenLinks bedacht hebben. Kiezen we de weg van de minste weerstand? Wat ons betreft, laat dit amendement zien hoe ver deze partijen zijn afgedreven van zowel de financiële realiteit als van hun eigen coalitieakkoord. Het voorstel om simpelweg meer lasten op toeristen af te schuiven, klinkt heel aantrekkelijk. In feite is het ontlopen van echte verantwoordelijkheid. U zegt dat u de inwoners wilt ontzien, maar dit amendement lost helemaal niets op. Het structurele probleem blijft als we als gemeente meer uitgeven dan we ons kunnen veroorloven. Het blijft volledig bestaan. We schuiven het probleem door. We hopen dat de toeristen de rekening blijven betalen. Die toeristen zijn geen onuitputtelijke bron en de eerste cijfers van dit jaar zijn niet bemoedigend. Hoelang denkt u dat we dit vol moeten blijven houden? Laten we heel eerlijk zijn, het is niet de eerste keer dat deze coalitie haar eigen afspraken breekt. De belofte uit het coalitieakkoord om de lokale lasten niet te verhogen, werd vorig jaar al geschonden met de verhoging van de parkeerbelasting. Nu wordt er een flinke schep bovenop gedaan. Wij kiezen voor een eerlijke en duurzame aanpak.

Ik grijp toch terug op onze motie. Daarin vragen we het college om binnen de bestaande begroting keuzes te maken, efficiënter te werken, te prioriteren, en waar nodig te versoberen. Bezuinigen is niet makkelijk. Telkens teruggrijpen op lastenverhoging, is geen beleid. Het is uitstelgedrag. Daarom roepen wij u op om nog even na te denken over het amendement en de overige partijen om het te verwerpen. Laat zien dat we als raad onze verantwoordelijkheid nemen. Niet alleen voor die cijfers, maar ook voor het vertrouwen

Voorzitter raadscommissie

van onze inwoners in de politiek. Dankuwel. Anneke Visser-Veltkamp

Mevrouw Visser, dan meneer Zegel en meneer Rutten. Mevrouw Visser. Dankuwel, voorzitter. Ik wilde reageren op de vergelijking van de motie van daarnet. Daar doen wij het voorstel om de toeristenbelasting te verhogen. Meneer Zeger al aan dat die niet zo hoog wordt dat we uittorenen boven de andere toeristische verblijfplaatsen of gemeenten. Ik vind dat de motie die voorligt ervan uitgaat dat dit college geen enkel onderzoek gedaan heeft naar het verlagen van de uitgaven. Terwijl ze al twee of drie jaar weten dat het ravijnjaar eraan komt. Ik vind dat een bizarre gedachte. Vandaar dat wij na de begroting van '25 niet ervan uit moeten gaan dat het college nog steeds niet nagedacht heeft over bezuinigen. Dat was al moeizaam en daar waren ook bijzondere dingen in gefietst. Dus dat het college de onroerendezaakbelasting naar een toeristenbelasting, omdat ze er anders niet uitkomen. We hebben in het coalitieakkoord afgesproken dat de ozb niet omhoog gaat. Ik vind het bijzonder dat dit college al jaren niet nagedacht heeft over bezuinigen, terwijl we ieder jaar onderaan de streep geld overhouden. Albert Huisman

De heer Huisman. -Ik wil een korte reactie. Ferry Zegel

Toeristenbelasting is ook een lokale heffing. Dat was een reactie tussendoor. Die heb ik net bij de anderen ook toegestaan. Meneer Zegel. Dank, voorzitter. Ik wilde reageren op meneer Huisman, maar nu gaat het spelletje anders. U stelt voor om de boterhammen nog dunner te beleggen. Dat is niet waar wij voor kiezen. U zegt dat de woorden van de heer Berger over de kip met de gouden eieren nog door uw hoofd zingen. Dan heeft u zijn verhaal niet begrepen, denk ik. De kip met de gouden eieren is niet de toerist, dat is Texel. Aanvullend op mevrouw Visser. Lees de bestuurlijke boodschap na van de afgelopen Perspectiefnota's over de begrotingen. Daarin is meerdere keren aangegeven dat er al flink wat lucht uit die begrotingen is verdwenen. Er is al wat bezuinigd. Be my guest als u denkt dat het nog platter kan en we geen nieuwe wegen en graskeien meer willen. Veronne Koot