Agendabundel

De Coalitie Positieve Gezondheid en het Texelzorgoverleg zijn waardevolle lokale structuren voor afstemming en samenwerking.

Lokale samenwerking komt concreet tot uitvoering in de samenhangende netwerkaanpak voor kwetsbare inwoners, waarbij een groot aantal (lokale) partijen een convenant heeft gesloten over de wijze van samenwerken. Aandachtspunt voor de toekomst is het maken van duidelijke afspraken over de rol en positie van de gemeente en partners bij lokale samenwerking. Ook regionaal heeft actieve samenwerking zijn meerwaarde bewezen. Goede voorbeelden zijn de Transformatieagenda Jeugd, de regionale netwerksamenwerking over vroegtijdig schoolverlaten en leerplicht, en de inkoopsamenwerking. Steeds wordt de afweging gemaakt of regionaal samenwerken toegevoegde waarde of dat het beter is een onderwerp lokaal op te pakken. Door de kleine schaal en sterke lokale binding kunnen in sommige gevallen op Texel sneller stappen gemaakt worden en lopen we voor op de regio. Dan kan het beter zijn de lokale samenwerkingen verder te versterken. Op andere onderwerpen hebben wij niet alle disciplines zelf in huis of kunnen er betere resultaten behaald worden door samen te werken. Ook in de toekomst blijven we hierin continu afwegen.

Financieel kunnen we stellen dat we grip hebben gecreëerd op de uitgaven in het sociaal domein. Dit blijft een wankel evenwicht waarbij (niet-beïnvloedbaar) rijksbeleid, demografische en economische ontwikkelingen of zware zorgvragen grote invloed kunnen hebben op de uitgaven. Goede monitoring is een blijvend aandachtspunt.

Evaluatie Jeugd Kern Preventie en vroegsignalering helpen zware zorg voorkomen. Als er wel hulp en zorg nodig is voor jeugdige inwoners is deze zo veel mogelijk dichtbij huis geregeld, maar regionaal waar dat niet lukt. 9,2% van de Texelse jongeren ontvangt een vorm van jeugdhulp, dat is onder het landelijk gemiddelde (10,5%). Wat wilden we bereiken? • We maken afspraken met andere verwijzers (o.a. huisartsen) over de toegang tot jeugdhulp • We doen zoveel mogelijk lokaal; specialistische vormen van hulp organiseren we (boven)regionaal • Jeugdhulp is zoveel mogelijk ambulant (in de eigen omgeving) en zo min mogelijk met verblijf • We zetten in op preventie en vrij toegankelijke voorzieningen om zo duurdere ondersteuning te voorkomen • Jongeren hebben voldoende ontwikkel mogelijkheden.

Preventie

Samen voor de jeugd op Texel

Vroeg inzetten op preventie op het gebied van gezonde leefstijl, alcohol en middelengebruik en sport en bewegen heeft een positieve invloed op de ontwikkeling van een kind. De IJslandse aanpak is een van de methodes om hier aandacht aan te besteden. Preventie gaat verder dan het geven van voorlichting. Deelname aan sport, cultuur en ontspanning zorgen voor een prettige leefomgeving en zorgen voor uitdaging.

Kwaliteit

We hebben het lokaal goed georganiseerd. Er is inzicht in welke partijen er op Texel zijn, welke hulp zij kunnen bieden en hoe dat het best aansluit op de hulpvraag van de inwoners. Het jongerenwerk, het sociaal team, onderwijs en de zorgaanbieders werken nauw samen. Het doel daarvan is om gezamenlijk het aantal jongeren dat professionele hulp nodig heeft omlaag te brengen en om te voorkomen dat problemen groter worden. De inzet van een Praktijkondersteuner Kind & Jeugd bij de huisartsen is hier een goed voorbeeld van.

De Texelse inwoners zijn over het algemeen tevreden over de hulp die zij gekregen hebben. De waardering voor de dienstverlening van het Sociaal Team neemt toe.

Aandachtspunten voor de toekomst •

Regionale samenwerking Door intensieve samenwerking in de regio kunnen jongeren steeds eerder hulp ontvangen. Hierdoor kunnen meer jongeren thuis blijven tijdens het hulptraject.

• •

Instroom Jeugd GGZ: dit is de grootste groep binnen de jeugdhulp. Verbinding tussen jeugdhulp, onderwijs, sport, cultuur, etc. Behouden en versterken lokaal (zorg)aanbod en voorzieningen

Evaluatie Participatie Kern Actieve inzet, samen met De Bolder, op re-integratie heeft geleid tot het terugbrengen van het aantal uitkeringen met 15-20% (aantal fluctueert maandelijks)*. Door goede samenwerking met lokale partners is er meer aandacht voor de tijdige signalering van geldzorgen en schulden, wat helpt om het taboe langzaam te doorbreken. Kinderen kunnen extra ondersteuning krijgen vanuit het Kindpakket.

Wat wilden we bereiken? • We zetten in op het bevorderen van (arbeids)participatie • Door inzet op preventie en tijdige signalering voorkomen we waar mogelijk problematische situaties • Er is speciale aandacht voor kinderen, chronisch zieken en mensen met een beperking • We zetten extra in op heldere communicatie rondom schulden en schuldhulpverlening • We werken samen met (lokale) partners bij het herkennen van signalen bij (geld)zorgen. • Nieuwkomers (statushouders) worden ondersteund bij hun vestiging op Texel

Arbeidsmarkt en participatie

Leer-werkbedrijf De Bolder

Bij het bevorderen van arbeidsparticipatie is actief samengewerkt via o.a. het Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid (RPA), het werkgeversservicepunt (WSP) en met het onderwijs. Goede ondersteuning en advisering van werkgevers en een focus op het terugdringen van voortijdig schoolverlaters dragen samen met actieve ondersteuning van inwoners vanuit het Sociaal Team bij het terugdringen van het aantal uitkeringen.

De Bolder is de belangrijkste partner bij de uitvoering van de Participatiewet. Zij hebben zich ontwikkeld van klassiek SW-bedrijf naar een breed leer-werkbedrijf met een waardevol aanbod aan o.a. trajecten, jobcoaching, ondersteuning van nieuwkomers en beschutte werkplekken. Een aanzienlijk deel van die inwoners die via de Bolder begeleid wordt, is de afgelopen jaren uitgestroomd naar werk. Bijzonder is de afspraak t.a.v. beschut werk: er wordt geen wachtlijst gehanteerd, waardoor allee inwoners die hiervoor in aanmerking komen ook daadwerkelijk een beschutte werkplek krijgen bij De Bolder.

Minimabeleid en schuldhulpverlening Actieve communicatie over het minimabeleid en (het voorkomen) van schulden heeft bijgedragen aan betere bekendheid en samenwerking (met lokale partners) rond het onderwerp – bv. via de campagne ‘Grip op de Knip’. Voor kinderen in minimagezinnen is het kindpakket ontwikkeld. Er is actief gebruik gemaakt van collectieve (aanvullende) ziektekostenverzekering.

Aandachtspunten voor de toekomst • Verder doorbreken van taboe rond geldzorgen en schulden • De Bolder als gezond breed leer-werkbedrijf voor alle Texelaars • Duidelijke toegevoegde waarde van (boven)regionale samenwerking voor werkgevers en werknemers op Texel. * Recente toename van het aantal uitkeringen a.g.v. de Coronapandemie is buiten beschouwing gelaten

Evaluatie Maatschappelijke ondersteuning Kern Een groeiende groep inwoners maakt gebruik van ondersteuning vanuit de Wmo. De opdracht van de gemeente wordt breder en het aandeel inwoners met een hulpvraag neemt toe. Financiële belemmeringen om ondersteuning te vragen zijn grotendeels weggenomen. Inwoners zijn over het algemeen tevreden met de ondersteuning (90%). Wat wilden we bereiken? •

• •

•

•

•

Inwoners die het (tijdelijk) niet zelf redden ondersteunen we bij het (weer) volwaardig mee kunnen doen Overbelasting van mantelzorgers wordt tijdig herkend De sociale omgeving helpt inwoners zo lang mogelijk zelfstandig mee te doen We bieden vraaggerichte, effectieve en integrale ondersteuning We bevorderen sociale samenhang, leefbaarheid en toegankelijke voorzieningen We zetten in op het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld en kindermishandeling

Inkoop maatwerkvoorzieningen We hebben steeds gezorgd dat er een dekkend aanbod van hulp en ondersteuning is ingekocht (regionale samenwerking). Het abonnementstarief per 2019 heeft geleid tot meer aanvragen (m.n. huishoudelijke hulp) en verminderde inkomsten uit de eigen bijdrage. De AMvB reële tarieven heeft geleid tot hogere (uur)tarieven voor zorg en ondersteuning en zorgt daarmee, samen met demografische ontwikkelingen, voor financiële druk.

Kwetsbare inwoners en Beschermd Wonen Door zorgen om kwetsbare inwoners voor wie het reguliere aanbod niet werkt, hebben we een netwerkaanpak ontwikkeld met vele partners. Het gaat dan om inwoners die bv. verward gedrag vertonen of aan de rand van de samenleving staan. Regionaal bereiden we de decentralisatie Beschermd Wonen voor, met als doel dat mensen meer in hun eigen omgeving ondersteund worden ipv naar een woonvoorziening gaan.

Sociale Basis

Onafhankelijke cliëntondersteuning

Voor een sterke sociale basis (algemene voorzieningen) hebben we subsidierelaties met diverse (lokale) partners, waaronder Stichting Texels Welzijn. Dit laagdrempelige aanbod helpt om vragen vroegtijdig te signaleren en zwaardere vormen van hulp te voorkomen. Dit gaat over o.a. activiteitenaanbod maar ook over de ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers.

Het aanbod onafhankelijke cliëntondersteuning is uitgebreid en er zijn nadere afspraken gemaakt over wat het inhoudt. Inwoners worden actief op de mogelijkheden gewezen.

Aandachtspunten voor de toekomst • • •

Betaalbare zorg en ondersteuning a.g.v. vergrijzing en rijksbeleid Toename van kwetsbare inwoners (o.a. verward gedrag, dak- en thuisloosheid) Versterken aanbod in de sociale basis

Evaluatie Gezondheid Kern Gezondheid is een overkoepelend thema dat binnen het hele sociaal domein terugkomt. Op Texel werken we, samen met veel lokale partners, vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid. Hierin zien we gezondheid niet als het ontbreken van ziekte, kijken we breder naar een betekenisvol leven en veerkracht. Ook de deelname in de GR GGD is onderdeel van het thema gezondheid.

Wat wilden we bereiken? • • • • •

•

•

Verlagen middelengebruik onder jongeren Gezonde leefstijl bevorderen We stimuleren ontmoeting We ontwikkelen een actuele sociale kaart (Texelkompas) Bij gezinsproblematiek (o.a. scheiding, schulden) wordt vroegtijdig ondersteuning geboden Scholieren krijgen een doorgaande leerlijn mediawijsheid aangeboden We werken samen in de GR GGD voor het uitvoeren van de wettelijke taken op het gebied van publieke gezondheid

Gezonde leefstijl

GGD Hollands Noorden

Een gezonde leefstijl draagt bij aan gezond opgroeien en ouder worden. Voor jeugdigen hebben we hier de afgelopen jaren aan gewerkt middels de pilot IJslandse aanpak. Belangrijk element hierin is het omlaag brengen van het middelengebruik onder jongeren. Ook het regionale programma ‘In control of alcohol & drugs’ draagt bij aan dit doel. Voor alle leeftijd is ingezet op een breed en goed toegankelijk aanbod van sport en bewegen, onder andere via combinatiefunctionarissen, buurtsportcoaches en Texels Welzijn.

In de gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden werken we samen aan de wettelijke taken vanuit de Wet Publieke Gezondheid. Bijvoorbeeld de jeugdgezondheidszorg (oa. consultatiebureau), het rijksvaccinatieprogramma en de openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). Ook Veilig Thuis en de Wet verplichte GGZ worden door de GGD uitgevoerd (via een aparte DVO).

Positieve gezondheid Gezondheid is niet de afwezigheid van ziekte, maar kan voor iedereen een andere betekenis hebben. Het gaat daarmee ook over onder andere mentaal welbevinden en meedoen. Dit doen we op Texel samen met veel partijen in de Coalitie Positieve Gezondheid. En in de Kop van Noord-Holland via het convenant Noordkop Gezond voor Elkaar.

De gezondheidspeilingen van de GGD onder jeugdigen, jongvolwassenen en ouderen zijn belangrijke bronnen van beleidsinformatie voor de gemeente. Ze geven periodiek een goed beeld van hoe het met onze inwoners gaat.

Aandachtspunten voor de toekomst • • • •

Vervolg op de pilot IJslandse aanpak: brede preventie-aanpak Texelbreed samenwerken aan Positieve Gezondheid Actieve sturing op de GGD Noodzaak tot een aparte nota gezondheidsbeleid? (naast het beleid sociaal domein)

Evaluatie Inrichting Kern Het Sociaal Team heeft zich ontwikkeld tot een daadkrachtig team dat dicht bij de inwoners staat. De Texelse inwoners zijn over het algemeen tevreden over de hulp die zij gekregen hebben van de gemeente. Het brede takenpakket draagt bij een effectieve ondersteuning van de Texelse inwoners, binnen de inhoudelijke én financiële kaders die er gelden.

Wat wilden we bereiken? • Het Sociaal Team (ST) is een sterke partner op het eiland, opdrachtgever voor aanbieders, en voert regie op de geboden zorg • Het ST heeft als taken: • Toegang tot maatwerkvoorzieningen • Preventie en vroegsignalering • Kortdurende licht ambulante ondersteuning • Regievoering

• We werken samen met Den Helder voor de backoffice via een DVO • Voor het inkopen van zorg en ondersteuning werken we (boven)regionaal samen, maar de zorg wordt zoveel mogelijk lokaal geleverd.

Integraal werken

Financiële beheersbaarheid

Er wordt wets-/domeinoverstijgend gewerkt. Aandachtspunt hierbij is steeds de privacy van de inwoner. De verdere versterking van het integraal werken is een ontwikkelpunt. Hierbij kunnen meer uniforme werkwijzen en heldere werkprocessen helpend zijn.

De beheersbaarheid van de kosten in het Sociaal Domein is met name de eerste jaren na de decentralisaties een uitdaging gebleken. Het behouden van deze grip op de uitgaven door goede monitoring is een blijvend aandachtspunt.

Maatwerk Bij het beoordelen van een (aan)vraag wordt gekeken naar het belang van de inwoner: we doen wat nodig is en wat werkt. Dit sluit aan bij het gedachtegoed van de omgekeerde toets. Dit is een kansrijke ontwikkeling die nadere uitwerking en inbedding verdient.

Regievoering Het blijkt waardevol dat het Sociaal Team de rol van procesregisseur pakt, en dat zorgaanbieders met name de rol van casusregisseur pakken.

Regionale samenwerking Samenwerking in de Kop maakt dat we ook als kleine gemeente kunnen bogen op voldoende kennis en expertise op bv. het gebied van inkoop en contractmanagement, zonder dat het lokale uitvoering in de weg staat.

Preventie en vroegsignalering Voor de tijdige en effectieve ondersteuning van inwoners is het belangrijk om op vindplaatsen (bv. het onderwijs) aanwezig te zijn. Ook de samenwerking met andere gemeentelijke afdeling en maatschappelijke partners helpt om vragen in een vroeg stadium in beeld te krijgen en zo de inzet van zwaardere vormen van zorg en ondersteuning te beperken.

Aandachtspunten voor de toekomst • Financiële beheersbaarheid bij nietbeïnvloedbare ontwikkelingen (bv. vergrijzing, gevolgen van rijksbeleid zoals het abonnementstarief) • Efficiëntere (administratieve) uitvoering • Heldere communicatie met inwoners • Formatie die past bij de omvang van de opdracht • Goede balans tussen lokaal en regionaal.

Bijlage 1: Overzicht besluitvorming Sociaal Domein 2015 – 2020* 2020:

2017:

• Deelneming GGD in werkgeversvereniging voor nietgemeenten (26 februari 2020) • Gezamenlijk rapport rekenkamercommissie: Financiële risico’s in perspectief (GGD) (16 september 2020) • Regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling (21 oktober 2020) • Wijziging gemeenschappelijke regeling GGD HN (16 december 2020)

• Beleidsplan schuldhulpverlening 2017-2020 (15 februari 2017) • Bekostiging kindertelefoon, St. Sensoor en St. AKJ (24 mei 2017) [NB. Landelijke bekostiging is achteraf toch voortgezet] • Motie ‘de Texelse Jeugd verdient meer geluk’ (12 juli 2017) • Vangnetregeling Participatiewet (19 december 2017) • Motie Een verse maaltijd is een ouderenrecht (20 december 2017)

2019:

2016:

• Uitvoeren beleid voorschoolse educatie 2019 (27 februari 2019) • Verordening maatschappelijke ondersteuning 2019 (29 mei 2019)

• Kader mantelzorg en vrijwilligerswerk 2016-2020 (15 juni 20216) • Derde wijziging GR GGD HN (15 juni 2016) • Motie GR GGD: Meer grip i.p.v. minder (15 juni 2016) • Vaststellen geactualiseerde verordeningen maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp (26 oktober 2016)

2018: • Motie Sociale kredieten moeten veel socialer (21 februari 2018) • Oprichting coöperatie GGD (wensen en bedenkingen) (14 maart 2018) • Plan van aanpak Beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2018-2020: Thuis in de buurt (14 maart 2018) • Intrekken verordening kwaliteitsregels peuterspeelzaalwerk (18 april 2018) • De gemeente ondersteunt mensen bij het zoeken van (betaald) werk (Verordeningen Participatiewet) (18 april 2018) • Vitaal Texel: kwaliteit van leven bevorderen (Actieplan gezondheidsbeleid 2018-2022) (23 mei 2018)

2015: • Motie opschorten ouderbijdrage jeugd GGZ (17 maart 2015) • Minimabeleid 2015 (incl. amendement) (15 april 2015) • Oprichting van en deelname in coöperatie GGD Support Centrum (wensen en bedenkingen) (17 juni 2015) • Verordening Participatiewet re-integratie en gesubsidieerde arbeid (17 juni 2015) • Initiatiefvoorstel Meer Texelse zomerkampen (1 juli 2015) • Amendement kosten GPK onderdeel minimabeleid (10 november 2015) • Verordening Adviesraad Sociaal Domein (16 december 2015)

* P&C documenten van de gemeente, Bolder, GGD en Veilig Thuis zijn in dit overzicht buiten beschouwing gelaten.

1 Bijlage 2. - Visie Sociaal Domein

Visie Sociaal Domein

Wij zijn Texel: Sociaal en Gezond met en voor elkaar

Een visie op hoofdlijnen

Afdeling Sociaal Domein Februari 2021 Zaaknummer 1661705

Visie Sociaal Domein

Inhoudsopgave

Voorwoord ......................................................................................................................3 1

Visie .............................................................................................................4

2

Schets voor de Toekomst: Texel in 2035 ................................................................5

3

Op weg naar de toekomst: de leidende principes .....................................................7

4

Integrale aanpak ..............................................................................................8

5

De rol van de gemeente .....................................................................................9

Bijlage 1: De vier clusters uitgewerkt ...................................................................................11 Bijlage 2: Van Visie naar Uitvoeringsprogramma ......................................................................15 Bijlage 3: de Staat van Texel ..............................................................................................16

2

Visie Sociaal Domein

Voorwoord Voor u ligt de nieuwe visie op het sociaal domein. Een waardevol document dat de inhoudelijke kaders biedt voor het beleid, regelingen en uitvoering in het sociaal domein voor de komende jaren. Maar ook voor bijvoorbeeld de inkoop en subsidierelaties. Ook een document dat anders is dan anders: In plaats van een uitgewerkt beleidsplan voor de komende vier jaar, ligt er een visie gericht op de lange termijn. Opgebouwd rond een aantal inhoudelijke leidende principes en waaruit we maatschappelijke opgaven halen waar we de komende jaren mee aan de slag gaan. En met een duidelijke beschrijving van de rol van de gemeente. De visie werken we de komende tijd uit in uitvoeringsprogramma’s: concrete vertalingen van de geformuleerde opgaven in doelen en acties. Maar ook met wie we dat de komende jaren samen gaan doen, en wie welke rol en verantwoordelijkheid heeft. Het opstellen van deze uitvoeringsprogramma’s doen we met onze partners en andere belanghebbenden. Ze zullen flexibel zijn, in duur en vorm. Want het sociaal domein is bij uitstek een dynamisch werkveld. Continu in beweging en in ontwikkeling. De programma’s zijn dan ook niet statisch, maar kunnen tussentijds worden geëvalueerd en geactualiseerd. Op basis van lokale ontwikkelingen, landelijke trends of nieuwe wetgeving.

De gemeente heeft vanuit de wet een belangrijke rol en verantwoordelijkheid binnen het sociaal domein. Maar is zich er volop van bewust dat zijn rol vaak ook beperkt of slechts faciliterend is. Het welzijn op Texel is een gezamenlijke opdracht. We doen het met én voor elkaar.

Remko van de Belt Wethouder Sociaal Domein

3

Visie Sociaal Domein

1

Visie

We willen bijdragen aan de kwaliteit van leven voor alle Texelaars1. Wij willen dat alle inwoners van Texel zo volledig, volwaardig en onafhankelijk mogelijk kunnen deelnemen in de samenleving. Wanneer dat tijdelijk of langdurig niet lukt, ondersteunen we hen zo goed mogelijk. Daarbij maken we zoveel mogelijk gebruik van de eigen kracht en het eigen netwerk van deze inwoner. Dit is onze ‘bedoeling’: doen wat er voor de samenleving echt toe doet. Dit geldt zowel voor de gemeente als voor maatschappelijke organisaties, ondernemers en bewoners. De uitwerking van onze opgaven doen we met een integrale blik en in samenwerking. Met inwoners, cliënten en betrokken (zorg)organisaties bepalen wij welke ontwikkelopgaven er liggen en werken die uit. We doen die dingen die het verschil maken, of ondersteunen anderen om dit te doen. We zetten in op het voorkomen van problemen en daar waar problemen zijn zetten we de hulp en ondersteuning zo gericht mogelijk in. We werken zoveel mogelijk integraal binnen het brede sociaal domein. Zo kunnen we zorgen voor creatieve oplossingen om inwoners zo passend mogelijk te ondersteunen. Op Texel doen we het samen voor en mét inwoners.

1 Centrale doelstelling vanuit het Actieplan gezondheidsbeleid 2018-2022: “Vitaal Texel: gezond (samen)leven begint bij jezelf”

4

Visie Sociaal Domein

2

Schets voor de Toekomst: Texel in 2035

Vanuit de visie en de ‘bedoeling’ hebben we een toekomstschets gemaakt. We kijken hierin ver in de toekomst: naar 2035. We schetsen hierin het gewenste lange termijn perspectief voor Texel. Uiteraard kunnen maatschappelijke ontwikkelingen, veranderingen in wetgeving of nieuwe inzichten leiden tot een bijstelling van het toekomstbeeld. Net als het sociaal domein, is deze Toekomstschets dynamisch. Gelijke kansen voor iedereen Iedere inwoner van Texel - ongeacht leeftijd, achtergrond, genderidentiteit, beperking, etc. - heeft vanaf geboorte gelijke kansen. Gelijkwaardigheid staat op Texel voorop. Voor inwoners in alle levensfasen is Texel een sociale, gezonde en veilige plek om te leven. Texelaars zijn zelfredzaam en staan voor elkaar klaar Inwoners zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en nemen de verantwoordelijkheid voor hun eigen leven en gezondheid. Vragen en knelpunten in het leven zijn bespreekbaar: het is normaal dat je zo nu en dan uitdagingen ervaart in het leven waarbij ondersteuning van je omgeving of een professional nodig is. Voor mensen die zich (tijdelijk) niet zelfstandig redden in de samenleving is er in elk dorp een informeel netwerk dat daarbij kan helpen. De kracht van samen is voor iedereen duidelijk. Inwoners dragen bij aan zorgen voor en denken om elkaar. De dorpshuizen, en het nieuwe cultuurcentrum, spelen een centrale rol als ontmoetingsplek van het dorp.

Waar nodig biedt de gemeente een vangnet De gemeente biedt een vangnet als er geen netwerk is of de ondersteuning van het netwerk niet voldoende is. Hierbij is het voor inwoners duidelijk wat ze van de gemeente mogen verwachten. Om kwalitatief goede zorg en ondersteuning te kunnen bieden, heeft de gemeente afspraken met voldoende lokale en lokaal werkende partners. De gemeente stuurt op deze afspraken via contracten of subsidies. Op Texel zijn jongeren gezond en gelukkig Vanaf de geboorte van ieder kind op Texel zetten we in op gezond en veilig opgroeien. We hebben laten zien dat duurzaam investeren in preventie werkt. De kosten voor (specialistische) jeugdhulp zijn afgenomen en goed beheersbaar. Het middelengebruik ligt onder het landelijk gemiddelde. Texelse jongeren waarderen hun welzijn, gezondheid en geluk hoger dan hun leeftijdsgenoten elders. Jeugdigen worden gezien als volwaardige deelnemers aan de samenleving en worden actief gevraagd hun mening te geven over zaken die hen aangaan. Voldoende passende woningen en een gezonde leefomgeving die ruimte biedt aan beleven en bewegen Er zijn voldoende passende woningen op Texel. Bijvoorbeeld voor jonge Texelaars die voor het eerst zelfstandig gaan wonen, voor oudere inwoners die daardoor zelfstandig op het eiland kunnen blijven wonen of voor mensen die zich (weer) op Texel willen vestigen.

Het draagt daarmee direct bij aan de leefbaarheid van het eiland en de vitaliteit van de samenleving. De fysieke leefomgeving nodigt uit om te beleven en bewegen. Bij aanpassingen in de openbare ruimte wordt hier rekening mee gehouden. Een breed en goed toegankelijk aanbod aan activiteiten op het gebied van sport en cultuur draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Hierdoor is de ervaren gezondheid, vitaliteit en geluk van alle Texelaars toegenomen. Iedereen die mee wil doen, kan ook meedoen Er is voldoende werkgelegenheid, een divers aanbod aan werk, verspreid over verschillende sectoren. Inwoners die moeite hebben om in een reguliere baan te werken doen mee naar vermogen via passend 5

Visie Sociaal Domein

(vrijwilligers)werk, met begeleiding waar nodig. De Bolder is hierbij een krachtige partner op het eiland. Werkgevers ervaren geen drempels om Texelaars met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. Inburgeraars worden gestimuleerd en begeleid om mee te doen in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Het terugdringen van schuldenproblematiek en een toename van de arbeidsparticipatie heeft ertoe geleid dat steeds minder Texelaars een financiële belemmering ervaren om mee te doen. Het onderwijs op Texel is passend en sluit aan bij de werkgelegenheid Het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en de kinderopvang werken intensief samen zodat kinderen en jongeren een doorgaande lijn van onderwijs en ontwikkeling wordt aangeboden. Daarbij zetten ze zich samen in voor zo goed en passend mogelijk onderwijs. Het aanbod aan (vervolg)onderwijs op Texel sluit goed aan bij de werkgelegenheid op het eiland. Jongeren hebben de mogelijkheid om tot en met het MBO kwalitatief goed onderwijs te volgen op Texel. Ook jeugdigen die moeite hebben om in het reguliere onderwijs mee te komen, kunnen passend onderwijs op Texel volgen. Alle jeugdigen die dat willen kunnen op Texel hun basisschool en middelbare school afronden.

6

Visie Sociaal Domein

3

Op weg naar de toekomst: de leidende principes

Onze visie en schets voor de toekomst zijn opgebouwd rond 5 leidende principes. We vinden deze dusdanig belangrijk dat ze leidend zijn voor toekomstig beleid en besluitvorming op het brede sociaal domein: 1.

Texel staat voor gelijke kansen voor iedereen: We gaan uit van inclusiviteit en gelijkwaardigheid. Dat betekent op Texel iedereen kan meedoen, ongeacht waar je bent geboren, wat je genderidentiteit is, of je een beperking hebt, wat je leeftijd is, etc.

2.

We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van leven voor onze inwoners. Hierbij hanteren we de brede definitie van gezondheid, zoals deze bedoeld is vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid2. Het gaat daarbij om de fysieke gezondheid (lichaamsfuncties, dagelijks functioneren), maar ook om meedoen, het mentaal welbevinden, zingeving en kwaliteit van leven3. Daarbij wordt uitgegaan van en ingezet op (het versterken van) de eigen kracht, ontwikkelmogelijkheden en veerkracht van de Texelaars en de Texelse samenleving.

3.

Preventie is de basis: voorkomen is beter dan genezen. Om de kwaliteit van leven van onze inwoners te verbeteren maar óók om een toename van de zorgvraag – en daarmee kosten – te voorkomen, is stevig inzetten op preventie noodzakelijk. Preventie gaat onder andere over leefstijl, opgroeien en opvoeden, schuldenproblematiek en huiselijk geweld. Preventie kan zich zowel richten op inwoners in het algemeen (universele preventie) als specifieke groepen of individuele inwoners (selectieve preventie).

4.

Alle kinderen en jongeren hebben recht op een goede basis bij het opgroeien. Voor een brede ontwikkeling is het noodzakelijk dat er kwalitatief en breed toegankelijk onderwijs, voor- en naschoolse opvang, en sport- en cultuurvoorzieningen zijn. We ondersteunen waar nodig de ouders, die primair verantwoordelijk zijn voor de opvoeding om te zorgen dat dit voor alle kinderen en jongeren beschikbaar is.

5.

Iedereen heeft de vrijheid om keuzes te maken en een zinvol leven te leiden. Dit betekent dat iedereen de mogelijkheid krijgt om mee te doen door werk, vrijwilligerswerk, dagbesteding en/of vrije tijdsbesteding. Inwoners hebben de ruimte zich te ontwikkelen, en krijgen waar nodig ondersteuning als dit (even) niet vanzelf gaat. We gaan uit van de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en zorgen dat eventuele hulp of ondersteuning hierop aansluit en erop is gericht de inwoner te versterken.

Bij al het sociaal- maatschappelijk beleid dat we ontwikkelen toetsen we of wordt bijgedragen aan deze leidende principes.

2 Hiermee sluiten we aan bij het Programma Gezond Texel 2030 (vanuit de Coalitie Positieve Gezondheid). 3 Positieve gezondheid gaat uit van een andere definitie van gezondheid en kiest een andere invalshoek. Het accent ligt niet op

ziekte. Maar op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt. Positieve Gezondheid is uitgewerkt in 6 dimensies op het gebied van fysiek, emotioneel en sociaal welbevinden (zie: www.iph.nl)

7

Visie Sociaal Domein

4

Integrale aanpak

In het sociaal domein kijken we verder dan alleen de uitvoering van de drie grote wetten (Wmo, Jeugdwet en Participatiewet). We kijken naar alle beleidsterreinen die gaan over het welzijn, de gezondheid en ontwikkeling van onze inwoners. Dat betekent dat er bijvoorbeeld vanuit openbare orde en veiligheid, schuldhulpverlening, sport, onderwijs, wonen en publieke gezondheid altijd verbinding wordt gelegd met het sociaal domein. Denk hier bijvoorbeeld aan beleid op het gebied van laaggeletterdheid, onderwijsachterstanden of de uitwerking van het sportakkoord. Maar ook bij afspraken over het kwijtschelden van belastingen. Om structuur aan te brengen in deze integrale aanpak, kiezen we er voor vanuit het sociaal domein met vier clusters te werken. Waarbinnen we de belangrijkste opgaven kunnen onderbrengen waar we de komende jaren aan gaan werken. We zijn tot deze indeling in clusters en opgaven gekomen door te kijken naar lokale ontwikkelingen en vragen, maar ook naar landelijk beleid en wetgeving. De clusters staan met elkaar in verbinding en hebben deels overlap; het is dus belangrijk de uitwerking van de opgaven goed op elkaar aan te laten sluiten. In een programmatische uitwerking worden de opgaven vertaald in doelen en zo concreter en – zo goed mogelijk - meetbaar gemaakt.

Daarin wordt ook duidelijk hoe we deze doelen willen bereiken: wat gaan we hier de komende jaren aan doen? En wat doen we daarin zelf of vragen we juist aan anderen? De uitwerking hiervan verschilt in snelheid, om die reden worden hier enkel de hoofdlijnen benoemd. Hieronder worden per cluster de opgaven benoemd waar we voor staan. Een nadere toelichting op de clusters is te vinden in bijlage 1.

1 1.1. 1.2. 1.3.

Gezond & veilig opgroeien Texel biedt een fijne plek om op te groeien Kinderen en jongeren kunnen zich breed ontwikkelen, op school en daarbuiten Bij (dreigende) achterstanden of (mogelijke) problemen, zijn we er vroeg bij

2 2.1. 2.2. 2.3.

Werk & Zekerheid Texelaars dragen binnen hun mogelijkheden bij aan de maatschappij Onze samenleving biedt ruimte aan iedereen om mee te doen Inwoners zijn zoveel mogelijk financieel zelfredzaam

3 3.1.

Maatschappelijke ondersteuning & meedoen Inwoners kunnen zolang mogelijk op een voor hen goede en veilige manier in hun eigen omgeving blijven wonen De Texelse samenleving staat open voor iedereen, ook voor mensen met bijvoorbeeld dementie of verward gedrag Iedere inwoner ontvangt de ondersteuning die hij of zij nodig heeft, waarop ze zoveel mogelijk zelf de regie hebben

3.2. 3.3.

4. 4.1. 4.2. 4.3.

Gezondheid Breed beschikbare preventie-activiteiten gericht op de gezondheid en het geluk van alle inwoners Texelaars ervaren een toename in de kwaliteit van leven vanuit de principes van positieve gezondheid Kwalitatief goede uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van publieke gezondheid 8

Visie Sociaal Domein

5

De rol van de gemeente

De sociale toekomst van Texel is in handen van inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en de gemeente samen. Ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid, taak en rol – maar duidelijk is dat we er allemaal aan bijdragen. Dit vraagt van de gemeente een blik naar buiten en een actieve samenwerking met partners en inwoners. De gemeente heeft een duidelijke opdracht vanuit de samenleving en rijksoverheid. We zijn ons ervan bewust dat onze invloed op het sociaal domein niet overal even groot is, maar we zetten ons ervoor in om voor de Texelaars een fijne en veilige leefomgeving te creëren met goede zorg en ondersteuning waar nodig. In dit hoofdstuk gaan we in op de manier waarop de gemeente Texel zich positioneert en (samen)werkt in het sociaal domein: Wat is de rol van de gemeente? En hoe werken we? Hoe verhoudt lokaal zich tot regionaal? We werken volgens deze uitgangspunten: 1.

De vraagstukken in het sociaal domein zijn een gezamenlijke opgave van inwoners, de samenleving, maatschappelijke partners, zorgpartijen, zorgverzekeraars en de gemeente. We werken samen om de Texelse inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen. We maken helder wat we daarin zelf doen en wat we aan anderen vragen, en we hebben daarin onze eigen rollen en verantwoordelijkheden. We doen dit vanuit de ‘bedoeling’ en het perspectief van onze inwoners. Onze centrale vraag is steeds: “Wat heeft de inwoner eraan?”

2.

We doen wat nodig is. De vraag van de inwoner en zijn omgeving staat centraal. Hierbij werken we toe naar het principe van ‘no wrong door’: wanneer een inwoner met een ondersteunings- of zorgvraag zich tot het “verkeerde” loket wendt, wordt hij of zij proactief verder geholpen. Elke oplossing kan anders zijn: het bieden van maatwerk is de basis van de dienstverlening. We maken, net als nu, gebruik van het ‘omgekeerd denken’, waarbij we eerst kijken naar wat nodig is (wat wil de inwoner bereiken?), vervolgens naar de doelstelling van de wetgeving en pas daarna naar de juridische toets. Zo is maatwerk mogelijk zonder dat het leidt tot willekeur en zetten we gelijkwaardigheid voorop. Wanneer meerdere oplossingen passend zijn, wordt gekozen voor de goedkoopst adequate voorziening.

3.

We werken lokaal waar het kan. Waar dat slimmer of beter is, en natuurlijk daar waar dat wettelijk verplicht is, werken we (boven) regionaal samen – onder meer bij de inkoop van zorg. Er wordt altijd geprobeerd een Texelse oplossing te vinden voor hulpvragen. Dit doen we onder meer door het actief contracteren en subsidiëren van Texelse aanbieders, of aanbieders met een locatie of medewerkers op Texel. Omdat dit niet altijd mogelijk is, werken we regionaal samen bij onder andere inkoop en contractmanagement. Zodat er voor iedere hulpvraag een passende oplossing kan worden geboden.

4.

De middelen in het sociaal domein zetten we zorgvuldig en transparant in. We stellen ons steeds de vraag hoe we de beperkte budgetten zo goed mogelijk kunnen besteden. En wie verantwoordelijk is (rijk, gemeente, zorgverzekeraar) voor de kosten. Waarbij we het belangrijk vinden om vooral te kijken naar de toegevoegde waarde voor de inwoners (= maatschappelijke opbrengsten) en niet enkel de kosten centraal te zetten. We werken zoveel mogelijk vanuit vertrouwen richting inwoners en partners. En hebben blijvend aandacht voor het behouden van grip op de uitgaven door goede monitoring. Ook als het gaat om de gevolgen van niet-beïnvloedbare ontwikkelingen zoals landelijk beleid, wetswijzigingen en demografische en economische ontwikkelingen.

5.

Het Sociaal Team heeft een sleutelrol, door vroegsignalering, een brede uitvraag, het samen met de inwoner toewerken naar een integraal plan van aanpak, waar mogelijk de eerste hulp en ondersteuning te bieden en (proces) regie te voeren op het toewerken naar resultaten met de betrokken zorgaanbieders. Het Sociaal Team bestaat ook uit inhoudelijke professionals met expertise op de verschillende leefgebieden. Het Sociaal Team is daardoor in staat op te treden opdrachtgever voor 9

Visie Sociaal Domein

(zorg-, welzijns- en ondersteunings)partners en een sterke partner in het maatschappelijk veld. 6.

We werken samen met leer-werkbedrijf De Bolder op basis van partnerschap: Vanuit een gemeenschappelijk werkproces werken we aan de optimale (arbeids)participatie van inwoners, ieder vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid.

Interne opgave Vanuit deze zes uitgangspunten komt ook onze interne opgave. We zien een aantal punten waar we de komende jaren mee aan de slag gaan: 1. Een duidelijke opdracht voor het Sociaal Team en daarop aansluitende capaciteit (formatie, kennis en vaardigheden) om de vragen van inwoners tijdig en zorgvuldig te behandelen. 2. Het opstellen van concrete en meetbare doelen en resultaten: op die manier kunnen we de effecten van het beleid én de ingezette middelen goed meten en monitoren. 3. Een financieel gezonde en toekomstbestendige Bolder om de opgaven op het gebied van werk en zekerheid op Texel goed uit te kunnen voeren. In de evaluatie zijn daarnaast de volgende aandachtspunten voor de komende jaren geformuleerd:  Financiële beheersbaarheid bij niet-beïnvloedbare ontwikkelingen (bv. vergrijzing, gevolgen van rijksbeleid zoals het abonnementstarief Wmo)  Efficiëntere (administratieve) uitvoering  Heldere communicatie met inwoners  Goede balans tussen lokaal en regionaal Vanuit de uitvoeringsprogramma’s kunnen mogelijke aanvullingen op de interne opgave komen.

10

Visie Sociaal Domein

Bijlage 1: De vier clusters uitgewerkt De vier benoemde clusters worden in deze bijlage verder toegelicht. Per cluster gaan we onder meer in op de aandachtspunten uit de evaluatie, relevante wetgeving en een aantal belangrijke ontwikkelingen in de komende jaren. Het is geen volledig overzicht van wat er binnen een cluster allemaal speelt, maar vooral bedoeld om wat meer beeld te geven bij de clusters. In de uitvoeringsprogramma’s volgt een uitgebreide uitwerking.

Gezond & veilig opgroeien Waar gaat het over? Binnen dit cluster vallen opgaven die gaan over onze jeugdigen. Het gaat om vraagstukken op het gebied van jeugdhulp, onderwijs en zorg, kinderopvang en veiligheid:  

 

Jeugdhulp: o.a. ambulante jeugdhulp, pleegzorg, jeugd-GGZ, JeugdzorgPlus, Jeugdbescherming en -reclassering, EED, dagbesteding, schoolmaatschappelijk werk, crisisdienst Onderwijs & zorg: Leerplicht, RMC/VSV (voortijdig schoolverlaten), leerlingenvervoer, passend onderwijs, onderwijs/zorg arrangementen, Lokale agenda zorg en onderwijs, onderwijsachterstandenbeleid Kinderopvang: Voorschoolse educatie, kwaliteit kinderopvang, tegemoetkoming kosten kinder- en peuteropvang Veiligheid: Veilig Thuis, Meldcode, Verwijsindex, Beschermingstafel, Geweld hoort nergens thuis (huiselijk geweld en kindermishandeling)

De belangrijkste opgaven 1.1. Texel biedt een fijne plek om op te groeien 1.2. Kinderen en jongeren kunnen zich breed ontwikkelen, op school en daarbuiten 1.3. Bij (dreigende) achterstanden of (mogelijke) problemen, zijn we er vroeg bij Aandachtspunten uit de evaluatie  



Instroom in de Jeugd GGZ; dit is nu de grootste groep binnen de jeugdhulpverlening. Is deze instroom noodzakelijk? Of zijn er ook andere vormen van ondersteuning mogelijk voor deze groep jeugdigen? Verbinding tussen jeugdhulp, onderwijs, sport, cultuur, etc.: Jeugdhulpverlening staat niet op zichzelf, en passende oplossingen voor jeugdigen daarmee ook niet. Tussen onderwijs en jeugdhulp zit een duidelijke overlap. Vanuit sport en cultuur kunnen mogelijke waardevolle oplossingen komen. Behouden en versterken lokaal (zorg)aanbod en voorzieningen: waar mogelijk kopen we lokale aanbieders van zorg en ondersteuning in en subsidiëren we lokale partijen. Om zo te zorgen voor een breed aanbod van zorg en voorzieningen op het eiland.

Wat gaat er komende jaren spelen?     

Vaststelling en uitvoering van de Texelse Agenda zorg en onderwijs (v.a. eerste kwartaal 2021) Uitvoering van de Regionale Transformatieagenda jeugd (t/m 2021) Inzet lokale middelen onderwijsachterstandenbeleid voor onderwijs en kinderopvang (huidige tranche loopt t/m 2022) Aanpassing Jeugdwet (verwachte ingangsdatum 01-01-2022) Mogelijke aanpassing wet Passend onderwijs

Relevante wetgeving  

Jeugdwet Wet kinderopvang 11

Visie Sociaal Domein

   

Leerplichtwet Wet primair onderwijs Wet passend onderwijs Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Werk & Zekerheid Waar gaat het over? Het cluster Werk & Zekerheid gaat over het ondersteunen van inwoners bij het vinden van werk, over inkomen en geld, en over nieuwkomers (statushouders):  Re-integratie: o.a. Beschut werk, Loonkostensubsidie, jobcoaching, De Bolder, (om)scholing, RPA, WSP  Inkomen: (gedeeltelijke) bijstand, BBZ (incl. TOZO), IOAW/ IOAZ  Minima en schulden: Bijzondere bijstand, maatschappelijke participatie, Kindpakket, Collectieve Zorgverzekering, Schuldhulpverlening  Nieuwkomers: Inburgering, Maatschappelijke begeleiding, Re-integratie De belangrijkste opgaven 2.1. Texelaars dragen binnen hun mogelijkheden bij aan de maatschappij 2.2. Onze samenleving biedt ruimte aan iedereen om mee te doen 2.3. Inwoners zijn zoveel mogelijk financieel zelfredzaam Aandachtspunten uit de evaluatie   

Verder doorbreken van het taboe rond geldzorgen en schulden De Bolder als gezond en breed leer-werkbedrijf voor alle Texelaars Aandacht voor voldoende toegevoegde waarde van (boven)regionale samenwerking voor werkgevers en werknemers op Texel.

Wat gaat er komende jaren spelen?     

Aanpassing wet Inburgering (verwachte ingangsdatum 01-01-2022) Aanpassing van verschillende wetten rond schuldhulpverlening (v.a. 01-01-2021) Oplevering en besluitvorming over de toekomstscenario’s voor De Bolder (derde kwartaal 2021) Uitvoeringsplan schuldhulpverlening Aanpak laaggeletterdheid, waaronder het Taalhuis

Relevante wetgeving     

Participatiewet Wet gemeentelijke schuldhulpverlenging Wet SUWI Wet Inburgering Wet sociale werkvoorziening (WSW)

12

Visie Sociaal Domein

Maatschappelijke ondersteuning & meedoen Waar gaat het over? Maatschappelijke ondersteuning en meedoen gaat over de uitvoering van de Wmo (individuele voorzieningen), het ondersteunen van kwetsbare inwoners en het aanbod aan algemene voorzieningen:  Individuele voorzieningen Wmo: o.a. dagbesteding, ambulante begeleiding, huishoudelijke ondersteuning, woningaanpassingen, vervoersvoorzieningen, respijtzorg, onafhankelijke clientondersteuning  Kwetsbare inwoners: Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, aanpak personen met verward gedrag, dak- en thuisloosheid, wet verplichte GGZ, crisisdienst  Welzijn: Algemeen maatschappelijk werk, dorpswerk, bestrijden eenzaamheid, mantelzorgondersteuning, vrijwilligersondersteuning De belangrijkste opgaven 3.1. Inwoners kunnen zolang mogelijk op een voor hen goede en veilige manier in hun eigen omgeving blijven wonen 3.2. De Texelse samenleving staat open voor iedereen, ook voor mensen met bijvoorbeeld dementie of verward gedrag 3.3. Iedere inwoner ontvangt de ondersteuning die hij of zij nodig heeft, waarop ze zoveel mogelijk zelf de regie hebben Aandachtspunten uit de evaluatie   

Betaalbaar houden van zorg en ondersteuning als gevolg van vergrijzing en rijksbeleid Passende oplossingen vinden voor de toename van kwetsbare inwoners (o.a. verward gedrag, dak- en thuisloosheid) Versterken van het aanbod in de sociale basis (algemene voorzieningen)

Wat gaat er komende jaren spelen?    

Decentralisatie beschermd wonen (Ingangsdatum 01-01-2022) Inzet lokale subsidie aanpak dak- en thuislozen (vanaf het eerste kwartaal 2021) Afsluiten van een nieuwe BCF met Stichting Texels Welzijn (gereed 2023) Ontwikkelen lokaal aanbod (laagdrempelige) dagbesteding

Relevante wetgeving    

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Wet langdurige zorg (WLZ) Zorgverzekeringswet (ZVW) Wet verplichte GGZ (WvGGZ) VN-verdrag inzake rechten van personen met een handicap (VN-verdrag toegankelijkheid)

Gezondheid Waar gaat het over? Binnen het cluster Gezondheid vallen onder meer de volgende thema’s:  Publieke gezondheid: Gemeenschappelijke regeling GGD (wettelijke taken o.a. JGZ, vaccinatie, OGGZ), Coalitie Positieve Gezondheid, gezonde leefstijl, samenwerking Zorgverzekeraar / zorgkantoor  Preventie: IJslands preventiemodel, preventieakkoord, jeugd- en jongerenwerk, terugdringen middelengebruik, valpreventie ouderen, schuldenpreventie , sociale kaart Texelkompas, doorgaande lijn mediawijsheid, voorkomen/terugdringen laaggeletterdheid 13

Visie Sociaal Domein

De belangrijkste opgaven 4.1. Breed beschikbare preventie-activiteiten gericht op de gezondheid en het geluk van alle inwoners 4.2. Texelaars ervaren een toename in de kwaliteit van leven vanuit de principes van positieve gezondheid 4.3. Kwalitatief goede uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van publieke gezondheid Aandachtspunten uit de evaluatie    

Ontwikkelen van een vervolg op de pilot IJslandse aanpak: brede preventie-aanpak Texelbreed samenwerken aan Positieve Gezondheid Actieve sturing op de Gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden Noodzaak tot een aparte nota gezondheidsbeleid? Dit is een verplichting van de Wet publieke gezondheid, maar in hoeverre kan dit onderdeel zijn van de uitvoeringsprogramma’s sociaal domein?

Wat gaat er komende jaren spelen?       

Evaluatie en voorstel voor vervolg van de pilot IJslandse aanpak (2021) Mogelijke nieuwe nota lokaal gezondheidsbeleid (2022) Deelname aan het Programma Gezond Texel 2030 Uitvoering lokaal sportakkoord Verkennen afsluiten lokaal preventieakkoord Vervolg op het regionale project InControl of Alcohol & Drugs Advies en besluitvorming over mogelijke toevoeging van de DVO’s Veilig Thuis en WvGGZ aan de GR GGD.

Relevante wetgeving     

Wet publieke gezondheid Jeugdwet Wmo Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Wet educatie en beroepsonderwijs

14

Visie Sociaal Domein

Bijlage 2: Van Visie naar Uitvoeringsprogramma

Visie Sociaal Domein

Bijlage 3: de Staat van Texel

16

1 Concept-raadsbesluit - Evaluatie en Visie Sociaal Domein

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Evaluatie en Visie Sociaal Domein Doelenboom Programma

2

Zorg voor elkaar, veiligheid op orde

De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Gelet op   

de Wet maatschappelijke ondersteuning de Jeugdwet de Participatiewet

Overwegende 

dat het voor een goede en integrale uitvoering in het sociaal domein nodig is een actuele visie te hebben; dat de gemeente een belangrijke taak heeft bij de ondersteuning van inwoners binnen het brede sociaal domein; dat de gemeente vanuit de wetgever de opdracht heeft periodiek een plan vast te stellen voor het sociaal domen;

 

Besluit 1. 2. 3.

Kennis te nemen van de Evaluatie Sociaal Domein de Visie Sociaal Domein "Wij zijn Texel: Sociaal en Gezond, met en voor elkaar" vast te stellen de Strategische visie op de drie transities en transformatie binnen het sociaal domein Kop van NoordHolland “Voor elkaar, met elkaar” (vastgesteld juli 2013) in te trekken.

Ondertekening

Bijlagen

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 17 februari 2021, De griffier,

De voorzitter,

Zaaknummer 2912764

1 20210129 - Memo reacties maatschappelijke partners Visie Sociaal Domein

Reacties op de Visie Sociaal Domein Bijlage bij de vergaderstukken t.a.v. de Evaluatie en Visie Sociaal Domein (ter informatie)

•

Inleiding

De concept Visie Sociaal Domein – ter behandeling tijdens de commissievergadering van 3 februari a.s. – hebben we voorgelegd aan een aantal belangrijke maatschappelijke partners voor een eerste reactie. Tevens hebben wij deze partijen gevraagd op welke wijze zij bij het vervolgproces, het opstellen van de uitvoeringsprogramma’s, betrokken willen worden. De volgende partners hebben we om een reactie gevraagd (en ontvangen): • Adviesraad Sociaal Domein • Coalitie Positieve Gezondheid Texel/ Coöperatie Kern Gezond Texel (i.o.) • Texel Samen Beter • Stichting Texels Welzijn • Young4Ever • Sportstichting Texel In dit memo informeren we u over de inhoud van de ontvangen reacties.

•

Adviesraad Sociaal Domein

“Het is verheugend te constateren dat de gemeente komt met een langere termijn visie op het sociale domein. Uiteraard is er een lange weg te gaan, maar het is voor de betrokkenen fijn om samen een uitgestippelde route te kunnen volgen. Een route die, zoals is aangegeven, niet dichtgetimmerd is, maar als leidraad dient waarlangs men samen op weg kan om de gewenste doelen door middel van (niet statisch vastgelegde) uitvoeringsprogramma’s te bereiken. Verheugend is ook te constateren dat de gemeente bij het ontwikkelen van beleid uitgaat van een “integrale aanpak” en het zoeken van “verbindingen”. Op beide terreinen is zeker nog winst te behalen. Er gebeurt veel op Texel maar een “integrale aanpak” en het zoeken van “verbinding” is daarbij nog niet altijd een vanzelfsprekendheid.” Tevens geeft de Adviesraad enkele aandachtspunten mee: • Nuancering van een aantal uitspraken op het gebied van eigen kracht, het hebben van regie als inwoner en het verbeteren van de kwaliteit van leven: toevoegingen als ‘indien/daar waar mogelijk’, ‘daar waar nodig’ of ‘zoveel mogelijk’ houden meer rekening met de mogelijkheden en behoeften van inwoners. • Laat de term ‘IJslands model’ los en wijzig deze in een benaming die meer past bij het eiland Texel. Om zo te zorgen voor bredere bekendheid en draagvlak. • Het advies is om over te gaan tot het formuleren van een “lokaal preventieakkoord”.

Dit akkoord kan dan dienen als een paraplu waaronder alle activiteiten op het gebied van een gezonde leefstijl een plek krijgen, en zo verbinding en integraliteit versterken.

•

Coalitie Positieve Gezondheid Texel/ Coöperatie Kern Gezond Texel (i.o.)

“Mooi dat er vanuit een lange termijn perspectief en leidende principes wordt gewerkt. We zien hierin veel terug van het gedachtegoed van Positieve Gezondheid en de ambities uit het programma Gezond Texel 2030. Ook goed om te lezen dat de gemeente aankondigt in de uitvoeringsprogramma’s een intensievere samenwerking met lokale zorg- en welzijnspartners én inwoners te willen aangaan. (…) Ons advies aan de gemeente is het Programma Gezond Texel 2030 explicieter te (h)erkennen als leidraad ‘voor en door Texel’ op weg naar meer gezondheid. (…) In het programma Gezond Texel 2030 is door deze Coalitie een integrale 1/3

aanpak ontwikkeld die in een aantal jaar op Texel moet leiden tot veerkrachtige gemeenschappen en vitale inwoners.” De volgende aandachtspunten worden hierbij meegegeven: • Niet alle ambities in de visie vallen onder de regie, en daarmee invloedssfeer, van de gemeente. Voor volwassenen en ouderen is samenwerking met de Zorgverzekeraar, het Zorgkantoor en de veldpartijen, die daardoor worden gefinancierd, noodzakelijk om tot integrale aanpak te komen. • De maatschappelijke partners zijn niet betrokken geweest bij de evaluatie. Dit levert een kwetsbaarheid op in de uitvoering van de visienotitie, omdat de aandachtspunten vanuit de evaluatie niet breed getoetst zijn. Daardoor kan er sprake zijn van een vernauwde zienswijze die niet wordt gedragen door de partijen uit het veld. Dit verdient aandacht bij de uitwerking van de visie in de uitvoeringsprogramma’s. • Bij het benoemen van de opgaven ontbreekt nog een analyse van de knelpunten per cluster. Dit wordt gezien als een belangrijke te nemen stap bij het komen tot de uitvoeringspgrogramma’s.

•

Texel Samen Beter

“Wat je ziet is dat veel in behapbare stukken is opgeknipt. Voor de uitvoering begrijpelijk. Ook Positieve gezondheid en het project Gezond Texel 2030 heeft z’n positie. En dat terwijl het project Gezond Texel 2030 juist een integrale aanpak voorstaat. Of je het nu hebt over jongeren dan wel ouderen, gezondheid of preventie, kosten of investeringen, juist een integrale aanpak is dan nodig.” Texel Samen Beter heeft aangegeven graag bij te dragen aan het bewaken van de samenhang en integraliteit.

•

Stichting Texels Welzijn

“Als het gaat om het hogere streefdoel van bijdragen aan de leefkwaliteit en gezondheid van Texelaars meen ik dat je als gemeente en -publieke- hulp en zorgaanbieders vooral randvoorwaardelijk actief kunt zijn. (…) Als we werkelijk gelijke kansen willen voor de Texelaars op het gebied van welzijn en gezondheid, zoals benoemd in de conceptvisie, dan ligt er dus de grote opgave om deze in onze samenleving ingesleten diepere ongelijkheid daadwerkelijk te verminderen. (…) Daarnaast is het voor de houdbaarheid van ons hulp- en zorgstelsel van belang dat we het beroep daarop waar het kan zoveel mogelijk proberen te voorkomen. Dat kan op de eerste plaats door vroegsignalering en vroegopvang van mogelijke knelpunten (‘reactieve preventie’). En voor een deel, maar veelal veel lastiger, via gedragsverandering van mensen naar een gezondere leefwijze (‘proactieve preventie’).” Enkele aandachtspunten die Texels Welzijn hierbij mee geeft: • Een belangrijke en zorgelijke ontwikkeling is de gelijktijdige sterke veroudering, ontgroening en krimp die zich bij ongewijzigd beleid op Texel voordoet. Dat betekent dat we meer dan elders in elk geval hard verder moeten werken aan een blijvend werkbare ouderenzorg – met voldoende gekwalificeerde medewerkers - en leefbaarheid op het eiland.

• Het sociaal domein kent opgaven die voortkomen vanuit wet- en regelgeving (regelgestuurde opgaven), maar ook opgaven die direct voortkomen uit vragen van de inwoners van Texel zelf. Goed beleid in het sociaal domein slaat bruggen tussen regel- en vraaggestuurde opgaven. • Naast de samenwerking binnen de organisaties van de verschillende betrokkenen is ook samenwerking tussen hen, in effectieve welzijns- en zorgnetwerken gericht op Texel, van groot belang.

•

Young4Ever

“Er staat in de visie dat er een breed en toegankelijk aanbod aan activiteiten op gebied van sport en cultuur moet komen. Niet alle soorten activiteiten vallen onder die 2 kopjes. Er zijn ook recreatieve, educatieve, 2/3

ontspanning en ontmoetingsactiviteiten die ook bijdragen aan het vergroten van het welzijn van de bewoners op Texel.” Young4Ever geeft in hun reactie aan zich achter de visie te kunnen scharen, en vraagt aandacht voor de volgende onderwerpen: • Meer aandacht voor integraal werken. De ervaring is nog te vaak dat mensen op hun eigen ‘eilandje’ zitten. De oproep is om dit in de uitvoeringsprogramma’s en de subsidieafspraken (BCF) beter te borgen. • Sommige partijen / partners worden expliciet genoemd in het stuk, andere niet. Terwijl ook zij de komende jaren een belangrijke rol spelen en er bijvoorbeeld nieuwe subsidieafspraken gemaakt moeten worden. Het verzoek is daar aandacht voor te hebben.

•

Sportstichting Texel

“Met het uitbrengen van een visie op het sociaal domein wordt een eerste belangrijke stap gezet om, samen met alle direct betrokkenen, te komen tot een breed gedragen beleid. (…) Door het kiezen voor een integrale aanpak en door elkaar “op te zoeken” kan er een samenhangend “beweeg-, sport-gezondheids- en preventie klimaat” ontstaan. Verbinding zoeken tussen het gezondheidsdomein en sport- en beweegdomein is hierin een belangrijke factor. Er zijn al verschillende sport- en zorgaanbieders (o.a. Sportstichting Texel), die op eigen initiatief of op projectbasis zijn gestart met sport voor één een of meer specifieke kwetsbare doelgroepen.” De Sportstichting adviseert de gemeente het volgende: • Er gebeurt al veel op Texel, maar (te) veel zaken lopen langs elkaar heen. Het advies is dan ook om eerst in kaart te brengen welke initiatieven en projecten er al binnen de gemeente Texel zijn op het gebied van sport & sociaal domein, hoe dit loopt en wie er bij betrokken zijn. Op basis daarvan kunnen duidelijke, realistische en gedragen uitvoeringsplannen worden opgesteld. • Daarvoor is het belangrijk dat betrokken partnets met elkaar om tafel gaan en bereid zijn om over eigen schuttingen heen te kijken. En waarbij draagvlak verkregen wordt door te praten mét de doelgroepen in plaats van over de doelgroepen.

• Tevens geven ze als aandachtspunt mee dat we moeten oppassen voor te hoge ambities; het is belangrijk realistisch te blijven en zo samen doelen te bereiken. De Sportstichting heeft tevens een eerste voorstel gedaan hoe sport en het sociaal domein elkaar kunnen versterken. Dit wordt betrokken bij de totstandkoming van de uitvoeringsprogramma’s.

•

Tot slot

Alle partijen die we nu om een reactie hebben gevraagd willen graag actief bijdragen aan het tot stand komen van de uitvoeringsprogramma’s (en de daadwerkelijke uitvoering daarvan). In sommige reacties – zoals de Sportstichting en Stichting Texels Welzijn – wordt hier al inhoudelijk op in gegaan. Een mooie start voor het vervolgtraject. Natuurlijk zijn er nog veel andere partijen actief binnen het brede veld van zorg en welzijn op Texel. Ook die partijen zullen we nadrukkelijk uitnodigen om een rol bij het vervolg.

3/3

7 GGD HN eerste begrotingswijziging 2021 1 Dossier 384 voorblad.pdf

Raadscommissie Dossiernummer

384

Extern Zaak ID

2909734

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

3 februari 2021

Agendapunt

7

Omschrijving

GGD HN eerste begrotingswijziging 2021

Organisatieonderdeel

Beleid & Vergunningen

Portefeuillehouder

R. van de Belt

Aanleiding

Overig

Bijlagen Advies - 1e begrotingswijziging 2021 GGD HN Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief 1e begrotingswijziging 2021 GGD HN 1.0 Bijlage 2 - 1e Begrotingswijziging 2021 GGD Hollands Noorden 3.0 Bijlage 3 - RRN advies 1e begrotingswijziging 2021 GGD Hollands Noorden Concept-raadsbesluit - 1e begrotingswijziging 2021 GGD HN Geagendeerd

Vergaderdatum

B&W

12 januari 2021

Raadscommissie

3 februari 2021

Raadsvergadering

17 februari 2021

Toelichting Het Dagelijks Bestuur van de GGD (DB) heeft de 1e begrotingswijziging 2021 aan de gemeenten gepresenteerd. De 1e begrotingswijziging leidt tot een tekort van € 545.000 (€ 250.000 voor de JGZ en € 295.000,- voor informatiebeveiliging) in 2021 voor de GGD. De gemeenten kunnen een zienswijze indienen. Regionaal is de afspraak om dat gezamenlijk te doen via de RRN. Voorgesteld wordt om dit in 2021 te dekken uit de algemene reserve van de GGD. Hierdoor leidt dit niet tot een wijziging van de deelnemersbijdrage van gemeenten. Daarmee heeft dit ook geen (directe) financiële gevolgen voor gemeenten. Met de doorontwikkeling van de JGZ streeft de GGD naar een goede aansluiting op de wensen en behoeften van klanten, medewerkers en gemeenten om kinderen gezond te laten opgroeien. Voor de doorontwikkeling JGZ is er tijdelijk meer personeel nodig om beter aan te sluiten op de veranderende behoeften. De informatiebeveiliging en privacybescherming van de GGD voldoen niet aan de aangescherpte regelgeving. Het basisniveau van informatiebeveiliging moet op orde worden gebracht om onder andere veiligheidslekken (misbruik/diefstal/verlies van data) te voorkomen.

De algemene reserve bedraagt momenteel € 1.066.000 en zit daarmee op het maximum van 2,5% van het begrotingstotaal. Door deze wijziging neemt de reserve met ongeveer de helft af. Daarmee heeft de GGD minder weerstandsvermogen om toekomstige risico’s op te vangen. Hierdoor is besloten om het financieel herstelplan weer van toepassing te verklaren. Voorgesteld besluit 1. de wijzigingen te ondersteunen;

2. het voorstel om een bedrag van € 545.000,- ten laste te brengen van de algemene reserve van de GGD te ondersteunen;

3. de GGD te verzoeken vooralsnog om met ingang van 2022 binnen de begroting dekking te vinden voor de structurele lasten voor informatiebeveiliging en privacybescherming en hierbij te onderbouwen waarom dit wel/ niet lukt;

4. de GGD te verzoeken om de aanpak van informatiebeveiliging en privacybescherming en de doorontwikkeling JGZ te monitoren en actief te informeren over de voortgang. Privacybescherming dient niet strikter te worden toegepast dan de wet- en

regelgeving voorschrijven, zodat de informatiepositie van gemeenten zo sterk mogelijk blijft;

5. de GGD te verzoeken om haar algemene reserve opnieuw op te bouwen conform het financieel herstelplan 2018 om risico’s, indien zij optreden, te kunnen opvangen.

1 Advies - 1e begrotingswijziging 2021 GGD HN

Advies

1

1e begrotingswijziging 2021 GGD Hollands Noorden Doelenboom Programma

2

Zorg voor elkaar, veiligheid op orde

Maatschappelijk doel

2.5.

Texelse jeugd veilig en gezond op laten groeien

Beleidsdoel

2.5.1

Jeugd ontwikkelkansen bieden