Agendabundel

maar ik vind hem toch belangrijk. -Dat kan ik me voorstellen. Ik kan me ook voorstellen dat die vraag niet in één keer beantwoord kan worden. Ik geef toch de heer Hooijschuur nog even de gelegenheid. Dat is een goeie, heer Albers. Onder schooltijd is de school aansprakelijk, maar daarna is het natuurlijk een openbare speelplaats. Ik weet niet hoe dat juridisch zit. Dat zal ik moeten uitzoeken. Ik neem dat je zelf aansprakelijk bent, Voorzitter raadscommissie

maar ik kan het even navragen bij de mensen. Gastspreker

Het wordt toch beantwoord door de heren Stobbe. Ik geef u de gelegenheid, heer Stobbe. Het gaat heel erg over de eigenaar van de grond. Die is aansprakelijk, ongeacht of het onder of buiten schooltijd is. Het heeft ook te maken met de openbaarheid van de locatie. Het maakt niet uit van wie de toestellen zijn. Het gaat om het grondeigendom. Diegene is er verantwoordelijk voor als er iets misgaat. Ongeacht wanneer dat is. Het wel of niet overnemen van een deel van de toestellen heeft daar geen invloed op. Sterker nog, dit zou eerder het pleidooi versterken om te zorgen dat het op het schoolplein in goede staat verkeert. Voorzitter raadscommissie

Je weet dat er buiten schooltijd ook gespeeld wordt zonder dat er toezicht is. -Dank u wel. We zitten nog steeds in vragenrond, maar ik zie geen vragen meer. Dan gaan we naar de inhoudelijke behandeling. Ik ga even een rondje maken. Mevrouw Visser, u bent de enige. Anneke Visser-Veltkamp

De rest komt straks nog in de rebound. Mevrouw Visser, ga uw gang. Er is ook al heel veel gezegd. Naar aanleiding van een zin in het bestuurlijk advies dat de huidige speelplekken ook goed toegankelijk zijn voor mindervaliden vroeg ik me af of het gaat om de speelterreinen of om de speeltoestellen. Ik heb die vraag aan SIGT gesteld en daar kreeg ik een heel duidelijk antwoord op. Een deel van het antwoord zou ik graag voor willen lezen. Dit bevat namelijk mijn antwoord. Er wordt ook heel positief gesproken over het contact met de contactpersoon van de gemeente Texel. Ik wil die positieve woorden niet voor mezelf houden. Er wordt ook één en ander gezegd over dat de diversiteit van de speeltoestellen verbeterd kan worden, wat ook in het bestuurlijk advies wordt benoemd. Vanaf de voorzitter van SIGT: "Op Texel zijn de huidige speeltuinen in grote mate toegankelijk, maar er zijn enkele aandachtspunten. Het is belangrijk dat het gras goed wordt gemaaid. Dat het speelterrein vlak is, of toegankelijk is via een oprit en dat er onder de speeltoestellen geen zand of houtsnippers liggen, met uitzondering van geperste snippers. Wij hebben een goed contact met de gemeentelijke contactpersoon die verantwoordelijk is voor de speeltuinen. Wanneer er nieuwe toestellen worden geplaatst, wordt er vaak met ons overlegd om de toegankelijkheid te waarborgen.

Wij zijn echter van mening dat een speeltuin niet per se toegankelijk hoeft te zijn. Een speeltuin mag immers een uitdaging bieden. Dit helpt kinderen met een beperking om al op jonge leeftijd te leren omgaan met obstakels. Daarnaast kunnen wij ons vinden in de algemene opmerkingen over de speelvoorzieningen. Wel zouden we graag meer speeltoestellen zien die het rollenspel stimuleren. Zoals bijvoorbeeld een winkeltje of een boter, kaas en eieren spel." Voorzitter raadscommissie

Dit wilde ik meegeven. Tot zover. -Dank u wel, Niels Rutten

mevrouw Visser. De heer Rutten. -Dank u, voorzitter. In grote lijnen denken wij dat er een mooi voorstel ligt. We vinden het ook een prima idee om een deel van het beheer van de schoolpleinen bij de gemeenten te brengen. Ze vervullen immers een belangrijke rol. We zijn vooral blij om te lezen dat de kinderen blij zijn met de speelvoorzieningen. Er is in de afgelopen jaren best geïnvesteerd in de jeugd in de vorm van het Thijssehuis en in de vorm van sportfaciliteiten. We zien geen reden om deze investering niet te doen, omdat er dan ook buiten Den Burg wordt geïnvesteerd in voorzieningen. We vragen ons alleen af, of we niet nog iets extra's willen toevoegen. Bijvoorbeeld die toestellen voor ouderen om aan hun conditie te werken. Of iets meer voor de mindervaliden zoals de voorbeelden die genoemd werden. Aan de andere kant wordt er nu al in het voorgestelde ambitieniveau gezegd dat er een extra fte nodig is. We krijgen van het college ook al regelmatig een winstwaarschuwing. We denken dat het al een uitdaging wordt om die vacature te vervullen. Voorzitter raadscommissie

Wij gaan er dus nog eens goed over nadenken of en wat wij willen toevoegen. -U hoeft pas over twee weken een besluit te nemen, meneer Rutten. U heeft nog even tijd. Cees Hoogerheide

Inhoudelijk de heer Hoogerheide, Texels Belang. Dank u wel, voorzitter. Bij ons in De Mars zijn heel veel fantastische speeltuintjes. Het toezicht is bijna gewaarborgd door de bewoners eromheen. Hoe kan je het zo mooi hebben? De enige vraag die bij ons in de steunfractie toch naar boven kwam, is: het gras is hier en daar wel wat te lang. Voorzitter raadscommissie

Graag zouden wij daar graag wat meer aandacht voor willen hebben. Dank u wel. Ik kijk nog rond voor het inhoudelijke deel. Anders ga ik hem afsluiten. Ik ga hem afsluiten. Dan gaan we door. Ik wil in ieder geval de heer Stobbe bedanken voor zijn inbreng. Ik weet niet of u de laatste boot nog moet halen? Daar heeft u nog ruim tijd voor. Ik snap dat u op Texel verblijft. Moeten we hier een hamerstuk of een bespreekstuk van maken? Hamerstuk. Ik vraag hamerstuk of bespreekstuk. Als links bespreekt dan doen we een bespreekstuk. Wij doen een bespreekstuk. Dan gaan we naar punt 6.

6 Actualisatie archeologische beleidskaart Voorzitter raadscommissie

Dat is de actualisatie van de archeologische beleidskaart. Mag ik een beetje rust in de zaal? Archeologie West-Friesland heeft voor de gemeente Texel een geactualiseerde archeologische beleidskaart ontwikkeld. De oude beleidskaart werd in 2013 vastgesteld en die is toe aan vervanging. De Omgevingswet vraagt om een betere onderbouwing van die archeologische waarde en verwachtingen. Op basis van nieuwe fondsen en inzichten en andere kaartmateriaal is nu een nauwkeurigere kaart vervaardigd. Delen van het oude land van Texel konden versoepeld worden en hier geldt nu veelal een vrijstelling van 1.000 vierkante meter in plaats van 100 vierkante meter. Bovendien zijn de dorpskernen begrensd. Hierdoor is de nieuwe kaart nog preciezer. De bufferzone gaat van 50 meter naar een bufferzone passend bij het perceel niveau. Daarnaast worden cultuurhistorische elementen die raakvlakken hebben met de archeologie, opnieuw beschermd. Eerder waren deze elementen vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Eerste termijn. Wie heeft hier vragen over aan het college? Ik noteer het even. Dat is de heer Soyer, de heer Rutten en de heer Lely. Henry Soyer

De heer Soyer. -Dank u wel, voorzitter. Ik heb een hele praktische vraag. Met dit voorstel heb ik ook natuurlijk gekeken naar ons geoportaal. Toen kon ik de oude archiefkaart niet vinden. Toen had ik de vraag van: wordt deze archeologische beleidskaart Remko van de Belt

toegevoegd aan het geoportaal van de gemeente? Meneer Van de Belt. -Daar ga ik voetstoots vanuit. Hij is nog niet vastgesteld, dus daar is die natuurlijk nog niet te vinden. Ik begrijp dat u de oude niet kon vinden. Voorzitter raadscommissie

Ik ga ervan uit dat dit een laag wordt in het geoportaal. Niels Rutten

De heer Rutten. -Dank u, voorzitter. Het is nu 2024 en we actualiseren de archeologische kaart. De vorige is in 2013 vastgesteld en in 2012 gemaakt. Er zit best een tijd tussen. Je kunt soms onverwachte vondsten

tegenkomen. Wij vragen ons af of die kaart niet meer een levend document kan worden dat je ook bijwerkt op basis van nieuwe vondsten of nieuwe inzichten die in de tussentijd komen? Als we één keer in de tien, vijftien jaar gaan updaten, kunnen we best veel missen, waarvan we in de tussentijd denken: dat was toch best belangrijk. Wij lezen dat er nu vooral is gekeken naar kaartmateriaal en vondsten. Is er ook gebruik gemaakt van moderne techniek? Bijvoorbeeld van drones om in te schatten waar de kans Voorzitter raadscommissie

op vondsten groter is? -De heer Van Remko van de Belt

de Belt. Dank u wel, voorzitter. Of de kaart een levend document kan worden, vind ik wel een ingewikkelde. Zodra je deze kaart vaststelt hebben vooral de perceeleigenaren dan rechten of plichten. Als je die heel erg dynamisch maakt, dan wordt het voor een eigenaar van een stuk grond wel ingewikkeld om daarop te kunnen sturen. Dat geldt, denk ik, ook voor de gemeente. Ik zou voor u nog even kunnen nagaan in hoeverre er een bepaalde dynamiek in zit gedurende de loop van tijd. Ik vermoed dat we hem gewoon af en toe vaststellen, dat die dan een X-aantal jaar doorloopt en dat we hem opnieuw vaststellen. Ik ben het met u eens dat het wel een tijd geleden is. Tussen nu en de huidige kaart zit op zijn minst twaalf jaar. Laat staan dat die nog straks echt rechten heeft. Hij moet natuurlijk vastgelegd worden in het omgevingsplan. Dan is die pas helemaal afgedekt. Of er gebruik wordt gemaakt van drones bij het archeologisch onderzoek? Voor zover ik weet, momenteel niet. De basis waarop deze kaart is gemaakt is de kennis van iedereen die verstand heeft van wat er hier gebeurd is Voorzitter raadscommissie

in de afgelopen jaren en wat er potentieel in de bodem zit. Is dat voldoende, heer Rutten? Nils Lely

Ja. De heer Lely. -Dank u wel, voorzitter. Uw laatste zin ging over het opnieuw beschermen van de cultuurhistorische elementen die raakvlakken hebben met de archeologie. Eerder waren deze elementen vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Onder andere dijken en fortificaties worden nu ook weer meegenomen. Zijn er verstoringen uit het verleden Remko van de Belt

bekend van deze dijkjes en aanverwante dingen die schade hebben opgeleverd? -De heer Van de Belt. Dank u wel, voorzitter. Deze vraag is een onderdeel van de reeks schriftelijke vragen die u ook heeft gesteld. Die vraag wordt nog verder uitgezocht, maar eentje is heel helder. In 1922 is de Fort De Schans gedeeltelijk afgegraven om een dijk te verzwaren. Er is dus wel eens wat gebeurt Henry Soyer

in dit soort stukken. -De heer Soyer. Dank u, voorzitter. Ik had nog een opmerking over de groeiende kaart en het bijstellen van de kaart. Op het moment dat je wat wilt en je zit in het een gebied, dan volgt er eerst een quickscan. Dan wordt alle informatie die vanaf het moment van vaststelling tot het moment van aanvragen, meegenomen. Voorzitter raadscommissie

Het is niet zo dat die kaart volledig statisch is. Dank. Dat was inderdaad een opmerking. Wie wil inhoudelijk reageren? Cees Hoogerheide

De heer Hoogerheide. -Dank u wel, voorzitter. Ik heb de kop zojuist nog een keer gelezen. Toen schoot mij iets te binnen. In Texel waren er een flink aantal amateurarcheologen. Sinds kort is de heer van Noord ons ontvallen. Daar wilde ik even bij stilstaan. Nils Lely

Verder is het voor mij een hamerstuk. -Dank u wel. De heer Lely. Dank u wel, voorzitter. Archeologie is ook een stuk voor je geschiedenis. Zoals u weet ben ik daar groot fan van. Op Texel vinden we af en toe nog prachtige voorwerpen, afdrukken die ook in de krant nog uitgebreid beschreven worden. Het moet echter wel in de omgeving werkbaar blijven voor de burgers. Als ik dit stuk even in het kort bekijk, dan wordt het makkelijker, duidelijker en ook waar mogelijk goedkoper voor de burgers. Het is in onze optiek goed dat het zo wordt vastgesteld. Dank u. Henry Soyer

Dank u wel voor de bijdrage, meneer Lely. Anderen? De heer Soyer. Dank u wel, voorzitter. Allereerst mijn complimenten voor het goed geschreven stuk. Het is voor iedere geïnteresseerde goed leesbaar en dat laat duidelijk de ontstaansgeschiedenis van de bewoning op Texel zien. Plekken die in het verleden bewoond werden en nu niet meer en omgekeerd. Hierdoor wordt het ook veel duidelijker waarom welke delen van Tessa een hogere of lagere archeologische waarde of verwachting hebben. Dat is nu juist de eis die de Omgevingswet stelt aan het beleid. Nieuw, maar wel belangrijk is het uitgangspunt. Laat het bodemarchief met rust als het kan. Ga pas onderzoeken en graven als het niet anders kan. Tevens wordt het voor aanvragers van een omgevingsvergunning makkelijker, omdat de vrijstellingsgrenzen voor een deel verruimd worden. Ze worden in op personeelsniveau, inclusief de variabele bufferzones, duidelijk gemaakt. Wij zijn dus blij met deze nieuwe kaart Voorzitter raadscommissie

en hopen dat die zeker weer elf jaar rust geeft. Wij steunen dus het voorstel. Dank u. -Dank u wel. Nog anderen? Dan ga ik een vraag stellen. Wordt dit een bespreekstuk of een hamerstuk? Een hamerstuk. We maken er een hamerstuk van.

7 Beheerplan onderhoud gemeentelijke gebouwen Voorzitter raadscommissie

Dan gaan we over naar agendapunt 7. Dat is het beheerplan Onderhoud Gemeentelijke Gebouwen. In 2017 is de nota Onderhoud Gemeentelijke Gebouwen vastgesteld. Hierin is bepaald dat vijfjaarlijks wordt geëvalueerd op de volgende onderwerpen: het te sparen bedrag, de stand van de voorzieningen en de uitgave van de afgelopen vijf jaar. Dit beheerplan bevat deze evaluatie en stelt kaders vast voor de komende vijf jaar. In 2021 is door de raad de Transitievisie Warmte gemeente Texel vastgesteld. Hierin is de gemeentelijke doelstelling beschreven dat in 2035 alle gemeentelijke panden van het aardgas af zijn. Deze doelstelling is verwerkt in de onderhoudsplanning. Met gebouwen die minimaal een energielabel A hebben, is deze doelstelling goed haalbaar. Op de natuurlijke vervangingsmomenten worden de cv-ketels vervangen voor een warmtepomp. We gaan weer de eerste ronde doen en dat is de vragenronde. Wie heeft er vragen over dit onderwerp? De heer Ferry Zegel

Zegel. -Dank u, voorzitter. We hebben schriften ook een aantal vragen gesteld. Dank voor de heldere beantwoording. We hebben daar een vervolgvraag op, waarvan ik denk dat die op dit moment best even kan. We hebben gevraagd naar de reden voor extra verduurzamingsmaatregelen voor onze ambitie om in 2035 gemeentelijke gebouwen verduurzamen en van het gas af te hebben. In de beantwoording wordt aangegeven dat het gasloos maken door de cv-ketel te vervangen door warmtepompen, gebeurt. Er wordt in de beantwoording ook ingegaan op het verder vergroten van eigen stroom opwekking en het nog verder verhogen van de isolatiewaarde. Daarin wordt gezegd dat deze kosten niet betaald kunnen worden vanuit de onderhoudsvoorziening. Die moeten gezien worden als een aparte investering. Wij vroegen ons af of deze zaken voor gemeentelijke gebouwen via de begroting naar de raad komen, of dat dit als apart voorstel Voorzitter raadscommissie

aan de raad wordt voorgelegd. -Ik kijk naar de heer Hooijschuur. Cees Hooijschuur

Die is van beide markten thuis. Zowel van deze gebouwen als van de financiën. -Zeker. Dat is een goede vraag. Die vraag hebben we langs zien komen. Dat was het antwoord wat erop komt. In feite sparen wij met gebouwenbeheer. Dat heeft u gezien. Om de 40 jaar wordt er groot onderhoud gepleegd. Als we dat versneld willen invoeren, dan moeten we extra geld aanvragen bij de raad. Dat is het antwoord. Als wij voor volgend jaar versneld een gaskachel willen vervangen, waarvoor we extra geld nodig hebben dat niet in de pot zit, dan moeten we het aanvragen bij de raad. Dat is een punt. Zoals u gezien heeft, zijn bijna al die labels A. De kachels die in die gebouwen hangen zijn vrij nieuw. Als je er nu een kachel uit haalt, is het zonde van de investering die je al gedaan hebt. We proberen dus zoveel mogelijk dingen te doen, maar als we extra geld nodig hebben voor een versnelling, Voorzitter raadscommissie

dan moeten we het aanvragen bij de raad. Dat klopt. U krijgt daar een apart voorstel voor langs. Ik ga even inventariseren. Mevrouw Van der Werf, de heer Polderman

Mariët van der Werf

en de heer Schuiringa. Mevrouw Van der Werf. Dank u, voorzitter. Het is misschien vragen naar de bekende weg. Er staat in het stuk: op de natuurlijke vervangingsmomenten worden de cv-ketels vervangen voor een warmtepomp. Is dat natuurlijke vervangingsmoment technisch of is het economisch? Cees Hooijschuur

De heer Hooijschuur. -Elk apparaat heeft een afschrijf volume. Voorzitter raadscommissie

Bij de kachel is het misschien tien, vijftien jaar. Als die afgeschreven is, dan wordt die vervangen. Edo Kooiman

De heer Polderman. -Dank u, voorzitter. Een warmtepomp is natuurlijk niet meer verplicht. Voorzitter raadscommissie

Vanaf 2026 zou die eigenlijk moeten. Nu hoeft dat niet meer. Cees Hooijschuur

Wordt er ook gekeken naar alternatieven? -De heer Hooijschuur. We nemen alles mee, ook alternatieven. Als er een andere mogelijkheid is, Voorzitter raadscommissie

waar het gunstiger is, zouden we het zeker overwegen. Jur Schuiringa

De heer Schuiringa. -Dank u, voorzitter. Als VVD hadden we een aantal vragen gesteld, maar de antwoorden stellen ons nog een beetje in onzekerheid. Bijvoorbeeld de Drijverschool in den Hoorn. Daar mocht wel €250.000,- in één keer afgeschreven worden als boekwaarde. Hoe zit het dan met de Thijsseschool? Die is toch ook gesloopt? Daar zit ook een boekwaarde. De CVO-school is verkocht en die wordt bij wijze van spreken ook afgeschreven. De Jozefschool is verkocht. Die is ook afgeschreven. We hebben jarenlang achterstallig onderhoud rustig laten zitten. De jaarlijkse kosten die daarvoor begroot waren, hebben in een fondsje gestopt. Ik kan het fondsje niet meer vinden. Daar zit een behoorlijk bedrag in. Dat is één. Het tweede. Zoals u zelf zegt, is de Molenkoog een lekkere gas slurper. U stelt zelf voor om daar versneld een investering te doen om het gasverbruik te verminderen. U zegt: ik kan er geen antwoord op geven, want ik weet niet wat de gasprijzen en de elektriciteitsprijzen doen in die tijd. Daar gaat het mij niet om. Als u een nieuw alternatief heeft, dan weet u of u al dan niet de hoeveelheid gas of het stroomgebruik kunt halveren. Dat is de inhoud van de vraag. Daar kregen we geen antwoord op. Dan had ik nog een dingetje. In de toekomst gaan we alle scholen in de Buitendorpen op een duurzame manier renoveren.

Als een school gerenoveerd is, krijgen we dan ook meteen een onderhoudsplan Voorzitter raadscommissie

met veel minder jaarlijkse kosten dan dat we nu hebben? Dank u. Cees Hooijschuur

Drie vragen. Ze waren vrij duidelijk, de heer Hooijschuur. Ga uw gang. De heer Schuiringa, over de scholen die geslopen worden. Ten eerste: de school in den Hoorn is gesloopt. Dat geld komt vrij. De Jozefschool en CVO worden meegenomen als het project opgestart wordt. Ik heb uit de stukken begrepen dat de Jozefschool gebouwd gaat worden. Dat komt naar u toe. Daar wordt ook in verwerkt wat de stand van zaken is van de reserve. Van de boekwaarde. Dat geldt ook voor de CVO als die daar aan toe is. Ze zijn nog niet gesloopt. Zoals u weet zijn ze verhuurd. We hoeven het er nu nog niet op te zetten. Over de scholen in de Buitendorpen is een tijdje geleden al gesproken. Om de 40 jaar moet er groot onderhoud gepleegd worden vanuit de gemeente. Als we groot onderhoud plegen, ga ik er vanuit dat het ook naar de raad komt om te zeggen wat we daar gaan doen Voorzitter raadscommissie

en hoe we het gaan doen. -Nog een vervolgvraag Jur Schuiringa

van de heer Schuiringa. -Ik ben het helemaal met u eens, de heer Hooijschuur. Alleen de Vrije School is ook gesloopt. Voorzitter raadscommissie

De Thijsseschool is ook gesloopt. Komen hier nu wel vrij? Of niet? Cees Hooijschuur

Die had u net niet genoemd. De heer Hooijschuur. Ga uw gang. De Vrije School is meegenomen in het bedrag wat we meegenomen hebben toen dat verkocht werd aan de Omring. Volgens mij is die daarin verwerkt. De Thijsseschool zit in het budget van het Thijssehuis. Volgens mij wordt die daarin verwerkt. Als die daar een vrijkomend geldbedrag heeft, wordt die verwerkt Voorzitter raadscommissie

in het hele Thijsse gebeuren. Volgens mij zijn ze zeker wel verwerkt Jur Schuiringa

in het geheel. -Nog een verduidelijkende vraag. De heer Schuiringa. -Ik begrijp u helemaal. Alleen gaan we dit soort bedragen, normaal gesproken via de algemene reserve terugbrengen, waarna die worden doorgezet. Nu wordt het handjeklap binnen de projecten. Bij ons zijn hierover geen bedragen bekend. Vandaar mijn vraag, Cees Hooijschuur

maar dat komt misschien wel schriftelijk. -Ik geef u daar schriftelijk antwoord op. Ferry Zegel

Waar het geldbedrag gebleven is. -De heer Zegel. Dank, voorzitter. Met dat schriftelijke antwoord is mijn vraag misschien ook beantwoord. Ik raak een beetje in de war van het gesprek tussen de portefeuillehouder en de heer Schuiringa. In het antwoord wat de VVD gekregen heeft, staat dat er geen geld vrijvalt voor de in hun vragen genoemde scholen, omdat er daar geen geld gereserveerd was. Als er geen geld gereserveerd is, kan het ook niet vrijvallen. De Drijverschool was daarop een uitzondering. Voor mij was dat volstrekt helder, tot u aan uw gesprek begon. Ik keek een beetje om me heen. Volgens mij delen meer raadsleden die verwarring nu. Voorzitter raadscommissie

Mocht dat anders worden, dan hoor ik dat graag in de beantwoording. Anders lijkt die mij overbodig. -Er wordt in ieder geval op teruggekomen. Linksom of rechtsom. Andere inhoudelijke vragen op dit punt? Ik noteer de heer Schuiringa. Jur Schuiringa

De heer Hercules. De heer Schuiringa. -Nog eventjes op de gas slurpende verwarmingen van de Molenkoog. Met een alternatief en met de bezuiniging. Als het mogelijk is. Cees Hooijschuur

Wat voor technieken? Als wij versneld van het gas afgaan, dan zullen we een voorstel bij de gemeenteraad neer moeten leggen. Dit is natuurlijk het gebouwenbeheer en de spaarstand die we hebben. Er is nu niet voor gespaard om dit er versneld af te halen. Dit gaat gewoon in de cyclus van de 40 jaar, waarvoor we het geld sparen. Dat nemen we dan mee. Als we sneller willen en er volgend jaar al vanaf willen omdat het veel gast verbruikt, dan moeten we een voorstel naar de raad brengen met wat de kosten daarvan zijn. Of het nu gaat om het alternatief Voorzitter raadscommissie

of een warmtepomp, dat maakt niet uit. -De heer Eric Hercules

Hercules. -Voorzitter. Dit vrij eenvoudige voorstel gaat niet over boekwaarden. Daar moeten we andere voorstellen voor krijgen. Die hebben we ook gehad bij alle diverse ontwikkelingen van de scholen die zijn afgebroken. Daar zijn de boekwaarden heel erg netjes in verwerkt. Het gaat ook niet over versnelde verduurzaming. We hebben met zijn allen al vastgesteld wanneer we willen gaan verduurzamen. Het stemt mij positief dat er hier toch diverse geluiden zijn om versneld van het gas af te gaan. Dat heeft natuurlijk twee kanten. Het heeft een klimaat kant, maar ook een portemonnee kant. We zullen dus gaan kijken of we daar werk van kunnen maken, maar dat valt buiten dit bestek. De samenvatting van dit stuk doet te weinig eer aan het stuk. Het gaat namelijk vrij goed met het onderhoud van onze tien gemeentelijke gebouwen. Ze hebben allemaal een groen label, behalve de OSG. Daar komt misschien nog een ander voorstel voor. In het algemeen kunnen we zeggen dat we zelfs structureel minder gaan uitgeven en dat er voldoende in de pot zit. Dat had ik wel in de samenvatting willen lezen, want voor een beheerplan is dat goed nieuws. Mijn verzoek

is dan ook dat duidelijk wordt gemaakt welke gebouwen we hebben. Of het onderhoud op orde is. Of we er voldoende reserve voor hebben. Of ze groen genoeg zijn. Dat is in dit geval allemaal zo, dus wij zijn daar vrij tevreden over. Het heeft ook te maken met een verbetertraject van raadsvoorstellen. Dat is niet alleen maar voor ons, maar ook voor de pers en voor het publiek. We hebben altijd meer ambitie, maar dit is niet de plek om die ambitie te laten zien. Wij zullen proberen te zoeken met andere partijen of er een beweging is naar meer ambitie. Naar eerder van het gas af zijn. In ieder geval complimenten Voorzitter raadscommissie

dat het financieel dik in orde is. -Dank u wel voor deze bijdrage, de heer Hercules. Anderen nog inhoudelijk hierover? Dan ga ik de kring rond. Is dit een bespreekstuk of een hamerstuk? iedereen kijkt naar beneden. Een hamerstuk. Dan maken we daar een hamerstuk van. Dan gaan we naar punt 8. Dat is Texel Robuust: strategie en uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Texel 2024-2028. Er is meer sprake van wateroverlast,

8 Texel Robuust - Strategie en uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Texel 2024-2028 Voorzitter raadscommissie

hitte, droogte en overstromingen. Volgens de meeste KNMI-scenario's en Delta scenario's zal de zeespiegel in 2100 in het meest gunstige geval alsnog met bijna een halve meter toenemen. Daarnaast wordt verwacht dat alle weersextremen alleen maar verder zullen toenemen. Deze gevolgen hebben impact op onze economie, gezondheid en veiligheid. Het is van groot belang dat Nederland zich aanpast aan deze veranderingen. Daarom is het in het Deltaprogramma 2021 opgenomen dat Nederland in 2050 klimaatrobuust moet zijn ingericht. Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk om Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te hebben ingericht. In deze uitvoeringsagenda worden de nationale en regionale ambities vertaald naar doeltreffende maatregelen waar lokaal invulling aan is gegeven. Om de gevolgen van hevige neerslag, langdurige droogte, extreme hitte en de kansen op overstromingen te minimaliseren en de waterveiligheid op orde te houden. Voorafgaand aan dit agendapunt Rikus Kieft

wil de heer Kieft nog een korte toelichting geven. De heer Kieft, ga uw gang. -Voorzitter, dank u wel. Als het goed is, komt er zo meteen een klein filmpje. Is dat niet goed? Nog even wachten, Richard. Het is een versneld samengevatte opname van een Texelse kunstenares, Marleen Bakker. Een kunstenares die zichzelf tijdens de cliffhanger in 2023 onder het thema 'grenzen verleggen' de vraag stelde: wat gebeurt er door de klimaatverandering? Wat betekent dat voor de grens tussen Texel en de zee? Zou ik als kunstenaar daar iets voor maken waardoor mensen gaan nadenken over wat er aan de hand zou kunnen zijn? Voorzitter raadscommissie

Als het filmpje tevoorschijn is getoverd? -U moet nog even doorpraten, heer Kieft. Daar wordt aan gewerkt. Dat is geen enkel probleem voor mij, voorzitter. Dan ga ik even verder. Het klimaatverhaal bestaat uit twee hoofdelementen. Kunnen we het nog verkleinen? Kunnen we het nog minder erg krijgen dan we nu denken dat het gaat worden? Dat noemen ze een klimaatmitigatie. Daar valt bijvoorbeeld het duurzaamheidsbeleid onder. Kunnen we minder fossiele brandstoffen gebruiken? Daarvoor starten wij deze week met het uitnodigen van 12.000 Texelaars voor het Inwonersberaad, die een deel van die vraag beantwoorden. Het andere deel is adaptatie. Er vanuit gaand dat het klimaat aan het veranderen is, moeten wij ons huis weer op orde proberen te brengen. Dan ga ik verder naar het filmpje. Dank u wel, voorzitter. [video 01:37:34 01:29:23] Rikus Kieft

Voorzitter. Ik liep zelf tegen dat grote schilderij aan. Ik was ontzettend verrast over welke gesprekken daar ontstonden. Wat zien we nou? Is het wel waar, wat we zien? Is het niet vertekend? Is het niet erger geworden? Het is de verbeelding van de kunstenaar die probeert mensen even te bepalen bij de vraagstukken van deze tijd. Klimaatadaptatie staat niet op zichzelf. Wij hadden gehoopt u op zijn minst een drietal documenten voor te kunnen leggen. De Klimaatadaptatie Uitvoeringsagenda, maar ook het beleidsplan Groene Infrastructuur en het Groen Beheerplan. Dat is om agendatechnische wat uit elkaar getrokken. Binnenkort komt ook de Integrale Waterveiligheid Strategie, die voor alle Waddeneilanden gemaakt is, op deze agenda. Dat heeft allemaal met elkaar te maken. Wat hier vanavond ter tafel ligt, krijgt uitwerking in andere documenten. Als u

naar het advies kijkt ziet u dat daar vijf raadsprogramma's op staan. Dit thema valt onder vijf raadsprogramma's. Het is ook intern een uitdaging tussen beleid en uitvoering en tussen afdelingen binnen beleid, om elkaar scherp te houden. Om te kijken wanneer we moeten ingrijpen. Nederland is na de Tweede Wereldoorlog wederopgebouwd. In ruimtelijke ordeningstermen praat men nu over een wederombouw van Nederland. Wij moeten het fundament van het huis waar we in wonen, klaarmaken voor de veranderingen die al begonnen zijn. Vandaar de naam. Het is robuust. Wij moeten dat fundament robuust maken. Het gaat dus over infrastructuur. Grijs, groen, blauw. Misschien ook wel rood, als je daar stroom en ICT even bij mag vermelden. De boodschap in dit document is niet iets wat we zelf verzonnen hebben. Dat is iets wat wij uit alle wetenschappelijke bureaus terugkrijgen. Wegkijken kost geld. Hoe eerder je bepaalde maatregelen neemt, hoe goedkoper het op de lange termijn is. Bij de komende programmabegroting zou er een discussie kunnen ontstaan over: als wij een bepaalde pot hebben voor onze infrastructuur, dan moeten wij misschien een stukje ervan reserveren voor groene investeringen en de investeringen in grijs wat temporiseren. Voorzitter raadscommissie

Dat is een politieke discussie, die straks op uw tafel komt. Daarmee wilde ik even de aftrap doen, voorzitter. Dank u wel, de heer Kieft. We gaan weer de gebruikelijke ronde doen. De vragenronde. Wie heeft er vragen? Ik noteer de heer Rutten, de heer Schuiringa, mevrouw Koot Eric Hercules

en de heer Hercules. Ik begin bij de laatste. De heer Hercules. Voorzitter, dank voor de inleiding van de wethouder. Dan is het weer erg lastig om naar gewoon feitelijke vraagjes toe te gaan. Zo hebben we de commissieronde nu eenmaal afgesproken, maar ik doe een pleidooi aan de raad en de commissie die daarover gaat. Zullen we dat wat minder straf gaan aanpak dan dat we pas in de tweede ronde inhoudelijk mogen worden? Daarom toch twee feitelijke vraagjes over het stuk zelf. Er worden in het stuk instrumenten genoemd die je kunt toepassen voor nieuwbouw om aan adaptatie voor klimaat te doen. Er zijn regels voor wat je mag bouwen, hoe je mag bouwen, waar je water moet aanleg en dergelijke. Is het ook mogelijk om voor bestaande bouw dat soort regels vast te stellen en die af te dwingen? Dat is vraag één. Ik noem een heel klein voorbeeldje: kun je het lichten van tegels lichten in je tuin verplichten? Dat is een heel klein voorbeeldje. De tweede vraag. Er wordt in de stukken ook gesproken over wateroverlast in de dorpskernen. Met name de Koog en Den Burg, In Den Burg hebben we dat ook regelmatig gezien. Die dorpskernen hebben geen prioritering gekregen bij de leefomgeving als het gaat over robuustheid voor wateroverlast. Klopt dat? Of heb ik dat niet goed gelezen? Voorzitter raadscommissie

Vindt de wethouder ook niet dat die dorpscentra wel geprioriteerd zou moeten worden? -Twee vragen, de heer Kieft. Rikus Kieft

Voorzitter. Instrumenten van nieuwbouw worden via vergunningverlening wel doorgevoerd. Voor instrumenten voor bestaande bouw geldt dat je, als iets eenmaal een vergunning heeft, moeilijk naderhand de vergunning voorwaarden aan kunt scherpen. Dat is niet mogelijk. U geeft als voorbeeld de tuinen. Dat is een heel ander verhaal, want dat kan weer wel. Je kan daar maatregelen voor nemen. Ik weet niet precies hoe dat heet. In één van de actiepunten staat dat we die maatregelen op een rij gaan zetten om te kijken waar we het dan moeten verankeren, als we dat willen. Dat is vraag één. Vraag twee gaat over wateroverlast in de dorpen. We hebben volgens mij nog onvoldoende scherp waar de grootste overlast is. Dat zal ongetwijfeld op basis van die kansenkaart geprioriteerd gegaan worden. Voorzitter raadscommissie

Daar komen we dan ook mee bij u terug. -De heer Jur Schuiringa

Schuiringa. -Dank u, voorzitter. Ik ben blij dat we in ieder geval een goede samenwerking hebben met zowel de Noordkop als met de andere Waddeneilanden. Dat we gewoon hetzelfde probleem met zijn allen centraal gaan proberen op te lossen. De heer Hercules zei net iets over de dorpskernen. Ik ben meer voor het buitengebied. We hebben deze winter het fenomeen gehad van onbegaanbare wegen, onbegaanbare parkeerplaatsen en bosdelen die onder water stonden. Normaal gesproken is de grondwaterstand binnen de bebouwde kom de verantwoordelijkheid van de gemeente. Buiten de bebouwde kom is dat de verantwoordelijkheid van het Hoogheemraadschap. Wat voor maatregelen heeft het Hoogheemraadschap aan Staatsbosbeheer of de gemeente opgelegd om voor bos en duinen een betere waterafvoer te gaan creëren? Het is op het moment namelijk een zootje. Dank u.

Rikus Kieft

De heer Kieft. -Voorzitter. Ik ken die maatregelen niet, Jur Schuiringa

maar we gaan dat eens even uitzoeken. -Misschien een voorbeeld, voorzitter. Waar ik in mijn carrière altijd naar het strand ging, heb je bij 't Turfveld en stukje verder de Biesbosch. Dat is een weilandje dat in deze periode van het jaar nog nooit onder water heeft gestaan. Ik heb er ook navraag gedaan naar gebruiken in het bos en duin en dergelijke. Staatsbosbeheer is 20 jaar geleden al gewaarschuwd. Let op, want uw waterafvoer deugt niet. Het wordt helemaal dicht gewaaid door stuifzand. daar is nooit iets aan gebeurd. Mijn collega hiernaast is er ook van op de hoogte. Ik denk dat er goed passende maatregelen genomen moeten worden om dit probleem, langs de hele tuin kant van Texel, in overleg met Rikus Kieft

het Hoogheemraadschap op te lossen. Dat is aan u. Dank u. De heer Kieft stak nog even het vingertje op. Hij wil hier nog even op reageren. De heer Kieft. Voorzitter. Ik wil de heer Schuiringa wel een winstwaarschuwing geven. Het wordt nooit meer zoals vroeger. We moeten wel samen afspreken hoe we dat dan goed kunnen managen en of dat mogelijk tot een ander gebruik leidt van bepaalde gebieden. Daar is die Groene Tafel die in het stuk genoemd wordt ook voor bedoeld. We moeten echt met alle gebruikers om tafel. We kunnen die regen die er valt, niet tegenhouden. We moeten een balans zoeken tussen hoe kunnen we het opvangen, vasthouden, bergen en afvoeren. De oude manier was afvoeren. We zullen ook in het kader van de waterbalans op het hele eiland, Voorzitter raadscommissie

echt nieuwe manieren moeten verzinnen om daar samen een goede formule voor te vinden. Dat is de winstwaarschuwing. Ik ga eerst even de andere vragen doen. Anders krijgen we hier een discussie met het college en je moet natuurlijk onderling met elkaar discussiëren. Veronne Koot

Ik ga het rijtje af. Mevrouw Koot. -Dank u, voorzitter. Mijn vraag ligt in het verlengde van de heer Schuiringa. Mijn vraag aan de wethouder is: wordt Staatsbosbeheer ook betrokken bij de agenda klimaatadaptatie? Dit om dezelfde redenen. De afgelopen winter hebben we gezien dat we op Texel met een volkomen onbegaanbaar bos zaten. Daarnaast waren er twee strandslagen die in de winter en in het voorjaar niet meer bereikbaar waren. Als we het met zijn allen hebben over de economie van het eiland en hoe we omgaan met de verhoogde neerslag, enzovoorts, dan lijkt me een gesprek met Staatsbosbeheer Rikus Kieft

heel erg gewenst. -De heer Kieft. Voorzitter raadscommissie

Volmondig ja, mevrouw Koot. Uiteraard, zou ik haast zeggen. Niels Rutten

De heer Rutten. -Dank u, voorzitter. Wij hebben de afgelopen week twee ontwikkelingen langs zien komen. Allereerst een rapport over het landijs op Antarctica, wat zich anders ontwikkelt dan gedacht en wat zou leiden tot een minder sterke zeespiegelstijging. Vanochtend hoorden we op de radio dat de minister van LVVN heeft aangekondigd dat het Nationaal Programma Landelijk Gebied komt te vervallen. Daarmee ook dus de basis voor het Provinciaal Programma Landelijk Gebied en het bijbehorende budget. Als actie 8 onder planning en acties noemt u het aan de slag gaan met het Lokaal Programma Landelijk Gebied. Wij vroegen ons af welke consequenties u voorziet voor uw agenda op basis van deze twee observaties. Dan hebben nog een aantal andere vragen. Stichting Zoete Toekomst en wateropslag, waterberging worden een aantal keren genoemd. Is er al iets van een evaluatie of een resultaat uit de pilots? Over hoe goed het werkt of wat ervan te verwachten is? We hebben ook eens bij andere gemeenten gekeken. We zijn al best wel wat beleidsstukken tegenkomen over klimaatadaptief bouwen en inrichten van de openbare ruimte. We vragen ons af in hoeverre u met deze agenda's het wiel opnieuw uitvindt. We hebben al een aantal nieuwbouwprojecten op stapel staan. De agenda hier loopt tot 2050. Het zou een gemiste kans zijn als we daar helemaal niets doen.

In hoeverre heeft u nog de ruimte om onder het motto 'beter goed gejat dan slecht bedacht', Voorzitter raadscommissie

toch nog eens bij andere gemeentes te shoppen? Rikus Kieft

Een aantal vragen, de heer Kieft. -Voorzitter, het rapport over het landijs ken ik zelf nog niet. Ik ga ervan uit dat dat verwerkt zal worden in de klimaatscenario's die het KNMI eens in de paar jaar actualiseert. Naar aanleiding van alle wetenschappelijke input die beschikbaar komt, gaan ze met 200 wetenschappers wereldwijd kijken welke conclusies wij daaraan moeten verbinden. De wetenschappelijke techniek is dat men elkaar de oren van het hoofd vraagt of het allemaal wel klopt wat je beweerd hebt. Ga er maar vanuit dat wat daar uit die consensus komt, waar is. Dat is één opmerking. Het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Het is natuurlijk ontzettend stom, wat die regering in den Haag gedaan heeft. Excuseer me voor het woord. Ze zetten alles weer op scherp en ze stellen het opnieuw verder uit. Volgende week dinsdag spreken wij als college met Gedeputeerde Staten. Die komt op bezoek in De Kop. Daar is ook gedebuteerde Jelle Beemsterboer van de BBB. Die heeft al namens een aantal provincies in den Haag gezegd: doe dat alsjeblieft niet. Schrap het niet. Wij zijn samen met onze boeren bezig met plannen om te zorgen dat wij ons bedrijf toekomstbestendig kunnen voortzetten. In die zin is het heel erg jammer. Ik ben heel erg benieuwd of de provincie Noord-Holland nu met de handjes over elkaar gaat zitten en zeggen van: het mag niet van den Haag, dus we doen het niet.

Of dat ze zeggen: wij vinden toch dat wij verstandig bezig waren, dus we kijken of we verder kunnen. Ik hoop dat we verder kunnen. Bij de opmaat naar dat Provinciaal Programma Landelijk Gebied is ook de lokale LTO betrokken. Het zou zonde zijn als die samenwerking die op gang komt, hierdoor weer gefrustreerd raakt. Dat is het antwoord op die opmerking. Stichting Zoete Toekomst. Volgens mij is de ondergrondse opslag van water om in droge tijden weer op te pompen zeker al geëvalueerd. Ik neem aan dat u zelf ook aan die rapporten kunt komen. Er waren twee plekken. Op de ene plek is het gelukt, op de andere plek niet. Met andere woorden: er is perspectief om het te doen. Het kost goud geld, maar er komt zeker vervolg op. Tot slot, voorzitter, klimaatadaptief bouwen. Dit staat vol van 'beter gejat dan zelf bedacht'. Dat geldt ook voor dit stuk. De heer Schuiringa zei het al. Dit is ook onderwerp van regionale samenwerking. Van die regionale strategie. We werken ook samen. Kleinere gemeentes als Texel kunnen de expertise niet allemaal in eigen huis kunnen halen. Daarom zijn we dolblij met die regionale samenwerking. Samen kunnen we meer. Dat geldt ook in de uitwisseling met de Waddeneilanden. We gaan we het zeker niet zelf uitvinden, Voorzitter raadscommissie

maar soms zullen we wel Texelse oplossingen bedenken. Daar gaan we dan ook trots op zijn. -Dank u wel. U hebt een vervolgvraag. U mag als laatste, heer Schuiringa. Niels Rutten

Er zijn er nog een paar voor u. De heer Rutten heeft nog een vervolgvraag. Ja. Die was ik in de eerste serie vragen vergeten. Voortbordurend op dat laatste punt. Deze agenda loopt tot 2050. De collegeperiode loopt 2026. Hoe gaat u borgen dat deze strategische agenda wel resultaten gaat opleveren Rikus Kieft

en dat die niet vastloopt of verzandt in overleg? De heer Kieft. -Volgens mij Voorzitter raadscommissie

moet u die vragen aan zichzelf stellen. -De heer Edo Kooiman

Polderman. -Dank u, voorzitter. Even een korte reactie op de heer Kieft over de winstwaarschuwing. Dat begrijp ik volkomen. Waar mijn collega op doelde, is dat het vooral gaat om nalatigheid. Als ik het zo mag noemen. Met nalatigheid bedoel ik onder andere dichtslibben, waardoor er geen afwatering meer mogelijk is. Nu was mijn vraag hierop: we hebben natuurlijk de Integrale Waterveiligheidsstrategie voor de Waddeneilanden die heel mooi heel veel zaken aangeven. Daarin staat bijvoorbeeld een Slufter die gevaarlijk kan worden. Waarbij er overstromingen kunnen plaatsvinden. We hebben het bos, waardoor de wegen niet meer begaanbaar zijn. Tot welk punt kunnen wij als gemeente zeggen: tot hier en niet verder? Er zijn zoveel partijen die daar over gaan. Die daar zeggenschap over hebben. Terwijl onze veiligheid in het geding is. Is er een bepaald moment Voorzitter raadscommissie

waarop de gemeente zegt: nu is er zoveel veiligheid in het geding, Rikus Kieft

dit gaan wij overnemen? Of kan dit niet? -De heer Kieft. Voorzitter, dit is een vraag naar aanleiding van het document wat u nog op tafel gaat krijgen ter bespreking. Ik wil liever niet nu het gras voor de voeten van de burgemeester wegmaaien. Onthoudt u de vraag voor dat moment. Uw eerste opmerking. Natuurlijk wordt

iedereen echt aan zijn jasje getrokken als we samen afspraken maken en er is sprake van nalatigheid. Daar mag u van uitgaan. Het is wel zaak dat we die afspraken samen echt eerst gemaakt hebben. Voorzitter raadscommissie

De tweede vraag misschien schriftelijk, de heer Polderman. Het is in een commissie, dus ik neem aan dat u daar wel een antwoord op wil. Astrid van de Wetering

Mevrouw Van de Wetering. -De meeste vragen zijn wel een beetje gesteld. Ik heb er eentje naar aanleiding van een antwoord dat de wethouder gaf aan de heer Hercules. Ik heb dat punt blijkbaar gemist in het stuk. We mogen een heleboel dingen wel verplichten in tuinen? Onttegelen bijvoorbeeld? Als ik hier even kijk naar de wettelijke verplichtingen voor een privéwoning, dan kunt u volgens mij niet zomaar dingen verplichten. Tenminste, niet volgens de zaken die ik op dit moment hier voor me heb staan op mijn iPad. U kunt het wel bij huurwoningen verplichten. U kunt het bij nieuwbouwwoningen meegeven als een eis voor de bouw van de woning, zodat de nieuwe eigenaar weet waar die aan begint. De vraag ging over bestaande woningen. Als het koopwoningen zijn, kunt u volgens mij niet zomaar Voorzitter raadscommissie

een huiseigenaar verplichten om tegels te wippen. Graag wat meer uitleg. -Mevrouw Van de Wetering twijfelt. Voorzitter. Er zijn volgens mij voorbeelden in den lande dat gemeenten op basis van waterbeleid en beheersing van de effecten van te veel water toch eisen kunnen stellen aan tuinen. Onderdeel daarvan kan zijn: wel of niet parkeerplaatsen. Als je parkeerplaatsen in je eigen tuin hebt, waterdoorlatende tegels. Daar zijn mogelijkheden voor. Jur Schuiringa

We komen er even schriftelijk op terug. -De heer Schuiringa. U wilde ook nog. Ja. Even terugkomend op mijn opmerking. Buiten de bebouwde kom, in het buitengebied is Hoogheemraadschap verantwoordelijk voor het grondwaterpeil. Ik hoop dat ze nu bij het afschouwen van de waterafvoeren, ook het gebied van strand, duinen, bos meenemen. Om dat gebied ook een keer goed af te schouwen. Dan kunnen passende maatregelen opgelegd worden aan Staatsbosbeheer waar zij aan moeten voldoen. Het is van de zotte dat het bos verzoop, terwijl het Hoogheemraadschap een week later op heel Texel het water niveau keurig in de hand had. Behalve in het bos en de duinen. Voorzitter raadscommissie

Als het afgeschouwd wordt, dan kan het misschien opgelost worden. Uw boodschap is duidelijk, heer Schuiringa. Anderen nog met vragen? Mevrouw Koot. Veronne Koot

Snel, dan nog. -Het is een begripsvraag. In het stuk schrijft u: in het meest gunstige geval alsnog met bijna een halve meter toenemen. Mijn vraag is hoe ik dit moet begrijpen. Begrijp ik nu goed dat het al zeker is dat het een halve meter meer wordt? Dat dat het meest gunstige is en dat het dus nog meer gaat worden? Kunt u mij dit even uitleggen? Rikus Kieft

De heer Kieft. -Voorzitter. De stijging van de zeespiegel is een probleem. Het meest gunstige geval is de minste stijging. Er zijn scenario's waarbij veel sterkere stijging wordt voorzien. Dit is de gunstigste situatie waarop we kunnen hopen. Als alle andere beleidsmaatregelen die men wereldwijd heeft afgesproken ook echt doorgevoerd gaan worden, dan zouden we bij die halve meter kunnen blijven steken. Veronne Koot

Waarschijnlijk wordt het meer. Zo moet u de formulering lezen. Als ik het goed begrijp, weten we al zeker dat de zeespiegel Rikus Kieft

een halve meter gaat stijgen. -Dat is wat de wetenschappers ons voorhouden. Met een hele hoop waarschuwing dat het naar alle waarschijnlijkheid wel meer zal zijn. Alle aannames zijn dat alle overheden het beleid wat Voorzitter raadscommissie

ze wereldwijd hebben afgesproken ook echt gaan uitvoeren. We weten hoe dat gaat. -We gaan langzaam over naar het inhoudelijke deel. Ik ga een rondje maken.

Jacquelien Dros

Mevrouw Dros, ga uw gang. -Dank u, voorzitter. We hadden een hele rits vragen gesteld waar we nog geen antwoord op hebben gehad. Dat begrijpen we, want het was relatief kort dag en er waren een hoop vragen waar ook wat uitzoekwerk op zit. Dat gaan we nog krijgen, denk ik. Daarom heb ik mijn vinger ook niet in de vorige ronde opgestoken. Wij zijn heel blij met deze strategie- en uitvoeringsagenda Texel Robuust. We realiseren ons dat het een onderdeel is van veel meer plannen. Zoals wethouder Kieft al zei. We zijn er trots op dat we zo'n mooie strategie- en uitvoeringsagenda hebben. Voorzitter raadscommissie

We hopen dat we daar mooie stappen mee kunnen maken. Eric Hercules

Dat is hem. -Dank u wel. De heer Hercules. Voorzitter, daar sluiten wij ons bij aan. We denken dat het goed is dat je goed voorbereid bent en dat je inzicht hebt in wat er kan gebeuren. Dat je je kunt voorbereiden op hoe je dat hier op Texel specifiek in de leefomgeving leefbaar kan houden. Dat Programma Landelijk Gebied kwam daarnet een paar keer over tafel. Het gaat over 25 miljard. Of dat wordt uitgeven of niet, onder meer aan de robuustheid van natuur en water. Het heeft een directe relatie met dit programma. Op Texel hebben wij al honderden miljoenen uitgegeven aan klimaatadaptatie. We hoorden niemand in 2017. Toen zijn hier als eerste van Nederland de dijken voltooid. Daar gingen die honderden miljoenen in. Dat waren geen honderden miljoenen. Ik overdrijf. Het was 70 miljoen voor veertien kilometer. De Prins Hendrikzanddijk tel ik dan niet mee. Dat kwam ergens anders vandaan. We hebben dus al enorm geïnvesteerd. Wij niet alleen. Den Haag heeft enorm veel geïnvesteerd. We zullen met zijn allen nog veel moeten investeren en op een andere manier omgaan met die zeespiegelstijging dan we tot nu toe hebben gedaan. Daarom denk ik dat het goed is dat er hier aandacht wordt besteed aan de vraag op welke actiepunten we ons kunnen richten. Dit is niet de laatste keer waar waarop we hierover zullen spreken.

We denken wel dat het een goed begin is, een goede inventarisatie Voorzitter raadscommissie

en een goede eerste strategische lijn. -Dank u wel, de heer Hercules. Niels Rutten

Anderen nog? De heer Rutten. -Dank u, voorzitter. Dat we met klimaatadaptatie aan de slag zullen moeten en daar een agenda voor moeten hebben, daar zijn we het als CDA mee eens. Er is een punt waar we moeite mee hebben en er is bij ons een grote zorg. Waar we moeite mee hebben hangt aan dat Lokaal Programma Landelijk Gebied. Daarin zegt u: wij gaan een overlegtafel beginnen om te werken aan de toekomst en de toekomstvisie voor de Texelse landbouw. Als wij met onze achterban spreken en de terreinbeheerders noemen waarmee u ook gaat praten, dan krijgen wij een litanie aan dingen over ons heen. Over de Nederlanden, dorpszicht, Waalenburg, pachtafspraken, andere afspraken, het gebiedsproces op De Hoge Berg. Wij vinden het heel ingewikkeld en heel lastig om uit te leggen aan onze achterban dat wij hier vertrouwen in uit gaan spreken. Dan wat we al benoemd hebben. De agenda heeft een lange looptijd tot 2050. Er komen zes onderzoeken, zestien overlegtafels en er komt één coördinerend ambtenaar. Er zijn heel veel partijen bij betrokken die hier ook allemaal hun tijd in moeten steken. We hebben ook al eerder een flinke ambitie neergelegd. Texel in 2020 energieneutraal, of zelfvoorzienend. Dat is niet helemaal gelukt. Wij maken ons ernstig zorgen over de uitvoerbaarheid van deze agenda. Of dit allemaal gaat lopen.

Of iedereen aan boord is, de tijd erin gaat steken die ervoor staat en of één ambtenaar dit allemaal kan coördineren. Dat dit niet verzandt in een eindeloze sessie van praten, goede bedoelingen en weinig echte actie. Eric Hercules

U moet het met elkaar doen, de heer Hercules. U mag reageren. Dat was niet echt een interruptie, maar wel een reactie op het CDA. Terecht, 2020 energieneutraal hebben we niet gehaald. We moeten natuurlijk wel de vinger naar onszelf wijzen. Uiteindelijk heeft de politiek de ballen niet gehad om de maatregelen te nemen die ervoor nodig waren. Daar was het doel heel erg duidelijk. Dat is hier minder duidelijk. We weten wel dat er een zeespiegelstijging aankomt. We weten dat er heftiger weer aankomt. Je kunt op allerlei manieren proberen om je daar in ieder geval voor te wapenen. Een echt klimaatrobuust nulpunt zullen we natuurlijk nooit bereiken. U zult wel met me eens zijn dat we er alles moeten doen om daar aan die Groene Tafels met die terrein beherende organisaties Voorzitter raadscommissie

en de boeren, uit te komen. -De heer Rutten,

Niels Rutten

nodigt dat nog uit? U moet met elkaar in debat, dus misschien wilt u daar nog een reactie op geven. Wat de heer Hercules benoemt. Het doel is hier nog vager dan het doel van 2020. zelfvoorzienend. Dat zorgt juist voor die zorg bij ons. Gaat hier wel iets uitkomen? Als het doel vager is, wordt het nog moeilijker om echt de vinger aan de pols te houden. Voorzitter raadscommissie

Om echt gefocust te blijven op het doel en de ogen op de bal te houden. Eric Hercules

De heer Hercules. -Dat ben ik met u eens. Het doel is niet vager. Het doel is natuurlijk gewoon dat we zo goed mogelijk kunnen blijven wonen, leven en werken op dit eiland. Dat we badgasten kunnen blijven ontvangen. Dat is een heel duidelijk doel. We weten alleen nog niet precies wat er op ons afkomt. Niets doen is geen optie. We moeten ergens beginnen. Dit is een goed goede start. We zullen als raad ook de ballen moeten hebben om af en toe strikte keuzes te maken en geld ergens aan te geven om iets te willen bereiken. Dan zullen we over onze eigen schaduw moeten stappen. Misschien zelfs over de schaduw Voorzitter raadscommissie

van ons eigen leventje, om het voor de toekomst Jacquelien Dros

hier leefbaar te houden. -Mevrouw Dros. Ik zou me ook nog even in de discussie willen mengen. Wij zien het inderdaad ook als een strategie. Als een mooie lijn, om in ieder geval op eniger wijze voorbereid te zijn op een toekomst. Er gaat in ieder geval iets op ons afkomen. Bovendien zit er een uitvoeringsagenda bij. Ik ben wel heel benieuwd hoe het CDA dat dan zou willen aanpakken. Niels Rutten

Als ze zich hier niet in zouden kunnen vinden. De heer Rutten. -Wij maken er ons zorgen over dat er vooral veel gepraat gaat worden over de strategie en dat er weinig concrete maatregelen uit kunnen komen. Wij zouden juist graag zien dat die concrete maatregelen waar we snel mee aan de slag kunnen, wel genomen worden. Voorzitter raadscommissie

Dat we daar wel op blijven focussen. -Mevrouw Dros. Jacquelien Dros

Daar wil ik graag weer even op reageren. Daar bent u inderdaad zelf bij, dus laten we dat doen. Bovendien zit er ook een uitvoeringsagenda bij. Die probeert die strategie Voorzitter raadscommissie

te concretiseren. -De heer Kieft Rikus Kieft

wilde nog het laatste woord. -Dat weet ik niet, voorzitter. Ik wil wel de heer Rutten nog even bij het plan halen. De ambitie 2050, die komt van het Rijk uit. Nederland Klimaatrobuust. Dat vertalen wij naar Texel 2050 Klimaatrobuust. De uitvoeringsagenda die erbij zit, loopt tot 2027. In het stuk staat ook dat het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie en de Nationale Adaptatiestrategie die gaan over hitte, in '25, '26, '27 worden geactualiseerd. Daar zullen nieuwe vragen naar de lokale gemeentes toekomen. Er komen nieuwe inzichten, waterleidingen moeten dieper in de grond. Ik kan u geruststellen. U kunt op heel korte termijn straks bij het Beleidsplan Groene Infrastructuur een klap met hamer geven op voorstellen. Voorstellen die u ook geld gaan kosten, maar dan ziet u echt wat er gaat gebeuren in de openbare ruimte. Voorzitter raadscommissie

De gelegenheid komt heel snel, meneer Rutten. Dat was de afsluiting. Dank u wel. Ik rond het onderwerp hiermee af. is dit een bespreekstuk over een hamerstuk? Ik kijk rond. Als er eentje bespreekstuk roept, dan gaan we hem bespreken.

9 Vergaderschema gemeenteraad 2025 Voorzitter raadscommissie

Dan gaan we naar punt 9. Dat is het vergaderschema van de gemeenteraad 2025. De gemeenteraad beslist over haar eigen vergaderschema. Dat wordt normaal opgesteld door de griffie op basis van bestaande afspraken en in het afstemmingsoverleg wordt het besproken. Vanuit verschillende raadsleden is het idee ingebracht om te kiezen voor een andere systematiek. Namelijk één vaste raad dag . Dan worden de keuzes van het vergaderschema 2025 ter bespreking aan de gemeenteraad voorgelegd. De essentie is: door op de oude vergadervoet of naar één vaste raad dag ? Dat ligt hier in uw midden. Dan moet u onderling met elkaar van gedachten wisselen. Daar heeft u nu de gelegenheid voor. Als u vragen wil stellen, hoeft u dat niet aan het college te stellen. Henry Soyer

Dat mag u aan u zelf doen of via mij. De heer Soyer, ga uw gang. Ik begrijp dat we geen vragenronde hebben. Dat komt goed uit. De gemeenteraad gaat inderdaad zelf over het vergaderschema. Wij vinden het niet logisch om tijdens de rit de spelregels te veranderen. Vandaar dat wij in principe voor optie één kiezen. Voor het handhaven van de bestaande systematiek. Wanneer de raad kiest voor een vaste vergaderdag dan gaat onze voorkeur uit dit in te laten gaan voor de nieuwe raad in 2026. Dan kunnen wij er namelijk nog heel even aan proeven. Wij laten ons vooral nog inspireren en beïnvloeden door de argumenten die wij vanavond en misschien ook in de raad zullen horen. We kunnen dus niet aangeven hoe er exact gestemd gaat worden. Er is in ieder geval Voorzitter raadscommissie

geen fractiediscipline bij deze besluitpunten. Dank u wel. Wie weet de heer Soyer te overtuigen? De heer Albert Huisman

Huisman. -Ik ben blij met die ingang, de heer Soyer. Hartstikke goed. Als VVD zijn wij voorstander van naast de bekende woensdag gehaktdag ook te gaan voor de woensdag Texelse raad dag. We zijn voorstander van één vaste vergaderdag. Optie twee van het advies. We zijn er ook voorstander van om deze al in 2025 te starten. Dat is vervolgoptie één. We willen kiezen voor de woensdag als vaste vergaderdag. Wij zien heel veel voordelen. Die worden ook al in het stuk genoemd. Voor raadsleden onder ons en commissieleden met een baan naast het raadswerk, wordt het namelijk een stuk overzichtelijker. Met een vaste raad dag zijn de werkzaamheden beter planbaar. We denken dat een duidelijke structuur voor de commissie en de raad voordeel haalt uit de voorbereiding. We denken dat dit ook de besluitvorming ten goede gaat komen. Niet onbelangrijk is dat in de commissieleden in het nieuwe vergadervoorstel een belangrijke rol blijven vervullen. Daarnaast is de efficiëntere planning een pré voor de griffier. De griffier hoeft zich nu niet toe te leggen op andere taken. In plaats van afstemmen wie wel of niet kan, op welke avond, op welk moment en welk tijdstip. Dat scheelt een boel gedoe. Daarnaast denken wij dat met één raad dag de interesse van Texelaars om zich in de toekomst verkiesbaar te stellen voor het raadswerk, een stuk aantrekkelijker wordt.

Wij denken dat het daarom goed is om al in 2025 te starten. Zodat wij de raad van 2026-2030 met de ervaring die wij hebben opgedaan van advies kunnen voorzien. Voor de Texelaars zelf biedt het duidelijkheid. Naast die woensdag gehaktdag, hebben we dan ook die woensdag Texelse raad dag. Er is geen gepuzzel meer wat op welke avond plaatsvindt. Op woensdag is het raadhuis gewoon open. Duidelijkheid alom. Wat ons betreft starten we in 2025. Dan kunnen we die ervaring opdoen en die ervaringen ook delen met de raad van 20262030. Wat ons betreft wordt dit een hamerstuk. Nils Lely

Ik ga het hele rondje langs. Ik begin bij meneer Lely. Dank u wel, voorzitter. Ik eet weinig gehakt. In onze fractie waren er wat verschillende meningen. Zelfs in het afstemmingsoverleg waar ik zit. Heb ik al gezegd dat ik er niet voor ben? Ik ben er niet voor, alleen al vanwege het werk. Ik ben 60 plus, maar ik moet ook nog werken. Als de vergadering van de commissie om vijf uur begint, besluit ik net in den Helder mijn laatste les. Ik zal daar dus niet kunnen komen. Het klinkt als een prachtig idee. Ik wil er best een keer verder op ingaan, maar zeker niet in 2025. Zoals de heer Soyer zei: tijdens de wedstrijd moet je de spelregels niet veranderen. Ik denk dat er meerdere mensen zijn met mij die werken en die het misschien beter vinden om vaker in de week 's avonds te Voorzitter raadscommissie

vergaderen. Daar kunnen commissieleden ook heen. Albert Huisman

Ik hou niet zo van interrupties, dus ik laat de heer Lely gewoon uitspreken. Ik heb toch echt in de stukken gelezen dat we om half acht starten als het over commissie- of raadsvergaderingen gaat. PvdA heeft het geluk dat u een brede fractie heeft. U heeft echter ook commissieleden. Al die andere zaken die gepland kunnen

worden, waar een starttijd voor staat van vijf uur, kunt u heel goed verdelen. U maakt zich zorgen over niet kunnen bijwonen van commissierondes of raadsvergaderingen, Voorzitter raadscommissie

maar daarin zie ik geen verschil met zoals het nu loopt. Nils Lely

Kort, de heer Lely. -Ik had het niet alleen Voorzitter raadscommissie

over raadscommissies, maar ook over planningscommissies Astrid van de Wetering

en dat soort dingen. -Mevrouw Van de Wetering. U zegt een heel goed punt, maar als je een eenpittertje bent, dan wordt dit schema toch al een stuk minder makkelijk. Mijn ervaring uit het verleden. Ik geloof dat ik ooit samen met onze griffier geroepen heb: laten we die woensdag nou als dag nemen. Dan doen we op die woensdag alle raadinformatieavonden. Dan doen we alle dingen daar. Dan hebben we niet de hele week van alles en nog wat. Dat is prachtig, maar mijn ervaring met het raadswerk is dat er nog steeds allerlei dingen tussendoor fietsen. Dingen die toch weer op een andere avond gepland worden, of die buiten ons om door andere organisaties gepland worden. Als je raadswerk doet, blijft het zo dat je heel vaak op pad gaat. Ik weet het nog niet. Ik snap de utopie om dat zo te kunnen regelen. Voor mij wordt het werktechnisch moeilijk om dat te gaan regelen. Dat is nu eenmaal zo, heer Huisman. Ik twijfel nog heel erg. Voorzitter raadscommissie

Ik vind het een mooi voorstel om te proberen, maar ik weet niet of het realistisch is. -Ik maak eerst even het rondje af, Mariët van der Werf

heer Huisman. Vindt u dat goed? Dan kunt u alles opsparen. Mevrouw Van der Werf. Voorzitter raadscommissie

Dank u, voorzitter. Wij kunnen compleet meegaan Niels Rutten

in het mooie betoog van de heer Huisman. -De heer Rutten zag ik ook. Dank u, voorzitter. Het verhaal van de heer Huisman vinden we ontzettend mooi klinken. Eén raad dag. We geloven alleen net zo min als mevrouw Van de Wetering dat het echt gaat dat lukt om het allemaal op één dag te organiseren. We zien dat er best veel extra avonden toch tussenkomen. Voorzitter raadscommissie

Stukken die er toch wel door moeten. -Een interruptie Albert Huisman

van de heer Huisman. -U maakt dezelfde fout als D66. Wij gaan over de Texelse agenda. Als er een voorstel komt voor een andere avond, dan zeggen wij: de afspraak is Niels Rutten