Agendabundel

Dan heb ik nog mevrouw Visser. Meneer Soyer en dan meneer Lely. Anneke Visser-Veltkamp

Dank u wel, voorzitter. Misschien was het eerste inwonersberaad niet wat enkele leden van deze gemeenteraad daarvan verwachten. De heer Huisman zegt dat op het moment dat je het één keer geprobeerd hebt en het net niet aantoonbaar werkt, je het nooit meer moet doen. Als de wereld zo werkte, zaten wij hier nu niet in vergadering met alle technische hulpmiddelen die wij tot onze beschikking hebben. Ik wil daarmee zeggen dat een aantoonbare werking na één keer proberen voor mij niet nodig is. Ik ben het met degenen die vallen over de hoge kosten, het eens dat deze hoog zijn. Ook hoger dan we vooraf verwachten. Maar ook dit valt voor mij in dezelfde categorie als de aantoonbare werking. Het is een experiment geweest. We hebben een prachtige evaluatie waar veel verbeterpunten in zitten en dat is voor mij de allereerste winst. Daarnaast blijkt dat die kosten misschien wel meevallen. Ieder project is anders en de kosten zijn niet te vergelijken met bijvoorbeeld de € 680 per kilometer waar we net mee ingestemd hebben om van de wegen die niet veilig genoeg zijn 80 kilometerwegen te maken. De tweede winst is wat we meneer Hoogerheide net noemde, namelijk dat de inzet van de vele inwoners ontzettend veel heeft opgeleverd. Het gevoel van structureel samen ergens aan werken heeft voor die inwoners meerwaarde en ik denk voor onze hele maatschappij.

Dit eerste inwonersberaad heeft niet gebracht wat we misschien wensten, was duurder dan we misschien voor ogen hadden. Voor ons is dit niet het laatste inwonersberaad geweest. -Meneer Soyer. Henry Soyer

Dank u wel, voorzitter. Uiteraard moet je elke keer heel goed nadenken welk onderwerp geschikt is voor een burgerberaad. Wat ik heel fijn vind is dat wij andere democratische vormen dan de representatieve vertegenwoordiging uitproberen. Dit burgerberaad heeft bij 80 mensen het vertrouwen in de democratie sterker gemaakt. Vooral omdat we van te voren afgesproken hebben dat we de adviezen over zouden nemen. We hebben nu 80 betrokken burgers aan het werk gehad en zij zijn goed geïnformeerd. Het grappige is dat ik een aantal van die goed geïnformeerde burgers nu weer op andere politieke of bestuurlijke plekken tegenkom. Dank u wel. Voordat ik de portefeuillehouder Nick Ran

het woord geef, meneer Lely. -Dank u wel, voorzitter. Nils Lely

Als ik terugkijk naar de Atheense democratie - 2.500 jaar geleden - werd er presentiegeld geleverd. Ik wil het met u nog wel eens hebben over de uitslagen en of de keuzes beter werden. Het democratische gehalte ging flink omhoog, omdat er meer mensen bij betrokken waren. Ik heb een vraag aan meneer Kooiman. U zegt dat uit het burgerberaad precies dat kwam wat u zelf al dacht. Stel dat er een andere uitslag lag of er een ander besluit was genomen, had u het dan wel aanvaard? Of ligt het niet aan de uitslag maar aan het instrument? Meneer Kooiman. Edo Kooiman

Een overbodige vraag, want er ligt geen andere uitslag. Dan hoef ik daar ook niet op in te gaan. -De portefeuillehouder, Nick Ran

meneer Pol. -Heel kort, voorzitter,

Mark Pol

maar even voor de helderheid. Bij de instelling van het inwonersberaad hebben we met elkaar afgesproken dat we na afloop het proces zouden evalueren. Dat hebben we door een extern bureau laten doen, omdat we merkten dat het onderwerp nogal gepolitiseerd werd de afgelopen periode. Ik begrijp dat u een beetje dunnetjes over deze evaluatie. Wat vanavond voorligt is het vaststellen van het externe evaluatierapport en om dat te verwerken in onze kadernota. Of u het nog een keertje wilt doen of dit leuk vond, ligt helemaal niet voor. Ik begrijp deze interessante discussie, maar kijk even goed naar wat er van u wordt gevraagd. Met die woorden wil ik het onderwerp in stemming brengen. Nick Ran

Dat gaan we bij deze weer digitaal doen. De uitslag is 11 stemmen voor en 3 stemmen tegen. Daarmee sluiten we agendapunt acht en gaan we over naar agendapunt negen: het raadsvoorstel Landelijke Intocht Sinterklaas.

9 BESPREEKSTUK - Raadsvoorstel Landelijke Intocht Sinterklaas Nick Ran

Daarbij noteren we dat de heer Hercules de zaal verlaat en niet mee zal stemmen. Hij komt later weer terug. Ik zag een hele hoge hand bij meneer Huisman. Meneer Kooiman, mevrouw Visser. Meneer Huisman. -Ik word blij van dit onderwerp. Albert Huisman

Voorzitter, Texel wordt gastheer van een prachtig kinderfeest. We kijken het meest uit naar de aankomst van Sint en Skil. Dit is de kans dat Texel kan tonen dat het een eiland is waarop gastvrije mensen wonen. VVD Texel ziet dit kinderfeest met enthousiasme tegemoet. Een investering die zowel aan verbinding als promotie doet. Ik geef eerlijk toe dat ik als Sint en Piet fan al reikhalzend uitkijk naar het Sinterklaasjournaal. De kracht van Texel zit in de sterke samenwerking, van ondernemersverenigingen tot ambtelijk werk. Tenslotte roepen wij, geheel in stijl en vol goede moed, de burgemeester op om te zorgen dat die keten weer glanzen moet. Even zilverpoets erbij, een doekje en een lach voor een ontvangst die Texel waardig is op deze feestelijke dag. We danken het college voor dit mooie plan en laten graag zien dat Texel schitteren kan. Dank daarvoor. Meneer Kooiman. Edo Kooiman

Ik ga daar niet meer overheen. Ik stop. -Iemand anders uit de raad? Nick Ran

Mevrouw Visser. -Zonder te denken dat ik het beter kan. Anneke Visser-Veltkamp

Beste raads- en collegeleden, lieve Texelaars, dat het bezoek van de Sint dit jaar op Texel begint, klinkt PvdA Pro Texel als muziek in de oren en dat willen wij vanavond graag laten horen. Dit is een mooie kans om op nationale tv te laten zien dat Texel prachtig, gastvrij en gezellig is bovendien. Op Texel zijn de lijntjes kort en werken we graag samen. Dat zal iedere Texelaar kunnen beamen. Met het eilandgevoel en de inzet van velen is Texel veel meer dan de som der delen. Dus kunnen wij een prachtig feest organiseren als Sinterklaas in de Oude Schil aan gaat meren. We kunnen dit als kleine gemeenschap aan en zullen grote steden versteld laten staan. Dat het ook de nodige pepernoten kost beseffen wij. Maar ondanks dat worden wij van dit voorstel erg blij. Wel nog één kleine vraag onzerzijds en dat betreft de evaluatie tussentijds. Wordt om tussentijds overzicht te hebben op de voorraad pepernoten een financieel projectadministratie overwogen? Nick Ran

Dat is een heldere en logische vraag aan de portefeuillehouder. Ik ben benieuwd of het gaat lukken om in rijm te reageren. Mark Pol

Ik zit hard te denken wat er rijmt op financiële projectadministratie, voorzitter. Geef mij gratie. Die vraag is terecht. In onze huidige systematiek is het nog niet mogelijk om daar een aparte projectadministratie voor te

maken. We maken wel een aparte kostenplaats, zodat het mogelijk is om te volgen welke middelen we daarop uitgeven. We wens die u daarmee min of meer uitdraagt, heb ik ook om zo goed te kunnen volgen wat we er uiteindelijk aan uitgeven. -Kunnen we daarmee overgaan Nick Ran

tot stemming? Dat is met 13 aanwezigen, 12 stemmen voor 1 stem tegen aangenomen. De heer Hercules komt weer terug in de zaal. Agendapunt tien is een motie van CDA Texel, D66 Texel, VVD

10 Motie CDA Texel, D66 Texel, VVD Texel en Hart voor Texel: Terugdraaien verhoging toeristenbelasting en indexatie lokale lasten Nick Ran

en Hart voor Texel: terugdraaien verhoging toeristenbelasting en indexatie lokale lasten. Eén indiener staat klaar. Meneer Rutten. Niels Rutten

Dank u, voorzitter. Deze motie wilden wij indienen bij de programmarekening, maar die is verdaagd tot september. We hebben toch gemeend hem nu in te dienen omdat, mocht die wel aangenomen worden, het erg lastig zou zijn om deze nog uit te voeren als we het pas in september in stemming zouden brengen. We constaterendat de gemeente dit jaar 3,3 miljoen overhoudt. Dat is niet voor het eerst. We houden vaker een paar miljoen over aan het eind van het jaar. De gevolgen van het ravijnjaar lijken mee te vallen en daarom zien we geen reden meer om de aangekondigde indexatie van de lokale lasten en de verhoging van de toeristenbelasting door te laten gaan. Als we dat geld niet daadwerkelijk uitgeven, is er in onze exploitatie meer geld voor plannen die de gemeentelijke organisatie in een jaar kan uitvoeren. Wij kunnen het niet uitleggen dat we de belastingen verhogen om een positief rekeningresultaat te realiseren. Vandaar deze motie. -Dank. Mevrouw Koot. Veronne Koot

Dank u wel. Een terechte motie die GroenZwart zeker zal ondersteunen. Nick Ran

Dank. Ik zie voor de rest geen handen. De portefeuillehouder wil heel graag reageren. Eerst de portefeuillehouder en dan eventueel nog mevrouw Visser. -Dank u wel. Mark Pol

Ik snap dat dit lastig is met een verdaagde jaarrekening. Ik begrijp dat het een ingewikkeld instrument is om het op deze manier te doen. Zonder te veel op de inhoud in te gaan, is de vraag of dit een financieel verstandige zet is. In de Perspectiefnota hebben we met elkaar besloten om onze ondernemers op het eiland ruim op tijd de tarieven mee te geven en een aantal aan te passen. We merken dat er structureel druk staat op onze begroting de komende jaar. U benoemt nu een incidentele meevaller uit de jaarrekening - en deze komt niet alleen voort uit dingen die meevallen, maar vooral uit vertraagde projecten - als argument om de structurele afspraak die we met elkaar anderhalve maand geleden hebben gemaakt weer helemaal om te gooien. Dat vind ik om meerdere redenen niet zo heel erg verstandig. Eén: het is niet prudent, want het zijn echt incidentele voordelen ten opzichte van structurele middelen. Twee: we roepen elke keer op om onze ondernemers tijdig te informeren. Maar nu wilt u anderhalve maand besluiten om het weer helemaal anders te doen. Ik vind dat helemaal niet in lijn met wat we eerder gedaan hebben. Om die twee reden zou ik de motie willen ontraden. Nick Ran

Dank. Mevrouw Visser. -Ik heb bij het mobiliteitsprogramma Anneke Visser-Veltkamp

begrepen dat het heel goed mogelijk is dat de raad genomen raadsbesluiten terugdraait. Maar het lijkt me niet wenselijk om een besluit van nog geen twee maanden oud nu weer terug te draaien. Ik vind dat het niet echt helderheid en een geloofwaardig bestuur oplevert. Ik zal hier niet in meegaan.

Nick Ran

Mevrouw Van de Wetering. -Even over het structurele Astrid van de Wetering

en incidentele geld. Ik begrijp wat u zegt. Volgend jaar is er weer een begroting. Deze motie spreekt over eenmalig geen indextie toe te passen en volgend jaar misschien weer wel. De structurele middelen die u zegt, worden nu vergeleken met incidentele middelen. Dit is ook incidenteel, net zoals dat het voordeel incidenteel is. Nick Ran

Reactie van meneer Pol. -Een belastingsverhoging Mark Pol

leidt tot een structureel effect op de totale begroting en is doorgerekend in het meerjarenperspectief dat u bij de perspectiefnota nog hebt vastgesteld. Dit gaat over een voordeel dat in 2024 is ontstaan, dat nu vrij kan vallen als algemene reserve en is daarmee een incidenteel voordeel. U gebruikt dus een incidenteel voordeel voor een structureel effect. Waarom het college heeft voorgesteld die verhoging door te voeren, was omdat we zagen dat de structurele lasten in onze begroting de komende jaren groter worden. Sterker nog, dat we misschien mogelijk nog een aantal stille lasten hebben waarvan we weten dat we die de komende jaren zullen moeten oplossen. De combinatie van die factoren maakt dat ik het geen verstandig idee vind, even los van wat we hierover anderhalve maand geleden met elkaar hebben vastgesteld. -Dat lokt een reactie Nick Ran

uit bij meneer Hercules. Eric Hercules

Voorzitter, mevrouw Van de Wetering van D66 zegt dat we dit maar één keer doen. Als u akkoord bent gegaan met het meerjarenperspectief, betekent dit dat u het dan volgend jaar zou moeten verdubbelen om de meerjarenbegroting te kunnen dekken. Dat is wat u doet. Als je het dan nog een jaar uitstelt, moet u het verdriedubbelen. Nick Ran

Dat gezegd hebbende, kunnen we overgaan tot stemming. Deze is verworpen met zes tegen acht. Dan schors ik voor één minuut de vergadering. Ga ik even zilverpoets pakken.

11 HAMERSTUK - Tussenrapportage 2025 Mark Pol

Ik heropen de vergadering. Dat brengt ons bij punt elf van onze agenda, een hamerstuk: de tussenrapportage. Inmiddels gewijzigd. Is daarover stemming gewenst. Dat is niet het geval en is met algemene stemmen aanvaard. Dan zijn wij bij punt twaalf op onze agenda:

12 HAMERSTUK - Variantenstudie kustdynamiek Texel Zuidwest Mark Pol

de variantenstudie kustdynamiek Texel Zuidwest. Is daarover stemming gewenst? Ook dat is niet het geval en met algemene stemmen aanvaard. Wij hebben geen openstaande vragen uit de rondvraag voor zover ik weet. Dat betekent dat wij kunnen overgaan

14 Benoeming en (na stemming) installatie Corry Heijne-Dros als wethouder

Mark Pol

tot de benoeming - na stemming uiteraard - en de installatie van mevrouw Heijne-Dros als wethouder. Als u alsnog wil, zou ik bijna willen zeggen 'na vanavond'. Maar goed, dat wachten we rustig af. Ze is er nog steeds, gelukkig. Ik geef het woord aan mevrouw Van der Werf. Mariët van der Werf

Dank u wel, voorzitter. Op 5 juni een telefoontje van Mark, onze burgemeester. Cees Hooijschuur is overleden. Voor zover ik het kan bevatten en laten bezinken, is er daarna ook de gedachte: hoe nu verder? Om gelijk te moeten schakelen, hoe dubbel het ook voelt, weer contact opgenomen met onze burgemeester om te vragen wat he protocol hiervoor is. Want hoe vaak gebeurt dit? Met Mark het protocol besproken en als tip gaf hij dat er vaak een oud-wethouder of raadslid deze laatste periode zou kunnen invullen. Een oud wethouder? Hm, mijn gedachten gingen gelijk naar Corry Heijne-Dros. Samen met mijn fractiegenoten Fred en Kees hebben wij Corry besproken, maar ook andere namen kwamen voorbij. Ik voelde mij als een soort dief in de nacht toen ik op een oriënterend gesprek bij Corry langs ging. Zij woont redelijk vrij van de Pontweg, maar toch, op Texel word je altijd wel gezien. Naast het gesprek met Corry hebben we ook gesprekken gehad met andere gegadigden. Fred, Kees en ik hebben na de gesprekken met alle gegadigden samen met het bestuur van Texels Belang unaniem gekozen voor Corry. Ook onze coalitiegenoten PvdA en GroenLinks waren positief. Ons doel was uiterlijk tijdens de laatste raadsvergadering voor het zomerreces de nieuwe wethouder voor te dragen. En dat is gelukt.

De redenen dat wij Corry voordragen als wethouder zijn onder andere: Corry heeft ervaring als wethouder, ook al is het 20 jaar geleden. Corrie heeft een brede kennis van zaken die het college, de raads- en commissieleden, maar ook de inwoners van Texel goed van pas kan komen. Maar wat voor Texels Belang zwaar weegt is een juiste vervanger voor Kees. Daarom Corry for president, euh wethouder. De fractie van Texels Belang heeft veel respect voor Corry. Om haar woorden over te nemen: zij zal haar verantwoordelijkheid nemen, net als Cees ook deed. Ook al is de reden verdrietig, wij zijn ervan overtuigd dat wij een goede keus hebben gemaakt en hopen dan ook dat we als coalitie, oppositie en college nog een fijne, goede en mooie resterende raadsperiode met elkaar mogen hebben. En als laatste: Corry, heel veel succes, maar dat zal vast lukken. -Dank u wel. Mark Pol

We moeten nog stemmen en dan moeten we nog benoemen. Ik begrijp het enthousiasme. De commissie stem- en geloofsbrieven is bij elkaar geweest. Ik wil graag de heer Oosterhof het woord geven om de bevindingen van de commissie toe te lichten. Fred Oosterhof

Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, leden van de raad, de Commissie stem- en geloofsbrieven is op 8 juli om 19.00u bij elkaar gekomen om de geloofsbrieven van mevrouw Corry Heijne-Dros te controleren. De Commissie bestond uit de heer Kooiman, mevrouw Visser en uiteraard de ondersteuning van onze griffier, mevrouw De Porto. Wij kunnen u mededelen dat er geen bijzonderheden zijn geconstateerd. De geloofsbrieven zijn volledig in orde bevonden. Eerlijkheidshalve mogen wij daar aan toevoegen dat dit, gezien de uitgebreide ervaring van mevrouw Heijne-Dros als wethouder en raadslid in het verleden, ook niet anders te verwachten was. Het is dan ook een zeer logische voordracht. Namens de Commissie stem- en geloofsbrieven kan ik u derhalve mededelen dat de geloofsbrieven allemaal in orde zijn bevonden. Dank u wel. Mark Pol

Ik dank u wel. In de tussentijd zijn de stembriefjes uitgedeeld. U heeft twee opties. U kunt voor de benoeming van mevrouw Heijne-Dros stemmen en dan kruist u dat bolletje aan. Als u tegen bent, kruist u dat andere bolletje aan. Ik zie dat het inmiddels voor een deel al gebeurd is en dat de stemmen worden opgenomen. Dank u wel. Dan nodig ik de hele Commissie stem- en geloofsbrieven uit om de stemming te bekijken. Ik geef de voorzitter van de Commissie het woord. Mijnheer Oosterhof. Dank u wel, voorzitter. Dertien stemmen voor en één wordt ongeldig verklaard omdat die voor op het briefje had geschreven. Zo is het, maar het voelt als unaniem. Mevrouw Heijne, ik wil u uitnodigen om in het midden plaats te nemen. Dan gaan we de belofte afnemen. Ik wil u vragen om allemaal te gaan staan. Ik ga de belofte voorlezen en dan zegt u aan het eind: 'Dat verklaar en beloof ik'. 'Ik verklaar dat ik om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen.' Dat verklaar en beloof ik.

-Van harte gefeliciteerd. Goed, we gaan sluiten, maar niet voordat we

het volgende gezegd hebben. Geachte raadsleden, we hebben een drukke periode achter de rug. Soms zelfs ook een emotionele periode. Een best wel moeilijke periode. Er is door u ongelooflijk hard gewerkt, door het college, door de ambtelijke organisatie om al die besluiten die we vanavond genomen hebben te kunnen nemen. Het is eerder vanavond gememoreerd, want dat ging in een hele prettige sfeer. Ik hoop dat we met die sfeer met elkaar het reces ingaan. Ik gun u allen een heel goed en rustig reces. Neem echt even de tijd, want die laatste maanden richting de verkiezingen zullen weer het een of ander van ons gaan vragen. Ik spreek de hoop en de verwachting uit dat we op deze manier de komende periode, de komende maanden met elkaar verder gaan, ook richting die termijn van maart. Ik dank u allen heel erg, niet alleen voor vanavond. Ik geef nog even het woord aan de nieuwe wethouder. Voordat ik dat doe, dank ik u alvast voor de manier waarop we dit vanavond met elkaar hebben kunnen doen. Wethouder Heijne, gaat uw gang. Voorzitter, dank u wel. Ik zou graag de raadsleden bedanken voor het uitgesproken vertrouwen in mij. Ik zal mijn best doen om dat ook waar te maken. Zoals gezegd is de aanleiding minder leuk en heel triest. Ik zou er heel wat voor over hebben gehad als Cees hier nog gezeten had, maar helaas kan dat niet.

Toen ik benaderd werd - Mariëtte heeft het net al gezegd - vond ik dat ik de verantwoording moest nemen om mij beschikbaar te stellen. Cees heeft dat ook twee keer gedaan. Hij is één keer een periode in de raad gaan zitten, terwijl hij op nummer zeventien stond. Hij heeft ook gekozen om het wethouderschap in te vullen, terwijl hij niet de eerste keus was. Ik heb daar een boel respect voor. Ik heb wel eens gedacht: misschien heeft dat iets met onze opvoeding te maken. Toen dacht ik aan de woorden van John F. Kennedy: 'Don't ask what your country can do for you, but what you can do for your country.' Als je dat vrij vertaald zou je kunnen zeggen: 'Als er een beroep op je gedaan wordt en je kan het doen, blijf dan niet aan de kant staan. Neem de handschoen op.' Dat heeft Cees gedaan en zo ben ik ook opgevoed. Ik hoop dat de samenwerking tussen u als raad, college en commissieleden en niet in de laatste plaats onze medewerkers, zo goed mogelijk zal zijn. De raad, het college, de commissieleden en de medewerkers vormen samen team Texel. Des te beter die samenwerking is, des te meer we voor Texel kunnen doen. Daarom zitten we hier. Je zou kunnen zeggen: eenheid in verscheidenheid. Het is mijn streven om dat zo goed mogelijk te doen.

Als laatste zou ik nog willen zeggen: ik denk dat als Cees zou weten dat er iemand op zijn stoel komt te zitten wiens roots ook liggen achter De Rugediek, hij dit waarschijnlijk heel mooi gevonden zou hebben. Ik wil net zoals Cees zeggen: voor ons is de weg van Den Burg naar Cocksdorp net zo lang als andersom. Dank u wel. Met die mooie woorden sluit ik de vergadering en nodig ik u van harte uit om nog een glas te drinken met ons in de Lepelaar. Dank u wel.

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Zaaknummer

3625599

Zienswijze ov-concessie NoordWest Noord-Holland Doelenboom Programma 2 Goede bereikbaarheid 2.5 Openbaar vervoer De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Overwegende • • •

dat de gemeente Texel werkt aan een goede bereikbaarheid middels een aantrekkelijk openbaar vervoer systeem; dat het huidige ontwerp PvE voor de concessie NoordWest Noord-Holland zorgt voor een vermindering van de bereikbaarheid over heel Texel; dat we daarom samen met de provincie Noord-Holland in gesprek willen gaan aan de hand van onze zienswijze om op zoek te gaan naar een toekomstbestendig mobiliteitssysteem.

Besluit 1.

Het vaststellen van de zienswijze m.b.t. ov-concessie NoordWest Noord-Holland.

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 09-07-2025, De griffier,

De voorzitter,

Bijlagen 1. Zienswijze ov-concessie NoordWest Noord-Holland

Advies Zaaknummer

3625599 1

Zienswijze Texel op ontwerp PvE busconcessie NoordWest Noord-Holland Programma 2 Goede bereikbaarheid 2.5 Openbaar vervoer Advies Voorgesteld wordt te besluiten: 1. De concept-zienswijze vast te stellen. 2. De gemeenteraad voor te stellen de zienswijze vast te stellen.

Toelichting Met dit voorstel stelt u de zienswijze vast die de gemeente Texel heeft opgesteld als reactie op het ontwerp PvE busconcessie NoordWest Noord-Holland. Deze zienswijze is samen met u en diverse stakeholders tot stand gekomen.

Bijlagen 1. Zienswijze busconcessie NoordWest Noord-Holland

Consequenties

 Personeel/Organisatie  Juridisch  Beleid  Financieel

Inkoop/Aanbesteding Deregulering Majeure risico’s Beheer

   

Belanghebbenden Structuurvisie

 

Zienswijze busconcessie NoordWest Noord-Holland Samenvatting Op 15 juli 2028 eindigen de busconcessies Haarlem-IJmond en Noord-Holland Noord. De gemeente Texel wil graag samen met de provincie Noord-Holland werken aan goede plannen voor de nieuwe ov-concessie op Texel. Daarom komen we met een zienswijze die oproept om samen te werken om zo de bereikbaarheid op Texel voor inwoners, werknemers en toeristen te vergroten. We geven in deze zienswijze de provincie op hoofdlijnen onze gedachten mee. Zoals besproken tijdens het raadsinformatiemoment op 1 juli ’25 gaan we aan de hand van deze zienswijze de aankomende tijd met de provincie in gesprek over het ontwerp PvE.

Zienswijze busconcessie NoordWest Noord-Holland Argumenten tot advies Door het indienen van deze zienswijze beogen we een verbetering van het PvE en daarmee een verhoging van het minimale aanbod waar de toekomstige vervoerder zich aan moet houden. Dit is van belang voor het verbeteren van de bereikbaarheid op het eiland met het openbaar vervoer.

Alternatieven Indien we geen zienswijze indienen bij de provincie Noord-Holland, lopen we het risico op een verminderde bereikbaarheid van het openbaar vervoer op Texel.

Consequenties van het advies •

Juridische consequenties Op 15 juli 2028 eindigen de concessies Haarlem-IJmond en Noord-Holland Noord. Op grond van de Wet personenvervoer 2000 (Wp2000) is het College van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland (GS) bevoegd om concessies voor het openbaar busvervoer in beide concessiegebieden te verlenen.

•

Beleidsmatige consequenties Met het indienen van deze zienswijze stellen we een verbetering voor van de minimale eisen waar de nieuwe vervoerder zich aan moet houden, waardoor we de bereikbaarheid vergroten voor de inwoners, toeristen en werknemers op Texel.

•

Majeure risico’s De beperkte tijd voor het opstellen van deze zienswijze is een risico. We hebben dit risico beperkt door in korte tijd met diverse stakeholders af te stemmen en te komen tot een zoveel mogelijk gedragen zienswijze. Een aandachtspunt blijft de ruimte die er is nog is om met de provincie het gesprek te voeren over het PvE. Tijdens het raadsinformatiemoment op dinsdag 1 juli ’25 heeft de provincie toegezegd dat de ruimte er is; we vertrouwen erop dat dit constructieve gesprekken gaan zijn.

Belanghebbenden Op maandag 7 juli ’25 is de stakeholdersbijeenkomst over het ontwerp PvE. Voor deze bijeenkomst zijn de dorpscommissies, TBO, Texel, TOP, Sigt, TESO en VVV Texel uitgenodigd. Deze input verwerken we zoveel mogelijk in de zienswijze.

Structuurvisie In de structuurvisie staat benoemd dat inwoners van Texel vinden dat het openbaar vervoer op Texel aantrekkelijker gemaakt moet worden, onder andere door het hebben van busverbindingen tussen de dorpen. Daarnaast wordt in de structuurvisie het opstellen van het Mobiliteitsprogramma Texel 2035 aangehaald. Binnen dit programma gaan we inzetten op het STOMP-principe. In de structuurvisie staat benoemd dat diverse instellingen goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer.

Aanleiding / Voorgeschiedenis / Eerdere besluiten Het ontwerp PvE is in mei ’25 vastgesteld door het college van GS. Hierin is een Texel-hoofdstuk opgenomen. Middels de zienswijze in de bijlage reageren we op dit ontwerp PvE.

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Zaaknummer

3625599

Zienswijze ov-concessie NoordWest Noord-Holland Doelenboom Programma 2 Goede bereikbaarheid 2.5 Openbaar vervoer De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Overwegende • dat de gemeente Texel werkt aan een goede bereikbaarheid middels een aantrekkelijk openbaar vervoer systeem; • dat het huidige ontwerp PvE voor de concessie NoordWest Noord-Holland zorgt voor een vermindering van de bereikbaarheid over heel Texel; • dat we daarom samen met de provincie Noord-Holland in gesprek willen gaan aan de hand van onze zienswijze om op zoek te gaan naar een toekomstbestendig mobiliteitssysteem.

Besluit 1.

Het vaststellen van de zienswijze m.b.t. ov-concessie NoordWest Noord-Holland.

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 09-07-2025, De griffier,

De voorzitter,

Bijlagen 1. Zienswijze ov-concessie NoordWest Noord-Holland

Zienswijze op het Programma van Eisen concessie busvervoer 2028 – gemeente Texel Geachte gedeputeerde Olthof, Namens de gemeente Texel bieden we onze zienswijze aan met betrekking tot het ontwerp Programma van Eisen (PvE). We hebben geinventariseerd bij de TOP, VVV Texel, TESO, SIGT en de dorpscommissies. Zo zijn we gekomen tot deze zienswijze. Allereerst waarderen we het dat er in het Ontwerp PvE expliciet aandacht is voor de unieke positie van Texel als eiland en toeristische voorziening. Het opnemen van een specifiek hoofdstuk voor ons eiland en de erkenning van maatwerk voor vraagafhankelijk vervoer en de vaste lijn tussen De Koog, Den Burg en de veerhaven zien wij als een goede basis. Ook de koppeling aan alle veerafvaarten, het inzetten op mobiliteitshubs en het behoud van vraagafhankelijk vervoer via een Vlindermodel dragen bij aan de bereikbaarheid van ons eiland. Belangrijkste aandachtspunten en bezwaren Ondanks deze positieve elementen zijn er volgens ons wezenlijke tekortkomingen in het huidige Ontwerp PvE die zonder aanpassing tot een verslechtering van de bereikbaarheid kunnen leiden voor 14.000 inwoners, werknemers én een miljoen toeristen. Dit komt mede doordat de eisen voor de rest van het concessiegebied in zijn geheel niet gelden voor Texel.

Zo zijn de afstanden tot haltes in veel gevallen groter dan de gangbare eis van maximaal 400 meter loopafstand naar een reguliere bushalte. Hier komen we later in deze zienswijze nog op terug. Ook lijkt u in uw plan alleen maar uit te gaan van het aantal inwoners op Texel. Dit strookt niet met het feit dat Texel de meest toeristische gemeente van alle gemeenten is waarvoor u het ov organiseert. Waarom ziet u het centrum van de Koog, als toeristische hotspot, in het hoogseizoen niet als een te bedienen kern? We zijn van mening dat u beter kunt uitgaan van de inwoners én het aantal toeristen dat in grote aantallen aanwezig is op het eiland. Wij kunnen ons helemaal vinden in uw geformuleerde uitgangspunten: het verbeteren van de bereikbaarheid, toegankelijkheid & inclusiviteit en duurzaamheid. We maken ons echter grote zorgen hoe de doelen behaald kunnen worden met het huidige plan dat voorligt. Onze mening is dat het concept-voorstel onvoldragen is. We trappen af met de essentie: een betrouwbare lijndienst, het meenemen van het perspectief van de reiziger en het opnemen van extra haltes als eis. Daarna zetten we scherp een aantal denkrichtingen uiteen.

De essentie 1. Betrouwbare lijndienst In het verleden waren er vaste lijnen voordat er vraagafhankelijk vervoer was. Dat wensen we weer. Een betrouwbare lijndienst voor verbindingen tussen dorpen, woonkernen en voorzieningen is in onze ogen het belangrijkste. De reiziger hecht namelijk waarde aan een vaste lijndienst en het is de ruggengraat van je netwerk. Houd de vaste buslijn veerhaven – Den Burg – De Koog en zet in op een buslijn (in het hoogseizoen) naar de Cocksdorp. Verbindt met vaste lijndienst(-en) de dorpen met het grootste dorp Den Burg. Bedien met deze buitendorpenlijndienst ook de ring van Den Burg middels een vaste lijn. Dit lijkt op het Vlindermodel wat u voorstelt, maar dan met een verhoogde betrouwbaarheid. Zoals besproken tijdens het raadsinformatiemoment op 1 juli ’25 gaan wij graag met u in gesprek over de routes die in Den Burg mogelijk zijn. 2. Het perspectief van de reiziger In uw voorstel lijkt u uit te gaan van het systeem, terwijl wij vanuit het perspectief van de reiziger kijken. Vanuit de jarenlange ervaring met de Texelhopper is er kennis opgedaan over weerstanden van reizigers om gebruik te maken van vraagafhankelijk vervoer. Cijfers laten zien dat het gebruik van het ov op Texel niet is gestegen vanaf 2012.

Wij zijn ervan overtuigd dat de oorzaak hiervoor is een gebrek aan de betrouwbaarheid van de Texelhopper: hoe lang doe ik over mijn reis en kan ik erop vertrouwen dat de Texelhopper ook daadwerkelijk komt opdagen? Wij vragen daarom aandacht om in het nieuwe PvE strengere eisen te stellen over hoe het vraagafhankelijke vervoer georganiseerd moet worden. Doe dit onder andere door eisen te stellen aan het live kunnen volgen van voertuigen door reizigers (betrouwbaarheid) en een goede integratie met reisplanners als 9292. Wij kunnen ons voorstellen dat er nog meer effectieve manieren zijn om de betrouwbaarheid te vergroten. Wij verzoeken u om hierover in gesprek te gaan met bijvoorbeeld andere provincies, zodat deze inzichten als eis kunnen worden opgenomen in het PvE. Wij staan daarnaast ook open voor innovaties en (gedrags)onderzoek en dit mag pro-actief worden meegegeven aan de vervoerder. Daarnaast vragen wij ook aandacht voor de reiziger met een verminderde fysieke of mentale belastbaarheid. Wij zouden graag zien dat u eisen opneemt over hoe de nieuwe vervoerder ook deze doelgroep kan stimuleren om met het openbaar vervoer te reizen vanuit effectief bewezen manieren die elders gebeuren. Hierdoor vergroten we immers de vervoersgelijkheid. 3.

Het opnemen van extra haltes als eis Een loopafstand van maximaal 400 meter tot een ov-halte wordt vaak als acceptabel beschouwd voor de bereikbaarheid van het openbaar vervoer. Bezoekers verwachten dat toeristische hotspots bereikbaar zijn met het ov en inwoners moeten op een makkelijke manier van een vervoersmiddel gebruik maken en werknemers moeten makkelijk naar hun

werk kunnen reizen met het openbaar vervoer. Zoals hierboven al benoemd geldt deze gangbare eis niet voor Texel. U schrapt namelijk een groot aantal haltes, waardoor de loopafstanden een stuk langer worden. Dit gaat ten koste van een fijnmazig netwerk. We vragen daarbij expliciet de aandacht voor het “rondje Den Burg”. Mede door de woningbouwontwikkelingen in Den Burg is de urgentie voor deze haltes des te groter geworden. Verder maakt u uw keuze voor de haltes op basis van het aantal instappers. Echter, wij zouden graag zien dat u de haltes daarnaast kiest op basis van de gewenste gedragsverandering. Wat zijn plekken waar we graag willen dat mensen met het ov naartoe reizen? De combinatie met stimulerings- en flankerende maatregelen die de gemeente Texel kan nemen, zorgt voor een verschuiving van het autogebruik naar duurzame mobiliteitsvormen. Wij stellen daarom voor om de toeristische hotspots bereikbaar te laten blijven met het ov (bijv. de strandtenten, de jachthaven, de vuurtoren en Ecomare). Maar dat niet alleen. Aangezien een vervoerder elke extra wens die geen onderdeel is van het PvE niet zomaar gaat uitvoeren, doen wij hierbij een voorzet voor het toevoegen van onderstaande haltes aan de reeds opgenomen haltes in het ontwerp PvE. Met deze haltes verhogen we het fijnmazige netwerk waarbij betrouwbaarheid voorop blijft staan.

We onderzoeken graag met u welke haltes in het centrum van Oudeschild moeten worden opgenomen en hoe de ontsluiting van de accommodaties in het bosgebied in de Koog eruit moet komen te zien. Dorp Oosterend Oosterend De Cocksdorp De Cocksdorp De Cocksdorp De Cocksdorp De Cocksdorp Den Burg Den Burg Den Burg Den Burg Den Burg Den Burg Den Burg Den Burg Den Burg Den Burg Oudeschild Oudeschild

Halte Oosterweg (Oost) Prins Hendrik Vliegveld Zuid-Eierland Midden-Eierland Kikkerstraat Sluftervallei VVV Texel De Zandkoog Gemeentehuis/OSG De 99 Meester Kraaistraat Buytengors Wagemakerstraat Noordwester Sint Jan Gasthuisstraat Jachthaven Nader te bepalen centrale plek

Onze aanvullende denkrichtingen •

Een stap dichterbij het realiseren van een publieke mobiliteitsysteem

Het huidige ontwerp PvE gaat over een bus-concessie. We vinden dit een te beperkte kijk op hoe wij met elkaar toewerken naar een toekomstbestendig publiek mobiliteitsysteem. We pleiten er daarom voor dat u in het PvE aangeeft hoe u de aankomende jaren toewerkt naar een publieke mobiliteitsconcessie waarin ook andere modaliteiten kunnen worden opgenomen zoals een hop-off hop-on bus langs toeristische trekpleisters, de fiets, deelmobiliteit en carpooldiensten. Oftewel, wij horen graag van u welke maatregelen u neemt om uw visie Publieke Mobiliteit 2024 -2035 te realiseren en hoe u dit meeneemt binnen de nieuwe concessie. Daarnaast hebben we in het ontwerp Mobiliteitsprogramma Texel 2035 als doel geformuleerd dat de toerist en inwoner vaker de auto laat staan en voor een duurzaam vervoersmiddel kiest om naar een bestemming te reizen. Hier zetten we als gemeente Texel de aankomende jaren met diverse maatregelen op in. •

Zet in op kwalitatieve mobiliteitshubs

Het realiseren van mobiliteitshubs is nooit een doel op zich, maar een middel om het ketenreizen te stimuleren. Het vervoersaanbod komt samen bij een aantrekkelijk knooppunt (mobiliteitshub), bijvoorbeeld nabij een dorpshuis die tevens ook een functie dient vanuit sociaal oogpunt. De Elemert is in Den Burg een belangrijke hub. Wij willen u daarnaast verzoeken om de potentie voor een mobiliteitshub in de Koog te onderzoeken en de invloed hiervan op de busverbindingen. •

Reizen tussen de haltes

In het rapport Onderzoek naar mobiliteitsrechtvaardigheid (provincie Noord-Holland) staat benoemd dat de provincie aandacht moet hebben voor korte reizen binnen dorpen of voor reisbewegingen van het ene dorp naar het andere dorp. In het ontwerp PvE staat echter benoemd dat reizen tussen haltes niet mogelijk is; dit gaat daarmee dwars in tegen de aanbeveling om de mobiliteitsrechtvaardigheid te vergroten. Ook strookt het niet met het ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord waarin ingezet wordt op het inzetten van een mobiliteitstranstie onder toeristen. Wij stellen daarom voor om reizen tussen haltes mogelijk te blijven maken. •

Integratie doelgroepenvervoer en flexvervoer

In het rapport Onderzoek naar mobiliteitsrechtvaardigheid (provincie Noord-Holland) staat de aanbeveling benoemd dat de provincie goed met de gemeente moet samenwerken om flexibel vervoer en openbaar vervoer op elkaar aan te laten sluiten. Hoe zorgt u ervoor dat binnen het PvE er met deze (toekomstige) ontwikkelingen rekening gehouden kan worden,

zodat we voldoende ruimte hebben om het doelgroepenvervoer te integreren met andere modaliteiten? Zie voor dit punt de regionale zienswijze van de Noordkop. •

Aansluiting op alle afvaarten TESO Texel én Den Helder

De veerverbinding Texel – Den Helder is de primaire verbinding voor al het vervoer van en naar Texel. Hoewel reeds opgenomen in het Ontwerp PvE willen we benadrukken dat de ovaansluiting, met voldoende capaciteit, op alle afvaarten (zowel op Texel als in Den Helder) van wezenlijk belang is. Buslijn 33 in Den Helder moet dus blijven. Wij verzoeken u om te onderzoeken of de wachttijd op station Den Helder tussen aankomsttijd trein en vertrek bus naar de TESO veerhaven verminderd kan worden voor een prettigere reiservaring. •

Opnemen van gedragsinzichten in de communicatie (marketing) aanpak en kunnen bijsturen tijdens een lopende concessie

In het huidige ontwerp PvE staat benoemd dat er marketingsactiviteiten moeten worden uitgevoerd, maar hierbij wordt niet benoemd dat er gebruikt gemaakt moet worden gemaakt van effectieve gedragsveranderingstechnieken om zo te zorgen voor een gewenste gedragsverandering van autogebruik naar het gebruik van de vaste buslijn en het flexvervoer. Een belangrijk onderdeel hiervan is het doen van effectmetingen van je interventies. Neem dit dus ook op als eis. Mocht de vervoerder de kennis van gedragsverandering niet in huis hebben, dan is ons voorstel om te eisen dat de vervoerder samenwerkt met een bureau gespecialiseerd in gedragsverandering. Naast het doen van effectmetingen vinden we een goed monitoring en evaluatieplan van groot belang. Binnen de huidige concessie hebben we ervaren dat bijsturen niet altijd mogelijk is; en hierdoor is het haast onmogelijk om te kunnen anticiperen op relevante ontwikkelingen. We pleiten er daarom voor dat de eis wordt opgenomen dat er een kwalitatief goed monitorings & evaluatieplan wordt opgesteld, inclusief meetbare indicatoren, waarbij er op basis van gedegen onderzoek bijgestuurd kan worden binnen de lopende concessie. Daarnaast willen wij u vragen om als eis op te nemen dat er structureel onderzoek door de vervoerder plaatsvindt naar de beleving van de reizigers en niet-reizigers van het ov op Texel.

Op basis van de uitkomsten van het onderzoek moet er ruimte zijn om tussentijds bij te kunnen sturen en hiermee de reizigersbeleving te verbeteren. Zoals hierboven al gesteld staan we hierbij open voor gedragsonderzoek en innovaties. Graag ons steentje bijdragen om het openbaar vervoer op Texel aantrekkelijk te maken Wij begrijpen dat onze voorstellen meer kosten dan het budget dat u als provincie ter beschikking heeft. Daarom willen wij graag met u in gesprek over mogelijkheden om aanvullende wensen, zoals een toeristische lijn, mogelijk te financieren vanuit toeristische bijdragen zoals vanuit de parkeerbelasting. Zo’n constructie wordt ook onderzocht in de provincie Zuid-Holland en gebeurt al elders in Europa.

Met het Mobiliteitsprogramma Texel 2035 streven we naar dezelfde doelen als u. Daarom stellen we voor om een halfjaarlijkse monitorbijeenkomst tussen gemeente Texel, provincie en vervoerder op te nemen als eis én periodieke evaluatiemomenten na de start van de concessie inclusief uitvoeringsagenda Publieke Mobiliteit. Ook gaan wij graag met u in gesprek om de mogelijkheden te onderzoeken of Texel, net zoals het een eigen veerdienst heeft, ook een eigen concessieverlener kan worden. Conclusie Texel is een unieke bestemming die vraagt om een stabiel, betrouwbaar en schaalbaar vervoerssysteem dat dienstbaar is aan bewoners, werknemers en gasten van ons eiland. Zoals besproken tijdens het raadsinformatiemoment op 1 juli ’25 gaan wij graag met u in gesprek om de voorgestelde ideeën verder uit te werken. We zijn er namelijk van overtuigd dat we samen tot een beter voorstel kunnen komen. Ondertekening door college van B&W

Raadsinformatiebrief

Proces zienswijze ov-concessie NoordWest Noord-Holland Zaaknummer

3625599

Portefeuillehouder Datum verzending

R. van de Belt * 25 juni 2025

Programma 2 Goede bereikbaarheid 2.5 Openbaar vervoer Beste raad- en commissieleden, Op 4 juni ’25 hebben we u middels een raadsinformatiebrief op de hoogte gebracht van de voorbereidingen voor de nieuwe ov-concessie NoordWest Noord-Holland. We hebben onder andere aangegeven aan de slag te gaan met het opstellen van een lokale zienswijze. Deze lokale zienswijze wordt door u vastgesteld tijdens de raadsvergadering op 9 juli ’25. Proces Op dit moment zijn we druk met het opstellen van de concept-zienswijze; hieronder treft u een tijdslijn aan van het proces tot indienen van de definitieve zienswijze op vrijdag 11 juli ’25. • • •

• • • • •

25/6 College verstuurt de RIB Proces zienswijze ov-concessie. 25/6 Commissievergadering over mobiliteitsprogramma Texel, inclusief voorstel van PvdA Pro Texel voor een beter openbaar vervoersysteem op Texel. 1/7 Raadsinformatiemoment (RIM) onder leiding van de verantwoordelijk wethouder, waarbij ook de gedeputeerde van de provincie Noord Holland aanwezig is, die een toelichting geeft op de voorgenomen ov-concessie NoordWest Noord-Holland. Ruimte voor vragen en uitwisseling van ideeën. 1/7 Ter voorbereiding op het RIM delen we die middag de concept-zienswijze op hoofdlijnen met u. 7/7 Overleg met stakeholders en de gemeente Texel. Hiervoor worden ook de dorpscommissies uitgenodigd. Ook de provincie is hierbij aanwezig. 8/7 Alle tot dit moment opgehaalde informatie wordt verwerkt in een nieuwe concept-zienswijze met een bijhorend raadsbesluit. 9/7 Raadsvergadering. Besluitvorming over de in te dienen zienswijze. Eventueel verwerken van de laatste ideeën en amendementen: definitieve zienswijze. 11/7 Indienen van de zienswijze bij de provincie Noord-Holland.

Hoogachtend,

Zaaknummer

3625599

burgemeester en wethouders van gemeente Texel, de secretaris, de burgemeester, E. Wolfkamp

M. Pol

2/2

Concessie NoordWest Noord-Holland Ontwerp Programma van Eisen

CONSESSI

2

Concessie NoordWest Noord-Holland – Ontwerp Programma van Eisen

4

1.

4 4 5 6 7

8

2.

3.

33 33 34 34 35 36 36

Samenwerking Concessiehouder met partners Weg- en OV - infrastructuur Haltes Laadinfrastructuur Stallingen, werkplaatsen en pauzevoorzieningen

4. Uitvoeringskwaliteit 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5.

29 30 30 31 32 32

33

Infrastructuur 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

26 27 27 28 28

29

Vervoeraanbod Fasering van het aanbod Ontsluiting van het Concessiegebied Opbouw van het Lijnennet Verplichte Verbindingen van en naar Kernen Verplichte Trajecten Buurtbuslijnen Lijnen voor specifieke doelgroepen en bestemmingen Aanvullende concessiegrensoverschrijdende Lijnen naar Amsterdam 2.9 Vervoeraanbod op Texel 2.10 Nachtlijnen 2.11 Vraagafhankelijk Vervoer 2.12 Vervoerplan en Dienstregeling 2.13 Aanbod tijdens Vakanties en seizoensgebonden aanbod 2.14 Vervoerkundige ontwikkeling gedurende de Concessie

23 23 24 24 25

26

Context Scope concessie ‘NoordWest Noord-Holland’ Hoofdopgaven en doelen Concessie Rol en status ontwerp Programma van Eisen Leeswijzer

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8

18 19 20 20 21 22

23

Inleiding 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

8 9 10 12 13 15 16 17

Provincie Noord-Holland

Materieel 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

6.

Vervoergarantie en capaciteit Rituitval en Vervangend Vervoer Punctualiteit en Aansluitingen Overmacht Compensatieregeling Algemene eisen Materieel Comfort en netheid Toegankelijkheid Apparatuur Huisstijl en reclame Buurtbussen

Reisinformatie 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7

Algemene informatie Toegankelijkheid informatie Lijnennetkaarten Informatie op Haltes Informatie in en op Voertuigen Digitale informatie Wijzigingen in de Dienstregeling

3

Concessie NoordWest Noord-Holland – Ontwerp Programma van Eisen

38

7.

38 39 39 40

41 41 42

43 43 44 44 45

46 46 47 47 49 49

50 50 50 51

Tarieven en Betaalwijzen 7.1 7.2 7.3 7.4

8.

Provincie Noord-Holland

Betaalsysteem Tarieven en Reisproducten Tarievenplan Toekomstige betaalsystemen

Marketing 8.1 8.2

Kader Marketingplan

9. Personeel 9.1 9.2 9.3 9.4

Concessiehouder als werkgever Eisen aan het Personeel Social Return Buurtbuschauffeurs

10. Veiligheid 10.1 Fysieke veiligheid 10.2 Verkeersveiligheid 10.3 Sociale veiligheid 10.4 Sociale Veiligheidsplan 10.5 Samenwerking op het gebied van Sociale Veiligheid

11. Duurzaamheid 11.1 Duurzame bedrijfsvoering 11.2 Milieuprestaties Materieel 11.3 Overgang circulaire economie

52

12. Consumentenbescherming en Reizigersinspraak

52 53 53

12.1 Klantenservice en klachtenafhandeling 12.2 ROCOV en Stakeholderconsultatie 12.3 Reizigershandvest

54 54 55 56 57

59 59 60 61

62

13. Ontwikkeling in samenwerking 13.1 13.2 13.3 13.4

Ontwikkelrol Concessiehouder Ontwikkelplan Concessiehouder als Mobiliteitsmakelaar Overleg Concessieverlener en Concessiehouder

14. Data en monitoring 14.1 Datalevering 14.2 Openbaarheid en bescherming van (persoons)gegevens 14.3 Monitoring

Bijlagen bij het ontwerp Programma van Eisen

62 69

B1 B2

79 87 90

B3 B4 B5

Begrippenlijst Vervoerkundig kader Concessieverlening NoordWest Noord-Holland Vervoerkundige Bijlagen Social Return Protocol sturing

Concessie NoordWest Noord-Holland – Ontwerp Programma van Eisen

4

Provincie Noord-Holland

1. INLEIDING 1.1 Context Op 15 juli 2028 eindigen de concessies Haarlem-IJmond en Noord-Holland Noord. Op grond van de Wet personenvervoer 2000 (Wp2000) is het College van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland (GS) bevoegd om concessies voor het openbaar busvervoer in beide concessiegebieden te verlenen. Op 9 april 2024 hebben GS besloten om de concessiegebieden na afloop van de huidige concessies samen te voegen tot het concessiegebied NoordWest Noord-Holland (NWNH). Dit ontwerp Programma van Eisen (PvE) bevat in concept de eisen die met ingang van de nieuwe concessie ‘NoordWest Noord-Holland’ van kracht zullen worden.

1.2 Scope concessie ‘NoordWest Noord-Holland’1 Sinds 2001 is wettelijk geregeld dat een vervoerder over een concessie2 moet beschikken om in een regio Openbaar Vervoer aan te mogen bieden. De concessie ‘NoordWest Noord-Holland’ betreft het exclusieve recht, en tevens de plicht, tot het aanbieden van openbaar busvervoer in het concessiegebied NoordWest Noord-Holland en op een aantal aangewezen Trajecten in aangrenzende concessiegebieden.

Het Concessiegebied NoordWest Noord-Holland. 1 2

De scope van de Concessie is in de Concessiebeschikking in detail beschreven. Een concessie geeft een vervoerder (de concessiehouder) het alleenrecht op het uitvoeren van het Openbaar Vervoer in een gebied. De grondslag voor de concessieverlening is vastgelegd in de Wet personenvervoer 2000 (Wp2000), het Besluit personenvervoer 2000 (Bp2000) en de PSO-verordening (Verordening (EG) 1370/2007 over openbaar personenvervoer per spoor en over de weg).

Concessie NoordWest Noord-Holland – Ontwerp Programma van Eisen

5

Provincie Noord-Holland

De nieuwe concessie ‘NoordWest Noord-Holland’ betreft een samenvoeging van de huidige, aan Connexxion verleende concessies Haarlem-IJmond en Noord-Holland Noord die beiden op 15 juli 2028 eindigen. De nieuwe concessie ‘NoordWest Noord-Holland’ (hierna: de Concessie3) start op 16 juli 2028 en eindigt in juli 2043, op het moment waarop de zomer­ vakantie aanvangt in de onderwijsregio Noord. Gunning van de Concessie is voorzien na de zomer van 2026.

1.2.1 Het concessiegebied NoordWest Noord-Holland Het concessiegebied NoordWest Noord-Holland omvat de volgende gemeenten: Alkmaar, Bergen, Beverwijk, Bloemendaal, Castricum, Den Helder, Dijk en Waard, Drechterland, Enkhuizen, Haarlem, Heemskerk, Heemstede, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec, Texel, Uitgeest, Velsen en Zandvoort. In het Concessiegebied wonen circa 1 miljoen mensen en werken circa 460.000 mensen. Dagelijks stappen er ongeveer 44.000 Reizigers in bij het Openbaar Vervoer. Tot 2040 vindt er in het concessiegebied NoordWest NoordHolland een aanzienlijke woningbouw ontwikkeling plaats, grotendeels nabij ov-knooppunten. De Provincie wil de bijbehorende groei aan mobiliteit faciliteren met duurzame mobiliteit om bereikbaarheid te borgen en bij te dragen aan klimaatdoelen, energietransitie en verkeersveiligheidsambitie. De Concessie omvat een aantal Lijnen naar aangrenzende concessiegebieden en een netwerk van 12 Buurtbuslijnen. De Concessiehouder faciliteert deze Buurtbuslijnen, onder meer door de hiervoor benodigde Buurtbussen beschikbaar te stellen.

1.3 Hoofdopgaven en doelen Concessie De provincie Noord-Holland staat samen met alle organisaties en inwoners voor enorme veranderingen. De bereik­ baarheid in Noord-Holland is de afgelopen jaren steeds meer onder druk komen te staan. De Provincie ziet dat de mobiliteitsnetwerken in en tussen steden en Kernen vaak overbelast zijn en voor hinder voor de omgeving zorgen. De groei van het aantal inwoners en de werkgelegenheid zorgt voor meer mobiliteit, meer vraag naar energie en meer vraag naar ruimte en Infrastructuur. Er zijn integrale keuzes voor mobiliteit in relatie tot de verstedelijkingsopgaven in de Provincie nodig om problemen te voorkomen of op te lossen. Een andere hoofdopgave waar de Provincie voor staat is het verduurzamen van de energieopwekking die ertoe moet leiden dat nieuwe, schone brandstoffen voor iedereen toegankelijk worden. Deze energietransitie is de basis voor schone mobiliteit, maar vraagt ook om Infrastructuur en logistiek voor nieuwe brandstoffen (met name elektrisch en waterstof). Deze grootschalige veranderingen zijn nodig om de klimaatsverandering te remmen en Nederland te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Dit vraagt ook wat van mobiliteit. In het kader van het Klimaatakkoord en het Schone Luchtakkoord heeft de Provincie zich gecommitteerd aan verbeterdoelen.

In het Perspectief Mobiliteit brengt de Provincie deze hoofdopgaven bij elkaar te brengen en formuleert zij de beleidsinzet om de ontwikkelingen goed te kunnen faciliteren. Het Perspectief Mobiliteit vormt daarmee ook een liniaal waarlangs de Provincie haar plannen legt om te controleren of de Provincie op de goede weg is. De Provincie heeft onderdelen uit het Perspectief Mobiliteit nader uitgewerkt in de Visie Publieke Mobiliteit. De Visie Publieke Mobiliteit gaat over alle vervoer waarvoor reizigers niet een eigen vervoermiddel, zoals Auto of fiets, kunnen of willen gebruiken. De ambitie daarbij is dat Publieke Mobiliteit overal in de Provincie goed georganiseerd is. Het regionaal Openbaar Vervoer is een belangrijk onderdeel van Publieke Mobiliteit. De Provincie is wettelijk verantwoor­ delijk voor het regionaal Openbaar Vervoer in een groot deel van de Provincie. Voor de bruikbaarheid van het regionaal Openbaar Vervoer is het echter van belang dat de gehele (keten)reis van deur tot deur goed werkt, dus ook de Trein, voor- en natransport, deelmobiliteit en regionaal Openbaar Vervoer dat onder verantwoordelijkheid van de Vervoer­ regio Amsterdam en omliggende provincies valt. In het Coalitieakkoord_2023_2027_’Verbindend_vooruit geeft de Provincie ten slotte aan dat Openbaar Vervoer belang­ rijk is voor inwoners in het landelijk én stedelijk gebied.

De Provincie zet in op beter en betaalbaar Openbaar Vervoer (ov), onder andere in de kleine Kernen. Daarom wil de Provincie investeren in nieuwe vormen van deelmobiliteit, Openbaar Vervoer en hubs om het overstappen op verschillende vormen van mobiliteit te faciliteren.

3

In dit document zijn gedefinieerde begrippen met een hoofdletter geschreven. De definitie van deze begrippen is te vinden in het document ‘Begrippenlijst’.

Concessie NoordWest Noord-Holland – Ontwerp Programma van Eisen

6

Provincie Noord-Holland

De Provincie heeft de implicaties van de Visie Publieke Mobiliteit en het coalitieakkoord voor het openbaar busvervoer in het concessiegebied ‘NoordWest Noord-Holland’ nader geconcretiseerd in een Nota van Uitgangspunten. In de Nota van Uitgangspunten zijn de hoofdlijnen voor de nieuwe concessie ‘NoordWest Noord-Holland’ vastgelegd. Daarbij onderscheidt de Provincie de volgende manieren waarop het Openbaar Vervoer kan bijdragen aan de hiervoor beschreven hoofdopgaven: 1. Borgen van de bereikbaarheid 2. Bijdragen aan inclusief toegankelijk mobiliteitssysteem (mobiliteitsrechtvaardigheid) 3. Bijdragen aan duurzaam mobiliteitssysteem De Provincie stelt op basis hiervan als hoofddoel voor de concessie ‘NoordWest Noord-Holland’:

De Concessie moet de bereikbaarheid van relevante bestemmingen in NoordWest Noord-Holland op een inclusieve, toegankelijke, veilige en duurzame manier borgen in de vorm van een goed ov-aanbod aangevuld met andere vormen van Publieke Mobiliteit.

De Provincie heeft dit hoofddoel vervolgens verder uitgewerkt in de volgende subdoelen (strategieën): 1. De bereikbaarheid van woon-, werk- en onderwijslocaties in NoordWest Noord-Holland is geborgd door het bieden van snelle, directe, frequente en betrouwbare Verbindingen die een volwaardig alternatief zijn voor de Auto. 2. De basisbereikbaarheid van regionale voorzieningen (o.a. ziekenhuizen en winkelgebieden breder dan dagelijkse boodschappen) is geborgd door korte loopafstanden tot ov-haltes vanaf waar ten minste een keer per uur een Bus vertrekt en door korte reistijden vanaf de ov-haltes naar deze voorzieningen. 3. De toegankelijkheid van het Openbaar Vervoer is geborgd door de inzet van toegankelijke Voertuigen, de beschik­ baarheid en toegankelijkheid van reisinformatie en de betaalbaarheid van Ritten. 4. De veiligheid van het Openbaar Vervoer is geborgd door een heldere verdeling van taken en verantwoordelijkheid en een goede samenwerking tussen partijen. 5. De duurzaamheid van het Openbaar Vervoer wordt verbeterd door de uitstoot van schadelijke stoffen te beperken en circulaire inkoop.

1.4 Rol en status ontwerp Programma van Eisen Als nadere uitwerking van de Nota van Uitgangspunten heeft de Provincie dit ontwerp Programma van Eisen voor de (aanbesteding van) de Concessie opgesteld. In het ontwerp Programma van Eisen staan de eisen die de Provincie aan het Openbaar Vervoer en de Concessiehouder10 stelt. Daarnaast moet de Concessiehouder zich vanzelfsprekend aan alle wettelijke bepalingen en regelingen houden die relevant zijn bij de uitvoering van het Openbaar Vervoer. Deze wettelijke bepalingen en regelingen zijn niet in het Programma van Eisen opgenomen. Dit document betreft een ontwerpversie van het Programma van Eisen. Deze ontwerpversie wordt: • conform artikel 27 en 27(a) van de Wp2000 voor advies voorgelegd aan het door de Provincie aangewezen Reizigers Overleg Consumentenbelangen Openbaar Vervoer Noord-Holland, gebiedskamer Haarlem – IJmond en Noord-Holland Noord (“ROCOV”); • voor een reactie voorgelegd aan de Gemeenten in het concessiegebied NoordWest Noord-Holland, vervoerders (in de vorm van een marktconsultatie en een marktraadpleging Sociale Veiligheid), Buurtbusverenigingen en concessie­ verleners van aangrenzende concessiegebieden (i.c. Vervoerregio Amsterdam en de provincies Zuid-Holland, Friesland en Flevoland).

Met deze concessieverleners maakt de Concessieverlener afspraken over de uitvoering van Verbindingen naar en vanuit aangrenzende concessiegebieden, en • op de website van de Provincie gepubliceerd. Tot en met 3 juli 2025 is het mogelijk om op deze ontwerpversie te reageren via aanbestedingnwnh@noord-holland.nl. Alle ontvangen adviezen en reacties worden opgenomen en door de Provincie beantwoord in een Nota van Zienswijzen. Hierin geeft de Provincie aan of, en zo ja op welke wijze, adviezen en reacties in de definitieve versie van het Programma van Eisen zijn verwerkt dan wel waarom adviezen en reacties niet zijn overgenomen. De Nota van Ziens­ wijzen wordt tezamen met het definitieve Programma van Eisen als onderdeel van het Bestek gepubliceerd. Andere documenten ten behoeve van de aanbesteding die de Provincie parallel aan het Programma van Eisen opstelt en te zijner tijd onderdeel van het Bestek zullen worden, zijn onder meer:

• Inschrijvingsleidraad: een beschrijving van de aanbestedings- en beoordelingsprocedure inclusief de Gunnings­ criteria en de informatie die Inschrijvers moeten aanleveren.

• Concessiebesluit: het besluit tot verlening van de Concessie aan de winnende Inschrijver met daarin de eisen waaraan de Concessiehouder moet voldoen. In het Concessiebesluit zijn bepalingen van meer algemene aard uitgewerkt zoals onderwerp, duur en gebied van de Concessie en procedures voor onder meer Herijking/aanpassing en verlenging van de Concessie.

Concessie NoordWest Noord-Holland – Ontwerp Programma van Eisen

7

Provincie Noord-Holland

• Begrippenlijst: Bijlage bij het Concessiebesluit waarin de definities van de in de documenten gehanteerde begrippen zijn opgenomen. Bij het ontwerp Programma van Eisen is een ontwerpversie van de Begrippenlijst gevoegd.

• Financiële bepalingen: document met de financiële bijdrage die Provincie ter beschikking stelt voor de uitvoering van de Concessie. In dit document is aangegeven aan welke financieel-administratieve voorwaarden de Concessie­ houder moet voldoen om voor deze bijdrage in aanmerking te komen en wat de consequenties zijn wanneer de Concessiehouder bepaalde verplichtingen vanuit de Concessie niet nakomt.

1.5 Leeswijzer Het Programma van Eisen bevat de minimumeisen waaraan de Concessiehouder in ieder geval moet voldoen. De Provincie daagt (potentiële) Inschrijvers echter uit om in het kader van de aanbesteding van de Concessie zoveel mogelijk extra’s bovenop deze minimumeisen te bieden om zo de Concessie gegund te krijgen. De wensen van de Provincie met betrekking tot deze extra’s, veelal gerelateerd aan de doelen van de Concessie (zie paragraaf 1.3), worden in de Inschrijvingsleidraad nader uitgewerkt in de vorm van Gunningscriteria. De eisen zelf zijn per (deel)onderwerp beschreven in verschillende hoofdstukken. Elk hoofdstuk start met een toelichtende tekst die op functionele wijze beschrijft wat de Provincie met het betreffende onderwerp wil bereiken. De concrete eisen die hieruit voortvloeien zijn opgenomen in tabellen. Een lezer die alleen op hoofdlijnen wil weten welke eisen de Provincie aan het Openbaar Vervoer en de Concessiehouder stelt, kan zich beperken tot de inleidende teksten. In geval van strijdigheid tussen een inleidende tekst en een eis in een tabel, prevaleert de eis in de tabel. Indien in dit Programma van Eisen wordt verwezen naar een Bijlage wordt hiermee één van de Bijlagen bij dit Programma van Eisen bedoeld, tenzij dit expliciet anders is vermeld (bijvoorbeeld: een Bijlage bij de Financiële bepalingen).

Tenslotte adviseren wij u om, voordat u begint met lezen aan hoofdstuk 2 (Vervoeraanbod), Bijlage B2 Vervoerkundig kader Concessieverlening NoordWest Noord-Holland te lezen.

Concessie NoordWest Noord-Holland – Ontwerp Programma van Eisen

8

Provincie Noord-Holland

2. VERVOERAANBOD De Concessieverlener heeft in de vastgestelde Visie Publieke Mobiliteit en in de Nota van Uitgangspunten voor de Concessie NoordWest Noord-Holland drie doelen voor de Concessie geformuleerd die in het document Vervoerkundig Kader Concessieverlening NoordWest Noord-Holland (hierna: Vervoerkundige Kader, zie Bijlage B2) vertaald zijn naar vervoerkundige uitgangspunten voor de Concessie waarbij de ontwikkelperspectieven Noord-Holland Noord en Zuid-Kennemerland IJmond richtinggevend zijn geweest. De Concessieverlener verwacht dat de Concessiehouder in zijn Inschrijving en gedurende de looptijd van de Concessie het Vervoerkundige Kader volgt. Dit houdt in dat de Concessiehouder vanaf start van de Concessie de bereikbaarheid van het hele Concessiegebied verbetert door op kansrijke Verbindingen hoogfrequente en snelle Buslijnen aan te bieden en tegelijkertijd de inclusiviteit van het Openbaar Vervoer waarborgt door een netwerk van Lijnen aan te bieden met in stedelijke gebieden korte loopafstanden tot Haltes en bediening van kleine Kernen in het hele Concessiegebied. De Concessie­ houder vertaalt het Vervoerkundige Kader naar een eenvoudig te begrijpen netwerk aan lijnen met veel reismogelijkheden tijdens de hele bedieningsperiode.