7.c. Jaarrekening 2021 13-4-2022.pdf
Tekst van het document
Begroot 2021
Realisatie 2021
Afwijking
per inwoner
2020
Eiland Griend
-2.000
-1.000
1.000
-0
-1.000
Beheer en onderhoud openbaar groen
-157.000
-194.000
-37.000
-40
-112.000
-159.000
-195.000
-36.000
-40
-113.000
Het groenonderhoud is deels in eigen beheer uitgevoerd en deels als opdracht extern weggezet. Er is dit jaar € 37.000 meer uitgegeven aan groenonderhoud dan begroot was. De meerkosten zijn het gevolg van meerkosten van extern personeel voor de uitvoering van het onderhoud. Beheer en onderhoud wegen De gemeente Terschelling bezit ongeveer 600.000 m² aan verhardingen. We zijn verplicht om deze verhardingen als een goed rentmeester te beheren. Het wegenbeheerplan voor de komende jaren is in 2020 geactualiseerd en in 2021 vastgesteld. De lasten zijn in de meerjarenbegroting opgenomen. In 2021 heeft er onderhoud plaatsgevonden aan diverse Terschellinger wegen. Korte opsomming van de werken: - Onderhoud Hoofdweg Hoorn-Oosterend - Doorgroei stenen Landerummerheide - Voetpad VMBO - Diverse klein straatwerk onderhoud - Diverse klein asfalt onderhoud Naast uitvoerende werkzaamheden is er druk gewerkt aan een aantal projecten in de voorbereidingsfase, onderzoeken en adviezen in 2021, namelijk: - Verbeteren verkeersveiligheid kruisingen Hoofdweg, ontwerp en bestek voorbereiding - Verkeerskundige adviezen diverse plekken - Onderzoek parkeer problematiek west - Onderzoek hoofdweg Lies
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
65
-
Voorbereiden herinrichting Zwarteweg/Groene strand incl. bodemonderzoeken
In de begroting van 2021 is extra ruimte opgenomen voor het in kaart brengen van het noodzakelijke onderhoud aan polderwegen en paden. Door coronabeperkingen bij de gemeente, onderbezetting en het bijkomende advieswerk bij de pilot van het 1e deel onderhoud van het polderfietspad heeft dit proces vertraging opgelopen. Hieronder volgt een overzicht van de realisatie op het product verkeer en vervoer: Taakveld 2.1 onderdeel Beheer en onderhoud wegen naar kostenplaats in €
Begroot 2021
Realisatie 2021
Afwijking
per inwoner
2020
Onderhoud wegen, straten en pleinen
-740.000
-727.000
13.000
-148
Onttrekking voorziening wegen, straten en pleinen
465.000
503.000
38.000
103
-681.000 463.000
Dotatie voorziening wegen, straten en pleinen
-465.000
-465.000
-
-95
-386.000
Totaal beheer onderhoud wegen, straten en pleinen
-740.000
-689.000
51.000
-141
-604.000
In 2021 heeft een onttrekking uit de voorziening plaatsgevonden, omdat er onderhoud is uitgevoerd aan de wegen. De opbouw van de voorziening ziet er nu als volgt uit: Onderhoudsvoorziening wegen en paden in € Stand per 1 januari 2021
481.000
Vermeerderingen: Dotatie op basis van het beheersplan
465.000
Subtotaal
946.000
Verminderingen: Onttrekking in verband met uitgevoerd onderhoud
-503.000
Stand per 31 december 2021
443.000
Riolering De gemeente draagt zorg voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater, het opvangen van hemelwater en het voorkomen van overlast van grondwater als de burger het zelf niet kan. Deze zorgplicht is afkomstig uit diverse wetten en zijn vertaald naar concrete maatregelen in het verbreed gemeentelijke rioleringsplan (vGRP). In augustus 2019 is het rioleringsbeheerplan 2019 – 2023 opgesteld waarin de gemeente invulling geeft aan deze zorgplicht. In 2021 zijn er diverse werken met betrekking tot riolering gedaan, namelijk: - Aanschaf en ingebruikname kolkenzuiger - Voorbereidende werkzaamheden Torenstraat - Onderzoeken Torenstraat - Voorbereidende werkzaamheden Zwarteweg - Herberekening kostendekking GRP - Capaciteit berekening West Terschelling ter voorbereiding op de werkzaamheden Willem Barentsz kade. - Diverse herstelwerkzaamheden - Put plaatsen Grientebos & Oosterend - Rioolinspectie diverse plekken t.b.v. werkzaamheden wegen - Aanschaf beheerprogramma Brutis - Verzamelen van areaal en beheergegevens voor vullen beheerprogramma Daarnaast zijn er voorbereidingen getroffen voor het planmatig reiniging en inspectie van het gehele rioolnetwerk.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
66
Hieronder volgt een overzicht van de realisatie op het product riolering: Taakveld 7.2 Riolering naar kostenplaats in € Beheer en onderhoud riolering Dotatie voorziening riolering
Begroot 2021
Realisatie 2021
-748.500
-639.000
109.500
Afwijking
per inwoner
2020
-130
-545.000
-
-130.000
-130.000
-27
-242.000
Heffing rioolbelasting
860.000
849.000
11.000
173
846.000
Totaal volgens beheerplan riolering
111.500
80.000
-9.500
16
59.000
Voor het product riolering is ook een onderhoudsvoorziening beschikbaar. Hieronder volgt een overzicht van de stand van deze voorziening per 31-12-2021. Onderhoudsvoorziening riolering in € Stand per 1 januari 2021
863.000
Vermeerderingen: Saldo product riolering (excl. BTW)
103.000
Stand per 31 december 2021
966.000
Gebouwen Het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen is gebaseerd op het MOP (meerjarenonderhoudsplan). Het meerjarenonderhoudsplan is opgenomen in het gebouwenbeheerplan 2016 – 2020 en de voorziening is aangepast bij de vaststelling van het beleid ‘Toekomstbestendig vastgoed’ in 2017. Er wordt gewerkt met een 25-jaars gemiddelde van het uit te voeren onderhoud voor de gebouwen die behoren tot de basisvoorziening. In 2021 is in en aan de gemeentelijke gebouwen regulier onderhoud uitgevoerd en zijn op basis van klachten diverse storingen opgelost. Een groot deel van deze klachten is opgepakt door de eigen uitvoerende dienst. Daarnaast zijn er periodieke inspecties en onderhoud aan gebouwen en installaties uitgevoerd op basis van lopende onderhoudscontracten. Er is een start gemaakt met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs op Terschelling. Eind 2021 is de opdracht voor het opstellen van het IHP aanbesteed bij ABCNova. De planvorming voor de verduurzaming van het gemeentekantoor en de Driemaster is afgerond en de aanbesteding voorbereid. Daarnaast is de planvorming voor het groot onderhoud aan de voormalig reddingsbootschuur en de strandvonderijschuur opgestart. De woning aan de Schoolstraat is dit jaar vrijgekomen, het noodzakelijke groot onderhoud aan de dakconstructie, elektra en installaties is uitgevoerd.
Het gebouw op palen is na leegstand weer bedrijfsklaar gemaakt en in gebruik gegeven bij Woon Friesland/NHL. Op de volgende pagina volgt een overzicht van de onderhoudsvoorziening gebouwen:
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
67
Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen in € Stand per 1 januari 2021
551.000
Vermeerderingen: Dotatie op basis van het beheerplan
230.000
Subtotaal
781.000
Verminderingen: Ambtswoning
-2.000
Gemeentehuis
-46.000
Gemeentewerf
-8.000
CNL
-3.000
't Behouden Huys
-5.000
Gemeentewoningen
-55.000
Gemeentegebouwen
-1.000
Havenkantoor
-6.000
de Driemaster
-3.000
Gymnastiekgebouw West
-6.000
Gymnastiekgebouw Hoorn
-5.000
Dorpshuis de Stoek
-2.000
Stand per 31 december 2021
639.000
Haven Op 1 januari 2006 is de haven in eigendom en beheer overgenomen van het Rijk. De overdrachten van het Rijk naar de gemeente zijn begin 2020 definitief geregeld. Er is het afgelopen jaar voortvarend gewerkt aan het uitvoerings- programma Havenfront Terschelling, welke op 23 september 2020 is vastgesteld door de gemeenteraad. Dit programma is een integrale weerslag van alle plan- en workshopsresultaten van de afgelopen 2 jaar. Hierin zijn de disciplines havenlogistiek, nautica, hydraulica, verkeer, ecologie, economie, hoogwaterveiligheid, stedenbouw en landschapsarchitectuur bij elkaar gebracht. Het boekjaar 2021 heeft zich voor het project “Havenfront Terschelling” voornamelijk gericht op de voorbereiding van het naar uitvoering brengen van de werkzaamheden. Het Masterplan is vertaald in een kaderplan dat in deelbare onderdelen op de markt gebracht kan worden ter aanbesteding. Daarnaast is onderzoek gedaan naar de huidige staat van kades en steigers en zijn voorbereidende werkzaamheden verricht gericht op de aanstaande aanbestedingstrajecten. De projectinrichting is heroverwogen en gewijzigd ingericht ten behoeve van het prioriteren van de deelprojecten en het in uitvoering kunnen brengen van de werkzaamheden. Tot de realisatie van alle plannen genoemd in het uitvoeringsprogramma Havenfront Terschelling wordt de exploitatie van de haven op de huidige manier voortgezet.
Hieronder volgt een financieel overzicht van de exploitatie van de haven: Taakveld 2.4 onderdeel beheer binnenhavens naar kostenplaats in €
Begroot 2021
Realisatie 2021
Afwijking
per inwoner
2020
Beheer binnenhavens
-246.000
-304.000
-58.000
-62
-324.000
Onderhoud onroerende zaken
-5.000
-6.000
-1.000
-1
-6.000
Onttrekking voorziening onderhoud gebouwen
5.000
6.000
1.000
1
6.000
Dotatie voorziening onderhoud gebouwen
-21.000
-21.000
-
-4
-71.000
Totaal beheer binnenhavens
-267.000
-325.000
-58.000
-66
-395.000
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
68
In 2021 was er een exploitatietekort van € 304.000 op de haven. Dit bedrag wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve havenbedrijf. Daarnaast zijn er onttrekkingen en toevoegingen geweest aan de voorziening onderhoud gebouwen in het kader van het Havenkantoor. Deze vallen buiten de havenexploitatie, maar worden gedekt vanuit de reguliere exploitatie. Het verloop van de Reserve havenbedrijf was in 2021 als volgt: Reserve havenbedrijf in € Stand per januari 2021
4.078.000
Vermeerderingen: Jaarlijkse dotatie Subtotaal
324.000 4.402.000
Verminderingen: Dekking exploitatie havenbedrijf
-304.000
Stand per 31 december 2020
4.098.000
Naast de onttrekking van € 304.000 uit de reserve, is er ook een jaarlijkse dotatie geweest aan deze reserve, de ‘’rentetoevoeging’’. De jaarlijkse dotatie voor 2021 is € 324.000. Dit heeft tot gevolg dat de reserve havenbedrijf per saldo in omvang is gestegen.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
69
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
70
2.3.4 Paragraaf 4 – Financiering Inleiding Financiering betreft de wijze waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijke) overtollige geldmiddelen belegt. Treasury is het proces dat er op is gericht de financiering- en het kasstroommanagement (cashflow) te optimaliseren en te waarborgen dat voldaan wordt aan de verplichtingen richting schuldeisers. De uitvoering van treasury vindt plaats conform het door de raad vastgestelde treasurystatuut van 16 januari 2016. Deze financieringsparagraaf is samen met het treasurystatuut een belangrijk instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen en beheersen van de financieringsfunctie. Wet FIDO De Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) geeft verplichte richtlijnen voor de bewaking en beheersing van renterisico’s: • Kasgeldlimiet: hoeveel geld mag de gemeente lenen voor een periode van maximaal één jaar • Renterisiconorm: hoeveel geld mag de gemeente maximaal lenen voor een periode langer dan één jaar • Schatkistbankieren: het verplicht onderbrengen van overtollige geldmiddelen bij het Rijk • Financieringspositie. Onder renterisico wordt verstaan de mate waarin het saldo van rentelasten en -baten verandert door wijzigingen in het rentepercentage voor zowel de korte als voor de lange financiering.
Het is de bedoeling grote fluctuaties in de rentelasten, die mogelijk consequenties hebben voor de financiële positie, te vermijden. Kasgeldlimiet Juist voor korte financiering (tijdelijke liquiditeitstekorten voor lopende uitgaven opvangen) geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn. Fluctuaties in de korte rente hebben direct een relatief grote impact op de rentelasten. Door middel van de kasgeldlimiet wordt een grens gesteld aan de mogelijkheid om lopende uitgaven kort te financieren, en daarmee wordt dan het risico beperkt. De kasgeldlimiet wordt bepaald op basis van een door het Rijk vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Kasgeldlimiet 2020: 2,0 miljoen Kasgeldlimiet 2021: 2,2 miljoen Kasgeldlimiet en opgenomen kasgeld In €
2021
2020
2.210.000
1.785.000
Opgenomen kasgeld
1.000.000
1.000.000
Overschrijding limiet
-1.210.000
-785.000
Kasgeldlimiet (8,5% van € 26.000.000)
Renterisiconorm Lange financiering vormt een integraal onderdeel van het lange termijn investeringsbeleid. Renterisico’s zijn van te voren in te schatten en daarmee goed beheersbaar. Dit kan worden bereikt door informatie over rente en leningen actueel en transparant te krijgen. Verder is het van groot belang om een spreiding van looptijden in de lening portefeuille te realiseren. Het renterisico uit hoofde van renteherzieningen en herfinancieringen van leningen wordt dan in voldoende mate beperkt. Het volgende overzicht geeft inzicht in de samenstelling, grootte en rentegevoeligheid van de opgenomen geldleningen.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
71
Leningportefeuille 2021 in €
2021 Stand per 1 januari
-12.489.000
Reguliere aflossingen
3.456.000
Nieuwe leningen: Reguliere opname
-2.500.000
Wegens rente aanpassingen
-
Wegens herfinanciering
-
Stand per 31 december
-11.533.000
Rentelast
144.000
Gemiddelde rentevoet
1,20%
De lening portefeuille bestaat uit een 9-tal leningen die allen een verschillende rentevaste periode hebben. In het volgende overzicht worden de risico’s van renteherzieningen en herfinanciering van leningen afgezet tegen de risiconorm van de vaste schuld. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm in beginsel niet overschrijden. Door het Rijk is een renterisiconorm van 20% (van het begrotingstotaal) vastgesteld. Dat wil zeggen dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op langlopende schulden. Hoe meer de looptijd van schuld gespreid wordt, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor renteschokken bij herfinanciering. Uit het onderstaande overzicht blijkt dat de gemeente Terschelling ruim binnen de renterisiconorm blijft. Renterisiconorm in €
2021 1. Begrotingstotaal (incl. mutaties reserves)
26.593.000
2. Wettelijk percentage
20%
3. Renterisiconorm (1 x 2)
5.318.600
4. Renteherziening
-
5. Aflossing
3.456.000
6. Renterisico (4 + 5)
3.456.000
7. Ruimte vs. Norm (3 - 6)
1.862.600
Schatkistbankieren In 2014 is het verplichte schatkistbankieren ingevoerd voor decentrale overheden. Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden (liquide middelen) worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Over deze tegoeden wordt een rente vergoed die gelijk is aan de rentes die de Nederlandse staat betaalt op leningen die ze op de markt aangaat. Het drempelbedrag voor schatkistbankieren ligt voor onze gemeente op 0,75% van het begrotingstotaal, met een drempelbedrag van € 250.000. Deelname aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden samen). Schatkistbankieren vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Dit vertaalt zich in een lagere staatsschuld. Ultimo 2021 is er geen bedrag in schatkistbankieren uitgezet.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
72
Financieringspositie Bij de berekening van de financieringspositie wordt de boekwaarde van de vaste activa en voorraad gronden afgezet tegen de beschikbare financieringsmiddelen (reserves, voorzieningen en langlopende leningen). Bij een financieringsoverschot zet de gemeente middelen weg, bij een financieringstekort heeft de gemeente onvoldoende eigen financieringsmiddelen waardoor de gemeente geld moet aantrekken bij de Bank Nederlandse Gemeenten. In de begroting 2021 wordt hiervoor een rentepercentage gehanteerd van 0%. In onderstaande tabel wordt het jaarlijks financieringstekort of -overschot berekend. Financieringspositie 2021 In €
31-12-2021
1-1-2021
Lopende en voorgenomen investeringen
18.554.000
19.466.000
Bouwgronden en panden in exploitatie
5.347.000
5.347.000
Totale boekwaarde
23.901.000
24.813.000
Stand van de reserves
9.997.000
9.825.000
Saldo jaarrekening
481.000
534.000
Stand van de voorzieningen
4.961.000
4.900.000
Stand lang vreemd vermogen
11.533.000
12.489.000
Totaal vermogen
26.972.000
27.748.000
Financieringsoverschot (+) of -tekort (-)
3.071.000
2.935.000
Te financieren
Financieringsmiddelen
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
73
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
74
2.3.5 Paragraaf 5 – Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering heeft als reikwijdte de gemeentelijke organisatie, niet alleen de ambtelijke organisatie, maar ook de ‘bestuurlijke’ organisatie. De burger verwacht van de gemeente dat de gelden rechtmatig, doelmatig en doeltreffend besteed worden en dat de gemeente een betrouwbare partner voor de burgers is en transparant is. Deze verwachtingen zijn tevens criteria voor de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden alle ondersteunende activiteiten bedoeld die nodig zijn om de inzet in de programma’s mogelijk te maken. De bedrijfsvoering bestaat o.a. uit de producten (onderdelen) gemeentehuis en -werf, automatisering, personeel en organisatie, beheer gemeentelijke eigendommen, vastgoedregistratie en administratie en ondersteuning. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De verdeling van de loonkosten over de verschillende organisatieonderdelen is opgenomen in paragraaf 2.3.8 personele lasten. De bedrijfsvoering staat voor stevige opgaven.
De wet- en regelgeving vergt een constante aanpassing van onze werkzaamheden, zoals: • vernieuwing BBV • kwaliteitseisen van de omgevingsvergunningen • toezicht en de handhaving • de regels rond persoonsregistratie • verstrekking van paspoorten • schaalvergroting Om te kunnen voldoen aan deze constante aanpassingen moet de gemeente haar aansturende bevoegdheden goed organiseren, dat betekent regievoering. De mate waarin die regie kan worden opgepakt en hoe dat precies moet is een complex vraagstuk. Organisatieontwikkeling Werving medewerkers Krapte op de arbeidsmarkt. Dat is wel de sleutelzin waar 2021 mee is afgesloten en waar 2022 mee start. De gemeente Terschelling wil een klantgerichte, compacte, flexibele, regievoerende gemeentelijke organisatie zijn. Dat betekent ook dat er mensen binnen de organisatie werken die dit kunnen realiseren en dit verder ontwikkelen op alle werkvelden die binnen de gemeente voorkomen. Om op elk moment, nu en in de toekomst, te kunnen beschikken over in kwalitatief (prestatie, houding, kennen en kunnen) en kwantitatief (aantallen) opzicht optimale personeelsbezetting is in 2018 een Strategische Personeelsplan (SPP) opgesteld. In dat plan is een prognose gemaakt van de personele ontwikkeling over een periode van ca. 10-15 jaar. Alleen al de uitstroom op basis van leeftijd is in deze periode 60%.
Trends die daarnaast ook nog van invloed zijn op mobiliteit van medewerkers, zijn bijvoorbeeld: de economische onzekerheden, schaalvergroting, decentralisaties, complexere processen, toenemende krapte op de arbeidsmarkt, ontgroening, vergrijzing en zelfbewustere medewerkers en klanten. In 2021 is gebleken dat de prognose een versnelling heeft ondergaan waardoor nu al zichtbaar is dat het aantrekken van geschikt (te maken) personeel geen sinecure is. En op dit moment is alleen nog maar het topje van de ijsberg zichtbaar. Salarisontwikkeling en arbeidsvoorwaarden Om toch de juiste mensen op de juiste plek te krijgen moeten alle HRM instrumenten in elkaar grijpen, wordt er met een toekomstgerichte blik naar de medewerkers en de organisatie gekeken en wordt er vroegtijdig ingespeeld op alle mogelijke ontwikkelingen op het personele vlak. En daar ligt een grote uitdaging! Want net zoals iedere andere werkgever vist de gemeente Terschelling in een vijver die door de vergrijzing steeds leger wordt. En Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
75
ondanks de Coronacrisis is hier niet veel verandering in ontstaan. Gekwalificeerd personeel werven en behouden is een flinke opgave. De gemeente Terschelling beschikt, ook in vergelijking met andere gemeenten, over uitstekende secundaire arbeidsvoorwaarden. Het salarisgebouw is echter een vast gegeven. En met name bij de mobiliteit onder het jongere personeel is meer geld verdienen toch een arbeidsvoorwaarde waarbij de gemeente Terschelling snel het onderspit delft. Dat maakt het gras bij de buren snel groener. En behalve de reguliere verhogingen van het salaris conform de cao is hier geen perspectief in te vinden. Onboarding en Corona Uiteraard heeft de coronacrisis ook niet meegeholpen om medewerkers die in 2020-2021 gestart zijn zich snel thuis te laten voelen. Het ingezette onboardingbeleid1 heeft in deze periode dus nog niet zijn vruchten af kunnen werpen. Aan de andere kant heeft de Corona pandemie ook laten zien dat medewerkers flexibel zijn, dat de Arbo technische kant van thuiswerken goed geregeld is voor medewerkers en dat op het vlak van ICT in 1,5 jaar tijd grote stappen gezet zijn waardoor er relatief weinig vertraging is ontstaan en de gewenste dienstverlening op peil is gebleven.
Ook het werken op afstand is in praktijk zeer goed gegaan wat maakt dat het eenvoudiger wordt medewerkers aan te trekken die op grotere afstand wonen en toch niet hoeven te verhuizen naar Terschelling. In 2022 zal steviger ingezet worden op het coachen van en verbinden aan de organisatie van nieuwe medewerkers. Uiteraard moeten de leidinggevenden en/of medewerkers die nieuwe medewerkers coachen hier ook de tijd voor krijgen. Hier is een extra formatieve impuls voor nodig die zich in 2022 formatief en financieel vertaald zal worden. Aandacht voor cultuur Daarom is en wordt er op het vlak van organisatieontwikkeling blijvend geïnvesteerd in een organisatie met medewerkers die verandering en vernieuwing omarmen, integraal en zakelijk werken als vanzelfsprekend ervaren en experts zijn in het werken in een politieke en vraaggestuurde organisatie. De directie leidt deze organisatieontwikkeling op het vlak van houding en gedrag zelf. De externe hulp hierbij bestaat uit coaching, advies en begeleiding. Inzet van extra handen Onder organisatieontwikkeling wordt eveneens begrepen de inzet van personeel van derden. Een organisatie is in beweging en moet flexibel zijn om slagvaardig en daadkrachtig te kunnen opereren. Daarnaast is een feit dat de inzet van inhuur van derden noodzakelijk is als een vacature meerdere keren via diverse kanalen vergeefs uitgezet is.
Afgelopen jaar is dit meerdere keren voorgekomen. Voordat tot inhuur wordt overgegaan, wordt afgewogen of eigen personeel ingezet kan worden door middel van: • overwerk, tijdelijke urenuitbreiding • taakroulatie • uitbreiding via tijdelijk dienstverband/tijdelijke urenuitbreiding • regionale samenwerkingsvormen (andere eilanden/samenwerkingsverbanden) • opleidingen/trainee Als dit niet tot de mogelijkheden behoort, dan wordt een oplossing gezocht in het inhuren van personeel van derden. Personeel van derden kan worden ingehuurd voor nog niet ingevulde vacatures, ter vervanging van langdurig zieken of vanuit het oogpunt van strategische organisatieontwikkeling. Deze kosten worden enerzijds gedekt uit beschikbare vacatureruimte, anderzijds is er een budget beschikbaar voor inhuur ter dekking van de kosten bij vervanging bij ziekte, knelpunten of de inzet van werkervaringsplaatsen.
1 Onboarding bestaat uit alle activiteiten die ertoe leiden dat medewerkers vertrouwd raken met hun functie en de
organisatiecultuur.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
76
Europese aanbesteding inhuur Met betrekking tot inhuur en/of payroll ziet de gemeente Terschelling zich, evenals andere gemeenten in Nederland, voor problemen gesteld. Vaak is het kunnen vinden van één kandidaat al lastig en het kan voorkomen dat daardoor meerdere kandidaten van een bureau aangetrokken worden. Daarbij is de afspraak dat medewerkers die ingehuurd worden dezelfde arbeidsvoorwaarden geboden krijgen als medewerkers die een rechtstreekse arbeidsovereenkomst hebben. In 2021 is een project gestart voor een Europese aanbesteding van de inhuur van derden, gesplitst op payroll en tijdelijke inzet op klussen. Aanleiding hiervoor is dat er anders geen sprake is van rechtmatigheid. Begin 2022 zal de aanbesteding de markt op gaan. WNT-verantwoording Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op gemeente Terschelling van toepassing zijnde regelgeving: het algemene WNTmaximum. Op grond van deze wet vallen voor gemeenten de griffier en de directeur/gemeentesecretaris onder het begrip topfunctionaris ongeacht de hoogte van de bezoldiging. Het bezoldigingsmaximum in 2021 voor de gemeente Terschelling is € 206.000. In de wet is een publicatieplicht opgenomen.
In de jaarrekening moet een overzicht zijn opgenomen van de bezoldiging van de topfunctionarissen op naam en functie. Daarnaast geldt een publicatieplicht voor functionarissen met een bezoldiging boven de wettelijke norm. Uit het onderstaande overzicht blijkt dat de wettelijke normering niet wordt overschreden. Bezoldiging topfunctionarissen 2020 bedragen x € 1
H.M. de Jong
J. Hofman
Functiegegevens
Secretaris/directeur
Griffier
Aanvang en einde functievervulling in 2018
01/01 - 31/12
01/01 – 31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1,1
0,89
Dienstbetrekking?
Ja
Ja
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
€ 93.703,-
€ 51.181,-
Beloningen betaalbaar op termijn
€ 18.789,--
€ 10.192,-
Subtotaal
€ 114.492,-
€ 61.373,-
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
€ 201.000,-
€ 178.890,-
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag
N.v.t.
N.v.t.
Totale bezoldiging
€ 114.492,-
€ 61.373,-
Bezoldiging
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
77
Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan
N.v.t.
N.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
N.v.t.
N.v.t.
bedragen x € 1
H.M. de Jong
J. Hofman
Functiegegevens
Secretaris/directeur
Griffier
Aanvang en einde functievervulling in 2018
01/01 - 31/12
01/01 – 31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1,1
0,89
Dienstbetrekking?
Ja
Ja
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
€ 99.337,-
€ 60.789,-
Beloningen betaalbaar op termijn
€ 19.611,--
€ 13.502,-
Subtotaal
€ 118.948,-
€ 74.291,-
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
€ 206.000,-
€ 183.340,-
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag
N.v.t.
N.v.t.
Totale bezoldiging
€ 118.948,-
€ 74.291,-
Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan
N.v.t.
N.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
N.v.t.
N.v.t.
Bezoldiging topfunctionarissen 2021
Bezoldiging
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
78
2.3.6 Paragraaf 6 – Verbonden partijen In deze paragraaf wordt de beleidsmatige en financiële betrokkenheid van de gemeente bij verbonden partijen omschreven. De definitie van een verbonden partij is volgens het BBV: “Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente bestuurlijk en financieel belang heeft’’ Bestuurlijk belang wil zeggen dat de gemeente zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur of uit hoofde van stemrecht, heeft bij de verbonden partij. Het financieel belang bestaat hoofdzakelijk uit het beschikbaar stellen van middelen, welke in het geval van faillissement van de partij verloren gaan. Daarnaast kan het ook zo zijn dat de gemeente aansprakelijk is wanneer de verbonden partij haar verplichtingen niet kan nakomen. De gemeente Terschelling wil als eilandgemeenschap over de eigen toekomst gaan. Met het oog op behoud van de gemeentelijke zelfstandigheid moet de gemeente in ieder geval financieel gezond zijn, publiekstaken adequaat uitvoeren en een goede basisdienstverlening in stand houden. Samen met de Waddeneilanden wil de gemeente aan duurzame oplossingen werken, waarbij ook nadrukkelijk andere gemeenten en organisaties in beeld zijn. Verbonden partijen zijn de andere organisaties die in beeld zijn om aan goede oplossingen te werken.
De gemeente Terschelling kent acht publiekrechtelijke verbonden partijen en negen privaatrechtelijke verbonden partijen. Hieronder wordt per verbonden partij kort het doel, de bijdrage aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen en de eventuele relevante ontwikkelingen beschreven. Aan het eind van de paragraaf is een tabel opgenomen met de (minimale) financiële gegevens. Deze financiële gegevens bestaan zoveel mogelijk uit de gepubliceerde verwachte cijfers over 2020. In enkele gevallen kon er door het ontbreken van de cijfers niets worden ingevuld. Op deze plaatsen zijn de cijfers over het jaar 2019 ingevuld. Overzicht verbonden partijen Bestuurlijk vertegenwoordiger Publiekrechtelijk verbonden partijen, de gemeenschappelijke regeling Sociale Dienst Noard West Fryslân
wethouder J. Hoekstra
Centrumregeling Sociaal Domein Fryslân
wethouder J. Hoekstra
Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO)
wethouder S. Haringa
Veiligheidsregio Fryslân
burgemeester C.M. van de Pol
Gemeenschappelijke regeling De Waddeneilanden
burgemeester C.M. van de Pol
"Welstandszorg Hûs en Hiem"
wethouder S. Haringa
Privaatrechtelijk verbonden partijen N.V. Afvalsturing Friesland (Omrin)
burgemeester C.M. van de Pol
N.V. Fryslân Miljeu Noardwest
burgemeester C.M. van de Pol
N.V. Gemeenschappelijke Kredietbank Friesland (Stichting Kredietbank Nederland)
burgemeester C.M. van de Pol
Stichting Openbare Verlichting Fryslân
wethouder S. Haringa
N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
burgemeester C.M. van de Pol
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
burgemeester C.M. van de Pol
Vereniging van Friese Gemeenten, tevens afdeling van de VNG
burgemeester C.M. van de Pol
Stichting Passantenhaven Terschelling Stichting Beheer Schoolgebouwen Terschelling
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
wethouder J. Hoekstra adj-dir W.R.H. van Schoonhoven
79
Publiekrechtelijke verbonden partijen Dienst Sociale zaken en Werkgelegenheid NoardWest Fryslân De Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân voert voor de gemeente Terschelling de taken uit op het gebied van sociale zekerheid, maatschappelijke zorg en gesubsidieerde arbeid. Gedurende 2020 is de Dienst omgevormd naar een bedrijfsorganisatie welke per 1 januari 2021 een feit is. De formele sturing en besluitvorming over beleid in het sociaal domein verschuift van het bestuur van de Dienst naar de colleges en raden van de gemeenten. Medewerkers van de Dienst en gemeenten hebben in project Omvorming hard gewerkt om de overgang op 1 januari 2021 zo soepel mogelijk te laten verlopen. De dienstverlening van de Dienst aan inwoners, gemeenten, gebiedsteams en overige partners blijft hetzelfde. Er veranderen wel een aantal bestuurlijke zaken: •
•
Besluiten over beleid en begroting voor het sociaal domein worden niet meer door het bestuur van de Dienst, maar door de colleges en raden van Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke genomen. Daarom zijn er in 2021 geen openbare bestuursvergaderingen van de Dienst meer. Begroting en bestedingen Wmo en Jeugdwet zijn in 2021 onderdeel van gemeentelijke begrotingen van Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke. Ook een deel van het armoedebeleid valt onder gemeentelijke verantwoordelijkheid. Vanaf 1 januari 2022 zal dit worden teruggedraaid naar de oude situatie.
Centrumregeling Sociaal Domein Friesland De centrumregeling sociaal domein Friesland doet de professionele inkoop en beleidsvoorbereiding van een aantal taken op het gebied van WMO, Jeugdwet en participatiewet voor de gezamenlijke Friese gemeenten. Door middel van deze regeling kunnen deze taken doelmatig en hoogwaardig georganiseerd worden. Er is geen financieel belang van de gemeente Terschelling in deze regeling. Gemeenschappelijke regeling Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) De gemeenschappelijk regeling FUMO is opgezet met als doel een goede uitvoering van de uitbestede taken op het gebied van milieu- en omgevingswet. Het financieel belang van de gemeente Terschelling in deze gemeenschappelijke regeling is fors en dit geldt dan ook als een risico. Op dit moment is de gemeente Terschelling de enige gemeente die haar BRIKS-taken bij de FUMO heeft ondergebracht. De kosten voor de uitvoering van deze taken zijn in de afgelopen jaren flink toegenomen. Op dit moment wordt de uitbesteding van de BRIKS-taken aan de FUMO geëvalueerd. In het eerste kwartaal van 2021 is bureau Seinstra&Partners ingeschakeld om ondersteuning te bieden in het verder vormgeven van de toekomstige uitvoering van BRIKS-taken.
Onder hun deskundige begeleiding wordt gezocht naar de beste oplossing voor de BRIKS-taken, zelf doen, een poolmodel met de gemeente Harlingen inrichten of bij de FUMO blijven. De discussie rond de frictiekosten nadert de eindstreep tijdens het AB van de FUMO op 1 april 2021. Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslan De Veiligheidsregio Fryslân behartigt de belangen van de volgende terreinen: - publieke gezondheidszorg Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
80
- brandweerzorg - geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen - rampenbestrijding en crisisbeheersing Hierbij wordt de multidisciplinaire samenwerking en coördinatie in de uitvoering van rampenbestrijding en crisisbeheersing bevorderd. Daarnaast wordt er een gemeenschappelijke meldkamer beheert en in stand gehouden. De burgemeester van de gemeente Terschelling neemt hierbij deel in het algemeen bestuur van de regio. Het bestuurlijk belang bestaat uit het waarborgen van de (brand- en gezondheid) veiligheid en een adequate rampen organisatie. Gemeenschappelijke regeling De Waddeneilanden De gemeenschappelijke regeling de Waddeneilanden is er om de gemeenschappelijke belangen van de Waddeneilanden te behartigen. Gemeenschappelijke standpunten van de deelnemende gemeenten kunnen hiermee sterker worden uitgedragen zodat er meer invloed uitgeoefend kan worden op instanties en andere overheden. Daarnaast worden taken gezamenlijk opgepakt waardoor er kostenefficiëntie ontstaat en een gemeenschappelijk beleidskader. Het algemeen bestuur van de GR de Waddeneilanden bestaat in 2020 uit de colleges van alle deelnemende gemeenten. Gemeenschappelijke regeling “Welstandszorg Hûs en Hiem’’ Deze gemeenschappelijke regeling behartigt de belangen op het gebied van de bouwkundige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincie Fryslân.
Het financiële belang van deze regeling is afhankelijk van de werkzaamheden/opdrachten die in opdracht van de gemeente worden uitgevoerd. De kosten worden hierbij doorbelast aan de aanvragers van vergunningen. Gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Friesland (OLAF) De gemeenschappelijke regeling ‘’OLAF’’ zorgde er tot 1995 voor dat milieu en reinigingstaken verantwoord werden uitgevoerd. Op dit moment is de gemeenschappelijke regeling ‘’slapende’’. De rechten, plichten en activiteiten van ‘’OLAF’’ zijn in 1995 overgegaan naar Afvalsturing Friesland NV.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
81
Privaatrechtelijke verbonden partijen N.V. Afvalsturing Friesland (Omrin) en N.V. Fryslân Miljeu Noardwest Omrin is inzamelaar en verwerker van afval. Zij dragen zorg voor het voorkomen, verwijderen, bewerken en verwerken van het Friese afval conform de voorgeschreven milieudoelstellingen tegen zo laag mogelijk kosten. Het bestuurlijk belang bestaat uit een stemrecht naar rato van het aandelenbezit. Het aandelenbezit van de gemeente Terschelling bedraagt 1,5%. N.V. Gemeenschappelijke regeling Kredietbank Friesland De Kredietbank Friesland maakt het mogelijk dat er financiële dienstverlening kan worden verleend aan personen die om wat voor reden dan ook niet bij een reguliere bankinstelling terecht kunnen. Het stemrecht in deze verbonden partij wordt bepaald naar rato van de kapitaalverstrekking. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten De BNG bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Het eigenaarschap van gemeenten, provincies en de Staat, alsmede het door de statuten beperkte werkterrein van de bank, bieden financiers het vertrouwen dat het risico van kredietverlening aan dit instituut zeer beperkt is.
BNG Bank bundelt de uiteenlopende vraag van klanten tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide elementen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen, die weer worden doorgegeven aan decentrale overheden en aan instellingen voor het maatschappelijk belang. Dat leidt voor de burger uiteindelijk tot lagere kosten voor tal van voorzieningen. Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) De VNG staat de gemeenten bij met de vervulling van hun bestuurstaken. De VNG helpt haar leden met het maken van afspraken met andere overheden over het arbeidsvoorwaardenbeleid in de overheidssector en overeenkomsten inzake arbeidsvoorwaarden van personeel in de sector gemeenten aan te gaan met werknemersorganisaties. Daarnaast behartigt zij de belangen van haar leden die samenhangen met de uitgevoerde bestuurs- en beheerstaken. De leden van de VNG hebben een stemrecht naar een veelvoud van 1000 inwoners per gemeente. Vereniging van Friese Gemeenten, tevens afdeling van de VNG De Vereniging van Friese Gemeenten (VFG) is de vereniging van de Friese gemeenten, waarbinnen gemeentebestuurders en raadsleden elkaar ontmoeten en kennis delen.
De VFG is op landelijk niveau voor de VNG een provinciale partner in het delen van kennis, het ophalen van vragen en het afstemmen van standpunten. De VFG speelt daarom ook een actieve rol als het gaat om signaleren en doorgeven van relevante kennis voor de leden. Stichting Openbare Verlichting Fryslân De Stichting Openbare Verlichting Fryslân draagt zorg voor het in stand houden en onderhouden van de openbare verlichting op het eiland. Daarnaast koopt de stichting collectief energie in via een samenwerkingsverband.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
82
Stichting passantenhaven Terschelling Stichting passantenhaven Terschelling beheert en exploiteert de passantenhaven aan de Dellewal op Terschelling. De stichting zorgt ervoor dat alle benodigde voorzieningen optimaal zijn zodat de veiligheid kan worden gegarandeerd voor de gebruikers van de passantenhaven. Samen met de watersportvereniging ‘’Het Wakend Oog’’ zorgt de gemeente ervoor dat de stichting haar taken kan blijven voortzetten. Wethouder Hoekstra maakt deel uit van het bestuur van deze stichting. Stichting beheer Schoolgebouwen Deze stichting beheert de “Brede school” op West-Terschelling. Het bestuur wordt gevormd door een directielid van de gemeente en de directieleden van beide schoolbesturen.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
83
Financiële gegevens verbonden partijen
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
84
2.3.7 Paragraaf 7 – Grondbeleid Inleiding In deze paragraaf worden de bouwgrondexploitaties beschreven. Grondexploitaties zijn een middel om uitvoering te geven aan andere gemeentelijke beleidsdoeleinden zoals bijvoorbeeld doelen op het gebied van wonen, werken, welzijn, infrastructuur, recreatie, milieu en landschapsontwikkeling. Deze doelen kan de gemeente onder meer bereiken door aankoop, exploitatie en uitgifte van gronden of het verlenen van medewerking aan ontwikkeling van plannen door private personen, bedrijven en instellingen. Daarbij gelden de volgende uitgangspunten: • • •
het bereiken van maatschappelijke en bestuurlijke doelstellingen, winst en risico, praktische uitvoerbaarheid.
Reserves Grondbeleid gaat gepaard met mogelijk grote financiële kansen en risico’s. De gemeente heeft geen afzonderlijke reserve grondexploitatie, als bekend is dat op een complex een negatief resultaat te verwachten is, dan wordt overeenkomstig de financiële voorschriften een voorziening gevormd om het tekort af te dekken. De gemeente Terschelling kent in het algemeen een relatief bescheiden grondexploitatie. De kosten welke aan de grondexploitatie worden toegerekend zijn vrijwel uitsluitend externe kosten. Het overzicht van de lopende grondexploitaties is per 31 december 2021 als volgt: Boekwaarde 1-1-2021
Grondexploitaties Dellewal
i.e.
KLU locatie
i.e.
Totaal
Vermeerderingen
Verminderingen
Boekwaarde 31-12-2021
Nog te betalen
2.217.000
-
-
Nog te ontvangen
2.217.000
-
-
266.000
-
-
266.000
-
-
2.483.000
-
-
2.483.000
-
-
i.e.: in exploitatie
Locatie Dellewal In december 2017 heeft de gemeenteraad een besluit genomen waarbij wordt ingezet op het maken van een bestemmingsplan voor het gebied waarin de bouw van 13 appartementen mogelijk wordt gemaakt. Daarnaast heeft de raad de wens uitgesproken om de grond van de dancing-locatie die niet voor de ontwikkeling van dit plan nodig is, over te dragen aan de Stichting Natuurherstel Baai Dellewal. Vervolgens is In de raadsvergadering van 27 mei 2020 besloten om in plaats van een ontwerpbestemmingsplan het voorontwerp bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan Dellewal e.o. aan te passen en na vaststelling te gebruiken als toetsingskader voor initiatieven op Dellewal en De Tiger. Naar aanleiding van dit besluit zijn beleidsregels opgesteld die aangeven hoe het college een aanvraag voor een omgevingsvergunning beoordeelt, waarbij moet worden afgeweken van de regels uit het geldende bestemmingsplan voor Dellewal en de beheersverordening voor de Tiger. De beleidsregels zijn ook van toepassing op de Duinappartementen Dellewal.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
85
Begin 2022 heeft de raad kennis kunnen nemen van de voortgang van de plannen en de deelnamevoorwaarden van de ontwikkelcompetitie en de herziene grondexploitatie vastgesteld. In 2022 zal dit verder een vervolg krijgen in het uitzetten van de ontwikkelcompetitie bij geïnteresseerden. Het college gaat er nog steeds vanuit dat de geactiveerde kosten via verkoop van de grond worden terugverdiend, waardoor het verwachte resultaat op deze grondexploitatie nihil is. KLU Locatie Het bestemmingsplan voor deze locatie is vastgesteld in 2020 en in 2022 zal WoonFriesland deze locatie overnemen voor woningbouw. Het verwachte resultaat op deze grondexploitatie is nihil.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
86
2.3.8 Paragraaf 8 – Personele lasten Het BBV schrijft het volgende voor inzake het opnemen van overhead: In de programma's moeten alleen de kosten worden opgenomen van het primaire proces. De kosten moeten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten. Activiteiten die onder de overhead vallen, zijn grofweg in te delen in: ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) en ondersteunende personen op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). In de tabel is opgenomen op welke wijze de personeelskosten zijn verdeeld over de verschillende programma’s. 2021 Team Raadsleden totaal
Totaal loonbegroting
Uitputting 2021
-180.000
-179.000
Verschil
Programma
Taak veld
1.000
0
0.1
B&W totaal
-274.000
-272.000
2.000
0
0.1
Babs totaal
-9.000
-21.000
-12.000
0
0.2
Loondifferentiatie
-40.000
3.000
43.000
0
0.4
Staf totaal
-1.035.000
-1.061.000
-26.000
0
0.4
Directie totaal
-246.000
-248.000
-2.000
0
0.4
Griffie totaal
-98.000
-166.000
-68.000
0
0.1
Teamleiders totaal
-265.000
-333.000
-68.000
0
0.4
Ondersteuning totaal
-381.000
-419.000
-38.000
0
0.4
Beleid totaal
-720.000
-651.000
69.000
0
0.4
Publiek totaal
-638.000
-723.000
-85.000
0
0.4
Eilandteam totaal
-256.000
-244.000
12.000
6
6.1
Techniek totaal
-274.000
-410.000
-136.000
0
0.4
Buitendienst totaal
-554.000
-455.000
99.000
0
0.4
Techniek riolering totaal
-235.000
-235.000
-
7
7.2
Techniek afval totaal
-19.000
-19.000
-
7
7.3
Haven totaal
-169.000
-205.000
-36.000
2
2.4
Behouden Huys totaal
-194.000
-239.000
-45.000
5
5.4
CNL totaal
-146.000
-125.000
21.000
5
5.4
Overig totaal
-51.000
-79.000
-28.000
0
0.4
Reservering ziekte en WW-rechten
-142.000
-
142.000
0
0.4
-
80.000
80.000
-6.001.000
-75.000
Detachering Totaal
-5.926.000
De gemeente Terschelling is een kleine organisatie. Dit leidt ertoe dat de directie en de teamleiders, die volgens de richtlijnen van het BBV moeten worden aangemerkt als overhead, naast hun managementtaken ook voor een deel hun tijd besteden aan directe taken en projecten binnen de organisatie. Wij schatten, op basis van de ervaring van de afgelopen jaren, de verhouding tussen managementtaken en directe- en projecttaken in op circa 50%/50%. De bate van € 80.000 heeft betrekking op detachering van intern personeel. In de tabel is te zien dat er in 2021 een tekort is op de loonbegroting. Dit tekort kan als volgt worden verklaard:
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
87
Zoals omschreven in de paragraaf bedrijfsvoering was er ook in 2021 al sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Dit maakt het in bepaalde gevallen erg moeilijk om een functie in te vullen. Om de taken uit te kunnen blijven voeren is op verschillende teams ingezet op de inhuur van extern personeel. Deze inhuur is vaak duurder dan wanneer een persoon rechtstreeks in dienst komt bij de gemeente. Dit zorgt ervoor dat diverse budgetten worden overschreden. De overschrijding op de totale loonbegroting is beperkt gebleven tot € 75.000 ( 1,3% van de totale loonbegroting).
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
88
2.3.9 Paragraaf 9 – Corona-crisis Het afgelopen jaar werd, evenals het jaar 2020, gedomineerd door de coronacrisis. Deze crisis had grote maatschappelijk en economische gevolgen, ook voor de lasten en baten van de gemeente Terschelling. In deze paragraaf wordt een toelichting gegeven op de effecten die de coronacrisis heeft gehad op de begrote baten en lasten. Daarbij hebben wij een onderscheid gemaakt in: • Specifieke (extra) kosten per taakveld; • Niet (of minder) gerealiseerde baten per taakveld; • Extra inkomsten van het Rijk (compensatie vanuit de Rijksoverheid) via de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Uw raad is hierover reeds eerder via een tweetal specifieke rapportages geïnformeerd, vandaar dat wij ons in deze paragraaf beperken tot de samenvattende tabellen. Specifieke corona-kosten per taakveld Specifieke corona-kosten per taakveld In €
2021 Taakveld 0.4 - Overhead
1.000
Taakveld 1.2 - Openbare orde en veiligheid
200.000
Taakveld 2.1 - Verkeer en vervoer
1.000
Taakveld 2.4 - Economische havens en waterwegen
7.000
Taakveld 4.2 - Onderwijshuisvesting
5.000
Taakveld 5.3 - Cultuur
2.000
Taakveld 7.1 - Volksgezondheid
9.000
Totaal
225.000
Taakveld 0.64 - precariobelasting
25.000
Taakveld 2.4 - Havengelden
62.000
Totaal
87.000
Derde corona compensatiepakket
90.000
Vierde corona compensatiepakket
56.000
Vijfde corona compensatiepakket
62.000
Zesde corona compensatiepakket
22.000
Niet gerealiseerde baten per taakveld Niet gerealiseerde baten per taakveld In €
2021
Extra inkomsten van het Rijk in 2020 Extra inkomsten van het Rijk in 2021 In €
2021
Specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving
18.000
Extra inkomsten van het Rijk 2021
248.000
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
89
Totaal effect corona op de jaarcijfers 2020 Totaal 2021 Totaal meerkosten per taakveld
-225.000
Totaal niet gerealiseerde baten per taakveld
-87.000
Totaal extra inkomsten
248.000
Saldo
-64.000
Aandacht voor Elkaar, corona In 2021 is onder de noemer Aandacht voor Elkaar gewerkt aan het opvangen van de gevolgen van de coronacrisis voor de inwoners. Aandachtspunten waren onder meer het ondersteunen van het eilander sociale, culturele en maatschappelijke leven. In oktober 2021 zou een Uitmarkt plaatsvinden, om de herstart van het verenigingsleven te stimuleren. Helaas kon dit door de coronasituatie nog niet doorgaan, de plannen en het gereserveerde budget schuiven door naar 2022. In 2021 zijn twee subsidieregelingen geopend voor sociale en culturele vrijwilligersorganisaties: Frisse Start en Coronafonds. In totaal is hier een bedrag van € 25.000 voor gereserveerd. De regeling Coronafonds, bedoeld om financieel nadeel door coronamaatregelen te compenseren, is per 1 maart 2022 geëindigd. De regeling Frisse Start loopt nog tot half 2022. TONK-regeling 2021 De TONK-regeling is een tijdelijke financiële ondersteuning voor mensen die door de coronamaatregelen een inkomstenterugval van meer dan 30% hebben. TONK staat voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten. De regeling biedt een tegemoetkoming voor privé woonlasten. Inwoners die aan de voorwaarden voldoen konden een tegemoetkoming uit de TONK-regeling aanvragen voor de periode van 1 januari 2021 tot 1 oktober 2021. De regeling is volledig digitaal uitgevoerd door de Dienst.
Dit heeft geleid tot een snellere doorlooptijd en duidelijkheid naar de inwoners. Als we kijken naar omringende gemeenten zijn er in Noardwest Fryslân verhoudingsgewijs een hoog aantal aanvragen ontvangen en toegekend. De vereenvoudigde voorwaarden, digitale aanvraagprocedure en een goede, brede communicatieaanpak hebben hieraan bijgedragen. Voor Terschelling zijn er in totaal 11 toekenningen geweest voor de bijzondere bijstand TONK. Inclusief uitvoering waren de lasten hiervoor € 37.400. Hier tegenover staat een bate van het Rijk van € 36.879. TOZO-regeling 2021 Voor de Tozo-3, Tozo-4 en Tozo-5 regeling worden voorschotten verstrekt aan de gemeenten. De voorschotten voor 2021 voor de gemeente Terschelling bedragen € 460.705. De werkelijke uitgaven TOZO 2021 bedragen € 544.987, inclusief uitvoeringslasten. Voor het tekort van € 84.282 is een vordering op het Rijk opgenomen.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
90
2.4 Programmarekening en toelichting 2.4.0 Programma 0 – Bestuur en ondersteuning Ontwikkelingen in 2021 Burgerzaken De gemeente wil open en bereikbaar zijn voor inwoners, ondernemers en organisaties. Dat betekent een goede bereikbaarheid garanderen via de telefoon, e-mail en website en de balie. Daarnaast zijn er bij de gemeente specifieke loketten voor ondernemers, zorg en duurzaamheid ingericht. Ondanks de beperkingen door COVID-19 is het gelukt om alle bestaande kanalen te laten draaien en ook de klanten zo goed mogelijk te bedienen. In 2021 is ingezet op verbetering van de uitvoering van de bestaande lokketten, ook is er een start gemaakt met een onderzoek naar de algemene publieke dienstverlening. Het nieuwe zaaksysteem wordt steeds meer specifiek ingericht, waardoor het meer inzichtelijk wordt hoe het met de werkvoorraad gaat. De verschillende loketten zijn ook online prima benaderbaar geweest met uitzondering van het Pingloket. Dat is in 2021 weer opgepakt in fysieke vorm, nu vanuit de bibliotheek in Midsland.
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
91
Financiële verantwoording programma 0 Per saldo is er op programma 0 een positief resultaat behaald van € 249.000. Alle afwijkingen per taakveld boven de € 25.000 (+ of -) worden hieronder toegelicht. PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING Taakveld
L/B
0.1 BESTUUR
0.2 BURGERZAKEN
0.4 OVERHEAD
0.5 TREASURY
0.61 OZB WONINGEN
7.000
14.000
95.000
81.000
-909.000
-934.000
-25.000
-912.000
-895.000
-839.000
56.000
Baten
112.000
150.000
118.000
-32.000
Lasten
-44.000
-108.000
-90.000
18.000
68.000
42.000
28.000
-14.000 84.000
Baten
104.000
173.000
257.000
Lasten
-5.946.000
-6.538.000
-6.501.000
37.000
-5.842.000
-6.365.000
-6.244.000
121.000
Baten
21.000
13.000
51.000
38.000
Lasten
249.000
400.000
360.000
-40.000
270.000
413.000
411.000
-2.000
Baten
1.146.000
1.173.000
1.262.000
89.000 -22.000
-72.000
-94.000
1.101.000
1.168.000
67.000
953.000
1.025.000
937.000
-88.000
-
-
1.025.000
937.000
-88.000
Baten
47.000
95.000
70.000
-25.000
Lasten
-
-
-
-
47.000
95.000
70.000
-25.000
9.704.000
9.525.000
9.584.000
59.000
Lasten
0.11 ONVOORZIEN
-65.000 1.081.000
953.000
Baten
0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN
Verschil rekening begroting 2021
-919.000
Lasten
0.7 ALGEMENE UITKERING
Rekening 2021
Lasten
Baten
0.64 OVERIGE BELASTINGEN
Begroting na wijziging 2021
Baten
Lasten 0.62 OZB NIET-WONINGEN
Rekening 2020
-
-
-
-
-
-
9.704.000
9.525.000
9.584.000
59.000
Baten
108.000
130.000
100.000
-30.000
Lasten
-24.000
-
-87.000
-87.000
84.000
130.000
13.000
-117.000
Baten
-
-
-
-
Lasten
-48.000
-98.000
-48.000
50.000
-48.000
-98.000
-48.000
50.000
TOTAAL PROGRAMMA 0 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES Baten
5.405.000
4.973.000
5.080.000
107.000
-
-
-
-
Lasten
-1.000
-1.000
-1.000
-
-1.000
-1.000
-1.000
5.404.000
4.972.000
5.079.000
107.000
Rekening 2020
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
Verschil rekening begroting 2021
Baten
12.202.000
12.298.000
12.474.000
176.000
Lasten
-6.798.000
-7.326.000
-7.395.000
-69.000
5.404.000
4.972.000
5.079.000
107.000
TOTAAL PROGRAMMA 0 NA RESULTAATBESTEMMING
L/B
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
-
92
Taakveld 0.1 Bestuur Het voordeel op taakveld 0.1 wordt veroorzaakt door een eenmalige vrijval van € 75.000 uit de voorziening verplichtingen voormalig bestuurders. Ieder jaar wordt een actuariële berekening uitgevoerd om te kijken of deze voorziening nog voldoende middelen bevat om te kunnen voldoen aan toekomstige verplichtingen. Door een verandering in de rente bleek dat de voorziening te hoog opgenomen was en kon een bedrag van € 75.000 vrijvallen in de exploitatie. Daarnaast werden er op de post griffiefunctie iets meer kosten gemaakt dan begroot waardoor er op dit taakveld per saldo een voordeel € 56.000 ontstaat. Taakveld 0.4 Overhead Op het taakveld is een voordeel ontstaan van € 121.000. Dit voordeel ontstaat door enerzijds een voordeel in de WKR kosten van € 45.000 veroorzaakt door lagere reis- en verblijfkosten. Ook is er afgelopen jaar een onderzoek geweest naar dubbele en onverschuldigde betalingen over de periode van 2016-2020. Bij dit onderzoek is tevens gekeken naar de BTW. Hierbij is geconstateerd dat de gemeente nog een bedrag van € 124.000 kan terugvorderen uit het BCF. Minus de kosten (€ 48.000) van dit onderzoek levert dit een extra incidenteel voordeel op van € 76.000.
Taakveld 0.61 & 0.62 OZB Woningen en Niet-woningen In 2021 is er een meeropbrengst OZB van € 89.000 gerealiseerd voor de OZB Woningen en lagere opbrengst van € 88.000 voor de OZB Niet-woningen. Een verklaring hiervoor is dat er in 2021 een verrekening is geweest voor een specifiek OZB-object over de afgelopen 3 jaar, dit heeft geleid tot een meeropbrengst op de post OZB-woningen en een lagere opbrengst op de post OZB Niet-woningen. Dit is een effect van +/- € 50.000. Het verschil van de overige € 30.000 zit in verschillende, incidentele, meer- en minderopbrengsten op zowel OZB Woningen als Niet-Woningen. Taakveld 0.64 overige belastingen Door de coronacrisis is in maart 2020 besloten dat er geen precariobelasting geheven wordt over de periode dat bedrijven die hiervoor in aanmerking kwamen verplicht gesloten moesten blijven. Dit besluit is verlengd voor het jaar 2021. De opbrengst precariobelasting over het belastingjaar 2021 valt daarom € 25.000 lager uit dan begroot. Taakveld 0.7 Algemene uitkering Door een aantal veranderingen in de algemene uitkering naar aanleiding van de decembercirculaire vallen de inkomsten uit de algemene uitkering iets hoger uit dan begroot. Omdat deze wijzigingen niet meer verwerkt konden worden in een begrotingswijziging, ontstaat er een positief verschil op dit taakveld.
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Vanaf 2021 wordt de BTW die wordt gerekend over de ICT kosten van Leeuwarden (via de Wadden) niet meer meegenomen in het BTW compensatiefonds, maar in de reguliere BTW. Deze werkwijze is afgestemd met de belastingdienst. Per abuis is het budget in 2021 hier niet op aangepast, waardoor een onderschrijding van € 100.000 is ontstaan. Het budget zal in de eerstvolgende begrotingswijziging worden verlaagd. Taakveld 0.11 Onvoorzien Het positieve verschil wordt veroorzaakt door de vrijval van het gereserveerde bedrag voor loon- en prijscompensatie. Dit bedrag wordt elk jaar gereserveerd in de begroting en valt in 2021 vrij ten gunste van de algemene middelen. Beleidsindicatoren
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
93
Indicatoren Bestuur en Ondersteuning Formatie (in fte per 1.000 inwoners)
2021
2020
16
16
Bezetting (in fte per 1.000 inwoners)
14
15
Apparaatskosten (in € per inwoner)
-1.302
-1.192
Externe inhuur (als percentage van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen)
30%
26%
Overhead (in % van totale lasten)
29%
26%
Indicatoren baten secretarieleges
2021
2020
2019
Paspoorten < 18 jaar
67
27
62
Paspoorten ≥ 18 jaar
107
107
220
ID-kaarten < 18 jaar
125
77
95
ID-kaarten ≥ 18 jaar
70
74
131
Rijbewijzen
466
518
623
Eigen verklaringen
55
63
92
Strandvergunningen
932
932
774
Uittreksel burgerlijke stand
50
52
56
Huwelijken
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
56
48
77
1.928
1.898
2.130
94
2.4.1 Programma 1 – Veiligheid Ontwikkelingen in 2021 Veiligheid Ook het jaar 2021 heeft voor het team Openbare Orde en Veiligheid voor het grootste deel in het licht gestaan van de Corona-pandemie. Doordat de maatregelen die het Kabinet gedurende het jaar afkondigde regelmatig wijzigden, was het voor het team hard werken om inwoners, ondernemers en toeristen voortdurend voor te lichten over de maatregelen. Daarnaast is veel aandacht besteed aan mogelijke besmettingen op jeugdcampings en de inzet voor de jeugd omdat de horeca in de zomer om 12 uur gesloten moest zijn. Dit leidde tot situaties waarin anders dan in andere jaren meer begeleiding van de jeugd nodig was richting natuurgebieden en het strand. Een expliciete rol rond Corona had het team OOV in de organisatie van de verschillende vaccinatierondes op het eiland en het mede-organiseren van Testen voor Toegang. Bij beide zaken is intensief samengewerkt met de Veiligheidsregio/GGD en de andere eilanden om voor de Waddeneilanden een specifieke maatwerkoplossing mogelijk te maken. Daarnaast is geprobeerd om naast de specifieke taken rond Corona ook de meer reguliere taken rond OOV verder vorm te geven zoals het meewerken aan projecten rond ondermijning, het begeleiden van de strandbewaking en regulier overleg met politie, ambulancezorg en brandweer.
Financiële verantwoording programma 1 Per saldo is er op programma 1 een negatief resultaat behaald van € 51.000. Alle afwijkingen per taakveld boven de € 25.000 (+ of -) worden hieronder toegelicht. PROGRAMMA 1 VEILIGHEID Taakveld
L/B
1.1 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER
Baten Lasten
1.2 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
Rekening 2020 -
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
Verschil rekening begroting 2021
-
-
-
-549.000
-601.000
-638.000
-37.000 -37.000
-549.000
-601.000
-638.000
Baten
55.000
39.000
40.000
1.000
Lasten
-380.000
-458.000
-473.000
-15.000
-325.000
-419.000
-433.000
-14.000
-874.000
-1.020.000
-1.071.000
-51.000
Baten
19.000
20.000
20.000
-
Lasten
-20.000
-
-
-
-1.000
20.000
20.000
-875.000
-1.000.000
-1.051.000
-51.000
Rekening 2020
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
Verschil rekening begroting 2021
Baten
74.000
59.000
60.000
1.000
Lasten
-949.000
-1.059.000
-1.111.000
-52.000
-875.000
-1.000.000
-1.051.000
-51.000
TOTAAL PROG 1 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES
TOTAAL PROG 1 NA RESULTAATBESTEMMING
L/B
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
-
95
Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Het verschil dat is ontstaan op de verschillende taakvelden wordt met name veroorzaakt door de extra kosten die gemaakt zijn in het kader van corona. Een nadere toelichting hierop is te vinden in paragraaf 2.3.9 Corona-crisis. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Veiligheid Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren)
2020 2020 Terschelling Nederland
0
11
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners)
0
2
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners)
3,1 0
4,5 1,8
4,1
6,2
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) Vernielingen en beschadigingen (in openbare ruimte, per 1.000 inwoners)
Jaarstukken 2021 – zonder accountantsverklaring
96
2.4.2 Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat Ontwikkelingen in 2021 Project Havenfront Terschelling Het boekjaar 2021 heeft zich voor het project “Havenfront Terschelling” voornamelijk gericht op de voorbereiding van het naar uitvoering brengen van de werkzaamheden. Het Masterplan is vertaald in een kaderplan dat in deelbare onderdelen op de markt gebracht kan worden ter aanbesteding. Daarnaast is onderzoek gedaan naar de huidige staat van kades en steigers en zijn voorbereidende werkzaamheden verricht gericht op de aanstaande aanbestedingstrajecten. De projectinrichting is heroverwogen en gewijzigd ingericht ten behoeve van het prioriteren van de deelprojecten en het in uitvoering kunnen brengen van de werkzaamheden. Onderhoud wegen en haven Voor een uitgebreide toelichting op de werkzaamheden die hebben plaatsgevonden in de haven en aan de wegen, verwijzen wij u naar paragraaf 2.3.3 - onderhoud kapitaalgoederen. Financiële verantwoording programma 2 Per saldo is er op programma 2 een positief resultaat behaald van € 109.000. Alle afwijkingen per taakveld boven de € 25.000 (+ of -) worden hieronder toegelicht. PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Taakveld