Document · PDF

7.c. Begroting 2022 12 oktober 2021.pdf

Raadscommissie 20 oktober 2021, gemeente TerschellingBij agendapunt: Begroting 202235.653 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Grotere onderhoudswerkzaamheden die worden voorzien bij de actualisatie van het beheerplan, worden zoveel mogelijk gecombineerd met de verduurzamingswerkzaamheden. Natuurlijke momenten voor groot onderhoud en renovatie of nieuwbouw doen zich bij gebouwen voor tussen 20-25 jaar en 40-50 jaar. De actualisatie van het beheerplan geeft inzicht in wanneer we welke kosten kunnen gaan verwachten, hierbij worden geen extra kosten verwacht. Risico’s Meer werknemers in vaste dienst Medewerkers die de maximale proeftijd doorlopen hebben krijgen, bij een beoordeling die goed tot uitstekend is, een vaste aanstelling bij de gemeente Terschelling. De gemeente Terschelling is eigen risicodrager in het geval van ziekte en het (van rechtswege) aflopen van contracten. De hiermee gepaard gaande risico’s zijn niet in de begroting opgenomen en zullen jaarlijks incidenteel moeten worden gedekt. Algemene uitkering De huidige ramingen zijn gebaseerd op de uitkomsten van de meicirculaire 2021. De uitkomsten van de septembercirculaire 2021 zijn bij het opstellen van deze begroting nog niet bekend. Daarnaast geldt voor het B.T.W.-compensatiefonds een plafond. Als alle gemeenten tezamen meer of minder gaan declareren dan dit plafond, komt het verschil ten laste of ten gunste van het gemeentefonds.

Begroting 2022

PROGRAMMA 0 BURGER EN ONDERSTEUNING Taakveld

L/B

0.1 BESTUUR

0.2 BURGERZAKEN

0.4 OVERHEAD

0.5 TREASURY

0.61 OZB WONINGEN

0.64 OVERIGE BELASTINGEN

0.7 ALGEMENE UITKERING

2023

2024

2025

Baten

14.000

Lasten

-1.001.000

-935.000

-956.000

-968.000 -954.000

-987.000

-921.000

-942.000

Baten

150.000

Lasten

-108.000

-109.000

42.000

41.000

Baten

313.000

251.000

228.000

182.000

Lasten

-7.161.000

-6.935.000

-6.998.000

-7.044.000

-6.848.000

-6.684.000

-6.770.000

-6.862.000

Baten

13.000

Lasten

390.000

381.000

372.000

403.000

394.000

385.000

Baten

1.243.000

1.298.000

1.363.000

1.444.000

Lasten 0.62 OZB NIET-WONINGEN

2022

-72.000

1.171.000

1.226.000

1.291.000

1.372.000

Baten

892.000

950.000

978.000

990.000

Lasten

892.000

950.000

978.000

990.000

Baten

95.000

Lasten

95.000

9.597.000

9.527.000

9.701.000

9.956.000

Baten Lasten

9.597.000

9.527.000

9.701.000

9.956.000

Baten

130.000

Lasten

130.000

-148.000

-198.000

-248.000

-298.000

-148.000

-198.000

-248.000

-298.000

4.347.000

4.560.000

4.661.000

4.855.000

-1.000

4.346.000

4.559.000

4.660.000

4.854.000

2022

2023

2024

2025

Baten

12.447.000

12.428.000

12.672.000

12.974.000

Lasten

-8.101.000

-7.869.000

-8.012.000

-8.120.000

4.346.000

4.559.000

4.660.000

4.854.000

2020

2019

0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN

0.11 ONVOORZIEN

Baten Lasten

TOTAAL PROGRAMMA 0 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

Baten Lasten

TOTAAL PROGRAMMA 0 NA RESULTAATBESTEMMING L/B

Indicatoren Bestuur en Ondersteuning Formatie (in fte per 1.000 inwoners) Bezetting (in fte per 1.000 inwoners)

Apparaatskosten (in € per inwoner)

-1.264

Externe inhuur (als percentage van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen)

34%

Overhead (in % van totale lasten)

29%

Begroting 2022

Indicatoren baten secretarieleges

2020

2019

2018

Paspoorten < 18 jaar

Paspoorten ≥ 18 jaar

107

220

555

ID-kaarten < 18 jaar

ID-kaarten ≥ 18 jaar

131

260

Rijbewijzen

518

623

542

Eigen verklaringen

Strandvergunningen

932

774

Uittreksel burgerlijke stand

Huwelijken

Begroting 2022

1.898

2.130

2.481

3.2 Programma 1 – Veiligheid Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Openbare orde en veiligheid De coronamaatregelen zullen na verwachting in 2022 minder heftig zijn dan het aflopen jaar. Daarom zal meer worden ingezet op de reguliere handhavingstaken. Hoe gaan we dit doen Openbare orde en veiligheid Vanaf 2021 is een structureel additioneel budget beschikbaar voor inzet van BOA’s / toezichthouders naast de huidige BOA/toezichthouder. Door de extra inzet zal aan de reguliere handhaving beter invulling kunnen worden gegeven. Eind 2021 gaan we met de ervaringen van de zomer 2021 hieraan verdere concrete invulling geven. Risico’s Openbare orde en veiligheid De kosten van de extra inzet van de BOA/toezichthouder zijn structureel opgenomen in de begroting. PROGRAMMA 1 VEILIGHEID Taakveld

L/B

1.1 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER

1.2 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID

TOTAAL PROG 1 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

2022

2023

2024

2025

Baten

Lasten

-619.000

-636.000

-654.000

-654.000 -654.000

-619.000

-636.000

-654.000

Baten

39.000

Lasten

-364.000

-365.000

-366.000

-325.000

-326.000

-327.000

-944.000

-962.000

-981.000

Baten

Lasten

-944.000

-962.000

-981.000

2022

2023

2024

2025

TOTAAL PROG 1 NA RESULTAATBESTEMMING L/B Baten

39.000

Lasten

-983.000

-1.001.000

-1.020.000

-944.000

-962.000

-981.000

Beleidsindicatoren Veiligheid Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren)

2020

2019 8

Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners)

0,2

Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners)

3,1

0,4

3,5

5,1

Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) Vernielingen en beschadigingen (in openbare ruimte, per 1.000 inwoners)

Begroting 2022

3.3 Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Wegenbeheer In 2020 is het wegenbeheerplan geactualiseerd. Dit beheerplan geeft aan hoe de gemeente de (half)verhardingen beheert en welke financiële middelen beschikbaar zijn voor de periode 2021-2025. Het wegenbeheerplan wordt in het derde kwartaal van 2021 ter goedkeuring aan de raad voorgelegd. Uit de onderliggende inspecties van het wegenbeheerplan, worden de wegen gedistilleerd die in 2022 aan onderhoud toe zijn. Gecombineerd met de onderhoudswerkzaamheden uit het planjaar 2021 die overlopen naar 2022 vormt dit pakket aan onderhoudswerkzaamheden het werkplan voor 2022. Eind 2021 en in 2022 wordt er extra aandacht besteed aan de beheermethodiek voor onverharde en half-verharde wegen. In het najaar van 2021 wordt extra inzet gepleegd op de inventarisatie van de onderhoudsbehoefte van de onverharde en half-verharde wegen binnen gemeente Terschelling. In 2022 worden de resultaten van de inventarisatie omgezet in een structurele aanpak voor het onderhoud van onverharde en half-verharde wegen. In de 2e helft van 2021 wordt de aanleg van de buslus Midsland en de parkeerplaats bij het VMBO verder uitgewerkt. De uitvoering van de werkzaamheden aan de buslus is voorzien in 2022.

Bij de uitwerking van de plannen moet ook gekeken worden naar de staat van de riolering ter plekke, aangezien deze riolering het einde van haar levensduur nadert. De bevindingen, planning en wijze van financiële dekking worden opgenomen in een projectplan. Op het gebied van verkeersveiligheid is in 2021 onderzoek voor de uitwerking van de al langer geplande verbetering van de kruisingen met de Hoofdweg tot en met Halfweg uitgevoerd. In de 2e helft van 2021 worden de onderzoeksresultaten omgezet naar een uitvoeringsplan. Naast het reguliere programma is de verwachting dat in 2022 een extra ingreep aan de Hoofdweg in Lies noodzakelijk is in verband met toegenomen trillingen die in de aangelegen woningen sterk gevoeld worden. Het is op dit moment onduidelijk wat de oorzaak van de trillingen is, wat de maatregelen voor de lange en mogelijk alvast eerder voor de korte termijn gaan behelzen en welke kosten ermee gemoeid zijn. In de 2e helft van 2021 wordt samen met betrokkenen verder onderzocht wat er precies aan de hand is en welke oplossingsrichtingen er zijn. Openbare verlichting Voor de jaren 2021-2025 heeft het college de ‘Uitgangspunten Beheer Openbare Verlichting’ opgesteld. In dit plan is aangegeven dat de komende jaar een inhaalslag wordt gemaakt met de vervanging van verouderde armaturen en met de verduurzaming van de Openbare Verlichting.

Daarnaast wordt het gewone onderhoud en beheer eveneens volgens dit plan uitgevoerd. In uitbreiding op het reguliere onderhoud en de verduurzaming van het areaal, wordt er in dit verband gewerkt aan een plan voor het bevorderen van donkerte op Terschelling. Waterwegen en kunstwerken Met de aanschaf van het beheersysteem BRUtis is het mogelijk geworden om de gegevens van de kunstwerken centraal en locatie-gebonden op te slaan. De inventarisatie van de kunstwerken kan gecombineerd worden met de inventarisatie van het groen areaal.

Begroting 2022

Meldpunt openbare ruimte In navolging van het eilandakkoord willen we het makkelijker en duidelijker maken voor buurtschappen, wijkverenigingen, bedrijven en inwoners om in contact te treden met de gemeente over klachten, meldingen en opmerkingen met betrekking op de openbare ruimte. Het opzetten van een meldpunt openbare ruimte betreft niet alleen het openstellen van een telefoonnummer of het aanmaken van formulier op de gemeentelijke website, maar het betreft ook het inrichten van de werkprocessen, systemen en informatiestromen binnen het gemeentelijke apparaat. In 2022 zullen we een vervolg geven aan het inrichten van de organisatie, werkprocessen en informatiestromen om een hoger serviceniveau voor belanghebbenden te realiseren. De communicatie met belanghebbenden krijgt bij de invulling extra aandacht. Laadpalen plan In 2021 zijn de uitgangspunten voor de infrastructuur voor elektrische voertuigen op Terschelling vastgelegd. Gemeente Terschelling loopt bij de uitbreiding en vervanging van de huidige laadpalen op Terschelling mee met de provinciale aanbesteding. De huidige laadpaleninfrastructuur wordt vervangen. Via de provinciale aanbesteding worden nieuwe palen geplaatst en voorzien van een onderhoudscontract. De financiering is reeds vastgesteld en opgenomen in de begroting.

Fietspaden Waddenbreed is een notitie opgesteld voor het verbeteren van het fietspadennetwerk op de eilanden. Het één op één uitvoeren van de aanbevelingen uit de notitie is voor gemeente Terschelling een te grote financiële opgave. In 2021 en 2022 wordt de fietspadenstructuur geclassificeerd en worden deelprojecten benoemd. Daarnaast worden reguliere onderhoudsmomenten aangepakt om te beoordelen of er een verbeterslag te realiseren is aan de fietspaden in kwestie die een bijdrage leveren aan de verbetering van de fietsinfrastructuur. Onze inventarisatie wordt afgestemd met andere eilanden om te kijken of en welke gezamenlijke (stapsgewijze) aanpak mogelijkheden biedt. Haven In september 2020 is het Uitvoeringsprogramma Havenfront Terschelling opgesteld. Naar aanleiding van dit programma is een projectorganisatie opgebouwd om de planfase te starten en eerdere plannen en ideeën verder uit te werken in ontwerpen en een concreet plan van aanpak voor uitvoering. In 2021 zal een concreet plan van aanpak ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Hoe gaan we dit doen Wegen Voor 2022 en verder zal het wegenbeheer worden uitgevoerd conform het wegenbeheerplan. De gedocumenteerde onderhoudsbehoefte wordt aangevuld met eigen visuele bevindingen en op basis van deze gegevens wordt het werkplan 2022 opgesteld.

De onverharde en half-verharde wegen worden gecategoriseerd en geïnspecteerd. Aan de hand van de inspecties wordt de onderhoudsbehoefte in beeld gebracht. Er wordt een onderhoudsplan met meerjarenbegroting opgesteld. De plannen voor de herinrichting van de parkeerplaats nabij het VMBO worden in de 2e helft van 2021 afgerond. In samenspraak met belanghebbenden wordt het projectplan en uitvoeringsplan uitgewerkt. De raad wordt geïnformeerd over de voortgang en het projectplan.

Begroting 2022

Het onderzoek naar de verkeersveiligheid van de kruisingen aan de Hoofdweg resulteerde in samenspraak met belanghebbenden in een projectplan. Voor de projectvoorbereiding en uitvoering is een investeringsbudget van € 300.000 gereserveerd. De eerste raming voor de werkzaamheden tot het verbeteren van de verkeersveiligheid, gebaseerd op de aanbevelingen uit het onderzoek, geeft aan dat er behoefte is aan een investering van circa € 450.000. De aanbevelingen uit het onderzoek worden in samenspraak met de belanghebbenden omgezet in een concreet projectplan en uitvoeringsplan. De raad wordt geïnformeerd over de voortgang en het projectplan en zo nodig zal een verzoek tot aanvullende financiering worden voorgelegd. In de 2e helft 2021 wordt in samenspraak met de omwonenden (en belanghebbenden) van de Hoofdweg in Lies een voorstel gemaakt hoe om te gaan met de trillingen die worden waargenomen in de aanliggende huizen. De onderzoeksdata worden gezamenlijk doorgesproken en er wordt een keuze gemaakt welke werkwijze er wordt gehanteerd, welke korte termijn maatregelen er mogelijk zijn en welke oplossingsrichting voor het wegnemen van de overlast op lange termijn de voorkeur heeft. De uitkomsten worden in een plan van aanpak samengebracht vervolgens wordt een uitvoeringsplan met kostenraming opgesteld. We verwachten in 2022 concrete maatregelen te treffen.

Openbare verlichting Werkend vanuit de Uitgangspunten Beheer Openbare Verlichting zullen veelal in kleinere deelprojecten per gebied de vervanging en verduurzaming worden uitgevoerd. Ook zal bij onderhoud van wegen en straten de Openbare Verlichting worden vervangen. Zowel het gewone beheer als de extra middelen voor de inhaalslag en de verduurzaming zijn reeds opgenomen in de begrotingen voor de komende jaren. Een deel van de werkzaamheden aan de openbare verlichting valt onder regulier onderhoud, daarbij worden bestaande armaturen vervangen door nieuwe led-exemplaren. Maar naast het reguliere onderhoud wordt er ook een verduurzamingsslag gemaakt en wordt er gekeken welke plekken op Terschelling zich (moeten) lenen voor donkerte locaties. Het maken van een vlekkenplan en uitvoeringsplan voor kansen voor donkerte op het eiland wordt opgesteld in overleg met belanghebbenden zoals buurtschappen, campings en belangenverenigingen. Waterwegen en kunstwerken De aanbesteding van het hekkelbestek is opgestart en wordt in het najaar van 2021 afgerond. Het is op dit moment niet inzichtelijk wat de financiële consequenties van de nieuwe aanbesteding zullen zijn. Vanaf dit jaar wordt de onderhoudsbehoefte van de duikers, gemalen, etc. in kaart gebracht door middel van inspecties.

Het is de verwachting dat er voor de komende jaren (vanaf 2023 en verder) extra financiële middelen nodig zijn voor vervanging en onderhoud. Met behulp van de uitkomsten van de inspecties wordt een meerjarenbegroting met bijbehorend werkplan opgesteld. De meerjarenbegroting en het werkplan worden inclusief een dekkingsvoorstel voorgelegd aan de gemeenteraad. Haven Het plan van aanpak inzake Masterplan haven behelst de uitvoering van de (deel)projecten en de concrete stappen om extra financiering te verwerken in de vorm van fondsen/subsidies en/of cofinanciering. Na besluitvorming kan gestart worden met de voorbereiding, het opstarten van de vergunningsprocedure en het gereed maken van het gebied voor uitvoering. Daarbij wordt er gewerkt aan contractvoorbereiding zodat het werk in de markt uitgezet kan worden. Naar verwachting zal eind 2022 gestart worden met de eerste uitvoeringswerkzaamheden. De gemeente heeft circa 7 miljoen euro beschikbaar voor de uitvoering van het programma Havenfront. De komende periode wordt duidelijk welke deelprojecten daarvan kunnen worden uitgevoerd. Daarnaast wordt gekeken of dit bedrag

Begroting 2022

inééns wordt besteed aan de uitvoering of dat een deel wordt gereserveerd als multiplier voor externe financiering. Na verwachting komt hier eind 2021 meer duidelijkheid over. Meldpunt openbare ruimte In 2022 willen we een vervolg geven aan het inrichten van de organisatie. Door het inrichten van een workflow in het zaakbeheersysteem, creëren we overzicht en voortgang in het afhandelen van klachten en meldingen. Onze eigen buitendienst speelt nu al een grote rol in het verhelpen van klachten en het oplossen van meldingen en storingen. We streven ernaar om de buitendienst beter in staat te stellen om in te spelen op het verlenen van deze service. Door een centraal punt in de organisatie in te stellen waar alle stappen van aanmelding, uitvoering, afhandeling en terugkoppeling samen komen brengen we het servicelevel van de gemeente op een hoger niveau. Laadpalen plan Wanneer de aanbesteding is afgerond wordt de laadpalen-infrastructuur vernieuwd en uitgebreid. Fietspaden In 2021 en 2022 wordt de fietspaden structuur geclassificeerd en worden deelprojecten voor de korte en langere termijn benoemd. Door middel van inspecties wordt de onderhoudsbehoefte vastgesteld en wordt een meerjarenraming en uitvoeringsplan opgesteld. Risico’s Wegenbeheer In het wegenbeheerplan is een investeringsbudget van € 173.000 beschikbaar voor de herinrichting van de parkeerplaats nabij het VMBO.

Bij de uitwerking van de plannen moet ook gekeken worden naar de staat van de riolering ter plekke aangezien deze riolering het einde van haar levensduur nadert. In de tweede helft van 2021 worden de plannen verder uitgewerkt en kan er een betere inschatting worden gemaakt over de hoogte van de benodigde aanvullende investering. We streven ernaar om het werk in 2022 uit te voeren. Voor de kruisingen aan de Hoofdweg is een investeringsbudget van € 300.000 gereserveerd. Er is in 2021 een onderzoek naar de verbetering van de kruisingen uitgevoerd. De eerste raming voor de werkzaamheden tot de verbetering van de verkeersveiligheid geeft aan dat er behoefte is aan een investering van circa € 450.000. Er moet nog beoordeeld worden welke aanbevelingen worden uitgevoerd. Voor het investeringsbudget wordt ook gekeken naar mogelijkheden voor provinciale subsidies. Het is nog onbekend welke definitieve oplossing er is voor het voorkomen van de trillingen aan de Hoofdweg in Lies. Daarmee is het ook nog onbekend welke kosten gemoeid zijn bij het realiseren van de oplossing. Door samen met omwonenden en belanghebbenden de werkstappen te bepalen komen we tot een plan van aanpak voor de korte en de lange termijn. Daaruit volgt een kostenraming en dekkingsvoorstel.

Waterwegen en kunstwerken Door het inzetten van inspecties wordt de onderhoudsbehoefte van de duikers, gemalen, etc in kaart gebracht. Met de uitkomsten van de inspecties wordt een meerjarenraming en uitvoeringsplan opgesteld.

Begroting 2022

PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Taakveld

L/B

2.1 VERKEER EN VERVOER

2.3 RECREATIEVE HAVENS

2.4 ECONOMISCHE HAVENS EN WATERWEGEN

TOTAAL PROG 2 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

TOTAAL PROG 2 NA RESULTAATBESTEMMING L/B

2022

2023

2024

2025

Baten

515.000

Lasten

-1.499.000

-1.506.000

-1.479.000

-1.479.000 -964.000

-984.000

-991.000

-964.000

Baten

100.000

76.000

75.000

73.000

Lasten

-49.000

-48.000

51.000

27.000

25.000

Baten

277.000

282.000

287.000

Lasten

-1.052.000

-889.000

-1.063.000

-916.000

-775.000

-607.000

-776.000

-629.000

-1.708.000

-1.571.000

-1.713.000

-1.568.000

Baten

416.000

249.000

417.000

270.000

Lasten

-334.000

-344.000

-354.000

-364.000

82.000

-95.000

63.000

-94.000

-1.626.000

-1.666.000

-1.650.000

-1.662.000

2022

2023

2024

2025

Baten

1.308.000

1.122.000

1.294.000

1.145.000

Lasten

-2.934.000

-2.788.000

-2.944.000

-2.807.000

-1.626.000

-1.666.000

-1.650.000

-1.662.000

Begroting 2022

3.4 Programma 3 – Economie Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Ondernemersfonds Het bestuur van het Terschellinger Ondernemersfonds heeft de eerste jaren van het fonds geëvalueerd. Om goed zicht te krijgen op het functioneren van het fonds zijn op het eiland gesprekken met direct betrokkenen gevoerd. De resultaten van de evaluatie vormen de basis voor besluitvorming over de toekomst van het fonds. Verbreding van de werkgelegenheid De eilanden zijn zich al langer bewust van hun grote afhankelijkheid van het toerisme en het effect hiervan op de gemeenschappen. De Coronacrisis heeft deze afhankelijkheid, zowel in positieve als in negatieve zin, het afgelopen jaar zeer duidelijk gemaakt. De gevolgen zijn voor de Waddeneilanden groot door de eenzijdige economische structuur van de eilanden. Met meer dan 5 miljoen toeristen per jaar op 25.000 inwoners (alle vijf eilanden) zijn vrijwel onze gehele economie en de gemeentelijke financiën voor een belangrijk deel direct en indirect afhankelijk van het toerisme. Programma Waddeneilanden Om de eilander samenwerking te verstevigen en uitdagingen die op de eilanden afkomen het hoofd te bieden, heeft het Dagelijks Bestuur van GR de Waddeneilanden een programma opgesteld.

Een programma om de brede welvaart op de Waddeneilanden te behouden en te werken aan een duurzaam en vitaal toekomstperspectief voor de Waddeneilanden. Nadat dit voorjaar de gemeenteraden van de Waddeneilanden met het programma hebben ingestemd wordt nu gewerkt aan een nadere concretisering in een uitvoeringsplan. Friese projectenmachine In het provinciale bestuursakkoord 2019-2023 is de ambitie verwoord om - in samenwerking met gemeenten, kennisinstellingen en bedrijfsleven/clusterorganisaties als partners - vanuit Fryslân extra in te zetten op Europa. In het bijzonder gaat het daarbij om het verwerven van meer Europese middelen die kunnen bijdragen aan versterking van de brede welvaart in Fryslân. De provincie heeft gekozen voor de vorming van een Friese Projectenmachine (FPM) als gezamenlijk gedragen instrument om de ontwikkeling van Europese projecten vanuit Fryslân een forse stimulans te geven. De gemeenten zijn gevraagd aan te sluiten. Hoe gaan we dit doen? Ondernemersfonds Een voorstel over de toekomst van het ondernemersfonds en de gemeentelijke inzet daar in zal eind 2021 ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden aangeboden.

Verbreding van de werkgelegenheid Wij willen de al aanwezige niet-toerismegerelateerde werkgelegenheid op de eilanden koesteren en behouden, zoals die van onderzoeksinstituten of overheidsinstanties (Rijkswaterstaat of defensie) en zo mogelijk willen versterken, bijvoorbeeld door een intensivering van de samenwerking met de NHL in het project oude campus. Bovendien zijn de eilanden regionaal en nationaal een belangrijke economische factor en vakantiebestemming.

Begroting 2022

Programma Waddeneilanden Er wordt nu gewerkt aan een uitvoeringsplan. Het moment van de definitieve besluitvorming omtrent deelname aan dit programma bij het Rijk is op dit moment niet in te schatten. Dit hangt af van de snelheid van de kabinetsformatie. Ook de deelname van beide provincies is hiervan afhankelijk. Friese projectenmachine Onder het voorbehoud van het doorgaan van de Friese Projectenmachine (FPM) sluit gemeente Terschelling t/m 2024 aan bij dit provinciale initiatief. Hiervoor betaalt de gemeente een jaarlijkse bijdrage en wordt personele inzet geleverd. Risico’s Programma Waddeneilanden Het is op dit moment niet duidelijk of de financiële ambitie van het programma haalbaar is. De gemeentelijke bijdragen (totaal 25%) worden bepaald door de totale financiële omvang van het programma. Wanneer hier meer bekend over wordt zal dit aan de raad worden voorgelegd. Friese projectenmachine De gevraagde bijdrage is gekoppeld aan het aantal inwoners van de gemeente en is daarom voor Terschelling gering. Het is op dit moment nog niet in te schatten of de deelname daadwerkelijk Europees geld voor het eiland gaat opleveren. PROGRAMMA 3 ECONOMIE Taakveld

L/B

3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING

3.4 PROMOTIE EN BELASTINGEN

TOTAAL PROG 3 NA RESULTAATBESTEMMING

2023

2024

2025

Baten

Lasten

-1.000

Baten

4.093.000

4.161.000

4.228.000

4.296.000

Lasten TOTAAL PROG 3 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

2022

-223.000

-189.000

-200.000

-196.000

3.870.000

3.972.000

4.028.000

4.100.000

3.869.000

3.971.000

4.027.000

4.099.000

Baten

25.000

Lasten

25.000

3.894.000

3.971.000

4.027.000

4.099.000

2022

2023

2024

2025

Baten

4.118.000

4.161.000

4.228.000

4.296.000

Lasten

-224.000

-190.000

-201.000

-197.000

3.894.000

3.971.000

4.027.000

4.099.000

Beleidsindicatoren Economie

2020

2019

Functiemenging (in %)

53,6%

53,9%

196

189,3

L/B

Vestigingen (van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar)

Begroting 2022

3.5 Programma 4 – Onderwijs Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Integraal Huisvestingsplan Onderwijs In het Eilandakkoord is opgenomen dat er een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor onderwijshuisvesting op het eiland moet worden opgesteld. Vanaf 2023 wordt een IHP ook verplicht gesteld door de Rijksoverheid. Daarbij dient ook rekening gehouden worden met het speerpunt duurzaamheid, welke voorschrijft dat alles wat verbouwd en/of nieuw gebouwd wordt op het eiland energieneutraal moet zijn. In 2021-2022 wordt er daarom samen met onderwijspartners en kinderopvang een duurzaam Integraal Huisvestingsplan (IHP) ontwikkeld. Uit de manier waarop het onderwijs wordt vormgegeven, volgt wat belangrijk is ten aanzien van de gebouwen. De ICT-infrastructuur wordt hier ook in meegenomen.

Hoe gaan we dit doen? Integraal Huisvestingsplan Onderwijs In 2021 is een startnotitie opgesteld, hierin zijn de uitgangspunten vastgelegd. Daarna wordt een externe partij geselecteerd die de opdracht krijgt om het IHP, samen met de gemeente en de onderwijsbesturen op te stellen. Een heldere financiële paragraaf maakt onderdeel uit van het IHP. Het is nog te vroeg om al in dit stadium hiervoor kosten in de Begroting 2022 e.v. mee te nemen.

Risico’s Integraal Huisvestingsplan Onderwijs De kosten voor de inhuur van een bureau voor het opstellen van het IHP zijn ingeschat op € 75.000. Deze kosten zijn al in de meerjarenramingen verwerkt. De kosten voor renovatie en/of nieuwbouw van de onderwijslocaties (incl. sportvoorzieningen) zijn afhankelijk van de uitkomsten van het IHP. Pas als dit inzichtelijk is kan een en ander worden verwerkt in de meerjarenbegroting. PROGRAMMA 4 ONDERWIJS Taakveld

L/B

4.1 OPENBAAR BASISONDERWIJS

4.2 ONDERWIJSHUISVESTING

4.3 ONDERWIJSBELEID EN LEERLINGZAKEN

TOTAAL PROG 4 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

TOTAAL PROG 4 NA RESULTAATBESTEMMING L/B

2022

2023

2024

2025

Baten

1.735.000

Lasten

-1.737.000

-2.000

Baten

76.000

Lasten

-414.000

-332.000

-327.000

-338.000

-256.000

-251.000

Baten

1.802.000

Lasten

-2.045.000

-2.043.000

-243.000

-241.000

-583.000

-499.000

-494.000

Baten

Lasten

-583.000

-499.000

-494.000

2022

2023

2024

2025

Baten

3.613.000

Lasten

-4.196.000

-4.112.000

-4.107.000

-583.000

-499.000

-494.000

Begroting 2022

Beleidsindicatoren Onderwijs Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificaties (vsv-ers in % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs)

Begroting 2022

2019

2018 -

1,4%

1,0%

3.6 Programma 5 – Sport, cultuur en recreatie Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Sport Er wordt gewerkt met een Lokaal Sportakkoord. Na verschillende bijeenkomsten met de stakeholders die iets met sport te maken hebben, zijn hierin de volgende ambities/speerpunten opgenomen: • De motoriek van kinderen verbeteren • Meer samenwerken en kennis delen met beweegaanbieders en maatschappelijke organisaties op het gebied van beweegaanbod, doelgroepen en de demografie • Het verbeteren van de sportlocaties en openbare ruimte om meer uit te nodigen tot bewegen • Het stimuleren van bewegen onder mensen die niet vanzelfsprekend (kunnen) sporten Buiten het Lokaal Sportakkoord om worden en werden er ook diverse beweegactiviteiten georganiseerd door zowel de gemeente als daarbuiten. Het is belangrijk dat deze activiteiten toegejuicht blijven worden. Het sportbeleid wordt geactualiseerd. Het huidige sportbeleid is verouderd en moet geactualiseerd worden met alle informatie en projecten die tegenwoordig aanwezig zijn. Het Lokaal Sportakkoord en de afspraken die daarin gemaakt zijn, zullen worden betrokken in de ontwikkeling van het nieuwe sportbeleid. Groenbeheer Het huidige groenbeheerplan liep van 2015 tot 2020 en wordt op dit moment geactualiseerd.

In de tweede helft van 2021 zijn de basisgegevens geactualiseerd en de beheerkaarten opgenomen in het beheersysteem Brutis. De huidige beheermaatregelen en het beleidskader worden geëvalueerd en aangescherpt. Stapsgewijs wordt per onderwerp het beleidskader opnieuw vormgegeven in 2021 en 2022. Extra aandacht gaat uit naar de uitwerking en toepassing van beleidsuitgangspunten biodiversiteit en duurzaamheid in navolging van het eilandakkoord en TS25. Aan de hand van de geactualiseerde basisgegevens en met behulp van het beheersysteem Brutis wordt in 2022 wordt bekeken hoe het groenonderhoud in clusters kan worden aanbesteed. Op het operationele vlak komt er meer aandacht voor het vergaren van kennis over en het systematisch bestrijden van exoten, zoals dit al gebeurt, in samenwerking met andere beheerders op het eiland en de provincie. Vooralsnog hebben deze werkzaamheden geen gevolgen op de begroting 2022.

Hoe gaan we dit doen? Sport Voor het behalen van de ambities van het Lokaal Sportakkoord, zijn werkgroepen ingesteld. In deze werkgroepen zitten vrijwilligers vanuit de gemeenschap, die plannen bedenken om de ambities waar te maken. Dit zijn betrokkenen vanuit het onderwijs, de sport en/of inwoners die veel van sport houden en de ambities belangrijk vinden. Vanuit het rijk wordt er drie keer € 10.000,- beschikbaar gesteld voor de jaren 2020 tot en met 2022 om de plannen die gemaakt worden, uit te voeren. Vanuit de gemeente zijn de ambtenaar sport en de buurtsportcoach nauw betrokken bij de werkgroep en dragen zorg voor de besteding van het budget.

Begroting 2022

Er staan een aantal projectideeën op de planning waarin sport een belangrijke rol kan spelen. Het gaat hier dan vooral om initiatieven die met gezondheid te maken hebben. Terschelling is een JOGG-gemeente (Jongeren Op Gezond Gewicht) waarbij bewegen belangrijk is. Beweegactiviteiten die al bestaan of in de toekomst in het leven worden geroepen, kunnen hieraan gekoppeld worden. Daarnaast bestaat de wens om een Lokaal Preventieakkoord te ontwikkelen waarin wordt omschreven wat er al gedaan wordt en wat de gemeente in de toekomst nog gaat doen op het gebied van het voorkomen van gezondheidsproblemen. Sport wordt hierin meegenomen als apart onderdeel. Sport wordt ook meegenomen bij de ontwikkeling van de Lokale Inclusie agenda. Inclusie draait erom dat iedereen mee kan doen aan de maatschappij. Dit geldt ook voor sport Voor het actualiseren van het sportbeleid wordt de huidige structuur gebruikt. Echter, de inhoud van het Lokaal Sportakkoord, het Lokaal Preventieakkoord en de Lokale Inclusie Agenda zal worden meegenomen in de ontwikkeling. Groenbeheer De medewerker bedrijfsbureau wordt in 2021 intensief begeleid bij het eigen maken van het vakgebied groenbeheer. Stapsgewijs worden de basisgegevens van het groenbeheer in kaart gebracht. Het groenbeheerplan wordt door middel van het uitwerken van deelopdrachten opnieuw opgebouwd. Voor het vastleggen van de beheergegevens van o.a.

het groenbeheer is in samenwerking met gemeente Ameland een nieuw beheersysteem, BruTIS aangeschaft. Komend jaar gaat de aandacht uit naar het vullen van het systeem met beheergegevens voor het rioolbeheer, groenbeheer en boombeheer.

Risico’s Sport Na 2022 krijgt de gemeente geen uitvoeringsbudget meer van het rijk voor de uitvoering van het Lokale Sport akkoord. Het gevaar dreigt dat dan gestopt moet worden met het nastreven van de ambities en doelen. Om dit te voorkomen moet er tijdig gezocht worden naar alternatieve financiering. Wel heeft Sport Fryslân aangegeven dat de mogelijkheid bestaat dat er na 2022 een nieuwe regeling door het rijk wordt gepresenteerd die gebruikt kan worden voor verdere uitvoering van het Lokaal Sportakkoord.

Begroting 2022

PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Taakveld

L/B

5.2 SPORTACCOMMODATIES

5.3 CULTUURPRESENTATIE, PRODUCT-PARTICIPATIE

5.4 MUSEA

5.6 MEDIA

5.7 OPENBAAR GROEN EN (OPENLUCHT) RECREATIE

TOTAAL PROG 5 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

TOTAAL PROG 5 NA RESULTAATBESTEMMING L/B

2022

2023

2024

2025

Baten

214.000

182.000

199.000

237.000

Lasten

-700.000

-673.000

-696.000

-734.000

Baten

-486.000 -

-491.000 -

-497.000 -

Lasten

-147.000

Baten

60.000

63.000

65.000

92.000

Lasten

-502.000

-579.000

-586.000

-618.000 -526.000

-442.000

-516.000

-521.000

Baten

72.000

94.000

68.000

Lasten

-250.000

-275.000

-253.000

-253.000 -185.000

-178.000

-181.000

-185.000

Baten

2.000

Lasten

-144.000

-142.000

-1.395.000

-1.477.000

-1.492.000

-1.497.000

Baten

Lasten

-1.395.000

-1.477.000

-1.492.000

-1.497.000

2022

2023

2024

2025

Baten

348.000

341.000

334.000

399.000

Lasten

-1.743.000

-1.818.000

-1.826.000

-1.896.000

Totaal

-1.395.000

-1.477.000

-1.492.000

-1.497.000

2020

2019

Beleidsindicatoren Sport, cultuur en recreatie Niet sporters (%)

Begroting 2022

Gegevens niet beschikbaar

3.7 Programma 6 – Sociaal Domein Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Uitvoering Participatiewet De gemeente is er verantwoordelijk voor dat iedereen die kan werken aan de slag gaat. Uitgangspunt is dat voor iedereen een plek op de arbeidsmarkt is met hierbij speciale aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Hierbij wordt structureel geïnvesteerd in de samenwerkingsdriehoek ondernemers-overheid-onderwijs. Programma Armoedebeleid De gemeente is verantwoordelijk voor het armoedebeleid en schuldhulpverlening. Met ingang van 01-01-2021 is de nieuwe Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening(WGS) van kracht. Hierin is vroegsignalering van beginnende schulden een verplichte wettelijke taak voor gemeenten. Vroegsignalering van schulden omvat het ontvangen van en acteren op signalen van beginnende schulden bij inwoners. Per 1 juli 2021 wordt er op Terschelling samen met stakeholders uitvoering gegeven aan Vroegsignalering. De uitvoering van het vastgestelde armoedebeleid krijgt verder vorm. De gemeente heeft als doel dat meer mensen mee doen aan de samenleving, financiële problemen bij burgers en ondernemers zoveel mogelijk voorkomen worden, er geen financiële belemmeringen zijn om deel te nemen aan de samenleving/maatschappelijke activiteiten en het arbeidsproces.

Uitvoering Jeugdwet De gemeente zet in op het veilig opgroeien van kinderen in gezonde en veilige leefomgeving met perspectief op een zo optimaal mogelijk zelfstandig leven. Het welzijn van het kind staat centraal. De gemeente richt zich daarom op preventie op het gebied van zorg en welzijn samen met zorgaanbieders, huisartsen, verloskundigen , gebiedsteam , GGD en andere samenwerkingspartners. Huishoudelijke hulp 2022 In 2021 vindt de inkoop plaats van de voorziening Huishoudelijke Hulp. Het nieuwe contract gaat in per 1 januari 2022. De gemeente maakt hierbij nieuwe afspraken over de dienstverlening van de zorgaanbieders, maar ook over het tarief waarvoor die aanbieders de hulp kunnen leveren. Collectief WMO vervoer 2022 In 2021 vindt ook de inkoop plaats van het collectief WMO vervoer voor het vervoeren van minder mobiele inwoners van de gemeente Terschelling. Op 1 januari 2022 moet er een nieuw contract liggen tussen de gemeente en een vervoerder.

Begroting 2022

Compensatiemiddelen voor 2021 en 2022 - t.b.v. AO Jeugd Vanuit het rijk ontvangen we de komende jaren extra middelen. Deze middelen zijn deels lokaal bestemd (bijvoorbeeld voor de inzet van een POH Jeugd GGZ bij de huisarts) als regionaal (denk aan het verkorten van de wachtlijsten, vereenvoudigen van de jeugdbeschermingsketen, etc). Gemeenten worden nu gevraagd vóór 1 jan 2022 (t/m 2028) een hervormingsagenda jeugd op te stellen. Of dit een realistische termijn is, is maar de vraag. De komende maanden verwachten we hier meer duidelijkheid over.

Hoe gaan we dit doen? Uitvoering Participatiewet Door de Dienst SoZaWe is een lokaal team werk en participatie HTV (Harlingen, Terschelling, Vlieland) samengesteld. Jaarlijks stemt dit team de speerpunten af met stakeholders. Vervolgens worden deze uitgewerkt in een jaarplan. Voor Terschelling is een accountmanager vanuit de Dienst/Pastiel aangewezen die het aanspreekpunt is voor ondernemers. De accountmanager ondersteunt de ondernemers bij vragen met betrekking tot plaatsing/begeleiding van cliënten en bij het invullen van vacatures. De accountmanager werkt nauw samen met de casemanager van de Dienst. De casemanager begeleidt de bijstandscliënten van Terschelling. De samenwerking van de casemanager van de Dienst met het Eilandteam wordt de komende jaren geoptimaliseerd. Programma Armoedebeleid Voor de uitvoering is een licentie genomen op een landelijk systeem dat gegevensuitwisseling conform de wetswijziging Gemeentelijke Schuldhulpverlening(WGS) mogelijk maakt. Om beter de signalen te kunnen opvolgen is 0,21 fte toegevoegd aan het Eilandteam. De extra kosten die hieruit voortvloeien bedragen € 16.000 op jaar basis. Hoewel deze kosten eerst als extra post opgenomen worden in de meerjarenramingen, moet de vroegsignalering op den duur (2023 of later) leiden tot een kostenbesparing. Op verzoek van het college is vanaf 2023 een taakstelling opgenomen.

Het is op dit moment echter lastig in te schatten wat de precieze besparing zal zijn die hieruit voortvloeit en wanneer deze wordt gerealiseerd. De kostenbesparingen zijn berekend op basis van de vastgestelde ervaringsgegevens van de gemeente Amsterdam. Deze kostenbesparingen zullen worden doorgevoerd in de meerjarenramingen. Op basis van landelijke ervaringen worden de volgende effecten verwacht: • Daling van de instroom in minnelijke schuldregelingstrajecten, het aantal huisuitzettingen en afsluitingen van energie • Een snellere uitstroom uit de Participatiewet (PW) • Minder instroom in de Participatiewet (PW) • Besparing op de kosten van maatschappelijke opvang. Vanaf het moment van invoering zal frequent monitoring plaatsvinden op de financiële effecten van vroegsignalering. Vooruitlopend op de besluitvorming zijn de budgetten opgenomen in de Kadernota. De ambities opgenomen in het armoedebeleid resulteren in het ontwikkelen van werkstimulerende maatregelen, het vergroten van het bereik van minimaregelingen, het aanbieden van ondersteuning voor kinderen in armoede middels SAM&, herijking van de collectieve zorgverzekering voor minima en het evalueren en bijstellen van regelingen kindpakket thuis/participatiefonds en de sociale leningen. Daarnaast wordt de vindbaarheid en toegang tot (schuld)hulpverlening voor ondernemers verbeterd.

WMO Voor de meerjarenraming WMO zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:

Begroting 2022

Als uitgangspunt voor de bestandsontwikkelingen is rekening gehouden met het werkelijk aantal voorzieningen per april 2021 De tarieven 2021 van de maatwerkvoorzieningen huishoudelijke hulp en begeleiding zijn conform besluit algemeen bestuur 7 oktober 2020 Meerjarig zijn de tarieven van de maatwerkvoorzieningen huishoudelijke hulp en begeleiding geïndexeerd met 3,5% De tarieven collectief vervoer zijn geïndexeerd met 5,0% De indexatie van de Rolstoelvoorzieningen en de Vervoersvoorzieningen is 3%

Jeugd De totale raming voor jeugd is opnieuw opgebouwd. Hierdoor zijn niet de aantallen ultimo de maand maart 2021 leidend voor de berekening van de raming, maar het verwachte aantal besluiten of voorzieningen op jaarbasis. Hierdoor is de raming beter opgebouwd/ onderbouwd en is de realisatie beter tegen de raming af te zetten. Vanaf 2022 worden er voor de gemeente Terschelling geen kosten meer geraamd voor verblijf en LTA. Van verblijf is voor Terschelling geen sprake meer en LTA voorzieningen komen maar zeer incidenteel voor. Mochten hier toch weer kosten uit voortvloeien dan worden deze alsnog bij geraamd. De ramingen voor PGB zijn wel opgenomen op basis van het huidige bestand. Huishoudelijke hulp en collectief vervoer Voor de producten huishoudelijke hulp en collectief vervoer vindt een nieuwe inkoop plaats in 2022. Voor de inkoop van huishoudelijke hulp is door de Noordwest-Friese gemeenten eenmalig een adviesbureau ingehuurd welke voor ondersteuning zorgt. Het college van burgemeester en wethouders moet nog een besluit nemen over de wijze van inkoop van het collectief WMO vervoer. Compensatiemiddelen voor 2021 en 2022 - t.b.v. AO Jeugd Samen met de Friese gemeenten stellen we een regionale hervormingsagenda Jeugd op, waarin diverse maatregelen die daarin moeten worden opgenomen, nader worden uitgewerkt.

Risico’s Jeugd Per 2022 is er sprake van een herziene inkoop specialistische Jeugdhulp. Welk effect deze inkoop gaat hebben op aantallen en financiën is niet in te schatten. Dit is tevens een conclusie van de regionale werkgroep Specialistische Jeugdhulp. Voor de raming zijn wij uitgegaan van going concern, met uitzondering van herstel trajecten. Zo blijft tevens de totale raming in de pas lopen met voorgaande jaren, aangezien er regionaal niet wordt verwacht dat de kosten naar aanleiding van de herziene inkoop verder zullen oplopen. Voor de producten Pleegzorg en Verblijf is rekening gehouden met de verwachte tarieven 2022. Per 2022 is er sprake van een nieuw woonplaatsbeginsel Jeugdwet. Dit betekent dat per 2022 niet het gezag leidend is, maar de woonplaats van de jeugdige zelf in het BRP. Een uitzondering op deze regel is dat indien er sprake is van doorlopend verblijf de gemeente financieel verantwoordelijk is waar de jeugdige voorafgaand aan het doorlopend verblijf stond ingeschreven in het BRP. Indien er sprake is van doorlopend verblijf verhuizen tevens alle ambulante trajecten administratief met de jeugdige mee. Op dit moment hebben wij nog niet voor alle cliënten met verblijf en pleegzorg uitgezocht welke gemeente per 2022 (financieel) verantwoordelijk wordt.

Tevens weten wij niet welke jeugdigen administratief zullen verhuizen vanuit andere gemeenten in Nederland naar NWF gemeenten. Het CBS heeft hiervoor een simulatie ontwikkeld. Deze simulatie is op het moment van schrijven een jaar oud.

Begroting 2022

De CBS simulatie, welke nog wordt bijgewerkt vanuit het CBS, zal tevens uitgangspunt zijn van de budgettering van de Rijksmiddelen voor 2022 ten aanzien van het bekostigen van de uitvoering van de Jeugdwet. Na het opmaken van de conceptbegroting 2022 is gebleken dat in het jaar 2021 de kosten van de specialistische jeugdzorg fors zijn gestegen en daardoor de begrote bedragen fors zullen overtreffen. Deze meerkosten van circa € 230.000 worden verwerkt in de bestuursrapportage over 2021 die u binnenkort zal worden aangeboden. Op dit moment wordt in nauwe samenwerking met de Dienst Sozawe een intern onderzoek uitgevoerd naar de oorzaken van deze overschrijding en wordt tevens een analyse uitgevoerd of deze meerkosten al dan niet een structureel karakter kennen en of het mogelijk is om door middel van beleidsmatige maatregelen deze ontwikkeling om te buigen. Omdat dit onderzoek nog niet is afgerond, is het op dit moment niet mogelijk een juiste inschatting van de mogelijke financiële gevolgen voor de komende jaren te maken. Wij hebben daarom dit risico vooralsnog als PM-post in deze begroting verwerkt. Zodra de uitkomsten van het onderzoek duidelijk zijn, zullen wij u hierover uiteraard per omgaande informeren en zullen daarbij ook de eventuele consequenties voor de begrotingsjaren 2022 en verder inzichtelijk maken.

Gemeenten krijgen voor 2022 € 1,314 miljard van het kabinet ter compensatie van de tekorten op de jeugdzorg. Dat komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen voor 2022. Hierin is ook meegenomen dat gemeenten uitvoering geven aan maatregelen die in 2022 een besparing van € 214 miljoen op de jeugdzorguitgaven opleveren. Voor 2022 betekent dit voor de Gemeente Terschelling een extra opbrengst in de Algemene Uitkering van afgerond € 140.000. Omdat in verband met de Kabinetsformatie nog geen formele toezeggingen zijn gedaan of deze compensatiegelden als structureel kunnen worden beschouwd, hebben wij ze voor de jaren na 2022 nog niet als opbrengst opgenomen. Huishoudelijke hulp Er zijn een aantal financiële risico’s die op voorhand moeilijk zijn in te schatten. Sinds een aantal jaren is er sprake van een stijging in het aantal voorzieningen Huishoudelijke Hulp. Sinds de invoering van het abonnementstarief is die stijging groter geworden. Het advies is om in de prognoses uit te gaan van een verdere stijging in het gebruik van de Huishoudelijke Hulp. Daarnaast bestaat de kans dat het tarief voor de Huishoudelijke Hulp bij een nieuw contract toeneemt ten opzichte van het huidige tarief als gevolg van CAO-ontwikkelingen en indexatie. Hiermee kunnen ook de totale kosten voor de Huishoudelijke Hulp toenemen.

Om dit risico te minimaliseren huren de Noordwest-Friese gemeenten eenmalig een extern adviesbureau in, die ondersteunt bij de berekening van reële prijzen. Collectief Wmo vervoer Op dit moment is onduidelijk hoe groot de impact is van de Coronacrisis op de vervoersmarkt en in welke mate dat effect heeft op de inkoop voor 2022. Het streven is om bij de uitvoering van het nieuwe contract te blijven binnen het huidige budget. Wel is het nodig om, al dan niet tijdelijk, afspraken te maken met de te contracteren vervoerder over compensatie voor extra kosten en verlies aan inkomsten als gevolg van de Coronamaatregelen. Deze compensatie zal tijdelijk van aard moeten zijn en wordt losgetrokken van de reële prijs die we moeten vaststellen voor de uitvoering van het vervoer. Mochten deze producten aanbesteed worden dan is de verwachting dat de tarieven hoger kunnen komen te liggen dan de in dit document gehanteerde indexering. Woonvoorzieningen Hetzelfde geldt voor de woonvoorzieningen. Het landelijke beleid ‘Zo lang mogelijk thuis wonen’ in combinatie met een woningmarkt die behoorlijk op slot zit, is in de NoordwestFriese gemeenten te merken dat er vaker woonvoorzieningen verstrekt moeten worden om

Begroting 2022

langer thuis wonen mogelijk te maken. Zonder deze woonvoorzieningen zijn mensen niet meer mobiel en zelfredzaam in hun eigen huis. Tegelijkertijd is er niet altijd een vervangende, beter geschikte woning beschikbaar. Het advies is om in de prognoses rekening te houden met een verdere stijging in het aantal woonvoorzieningen. Hierbij wel de kanttekening dat er een plan wordt ontwikkeld waarmee de gemeente meer grip wil krijgen op deze situatie, maar dat plan zal niet direct leiden tot een kostenbesparing, mogelijk wel tot een minder harde stijging. Compensatiemiddelen voor 2021 en 2022 - t.b.v. AO Jeugd Op dit moment hebben we nog niet inzichtelijk hoeveel van de extra middelen die gemeenten ontvangen, hiervoor gereserveerd moeten worden. Wel is het van belang om hier alvast rekening mee te houden omdat het uitvoeren van deze maatregelen niet vrijblijvend is. PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN Product

L/B

6.1 SAMENKRACHT EN BURGERPARTICIPATIE

6.2 WIJKTEAMS

6.3 INKOMENSREGELINGEN

6.4 BEGELEIDE PARTICIPATIE

6.5 ARBEIDSPARTICIPATIE

6.6 MAATWERKVOORZIENING (WMO)

6.71 MAATWERKDIENSTVERLENING 18+

6.72 MAATWERKDIENSTVERLENING 18-

2023

2024

2025

Baten

16.000

22.000

17.000

30.000

Lasten

-603.500

-614.500

-613.500

-629.500

-587.500

-592.500

-596.500

-599.500

Baten

Lasten

-1.000

Baten

386.000

399.000

410.000

411.000

Lasten

-556.000

-582.000

-595.000

-607.000

-170.000

-183.000

-185.000

-196.000

Baten

41.000

42.000

43.000

Lasten

-305.000

-309.000

-312.000

-317.000

-264.000

-267.000

-269.000

-274.000

Baten

Lasten

-32.000

-33.000

-34.000 -34.000

-32.000

-33.000

Baten

Lasten

-68.000

-69.000

-70.000

-71.000 -71.000

-68.000

-69.000

-70.000

Baten

33.000

Lasten

-983.000

-1.010.000

-1.037.000

-1.064.000

-950.000

-977.000

-1.004.000

-1.031.000

Baten Lasten

6.82 GËSCALEERDE ZORG 18-

2022

-914.000

-926.000

-938.000

-950.000

-914.000

-926.000

-938.000

-950.000

Baten

-100.000

Lasten

-101.000 -101.000

-100.000

TOTAAL PROG07 SAMENLEVEN VOOR RESULTAATBESTEMMING PROD1199 MUTATIES RESERVES Baten

-3.087.500

-3.148.500

-3.196.500

-3.256.500

Lasten TOTAAL PROG07 SAMENLEVEN NA RESULTAATBESTEMMING L/B

-3.087.500

-3.148.500

-3.196.500

-3.256.500

2022

2023

2024

2025

Baten

476.000

496.000

503.000

517.000

Lasten

-3.563.500

-3.644.500

-3.699.500

-3.773.500

-3.087.500

-3.148.500

-3.196.500

-3.256.500

Begroting 2022

Indicatoren sociaal domein

2020

2019

Banen (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-74 jaar)

692,4

Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen) Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar)

1% -

1,22%*

0,0%*

Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking tov de beroepsbevolking) Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen)

68,7

Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 1.000 inwoners)

35,9

7,2

Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 1.000 inwoners van 15-74 jaar)

5,2

3,1

Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)

onbekend

9,70% onbekend

Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)

onbekend

Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (aantal per 10.000 inwoners)

Begroting 2022

500

3.8 Programma 7 – Volksgezondheid en milieu Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Afval De komende jaren zal bij de inzameling van afval worden gekeken naar mogelijke uitbreiding van ondergrondse voorzieningen. Daarnaast dient er onderhoud plaats te vinden aan de milieustraat. Beide onderwerpen zullen in nauw overleg met Omrin verder worden vormgegeven. Riolering De werkzaamheden aan de riolering zijn vastgelegd in het vGRP en de financiering wordt gedekt uit de heffing rioolbelasting. In 2021 wordt door ingenieursbureau Tauw gewerkt aan een nieuwe berekening van de kostendekkendheid van onze tarieven om een betere relatie te kunnen leggen tussen de hoogte van de onderhoudsvoorziening rioleringen en de te verwachten uitvoeringskosten voor de komende jaren. Duurzaamheid In 2018 is het uitvoeringsprogramma ‘Terschelling Samen Duurzaam’ vastgesteld, met daarin de ambitie om in 2023 minimaal 15% minder CO2 uit te stoten en bij inzet van extra middelen zelfs 47%. In het uitvoeringsprogramma is voor de jaren 2018-2022 budget vrijgemaakt voor de uitvoering van de maatregelen uit het programma. De ambitie is om van het uitvoeringsprogramma een gezamenlijk verhaal te maken van alle betrokken partijen als Terschelling Energie, Stichting Duurzame buurtschappen en andere initiatiefnemers.

Op diverse programmalijnen zorgen we voor CO2-besparingen en verduurzaming voor Terschelling. In het uitvoeringsprogramma zit de programmalijn ‘eigen huis op orde’, die over gemeentelijk vastgoed, inkoop en vervoer gaat. De overige programmalijnen gaan over de verduurzaming van woningen, mobiliteit en bedrijven op het eiland. In de jaarplannen komen deze elementen ook terug. Hoe gaan we dit doen? Afval De ondergrondse voorzieningen voor afval zullen mogelijk worden uitgebreid. Hierbij dient in kaart gebracht te worden welke locaties hiervoor beschikbaar zijn. De milieustraat dient te worden onderhouden en hier dient een plan voor te worden gemaakt. De kosten die verbonden zijn aan de uitbreiding van de ondergrondse afvalopvang en onderhoud van de milieustraat zullen doorwerken op de afvalstoffenheffing. Binnenkort zal hierover overleg met Omrin plaatsvinden. Riolering In 2021 wordt een structurele inspectieplanning van de riolering opgezet, waarbij een cyclus van 5 jaar ontstaat. Daarmee wordt bereikt dat de inspectiegegevens van de riolering van Terschelling actueel blijven en nooit ouder zijn dan 5 jaar. In samenwerking met de gemeente Ameland is een beheerpakket aangeschaft voor het digitaal beheren van de rioolgegevens. Dit jaar wordt het systeem gevuld met de bestaande rioolgegevens en waar nodig aangevuld.

Duurzaamheid Samen met de het Rijk, provincie, andere Waddeneilanden, netbeheerder e.a. werken we aan gezamenlijke thema’s om meer impact te hebben en efficiënt te werken. Uitdagingen als de Regionale Energiestrategie (RES) en de Transitievisie Warmte (TVW) en het Waddenprogramma zijn hier concrete voorbeelden van.

Begroting 2022

De missie van duurzaamheid overstijgt de periode tot 2023, aangezien het een onderdeel is van een transitie naar een zelfvoorzienend en duurzaam Terschelling. Het jaar 2030 is in het beleid een belangrijk volgend ijkjaar, omdat dan de doelen uit het klimaatakkoord dienen te zijn gerealiseerd. Het najaar van 2022 zal dan ook in het teken staan van het opstellen van een nieuw uitvoeringsplan met verdere stappen. In de stuurgroep Duurzaamheid (intern) en in het Duurzaam overleg met eilanders (extern) wordt maandelijks overleg gepleegd over de uitvoering en strategie op korte en lange termijn. Voorbeelden van meerjarige projecten zijn het te realiseren warmtenet op West-Terschelling en projecten op mobiliteit zoals het gebruik van laadpalen, blauwe diesel en duurzaam bagagevervoer. Om onze projecten aan te jagen en draagvlak te hebben op het eiland wordt direct samengewerkt met de energiecoöperatie Terschelling Energie en Stichting duurzame buurtschappen. Gezamenlijk willen we de bewoners, verenigingen en bedrijven motiveren om zelf initiatieven aan te dragen. Mede daarom hebben we samen met rederij Doeksen en Vlieland in 2021 een klimaatfonds opgericht waar budget voor duurzame initiatieven aangevraagd kan worden. Naast ons eigen uitvoeringsprogramma maken we zo goed mogelijk gebruik van diverse provinciale en landelijke regelingen.

Denk hierbij aan de Regelingen reductie energiegebruik (RRE), Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) en de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE). Particulieren worden zo gestimuleerd om te verduurzamen d.m.v. subsidies. Soms komt het voor dat regelingen niet geschikt zijn voor Terschelling en/of dat we een eigen regeling nodig hebben om onze doelstellingen te halen. In die gevallen hebben we onze eigen regelingen ingericht, zoals de Subsidieregeling isolatiemaatregelen en de in 2021 gestarte Huurdersregeling. Als er veelbelovende initiatieven langskomen op aanpalende terreinen, bijvoorbeeld op circulaire economie, dan pakken we die op als we daar de mogelijkheden voor hebben. Voor duurzaamheid is een structureel budget opgenomen in de (meerjaren) begroting. Dit budget bestaat uit procesgeld en een post voor inhuur van personeel. Om de ambities van het uitvoeringsplan ‘’Terschelling samen duurzaam’’ te realiseren is tot en met 2022 een totaalbudget beschikbaar van € 997.000. Voor de periode vanaf 2023 is er een structureel jaarlijks bedrag van € 172.000 beschikbaar voor uitvoering van het nieuw op te stellen uitvoeringsplan. Risico’s Duurzaamheid Als we de doelen willen halen, is een langjarige investering nodig in voorlichting en ondersteuning, bijvoorbeeld via energieadviezen voor bewoners en bedrijven.

Dit houdt ook in dat er geen ruimte is om te bezuinigen op de programmamiddelen, zonder het bereiken van de doelen te bemoeilijken. De structurele middelen in de begroting laten alleen een beperkte inzet toe, wat taken als het begeleiden van de warmtetransitie in de gebouwde omgeving kan vertragen.

Begroting 2022

PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Taakveld

L/B

7.1 VOLKSGEZONDHEID

7.2 RIOLERING

7.3 AFVAL

7.4 MILIEUBEHEER

7.5 BEGRAAFPLAATSEN EN CREMATORIA

TOTAAL PROG 7 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

TOTAAL PROG 7 NA RESULTAATBESTEMMING L/B

2022

2023

2024

2025

Baten

Lasten

-228.000

-231.000

-235.000

-235.000 -235.000

-228.000

-231.000

-235.000

Baten

860.000

Lasten

-783.500

-788.500

-760.500

76.500

71.500

99.500

Baten

919.000

936.000

954.000

Lasten

-934.000

-957.000

-979.000

-15.000

-21.000

-25.000

Baten

Lasten

-469.000

-257.000

-255.000

-255.000 -255.000

-469.000

-257.000

-255.000

Baten

8.000

Lasten

-20.000

-12.000

-647.500

-449.500

-427.500

Baten

Lasten

-647.500

-449.500

-427.500

2022

2023

2024

2025

Baten

1.787.000

1.804.000

1.822.000

Lasten

-2.434.500

-2.253.500

-2.249.500

-647.500

-449.500

-427.500

Beleidsindicatoren Volksgezondheid en Milieu

2019

Omvang huishoudelijk restafval (Kg/inwoner) Hernieuwbare elektriciteit (%)

Begroting 2022

2018 337,5

3.9 Programma 8 – Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Nota omgevingskwaliteit De Omgevingswet treedt per 1 juli 2022 in werking, voor deze datum moet de gemeente een Gemeentelijke Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit instellen en een besluit nemen over de GR Hûs en Hiem. Daarnaast dient een nota omgevingskwaliteit te worden opgesteld, deze vervangt de Welstandsnota. Bij het inwerkingstreden van de Omgevingswet dienen een aantal zaken geregeld te zijn. Dit houdt in dat we in 2021 en 2022 relatief intensief bezig zullen zijn met: • de omgevingsvisie afronden en uitwerken in programma’s; • het eerste omgevingsplan (midland) opleveren en starten met het volgende omgevingsplan; • de werkprocessen voor vergunning-verlening, toezicht en handhaving optimaliseren qua doorlooptijd en dienstverlening; • de begeleiding van initiatieven uit de samenleving door- ontwikkelen (omgevingstafel); • onze software applicaties voor het digitaal stelsel omgevingswet (DSO) uitbreiden en optimaliseren; • gevolgen van de wet voor de leges en financiële huishouding van de gemeente verder in kaart brengen; • medewerkers verder opleiden over de Omgevingswet. Wonen In januari 2019 is het uitvoeringsprogramma Woonvisie vastgesteld. Daarnaast zijn nieuwe beleidsregels gemaakt ten aanzien van de bouw van nieuwe woningen.

Het uitvoeringsprogramma zet in op de bouw van 135 woningen in de periode tot en met 2022. Het uitvoeringsprogramma wordt jaarlijks gemonitord. Dit zorgt ervoor dat de uitvoering op koers blijft en zo nodig kan worden bijgesteld. Voor de jaren 2022 en verder zal een nieuwe Woonvisie worden gemaakt. Het Adviesteam Wonen blijft actief om ontwikkelaars van woningbouwplannen te ondersteunen. De Programmanager Wonen, de stedenbouwkundige/architect, de landschapsarchitect en de adviseur Ruimtelijk Ordening worden extern ingehuurd. De begeleiding van de 3e tender aanvragen loopt door in 2022. De intensiteit van de werkzaamheden van het Adviesteam in 2022 is sterk afhankelijk van het besluit van de provincie op het verzoek om extra woningbouwruimte. Daarnaast zal ook de handhaving van niet-permanent bewoonde woningen (vanaf 2021 onderdeel van het woonprogramma) in 2022 worden doorgezet. Provinciale Staten heeft de Uitvoeringsagenda Wonen vastgesteld. Onderdeel van de Uitvoeringsagenda zijn diverse onderzoeken. De gemeente gaat deelnemen aan de door de provincie geïnitieerde onderzoeken die bruikbare gegevens opleveren voor de Waddeneilanden. Er wordt ambtelijke en financiële inzet voor beschikbaar gesteld. Waar nodig laat de gemeente verdiepend onderzoek uitvoeren om bruikbare gegevens voor Terschelling beschikbaar te krijgen.

Het is nog onduidelijk welke onderzoeken wanneer uitgevoerd worden en in hoeverre de gemeente in 2022 en 2023 om cofinanciering van de onderzoeken wordt gevraagd. Door de Ondernemersvereniging op de Friese Waddeneilanden is onderzoek verricht naar de huisvesting van personeel. Dit heeft een rapport per eiland opgeleverd. Gezamenlijk met TOV worden mogelijke vervolgacties en rolverdeling besproken. In 2021 wordt duidelijk welke acties voor de gemeente zijn en welke rol de gemeente daarbij heeft. Vooralsnog zijn de kosten hiervan nog niet in te schatten.

Begroting 2022

In de Erfgoedverordening is de mogelijkheid opgenomen tot aanwijzing van gemeentelijke monumenten. In 2022 wordt een begin gemaakt met het opstellen van een gemeentelijke monumentenlijst. De raad heeft in een motie opgenomen dat eigenaren voor de instandhouding van hun gemeentelijk monument tegemoetgekomen moet worden door middel van een subsidie. Pas dan kan aanwijzing van gemeentelijke monumenten plaatsvinden. In 2022 wordt bepaald op welke wijze een gemeentelijke monumentenlijst tot stand kan komen en wordt gestart met het opstellen ervan. De subsidieregeling en de financiële dekking van de regeling gaan onderdeel uitmaken van het aanwijzingsvoorstel. Vooralsnog zijn de kosten nog niet in te schatten. FUMO Vanaf 1 januari 2022 zijn de BRIKS-taken niet meer ondergebracht bij de FUMO maar in een samenwerkingspool met de gemeente Harlingen. Daarbij zijn medewerkers voor een deel in dienst bij de gemeente Terschelling, maar werken in Harlingen. Hoe gaan we dit doen? Nota omgevingskwaliteit Voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet stelt de raad de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit in. Daarvoor zijn meerdere opties variërend tussen Hûs en Hiem tot een lokale commissie. De kosten zijn afhankelijk van de gekozen optie en de mate waarin de kosten doorgerekend worden via de leges.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Terschelling&id=d27916f7-f4d6-4426-8ea0-4769cc1b0335