2026-06-04 - Bijlage 1 Jaarrekening 2025 - Gemeente Terneuzen
Tekst van het document
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
3.750
3.999
3.734
266
V
Baten
376
639
525
-115
N
Saldo
3.374
3.360
3.209
151
V
bedrag x € 1.000 2.4 Volksgezondheid
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
2.5 Jeugdhulp Tot dit thema behoren vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening zijn aangemerkt en maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerkdienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven. Wat willen we bereiken? Goede en betaalbare jeugdhulp. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren de aanbesteding in Zeeuws verband uit. Wanneer gereed? december 2025
Status
We haalden de geplande datum voor nieuwe contracten van 1-1-2026 niet. Om de continuïteit van zorg te borgen, sloten wij overbruggingscontracten af met de bestaande zorgaanbieders. Wat willen we bereiken? Goede en betaalbare jeugdhulp. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 uit. Wanneer gereed? december 2028
Status
Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Een ander doel is het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst. Het Rijk compenseerde ons tot nu toe steeds incidenteel en achteraf. We investeerden in (preventieve) maatregelen om de vraag naar jeugdhulp zoveel mogelijk te beperken en waar mogelijk ook de kosten. Waaronder de ontwikkeling naar groepsgerichte inzet in plaats van individuele jeugdhulp. We zagen in 2025 een stabilisatie van de aantallen jeugdigen in jeugdhulp en de kosten. Het is onzeker of deze trend zich voortzet.
30
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
34.405
34.213
34.075
138
V
Baten
0
30
235
205
V
Saldo
34.405
34.183
33.840
343
V
bedrag x € 1.000 2.5 Jeugdhulp
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
Verbonden partijen • • • • •
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) Arbeidsintegratiebedrijf Dethon Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen (CVV) Belastingsamenwerking SaBeWa Zeeland Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) aan-z
31
Wat heeft het gekost per programma? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
21.266
26.846
24.827
2.019
V
Baten
3.658
11.760
12.020
260
V
Saldo 2.2 Participatie
17.608
15.086
12.807
2.279
V
Lasten
40.518
43.937
44.043
-106
N
Baten
20.147
23.109
22.992
-117
N
Saldo 2.3 Zelfredzaamheid
20.370
20.828
21.051
-223
N
Lasten
19.373
20.721
20.532
189
V
Baten
375
417
431
14
V
Saldo 2.4 Volksgezondheid
18.998
20.304
20.101
203
V
Lasten
3.750
3.999
3.734
266
V
Baten
376
639
525
-115
N
Saldo 2.5 Jeugdhulp
3.374
3.360
3.209
151
V
Lasten
34.405
34.213
34.075
138
V
Baten
0
30
235
205
V
Saldo Totaal programma Zorg & gezondheid
34.405
34.183
33.840
343
V
Lasten
119.311
129.718
127.211
2.506
V
Baten
24.556
35.955
36.202
247
V
Saldo
94.755
93.762
91.009
2.753
V
bedrag x € 1.000
2.1 Welzijn - Sport
32
Reserves 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
0
-4
-1
-3
N
581
1.795
1.874
-80
N
Reserve kapitaallasten maats.nut programma 2
0
113
113
0
Reserve budgetoverhevelingen
49
226
177
49
V
Algemene reserve
0
1.712
2.655
-943
N
Overheveling tussen reserves
0
-6.800
-6.800
0
Reserve lokale aanpak eenzaamheid
0
-18
-18
0
Reserve kapitaallasten maats.nut programma 2
0
-7
-7
0
Reserve COVID-19
-160
-160
-160
0
Reserve Werk en Inkomen
-373
-614
-995
380
-1.700
0
0
0
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 2
-159
-179
-180
0
V
Reserve gezond in de stad
-20
-114
-114
0
N
Reserve budgetoverhevelingen
-237
-1.133
-985
-148
N
0
-36
-36
0
N
-2.020
-5.220
-4.476
-745
N
bedrag x € 1.000 Toevoegingen Reserve kapitaallasten econ.nut programma 2 Reserve Werk en Inkomen
Onttrekkingen
Reserve jeugd
Algemene reserve Saldo
V
V
33
Programma Jeugd & onderwijs Tot dit programma behoren de volgende taakvelden: • Onderwijshuisvesting • Onderwijsbeleid en leerlingzaken • Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Missie De jeugd heeft de toekomst.
Visie Participatie jeugd, kwalitatieve en duurzame huisvesting BO en VO, startkwalificatie en concept 'Rijke schooldag'.
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Voorzieningenplan 0–12 Terneuzen Medegebruik en verhuur in onderwijsgebouwen in de gemeente Terneuzen Verordening bekostiging Leerlingenvervoer Terneuzen 2022 Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer gemeente Terneuzen Subsidieregeling peuteropvang en Voorschoolse Educatie 2020 Terneuzen Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet Kinderopvang 2022 gemeente Terneuzen Notitie onderwijskansenbeleid gemeente Terneuzen 2021 Regiovisie aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Zeeland 2019-2023 ‘Voor een Toekomst zonder Geweld’ (2019) Visie op het Specialistisch Zorglandschap Jeugdhulp Zeeland (2017) Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs gemeente Terneuzen (2024) Verordening onderwijshuisvesting Gemeente Terneuzen (2022) Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 Onderwijskansenbeleid gemeente Terneuzen 2021 ‘Voorkomen, vroegtijdig signaleren en bestrijden van onderwijsachterstanden’ (2021- 2024) Beleidsplan toezicht en naleving Wmo en Jeugdwet 2024-2027 Beleidsplan sociaal domein Terneuzen 2026 en verder 'Iedereen aan boord' Een leven lang gezond & fit in Zeeuws-Vlaanderen! Regionale nota Gezondheidsbeleid ZeeuwsVlaanderen 2022-2025 uitwerking gemeente Terneuzen, verlengd voor 2026 Verordening sociaal domein gemeente Terneuzen 2026 Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Terneuzen 2024 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Terneuzen 2024
Nadere regels jeugdhulp gemeente Terneuzen 2022 Beleidsregels jeugdhulp gemeente Terneuzen 2022 Afweginskader Wmo en Jeugdwet (2025) Controleplan jeugdwet (2025)
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
3.1 Onderwijs Tot dit thema behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs, de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs en het lokaal onderwijsbeleid en de leerlingenvoorzieningen. Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede en duurzame huisvesting voor primair, speciaal en voortgezet (speciaal) onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen? We geven invulling aan de realisatie van projecten onderwijshuisvesting. Wanneer gereed? doorlopend
Status
Rivierenbuurt Terneuzen
34
We sloopten de oude gebouwen van de Steiger en het Rivierenhuis en startten met de aanleg van de parkomgeving. IKC de Kreeke Westdorpe De aannemer leverde IKC de Kreeke en de buitenruimte op. De school en de kinderopvang namen het gebouw in gebruik. Wij startten met de voorbereiding van de sloop van het oude gebouw en het ontwerp van de parkomgeving. MFA Hoek Het ontwerpproces liep gestaag verder en de aannemer startte met de eerste bouwwerkzaamheden. IKC de Vlaswiek Koewacht ICS adviseert om in Koewacht een nieuwe voorziening voor onderwijshuisvesting te bouwen. Wij doen onderzoek naar de meest geschikte locatie voor deze voorziening. Vervanging lokalen Prins Willem van Oranjeschool Wij gaven een beschikking aan Elevantio om het ontwerpproces te starten. Elevantio koos een aannemer om het ontwerpproces verder vorm te geven. Instandhouding de Regenboog Wij voerden gesprekken met Ozeo en onderzochten een nieuw scenario. In plaats van het in stand houden van de Regenboog onderzoeken we nu om één specialistische voorziening voor speciaal onderwijs in te richten op de locatie van de Springplank. Dit past goed in een route naar meer inclusief onderwijs. Onderwijshuisvesting Othene Wij startten de gesprekken met de projectontwikkelaar van Othene en het schoolbestuur Elevantio op. Wij lieten XXLLNC een prognose maken op basis van de plannen en ambities voor 'Othene Buiten'.
Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede en duurzame huisvesting voor primair, speciaal en voortgezet (speciaal) onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen? We geven verder invulling aan het uitwerken en realiseren van het project Campus Terneuzen. Wanneer gereed? december 2025
Status
We concretiseerden de plannen samen met de onderwijspartners. Betrokken onderwijsbesturen formuleerden een visie op onderwijs en samenwerken. Dit resulteerde in een Uitwerkingsplan waarin de voornaamste uitgangspunten en eisen van en voor Campus Terneuzen vastliggen. De gemeenteraad stelde op 11 december 2025 het Uitwerkingsplan en het bijbehorende Voorkeursscenario vast. In dezelfde vergadering bevestigde de gemeenteraad ook het belang van de (onderwijskundige) meerwaarde van Scalda en het Centrum voor Top Techniek op Campus Terneuzen. Gezamenlijk werkten betrokken partijen aan het opstellen van een integraal Programma van Eisen. Ook startten we de aanbestedingsprocedure voor een architect op. We kochten een gebouw aan (Laspartners). We sloopten een gebouw (Van der Poel).
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
10.278
17.061
15.725
1.337
V
Baten
4.345
5.340
5.054
-286
N
Saldo
5.933
11.721
10.671
1.050
V
bedrag x € 1.000 3.1 Onderwijs
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
35
3.2 Jeugd, spelen en ontmoeten Tot dit thema behoren activiteiten die betrekking hebben op jeugd spelen en ontmoeten. Wat willen we bereiken? Dat kinderen en jongeren gezond en veilig opgroeien en optimale ontwikkelkansen krijgen. Wat gaan we daarvoor doen? We faciliteren en stimuleren de samenwerking tussen de wijk, kinderopvang, het onderwijs, preventie en jeugdhulpverlening. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We stemden met onze partners af over hun inrichting van de Rijke Schooldag op de scholen in onze gemeente. De meeste scholen realiseerden het afgelopen jaar naschools aanbod. Wat willen we bereiken? We willen dat onze jeugd over aantrekkelijke en goed bereikbare sport- en speelvoorzieningen en ontmoetingsgelegenheden beschikt waar zij op een gezonde manier kunnen spelen, sporten en elkaar ontmoeten. Wat gaan we daarvoor doen? We geven invulling aan het geactualiseerde speelruimtebeleid. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We vernieuwden de speelvoorzieningen in Koewacht, Othene en Terneuzen West. We plaatsten smart-JOP's in Terneuzen (Otheense kreek), Westdorpe en Sas van Gent. Net als in Sluiskil, openden we in Axel een JOP (jongerenontmoetingspunt). Dit deden we in samenwerking met aan-z. Daarnaast vernieuwden we de skatebaan op 't Eilandje Sas van Gent.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
365
389
328
61
V
Baten
0
0
0
0
N
Saldo
365
389
328
61
V
bedrag x € 1.000 3.2 Jeugd spelen en ontmoeten
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
Verbonden partijen • • •
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen (CVV) Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) aan-z
36
Wat heeft het gekost per programma? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
10.278
17.061
15.725
1.337
V
Baten
4.345
5.340
5.054
-286
N
Saldo 3.2 Jeugd spelen en ontmoeten
5.933
11.721
10.671
1.050
V
Lasten
365
389
328
61
V
Baten
0
0
0
0
N
365
389
328
61
V
Lasten
10.643
17.451
16.053
1.398
V
Baten
4.345
5.340
5.054
-286
N
Saldo
6.298
12.111
10.999
1.112
V
2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Reserve budgetoverhevelingen
0
91
91
0
Reserve Campus Terneuzen
0
22
20
2
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 3
0
0
0
0
Reserve kapitaallasten maats.nut programma 3
0
-3
-3
0
N
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 3
-21
-18
-18
0
N
Reserve Campus Terneuzen
0
-5.187
-4.886
-301
N
Reserve budgetoverhevelingen
0
-42
-42
0
Algemene reserve
-144
-1.257
-1.154
-103
N
Saldo
-164
-6.394
-5.992
-402
N
bedrag x € 1.000
3.1 Onderwijs
Saldo Totaal programma Jeugd & onderwijs
Reserves bedrag x € 1.000 Toevoegingen
V
Onttrekkingen
37
Programma Klimaat & duurzaamheid Tot dit programma behoren de volgende taakvelden: • Milieubeheer
Missie Transitie naar duurzame energie.
Visie Terneuzen koploper transitie duurzame toekomst, toonaangevend en innovatief.
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Omgevingsvisie 'Terneuzen stroomopwaarts, samen vergroenen' (2025) Beleidskader Windenergie Terneuzen (2021) KASZ Klimaatadapatiestrategie Zeeland (2022) Structuurvisie Zonne-energie en ruimtelijke compensatie (2020) Strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Zeeuws Energieakkoord (2017) ook bij woningbouw Regionale Energiestrategie RES Zeeland 2.0 (2024) Transitievisie Warmte gemeente Terneuzen (2021) Structuurvisie ondergrondse infrastructuur (2014) Beleidsvisie kleine windturbines (2005) Robuust Watersysteem ( sinds 2015 samenwerking tussen alle betrokken partijen) Visiedocument bodembeleidsplan (2005) Bodemkwaliteitskaart (BKK) Gemeente Terneuzen (2021) Bodemkansen Zeeuws-Vlaanderen (2013) Nota bodembeheer inclusief bodemkwaliteitskaart voor wegbermen in de provincie Zeeland; versie met beleid Zeeuws-Vlaanderen (2021) Bestuurlijke afspraken Bodem en ondergrond 2023 t/m 2030 Zeeuws Energieakkoord (2017) ook bij woningbouw Activiteitenprogramma Klimaat en Duurzaamheid (2017) Beleidsvisie Externe Veiligheid (2006) Visiedocument luchtkwaliteitsbeleid (2006) Visiedoc Milieubeleidsplan, onderdeel geluid (2007) Geluidbeleidsplan 2010-2015 (2009) Beleidsregel (redelijke sommatie) m.b.t.
geluid industrieterreinen gemeente Terneuzen (2007) Visiedocument natuurontwikkeling (2009) Convenant Biodiversiteit Zeeland (2010) Beleidsregel Natuurwaardenkaarten gemeente Terneuzen (2012) Convenant Duurzaam Inkopen (2010) FSC-hout en -papier convenant (2011) Landschapsuitvoeringsplan (LUP) voor de Zeeuws-Vlaamse kanaalzone Regionale visie Natuur- en Milieueducatie Een leven lang gezond & fit in Zeeuws-Vlaanderen! Regionale nota Gezondheidsbeleid ZeeuwsVlaanderen 2022-2025 uitwerking gemeente Terneuzen, verlengd voor 2026
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
38
4.1 Duurzaamheid/klimaat Tot dit thema behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu. Wat willen we bereiken? De bouw van waterstoffabrieken. Wat gaan we daarvoor doen? We faciliteren de energie-infrastructuur die nodig is om waterstoffabrieken te kunnen bouwen. Wanneer gereed? doorlopend
Status
De bouw van waterstoffabrieken is afhankelijk van de keuze die het Rijk maakt over de bouw van kerncentrales en aanlanding van windenergie van zee. We werkten mee aan een paar projecten, maar die zijn voorlopig stilgelegd omdat het stroomnet te vol is. Wat willen we bereiken? Een goede balans tussen milieubelasting en leefbaarheid. Wat gaan we daarvoor doen? We maken een uitvoeringsagenda. Wanneer gereed? december 2025
Status
We maakten een uitvoeringsagenda bij het Schone Lucht Akkoord. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat keurde de uitvoeringsagenda goed. De uitvoeringsagenda actualiseren we jaarlijks. We werkten aan informatie en bewustwording. Zo was op 9 september de Dag van de Schone Lucht. Wij besteedden hier aandacht aan op sociale media. Ook voegden we een informatieve pagina toe aan onze website over het Schone Lucht Akkoord. Hier vermelden we onze activiteiten rondom luchtkwaliteit. Wat willen we bereiken? Minder gasverbruik. Wat gaan we daarvoor doen? We ontwikkelen Wijkuitvoeringsplannen. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We startten met de voorbereidingen voor het warmteprogramma. Dit is een strategisch plan dat inzet op duurzame warmtebronnen en infrastructuur. Het doel is om gebouwen en processen te verwarmen zonder fossiele brandstoffen. De eerste twee wijkuitvoeringsplannen zijn in voorbereiding. Hierbij gaat het om een uitvoeringsplan voor een warmtenet in de wijk Oudelandse Hoeve. En om (hybride) warmtepompen als warmtevoorziening in Koewacht. Wat willen we bereiken? Robuuste leefomgeving, met het oog op klimaatverandering. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren de Water Klimaatadaptatie Aanpak (WKA) uit. Wanneer gereed? doorlopend
Status
Als we groot onderhoud uitvoerden aan de openbare ruimte pasten we die aan op de klimaatverandering. Voorbeelden hiervan zijn groene parkeerplaatsen met ondergrondse waterberging en wadi’s. Dit draagt niet alleen bij aan betere waterberging, het helpt ook om hittestress te verminderen. Er kwam ruimte voor meer groen en minder verharding. Ook namen we maatregelen om wateroverlast te voorkomen. En op verschillende locaties verlaagden we de verharding, zodat hemelwater beter kan afstromen naar het oppervlaktewater. Voor de Schildersbuurt in de wijk Noordpolder in Terneuzen bereiden we een integraal project voor waarbij we de wijk klimaatbewust inrichten. We onderzoeken hoe de bewoners een actieve bijdrage kunnen leveren aan het klimaatrobuust maken van de wijk.
39
Wat willen we bereiken? Tracés en randvoorwaarden voor 380 kV, restwarmtenet Kanaalzone, multi-utilityleidingen onder de Westerschelde, CO2-afvang en –opslag. Wat gaan we daarvoor doen? We werken in de verkennings-, onderzoeks- en planvormingsfase mee aan grote energieinfrastructuurprojecten. Wanneer gereed? december 2025
Status
We werkten samen met het Rijk, TenneT en Gasunie aan diverse rijksenergieprojecten. Dit zijn: de 380 kV aanlanding uit Borssele, de aanlandingen van wind op zee, de projectprocedure en onderzoeken voor kernenergie en de aanlanding voor een LNG-terminal. De aanlanding van 380 kV vanuit Borssele kan boven en onder de grond. We willen liever onder de grond, daarom onderzoeken we dat verder. We droegen bij aan het landelijke hoofdnetwerk voor waterstof: het Waterstofnetwerk Nederland, met regionale leidingen in het havengebied (zoals de hergebruikte verbinding tussen Dow en Yara) en koppelingen naar België voor industriële waterstoftoepassingen. Ook organiseerden we kennisbijeenkomsten over kernenergie. Wat willen we bereiken? Een restwarmtenetwerk dat de hele Kanaalzone dekt. Wat gaan we daarvoor doen? We werken mee aan het verdere onderzoek naar en de opzet en uitvoering van het restwarmtenet Kanaalzone. Wanneer gereed? december 2025
Status
Het lukte niet om een restwarmtenet in Hoek aan te leggen. De betrokken partijen werden het niet eens. De Vereniging RestwarmteNet Hoek wordt opgeheven.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
4.993
6.591
5.745
846
V
Baten
2.611
3.471
2.622
-850
N
Saldo
2.382
3.119
3.124
-4
N
bedrag x € 1.000 4.1 Duurzaamheid/klimaat
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
4.2 Bodemkwaliteit Tot dit thema behoren taken ter bescherming van de bodemkwaliteit. Wat willen we bereiken? Een schone en veilige bodem. Wat gaan we daarvoor doen? We verbeteren de kwaliteit van de bodem. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We lieten bodemonderzoeken uitvoeren en we beoordeelden ze. Ook adviseerden we over ruimtelijke ontwikkelingen, vergunningverlening en meldingen.
40
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
35
35
32
3
V
Baten
0
0
0
0
N
Saldo
35
35
32
3
V
bedrag x € 1.000 4.2 Bodemkwaliteit
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
Verbonden partijen •
Regionale UitvoeringsDienst Zeeland (RUD)
41
Wat heeft het gekost per programma? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
4.993
6.591
5.745
846
V
Baten
2.611
3.471
2.622
-850
N
Saldo 4.2 Bodemkwaliteit
2.382
3.119
3.124
-4
N
Lasten
35
35
32
3
V
Baten
0
0
0
0
N
Saldo Totaal programma Klimaat & Duurzaamheid
35
35
32
3
V
Lasten
5.028
6.626
5.777
849
V
Baten
2.611
3.471
2.622
-850
N
Saldo
2.417
3.154
3.155
-1
N
2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Reserve Regionale Energie Strategie (RES)
0
326
326
0
Reserve klimaatbeleid
0
371
371
0
Reserve budgetoverhevelingen
0
130
130
0
185
185
139
46
V
0
-99
-72
-27
N
185
913
894
19
V
bedrag x € 1.000
4.1 Duurzaamheid/klimaat
Reserves bedrag x € 1.000 Toevoegingen
Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Onttrekkingen Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Saldo
42
Programma Economie & arbeidsmarkt Tot dit programma behoren de volgende taakvelden: • Recreatieve havens • Economische havens en waterwegen • Economische ontwikkeling • Fysieke bedrijfsinfrastructuur • Bedrijfsloket en -regelingen • Economische promotie
Missie Economisch sterk.
Visie Ondersteunen en stimuleren ontwikkeling en groei.
Beleid • • • • • • • • • • • • • •
Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Totaalplan Binnenstad Terneuzen (2022) Strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Structuurvisie binnenstad gemeente Terneuzen (2012) Structuurvisie ondergrondse infrastructuur (2014) Detailhandelvisie Terneuzen (2014) Woonvisie regio Zeeuws-Vlaanderen 2020 (2014) Gebiedsvisie Zeeuws-Vlaamse kanaalzone (2009) Masterplan Axelsedam (2003) Notitie Subsidiegrondslagen 2017-2020 (2016) Regionaal bedrijventerreinenprogramma Zeeuws-Vlaanderen (2023-2032) Citymarketingplan 2014 Strategisch economisch beleidsplan Beleidsnotitie Bed & Breakfast (2013)
•
Beleidsnotitie kampeerbeleid (2020)
•
Beleidsnotitie camperplaatsen (2019)
• • • • • • • • • • • • •
Marktverordening Terneuzen 2025 Kermisvoorwaarden gemeente Terneuzen Winkeltijdenverordening gemeente Terneuzen 2018 Visie voor de Terneuzense binnenstad (2008) Structuurvisie binnenstad gemeente Terneuzen (2012) Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Actieprogramma Toerisme en Plattelandsontwikkeling Voortgangsrapportages beleidsplan economie Gebiedsvisie Zeeuws-Vlaamse Kanaalzone (2009) Kampeerbeleid (2019) Landschapsuitvoeringsplan (LUP) voor de Zeeuws-Vlaamse Kanaalzone Beleidsplan sociaal domein Terneuzen 2026 en verder 'Iedereen aan boord' Een leven lang gezond & fit in Zeeuws-Vlaanderen! Regionale Nota Gezondheidsbeleid ZeeuwsVlaanderen 2022-2025 uitwerking gemeente Terneuzen, verlengd voor 2026
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
43
5.1 Arbeidsmarkt Tot dit thema behoort algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid. Wat willen we bereiken? De ontwikkeling van een of enkele locaties voor de grootschalige huisvesting van internationale werknemers door het bedrijfsleven. Wat gaan we daarvoor doen? We optimaliseren onze regelgeving, communicatie en informatie. Wanneer gereed? december 2025
Status
We pasten onze regelgeving aan. We passen strengere regels toe bij het uitgeven van vergunningen voor flexbewoning. Ook organiseerden we 2 bijeenkomsten over de huisvesting van internationale werknemers. Hiervoor nodigden we diverse partijen uit, zoals aanbieders van huisvesting, bewonersorganisaties en werkgevers. 1 ondernemer werkte verder aan het plan voor een wooncomplex voor internationale werknemers in Zandstraat. Wat willen we bereiken? Een beter evenwicht in vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en voldoende arbeidsmobiliteit. Wat gaan we daarvoor doen? We richten ons op de uitstroom van werkzoekenden die onder de Participatiewet vallen. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We hielpen om vacatures van werkgevers te vervullen door het vinden van de juiste kandidaat. Ook begeleidden we mensen die werk zochten en onder de werking van de Participatiewet (dreigden te) vallen. We zetten jobhunters, jobcoaches en arbeidsdeskundigen in. We hadden extra aandacht voor mensen uit specifieke doelgroepen, zoals statushouders. We hielden het Grensinformatiepunt in stand. Dit geeft informatie over grensoverstijgende arbeidsmarktvraagstukken aan overheidsorganisaties en mensen uit de regio.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
230
236
232
4
V
Baten
86
86
114
28
V
Saldo
144
150
118
32
V
bedrag x € 1.000 5.1 Arbeidsmarkt
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
44
5.2 Toerisme en plattelandsontwikkeling Tot dit thema behoren havens voor de recreatieve scheepvaart en activiteiten voor toerisme en plattelandsontwikkeling. Wat willen we bereiken? Een betere positionering van Terneuzen in Zeeland en verbetering van het imago van Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen? We vertellen verhalen over ons cultureel erfgoed. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We maakten een fietsroute over de Poolse strijd in Zeeuws-Vlaanderen in de Tweede Wereldoorlog. Dit is deel van de Liberation Route Europe, een fietsroute die herdenkingsplekken uit de Tweede Wereldoorlog in Europa met elkaar verbindt. In een Zeeuwse werkgroep werkten we aan meer verbinding tussen cultuur en toerisme. Zo deden we mee aan Innovation Studio The Garage van de Hogeschool Zeeland. Voor het verhaal van ‘Sterk Zeeland, strijd in de delta’ onderzochten studenten hoe je cultuur en toerisme beter kan beleven. Samen met inspiratieplatform Lokaal Lekkers laten we mensen kennismaken met lokale ondernemers uit de Schelde Delta en de lokale producten die zij maken of waar zij mee werken. De podwalk Terneuzen van Arnout Hauben (bekend van Dwars door de lage landen) was een groot succes.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
339
275
272
3
V
Baten
48
48
48
0
N
Saldo
291
227
224
3
V
bedrag x € 1.000 5.2 Toerisme en plattelandsontwikkeling
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
5.3 Economie Tot dit thema behoren taken voor de (beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur, activiteiten gericht op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid. De op bedrijven en ondernemers (inclusief bedrijven en ondernemers in land- en tuinbouw en veeteelt) gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente en activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente, inclusief de toeristen- en forensenbelasting. Wat willen we bereiken? Meer wonen boven winkels in de binnenstad van Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen? We maken een regeling voor wonen boven winkels. Wanneer gereed? december 2025
Status
Er kwamen flink meer woningen boven winkels. Dit gebeurde zonder dat we er een subsidieregeling voor maakten. We hoefden er dan ook geen geld aan uit te geven. Wel houden we in de gaten of er meer woningen boven winkels bij blijven komen.
45
Wat willen we bereiken? Duurzaam ruimtegebruik en de regie houden op ruimtelijk-economische ontwikkelingen. Wat gaan we daarvoor doen? We maken een visie op de ontwikkeling van bedrijventerreinen. We maken ook een strategisch afwegingskader voor bedrijvigheid. Wanneer gereed? december 2025
Status
We schetsten in onze omgevingsvisie een breed ruimtelijk-economisch toekomstbeeld. We omschreven hier de gewenste ontwikkeling van onze bedrijventerreinen. We startten met het opstellen van een afwegingskader bedrijvigheid om dit verder uit te werken. Wat willen we bereiken? Vraaggerichte dienstverlening aan ondernemers. Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen, stimuleren, inspireren en verbinden ondernemers. Wanneer gereed? doorlopend
Status
De contactpersonen voor bedrijven overlegden met verschillende ondernemers. Ze brachten tientallen werkbezoeken aan bedrijven en bezochten veel bijeenkomsten van diverse ondernemersorganisaties. Ook organiseerden ze zelf bijeenkomsten voor ondernemers, onder meer om ze te informeren over (nieuwe) ontwikkelingen, zoals AI en cybercrime. Ook brachten ze ondernemers zo met elkaar in contact. De portefeuillehouders en ambtenaren Economie van de 3 Zeeuws-Vlaamse gemeenten wisselden kennis en ervaringen uit met bestuurders en medewerkers van het team Economie van VNG over de dienstverlening aan ondernemers. Wat willen we bereiken? Een visie op de economische ontwikkeling van Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een strategisch beleidsplan Economie op, gebaseerd op de Economische agenda voor stad en regio. We koppelen er een uitvoeringsagenda aan. Wanneer gereed? december 2025
Status
We maakten een strategisch economisch beleidsplan. Het bestaat uit 2 delen: een economische visie en strategie, en een uitvoeringsagenda. Wat willen we bereiken? De waterrijke omgeving optimaal benutten en een betere balans tussen recreatie, toerisme en natuurbehoud. Wat gaan we daarvoor doen? We werken de Visie waterrecreatie uit. Wanneer gereed? december 2027
Status
We maakten een uitvoeringsagenda voor de periode 2025-2029. We voeren de uitvoeringsagenda uit volgens de planning. De activiteiten waren gericht op beheer van en veiligheid op de Otheense Kreek.
46
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
4.093
10.009
5.230
4.779
V
Baten
2.680
8.355
4.963
-3.392
N
Saldo
1.413
1.654
267
1.388
V
bedrag x € 1.000 5.3 Economie
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
Verbonden partijen • • •
North Sea Port SE N.V. Economische Impuls Zeeland Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) North Sea Port District
47
Wat heeft het gekost per programma? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
230
236
232
4
V
Baten
86
86
114
28
V
Saldo
144
150
118
32
V
Lasten
339
275
272
3
V
Baten
48
48
48
Saldo
291
227
224
3
V
Lasten
4.093
10.009
5.230
4.779
V
Baten
2.680
8.355
4.963
-3.392
V
Saldo
1.413
1.654
267
1.388
V
Lasten
4.662
10.520
5.733
4.786
V
Baten
2.814
8.489
5.125
-3.363
N
Saldo
1.848
2.031
608
1.423
V
2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Reserve budgetoverhevelingen
0
458
458
0
Reserve bouwgrondexploitatie
0
0
1.110
-1.110
N
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 5
-13
-13
-13
0
N
Reserve budgetoverhevelingen
-23
-236
-236
0
Saldo
-36
208
1.318
-1.110
bedrag x € 1.000
5.1 Arbeidsmarkt
5.2 Toerisme en plattelandsontwikkeling
N
5.3 Economie
Totaal programma Economie & arbeidsmarkt
Reserves bedrag x € 1.000 Toevoegingen
Onttrekkingen
N
48
Programma Goed bestuur Tot dit programma behoren de volgende taakvelden: • Bestuur • Burgerzaken • Samenkracht en burgerparticipatie
Missie Versterken brede welvaart.
Visie Zichtbaar, integer, transparant bestuur samen met inwoners/bedrijven/partners met goede, efficiënte en moderne dienstverlening.
Beleid • • • • • • •
Gedragscodes politieke ambtsdragers (2018) Gedragscode gemeente Terneuzen (2013) Communicatievisie 2017 Verordening participatie en inspraak gemeente Terneuzen 2024 Beleid digivaardigheid (2015) Kanalenbeleid (2013) Visie op dienstverlening (2012)
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
6.1 Transparante samenwerkende overheden Tot dit thema behoren taken op het gebied van (interbestuurlijke) samenwerking en de transparante overheid en de kosten van de bestuursorganen en de facilitering ervan. Wat willen we bereiken? Terneuzen is onderdeel van diverse netwerken waardoor we in samenwerking met andere partijen meer kunnen bereiken. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten samen met partners actief in op lobbyactiviteiten. Wanneer gereed? doorlopend
Status
In 2025 zetten we stevig in op het vervolg van het rapport 'Elke Regio Telt'. Zo was er de start van het Nationaal Programma Vitale Regio's. Met dit programma geven Rijk en Regio gezamenlijk een langjarige impuls aan de brede welvaart en toekomstbestendigheid van de regio. Zeeuws-Vlaanderen is een van de 11 regio’s in Nederland waar een Regioplan voor wordt gemaakt samen met het Rijk. Terneuzen draagt actief bij aan deze samenwerking. We zetten ons binnen de regio Zeeuws-Vlaanderen in voor de nieuwe Regio Deal en werkten we mee aan Zeeland 2050. Dat toekomstperspectief biedt de basis om met het Rijk samen te werken aan slimme groei, waarbij we dorpen en steden versterken. Ook participeren we als partner in de nieuwe strategische samenwerking Merkorganisatie Zeeland, gericht op de krachtige uitstraling en positionering van Zeeland. Daarnaast zetten we in op een effectieve vertegenwoordiging van Zeeuwse belangen in Den Haag. We organiseerden werkbezoeken voor vertegenwoordigers van ministeries en waren aanwezig bij lobby-activiteiten en debatten in Den Haag. We pleitten met Zeeuwse partners onder meer bij het Rijk voor het behoud en verduurzaming van de industrie.
49
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
4.832
4.925
6.929
-2.004
N
Baten
174
226
528
302
V
Saldo
4.658
4.699
6.401
-1.702
N
bedrag x € 1.000 6.1 Transparante samenwerkende overheid
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
6.2 Dienstverlening Tot dit thema behoren taken op het gebied van BRP, reisdocumenten, kadastrale informatie en verkiezingen en referenda en de volgende burgerzaken: bevolkingsregister en burgerlijke stand, rijbewijzen en paspoorten en andere reisdocumenten, straatnaamgeving en kadastrale informatie, burgerschap, verkiezingen, referenda, leges burgerzaken, leges kadastrale gegevens. Wat willen we bereiken? In de pas lopen met landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening. Wat gaan we daarvoor doen? We geven opvolging aan landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We geven opvolging aan de vastgestelde servicenormen. Deze vormen de basis voor onze manier van werken en ondersteunen ons in het leveren van betrouwbare, transparante en voorspelbare service.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
2.463
2.509
2.475
34
V
Baten
1.378
1.327
1.366
39
V
Saldo
1.085
1.182
1.109
73
V
bedrag x € 1.000 6.2 Dienstverlening
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
50
6.3 Burger en overheidsparticipatie Tot dit thema behoren taken op het gebied van burgerinitiatieven, burgerparticipatie, overheidsparticipatie en invloed op de leefomgeving. Wat willen we bereiken? Inwoners van jong tot oud kunnen informeren, betrekken en laten meedenken over wat er speelt binnen de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We maken optimaal gebruik van ons digitaal participatieplatform. Wanneer gereed? december 2025
Status
Eind 2025 sloten 8.000 huishoudens aan op Hoplr, een groei van 2.000 huishoudens in 2025. Inwoners kunnen er op de hoogte blijven van informatie die relevant is voor hun buurt. Ook kunnen zij er meedenken over ontwikkelen die in hun omgeving spelen. Inwoners denken mee over projecten zoals het vernieuwen van een speeltuin tot de omgevingsvisie en alles daartussen. Inwoners, ondernemers en organisaties vullen de activiteitenkalender in. Zo is het duidelijk wat er te doen is in Terneuzen.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
0
0
0
0
N
Baten
0
0
0
0
N
Saldo
0
0
0
0
N
bedrag x € 1.000 6.3 Burger en overheidsparticipatie
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
Verbonden partijen • • •
Bank Nederlandse Gemeenten (N.V.) Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. (ZEH N.V.) Gemeenschappelijk Bezit Evides Aqua BV (GBE Aqua B.V.)
51
Wat heeft het gekost per programma? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
4.832
4.925
6.929
-2.004
N
Baten
174
226
528
302
V
Saldo 6.2 Dienstverlening
4.658
4.699
6.401
-1.702
N
Lasten
2.463
2.509
2.475
34
V
Baten
1.378
1.327
1.366
39
V
Saldo 6.3 Burger en overheidsparticipatie
1.085
1.182
1.109
73
V
Lasten
0
0
0
0
N
Baten
0
0
0
0
N
Saldo Totaal programma Goed bestuur
0
0
0
0
N
Lasten
7.295
7.435
9.405
-1.970
N
Baten
1.552
1.553
1.894
341
V
Saldo
5.743
5.881
7.510
-1.629
N
2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
0
719
672
47
V
Reserve budgetoverhevelingen
-19
-155
-19
-136
N
Saldo
-19
564
653
-89
N
bedrag x € 1.000
6.1 Transparante samenwerkende overheid
Reserves bedrag x € 1.000 Toevoegingen Reserve budgetoverhevelingen Onttrekkingen
52
Programma Overhead Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, dit zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, personeel en organisatie, inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement), interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie, juridische zaken voor bedrijfsvoering, bestuurszaken en bestuursondersteuning, informatievoorziening en automatisering, facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging), documentaire informatievoorziening (DIV) en managementondersteuning primair proces.
Wat hebben we bereikt? Omschrijving (bedragen x € 1.000)
2025 2025 Primitieve Begroting na begroting wijziging
2025 Werkelijk
2025 Verschil
Lasten Salarissen en sociale lasten
12.070
10.660
10.763
-103
Belastingen
158
200
164
36
Duurzame goederen
44
44
42
2
Ingeleend personeel
937
1.475
477
997
7.199
7.468
8.178
-710
Inkomensoverdrachten - overige overheden
12
12
10
2
Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen
2
29
28
2
606
712
-106
1.195
923
976
-52
Toegerekende reële en bespaarde rente
414
199
183
16
Overige verrekeningen
-826
-817
-288
-529
21.206
20.800
21.245
-445
40
59
19
Overige goederen en diensten
Mutatie voorzieningen Afschrijvingen
Totaal Lasten Baten Duurzame goederen Uitgeleend personeel Leges en andere rechten Overige goederen en diensten
1
1
267
192
-1 287
95
42
42
Inkomensoverdrachten - Rijk Inkomensoverdrachten - gemeenten Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen Inkomensoverdrachten - overige overheden
1.682
2.005
2.072
67
15
15
17
2
58
58 282
Investeringsbijdragen - overige instellingen en personen Totaal Baten
1.966
2.253
2.535
Totaal
19.240
18.547
18.710
53
Totaal overhead (A)
18.998
Salariskosten excl.0.4 overhead (B)
33.255
Overheadpercentage alle overhead (A/B) Totaal overhead Doorberekeningen aan investeringen en bouwgrond
57% 18.998 -288
Totaal overhead na toerekening investeringen en bouwgrond
18.710
Overhead salarissen over de totale salariskosten (x € 1.000)
2025
Salariskosten op taakveld overhead (A)
10.763
Totale salarissen excl.0.4. overhead (B)
33.255
Percentage overhead salarissen (A/B)
32%
Overhead over het begrotingstotaal (x € 1.000)
2025
Totale overhead (A)
18.998
Afgerond begrotingstotaal
300.019
Percentage overhead begrotingstotaal (A/B)
6%
Toelichting Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, dit zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, personeel en organisatie, inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement), interne en externe communicatie met uitzondering van klantcommunicatie, juridische zaken, bestuurszaken en bestuursondersteuning, informatievoorziening en automatisering, facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging), documentaire informatievoorziening (DIV) en managementondersteuning primair proces.
Hieronder gaan wij in op de belangrijkste lasten en baten: Lasten: • Salarissen en sociale lasten: hieronder vallen de salariskosten die samenhangen met de hierboven genoemde onderdelen; • Belastingen: te betalen belasting onder andere waterschap voor gemeentelijke huisvesting; • Ingeleend personeel: kosten voor inhuur personeel op verschillende afdelingen; • Overige goederen en diensten: hieronder vallen de personele kosten zoals scholing, reis- en verblijfkosten, huisvestingslasten zoals onderhoudskosten, gas en elektra, lidmaatschappen, verzekeringen, archief, kopieer, schoonmaak, telefoon en porti kosten, en diverse andere overhead kosten; • Afschrijvingen: de afschrijvingslasten voor de geactiveerde kosten van onder andere de huisvesting van de gemeentelijke gebouwen en ICT-apparatuur; • Toegerekende reële rente: de rente die toegerekend wordt aan de geactiveerde kosten. Baten: • •
Overige goederen en diensten: betreft voornamelijk terug ontvangst van kosten zoals gas en elektra; Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen: dit betreffen de inkomsten van overheden en gemeenschappelijke regelingen zoals de dienstverleningsovereenkomst met de RUD Zeeland.
Berekening overheadpercentage Bij de berekening van het percentage overhead zijn wij uitgegaan van hetgeen hierover in de notitie Overhead 2023 van de commissie BBV vermeld staat. Dit betreft een percentage wat tot stand komt door het totaal van de
54
overhead te delen door de salarissen welke verantwoord zijn op de taakvelden van de begroting, exclusief het taakveld overhead zelf. Gebruik overheadpercentage Wij hebben het overheadpercentage van 59% (begroting 2025) toegepast bij het toerekenen van overhead aan de investeringen, grondexploitatie en bij de extracomptabele berekeningen van de kostendekkendheid van tarieven in de paragraaf lokale heffingen. Dit laatste betreft de afvalstoffenheffing, de rioolheffing, de begraafrechten, de parkeergelden de marktgelden en de leges.
Wat hebben we gedaan? Voor verdere informatie verwijzen wij naar de paragraaf bedrijfsvoering.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
21.206
20.800
21.245
-445
N
Baten
1.966
2.253
2.535
282
V
Saldo
19.240
18.547
18.710
-163
N
bedrag x € 1.000 8.1 Overhead
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
55
Paragrafen
56
A. Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf behandelen wij onze lokale heffingen. Bij lokale heffingen gaat het om inkomsten die de gemeente ontvangt van inwoners en bedrijven. We maken hierbij onderscheid tussen belastingen en rechten. Belastingen zijn geldbedragen die inwoners en bedrijven betalen, zonder dat de gemeente daar een directe tegenprestatie voor levert. Een voorbeeld hiervan is de onroerende-zaakbelasting. Rechten betalen inwoners en bedrijven om de kosten die de gemeente maakt te dekken. Dit zijn bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en leges. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Wij geven op hoofdlijnen inzicht in de diverse heffingen. Dit is een verplichting vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Ook geven we inzicht in de mate van kostendekkendheid van de heffingen. Dit houdt in dat wij laten zien in hoeverre de kosten gedekt worden uit de opbrengsten. Voor het berekenen van de kostendekkendheid houden wij bij de kosten rekening met een opslag van 59% voor overhead op de salariskosten. Wij hanteren hetzelfde percentage als uit de begroting 2025. Daarnaast rekenen we rente toe over het eigen vermogen en de voorzieningen. Dit volgt uit onze Financiële Verordening. Een toelichting op het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk komen in deze paragraaf ook aan bod. Sabewa Zeeland Een aantal heffingen worden door Sabewa Zeeland uitgevoerd.
Sabewa Zeeland draagt zorg voor de waardering, heffing en inning van de onroerende-zaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, forensenbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en de BIZ-bijdrage (bedrijveninvesteringszone). Daarnaast geeft Sabewa Zeeland uitvoering aan ons kwijtscheldingsbeleid. Voor meer informatie over Sabewa Zeeland verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen.
Inkomsten van de lokale heffingen In dit overzicht leest u de opbrengsten van de lokale heffingen. Het gaat om de werkelijke opbrengsten in 2024, de prognose van 2025 en de werkelijke opbrengsten van 2025. werkelijke opbrengst 2024
geraamde opbrengst 2025*
werkelijke opbrengst 2025
Onroerende-zaakbelastingen Afvalstoffenheffing
22.080 10.036
22.790 10.936
22.747 10.949
-43 13
Rioolheffing Forensenbelasting
6.424 341
6.997 361
7.017 403
20 42
Toeristenbelasting Hondenbelasting
575 359
481 354
480 347
-2 -7
Bedrijveninvesteringszone Subtotaal Sabewa Zeeland
103 39.918
92 42.012
82 42.024
-10 13
Kwijtscheldingen Subtotaal Sabewa Zeeland incl. kwijtschelding Parkeerbelasting/-heffing
-381 39.538
-404 41.608
-396 41.629
8 21
784
839
822
-17
Markt- en standplaatsgelden Lijkbezorgingsrechten
28 807
52 595
30 795
-22 199
Bedrijfsafval Leges
484 3.225
529 2.340
489 2.960
-40 619
Subtotaal
5.329
4.355
5.095
740
Totaal opbrengst lokale heffingen
44.866
45.963
46.724
761
bedragen x € 1.000
verschil
Via Sabewa Zeeland
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
57
Beleid Onroerende-zaakbelasting (OZB) De onroerende-zaakbelastingen (OZB) vormen de belangrijkste lokale heffing van de gemeente. Het karakter van deze heffing is dat het een algemene belasting is. De opbrengsten vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Het tarief van de onroerende-zaakbelastingen is een percentage van de vastgestelde WOZ-waarde van de aangeslagen objecten. Voor de WOZ-waarde 2025 geldt als waardepeildatum 1 januari 2024. Bij de tariefbepaling van de onroerende-zaakbelastingen is naast de verhoging van 2,4% rekening gehouden met een prognose van de waardeontwikkeling van de onroerende zaken in onze gemeente. Tarief per belastingsoort
Grondslag
2024
2025
Woningen eigenaar
WOZ-waarde
0,1274%
0,1242%
Niet-woningen eigenaar
WOZ-waarde
0,3357%
0,3399%
Niet-woningen gebruiker
WOZ-waarde
0,2695%
0,2728%
Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000
Begroot*
Realisatie
Verschil
Onroerende-zaakbelastingen
€ 22.790
€ 22.747
€ -43
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Reinigingsheffingen De reinigingsheffingen omvatten twee heffingen: 1) de afvalstoffenheffing en 2) reinigingsrechten. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een vergoeding voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. De hoogte van de belasting bepalen we aan de hand van het aantal personen in het huishouden. We maken onderscheid tussen eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens. Met de opbrengsten van deze belasting dekken we de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Bij het opstellen van de begroting 2025 hebben we besloten dat we met drie stapjes in 2026 100% kostendekkend willen zijn. In 2025 verhoogden wij daarom de tarieven met 8,3%. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Gebruiker
Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden
2024
2025
€ 340,70
€ 369,10
€ 398,40
€ 431,70
Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000
Begroot*
Realisatie
Verschil
Afvalstoffenheffing
€ 10.889
€ 10.879
€ -10
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen). Reinigingsrechten Bij de heffing van reinigingsrechten is sprake van een individueel aanwijsbare afnemer aan wie de gemeente een individuele tegenprestatie levert. Afgelopen jaar heeft zich dit niet voorgedaan. De opbrengst bedraagt nihil.
Rioolheffing Eigenaren van woningen en andere onroerende zaken betalen rioolheffing, als ze direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. Rioolheffing heffen wij van eigenaren over de waarde in het economisch verkeer van hun perceel (de WOZ-waarde). Met de opbrengsten van deze belasting dekken we de kosten voor de gemeentelijke riool- en waterbeheertaken. De opbrengsten mogen begroot maximaal 100% kostendekkend zijn.
58
Bij het opstellen van de begroting 2025 hebben we besloten dat we met drie stapjes in 2026 100% kostendekkend willen zijn. Het tarief voor de rioolheffing verhoogden wij daarom met 8,2%. Gelijk aan de tariefbepaling bij de onroerende-zaakbelastingen corrigeerden wij het tarief voor de rioolheffing met de waardeontwikkeling. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Eigenaar woning en niet-woningen
WOZ-waarde
2024
2025
0,0840%
0,0868%
Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000
Begroot*
Realisatie
Verschil
Rioolheffing
€ 6.997
€ 7.017
€ 20
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Forensenbelasting Forensenbelasting heffen wij van natuurlijke personen die op meer dan 90 dagen van het jaar, voor zich of voor hun gezin een gemeubileerde tweede woning beschikbaar houden. Zij maken gebruik van dezelfde gemeentelijke voorzieningen als inwoners van de gemeente, maar tellen niet mee in de maatstaf voor de uitkering uit het gemeentefonds. Om deze reden heffen wij forensenbelasting. De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de woning. De opbrengsten van de forensenbelasting vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Eigenaar woning
WOZ-waarde
2024
2025
0,9500%
0,9265%
Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000
Begroot*
Realisatie
Verschil
Forensenbelasting
€ 361
€ 403
€ 42
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Toeristenbelasting Wij heffen toeristenbelasting van degene die gelegenheid biedt tot verblijf (de ondernemer). Het is uiteindelijk de gast van buiten de gemeente die de belasting betaalt. De ondernemer mag de belasting namelijk doorberekenen aan zijn gast. Wanneer deze niet-inwoners voor kortere tijd in de gemeente verblijven, profiteren zij van de gemeentelijke voorzieningen. De toeristenbelasting zien wij daarom als een tegemoetkoming in de kosten van de gemeentelijke huishouding. Voor het heffen van toeristenbelasting stellen we aan de overnachting geen eisen van toeristische of recreatieve aard. Dit betekent dat ook een betaald verblijf met overnachting zonder toeristische of recreatieve aanleiding tot belastingplicht leidt. De belasting wordt per persoon per overnachting in rekening gebracht. De opbrengsten van de toeristenbelasting vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Tarief per belastingsoort
Grondslag
Bezoeker
Per overnachting
2024
2025 € 1,80
€ 1,84
Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000
Begroot*
Realisatie
Verschil
Toeristenbelasting
€ 481
€ 480
€ -2
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
59
Hondenbelasting Wie binnen de gemeente houder is van één of meer honden betaalt hondenbelasting. De opbrengsten van de hondenbelasting vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Tarief per belastingsoort
Grondslag
1e hond
Per hond
€ 82,00
€ 84,00
2e hond en volgende
Per hond
€ 184,00
€ 188,00
Kennel
Per kennel
€ 328,00
€ 336,00
Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000 Hondenbelasting
2024
2025
Begroot*
Realisatie
Verschil
€ 354
€ 347
€ -7
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een heffing voor en door ondernemers. In het centrum van Terneuzen bestaat een BIZ. Aan ondernemers vragen we op basis van de verordening elk jaar een financiële bijdrage voor de BIZ. De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de onroerende zaak. De gemeenteraad stelde op 9 november 2021 de Verordening Bedrijveninvesteringszone Centrum Terneuzen 2022-2026 vast. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting. De gemeente betaalt de belastingopbrengsten 1 op 1 uit aan de beheerder van de BIZ-gelden in de vorm van een subsidie. De Stichting Bizzy besteedt de BIZsubsidie aan specifieke activiteiten. Zo investeren ondernemers in een veilige en aantrekkelijke omgeving. Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000
Begroot*
Realisatie
Verschil
€ 92
€ 82
€ -10
Bedrijveninvesteringszone
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Parkeren Voor het parkeren van een voertuig in een betaald parkeren gebied en daarvoor benodigde zaken heffen wij een parkeerheffing. De belasting voor het parkeren berekenen we per uur of per dag. Ook is het mogelijk een parkeervergunning aan te vragen. De opbrengsten vormen een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. De totale opbrengst parkeren genereren wij uit de parkeerbelastingen (straatparkeren) en de parkeergelden die wij op privaatrechtelijke basis innen (parkeergarages). Tarief per belastingsoort
Grondslag
Parkeren ondergronds
Per uur
€ 1,40
€ 1,40
Parkeren bovengronds
Per uur
€ 1,60
€ 1,60
Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000 Parkeerbelasting/-heffing
2024
2025
Begroot*
Realisatie
Verschil
€ 839
€ 822
€ -17
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Markt- en standplaatsgelden Voor de standplaatsen op de diverse markten in onze kernen heffen wij marktgelden. Standplaatsgeld brengen wij in rekening voor de losse standplaatsen in de gemeente. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn.
60
Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000 Markt- en standplaatsgelden
Begroot*
Realisatie
Verschil
€ 52
€ 30
€ -22
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten brengen wij in rekening voor de dekking van de kosten van de gemeentelijke begraafplaatsen. Wij heffen dit recht voor het gebruik van de begraafplaats en voor onze diensten in verband met de begraafplaats. Met de opbrengsten dekken we de kosten van de begraafplaatsen. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. De werkelijke opbrengst bedraagt € 795.000. Dit is € 199.000 hoger dan geraamd. In 2025 waren er meer begravingen, bijzettingen en verlengingen van grafrechten. Het overschot op de lijkbezorgingsrechten is toegevoegd aan de voorziening begraafrechten. Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000
Begroot*
Realisatie
Verschil
Lijkbezorgingsrechten
€ 595
€ 795
€ 199
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Bedrijfsafval Naast het inzamelen van huishoudelijk afval, halen wij ook bedrijfsafval op. Het inzamelen van bedrijfsafval is een economische activiteit waarbij wij in concurrentie treden met andere afvalinzamelbedrijven. De kosten van inzameling worden op privaatrechtelijke wijze in rekening gebracht. Wij rekenen marktconforme tarieven. Dit om beter op de marktsituatie te reageren en een flexibelere bedrijfsvoering mogelijk te maken. Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000 Bedrijfsafval
Begroot*
Realisatie
Verschil
€ 529
€ 489
€ -40
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
Leges Wij brengen voor verschillende diensten en producten leges in rekening. Bij leges is sprake van een individueel aanwijsbare afnemer aan wie de gemeente een individuele tegenprestatie heeft geleverd. Vaak gaat het om administratieve diensten zoals het aanvragen van een paspoort, rijbewijs of een bouwvergunning. Met de legesopbrengsten dekken we de kosten voor onze diensten. De Gemeentewet bepaalt dat de Legesverordening als geheel bezien maximaal 100% kostendekkend mag zijn. De werkelijke opbrengst bedraagt € 2.960.000. Dit is € 619.000 meer dan geraamd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de afdracht van leges over een aantal grote bouwprojecten in het laatste kwartaal van 2025. Opbrengsten 2025 bedragen x € 1.000
Begroot*
Realisatie
Verschil
Leges
€ 2.340
€ 2.960
€ 619
* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2025 (na wijzigingen).
61
Kostendekkendheid In de tabel hieronder staat opgenomen in welke mate de lokale heffingen in 2025 kostendekkend zijn geweest. Hierbij maken we onderscheid tussen de leges en de overige heffingen. Berekening kostendekkendheid overige heffingen bedrag x € 1.000 Kosten taakveld(en), inclusief (omslag)rente
Afval MarktLijk Riool Parke stoffen en stand Bezorgings heffing ren heffing plaatsen rechten
Leges Hoofd stuk 1
Hoofd stuk 2
Hoofd stuk 3
8.751
4.452
942
221
567
1.454
1.415
94
Mutatie voorziening
201
372
0
0
81
0
0
0
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen
324
0
15
7
0
0
0
0
8.628
4.824
927
214
648
1.454
1.415
94
Netto kosten taakveld(en) END
END
END
END
END
END
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente
1.062
1.073
180
49
147
501
415
55
BTW
1.232
406
0
0
0
0
0
0
Totale kosten
10.922
6.303 1.107
263
795
1.955
1.830
149
END
END
Opbrengst heffingen
10.949
795
1.260
1.657
8
END
END
100%
64%
91%
5%
Dekkingspercentage
100%
END 7.017 END 111%
END
END
822 END 74%
END 30
END
END 11%
In de bovenstaande tabel treft u de kostendekkendheid berekeningen aan van de afvalstoffenheffing, rioolheffing, parkeren, markt- en standplaatsgelden, lijkbezorgingsrechten en leges. Voor de afvalstoffen- en rioolheffing en de lijkbezorgingsrechten voegen wij bedragen toe aan voorzieningen. Wij lichten dit hieronder nader toe. Afvalstoffenheffing Het kostendekkendheidspercentage van de afvalstoffenheffing bedraagt 100%. In 2025 was er sprake van lagere kapitaallasten dan begroot. De lagere kapitaallasten zijn het gevolg van nog niet uitgevoerde investeringen. Voor de lagere kapitaallasten moet een voorziening worden gevormd. In 2025 doteren wij € 201.000 aan de voorziening afval. Rioolheffing Het kostendekkendheidspercentage van de rioolheffing is 111%. In 2025 was er sprake van lagere kapitaallasten dan begroot. De lagere kapitaallasten zijn het gevolg van nog niet uitgevoerde investeringen. Voor de lagere kapitaallasten moet een voorziening worden gevormd. In 2025 doteren wij € 372.000 aan de voorziening riolering. Lijkbezorgingsrechten In 2025 realiseren we een overschot van € 81.000 op de lijkbezorgingsrechten. De werkelijke opbrengst is 34% hoger dan geraamd. De hogere opbrengst komt door de verlengingen van grafrechten. De kostendekkendheid ligt hierdoor boven de 100%. Het overschot is toegevoegd aan de voorziening begraafrechten.
Leges De Gemeentewet bepaalt dat de Legesverordening als geheel bezien maximaal 100% kostendekkend mag zijn. Zowel binnen de hoofdstukken als binnen de paragrafen is kruissubsidiëring toegestaan. Kruissubsidiëring is het bewust hanteren van lagere legestarieven voor de ene dienst en het hanteren van hogere legestarieven voor de andere dienst. Op hoofdstukniveau blijven wij onder de 100%-norm en is kruissubsidiëring niet nodig. In de tabel hieronder splitsen wij de kostendekkendheid van de leges per hoofdstuk uit. De kostendekkendheid van de leges over de gehele verordening is 74%.
62
Kwijtschelding Onder bepaalde voorwaarden verlenen wij kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing. Sabewa Zeeland voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Zij beoordeelt het verzoek tot kwijtschelding en bekijkt hierbij het vermogen, het inkomen en de uitgaven van de aanvrager aan de daarvoor gestelde norm. De kwijtschelding geldt alleen voor inwoners met een inkomen van minder dan 100% van de bijstandsnorm. In 2025 verleenden wij voor een bedrag van € 396.000 kwijtschelding van de afvalstoffenheffing. Dit is € 8.000 minder dan begroot.
Voorziening dubieuze debiteuren Wij hebben een analyse gemaakt van de inbaarheid van de nog openstaande vorderingen per 31 december 2025. Wij onderscheiden de vorderingen van de gemeentelijke belastingen die Sabewa Zeeland voor ons uitvoert en overige vorderingen, zoals leges voor (omgevings)vergunningen en nota's bedrijfsafval. Voor de gemeentelijke belastingen hanteren wij een percentage van de openstaande posten per jaar, gerelateerd aan de ouderdom van de vorderingen. Deze percentages zijn volgens opgave van Sabewa Zeeland. Voor de overige vorderingen bepalen wij het risico op oninbaarheid per debiteur. In 2025 zijn er vorderingen oninbaar verklaard. Ondanks genomen maatregelen zijn de vorderingen niet inbaar gebleken. Het gaat om circa € 82.000 aan vorderingen gemeentelijke belastingen Sabewa Zeeland. Bij de overige vorderingen gaat het om een bedrag van € 14.000 wat oninbaar is gebleken. Rekening houdend met de oninbaar verklaarde vorderingen en de te verwachten oninbaar verklaringen, doteren wij in 2025 aan de voorziening dubieuze debiteuren € 275.000. Dit is € 45.000 lager dan geraamd. Dit voordeel komt ten gunste van de exploitatie in 2025. Op basis van de onttrekkingen uit de voorziening van voorgaande jaren hadden wij een hogere dotatie verwacht. Per ultimo 2025 bedraagt de stand van de voorziening dubieuze debiteuren € 505.000.
Wij verwachten dat hiermee het risico op oninbaarheid van de per 31 december openstaande posten is afgedekt. Voorziening dubieuze debiteuren 2025 bedrag x € 1.000 Voorziening dubieuze debiteuren gemeentelijke heffingen Sabewa Zeeland
288
Voorziening dubieuze debiteuren overige (belasting)vorderingen Totaal saldo per 31 december 2024
38 326
Onttrekkingen oninbaar verklaringen belastingen Sabewa oninbaar verklaringen overige vorderingen
-82 -14
totaal
-95
Subtotaal voorziening
230
Dotatie Toevoeging voor te verwachten oninbaar verklaringen belastingen Sabewa en overige vorderingen Voorziening dubieuze debiteuren gemeentelijke heffingen Sabewa Zeeland Voorziening dubieuze debiteuren overige (belasting)vorderingen Totaal saldo per 31 december 2025
275 324 181 505
63
Belastingdruk gemeentelijke heffingen Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO; www.coelo.nl) brengt jaarlijks een rapport uit over de lokale lastendruk. Onder het begrip bruto woonlasten verstaat het COELO het gemiddelde bedrag dat een éénpersoonshuishouden en een meerpersoonshuishouden in een bepaalde gemeente betaalt aan onroerende-zaakbelastingen, rioolheffing en afvalstoffenheffing. In de onderstaande grafieken staan de gemiddelde woonlasten van de één- en meerpersoonshuishoudens in de provincie Zeeland.
Gemiddelde woonlasten per gemeente (bron: COELO Atlas van de lokale lasten 2025).
64
B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In deze paragraaf behandelen we het weerstandsvermogen: de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s die voor kunnen komen. Daarnaast komen in deze paragraaf de financiële kengetallen aan de orde, die het BBV verplicht stelt. BBV staat voor ‘Besluit Begroting en Verantwoording’ en bevat de regelgeving bij het opstellen van de begrotings- en verantwoordingsstukken. De vanuit de BBV verplichte financiële kengetallen geven een beeld van de financiële positie en weerbaarheid van onze gemeente.