2026-06-04 - Bijlage 1 Jaarrekening 2025 - Gemeente Terneuzen
Tekst van het document
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Inhoudsopgave Inleiding .................................................................................................................................................................... 3 Samenvatting............................................................................................................................................................ 4 Bestuurlijke samenvatting .................................................................................................................................... 5 Financiële uitkomsten ..........................................................................................................................................
7 Programma's ..........................................................................................................................................................13 Overzicht programma's ......................................................................................................................................14 Programma Wonen & leefbaarheid ....................................................................................................................15 Programma Zorg & gezondheid .........................................................................................................................26 Programma Jeugd & onderwijs ..........................................................................................................................34 Programma Klimaat & duurzaamheid ................................................................................................................38 Programma Economie & arbeidsmarkt ..............................................................................................................43 Programma Goed bestuur..................................................................................................................................49 Programma Overhead........................................................................................................................................53
Paragrafen..............................................................................................................................................................56 A. Lokale heffingen ............................................................................................................................................57 B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing....................................................................................................65 C. Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................78 D. Financiering ...................................................................................................................................................83 E. Bedrijfsvoering ...............................................................................................................................................87 F. Verbonden partijen.........................................................................................................................................92 G. Grondbeleid.................................................................................................................................................112 H.
Openbaarheid..............................................................................................................................................115 Jaarrekening 2025................................................................................................................................................116 I Balans en Toelichting.....................................................................................................................................117 II Overzicht van baten en lasten.......................................................................................................................152 III Toelichting op baten en lasten .....................................................................................................................153 IV Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................................................164 V Overzicht incidentele lasten en baten ...........................................................................................................167 VI Overzicht onvoorzien ...................................................................................................................................181 VII Overzicht begrotingsresultaat
.....................................................................................................................182 VIII Sisa-bijlage ................................................................................................................................................185 IX Overzicht (hoofd) taakvelden .......................................................................................................................204 X Overige gegevens.........................................................................................................................................208 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ......................................................................................209 Bijlagen.................................................................................................................................................................216 Verantwoording investeringsprogramma..........................................................................................................217 Wet Markt en Overheid ....................................................................................................................................231 Indicatoren .......................................................................................................................................................232
2
Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening 2025 van de gemeente Terneuzen. In deze documenten legt het college van burgemeester en wethouders uit wat er het afgelopen jaar is gedaan. In het jaarverslag staat wat de doelen waren en wat daarvan is bereikt. De jaarrekening laat zien wat de gemeente heeft uitgegeven en ontvangen. Ook staat hierin een uitleg bij deze cijfers. De accountant controleert de jaarrekening en geeft een verklaring af dat de cijfers kloppen. Het college verklaart dat alles volgens de regels is gegaan. De accountant neemt deze verklaring mee in zijn eigen controle.
Leeswijzer Als we in dit document spreken over het jaar 2025, zetten we niet telkens het jaartal erbij. Bij de speerpunten binnen de programmaverantwoording geven we een korte doorkijk naar volgende jaren. In de programmateksten doen we dit niet of zeer beperkt, omdat dat niet de hoofdfunctie is van de jaarrekening. Bij de programma’s laten we zien hoe ver we zijn met het behalen van de vooraf gestelde doelen. Dit doen we met iconen. De betekenis van de iconen is als volgt: Gereed/verloopt volgens planning Aandachtspunt Niet gerealiseerd Voltooid
3
Samenvatting
4
Bestuurlijke samenvatting In 2025 zette de gemeente Terneuzen opnieuw belangrijke stappen richting de toekomst. We investeerden in de leefbaarheid van onze gemeente. We bleven daarbij inzetten op brede welvaart; dus niet alleen op financiële welvaart, maar vooral op thema’s zoals gezondheid, onderwijs, een fijne leefomgeving, sociale verbondenheid en persoonlijke ontwikkeling. Kortom, alles wat we samen waardevol vinden. Eén van de hoogtepunten van 2025 was het live tv-evenement the Passion. Hierdoor kon heel Nederland zien hoe mooi onze gemeente is. Met het thema “Ik blijf bij je” stond verbondenheid centraal. Dat past goed bij wie wij zijn: een gemeenschap waarin mensen naar elkaar omkijken. De uitzending en alle evenementen eromheen brachten veel mensen samen. Dat zorgde voor een warm gevoel van trots en liet zien dat Terneuzen een plek is waar we omzien naar elkaar. Ons stadhuis stond niet alleen bij the Passion in de schijnwerpers. Aan het einde van het jaar werd bekend dat ons stadhuis op de lijst Post 65-erfgoed staat: het wordt één van de 15 nieuwe, jonge rijksmonumenten uit periode 1965-1990. In deze bestuurlijke samenvatting staan de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten van het afgelopen jaar.
Actuele opgaven Het jaar 2025 stond in het teken van veel internationale en landelijke gebeurtenissen waarvan de effecten ook in onze gemeente merkbaar waren. De oorlog in Oekraïne bleef voortduren. Daarnaast nam de onrust in het Midden-Oosten toe. Ook wereldwijd was er onzekerheid door veranderingen in het beleid van de Verenigde Staten, zoals nieuwe invoerheffingen en economische maatregelen die invloed hadden op handel en internationale verhoudingen. In ons eigen land viel in 2025 het kabinet en kwamen er vervroegde verkiezingen op 29 oktober. Ondanks dat we het jaar financieel positief afsloten bereiden we ons als gemeente voor op financieel uitdagendere tijden. We spanden ons in voor energietransities zoals de aanleg van 380kV onder de Westerschelde en aanlanding wind van zee. Onze gemeente is nog steeds in beeld als zoeklocatie voor de mogelijke bouw van 2 nieuwe kerncentrales. Samen met de gemeente Sluis en met een groot aantal inwoners werkten we aan een voorwaardenpakket van de regio. Het vraagstuk rond opvang bleef een landelijk thema. Wij bleven onze verantwoordelijkheid nemen in het opvangen van meer dan 450 ontheemden uit Oekraïne en we vingen asielzoekers op in de voormalige bibliotheek in Terneuzen. We zetten stappen in het realiseren van de Regionale Opvang Locatie voor asielzoekers in Terneuzen.
Burgemeester Van Merrienboer legde zijn functie neer omdat er verschil van inzicht was over de besluitvorming op dit thema.
Samenwerking Om onze doelen te bereiken, werkten we nauw samen met andere overheden, bedrijven, kennisinstellingen en organisaties. In 2025 deden we dat onder meer via de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen en het nieuw gestarte Nationaal Programma Vitale Regio’s, waarin we als regio langdurig samenwerken met het Rijk om de leefbaarheid, voorzieningen en toekomstkansen van onze regio te versterken. Verschillende ministeries bezochten onze gemeente, wat hielp om ons netwerk verder te versterken. We bleven samenwerken binnen het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO). We werkten verder aan het toekomstperspectief Zeeland 2050 dat ook een basis zal bieden voor een sterkere samenwerking met het Rijk. De grensoverstijgende samenwerking in het North Sea Port District zetten we voort en we werkten verder aan de uitvoering van de Regio Deal in het district om de leefkwaliteit en het vestigingsklimaat te verbeteren. De grote opgaven vroegen veel van onze organisatie. In een krappe arbeidsmarkt bleven we investeren in onze medewerkers en in het aantrekken van nieuwe collega’s. Zo zorgden we ervoor dat we genoeg capaciteit houden om de maatschappelijke uitdagingen goed aan te pakken.
Onderwijshuisvesting We concretiseerden de plannen voor de nieuwe campus samen met de onderwijspartners. Aan het einde van het jaar stelde de gemeenteraad het uitwerkingsplan vast waarin de uitgangspunten en eisen voor de campus vastliggen. Ook bevestigde de gemeenteraad het belang van de aanwezigheid van Scalda en Centrum voor Top Techniek op de campus. De aanbestedingsprocedure voor een architect werd opgestart. In Westdorpe werd het nieuwe duurzame IKC de Kreeke opgeleverd en namen de school en kinderopvang het gebouw in gebruik.
5
Maatschappelijke ontwikkeling Ook in 2025 bleven we investeren in (positieve) gezondheid. We stimuleerden bewegen en sporten door het verbeteren van voorzieningen als de skatebaan in Sas van Gent. We werkten al volgens de nieuwe Participatiewet in Balans en pasten hiervoor onze regels aan. We investeerden in valpreventie en leefstijlprogramma’s, werkten aan het terugdringen van eenzaamheid en investeerden in de mentale gezondheid van jongeren. Voor Wmo en jeugdhulp kregen we meer inzicht in beschikkingen en stelden we een contractmanager aan. We voerden maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd uit om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. In 2025 stabiliseerden de aantallen jeugdigen in jeugdhulp en de bijbehorende kosten.
Binnenstad en Cultuur We zetten de uitvoering van het Totaalplan Binnenstad voort. We begonnen met de herinrichting van de oostelijke kanaalarm. We verplaatsten bedrijven en kochten panden. We tekenden een overeenkomst voor de Impulsaanpak Winkelgebieden. We investeerden in cultuur. We realiseerden Broedplaats Nesse, we gaven invulling aan het artistiek-inhoudelijk programma en organiseerden activiteiten voor bewoners. Het nieuwe platform voor hedendaagse kunst Artbase startte vanuit het stadhuis. Porgy&Bess en de PIT maakten een professionaliseringsslag.
Leefomgeving en mobiliteit We stelden de omgevingsvisie ‘Terneuzen stroomopwaarts, samen vergroenen’ op. Dit is de strategische visie op de ruimtelijke ontwikkelingen voor de lange termijn. Met ‘stroomopwaarts’ kiezen we een richting die kansen biedt voor meer groen, groei in brede zin, duurzame oplossingen en verkeer. De omgevingsvisie biedt houvast voor ontwikkelingen die nu al volop spelen. Denk hierbij aan de uitbreiding van havengebonden activiteiten in het zuidelijke deel van de westelijke Kanaaloever, en aan de transformatie van bedrijventerrein Noorderdokken tot stedelijk gebied. We versterkten de bereikbaarheid in onze regio door het starten met het flexvervoer. We realiseerden 108 opstappunten binnen de bebouwde kom.
Economie en verduurzaming Om de energietransitie te laten slagen zijn grote aanpassingen nodig, zoals de aanleg van een 380kV-verbinding. We organiseerden bijeenkomsten over kernenergie omdat we één van de zoeklocaties zijn voor de bouw van nieuwe kerncentrales en werkten aan het regio-voorwaardenpakket. We ontwikkelden een strategisch economisch beleidsplan en maakten een uitvoeringagenda waterrecreatie.
6
Financiële uitkomsten Resultaat We startten het jaar met een voorlopig begrotingssaldo van € 6.289.000 positief. In de loop van 2025 steeg het voorlopig begrotingssaldo door middelen uit de verschillende circulaires gemeentefonds in 2025, actualisatie rentelasten en door hogere belastingopbrengsten. Daarnaast hadden we ook hogere kosten voor de Wmo. In de 7e perioderapportage hevelden we een deel van het begrotingsresultaat over naar de algemene reserve en in de 8e perioderapportage werden diverse budgetten onder andere voor jeugdkosten toegevoegd aan het voorlopig begrotingssaldo. We raamden lagere inkomsten leges omgevingsvergunningen. Het voorlopig saldo na de 8e perioderapportage was inclusief het restantbudget op de post onvoorzien € 6.011.000 positief. Bij het opmaken van deze jaarrekening werd het positief saldo groter door onder andere: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Decembercirculaire 2025 (€ 1.486.000). Specifieke uitkering Realisatiestimulans (€ 1.155.000) Gas, water en Electra (€ 880.000) Leges omgevingsvergunningen (€ 699.000) Verbonden partij aan-z en CVV (€ 451.000) Inburgering en Re-integratie (€ 366.000) Toerekening uren/overhead aan investeringen en grondexploitatie (-/- € 529.000) Rente en BTW (€ 417.000) Overige posten (-/- € 39.000)
Het rekeningsaldo is € 10.897.000. Diverse onderdelen hiervan meldden wij bij de perioderapportages in 2025. Naast de budgetoverhevelingen bij de perioderapportages hevelen we bij de jaarrekening nog € 434.000 over naar 2026 voor nog niet uitgevoerde activiteiten. Hierin zitten budgetten uit de decembercirculaire 2025 voor versterking regie volkshuisvesting, middelen voor het Nationaal Programma Vitale Regio's (NPVR) en overheadkosten.
Verschillen op hoofdlijnen Na de 8e perioderapportage is het saldo van onze jaarrekening verder gestegen naar bruto positief € 10.897.000. Het extra verschil bestaat uit:
Hieronder geven wij een toelichting op de grootste verschillen.
Gemeentefonds Half december 2025 ontvingen wij de decembercirculaire gemeentefonds. Gezien de datum van ontvangst konden we de gevolgen van de circulaire niet meer aanpassen in onze ramingen. De belangrijkste posten die waren opgenomen in de circulaire waren de compensatie van kosten voor de medewerkers sociaal ontwikkelbedrijven (€ 346.500) en onder andere compensatie voor meerkosten Oekraïne in het sociaal domein (€
7
135.500). Het resterende voordeel bestaat uit positieve bijstellingen als gevolg van definitieve aanpassing van hoeveelheden en diverse maatstaven in de algemene uitkering en een aantal kleinere posten. Daarnaast had de algemene uitkering nog een bedrag voor de Wet versterking regie volkshuisvesting (€ 189.000). Dit bedrag hevelen we over naar 2026. Een nabetaling in 2026 over het boekjaar 2025 levert ons nog een voordeel op van € 205.000.
Realisatiestimulans De Realisatiestimulans is een specifieke uitkering van het Rijk aan gemeenten voor het realiseren van betaalbare woningen. De uitkering is bedoeld om gemeenten financieel te ondersteunen met beperkte administratieve lasten. De gemeente heeft recht op een bijdrage van € 1.155.000. Deze bijdrage is gebaseerd op het aantal betaalbare woningen waarvan de bouw in 2025 is gestart. De bijdrage is niet opgenomen in de begroting. Begin 2026 heeft de Commissie BBV bepaald dat de verantwoording van deze uitkering moet plaatsvinden in het jaar waarin de bouw start. Hierdoor kon de bijdrage niet meer worden begroot. Het bedrag is daarom in de balans opgenomen als nog te ontvangen bedrag.
Gas, water en electra Ten opzichte van de piekjaren in 2021-2023 daalden de energieprijzen in 2024 en hielden we € 750.000 over op het budget energiekosten. Vanwege de onzekerheid op de energiemarkt voerden we voor 2025 een voorzichtige bijstelling van de energiekosten door van € 220.000 in de begroting. De in 2024 ingezette daling van de energieprijzen zette ook in 2025 door. Hierdoor hebben we een voordeel in 2025 van € 880.000.
Leges omgevingsvergunningen De aanvragen en legesopbrengsten omgevingsvergunningen liepen tot en met het 3e kwartaal flink achter. Daarom raamden we in de 8e perioderapportage fors af. Daarna ontvingen wij nog aanvragen voor aanleg- en omgevingsvergunningen van grote projecten. Doordat we de vergunningen verleenden in 2025 kwamen ook de leges ten gunste van 2025. Hierdoor ontstond een positief saldo van € 541.000. Daarnaast hebben we minder aanvragen technisch getoetst door een bouwkundig constructeur. De voorziene proces-en gerechtskosten waren lager omdat de geraamde kosten voor de invoering van de Wet kwaliteitsborging niet zijn gebruikt. Ook is er een voordeel op het afwikkelen van balansposten in de boekhouding die een voordeel opleverden
Verbonden partij aan-z en CVV Begin 2026 hebben wij de conceptjaarrekening 2025 van aan-z en CVV ontvangen. Daaruit blijkt dat er een voorlopig positief saldo is van € 228.000 voor aan-z en voor het collectief vervoer € 223.000.
Inburgering en Re-integratie Het voordeel bij re-integratie komt vooral doordat we minder kosten hebben gemaakt. Het gaat om € 47.000 minder voor participatieverstrekkingen en € 13.000 minder voor werkgeverssubsidies. Het geld dat we overhouden op de re-integratiebudgetten, voegen we toe aan de reserve Werk en Inkomen. Voor 2025 hadden we € 280.000 apart gezet om achterstanden weg te werken bij het participatieverklaringstraject (PVT), om heronderzoeken voor inburgering te doen en om mogelijke tekorten bij de inkoop van leerroutes voor inburgering op te vangen. We hebben dit geld in 2025 maar deels nodig gehad, waardoor er een voordeel is ontstaan.
Toerekening uren/overhead aan investeringen en grondexploitatie We rekenden minder uren toe aan investeringen € 489.000 en grondexploitatie € 40.000 dan opgenomen in de begroting. Dit geeft in totaal een nadeel van € 529.000.
Rente en BTW We zijn verplicht om overtollige liquide middelen uit te zetten bij de schatkist van het Rijk. Het saldo is afhankelijk van het betaalritme op reguliere uitgaven, investeringen en inkomsten. Bij de 8e perioderapportage heeft de laatste bijstelling plaatsgevonden van de rentebaten. Het resterende voordeel is ontstaan in de laatste maanden van het jaar. Het recht op onze bijdrage uit het btw-compensatiefonds over 2023 was te laag vastgesteld. We hebben daarom nog een aanvullende bijdrage ontvangen van € 229.000.
Overig Naast de hierboven genoemde voor- en nadelen zijn er nog andere verschillen. Deze staan onder ‘overige posten’. Dit zijn kleine verschillen in diverse budgetten. Budgethouders gaan zuinig om met de budgetten en zijn voorzichtig om hun budgetten te verlagen bij de 8e perioderapportage 2025. De rapportage stelden we in oktober op en dan is het jaar nog niet voorbij.
8
Bestemming resultaat Hieronder stellen wij voor op welke wijze wij het saldo van de jaarrekening willen bestemmen:
Uit bovenstaande tabel blijkt dat wij adviseren om het restant (€ 10.026.000) toe te voegen aan de algemene reserve ter versterking van de financiële positie. Het project Aanpak begraafplaatsen beschikt niet meer over voldoende budget om de inventarisatie en ruiming van graven af te ronden. Sinds 2018 zijn 5.300 graven geïnventariseerd en 4.000 overledenen geruimd, maar door gestegen kosten en doordat er meer begravingen blijken te zijn dan eerder gedacht, is het budget geslonken tot € 336.000. Voor de afronding van de administratie en de in 2026 geplande 1.200 ruimingen is in totaal € 773.000 nodig, waardoor een tekort ontstaat van € 437.000. Voorgesteld wordt dit bedrag te dekken uit het positieve resultaat van de jaarrekening 2025 en toe te voegen aan de bestaande reserve ruimen graven voor 1/1/2017.
Financiële positie Het resultaat is grotendeels incidenteel.
Reservepositie (exclusief gerealiseerd resultaat) De afgelopen jaren voegden we een groot deel van de voordelige rekeningresultaten toe aan de algemene reserve en bestemmingsreserves. De stand van de reserves is belangrijk voor de solvabiliteit en de financiële positie. Hieronder geven wij zowel grafisch als in tabelvorm het verloop van de reservepositie over de laatste zeven jaren weer:
9
x € 1.000 Algemene reserve Bestemmingsreserves Totaal reserves
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
19.219
30.647
37.432
43.758
28.611
61.510
86.098
21.526
15.701
16.275
28.777
72.648
98.315
93.841
40.745
46.348
53.707
72.535
101.259
159.825
179.939
We zien dat de reservepositie in 2025 ten opzichte van 2024 stijgt. Dit geldt voor de vrij te besteden algemene reserve. De stijging van de algemene reserve in 2025 naar € 86.098.000 is voornamelijk te verklaren door de financiële verwerking van het dividend van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. (hierna: ZEH), overheveling van de bestemmingsreserve jeugd en middelen uit de septembercirculaire. Ook voegen we een deel van het resultaat van 2024 toe aan de algemene reserve. Dit ter versterking van de financiële positie. De daling van de bestemmingsreserves naar een totaal van € 93.841.000 betreft vooral de onttrekkingen voor de projecten Campus Terneuzen en Binnenstad Terneuzen en de overheveling van de bestemmingsreserve jeugd naar de algemene reserve.
Schuldpositie Onze gemeente hecht naast de vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording verplichte financiële indicatoren, belang aan de indicatoren ‘debtratio’ en ‘netto schuld per inwoner’ om de schuldpositie weer te geven. Hieronder treft u zowel grafisch als in tabelvorm het verloop van deze twee indicatoren aan over de afgelopen zeven jaren. Debtratio De Debtratio geeft het aandeel weer van het vreemd vermogen vergeleken met het balanstotaal.
10
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Debtratio
79,7%
76,5%
73,1%
65,3%
60,6%
51,4%
48,3%
Streefwaarde <80%
80,0%
80,0%
80,0%
80,0%
80,0%
80,0%
80,0%
Netto schuld per inwoner Netto schuld per inwoner is de schuld gedeeld door het aantal inwoners.
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Netto schuld per inwoner
2.660
2.528
2.320
1.851
1.616
764
529
Streefwaarde < €2.750
2.750
2.750
2.750
2.750
2.750
2.750
2.750
De netto schuld per inwoner daalt omdat de totale schuld daalt (lang en kort geld). In 2025 sloten we geen langlopende geldlening af. Op de bestaande geldleningen losten we € 7.211.000 af. Daardoor verlaagde het bedrag van de langlopende geldleningen van € 108.635.000 naar € 101.423.000. Voor een verdere toelichting over deze twee indicatoren verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Risico's Ondanks dat wij de laatste jaren onze reservepositie konden opbouwen zien we toenemende opgaven en daardoor vergroting van risico's die wij lopen. Wij namen in de begroting een aantal financiële (rest)risico’s op. Deze risico’s leidden niet tot nadelige financiële gevolgen. •
Sociaal Domein De kosten voor jeugdhulp en Wmo blijven sterk oplopen, terwijl de compensatie vanuit het Rijk hiervoor onvoldoende is. Hierdoor neemt de druk op onze exploitatie structureel toe. Het is onzeker in hoeverre de Rijksoverheid toekomstige kostenstijgingen zal opvangen.
•
Gemeentefonds Vanaf 2028 blijft sprake van het zogenoemde ‘financieel ravijn’. De voorziene groei (‘accres’) van het gemeentefonds wordt door het Rijk onvoldoende gecompenseerd, waardoor gemeenten – ook wij – rekening moeten houden met aanzienlijke toekomstige tekorten. De onzekerheid over de landelijke besluitvorming maakt dit risico extra groot.
Voor meer informatie over de financiële positie verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
11
Investeringen In de begroting 2025 was voor de jaarschijf 2025 een bedrag van € 44.002.000 in het investeringsprogramma opgenomen. Door tussentijdse wijzigingen in 2025 is er € 3.947.000 aan het investeringsprogramma toegevoegd, met een bedrag van € 537.000 aan geraamde inkomsten. Dit brengt het totaal investeringsvolume voor 2025 op € 47.949.000 (met € 537.000 aan geraamde inkomsten). Van dit totaal investeringsvolume in 2025 (€ 47.949.000) gaven we in 2025 € 7.397.000 uit. Van de geraamde inkomsten (€ 537.000) ontvingen we in 2025 € 14.000. Het totale investeringsvolume inclusief de restantkredieten van voorgaande jaren is € 240.427.000, met een totaalbedrag aan geraamde inkomsten van € 11.202.000. Van dit totaal investeringsvolume van € 240.427.000 gaven we tot en met 2025 € 90.730.000 uit en van het totaalbedrag geraamde inkomsten van € 11.202.000 ontvingen we tot en met 2025 € 5.691.000. Het totaalbedrag aan restantkredieten per 31 december 2025 komt hierdoor op een bedrag van € 144.186.000. Door de onderuitputting van de investeringsbudgetten hebben we een incidenteel voordeel van € 36.000 op de afschrijvingen en een incidenteel voordeel van € 188.000 op de rentelasten. Hiervan meldden we al een incidenteel voordeel van € 1.630.000 op de afschrijvingen en € 1.800.000 op de rentelasten bij de 6e perioderapportage 2025.
We lieten de stelpost onderuitputting kapitaallasten van € 1.500.000 vrijvallen. Daardoor kwam het totale voordeel uit op € 1.930.000 in perioderapportage 6. De restantkredieten, bestaan vooral uit: Onderwijshuisvesting Riolering Verkeer, vervoer en parkeren Wonen en bouwen (o.a. verbinding Axelsedam en Totaalplan binnenstad) Stadhuis* Verduurzaming vastgoed
€ 106.125.000 € 7.650.000 € 8.102.000 € € €
4.875.000 1.645.000 5.705.000
* In de raadsvergadering van december 2025 legden wij voor om totaal € 14.166.000 te investeren in een duurzame toekomst voor het stadhuis. Het genoemde restantkrediet is hier onderdeel van. Voor meer informatie over de investeringen verwijzen wij naar de bijlage Verantwoording investeringsprogramma.
12
Programma's
13
Overzicht programma's Bij de programmaverantwoording gebruiken we dezelfde volgorde als in de begroting. Bij elk programma noemen we eerst de missie en de verschillende taakvelden. Daarna leggen we per taakveld uit wat er is gedaan. In de begroting beantwoorden we per taakveld drie vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat mag het kosten? In de verantwoording achteraf beantwoorden we drie soortgelijke vragen: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we gedaan? • Wat heeft het gekost? De eerste vraag (Wat hebben we bereikt?) is soms lastig te beantwoorden. We werken namelijk aan maatschappelijke doelen. Het effect daarvan wordt vaak pas later zichtbaar. Soms zijn er ook geen duidelijke meetcijfers (indicatoren) om het effect te laten zien. Als er geen indicatoren zijn, noemen we alleen welke maatschappelijke effecten we willen bereiken. Daarna beschrijven we de resultaten van activiteiten waarvan wij denken dat ze een (positieve) bijdrage leveren aan deze effecten. Een deel van deze activiteiten stond al in de begroting 2025. Een ander deel was nog niet gepland. Bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?’ laten we vier soorten cijfers zien: • de oorspronkelijke begroting; • de gewijzigde begroting; • de werkelijke cijfers; • het verschil tussen de werkelijke cijfers en de gewijzigde begroting.
De uitleg van deze verschillen staat in het onderdeel jaarrekening bij de analyse van het jaarrekeningsaldo. Het resultaat van de jaarrekening is € 10.897.056 voordelig.
1 2 3 4 5 6 8
Programma (bedragen x € 1.000)
Lasten
Baten
Saldo
Wonen & leefbaarheid Zorg & gezondheid Jeugd & onderwijs Klimaat & Duurzaamheid Economie & arbeidsmarkt Goed bestuur Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting (VpB) Onvoorziene uitgaven Saldo van baten en lasten
64.453 127.211 16.053 5.777 5.733 9.405 2.725 21.245 244 0 252.845 36.277 289.122
33.060 36.202 5.054 2.622 5.125 1.894 188.794 2.535 0 0 275.286 24.733 300.019
31.393 91.009 10.999 3.155 608 7.510 -186.069 18.710 244 0 -22.441 11.544 -10.897
Resultaat
14
Programma Wonen & leefbaarheid Tot dit programma behoren de volgende taakvelden: • Beheer overige gebouwen en gronden • Crisisbeheersing en Brandweer • Openbare orde en Veiligheid • Verkeer en vervoer • Parkeren • Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie • Musea • Cultureel erfgoed • Media • Openbaar groen en (openlucht) recreatie • Riolering • Afval • Begraafplaatsen • Ruimte en leefomgeving • Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) • Wonen en bouwen
Missie In alle kernen een goed woon- en leefklimaat.
Visie Voldoende en passende woonruimte en voorzieningen in alle kernen, leefbaarheid en veiligheid huidige bewoners, nieuwe inwoners, bereikbaarheid, ontspanning, verbondenheid en dierenwelzijn.
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Bestuursakkoord 2022 – 2026 Gemeente Terneuzen Beleidsregels Wet Bibob (2022) Nota prostitutiebeleid (2013) Damoclesbeleid (2022) Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (2018) Horecabeleid (2009) Nota Evenementenbeleid gemeente Terneuzen (2020) APV Terneuzen 2023 Regionaal Preventie- en Handhavingsplan voor de uitvoering van de Drank- en Horecawet 2018-2020 Integraal handhavingsbeleid Zeeuws-Vlaanderen 2017-2020 Verkeer- en Vervoerplan Terneuzen (2022) Regionale Mobiliteitsstrategie (2022) Wegenbeheerplan 2022-2026 (2021) Beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2015-2024 (2015) Parkeernota Terneuzen 2023-2033 Beleidsregels parkeerschijfzone (blauwe zone) (2010) Grondstoffenplan (2022) Groeidocument Groen: Visie op Groen (2019) Groeidocument Groen: Groenstructuurplan (2019) Groeidocument Groen: Beleidsplan Openbaar Groen (2019) Bomenbeleidsplan en lijst waardevolle bomen (2021) Water en Klimaatadaptatie Aanpak (WKA) (2023) KASZ Klimaatadapatiestrategie Zeeland (2022) Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Verordening fysieke leefomgeving Terneuzen 2023 Nota Grondbeleid (2022) Structuurvisie binnenstad gemeente Terneuzen (2012) Structuurvisie ondergrondse infrastructuur (2014) Detailhandelvisie Terneuzen (2014) Regionale woonvisie Zeeuws-Vlaanderen
15
• • • • • • • • • •
Gebiedsvisie Zeeuws-Vlaamse kanaalzone (2009) Masterplan Axelsedam (2003) Hotelvisie Gemeente Terneuzen (2008) Totaalplan Binnenstad Terneuzen (2022) Beleidsplan sociaal domein Terneuzen 2026 en verder 'Iedereen aan boord' Een leven lang gezond & fit in Zeeuws-Vlaanderen! Regionale Nota Gezondheidsbeleid ZeeuwsVlaanderen 2022-2025 uitwerking gemeente Terneuzen verlengd voor 2026 Eerste Monitor Plan van Aanpak Huisvesting Internationale Werknemers (2025) Vuistregels en Bandbreedtes Woningbouw Wijken en Kernen Terneuzen (2025) Subsidieverordening cultureel erfgoed Terneuzen 2023 Kerkenvisie 2024: Agrarisch cultuur erfgoed, kerken en molens - Gemeente Terneuzen
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
1.1 Veiligheid Tot dit thema behoren taken op het gebied van de brandweer, beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen en alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid. Wat willen we bereiken? Een goede fysieke veiligheid en adequate respons in geval van een calamiteit. Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan de strategische programma’s uit het meerjarenbeleidsplan 2022 – 2025. Wanneer gereed? december 2025
Status
De uitbreiding van brandweerkazerne Zuidland in Terneuzen werd in 2025 bijna volledig gerealiseerd. We zetten de voorbereiding van de nieuwe kazerne in Sas van Gent in 2025 in afstemming met Veiligheidsregio Zeeland voort. Na onderzoek naar verschillende mogelijke locaties, blijkt de locatie naast de sportvelden het meest geschikt. In november 2025 vond de eerste inwonersbijeenkomst in het kader van het participatietraject plaats. Wat willen we bereiken? Een veilige leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? We richten ons ook in 2025 op de controles op flexbewoning en vraagstukken over woonoverlast en veiligheid in de wijken Wanneer gereed? december 2025
Status
We verwijzen naar thema 1.5 Woningmarkt - Ruimtelijke ordening.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
7.111
7.230
7.257
-28
N
Baten
53
13
15
2
V
Saldo
7.058
7.216
7.242
-26
N
bedrag x € 1.000 1.1 Veiligheid
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
16
1.2 Mobiliteit Tot dit thema behoren taken op het gebied van verkeer en bijbehorende droge infrastructuur, verkeersbeleid, verkeersmaatregelen, verkeersveiligheid, straatmeubilair. Aanleg, reconstructie en onderhoud wegenreconstructies en civiele kunstwerken, openbare verlichting, onkruid- en gladheidsbestrijding en straatreiniging. Ontwikkeling en beheer van parkeervoorzieningen, waaronder parkeerbeleid en het inrichten en onderhoud open en gesloten parkeervoorzieningen, parkeermeters en fietsstallingen. Wat willen we bereiken? Een goede en snelle fietsverbinding vanaf Dow richting Zelzate. Wat gaan we daarvoor doen? Samen met de provincie Zeeland realiseren we de eerste fase, tot Sluiskil. Wanneer gereed? december 2025
Status
Het ontwerp voor de snelfietsroute bleek niet uitvoerbaar. Wat willen we bereiken? Een nog betere plek voor de fiets in ons mobiliteitssysteem. Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan ons gemeentelijk verkeers- en vervoersplan GVVP. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We vernieuwden de 5 verkeersregelinstallaties in de stad Terneuzen. Dit zorgt voor een verbeterde prioritering van onder meer fietsers, openbaar vervoer en hulpdiensten. Wat willen we bereiken? Betere bereikbaarheid van Terneuzen door middel van openbaar en publiek vervoer. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren locatiestudies uit en we leggen opstappunten aan voor flexvervoer. Wanneer gereed? december 2025
Status
We richtten 108 opstappunten (‘hubs’) in. Deze opstappunten liggen binnen de bebouwde kom, op een loopafstand van maximaal 500 meter. Het flexvervoer startte in november. Wat willen we bereiken? Een goed inzicht in de huidige en toekomstige verkeersstromen binnen Zeeuws-Vlaanderen en binnen onze gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren tellingen uit in de grotere kernen. Wanneer gereed? december 2025
Status
We voerden tellingen uit in de hele gemeente. Het verzamelen van gegevens kostte meer tijd. De verwerking van de gegevens liep hierdoor vertraging op.
17
Wat willen we bereiken? Uitvoering van de regionale mobiliteitsstrategie. Wat gaan we daarvoor doen? We werken mee aan een startproject voor publiek vervoer. Wanneer gereed? december 2025
Status
Het nieuwe mobiliteitssysteem startte in juni op Noord-Beveland. Op 3 november startte het flexvervoer in de gemeente Terneuzen.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
13.694
13.423
14.145
-722
N
Baten
349
621
1.028
407
V
Saldo
13.345
12.802
13.117
-315
N
bedrag x € 1.000 1.2 Mobiliteit
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
1.3 Kunst en cultuur Tot dit thema behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel en activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur. Daarnaast taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed en de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers, waaronder: bibliotheken, lokale pers, omroep en informatievoorziening. Het pilotproject ArtBase (2025-2027) van het Mondriaan Fonds onderzoekt de haalbaarheid van een museum voor hedendaagse kunst in Terneuzen en/of Zeeuws-Vlaanderen. Het doel is een verbindend museummodel met internationale uitstraling en gericht op de betekenis van onze regio. Ons stadhuis van Terneuzen (en andere locaties) stelden we beschikbaar voor proefprogramma's. Ook zochten we de samenwerking op met andere culturele instellingen zoals Toonbeeld, onze musea, regio Zeeland en Zeeuws-Vlaanderen. Samen met de provincie Zeeland ondersteunen wij deze pilot. Wat willen we bereiken? Bevorderen van de vitaliteit in onze kernen. Wat gaan we daarvoor doen? Het Industrieel Museum Sas van Gent wil een nieuwe tentoonstelling inrichten binnen het bestaande museum op gebied van energietransitie met als doel meer bezoekers aantrekken. Wanneer gereed? december 2026
Status
We wachten de keuze die het Rijk maakt over de locaties van diverse energieprojecten af voordat er een nieuwe tentoonstelling komt.
18
Wat willen we bereiken? Bevorderen van de vitaliteit in onze kernen. Wat gaan we daarvoor doen? Samen met Toonbeeld onderzoeken we de mogelijkheden van een nieuwe manier van financieren die beter aansluit bij beide partijen. Wanneer gereed? december 2025
Status
We overlegden met Toonbeeld en spraken af vanaf 2026 een aanvullende bijdrage beschikbaar te stellen, bovenop de reguliere subsidie. We losten het huidige begrotingstekort op. Wat willen we bereiken? Bevorderen van de vitaliteit in onze kernen. Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan The Passion. Wanneer gereed? april 2025
Status
The Passion was een groot succes en gaf een mooi beeld van onze gemeente. Het evenement trok 5.000 bezoekers op locatie en 2,2 miljoen kijkers. Wat willen we bereiken? Behoud van cultureel erfgoed en onze monumenten. Wat gaan we daarvoor doen? We maken beleid voor behoud van (agrarisch) erfgoed. Wanneer gereed? december 2025
Status
We werkten het beleid voor agrarisch erfgoed uit. Ons stadhuis staat op de lijst Post 65-erfgoed: het wordt één van de 15 nieuwe, jonge rijksmonumenten uit de periode 1965-1990. De uitvoering van de tweede fase van de kerkenvisie liep vertraging op, door het ontbreken van provinciale subsidie. Wat willen we bereiken? Bevorderen van de vitaliteit in onze kernen. Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen bij de professionalisering van de stichtingen Porgy en Bess en de PIT. Wanneer gereed? december 2025
Status
De stichtingen fuseerden tot één stichting. We stelden met ingang van 2026 een aanvullende subsidie beschikbaar. De stichting werd verder geprofessionaliseerd. De kwartiermaker rondde zijn werkzaamheden af. Wat willen we bereiken? Bevorderen van de vitaliteit in onze kernen. Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen het Museum het Warenhuis in de zoektocht naar conservator/bedrijfsleider. Wanneer gereed? december 2025
Status
We ondersteunden het Warenhuis, zij rondden het wervingsproces af.
19
Wat willen we bereiken? Bevorderen van de vitaliteit in onze kernen. Wat gaan we daarvoor doen? Wij voeren het (reeds vastgestelde) uitvoeringsplan van de Regiodeal NSPD Op de grens van kracht en kwetsbaarheid uit in 2025. Wanneer gereed? december 2027
Status
We realiseerden broedplaats Nesse in de voormalige Philipsfabriek aan de Mr. FJ Haarmanweg in Terneuzen. De bouw van de werkunits voor kunst -en designtalent rondden we af. We trokken een coördinator aan en richtten stichting Nesse op. Het artistiek-inhoudelijk programma loopt, met in 2025 5 residenties, met diverse activiteiten voor inwoners. Een samenwerking met de provincie leidde tot extra subsidie.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
8.180
9.332
8.952
380
V
Baten
1.727
2.551
2.406
-145
N
Saldo
6.453
6.781
6.545
236
V
bedrag x € 1.000 1.3 Kunst, cultuur en cultureel erfgoed
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
1.4 Beheer openbare ruimte Tot dit thema behoren taken op het gebied van openbaar groen, natuur en recreatie, afvalwater en de waterhuishouding, inclusief de rioolheffing. De inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval, inclusief de reinigingsheffingen en de gemeentelijke taken op het gebied van de lijkbezorging, inclusief lijkbezorgingsrechten. Wat willen we bereiken? Groenere kernen en wijken. Wat gaan we daarvoor doen? Uitbreiding gedenkbos Hoek. Wanneer gereed? december 2027
Status
We konden de benodigde gronden niet kopen. Uitbreiding van het gedenkbos in Hoek was dus niet mogelijk. Daarom zochten we naar andere mogelijkheden voor het planten van gedenkbomen. In Sluiskil is hiervoor ruimte bij de begraafplaats en het voedselbos. We namen het op in het project voor de Regiodeal. Wat willen we bereiken? Parkgebied het hart van Sluiskil, voor meer balans tussen gezondheid, leefbaarheid en sociaal samenzijn. Wat gaan we daarvoor doen? We maken een definitief plan voor de inrichting. Een aannemer krijgt de opdracht voor de uitvoering. Wanneer gereed? december 2027
Status
We organiseerden 3 participatiebijeenkomsten voor de inwoners van Sluiskil. Eerst deden wij voorstellen voor de herinrichting van het dorpshart van Sluiskil. Daarna presenteerden we 3 ontwerpen voor herinrichting. De reacties
20
hierop, verwerkten we in het definitieve ontwerp. Voor het dorpsontwikkelingsfonds Sluiskil is een klankbordgroep opgericht. Zij maakten een plan voor de opwaardering van het gebied rond de Stroodorpestraat. Wat willen we bereiken? Groenere kernen en wijken. Wat gaan we daarvoor doen? We vergroenen de openbare ruimte op verschillende plaatsen. Wanneer gereed? december 2027
Status
We vervingen op veel plaatsen, verspreid over de hele gemeente, verharding door groen en/of doorgroeistenen. Enkele grote projecten waren de realisatie van een park bij De Steiger en de vergroening van de wijk Java. In nieuwe projecten zorgden we ervoor dat we deze vergroening de volgende jaren kunnen doorzetten. Ook pasten we regelgeving aan, zodat bewoners hun straat kunnen vergroenen door de aanleg van geveltuinen of het aanplanten van boomspiegels. Wat willen we bereiken? Verlaging van aanbod restafval. Wat gaan we daarvoor doen? We zamelen GFT (groente-, fruit- en tuinafval) gescheiden in bij hoogbouw. Wanneer gereed? december 2026
Status
Een deel van de VVE's van bestaande hoogbouw wil of kan niet de bijdrage leveren aan de investering die nodig is om rest-, papier- en GFT gescheiden in te zamelen. Dit nemen we mee in de actualisatie van het grondstoffenplan in 2026. Bij VVE's die dit wel wilden en konden, zijn de voorzieningen geplaatst. Bij nieuwbouw maken wij tijdens de planvorming al afspraken hierover met ontwikkelaars of woningbouwcoöperaties.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
23.817
24.019
24.160
-141
N
Baten
21.048
22.836
22.110
-727
N
Saldo
2.769
1.183
2.051
-868
N
bedrag x € 1.000 1.4 Beheer openbare ruimte
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
1.5 Woningmarkt - Ruimtelijke ordening Tot dit thema behoren taken op het gebied van de ruimtelijke ordening en ontwikkeling en functietoedeling van de leefomgeving, gemeentelijke bouwgrondexploitatie, gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening, inclusief leges omgevingsvergunningen. Ook ontwikkeling van bedrijfsterreinen en landschappelijke projecten rond de kanaalzone komen hier aan bod. De invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging gaan een nieuw wettelijk kader vormen waarbinnen we moeten werken.
21
Wat willen we bereiken? Een strategische visie voor de lange termijn voor onze fysieke leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een omgevingsvisie op. Wanneer gereed? december 2025
Status
We maakten een omgevingsvisie: 'Terneuzen stroomopwaarts, samen vergroenen'. We maakten eerst een praatstuk: de ‘houtskoolschets’. We nodigden inwoners, ondernemers en organisaties uit om met ons mee te denken over onze toekomstige fysieke leefomgeving. Alle inbreng die we ontvingen, namen we mee in een omgevingsvisie. Met ‘stroomopwaarts’ kiezen we een richting die kansen biedt voor meer groen, groei in brede zin, duurzame oplossingen en verkeer. De omgevingsvisie biedt houvast voor ontwikkelingen die nu al volop spelen. Denk hierbij aan de uitbreiding van havengebonden activiteiten in het zuidelijke deel van de westelijke Kanaaloever, en aan de transformatie van bedrijventerrein Noorderdokken tot stedelijk gebied. De omgevingsvisie bestaat uit 2 delen: het hoofddocument en een document met bijlagen. Ook maakten we een publieksversie van de omgevingsvisie. Wat willen we bereiken? Een prettig woon- en leefklimaat voor inwoners en internationale werknemers. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren het handhavingsbeleid uit en we passen de beleidsregel Flexbewoning gemeente Terneuzen toe. Wanneer gereed? doorlopend
Status
We controleerden 228 adressen. Dit aantal is inclusief de hercontroles. We legden 87 keer een last onder dwangsom op om naleving van de regels af te dwingen. We losten 40 zaken op, na handhaving. We verleenden 24 omgevingsvergunningen voor flexwonen. We weigerden 5 omgevingsvergunningen voor flexwonen. Na het voornemen of het besluit last onder dwangsom zien we dat de eigenaren actie ondernemen. Ze verhuren de woning aan een gezin of stoppen met de verhuur en verkopen de woning. Of ze vragen een vergunning aan om er legaal flexwonen mogelijk te maken.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
6.919
7.083
8.647
-1.564
N
Baten
3.924
3.365
7.421
4.056
V
Saldo
2.995
3.718
1.226
2.492
V
bedrag x € 1.000 1.5 Woningmarkt - Ruimtelijke ordening
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
22
1.6 Totaalplan binnenstad Tot dit thema behoren taken op het gebied van de uitvoering van het totaalplan Binnenstad. Wat willen we bereiken? Een toekomstbestendige binnenstad. Wat gaan we daarvoor doen? We realiseren de ambities uit het Totaalplan Binnenstad Terneuzen. Wanneer gereed? december 2033
Status
We organiseerden een mini-lab over de herinrichting van het Huizingaplein en de hofjes. We kochten de panden Nieuwstraat 19-21 en 27. We verplaatsten diverse bedrijven van plekken waar we geen winkels meer willen naar het winkelgebied. We gaven € 250.000 euro voor het verbeteren van gevels, voor transformaties en voor verplaatsingen. We tekenden een samenwerkingsovereenkomst voor de Impulsaanpak Winkelgebieden. We startten met het geven van rondleidingen over het Totaalplan Binnenstad. Ook startten we met de herinrichting van de Oostelijke kanaalarm: Herengracht, De Jongestraat, De Blokken en Rosegracht. Dit gebied vergroenen we en we richten het in voor fietsers en voetgangers. Buurtbewoners startten met het beplakken van de ‘social sofa’ met mozaïeksteentjes. Zo stimuleren we ontmoetingen en vriendschappen tussen buren. Verder maakten we een ‘digital twin’ op het gebied van leefbaarheid, klimaatadapatie en biodiversiteit. Dit is een digitale weergave van de binnenstad op basis van informatie, modellen en plaatjes. De digital twin gebruiken we om de fysieke leefomgeving te na te bouwen en te analyseren. Dit geeft inzichten waar we gebruik van maken in de praktijk, bijvoorbeeld om de inrichting van de openbare ruimte aan te passen aan klimaatverandering.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
1.193
1.381
1.292
90
V
Baten
48
48
79
31
V
Saldo
1.145
1.334
1.213
121
V
bedrag x € 1.000 1.6 Totaalplan Binnenstad
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
Verbonden partijen • • •
Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) Belastingsamenwerking SaBeWa Zeeland
23
Wat heeft het gekost per programma? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
7.111
7.230
7.257
-28
N
Baten
53
13
15
2
V
Saldo 1.2 Mobiliteit
7.058
7.216
7.242
-26
N
Lasten
13.694
13.423
14.145
-722
N
Baten
349
621
1.028
407
V
Saldo 1.3 Kunst, cultuur en cultureel erfgoed
13.345
12.802
13.117
-315
N
Lasten
8.180
9.332
8.952
380
V
Baten
1.727
2.551
2.406
-145
N
Saldo 1.4 Beheer openbare ruimte
6.453
6.781
6.545
236
V
Lasten
23.817
24.019
24.160
-141
N
Baten
21.048
22.836
22.110
-727
N
Saldo 1.5 Woningmarkt - Ruimtelijke ordening
2.769
1.183
2.051
-868
N
Lasten
6.919
7.083
8.647
-1.564
N
Baten
3.924
3.365
7.421
4.056
V
Saldo 1.6 Totaalplan Binnenstad
2.995
3.718
1.226
2.492
V
Lasten
1.193
1.381
1.292
90
V
Baten
48
48
79
31
V
Saldo Totaal programma Wonen & leefbaarheid
1.145
1.334
1.213
121
V
Lasten
60.914
62.468
64.453
-1.985
N
Baten
27.149
29.434
33.060
3.625
V
Saldo
33.765
33.033
31.393
1.640
V
bedrag x € 1.000
1.1 Veiligheid
24
Reserves 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Reserve kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving
0
54
170
-116
reserve strategische aankopen
0
5.000
5.000
0
Reserve budgetoverhevelingen
0
1.389
416
973
Reserve kapitaallasten maats.nut programma 1
0
468
468
0
Reserve bouwgrondexploitatie
0
0
355
-355
200
200
200
0
0
240
0
240
0
-135
-135
0
Reserve Totaalplan Binnenstad
-1.145
-1.334
-1.213
-121
N
reserve strategische aankopen
0
-504
-7
-497
N
Reserve kapitaallasten maats.nut programma 1
-57
-44
-44
0
N
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 1
-165
-121
-121
0
N
Reserve begraven voor 1/1/2017
-223
-223
-387
164
V
Reserve budgetoverhevelingen
-255
-382
-389
6
V
0
-250
-440
190
V
-1.645
4.359
3.874
485
V
bedrag x € 1.000 Toevoegingen
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 1 Algemene reserve
N
V
N
V
Onttrekkingen Reserve stadsuitleg
Reserve glasvezelnetwerk Saldo
25
Programma Zorg & gezondheid Tot dit programma behoren de volgende taakvelden: • Sportbeleid en activering • Sportaccommodaties • Samenkracht en burgerparticipatie • Toegang en eerstelijnsvoorzieningen • Inkomensregelingen • WSW en beschut werk • Arbeidsparticipatie • Maatwerkvoorzieningen (WMO) • Huishoudelijke hulp (WMO) • Begeleiding (WMO) • Overige maatwerkarrangementen (WMO) • PGB WMO • Beschermd wonen (WMO) • Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) • Coördinatie en beleid WMO • Volksgezondheid • Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd • Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal • Jeugdhulp ambulant lokaal • Jeugdhulp ambulant regionaal • Jeugdhulp met verblijf regionaal • Jeugdhulp met verblijf landelijk • PGB jeugd • Jeugdbescherming • Jeugdreclassering • Coördinatie en beleid jeugd
Missie Goed leven is gezond leven.
Visie Passende ondersteuning en preventie.
Beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Plan van Aanpak sportaccommodaties gemeente Terneuzen (2016) Zeeuws-Vlaams Sportakkoord II (2023) Plan van Aanpak Brede SPUK GALA / Sportakkoord Terneuzen 2024-2026 Gezond en Actief in Terneuzen Speelvoorzieningen gemeente Terneuzen beleidsplan (2023) Beleidsplan sociaal domein Terneuzen 2026 en verder 'Iedereen aan boord' Een leven lang gezond & fit in Zeeuws-Vlaanderen! Regionale Nota Gezondheidsbeleid ZeeuwsVlaanderen 2022-2025 uitwerking gemeente Terneuzen verlengd voor 2026 Samenwerkingsovereenkomst in het kader van bijzonder onderzoek/ sociale recherche (2005) Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Terneuzen 2023 Notitie Subsidiegrondslagen 2025 Vrijwilligersbeleid 2024 Welzijnsaccommodatiebeleid 2023 Mantelzorgbeleid 2024 Notitie Afwegingskader Sport- en Welzijnsvoorzieningen (2015) Beleidsregels Toezicht en handhaving kinderopvang (2024) Beleidsvisie 2018-2019 sluitende aanpak 17 t/m 23 jarigen Lokale inclusie agenda VN-Verdrag Handicap 2022-2025 gemeente Terneuzen Lokaal Deltaplan aanpak tegen discriminatie 2022-2025 gemeente Terneuzen Regiovisie Beschermd Wonen Maatschappelijke opvang Zeeland 2022-2025 Aanpak personen met verward gedrag Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening Terneuzenaren schuldenvrij (2021)
26
• • •
Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2022-2025 Uitvoeringsplan ''Op weg naar een dementievriendelijke gemeente'' Afwegingskader Wmo en jeugdwet (2025)
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
2.1 Welzijn - Sport Tot dit thema behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport, alle accommodaties voor sportbeoefening. De voorzieningen die primair gericht zijn op participatie. Alle loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en - dienstverlening). Wat willen we bereiken? We stellen inwoners in staat om te sporten, te bewegen en te ontmoeten. Wat gaan we daarvoor doen? We creëren faciliteiten voor het beoefenen van Urban sports. Wanneer gereed? december 2025
Status
In september 2025 openden we de nieuwe skatebaan in Sas van Gent. Op sportpark de Vliegende Vaart realiseerden wij een 3x3-basketbalveld. Voor de interactieve voetbalmuur vonden we geen geschikte locatie. In plaats daarvan plaatsten we op meerdere locaties beweegbanken en sporttoestellen.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
21.266
26.846
24.827
2.019
V
Baten
3.658
11.760
12.020
260
V
Saldo
17.608
15.086
12.807
2.279
V
bedrag x € 1.000 2.1 Welzijn - Sport
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
2.2 Participatie Tot dit thema behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen. Voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid en alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen. Wat willen we bereiken? Dat nieuwe inwoners van onze gemeente zo snel mogelijk inburgeren en hun weg vinden naar duurzame arbeid. Wat gaan we daarvoor doen? We huisvesten ontheemden uit Oekraïne. Wanneer gereed? december 2026
Status
We vangen ca. 470 ontheemden in onze opvanglocaties op. We huren daarvoor de oude Redoute in Sas van Gent en in Terneuzen de voormalige hotels op Nieuwstraat 56-60 en Scheldekade 65. En een deel van het Emergis-pand Roerstraat 6. We besloten ook voormalig hotel Triniteit in 2026 te huren. Voor de opvang ontvingen we een rijksvergoeding van € 44 per gerealiseerd bed, per dag. Daarnaast vergoedt het Rijk het leefgeld dat wij verstrekken.
27
Wat willen we bereiken? Dat nieuwe inwoners van onze gemeente zo snel mogelijk inburgeren en hun weg vinden naar duurzame arbeid. Wat gaan we daarvoor doen? We huisvesten statushouders volgens de taakstelling. Wanneer gereed? doorlopend
Status
Het jaar 2025 startten we met een achterstand van 26 plaatsingen. Daar bovenop bedroeg de taakstelling voor het huisvesten van statushouders in het eerste halfjaar 46 plaatsingen en in het tweede half jaar 40 plaatsingen. We plaatsten in 2025 in totaal 92 statushouders. Om dit mogelijk te maken huurden we extra woningen. Per saldo sluiten we het jaar met een achterstand van 20 plaatsingen en nemen deze opgave mee naar 2026. Wat willen we bereiken? Ondersteuning bieden aan inwoners die niet zelfstandig in de noodzakelijke kosten van hun bestaan kunnen voorzien. Wat gaan we daarvoor doen? We onderzoeken de mogelijkheid om onderdelen van de aanpassing van de Participatiewet versneld in te voeren. Wanneer gereed? december 2025
Status
Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Participatiewet in Balans (per 1 januari 2026) pasten we op een aantal onderdelen de beleidsregels aan. In 2025 werkten we al grotendeels volgens de nieuwe regels van de ‘Participatiewet in Balans'.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
40.518
43.937
44.043
-106
N
Baten
20.147
23.109
22.992
-117
N
Saldo
20.370
20.828
21.051
-223
N
bedrag x € 1.000 2.2 Participatie
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
2.3 Zelfredzaamheid Tot dit thema behoren materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (Wmo) voor mensen met fysieke beperkingen op basis van verstrekking van een beschikking. Dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking. Alle opvang- en beschermd wonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven.
28
Wat willen we bereiken? Efficiënte besteding van de budgetten in het sociaal domein. Wat gaan we daarvoor doen? We evalueren de eerste resultaten van de pilot Opvolgen beschikkingen Wmo en jeugd. Wanneer gereed? december 2025
Status
We wilden meer inzicht krijgen in de looptijd en zwaarte van de afgegeven beschikkingen jeugdhulp en Wmo (opvolgen beschikkingen) om de hulp goed passend te maken. We legden de nadruk op jeugdhulp en breidden dit uit naar nieuwe producten. aan-z startte in augustus met de uitbreiding en maakte daarover afspraken met betrokken zorgaanbieders.
Wat willen we bereiken? Efficiënte besteding van de budgetten in het sociaal domein. Wat gaan we daarvoor doen? We professionaliseren het contractmanagement Wmo. Wanneer gereed? juli 2025
Status
We stelden per september 2025 een contractmanager aan voor de 3 Zeeuws-Vlaamse gemeenten om te zorgen voor juiste contractnaleving door de Wmo zorgaanbieders.
Wat heeft het gekost? 2025 geraamd primitief
2025 laatste wijziging
2025
2025
werkelijk
verschil
Lasten
19.373
20.721
20.532
189
V
Baten
375
417
431
14
V
Saldo
18.998
20.304
20.101
203
V
bedrag x € 1.000 2.3 Zelfredzaamheid
Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar onderdeel III. Toelichting op baten en lasten van de jaarrekening 2025.
2.4 Volksgezondheid Tot dit thema behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen. Wat willen we bereiken? Gezonde en actieve leefstijl. Wat gaan we daarvoor doen? We werken integraal samen aan gezondheid, participatie en zorg. Wanneer gereed? december 2025
Status
We nemen deel aan de Zeeuwse proef met de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht. Voor de ketenaanpak Kansrijke Start maakten we afspraken met Jeugdgezondheidszorg van GGD Zeeland over interventies ter ondersteuning van gezinnen (door gezinnen). Voor de ketenaanpak volwassenen met overgewicht werkten we samen met Zeeuws-Vlaamse aanbieders (Gecombineerde Leefstijlinterventie) en Nucleuszorg. We gaven vorm aan de ketenaanpak valpreventie. We organiseerden Health Checks voor inwoners van 65 jaar en ouder.
29
aan-z startte ‘’Welzijn op recept’’ op hun nieuwe website. Inwoners kunnen zo zelf met ondersteuning aan hun gezondheid werken. Daarnaast realiseerden we een directe digitale verwijsmogelijkheid van huisarts naar aan-z. De samenwerking in Kerngezond heeft een belangrijke rol in uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord voor Zeeland. In 2025 kwam het Zeeuws-Vlaams Preventienetwerk drie keer bijeen. We introduceerden het thema Mentale gezondheid van de jeugd. Dit is een van de onderwerpen van het Zeeuws-Vlaams Preventieakkoord. Werken met een thema zorgde er onder meer voor dat anderen aanhaakten bij het netwerk.