2024-09-26 IC17 - Bijlage bij de brief aan de raad Vastgestelde jaarverantwoording 2023 Zeeuws Archief

Zo kelij ke die nstve rl e n i n g

Meerwerk digitalisering bouwdossiers Terneuzen. Archivistische en materiële bewerking van de analoge archieven van het NIOZ Yerseke periode ca.1949-201,1 Archivistische en materiële bewerking van de analoge archieven van de PZEM en Delta uit de periode ca. 1919- ca.20L4 Materiële verzorging en sealen posters Zeeuwse

Opbrengst 2023: € 46.544,Opbrengst 2023: € 2.'J.44,De materiële verzorging vindt in 2024 plaats Opbrengst 2023: € 1-4.401",Het project is afgerond. Opbrengst 2023: € 637 ,-

Bibliotheek Bewerken en overbrenging digitaal archief SERZeeland Behoudswerkzaamheden gemeente Kapelle Deelname Drents Archief Delta-Phot

Jaa rverantwoording

2023

Opbrengst 2023: € 1-.124,Opbrengst 2023: € 5.000,Opbrengst 2023: € 1,.231,-

Wat heeft dit gekost? 2e wijziging

Programma informatie en kennis Totale lasten Totale baten

Realisatie 2023 2.000.4s8 -7L.158

Saldo

L.929.299

Begroting

Realisatie

2023 -75.280

2022 1.967.259 -33r.877

L.983.17t

1.635.382

2.058.45L

Specificatie programma l&K 2e wijziging

Salarislasten programma informatie en kennis

Materiële lasten programma informatie en kennis - relatiebeheer, inspectie en acquisitie - primair toegankelijk maken

Realisatie

Begroting

2023

2023

Realisatie 2022

1.389.031

t.409.828

1,.372.07L

107.583

t75.277

5.495

101.030

106.767

61.685

- nader toegankelijk maken

50.626

54.s23

1.6.397

- digitalisering

235.404

250.792

r38.7a4

- DVO's fysiek archief

776.247

I21,.265

L25.823

537

0

247.O04

6IL.427

648.623

595.L88

-7I.r58

75,280 -75.280

-33L.877

-7I.1,58

L.929.299

1.983.171

1.63s.382

- zakelijke dienstverlening

Baten programma informatie en kennis - zakelijke dienstverlening

Saldo

Jaarverantwoording 2023

-33L.877

24

Programma Pu blieksbereik Wat was het doel? Het Zeeuws Archief is een gastvrij kenniscentrum, zowel fysiek als digitaal, waar de geschiedenis van Zeeland professioneel en op uiteenlopende manieren wordt aangeboden en kan worden beleefd. Het Zeeuws Archief is een trefpunt voor alle belangstellenden in de Zeeuwse historie. Middelen die

hiervoor worden ingezet zijn: . een goed lopend fysiek en digitaal infocentrum. . een groeiend aanbod van archieven en collecties, toegankelijk via het internet en via het infocentrum/studiezaal. De toegang wordt vergemakkelijkt dankzij goede contextuele informatie die via uiteenlopende communicatiemiddelen wordt aangeboden. o het coórdineren, ontwikkelen en uitvoeren van educatieve projecten en activiteiten, cursussen en het fysiek en digitaal zichtbaar maken van de archieven en collecties. r het organiseren van open dagen en het (laten)verzorgen van rondleidingen. r het actief en passíef extern presenteren van de instelling en de collectie.

Wat hebben we ervoor gedaan? lnfocentrum Het Zeeuws Archief vergrootte het publieksbereik van zijn collectie en profileerde zich als cultuurhistorisch knooppunt in Zeeland. Hiervoor werden in samenwerking met andere instanties diverse projecten en publicaties georganiseerd. ln de studiezalen in Middelburg, Zierikzee en Terneuzen werden fysieke stukken ter inzage gegeven en werden vragen beantwoord van het publiek en medewerkers van de gemeenten Middelburg, Veere, Kapelle, Terneuzen, Vlissingen, SchouwenDuiveland en van de provincie Zeeland en Waterschap Scheldestromen. De studiezaal in Terneuzen was alleen op afspraak geopend op dinsdagen en woensdagen. De studiezaal in Middelburg was geopend van woensdag tot en met vrijdag tussen 1.0.00 en 17.00 uur. De studiezaal in Zierikzee was geopend op dinsdag, woensdag en vrijdag tussen 1-0.00 en l-7.00 uur en op donderdag tussen 18.00 en 21.00 uur. ln2O23 golden geen beperkingen meerten aanzien van de openstellingvan de studiezalen. Dit resulteerde in een toename van het aantal bezoeken in Middelburg en Zierikzee. Het aantal

verschillende bezoekers nam toe in Middelburg, maardaalde in Zierikzee. ln2O23 hebben drie bezoekers gebruik gemaakt van de studiezaal in Terneuzen, maar de archieven van Terneuzen zijn in de studiezaal van Middelburg wel veelvuldig geraadpleegd. ln Zierikzee was het in 2023 voor het eerst het gehele jaar mogelijk gebruik te maken van scannen op verzoek en in Middelburg namen de verzoeken voor scannen op verzoek fors toe. Het aantal verstrekte schríftelijke inlichtingen (infomail, inzage) groeide, zowel in Middelburg als Zierikzee.

JaarveÍantwoord ing 2023

25

Dienstve studiezaal Middel 2023 Openingsuren tot 21 nuari 2022 waren de studiezalen i.v.m. corona

loten)

2022

2023

973

1048

Aantal bezoeken

I620

1820

Aantal (verschillende bezoekers

784

909

502

406

772L

8269

153s

1,843

0

0

206

1.46

0

0

Aantal

agde bouwve

Totaal aantal aanv

Aa ntal verstrekte schriftel

Aantal

ieke uitleni

Aantal uitleni Aantal

aantal d

inlichtin

n (infomail, i

n aan Veere

n Veere digitaal

ieke uitleni

aantal uitleni aantal uitleni

en

nnr

n studiezaal

n aan Midde

n Middelbu

di itaa

scand door medewerker

en Middelburg digitaal, uit Preservica

le uitleni

nKa elle

57

1.64

217

696

12

5

n

52

68

aantal digitale uitleni

n Terneuzen

1.23

s9

aantal d itale uitleni

n Provincie

92

68

aantal di itale uitleni

aantal d itale uitleningen Vlissi

en Waterscha

0

2

aantal bruiklenen

4

8

bruiklene

totaal inventarisnummers

47

19

aa nta I

andeld Zeeuwen Gezocht bestelli

105

556

r07L

1580

aantal aan

en

gde inv.nrs voor scannen op verzoek

Aantal afhandelde bestellingen digitale reproducties (aanvraag in stud iezaa l)

10

22

43

47

74

55

23

20

38

46

2022

2023

(tot 2l januari 2022waren de studiezalen i.v.m. corona gesloten)

1135

1165

aantal bezoeken Zierikzee

469

Aantal

leverde d

le re roducties (aa

in studiezaal

What beperkt o

nbaar archi ef aantal aa

n

be erkt openbaar archief, aantal aa

I

nv. n rs.

Dienstverlening studiezaal Zierikzee Openingsuren

aantal unieke bezoekers

s29

648 243

Aa ntal opgevraagde bouwvergunningen

871.

1.1.47

Totaal aantal aanvragen studiezaal

904

941

Aa nta I verstrekte schriftelijke i nlichtingen (infoma il, inza ge)

580

882

Aantal uitleningen aan Schouwen-Duiveland

580

383

Dossiers gelicht voor BAG

178

0

aantal aangevraagde inv.nrs voor scannen op verzoek

0

155

inzage beperkt openbaar archief, aantal aanvragen

0

0

J a a

rvera ntwoo rd ing 7023

26

2022

Dienstverlening stud iezaal Terneuzen

2023

Openingsuren

6

Aantal bezoeken Aantal unieke bezoekers

3 3

Gemiddeld aantal bezoeken per persoon Aantal aanvragen uit archief Waterschap Zeeuws Vlaanderen

1

0 181

Aantal aanvragen uit gemeentearchief Terneuzen ( in Terneuzen en ZA)

Webuitingen De webuitingen spelen een belangrijke rol in het publieksbereik. Ze betreffen enerzijds eigen mediakanalen en anderzijds publicatie in of via mediakanalen van anderen. Onder de eigen media vallen twee websites en verschillende sociale media. Medio Zeeuws Sites

Sociale media

Zeeuwsa rchief.n I

Facebook

YouTube

Eenigheid.slavenhandelmcc.nl

Twitter

lnstagram

Slavenha ndelmcc.nl

Pinterest

Flickr

Zeeuws e-Depot

Linked ln

WhatsApp

Marketingplatform MailChimp

Media derden Publiceren op platforms derden

Data delen

Archieven.nl

OpenArchieven/ Bob Coret Genealogie

Archives Portal Europe

WieWasWie

Wat staat daer?

Netwerk Oorlogsbronnen

Wikimedia

Europeana (via derden)

Google Arts & Culture

Redactionele content delen Zeeuwse Ankers Geheugen van Nederland

Nieuwe projectwebsite - slaverniiverleden Het Zeeuws Archief heeft in 2023 de nieuwe website 'MCC Reizen'gelanceerd rondom het thema slavenhandel en slavernij. De basis van de website is een datamodel met alle scheepsreizen van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC). De MCC legde zich in de 18e eeuw toe op de handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen. Het archief van de MCC is opgenomen in Unesco's internationale

Memory of the World Register. Op een interactÍeve kaart worden alle MCC-reizen in beeld gebracht. Te zien is hoe het aantal transAtlantische reizen gedurende de 18e eeuw ten opzichte van de andere handelsreizen toeneemt. Bezoekers kunnen de individuele reizen aanklikken en krijgen dan meer informatie. Ook is het mogelijk meer te lezen over het schip, de kapitein en andere betrokkenen. De links naar archiefstukken in de archiefinventarisvan de MCC helpen bezoekers zelf de bronnen te bekijken en te onderzoeken.

ln de tweede helft van 2023 werden voorbereidingen getroffen om deze website in 2024 uit te breiden met de verkoopgegevens van slaafgemaakten in de Caraïben.

J

aa rvera ntwoording 2023

Het webproject MCC Reizen sluit aan bij het landelijke Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Van 1 juli 2023 tot 1- iuli 2024 wordt in het Koninkrijk der Nederlanden extra aandacht gegeven aan het Nederla ndse slavernijverleden. Website Zeeuws Archief Redactie De website is in 2023 uitgebreid met nieuws- en blogberichten over de partners van het Zeeuws

Archief en hun collecties. Een nieuw thematisch dossier met de titel 'strijd tegen het water' is toegevoegd en ontsluit verhalen en bronnen over leven met water. Het webdossier 'Trans-Atlantische slavenhandel' werd met nieuwe content aangevuld. ln het Zeeuwse woonplaatsen-ABC vinden bezoekers beknopte achtergrondinformatie over Zeeuwse woonplaatsen, de betreffende archiefdienst, en een link met zoekresultaten in de archieven en collecties van het Zeeuws Archief. Het in 2020 gestarte overzicht is in 2023 verder aangevuld. Naar verwachting wordt het Zeeuwse woonplaatsen-ABC in 2024 voltooid. De zoekgidsen bieden hulp bíj onderzoek in de archieven en collecties. Ze bevatten links naar inventarissen en archiefstukken. Er werden in2023 geen nieuwe zoekgidsen toegevoegd. Blijvende aandacht is nodig voor de vertaling van de belangrijkste zoekgidsen naar het Engels. De webpagina's van de werkgroep Paleografie in Zeeland (PaiZ) - bestaande uit vrijwilligers die oude

handschriften transcriberen - zijn aangevuld. Het gaat om het ontsluiten van getranscribeerde teksten. Via een alfabetische index op thema krijgen bezoekers informatie en links naar de transcripties; enerzijds naar transcripties opgenomen in MAIS-(M)DWS, en anderzijds naar de paiZ Google Drive. De inhoud van de transcripties is doorzoekbaar en online vindbaar dankzij MAIS(M)DWS, terwijl complete teksten in pdf-formaat kunnen worden gedownload of geprint vanaf Google Drive. Meten van statistieken Voor het meten van de statistieken van Zeeuwsarchief.nl wordt gebruik gemaakt van Matomo, gehost in de Matomo Cloud. Eind2022 is een Matomo-server account toegevoegd via webbouwer Dpl. Hierin worden alle websítes van het Zeeuws Archief gevolgd. De statistieken van Zeeuwsarchief.nl over 2023 in beide Matomo-versies laten echter verschillen zien. Dit wordt nader onderzocht. Disitale toesa nkeliikheid

Overheidsinstanties moeten een toegankelijkheidsverklaring publiceren voor iedere website waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Het betreft toegang voor bijvoorbeeld slechtzienden. ln de verklaring staat in hoeverre de website alaan de eisen voldoet en welke maatregelen de instantie neemt om toegankelijkheid te borgen, inclusief planning. De website Zeeuwsarchief.nl is sinds 2021 opgenomen met de voorlopige status van 'B voldoet gedeeltelijk' in het centrale register van toegankelijkheidsverklaringen van de Rijksoverheid. Voor de hoogste status zijn veranderingen nodig, die het Zeeuws Archief enerzijds niet wil uitvoeren en anderzijds niet kan uitvoeren. Onder de eerste categorie valt het inladen van de afbeeldingen in de website. Aangezien de website Zeeuwsarchief.nl enkele honderden pagina's met bijna 4.000 afbeeldingen telt, wordt beeld pas ingeladen als de bezoeker een webpagina oproept. Hiermee voldoet de website niet aan de overheidsrichtlijnen die vereisen dat ook afbeeldingen die niet worden bekeken, opgeladen worden. Wanneer hieraan welwordt voldaan, zalde snelheid van de website significant verminderen en daarmee het gebruik van de website belemmeren. Voor de toegankelijkheid heeft hetvereiste echter praktisch gezien geen invloed. Men krijgt het beeld dat men oproept.

De andere verbeterpunten hebben betrekking op het zoeken en vinden in de archieven en collecties Hierop kan het Zeeuws Archief geen directe invloed uitoefenen omdat deze voortkomen uit het collectiebeheersysteem en de toepassing ervan op internet (MAls-(M)DWS). Jaa rvera ntwoord ing 2023

1A

e-Depot via de website Het Zeeuws Archief heeft in 2022 de applicatie voor een e-Depot van leverancier Preservica aangeschaft. Voor de presentatie van zoeken en vinden betekent dit dat op termijn het publiek via de website van het Zeeuws Archief toegang gegeven kan worden tot de openbare stukken in Preservica via het Preservica-portaa l, een Word Press-a pplicatie. Data delen Linked Open Data Het Zeeuws Archief is bronhouder van digitaal erfgoed. Als bronhouder zorgt het Zeeuws Archief ervoor dat erfgoedinformatie naar elkaar kan verwíjzen, bijvoorbeeld door het gebruik van gemeenschappelijke terminologiebronnen. Het Zeeuws Archief wil zijn erfgoedinformatie gaan delen volgens de principes van Linked Open Data (LOD). Daardoor kunnen dienstverleners erfgoedinformatie combineren en er bruikbare toepassingen mee ontwikkelen voor hun eindgebruikers. Deze afspraken vallen binnen de Digitaal Erfgoed Referentie Architectuur (DERA)' Nadere toegangen van het Zeeuws Archief worden reeds als open data aangeboden via MAIS(M)DWS in de website van het Zeeuws Archief. De leverancier heeft in2O23 de eerste stappen gezet waardoor het collectiebeheersysteem in de toekomst LOD kan genereren.

ln de werkgroep Linked Open Data worden de ontwikkelingen en mogelijkheden onderzocht.

Hergebruik door derden Het Zeeuws Archief stimuleert als bronhouder het hergebruik van data. Tot grote afnemers van data behoren OpenArchieven.nl van Bob Coret en WieWasWie.nl van het CBG lCentrum voor familiegeschiedenis in Den Haag (voorheen Centraal Bureau voor Genealogie). Het gaat hierbij om grote hoeveelheden data uit genealogische bronnen. Genealogische data en gegevens over archieven uit de periode van de Tweede Wereldoorlog deelt het Zeeuws Archief met Oorlossbronnen.nlvan het Netwerk Oorlogsbronnen (NOB). Het Zeeuws Archief is deelnemer aan het Netwerk Oorlogsbronnen (NOB) en het platform Oorlogsbronnen.nl, het startpunt voor iedereen die meer wil weten over de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Archieven en collecties van het Zeeuws Archief met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog zijn middels het toekennen van een trefwoord in het collectiebeheersysteem dankzij het toevoegen van metadata meer bronnen van het Zeeuws Archief opgenomen in Oorlogsbronnen.nl. ln 2023 is gewerkt aan de verbetering van de inrichting, waardoor door NOB meer bronnen kunnen worden opgenomen. ln Europeana.eu is beeldmateriaalvan MAIS-Flexis gereed gemaakt voor publicatie in het collectieportaal Netwerk Oorlogsbronnen (NOB) ,|n2021, zijn de gegevens doorzoekbaar geworden via Oorlogsbronnen.nl.

ln2O23 is het Zeeuws Archief te zien als het door anderen, zoals het Nederlands Fotomuseum, wordt aangeboden. Re dactione

le conte nt de le n

Het Zeeuws Archief stelt redactionele content van zijn website beschikbaar voor (her)publicatie. Veel

korte en lange verhalen zijn overgenomen door Zeeuwseankers.nl van Erfgoed Zeeland. De museale collecties die eerdervia deze website toegankelijk waren gemaakt, zijn verhuisd naar Col lectienederla nd. n I va n de Rijksd ienst voor Cu ltu reel Erfgoed. Redactionele content van het Zeeuws Archief is ook te vinden op de campagne-site Geheugenva n Nederla nd. nl, waa r verha len over docume nta i r erfgoed va n uiteen lopende erfgoedinstellingen samenkomen op initiatief van Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE). Er wordt daarbij doorgelinkt naar het oorspronkelijke verhaal op website van de instelling. De beeldbank van het Geheugen van Nederland verhuisde naar Geheugen.delpher.nl van de Koninklijke Bibliotheek. Hierin zijn beeldcollecties van verschillende erfgoedinstellingen opgenomen.

Jaarverantwoording 2023

29

Blog over de Eenigheid & website MCC Reizen Redactie Er is geen nieuwe content aan de blog over de Eenigheid toegevoegd. Enkele kleine (redactionele) aa npassingen zijn uitgevoerd.

De website MCC Reizen werd in 2023 gelanceerd. Redactionele content in de vorm van blogs en achtergrondinformatie werden toegevoegd.

Meten van statistieken Voor het meten van de statistieken van de blog over de reis van de Eenigheid wordt met ingang van 2023 gebruik gemaakt van Matomo. Dat geldt ook voor de nieuwe website MCC Reizen. De statistieken van Zeeuwsarchíef.nl werden al sinds de oplevering in Matomo bijgehouden. Disitale toe nkeliikheid De blog Eenigheid.slavenhandelmcc.nl gaat over de trans-Atlantische handelsreis in tot slaaf gemaakte Afrikanen van het schip de Eenigheid in 1761,-1763.|n 2021is de techniek van deze uit 2013 stammende website vernieuwd, waarbij de site voldoet aan de regels voor digítale toegankelijkheid, en heeft de hosting een upgrade gekregen. Dit heeft geleid tot een stabiele, goed functionerende website. Bij de ontwikkeling van de website MCC Reizen is in 2023 rekening gehouden met de richtlijnen voor d igita le toega nkelijkheid. Bezoekcijfers

Website uws Archief Het aantal bezoeken aan de website Zeeuwsarchief.nl is in 2023 opnieuw gedaald. Tijdens de bezoeken werden bijna een kwart minder pagina's weergegeven. Daarmee liggen de bezoekcijfers iets boven het laatste pre-coronajaar. Ter informatie: in het pre-coronajaar 2Ol-9 ontving de website 3L8.030 bezoeken, in de corona jaren2020 en2O2L respectievelijk 393.388 en 412.299 bezoeken. Sinds het opheffen van de laatste maatregelen van de corona-lockdown in het vroege voorjaar van 2022 daalden de bezoekcijfers. De daling heeft in 2023 doorgezet. De helft van de gebruikers bezocht de website rechtstreeks. Anderen bereikten de site via zoekmachines, andere websites en sociale netwerken. Zo'n9 procent van de gebruikers bereikt

Zeeuwsarchief.nlvia de grote genealogísche websites OpenArchíeven.nlen WieWasWie.nl. Het percentage bezoekers dat via sociale netwerken komt, bleef met 2 procent gelijk. De sociale

netwerken of sociale media van het Zeeuws Archief bestaan uit: Facebook, Twitter, youTube, Linkedln, Pinterest, WhatsApp, lnstagram, Flickr. Bezoek aan de website wordt ook gegenereerd door links in mailingen nieuwsbrieven, uitnodigingen of persberichten - die het Zeeuws Archief verstuurt via MailChimp. 86,5% van de bezoekers bezocht de website vanuit Nederland. Bezoek vanuit het buitenland gebeurde vooral vanuit België (4%), Duitsland en de Verenigde Staten (beide 2%), gevolgd door Australië (0,7%). en vinden i n en coll De best bezochte webpagina's, goed voor zo'n 72%van alle paginaweergaven, zijn pagina's waarop bezoekers een zoekterm kunnen invullen, zoals Onderzoek-het-zelf (de landingspagina met zoeken in de databases) en Zeeuwen Gezocht (zoeken in de personenzoekmachine). Tegelijkertijd heeft de grootste daling van het paginaweergaven plaats gehad in Onderzoek-het-zelf: het aantal paginaweergaven daald e 36,8%o. Het aantal unieke paginaweergaven daalde zelfs met 65,5%.

Ja a rvera ntwoo rd ing 2023

Redaction le content De weergave van pagina's met redactionele content is gestegen. Het betreft niet alleen nieuwsberichten, blogposts en achtergronden, maar ook pagina's met informatie over de organisatie en over de collectie. Ook de redactionele pagina's van de landingspagina Onderzoek-het-zelf zijn vaker geraadpleegd, met als uitschieters de landingspagina's'Onderzoek Zeeland'en 'Trans-Atlantische slavenhandel'. ln 'Onderzoek Zeeland' is het 'Zeeuwse Woonplaatsen ABC' verantwoordelijk voor de grote stijging. Dankzij deze index staat voor het eerst de zoekgids'Gemeentegrenzen Zeeland in kaart' in de top tien van best geraadpleegde zoekgidsen. Populaire pagina's met nieuws, blogs en langere verhalen betreffen de watersnoodramp van 1953 en het Zeeuwse slavernijverleden. De hoge notering die elk jaar is weggelegd voor de watersnoodramp werd in 2023 nogversterkt door nieuwe redactionele content, bijvoorbeeld ooggetuigenverslagen, die is toegevoegd ter gelegenheid van de 75-jarige herdenking van de Ramp. De hoge notering van de landingspagina 'Trans-Atlantische slavenhandel is vrijwelvolledig te danken aan de drie verhalen over tot slaaf gemaakte vrouwen, waarvan er twee in2O23 werden toegevoegd.

Statistieken Zeeuwsa rchief. nl

2022

2A2g

Bezoeken

374.254

349.321.

Paginaweergaven

3.896.907

2.984.663

Unieke paginaweergaven

3.08s.695

1.279.851.

Gemiddelde duur bezoek

l-L min. 36 sec

7 min. 8 sec

Zeeuwsarchief.nl per menu-item

Paginaweergaven

Percentage

Homepage Engelse site

263.527

8,ïyo

27.665

o,gyo

Actueel

15.1,62

o,syo

Zeeuwse verhalen

2,6yo

Blog

78.L44 37.542

Agenda

1,6.976

0,6yo

Themapagina's educafie

11.575

0,4yo

O nderzoek-het-ze lf

2.149.380

72%

Zeeuwen Gezocht Zoekgidsen Bronnen - indexen

723.406

4,lyo

73.282

2,syo

Actueel

Onderzoek-het-zelf

Expertise in archiveren Over ons Plan je bezoek

t,3yo

53.095

!,gyo

Zoekpagina met filters Expertise in a rchiveren

22.ssr

0,8%

6.530

0,2yo

Over ons

22.743

0,8%

Plan je bezoek

1,4.643

0,5%

n. nl Archi De archieven en collecties van het Zeeuws Archíef kunnen ook doorzocht worden via Archieven.nl, het platform van de leverancier van het collectiebeheersysteem MAIS-Flexis. Het Zeeuws Archief had tot 2023 inzage in de bezoekcijfers van de eigen collectie via Archieven.nl via Google Analytics. Vergelijking tussen de jaren 2O2L en 2O22lieï zien dat een groeiend aantal bezoekers de archieven en collecties van het Zeeuws Archief op de website Archieven.nl doorzocht. Volgens De Ree Archiefsystemen is als gevolg van een aanpassing door Google het niet langer mogelijk om

statistieken te delen.

JaaÍverantwoord ing 2023

31

Via de 'toolbox' van het collectiebeheersysteem is het mogelijk om toch enige inzage in de raadpleging te krijgen, aan de hand van de 'zoekacties' en de 'paginaweergaven'. Het aantal zoekacties is in 2023 gedaald met6,1.4To, het aantal paginaweergaven nam toe met 2,gI%. OpenArchieven. n I Dankzij hergebruik door derden is een deel van de archieven en collecties van het Zeeuws Archief ook doorzoekbaar via OpenArchieven.nl, het webportaal met genealogische gegevens van Nederlandse en Belgische archieven. Het gaat voornamelijk genealogische gegevens die ook geraadpleegd kunnen worden via Zeeuwen Gezocht, de personenzoekmachine van het Zeeuws Archief. Ook biedt OpenArchieven toegang tot transcripties van een selectie van 19"-eeuwse notariële akten. Het Zeeuws Archief heeft in 2021 met notariële archieven deelgenomen aan het project 'De ijsberg

zichtbaar maken'van het NationaalArchief. Hierbijwerden scans met kunstmatige intelligentie getranscribeerd, waardoor teksten doorzoekbaar worden. De transcripties zijn downloadbaar vanaf de website Zenodo. De transcripties waren echter eind 2023 nog niet opgenomen in de bij het project verschenen website Zoekinalletranscripties.nl. Via OpenArchieven (Bob Coret) met een specifiek aangemaakte toepassing, zijn de transcripties van de Zeeuwse notariële archieven wel opgenomen. (Zie Openarch. n l/transcripties/). De grafiek toont aan dat het raadplegen van deze gegevens via OpenArchieven eind 2023 een vlucht heeft genomen. Statistieken OpenArchieven. nl

2023

Getoonde akten met scan

1..502.791,

Getoonde akten zonder scan

1.110.985

Totaal getoonde akten

2.613.776

De bezoekcijfers aan Zeeuwsarchief.nl zijn gedaald. De daling betreft het zoeken en vinden in de archieven en collecties. Toch betekent dit niet dat deze minder geraadpleegd worden: de bronnen zijn ook doorzoekbaar via websites van derden. De belangrijkste is de website Archieven.nl van de leverancier van het collectiebeheersysteem. Daarnaast zijn veel genealogische bronnen doorzoekbaar dankzij hergebruik van data op de websites van derden zoals OpenArchieven.nl en WieWasWie.nl. Uiteindelijk leiden genoemde websites de bezoeker naar de bronbeschrijving (met of zonder scan) op de website van het Zeeuws Archief. Alle zoekacties die hier aan voorafgaan, vallen echter buiten de statístieken va n Zeeuwsarchief. n l. Gestegen bezoekcijfers waren er voor vrijwel alle redactionele pagina's: van achtergrondverhalen tot agenda-items en van informatie over de organisatie tot zoekgidsen over Zeeuwse bronnen. Blog de Eenisheid De statistieken van de blog met de slavenreis van het schip de Eenigheid

-

eenigheid.slavenhandelmcc.nl - worden vanaf 2023 bijgehouden in Matomo, tot dan gebeurde dat in Google Analytics. Verschillende statistiekenprogramma's zullen nooit exact dezelfde uítkomsten geven, toch is bij gebrek aan een alternatief ervoor gekozen om de cijfers van Google Analytics over 2022 met die van Matomo in 2023 te vergelijken. Het aantal bezoeken nam opnieuw af. ln 2022 meï 42,1% en in 2023 met nog eens27,5%o. ook daalde het aantal paginaweergaven verder.ln2OZ2mel 50,7% en in 2023 met nog eens34,2To. Bijna de helft van de bezoekers vindt de website via zoekmachines, terwiJl43% de website direct bezoekt. Kwam in2022zo'n7OYo van het bezoek uit het buitenland, in2023 is meer dan de helft van de bezoekers afkomstig uit Nederland,zo'n 56%. Bezoekers uit het buitenland in 2023 komen vooral de Verenigde Staten (ca 17%) en België (bijna 10%).

Jaarverantwoording 2O23

32

Het best geraadpleegd werden pagina's met redactionele content over de trajecten van een slavenreis en pagina's over het schip en het leven aan boord. Minder dan 5% betrof paginaweergaven met dagverslagen van de reis. De downloads betreffen infographics die informatie geven over de reis van de Eenigheid. De blog over de Eenigheid wordt gebruikt door bezoekers van het educatiethema slavernij op de website Zeeuwsarchief.nl. Dit educatiethema is ontwikkeld voor scholieren. Voor het maken van de opdrachten maken de scholieren gebruik van de blog. Statistie ke n Ee nigheid.slave n ha nd e I mcc. n I

2022

2023

Bezoeken (sessies)

11.0s1

8.012

Paginaweergaven

18.730

1.2.321

Gebruikers I Unieke paginaweergaven

8.s61

9.583

Gemiddelde duur bezoek

1 min. 53 sec

2 min. 59 sec.

Bezoeken aan één pagina, waarna de site

65,4%

68%

werd verlaten Downloads

2.588

Website MCC Reizen Het Zeeuws Archief heeft in 2023 de nieuwe website MCC Reizen - Slavenhandelmcc.nl - gelanceerd. De websíte biedt bezoekers gelegenheid om alle, bijna 300 scheepsreizen van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) te onderzoeken. Via een interactieve kaart en via overzichten van schepen en betrokken personen. Detailpagina's per reis en per schip bieden gedetailleerde informatie en links naar de online archiefstukken in de inventaris van het archief van de MCC. Statistieke n Slave n ha nde I mcc. n I

Per 27-6-2O23

Bezoeken

2.807

Paginaweergaven

12.805

Unieke paginaweergaven

8.642

Gemiddelde duur bezoek

5 min. 35 sec.

Bezoeken aan één pagina, waarna de site werd verlaten

37%

Wat sta at daer? Het Zeeuws Archief neemt deel aan de landelijke paleografiewebsite en leeromgeving 'Wat staat daer?' Jaarlijks levert het Zeeuws Archief inhoudelijke bijdragen. Cursisten van de paleografiecursussen die het Zeeuws Archief verzorgt, maken eveneens gebruik van de website. De statistieken worden bijgehouden in Google Analytics. Sinds oktob er 2023 heeft het Zeeuws Archief geen rechten meer om de gegevens te raadplegen Statistieken Wat staat daer?

2022

2023 t/m sept

Bezoeken (sessies)

66.020

47.816

Bezoeken (sessies) in Zeeland

1.108

595

Paginaweergaven

267.568

182.041.

Gebruikers

31.963

23.950

Gebruikers in Zeeland

278

254

Gemiddelde duur bezoek

4 min.46 sec

4 min.52 sec

Gemiddelde duur bezoek in Zeeland

3 min. 21 sec

8 min.40 sec

Jaa rvera ntwoo r ding 2O23

33

Bezoeken aan één pagina, waarna de site werd verlaten

39,8%

41,7yo

Bezoeken aan één pagina, waarna de site werd verlaten in Zeeland

41,,7yo

35,syo

Pagina's per sessie

4,05

3,81

Pagina's per sessie in Zeeland

3,1,6

4,55

Beleidsthema Slavernij en slqvenhandel Nationaa I M useu m. Kenn isplatform en Herden kingsiaa r De oprichting in Amsterdam van een museum over slavernij en de doorwerking ervan in het heden,

alsmede de instelling van een landelijk kennisplatform, moet bijdragen aan de vergroting van de kennis over dit deel van het verleden. Het Zeeuws Archief werkte mee aan een presentatie in de Zeeuwse Bibliotheek voor een regionale bijeenkomst van de kwartiermakers voor het nationaal slavernijmuseum in Amsterdam. Staatssecretaris van cultuur en media, Gunay Uslu, bracht op 20 maart 2023 een bezoek aan het Zeeuws Archief en bekeek de archieven van de Middelburgse Commercie Compagnie. Eerder brachten minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Hanke Bruins Slot en demissionair minister Van Engelshoven een bezoek aan Middelburg en maakten daarbij kennis met archiefstukken uit het archief van de MCC. Van L juli 2023 tot 1' iuli 2024 wordt in het Koninkrijk der Nederlanden extra aandacht gegeven aan het Nederla ndse slavern ijverleden. Eerder werkte het Zeeuws Archie mee aan het door minister Ollongren ingestelde Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden. Het rapport Ketenen van het Verleden resulteerde erin dat ministerpresident Mark Rutte L9 december2022, in aanwezigheid van leden van de nazaten van de slaafgemaakten en het adviescollege namens het kabinet excuses aanbood. Kwartiermakers van het Nationaal Slavernijmuseum uit Amsterdam bezochten Zeeland en het Zeeuws Archief in 2022 en 2023.

Zeeuws Kennisplatform Slaverniiverleden Het Zeeuws Archief neemt deel aan het Zeeuws Kenniscentrum Slavernijverleden Zeeland. Nadat in 2023 subsidie werd verworven, is een kwartiermaker aangesteld. Zij heeft een werkplek gekregen in het Zeeuws Archief. Keti

- 1 iuli

Bij de Keti Koti-herdenking, 1 juli, in de abdij in Middelburg heeft minister Carola Schouten het

Zeeuws Archief tweemaal benoemd. Ze opende haar toespraak met een verwijzing naar (de blog over) de reis van het schip de Eenigheid. De Provincie Zeeland bood excuses aan voor het slavernijverleden. Commissaris van de Koning CdK Han Polman benoemde in zijn toespraak het Zeeuws Archief en belichtte daarbij het verhaal uit het chirurgijnsjournaal van de Eenigheid over de tot slaaf gemaakte vrouw. De Gemeente Middelburg bood excuses aan voor het slavernijverleden. Burgemeester Harald Bergmann benoemde in zijn toespraak het Zeeuws Archief. De jaarlijkse Zeeuwse Keti Koti-dialoogtafel werd 29 juni in het Zeeuws Archief gehouden. De

dialoogtafel is onderdeel van de jaarlijkse herdenking van de afschaffing van de Nederlandse slavernij. Speciale gasten dit jaar waren Barryl Biekman, voorzitter van het Nederlands platform Slavernijverleden, en Enith Martin Williams, directeur Reparations Finance Lab New york. Ter gelegenheid van Keti Koti maakte RTL-nieuws opnamen voor een video die 29 juni online werd gepubliceerd. Voor het onderwerp slavernijverleden en excuses werden opnamen gemaakt van het archief van de MCC.

Jaarverantwoordin1 2023

34

Televisieprogramma Nieuwsuur toonde eveneens archiefstukken van de MCC en maakte filmopnamen op locatie bijFort Rammekens. De beelden werden op 30 junivertoond in een uitzending die gewijd was aan het 1-619-project van de Amerikaanse Nikole Hannah Jones. Expeditie NEXT Het Zeeuws Archief werkte mee aan Expeditie NEXT (2023, Middelburg), het nationele wetenschapsfestival voor jongeren, door een bijdrage te leveren over de ontsnapping van slaafgemaakte Leonora aan Coen van Galen vn de Radboud Universiteit. Het Zeeuws Archief leverde tekst, afbeelding en een QR-code die linkt naar het artikel 'Een geslaagde ontsnapping aan slavernij' op de website van het Zeeuws Archief. Zeela nd Nazomerfestiva I

Het Zeeland Nazomerfestival bracht in 2023 het theaterstuk op locatie 'Water vergeet niet' van regisseur Koen Verheijden. Onderwerp: de verhalen over de levens van drie historische zwarte vrouwen en het hedendaagse verhaal van een vierde vrouw die strijdt voor een slavernijmonument in Vlissingen. Het Zeeuws Archief heeft de historische verhalen over Leonora, Eva en Tannetje Vrijheid aangedragen. Voor het maken van het theaterstuk hebben de regisseur en medewerkers van LikeMinds en Theaterproductiehuis Zeeland bezoeken gebracht aan het Zeeuws Archief. Al ín 2022 bracht het Zeeland Nazomer Festival het theaterstuk Leonora, een 'work in progress' dat deels was gebaseerd op het verhaal dat het Zeeuws Archief publiceerde over de ontsnapping van een tot slaaf gemaakte vrouw uit Curagao in de 18" eeuw. Dit stuk is in 2023 bewerkt en uitgebreid. Suriname Museum Bestuursleden Jan Gerards en lngrid Lochem van het Suriname Museum uit Amsterdam hebben een bezoek gebracht aan het Zeeuws Archief. Het Zeeuws Archief is een van de samenwerkingspartners van het museum, samen met het Stadsarchief Amsterdam, het Amsterdam Museum, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en The Black Archives. ln 2024 zal het nieuwe Suriname Museum zijn deuren openen. Het is het enige museum in Nederland dat exclusief gewijd zalziin aan de SurinaamsNederlandse geschiedenis en cultuur.

Maritiem M uZeeum Zeeland Voor de nieuwe, vaste inrichting van het in juni 2023 heropende maritieme museum in Vlissingen deelde het Zeeuws Archief kennis, archiefstukken, een scheepsmodel en een verhaal over het Zeeuwse slavernijverleden. Conservator en educatiemedewerkers van het museum kregen advies op maat en een toelichting op het archief van de MCC. ln het Maritiem MuZeeum Zeeland zijn reproductiesvan archiefstukken uit het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC)te zien. Ook brengt het museum in Vlissingen de 3Dreconstructie van het MCC-schip de Eenigheid. Aan de hand van de reconstructie krijgen museu mbezoekers inzicht ove r de tra ns-Atla ntische slavenha ndel. Een bijzondere gebeurtenis die bewaard is gebleven in het MCC-archief is de ontsnapping van de tot slaaf gemaakte Leonora. Het Zeeuws Archief publiceerde hierover in 2022 een achtergrondverhaal op zijn website. Het Maritiem MuZeeum Zeeland laat Leonora levensgroot herleven; zijvertelt zelf haar verhaal aan de bezoekers. Proiectwebsite MCC Reizen Het Zeeuws Archief lanceerde op27 juni de website MCC Reizen, met alle scheepsreizen van de Middelburgse Commercie Compagnie. Hiermee beoogt het bijte dragen aan de bewustwording van het slavernij- en slavenhandelsverleden van Nederland.

ln de tweede helft van2023 werden voorbereidingen getroffen om deze website in2024 uit te breiden met de verkoopgegevens van slaafgemaakten in de Caraïben. Het webproject MCC Reizen past in het landelijke Herdenkingsjaar Slavernijverleden.

Jaa rvera ntwoor ding 2023

35

Documenta ire Zwa rte Stem De documenïaire Zwarte Stem over de doorwerking van het slavernijverleden is tijdens het openingsweekend van de 25ste editie van Film by the Sea in première gegaan. De film deed mee in de categorie Zeeuws Lichf (films van Zeeuwse bodem). Zwarte Stem is een film van Hoekman Brothers en Zand & Zink. Het Zeeuws Archief leverde een bijdrage aan deze documentaire. Andere samenwerkingspartners waren Anti Discriminatie Bureau Zeeland, Stichting Slavernijmonumenten Zeeland en Bram Mvambanu. Ook maakte het Zeeuws Archief gastlessen voor scholieren mogelijk en werkte het mee aan een podcast. De film werd in december uitgezonden in de Zeeuwse documentaire-week van Omroep Zeeland en

zal naarverwachting in2024 op NPO2 te zien zijn. VPRO-radio OVT

Medewerkers van het Zeeuws Archief kwamen zondag 8 oktober aan het woord in de uitzending van het VPRO-radioprogramma OVT. Het programma werd op die dag uitgezonden vanuit het Zeeuws Archief. Onderwerpen waren de tot slaaf gemaakte Leonora, het Van de perrehuis en bouwheer Johan Adriaan van de Perre.

Footorints of the We st African lvorv Trade ln 2023 nam het Zeeuws Archief deel aan voorbereidingen voor het internationale project Footprints of the West African lvory Trade. Professor Jelmer Vos is samen met Ashley Coutu initiatiefnemer van het project dat de achteruitgang van de olifantenpopulatie in lvoorkust in beeld brengt en teruggaat in de tijd, naar de 18e eeuw toen de handel in ivoor dramatisch groeide. Grand-Lahou werd een centrum voor de ivoorhandel. ln het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) is deze handelgedocumenteerd. Met behulp van archiefonderzoek, archeologische opgravingen en biomoleculaire analyse van ivoren objecten wordt onderzoek gedaan naar de verspreiding, omvang en genetische diversiteit van de olifantenpopulaties in het L8e-eeuwse lvoorkust, evenals de sociale en materiële gevolgen van de handel. Footprints duurt van 2O24tot en met 2O29.ln 2025 wordt een lezing gegeven in het Zeeuws Archief, ter gelegenheid waarvan het Zeeuws Archief een aantal archiefstukken tentoon zal stellen. Ook zal een interactieve expositie op touch screen worden geplaatst. Draden va ons Nederlands slave iiverleden Het Zeeuws Archief neemt deel aan het project Draden von ons Nederlondse slavernijverleden met advies en het delen van kennis over het Zeeuwse slavernijverleden.

Het gaat om een nationaal kunstparticipatieproject in elf provincies, waarbij inwoners samen een wandkleed maken waarop de sporen van het koloniale slavernijverleden uit de betreffende provincie worden verbeeld. Voor de provincie Zeeland heeft kunstenaar Liesbeth Labeur de opdracht gekregen een ontwerp te maken gebaseerd op historisch onderzoek. Het project wordt in 2024-2025 uitgevoerd. Ghana-proiect De ambassade van Nederland in Ghana heeft het Zeeuws Archief verzocht om medewerking aan een reizende tentoonstelling over slavernij in Accra en Middelburg. De expositie moet in2O24-2025 plaats hebben. Museum ntneconvent Conservator Rianneke van der Houwen en educator Marieke Wickham van Museum

Catharijneconvent Utrecht organiseren in 2024 een expositie over kerk en slavernij. Het Zeeuws Archief heeft hiervoor onderzoek in zijn archieven en collecties gedaan en zal een bijdrage leveren aan de tentoonstelling.

Ja a rvera ntwoord ing 2023

36

The Dutch Textile Trade Proiect Het Dutch Textile Trade Projecf brengt de circulatie van textiel in de 17e en 18e eeuw aan boord van Nederlandse schepen in kaart. lnitiatiefnemers zijn Carrie Anderson en Marsely Kehoe, Hope College, Holland, Michigan. De database ging van start met gegevens uit WIC- en VOC-archieven. Voor de uitbreiding met data uit het MCC-archief is met ondersteuning van het Zeeuws Archief een aanvraag voor subsidiëring gedaan. Die is in 2023 deels toegekend. Aanvullende financiering wordt nog gezocht voor het bezoek van een onderzoeker uit de Verenigde Staten aan het Zeeuws Archief en het maken van een korte video over textiel in het MCC-archief.

Reistiidschrift ln het reistijdschrift tn Eigen Lond, Reisinspirotie vqn Columbus Trovels lRoots lFietsoctief , nr 2,2023 verscheen een achtergrondartikel over het slavernijverleden van Middelburg, waaraan het Zeeuws Archief medewerking verleende. OntvanFsten Het Zeeuws Archief heeft in 2023 veel bestuurders, bewindslieden, belangengroepen en wetenschappers uit binnen-en buitenland ontvangen en een presentatie met bezoek aan het depot gegeven. Beleidsthema Water

Herdenkins 75 iaa watersnoodramo Het Zeeuws Archief faciliteerde eind 2022 de opnamen van de NTR voor de vierdelige serie 'Het water komtl'. Hierbij was aandacht voor de archieven van de Deltadienst die sinds november 2022 deel uitmaken van het Nederlandse Unesco Memory of the World Register. Uitzending van de serie gebeurde in januari 2023. Ook in de NRC-podcast Boven Water was het Zeeuws Archief te

beluisteren. Onde rzoeksdossier op website

Het Zeeuws Archief heeft een onderzoeksdossier 'strijd tegen het water' gestart op zijn website met zoekgidsen en bronnen voor het doen van onderzoek naar watergerelateerde onderwerpen. Het dossier kan worden uitgebreid met bijvoorbeeld waterbouwers, energie uit water. Een vergelijkbaar webdossier over het thema slavernijverleden is beschikbaar. Ook biedt het webdossier toegang tot eerder gepubliceerde en goed geraadpleegde Zeeuwse (achtergrond)verhalen over de Ramp. Verder

werden nieuwe blogberichten over het thema toegevoegd. Archieven scheeoswerf De S helde oo erfsoedliist Unesco De archieven van de Koninklijke Maatschappij De Schelde (KMS) te Vlissingen ziin 14 december opgenomen in het Nederlandse Memory of the World Register van Unesco. De archieven van de KMS documenteren als enige in Nederland tot in detail de historie van de scheepsbouw van 1875 tot 1970 Van geen enkele andere werf bleven de archieven íntegraal bewaard. Ook de Open dag van het Zeeuws Archief op 4 november stond in het teken van het archief van De Schelde.

Archieven va n de Deltadienst Het Zeeuws Archief heeft een aanvraag ingediend voor nominatíe van de archieven van de Deltadienst voor Unesco's internationale Memory of the World Register. Naar verwachting wordt eind 2024 bekend gemaakt of de archieven van de Deltadienst op deze internationale erfgoedlijst voor documentaire werken worden geplaatst.

Jaa rvera ntwoording 2023

Deltacommissaris Peter Glas heeft zowelvoor de aanvraag voor de Nederlandse Memory of the World toekenning als voor de internationale aanvraag volle ondersteuning en medewerking verleend en heeft het archief in2023 bezocht. Educdtíe Onderwijs Het Zeeuws Archief was in het schoolja ar 2022-2023 opgenomen in het vrije aanbod van Kunsteducatie Walcheren voor het primair onderwijs, met een programma over de geschiedenis van de slavenhandel. Het programma werd verzorgd door drie educatievrijwilligers en is ín2O2Z uitgevoerd. ln de schooliaren 2022-2023 en 2023-2024 werd het programma slavernijverleden gecombineerd met het aanbod van Zwarte Stem in een extra cultuurmenu. De educatievrijwilligers werden bijgeschoold voor het aanbod 2023-2024 van Kunsteducatie Walcheren met daarin twee programma's: slavernijverleden en Tweede Wereldoorlog, bevrijding en wederopbouw. Beide programma's worden in de eerste helft van 2024 uitgevoerd. Het Zeeuws Archief zet onverminderd in op contacten met intermediairs. Elk jaar verzorgt het Zeeuws Archief workshops voor PABO-studenten die erop gericht zijn het belang van omgevingsonderwíjs onder de aandacht te brengen en het creatieve gebruik van archiefbronnen te stimuleren. Tevens worden PABO-studenten begeleid bij hun scripties. ln2O23 werden voor in totaal 90 pABO-studenten 3 workshops Kaorten als betrouwbare bron verzorgd.

Voor 50 docenten van het Penta College Rotterdam werden presentaties en rondleidingen door het depot en de expositieruimte verzorgd.

Vanuit de Werkgroep Schotland-Veere werd voor geschiedenisstudenten een online les verzorgd over de Schots-Nederlandse betrekkingen en het belang van archieven voor historisch onderzoek. Voor de Universiteit Gent vakgroep Geschiedenis werd een introductie geschiedenis van de slavenhandel geschiedenis verzorgd met aansluitend een rondleiding door de expositie Ooggetuigen von de slovenhondel en een rondleiding door de binnenstad Middetburg langs sporen von het sloverniiverleden.Voor de Universiteit Gent Vakgroep Letterkunde werd een rondleiding verzorgd door de expositie Ooggetuigen von de slavenhandel. Het Zeeuws Archief verzorgde archiefintroducties voor in UCR-studenten docenten van de courses Musicology, Early Modern History, History of capitalism/slavery en intership Van de Venne Zeeuws Museum, waarna studenten onderzoek deden in de Zeeuwse archieven. Voor de HZ-opleiding Global project and change management werd in het kader van de lessen kwa itatief o nde rzoek ee n the matische a rch iefi ntrod uctie verzo rgd. Voor de csw Middelburg, een school uit sommelsdijk, en in het kader van een uitwisselingsprogramma No Colours, No Choins van Wacherse scholen en ïielt (België) werden tentoonstellingslessen Ooggetuigen von de slavenhondelverzorgd, soms gevolg door een wandeling door Middelburg in jet kader van sporen van slavernij.

Verder werden voor Nehalennia SSG te Middelburg in het kader van het project Wereldreis door Middelburg, migratie lessen verzorgd. Hulp werd geboden papers of profielwerkstukken. I

ln 2023 werd besloten dat het Zeeuws Archief zal aansluite n bij Reizen in de Tijd door Zeeland. Medewerking werd verleend aan: de Somsom-special binnen het tijdschriÍï Kidsweek over het thema Slavernij, de Kenniskost Gedeeld Verleden in de Zeeuwse Bibliotheek en aan educatieve interviews in relatie tot het slavernijverleden, Typisch Zeeuws, en Van de perre en wetenschap. Cursussen en lezingen

ln het kader van deskundigheidsbevordering van gebruikers van archieven organiseerde het Zeeuws Archief in samenwerking met de Zeeuwse Volksuniversiteit daadwerkelijk tien cursussen: Digitaal zoeken naar voorouders, Paleografie voor gevorderden, Vlissingen op de kaart, Misdaad en straf, Het

Jaarverantwoording 2023

5ó

depot, 3D-reconstructies op basis van historische bronnen, Wandeling door Veere 1832, Wegwijs in kadastrale archieven, Wegwijs in het MCC-archieí Paleografie voor beginners. Verder werd door het Zeeuws Archief meegewerkt aan lezingen en presentaties Exposities

Dit verslagjaar werd de expositie Ooggetuigen von de slavenhondel uitgebreid met een reflectievideo' ln de film reflecteren vier personen op de tentoonstelling aan de hand van een voorwerp. De reflecties verbinden heden, verleden en toekomst. Tevens kwam een Engelstalige tentoonstellingstekst gereed. ln de tentoonstellingsruimte werden verschillende rondleidingen verzorgd. De klimaatvitrines vernieuwd en sommige werden hersteld. Externe communicatie Met diverse communicatiemiddelen wil het Zeeuws Archief het bereik van zowel de instelling als de collectie uitbreiden en zich profileren als cultuurhistorisch knooppunt in Zeeland.

r Het presenteren van de instelling en de collectie in woord en beeld; o Actieve samenwerking met andere erfgoed- en cultuurinstellingen; o Het organiseren van open dagen, symposia, lezingen, workshops en rondleidingen; o Het aanreiken van persinformatie, artikelen en publicaties aan media; o Met interne communicatie bijdragen aan goede onderlinge informatie-uitwisseling, samenwerking en kennisdeling. (toevoeging van team interne communicatie) Er was aandacht voor de archieven uit het hele werkgebied, dus verspreid over Zeeland.

Het Zeeuws Archief is in 2023 veelvuldig in beeld geweest via de media met de beleidsthema's water en slavenhandel. Vormgeving De huisstijl en vormgeving zijn in handen van DAT Bureau. Bij het ontwikkelen van nieuwe producten ontwikkelt de huisstijl mee.

Advertenties, vermeldingen en reclome-uitingen, print en online Het Zeeuws Archief plaatst als regel geen betaalde advertenties, behoudens enkele langer lopende afspraken waar een tegenprestatie tegenover staat. Free publicity voldoet voor de zichtbaarheid' Zeeuws Archief in de medio Elk jaar wordt een overzicht bijgehouden van het Zeeuws Archief in de media. ln 2023:

Zie overzicht ZA in de media 2023. Er was veel aandacht voor de beleidsthema's slavernij en water Sociale medio

Het Zeeuws Archief maakt actief gebruik van Facebook, Twitter, lnstagram, Linkedln en YouTube. Het bereik is al jaren groot. De inzet wordt afgestemd en per kanaal aangepast op de doelgroep en

werking van het platform. Het bereik is op alle platforms gestegen, zelfs bíj X (voorheen Twitter). c X: 4.522 volgers (4.413 in 2022) o Facebook:2.7O0 volgers (Er wordt door Facebook geen exact aantal aangegeven boven de 2500 volgers)

o lnstagram: 1.576 volgers (1.359 volgers in2022) o Linkedln 1.030 volgers (744 volgers in 20221 o YouTube 169 abonnementen 7.286 views (121 abonnementen 7.300 views in 2022) o Pinterest en Flickr zijn nog in de lucht, maar worden niet meer actief ingezet. Jaarverantwoording 2023

39

Nieuwsbrieven 'nZee van Tijd is vijf keer uitgegeven. Het bereik is2.78'J. abonnementen (2.763 in2022). Publieksjoarverslag Het publieksjaarverslag is zowel digitaal als analoog toegezonden aan partners en relaties.

Drukwerk Er is een nieuwe algemene folder gemaakt Het geheugen van Zeeland. De informatie nodigt uit om diepgaandere informatie online te zoeken, maar geeft een goede eerste indruk. De folder voorziet in de behoefte iets te kunnen meegeven aan bezoekers. Video en multimedia Er zijn korte filmpjes gemaakt om aan de hand van actuele thema's de archieven voor het voetlicht te brengen, zoals over Schouwen-Duiveland na de watersnoodramp en over de archieven van de

Schelde. Er zijn ook twee video's opgenomen voor het project Nieuw Openbaar. Deze filmpjes worden in 2024 gelanceerd.

Open Dag De open dag van het Zeeuws Archief stond in het teken van de archieven van de Schelde, getiteld 'Op

volle kracht'. Naar schatting bezochten ongeveer 500 bezoekers deze dag, waaronder opvallend veel mensen die het Zeeuws Archief voor het eerst bezochten. Behalve de rondleidingen in het depot waren er ook ontvangsten voor medewerkers en jubilarissen van Damen Naval, de nieuwe hoofdsponsor van de Vrienden van het Zeeuws Archief. Open Monumentendog Het Zeeuws Archief neemt jaarlijks deel aan de Open Monumentendag. Er kwamen 219 bezoekers.

Stichting Vrienden von het Zeeuws Archief ln 2023 had de stichting 220 betalende donateurs en 21 bedrijfssponsors die de businessclub van de vrienden vormen. Nieuwe hoofdsponsor is Damen Naval. De Vriendenlezing op de open dag van het Zeeuws Archief is dit jaar gegeven door van dr. René van Stipriaan over Willem van Oranje. Er waren 1_70 aanwezigen. Dankzij de Vrienden kon een L8e-eeuws lijnenplan van een fregat worden verworven. Deze ontwerptekening geeft inzicht in de vorm en de bouwvan een schip zoals de Middelburgse Commercie Compagnie bouwde. Tevens is er een nieuwe folder gemaakt.

Magozine Het Zeeuws Archief maakt een tijdschrift waarin archieven en collecties en onderzoek doen centraal staan. ln2024 zaldit magazine gereed zijn. rkine Het Zeeuws Archief is hét cultuur-historisch knooppunt van Zeeland. Die doelstelling wordt mede behaald door de samenwerking met vele partners en samenwerkingsverbanden: E

ZCO

Het Zeeuws Archief neemt deelaan het ZCO, het Zeeuws Overleg Culturele lnstellingen, waarin afstemming, informatie en overleg tussen de diverse culturele instellingen in Zeeland plaatsvindt.

Jaarverantwoording 2023

40

Ove rleg Sl overn ijve rle de n Zee la nd

Het Zeeuws Archief participeert in het Overleg Slavernijverleden Zeeland, om te komen tot het oprichten van het Zeeuws kenniscentrum over het slavernijverleden en de hedendaagse doorwerking daarvan. Netwe rk Slave rnijve rlede n, N i nsee

Het Zeeuws Archief is op verzoek van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (Ninsee) toegetreden tot het landelijke Netwerk Slavernijverleden. Van daaruit werkt het Zeeuws Archief mee aan de Black Achievement Month en met de Stichting Slavernijmonumenten Zeeland, Keti Koti Zeeland en Stichting Tout Lui Faut. Zeeuwse Ankers en Erfgoed Zeeland

Erfgoed Zeeland beheert de erfgoedwebsite Zeeuwse Ankers. Voor de content maakt Erfgoed Zeeland gebruik van de actuele content op de website van het Zeeuws Archief. Het Zeeuws Archief wordt door Erfgoed Zeeland betrokken bij beleid en redactie van de erfgoedsite. ln het kwartaalblad Zeeuws Erfgoed van Erfgoed Zeeland heeft het Zeeuws Archief iedere uitgave

enkele pagina's om te vullen met een verhaal over het thema. Stichting Historisch Onderzoek Zeelond Het Zeeuws Archief participeert in de Stichting Historisch Onderzoek Zeeland en vervult tevens de rol van secretariaat. Zeeuws Weerzien De Stichting Zeeuws Weerzien brengt een krant uit die gericht is op ouderen. ln de nieuwsberichten komen berichten aan de orde die zij vanuit vroegere tijden zullen herkennen. De redactie wordt gevormd door het Zeeuws Archief, de Zeeuwse Bibliotheek, Erfgoed Zeeland en diverse (oud-) journalisten en andere betrokkenen. De krant wordt vier maal per jaar, in een oplage van 50.000 exemplaren, verspreid over een groeiend aantal distributiepunten in heel Zeeland, waaronder het Zeeuws Archief. De nieuwe richting is dat gespreksgroepen de krant gaan bespreken. Waar mogelijk en indien van toegevoegde waarde, zal het Zeeuws Archief hiervan content opnemen. Exposities ge mee nte h uis Vee re Samenwerking tussen het Centrum voor beeldende kunst, vormgeving en architectuur (CBK) Zeeland, de gemeente Veere en het Zeeuws Archief. KZGW

Het Zeeuws Archief werkt samen met het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen en beheert de historisch topografische atlas Zelandia lllustrata. Mused, Heemkundige kringen, ZB en erfgoedinstellingen Het Zeeuws Archief werkt samen met het Zeeuws Museum, de Zeeuwse Bibliotheek, Erfgoed Zeeland, het RIAS, en met diverse andere musea in Zeeland. Voor exposities worden bruiklenen ve rstrekt.

ln de expositie met werk van Neeltje Flipse-Roelse in het Zeeuws Museum wordt verwezen naar de collectie in de beeldbank van het Zeeuws Archief. Voor de tentoonstelling over Adriaen van de Venne zijn verschillende werken in bruikleen gegeven Ook met de diverse Zeeuws-Vlaamse heemkundige kringen, het lndustrieel museum en het Warenhuis worden de contacten onderhouden. Voor Schouwen-Duiveland wordt contact onderhouden met de kring Stad en Lande, het Stadhuismuseum Zierikzee, het Watersnoodmuseum en diverse andere musea en erfgoedinstellingen.

laarverantwoord ing 2023

47

Diverse medewerkers van het Zeeuws Archief nemen (ook in hun eigen tijd) bestuurs- en redactielidmaatschappen van erfgoedinstellingen en erfgoedverenigingen in Zeeland voor hun rekening. Onderwijs Het Zeeuws Archief werkt samen met de UCR en HZ University of Applied Sciences voor specifieke o nd e rwijsprogra m ma's. De Blauwe Lijn Samenwerkingsverband om waterbouwers en waterstaatsarchieven onder de aandacht te brengen Het Zeeuws Archief is lid en in het bestuur vertegenwoordigd.

Geheugen van Nederlond (NDE) Per thema wordt door Het geheugen van Nederland een online campagne opgezet met diverse artikelen. Daarvoor levert het Zeeuws Archief content aan die weer verwijst naar de website van het Zeeuws Archief. Dit jaar is er gekozen voor een nieuwe opzet van het initiatief, waarbij de publieksfunctie op een lager pitje is gezet. Navraag leert dat dit in 2024 doorgezet zal gaan worden. Geopark Schelde Delta Aspiring Global Geopark Schelde Delto heeft als doel de UNESCO-status te verkrijgen voor de VlaamsNederlandse Schelde Delta, waar behalve Zeeland ook een deel Noord-Brabant bij hoort. Daartoe is een partnernetwerk opgericht. Het Zeeuws Archief is aangesloten bij dit partnernetwerk en biedt de archieven aan voor onderzoek en uitingen van het Geopark. Het Zeeuws Archief was vertegenwoordigd bij de officiële presentatie. Diverse bijeenkomsten zijn bezocht. VNG-archiefcommissie De directeur neemt deel aan de VNG-archiefcommissie Doto-ol I i a ntie Zee I o n d

Het Zeeuws Archief is betrokken bij de samenwerking van de Zeeuwse overheden op het terrein van datagestuurd werken. Ke rn g roe p Eth isch Bero od

De directeur neemt deel aan het Ethisch Beraad Oorlogsarchieven, een commissie onder het

Netwerk Oorlogsbronnen. Doel is om vanuit ethisch opzicht een handelingskader te formuleren over hoe te handelen inzake openbaarheid van gevoelige oorlogsarchieven. itw isse I i n g ke n n i s vakge note n Er is een collegiale uitwisseling met collega's in Zeeland, Oost- en West-Vlaanderen in het VlaamsU

Zeeuws a rchiva rissenoverleg. Met partijen in Zeeuws-Vlaanderen werd regelmatig overlegd over de toegankelijkheid van a rch ieve n.

ln het DOZA onderhouden de archiefdiensten in Zeeland contact. Het Zeeuws Archief levert de voorzitter. Local Loyolty Group (Jumbo Supermarkten) De spaaractie waarbij plaatjes uit de beeldbank van het Zeeuws Archief in het spaaralbum Middelburg door de jaren heen verzameld konden worden, was een groot succes. Tijdens een ruilmiddag in het Zeeuws Archief konden de plaatjes worden uitgewisseld. Hiervoor was veel belangstelling.

iaarverantwoord ing 2023

42

Verdere somenwerking

Het Zeeuws Archief werkt samen met en verleent diensten aan het Genealogisch Centrum Zeeland, Werkgroep Cultuur Historie van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (KZGW), de Werkgroep lndustrieel Erfgoed, de Heemkundige Kring Walcheren, Omroep Zeeland, het Etty Hillesum Onderzoekscentrum en de Walcherse Archeologische Dienst. Huisvesting o Genealogisch Centrum Zeeland, sinds 20L4 opgenomen in de studiezaal van het Zeeuws Archief o Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen

o NatuurkundigGezelschap o Walcherse Archeologische Dienst o GodshuizenMiddelburg o Roosevelt lnstitute of American Studies (RIAS) o Art in Print o Teeken Akademie o Kenniscentrum Slavernijverleden Zeeland in oprichting

Wat heeft dit gekost? 2e wijziging

Realisatie 2023

Begroting 202?

Realisatie

Programma publieksbereik Totale lasten Totale baten

r.293.722 -12.525

1.313.096

1.195.685

-12.s50

-12.1,69

Saldo

r.2aL.t98

1.300.546

1.183.516

2022

2e wijziging

Specificatie programma publieksbereik Realisatie 2023

Begroting 2023

Realisatie 2022

Salarislasten programma publieksbereik

983.008

998.007

900.558

Materiële lasten programma publieksbereik - infocentrum - web uitingen

757.51,r

1,57.925

186.315

1,1,5.827

r23.7t2

89.16s

- educatie

7.130

10.459

4.105

- externe communicatie

30.247

22.993

L5.542

31,0.7L4

315.088

295.r21

- infocentrum

-9.279

-1,0.250

-9.551

- web uitingen

0

0

-2.41,4

-2.300

-1.66 L

-L2.525

-12.550

-L2.t69

1.281.198

1.300.546

1.183.516

Baten programma Publieksbereik

- educatie - externe communicatie

Saldo

Jaarverantwoording 2023

-956

-831

43

Overzicht algemene dekkingsmiddelen 2e wijziging

Realisatie 2023

BegrotÍng 2023

1.566.16s

1.566.164

1.388.240

1.954.787

1,.954.786

1.855. L63

50.000

1s0.000

553.452

520.015

Bijdrage Middelburg: e-Depot

50.000 553.452 89.296

89.296

79.099

Bijdrage Veere

L59.465

159.465

149.831

Bijdrage Veere; e-Depot

39.658

DVO Provincie Zeeland

682.257

39.6s8 682.2s7

36.204 615.502

Realisatie 2022

Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage Nationaal Archief Bijdrage Nationaal Archief: huur, beheer en onderhoud Bijdrage DTR/2*€ 50.000+eenmalig € 100.000 Bijdrage Middelburg

DVO Provincie Zeeland: e-Depot

t2I.2L6

12L.21,6

L21,.216

DVO Waterschap

373.513

373.513

339.557

DVO Waterschap e-depot

40.364

40.364

0

DVO Kapelle

38. L L8

38.118 433.799

34.653 394.362

DVO Terneuzen

433.799

DVO Terneuzen: e-Depot

1,I3.757

LL3.757

\03.926

DVO Vlissingen

282.835

282.835

257.123 449.338

DVO Schouwen-Duivela nd

494.272

494.272

DVO Schouwen-Duivela nd: e-Depot

7L.284

71,.284

DVO Tholen: e-Depot

55. L05

55.105

720.L27

552.296

64.020 48.308 295.950

0

0

92.682

7.839.469

7.67L.536

7.055.199

Overige algemene dekkingsmiddelen I

ncidentele baten

Totaal algemene dekkingsmiddelen

Verhuur depot- en kantoorruimte. ln 2023 is depotruimte verhuurd aan:

.

.

Gemeente Middelburg(287 meter bestanden die nog niet in aanmerking komen voor archiefwettelijke overbrenging, inclusief 14 meter inzake de WMO en 45 meter Dienst Stadsbeheer) Gemeente Veere (70 meter bestanden die nog niet in aanmerking komen voor archiefwettelijke overbrenging) Vereniging Zeeuwse Gemeenten (2L meter) Stichting de Zeeuwse Ombudsman (7 meter) Veiligheidsregio (26 meter)

o . o r Suikerunie (2 meter koude berging) o Justid (10 meter koude berging) ln 2023 is kantoorruimte verhuurd aan:

r Roosevelt lnstitute for American Studies o Walcherse Archeologische Dienst r Art in Print

Jaa rvera ntwoord ing 2023

44

Overzicht overhead 2e wijziging

Realisatie 2023

Realisatie

Begroting 2023

2022

Overhead 977.960 L67.296

987.871"

817.096

193.105

\28.345

390.r77 364.096

390.r77 36L.448

235.815

7.4rr.873

r.41L.253

L.33r.572

305.649

294.951,

69.271

296.952 70.544

10.139

10.139

13.8L0

lncidentele lasten

0

0

0

Totaal overhead

3.696.462

3.721.489

3.27!.278

Sala rislaste n overhead

Overige personeelslasten

Huur Rijksgebouwendienst H uisvestingslasten Huisvestingslasten beheer en onderhoud Orga nisatielasten Afschrijvingslaste

n

Rentelasten

380.347

69.341

Overzicht ven nootscha psbelasti ng 2e wijziging

Realisatie

2023

Realisatie 2022

Begroting 2023

Vennootschapsbelasting vennootschapsbelasting

0

0

5.707

Totaal vennootschapsbelasting

0

0

5.707

Overzicht onvoorzien 2e

Realisatie

2023 Onvoorzien

Jaarverantwoording 2023

0

wijziging Begroting 2023

Realisatie

2022 0

0

45

Pa ragraaf weersta ndsve rmogen e n rÍsicobeheersi n g Onder weerstandsvermogen wordt in deze jaarverantwoording het volgende verstaan:

o Weerstandscapaciteit: dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover het Zeeuws Archief kan r

beschikken om niet-begrote kosten te dekken. Alle risico's waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd en die van materiële betekenis kunnen zijn.

Weerstandscopaciteit Alsemen e reserve Het Zeeuws Archief beschikt over een algemene reserve die wordt aangehouden als bufferfunctie

voor de exploitatiekosten. Een afwijking in de realisatie wordt in eerste instantie niet verrekend met de partners, maar komt ten gunste of ten laste van de algemene reserve. De algemene reserve mag maximaal 1O%van de gezamenlijke bijdragen bedragen. Bestemmi reserves De bestemmingsreserve personeel wordt aangehouden ten behoeve van personeelskosten vanwege langdurig zíeken, eventuele wachtgeldverplichtingen, organisatieveranderingen/reorganisaties, extra opleid ingskosten, verva nging tijdens ouderscha psverlof e.d. Jaarlijks ontvangt het Zeeuws Archief in de lumpsum van OCW een bedrag dat besteed dient te worden aan behoud. Het bedrag dat jaarlijks niet wordt besteed, wordt aan de bestemmingsreserve behoud toegevoegd. De bestemmingsreserve programma's en digitalisering wordt aangehouden om werkzaamheden die in een bepaald jaar niet zijn uitgevoerd, in een later stadium uit te laten voeren en om digita liseringsprojecten u it te ku nnen voere n. De bestemmingsreserve bedrijfsvoering betreft een reserve ten behoeve van de algehele bedrijfsvoering van het Zeeuws Archief vanwege zaken die samenhangen met het gebouw, meubilair,