2023-11-07 IC2 - bijlage Jaarbericht-2022-ZEH-NV

In het geval dat het belang in een groepsmaatschappij minder bedraagt dan 100% wordt het aandeel van derden afzonderlijk in de balans en de winst-en-verliesrekening tot uiting gebracht. Gezamenlijke overeenkomsten (Joint arrangements) worden verantwoord voor het aandeel dat PZEM (of een van haar groepsmaatschappijen) heeft in de overeenkomst indien het gezamenlijke bedrijfsactiviteiten betreft. Ze worden betrokken in de consolidatie vanaf het moment waarop de overeenkomst tot stand gekomen is. Anderzijds wordt de consolidatie beëindigd vanaf de datum waarop de overeenkomst tot beëindiging is gekomen. Gezamenlijke overeenkomsten die in de vorm van ‘gezamenlijke bedrijfsactiviteiten’ worden gevoerd, worden geconsolideerd volgens de partiële methode.

Hierbij wordt het belang als volgt in de geconsolideerde jaarrekening verwerkt: • Activa waarop de investeerder directe rechten heeft, verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening; • Schulden waar de investeerder direct voor verantwoordelijk is, verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening; • De opbrengsten uit de verkoop van de output van de gezamenlijke bedrijfsactiviteit door de gezamenlijke bedrijfsactiviteit zelf, en waarop de investeerder recht heeft, verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening (de gezamenlijke bedrijfsactiviteit is zelfstandig verantwoordelijk voor de verkoop van de output); • De opbrengsten van de verkoop van de output van de gezamenlijke bedrijfsactiviteit waarop de investeerder recht heeft, en waar de investeerder zelf voor gezorgd heeft, verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening; • De kosten die direct aan de investeerder kunnen worden toegerekend verwerkt de investeerder volledig in de jaarrekening; • Activa, schulden, opbrengsten en kosten die niet direct aan de investeerders kunnen worden toegerekend, worden op indirecte wijze aan de investeerders toegekend op basis van hun relatieve aandeel in het belang in de gezamenlijke bedrijfsactiviteit. Gezamenlijke overeenkomsten die in de vorm van een ‘joint venture’ worden uitgeoefend, worden volgens de equity-methode gewaardeerd en niet in de consolidatie betrokken.

51

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

Ook geassocieerde deelnemingen worden volgens de equity-methode gewaardeerd en niet in de consolidatie betrokken. Purchase accounting Purchase accounting wordt toegepast bij de verwerking van verwerving van groepsmaatschappijen. De waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen worden, indien nodig, aangepast teneinde een uniforme toepassing binnen PZEM te realiseren. Reikwijdte van de consolidatie In deze jaarrekening is separaat een overzicht opgenomen van de dochterondernemingen, deelnemingen en joint ventures, inclusief de betreffende kapitaalbelangen.

52

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

4.

Grondslagen voor de balanswaardering

De jaarrekening is opgesteld op basis van historische kosten, met uitzondering van de waardering op reële waarde van derivaten (financiële instrumenten) en hieronder aangegeven verschillen. Alle transacties in financiële instrumenten worden verantwoord op transactiedatum.

4.1

Immateriële vaste activa

De immateriële vaste activa hebben betrekking op software en klantcontracten. Afschrijvingen vinden lineair plaats op basis van de geschatte gebruiksduur rekening houdend met een eventuele restwaarde. Software De geactiveerde software is gewaardeerd tegen historische kostprijs onder aftrek van afschrijvingen. Zij wordt in beginsel over een periode van 5 jaar lineair afgeschreven. De gebruiksduur wordt jaarlijks beoordeeld. Eventuele aanpassingen worden prospectief verwerkt. Klantcontracten Klantcontracten zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs en worden afgeschreven over de verwachte levensduur.

4.2

Materiële vaste activa

De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen kostprijs, onder aftrek van gecumuleerde lineaire afschrijvingen op basis van een geschatte levensduur, welke op technisch-economische maatstaven wordt bepaald, rekening houdend met een geschatte restwaarde en onder aftrek van (eventuele) gecumuleerde bijzondere waardeverminderingen. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Ontvangen bijdragen van derden in aanlegkosten van vaste bedrijfsmiddelen zijn, in navolging van IFRIC 18, met terugwerking naar 1 januari 2009 niet meer in mindering gebracht op de waarde van de activa maar gepassiveerd als vooruitontvangen omzet. Kosten van externe financiering van activa (bouwrente) worden in de kostprijs opgenomen indien deze rechtstreeks aan het actief kunnen worden toegerekend. Als een actief uit meerdere componenten met verschillende afschrijvingstermijnen en restwaarden bestaat, worden deze componenten afzonderlijk verantwoord. Investeringen voor vervanging van componenten worden geactiveerd onder gelijktijdige afwaardering van de te vervangen componenten. De geschatte levensduur en de geschatte restwaarde worden jaarlijks ten tijde van het opstellen van het ondernemingsplan beoordeeld. Indien sprake is van een bijzondere waardevermindering, wordt de waardering aangepast.

Periodiek groot onderhoud aan gebouwen en installaties wordt volgens de componentenbenadering geactiveerd en afgeschreven gedurende de periode die telkens tussen de werkzaamheden van groot onderhoud verloopt. De amoveringsvoorzieningen zijn geactiveerd onder de materiële vaste activa en worden afgeschreven over de verwachte levensduur van de centrale. De materiële vaste activa in aanbouw zijn in de balans opgenomen tegen de per balansdatum bestede kosten van materiaal en diensten, kosten van directe manuren, een passend gedeelte van 53

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

de direct toerekenbare overheadkosten en de rechtstreeks aan het actief toe te kennen financieringskosten.

4.3

Financiële vaste activa

Algemeen Een bedrijfscombinatie is het samenbrengen van afzonderlijke entiteiten of bedrijfsactiviteiten in één verslaggevende entiteit. Een bedrijfscombinatie die in het toepassingsgebied valt wordt verwerkt volgens de overnamemethode, waarbij de volgende stappen genomen worden: 1. Identificatie van de overnemende partij; 2. Bepalen van de kostprijs van de bedrijfscombinatie; 3. Toerekenen van de kostprijs van de bedrijfscombinatie op de overnamedatum. De kostprijs van een bedrijfscombinatie is het totaal van de reële waarde, op de datum van de ruil, van afgestane activa, aangegane of overgenomen verplichtingen en door de overnemende partij uitgegeven eigen vermogen instrumenten. Sinds de herziening van IFRS 3 (vanaf 2009 toegepast) worden de rechtstreeks aan de verwerving toe te rekenen kosten niet langer verwerkt als onderdeel van de kostprijs van de bedrijfscombinatie, maar direct ten laste van het resultaat gebracht. Goodwill wordt gewaardeerd als de waarde waarmee de kostprijs van de bedrijfscombinatie het belang van de overnemende partij in de netto reële waarde van de identificeerbare activa, verplichtingen en voorwaardelijke verplichtingen overschrijdt. Negatieve goodwill wordt direct in de winst-en-verliesrekening opgenomen en minderheidsbelangen in het eigen vermogen.

Joint ventures, geassocieerde deelnemingen en overige deelnemingen • Joint ventures zijn gezamenlijke overeenkomsten waarbij de partijen die gezamenlijke zeggenschap over de overeenkomst hebben, rechten hebben op de netto activa van de overeenkomst. Deze partijen worden deelnemers in een joint venture genoemd. • Een gezamenlijke bedrijfsactiviteit is een gezamenlijke overeenkomst waarbij de partijen die gezamenlijke zeggenschap over de overeenkomst hebben (waaronder PZEM N.V. of een van haar dochtermaatschappijen), rechten hebben op de activa en aansprakelijk zijn voor de verplichtingen die verband houden met de overeenkomst. Deze partijen worden deelnemers in een gezamenlijke bedrijfsactiviteit genoemd. PZEM N.V. neemt bij een gezamenlijke bedrijfsactiviteit haar activa en verplichtingen, opbrengsten en lasten voor haar aandeel in de gezamenlijke bedrijfsactiviteit op; het aandeel in het eigen vermogen van de gezamenlijke bedrijfsactiviteit vormt daarmee geen Financieel vast actief. • Geassocieerde deelnemingen zijn die entiteiten waarin PZEM N.V. direct of indirect invloed van betekenis heeft, maar geen beslissende zeggenschap. In het algemeen is hiervan sprake indien PZEM N.V. tussen 20% en 50% van de stemrechten kan uitoefenen. • Overige deelnemingen zijn niet-geassocieerde deelnemingen waarin PZEM N.V. een belang heeft dat kleiner is dan 20%.

In de jaarrekening is een overzicht opgenomen van de belangrijkste gezamenlijke overeenkomsten en deelnemingen. Waardering joint ventures en (geassocieerde) deelnemingen Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen worden in de geconsolideerde jaarrekening verwerkt volgens de ‘equity methode’. Volgens deze methode vindt de initiële waardering plaats tegen kostprijs, i.e. de reële waarde van de onderliggende activa en passiva, waarbij derhalve ook de betaalde goodwill in dit bedrag is opgenomen. Indien de reële waarde hoger is dan de kostprijs, wordt het positieve resultaat bij de deelneming verantwoord. Jaarlijks wordt het aandeel in het resultaat bij- of afgeboekt en worden dividenduitkeringen op de waardering in 54

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

mindering gebracht. Indien de (gecumuleerde) verliezen van de joint venture en/of geassocieerde deelneming zouden leiden tot een negatieve boekwaarde, dan worden deze verliezen niet meer verwerkt, tenzij PZEM N.V. de verplichting heeft, of betalingen heeft gedaan, om deze verliezen aan te zuiveren. Mutaties in overige deelnemingen worden geboekt in de niet-gerealiseerde resultaten tenzij sprake is van een duurzame waardevermindering, deze wordt direct ten laste van het resultaat geboekt. Indien onvoldoende informatie beschikbaar is vindt waardering plaats tegen kostprijs. Niet-uitgekeerde resultaten van joint ventures en geassocieerde deelnemingen alsmede rechtstreekse vermogensvermeerderingen betreffende deelnemingen waarvan uitkering niet zonder beperking kan worden bewerkstelligd, worden toegevoegd aan de wettelijke reserve. De waarderingsgrondslagen van joint ventures en deelnemingen worden indien nodig aangepast om een consistente toepassing van waarderingsgrondslagen binnen de PZEM-groep te realiseren. Leningen u/g overige deelnemingen Verstrekte leningen aan deelnemingen of aan externe partijen worden bij eerste waardering gewaardeerd tegen de reële waarde en vervolgens tegen de geamortiseerde kostprijs. Door de korte looptijd is de geamortiseerde kostprijs in de regel gelijk aan de nominale waarde van de lening.

Waar nodig wordt een voorziening getroffen in verband met mogelijke oninbaarheid, die in mindering wordt gebracht op deze waarde. Deposito’s en effecten – aangehouden tot einde looptijd Termijndeposito’s en effecten, waarvan de intentie bestaat om deze aan te houden tot het einde van de looptijd, worden bij eerste opname gewaardeerd tegen reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Vorderingen met een looptijd korter dan één jaar worden gerapporteerd onder de vorderingen. Niet beursgenoteerde aandelen Wanneer niet beursgenoteerde aandelen behoren tot de handelsportefeuille worden deze gewaardeerd op reële waarde waarbij waardeveranderingen direct in de winst-en-verliesrekening worden verwerkt. Wanneer niet beursgenoteerde aandelen behoren tot de investeringen in eigenvermogensinstrumenten worden deze gewaardeerd op reële waarde waarbij waardeveranderingen direct in de winst-en-verliesrekening worden verwerkt. Zowel PZEM N.V. als N.V. EPZ participeren in een aandelen/obligatiefonds van een beleggingsinstelling. Voor PZEM N.V. behoort deze participatie tot de handelsportefeuille terwijl N.V. EPZ deze participatie duurzaam aan houdt ten behoeve van de amovering van de kerncentrale.

4.4

Voorraden

Voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, gebaseerd op basis van de FIFO-methode (first in first out) of tegen de netto opbrengstwaarde als deze lager is, onder aftrek van een voorziening voor incourantheid. De waardeverminderingen op voorraden worden ten laste van het resultaat geboekt en afzonderlijk vermeld.

4.5

Vorderingen

De handelsvorderingen worden bij eerste opname verwerkt tegen reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, onder aftrek van bijzondere waardeverminderingen. 55

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

Door de korte looptijd is de geamortiseerde kostprijs in de regel gelijk aan de nominale waarde van de vorderingen. De aangehouden CO2 certificaten zijn bestemd voor eigen verbruik en bepaald op basis van de netto stand (aanwezige certificaten minus de benodigde certificaten als gevolg van emissie in het verslagjaar). De waardering geschiedt tegen historische aanschafprijs op basis van FIFO-methode.

4.6

Derivaten

Voor het onderdeel derivaten wordt verwezen naar onderdeel 5. ‘Grondslagen voor de waardering van financiële instrumenten’.

4.7

Liquide middelen

Onder de liquide middelen worden niet alleen de geldmiddelen opgenomen maar ook kasequivalenten, die zonder materieel risico van waardeverandering in liquide middelen kunnen worden omgezet. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

4.8

Eigen vermogen

De marginale kosten die rechtstreeks toerekenbaar zijn aan de uitgifte van gewone aandelen, na aftrek van eventuele belastingeffecten, worden in mindering gebracht op het eigen vermogen. Winstbelastingen over transactiekosten van eigen-vermogens-transacties worden verwerkt in overeenstemming met IAS 12. Dividenden worden als uitkering uit het eigen vermogen opgenomen na goedkeuring door de aandeelhouders.

4.9

Voorzieningen

Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare feitelijke verplichtingen welke samenhangen met de bedrijfsactiviteiten. De voorzieningen worden opgenomen tegen de contante waarde van de te verwachten uitgaven minus de eventueel te verwachten eigen opbrengsten. De contante waarde wordt berekend met behulp van een disconteringsvoet vóór belasting waarin de actuele marktbeoordeling van de tijdswaarde van geld tot uitdrukking komt. De verwachte uitgaven binnen één jaar na balansdatum worden opgenomen onder de kortlopende verplichtingen.

Verlieslatende contracten De voorziening voor verlieslatende contracten wordt gewaardeerd tegen de contante waarde van de verwachte kosten van het beëindigen van het contract of, als deze lager is, tegen de contante waarde van de verwachte netto kosten van de voortzetting van het contract, bepaald op basis van incrementele kosten die noodzakelijk zijn om de verplichting uit hoofde van het contract te vervullen. Voordat een voorziening wordt getroffen, verwerkt de groep eerst een eventueel bijzonder waardeverminderingsverlies op de activa die gerelateerd zijn aan het contract.

4.10 Langlopende verplichtingen De langlopende verplichtingen worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs met behulp van de effectieve rentemethode. De binnen één jaar vervallende aflossingsverplichtingen op langlopende verplichtingen worden opgenomen onder de kortlopende verplichtingen.

56

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

Het langlopende deel van de vooruit ontvangen omzet wordt onder langlopende verplichtingen geclassificeerd. Het gedeelte dat het eerstvolgende jaar vrijvalt wordt onder de kortlopende verplichtingen opgenomen. Het gedeelte dat betrekking heeft op het huidige verslagjaar is verwerkt in de omzet.

57

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

5.

Grondslagen instrumenten

voor

5.1

Financiële instrumenten

de

waardering

van

financiële

PZEM maakt gebruik van financiële instrumenten om de normale marktrisico’s die samenhangen met zijn energie-, valuta- en renteposities te beheersen en te optimaliseren. PZEM past de standaard IFRS 9 Financiële instrumenten toe. Op grond van deze standaard worden derivaten (afgeleide financiële instrumenten) gewaardeerd tegen reële waarde (fair value) en worden handelscontracten in de winst-en-verliesrekening verwerkt op basis van ‘fair value through P&L’ (verwerking van waardeveranderingen in de winst-en-verliesrekening). Definiëring Een derivaat is een financieel instrument of ander contract dat binnen het toepassingsgebied van IFRS 9 valt en dat de drie volgende kenmerken bezit: • de waarde verandert als gevolg van veranderingen in een bepaalde rentevoet, de prijs van een financieel instrument, de commodityprijs, de valutakoers, een index van prijzen of rentevoeten of andere variabele, mits, in geval van een niet-financiële variabele, de variabele niet specifiek voor een contractpartij geldt (soms ‘de onderliggende waarde’ genoemd); • er is geen of slechts een geringe netto aanvangsinvestering benodigd in verhouding tot andere soorten contracten die op vergelijkbare wijze reageren op veranderingen in marktfactoren; • de afwikkeling vindt in de toekomst plaats.

5.2

Derivaten

PZEM handelt in contracten voor gas, elektriciteit, CO2-certificaten en valuta voor het lopende kalenderjaar plus maximaal de drie daarop volgende jaren. PZEM beschouwt de markten voor deze producten als liquide voor deze periode: hiervoor zijn betrouwbare prijzen beschikbaar via brokers, beurzen en dataleveranciers. De reële waarde van commodity-contracten wordt bepaald via de DCFmethode op basis van deze prijzen; er wordt geen gebruik gemaakt van eigen waarderingsmodellen. De gepubliceerde maand-, kwartaal- en jaarprijzen worden slechts bewerkt om aan te sluiten op de relatieve perioden in de trade-systemen. Voor het afdekken van de renterisico’s maakt PZEM gebruik van derivaten zoals interest rate swaps. Met behulp van deze swaps wordt bewerkstelligd dat de variabele rente wordt omgezet in een vaste rente. De reële waarde van rentederivaten wordt eveneens via de DCF-methode bepaald op basis van een yieldcurve uitgaande van op ECB (Europese Centrale Bank) data gebaseerde noteringen. De reële waarde van de interest rate swaps omvat conform IFRS 13, Waardering tegen reële waarde de credit value adjustment (CVA) en de debet value adjustment (DVA), die het kredietrisico van alle betrokken partijen weerspiegelt. De waarde-mutaties in de CVA/DVA worden gerapporteerd in de winst-en-verliesrekening.

Rubricering en saldering Derivaten worden onder de kortlopende, respectievelijk langlopende activa geclassificeerd indien de reële waarde positief is en onder de kortlopende, respectievelijk langlopende verplichtingen indien de reële waarde negatief is. Vorderingen en verplichtingen uit hoofde van derivaten voor verschillende transacties met dezelfde tegenpartij worden gesaldeerd indien er een contractueel of juridisch recht tot saldering bestaat en PZEM de desbetreffende kasstromen eveneens op gesaldeerde basis verrekent.

58

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

Verwerking reële waarde mutaties Onder IFRS 9 worden energie commodity-contracten (elektriciteit, gas en CO2-certificaten alsmede de daaraan gerelateerde posities in vreemde valuta) en renteswap contracten als derivaat aangemerkt. Onder IFRS 9 en IFRS 7, Financiële instrumenten: informatieverschaffing, worden alle derivaten vanaf eerste opname gewaardeerd tegen reële waarde. Als algemeen uitgangspunt geldt dat aanpassingen in de reële waarde van derivaten in het resultaat dienen te worden verwerkt. Uitzonderingen hierop zijn: 1. Own use behandeling: voor commodity-contracten voor eigen gebruik, productie en in- en verkoopcontracten die bestemd zijn voor fysieke levering aan eindgebruikers past PZEM accrual accounting toe, wat impliceert dat tussentijdse waardestijgingen niet in het resultaat worden verwerkt. Dergelijke transacties worden op het moment van effectuering tegen de dan geldende prijzen verwerkt als aan- of verkoop; 2a. Derivaten die aangegaan zijn ten behoeve van afdekking van een own use contract. Hiervoor kan onder voorwaarden hedge-accounting worden toegepast; 2b. Rente-derivaten. Hiervoor kan onder voorwaarden hedge-accounting worden toegepast.

Hedge-accounting Hedge-accounting biedt de mogelijkheid om het effect van fair value mutaties op het resultaat te beperken, doordat bij hedge-accounting rekening wordt gehouden met tegengestelde effecten op het resultaat van fair value mutaties van de hedge-transacties en van de afgedekte posities; de fair value mutaties van derivaten worden in dit geval (via het overzicht van de niet-gerealiseerde resultaten) in het eigen vermogen verwerkt tot het moment dat de afgedekte positie/transactie wordt afgewikkeld. PZEM maakt gebruik van derivaten om prijs- en valutarisico’s die voortvloeien uit energie commodity-contracten af te dekken. Met afgesloten renteswaps wordt het risico van fluctuaties in de kasstroom als gevolg van rentemutaties afgedekt. PZEM past hiervoor cashflow hedging (kasstroomafdekking) toe, waarbij door middel van hedge-transacties het risico van schommelingen in (toekomstige) kasstromen die het resultaat kunnen beïnvloeden, worden afgedekt. De hedges zijn toewijsbaar aan een specifiek risico dat is gerelateerd aan een balanspost of een toekomstige transactie die hoogstwaarschijnlijk is. Criteria voor toepassing van hedge-accounting Voor het toepassen van hedge-accounting gelden strikte regels ten aanzien van noodzakelijke documentatie en effectiviteit-meting. Op een derivaat kan hedge-accounting worden toegepast indien het voldoet aan de volgende criteria: 1.

bij het aangaan van de transactie dient het derivaat formeel als hedge te worden aangemerkt en moeten de hedge-relatie, de doelstellingen van de hedge en de risicomanagement strategie worden gedocumenteerd; 2. voor cashflow hedges geldt dat ingedekte verwachte toekomstige transacties hoogst waarschijnlijk dienen te zijn en dat voornoemde verwachte toekomstige transacties de onderneming blootstellen aan schommelingen in (toekomstige) kasstromen, die invloed op het resultaat kunnen hebben; 3. de effectiviteit van de hedge-transactie kan betrouwbaar worden vastgesteld; 4. de hedge-transactie is naar verwachting in hoge mate effectief; 5. de hedge-transactie wordt periodiek beoordeeld op effectiviteit. Effectiviteitmeting van hedges en verwerking van mutaties PZEM beoordeelt formeel, zowel bij het aangaan van de hedge-relatie als gedurende de looptijd daarvan, of de derivaten waarvan gebruik is gemaakt ten behoeve van hedge-transacties, effectief 59

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

zijn voor het opvangen van veranderingen in de reële waarde of kasstromen van de afgedekte positie. Hiertoe beoordeelt en bepaalt PZEM of veranderingen in de reële waarde of kasstromen van de afgedekte positie worden gecompenseerd door veranderingen in de reële waarde of kasstromen van het hedge-instrument. Het effectieve deel van de wijzigingen in de reële waarde wordt (via het overzicht van de nietgerealiseerde resultaten) in het eigen vermogen onder de hedge-reserves verwerkt. Het ineffectieve deel van een hedge-relatie wordt bepaald door de mate waarin de veranderingen in de reële waarde van het derivaat verschillen van de veranderingen in de reële waarde van de afgedekte positie in een reële waarde hedge, of de mate waarin veranderingen in de reële waarde van het derivaat afwijken van de reële waardeverandering van de verwachte kasstroom in een kasstroom hedge. Ineffectieve hedges, het niet-effectieve gedeelte van een hedge en winsten en verliezen op componenten van een derivaat die bij de beoordeling van de effectiviteit van de hedgetransactie buiten beschouwing worden gelaten, worden direct in het resultaat verwerkt. De cumulatieve bedragen die in het eigen vermogen zijn verwerkt, worden overgeheveld naar het resultaat in dezelfde periode waarin de afgedekte transactie in het resultaat wordt verwerkt.

PZEM beëindigt de hedge-accounting indien de hedge-relatie niet langer effectief is of indien niet langer verwacht wordt dat deze effectief zal blijven.

60

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

6.

Grondslagen voor de resultaatbepaling

6.1

Netto omzet

Onder de netto omzet worden de direct toerekenbare opbrengsten verantwoord van aan derden geleverde goederen en diensten, onder aftrek van kortingen en over de omzet geheven en af te dragen belastingen zoals de omzetbelasting en energiebelasting. Opbrengsten worden opgenomen als de wezenlijke risico’s en voordelen van eigendom van de goederen zijn overgedragen aan de koper. Opbrengsten van diensten worden opgenomen naar rato van de verrichte prestaties aan het einde van de verslagperiode. Voor de verantwoording van de omzet van elektriciteit wordt verondersteld dat de geproduceerde elektriciteit uit de eigen productiemiddelen (incl. gezamenlijke overeenkomsten), alsmede de gecontracteerde elektriciteit uit productiemiddelen van derden (inclusief de belangrijkste wind PPAcontracten), aan derden wordt verkocht en derhalve als omzet wordt verantwoord. Daarnaast wordt de aan eindverbruikers geleverde elektriciteit volledig bij derden ingekocht en derhalve ook als omzet verwerkt. Inkoop- en verkoopwaarden van handelscontracten met betrekking tot gas en elektriciteit die geen fysieke levering betreffen zijn gesaldeerd indien dit contractueel overeengekomen is.

6.2

Netto bedrijfslasten

De netto bedrijfslasten worden bepaald op basis van verkregen prestaties en op basis van de hiervoor reeds gememoreerde grondslagen met betrekking tot waardering en afschrijving. De kosten worden toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Winsten worden verantwoord in het jaar waarin zij daadwerkelijk worden geëffectueerd; verliezen worden genomen in het jaar waarin zij voorzienbaar zijn. 6.2.1

Personeelsbeloningen

Korte-termijnpersoneelsbeloningen worden verwerkt als kosten wanneer de daarmee verband houdende dienst wordt verricht. Er wordt een verplichting verwerkt voor het bedrag dat naar verwachting zal worden betaald als er een in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting bestaat om dit bedrag te betalen als gevolg van verrichte diensten door de werknemer en de verplichting betrouwbaar kan worden bepaald. Ontslagvergoedingen worden verwerkt als last als het aanbod van die vergoeding niet langer kan worden ingetrokken of, indien dit eerder is, wanneer de lasten van de reorganisatie zijn verwerkt. Indien vergoedingen naar verwachting niet geheel binnen twaalf maanden na de verslagdatum worden afgewikkeld, worden zij contant gemaakt.

6.3

Financiële baten en lasten

De financiële baten en lasten worden toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben volgens de effectieve rente methode. Kosten van externe financiering, gerelateerd aan de vervaardiging of verwerving van vaste activa (bouwrente) worden in voorkomende gevallen geactiveerd.

61

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

7.

Grondslagen voor het kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode en op basis van de werkelijke balansmutaties. Onderscheid is aangebracht tussen de operationele, investerings- en financieringsactiviteiten. Het kortlopend deel van de langlopende verplichtingen is in de balans opgenomen als onderdeel van de overige (kortlopende) verplichtingen, de mutatie op het kortlopende deel van de langlopende verplichtingen is in het kasstroomoverzicht echter verantwoord onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten. Kasstromen, gerelateerd aan minderheidsdeelnemingen (uitkering van dividenden), financiële baten en lasten en winstbelastingen (belastingaanslagen) zijn gebaseerd op de werkelijke ontvangsten en betalingen. PZEM gebruikt uitzettingen (deposito’s, effecten, etc.) om de onderneming te financieren. Een tijdelijk overschot wordt uitgezet en een tijdelijk tekort wordt vanuit de uitzettingen aangevuld. Hierdoor passen de “investeringen” in uitzettingen naar hun aard beter in de financieringskasstroom dan in de investeringskasstroom en zijn daar dan ook gepresenteerd.

62

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

Toelichting op de geconsolideerde balans 1.

Immateriële vaste activa

(Bedragen x EUR 1.000) 2021 Boekwaarde per 1 januari 2021 Investeringen Afschrijvingen Desinvesteringen Boekwaarde per 31 december 2021 Cumulatieve afschrijvingen en impairments AANSCHAFWAARDE PER 31 DECEMBER 2021 2022 Boekwaarde per 1 januari 2022 Investeringen Afschrijvingen Desinvesteringen Activa aangehouden voor verkoop Boekwaarde per 31 december 2022 Cumulatieve afschrijvingen en impairments AANSCHAFWAARDE PER 31 DECEMBER 2022 Afschrijvingstermijnen in jaren

Totaal

Software Klant contracten

1.445 331 (202) 1.574 3.188 4.762

653 331 (155) 829 2.585 3.414

792 (47) 745 603 1.348

1.574 1.928 (523) (2.979) -

829 1.928 (476) (2.281) 5

745 (47) (699) 28

Bijzondere waardevermindering Alle immateriële vaste activa zijn activa aangehouden voor verkoop. Software In 2022 heeft PZEM geïnvesteerd in nieuwe software als vervanging voor een oude applicatie. Klantcontracten Deze immateriële vaste activa worden afgeschreven over de verwachte levensduur van de Sloecentrale. De afschrijving is gestart in 2009.

63

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

2.

Materiële vaste activa

(Bedragen x EUR 1.000) 2021 Boekwaarde per 1 januari 2021 Investeringen Afschrijvingen (Terugname) bijzondere waardevermindering Desinvesteringen Overige mutaties Boekwaarde per 31 december 2021 Boekwaarde voor aftrek bijdragen Cumulatieve afschrijvingen en impairments AANSCHAFWAARDE PER 31 DECEMBER 2021 2022 Boekwaarde per 1 januari 2022 Investeringen Afschrijvingen (Terugname) bijzondere waardevermindering Desinvesteringen Overige mutaties Activa aangehouden voor verkoop Boekwaarde per 31 december 2022 Boekwaarde voor aftrek bijdragen Cumulatieve afschrijvingen en impairments AANSCHAFWAARDE PER 31 DECEMBER 2022 Afschrijvingstermijnen in jaren

Totaal

Gebouwen en terreinen

Machines en installaties

Andere vaste bedrijfsmiddelen

Activa in aanbouw

510.794 29.121 (49.859) 150.328 (6.368) 27.454 661.470 662.053 890.624 1.552.676

170.585 3.489 (15.977) 27.454 185.551 185.551 137.434 322.985

289.236 25.277 (26.651) 150.328 (6.344) 431.845 431.845 656.048 1.087.893

32.184 3.315 (6.380) 29.120 29.120 95.116 124.235

11.238 (3.070) 8.168 8.168 8.168

8.181 110 (899)

661.470 41.235 (63.385) (1.946) (537) (211.013) 425.826 425.826 752.073 1.177.898

185.551 21.574 (17.295) (1.946) (467) (17.531) 169.887 169.887 136.668 306.555 0 - 40

431.845 7.010 (38.983) (105) (183.285) 216.482 216.482 515.394 731.876 7 - 40

29.120 2.565 (6.230) 18 (2.821) 22.651 22.651 99.960 122.610 5 - 15

8.168 9.687 (1.093) 16.762 16.762 16.762 nvt

7.369 400 (925) 18 (6.817) 44 44 51 95

Lease activa

(24) 7.369 7.369 2.026 9.395

Bijdrage van derden (630) 48 (583)

(583) 48 535 -

De overige mutatie in gebouwen en terreinen in 2021 heeft betrekking op de verhoging en activering van de amoveringsvoorziening van de kerncentrale als gevolg van een nieuwe studie naar de benodigde uitgaven bij amovering. De investeringen in machines en installaties (inclusief de mutaties in activa in aanbouw) hebben met name betrekking op vervangingsinvesteringen en maatregelen om de (nucleaire) veiligheid bij EPZ verder te verhogen. Een deel heeft ook betrekking op groot onderhoud van en verbeteringen aan de Sloecentrale. De activa in aanbouw hadden per ultimo 2021 voor EUR 1,9 mln. betrekking op investeringen in software die na gereedkomen in 2022 zijn opgenomen onder de immateriële vaste activa. Bijzondere waardeverminderingen In 2017 heeft een bijzondere waardevermindering plaats gevonden door de afwaardering van de geactiveerde fair value van de uitbreiding van het aandelenbelang in EPZ, van 50% naar 70%, in 2011 van EUR 292,5 mln. Door de gestegen elektriciteitsprijzen is deze bijzondere waardevermindering ultimo 2021 volledig teruggenomen voor een bedrag van EUR 150,3 mln. Dit is het bedrag van de waardevermindering uit 2017 verminderd met de (gemiste) reguliere afschrijvingen in de tussenliggende periode. In 2022 is hierop weer regulier afgeschreven. De bijzondere waardevermindering in 2022 op de gebouwen en terreinen van € 1,9 mln.

zijn feitelijk een afwaardering voor de verbouwingskosten van het hoofdkantoor. Aangezien de huurovereenkomst met de verkoop van Wholesale wordt overgedragen, zijn alle resterende activa ten aanzien van het hoofdkantoor afgewaardeerd. Dit zou ook gezien kunnen worden als een (extra) boekverlies op de verkoop van Wholesale. Activa aangehouden voor verkoop De activa aangehouden voor verkoop zijn alle activa die aanwezig zijn in de in 2023 verkochte entiteiten. Deze hebben een boekwaarde (voor impairment) van € 211,0 mln.

64

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

3.

Joint Ventures, deelnemingen

geassocieerde deelnemingen

(Bedragen x EUR 1.000) Boekwaarde per 1 januari 2021 Investeringen/Verkopen Ontvangen dividenden/ontvangsten Resultaat Resultaat uit verkoop BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2021 Openingsbalans per 1 januari 2022 Investeringen/Verkopen Ontvangen dividenden/ontvangsten Resultaat Resultaat uit verkoop BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2022

en

overige

Totaal

Joint Ventures

Overige deelnemingen

402.514 (355.693) (15.146) 26.419 (23.644) 34.450 34.450 (9.283) (17.306) 21.779 29.641

390.087 (354.550) (15.145) 24.741 (23.644) 21.489 21.489 (17.306) 12.404 16.588

12.427 (1.143) (1) 1.677 12.960 12.960 (9.283) 9.375 13.053

Op 8 december 2021 heeft PZEM haar aandelenbelang (50%) in waterbedrijf Evides verkocht aan haar aandeelhouders. Tot 8 december 2021 zijn de resultaten en dividendontvangsten nog toegerekend aan PZEM. Omdat Evides wel verkocht is naar de stand (en waardering) per 1 januari 2021 heeft de transactie tot een boekverlies uit de verkoop geleid. In 2022 bestaan de Joint Ventures nog uit BMC Moerdijk en NPG Willebroek en de overige deelnemingen met name uit Set Fund I & II. Het resultaat betreft de resultaten die door de joint ventures en overige deelnemingen zijn gerealiseerd.

3.1

Joint Ventures

De joint ventures hebben met name betrekking op de deelneming in BMC Moerdijk.

3.2

Overige deelnemingen

Alle participaties die gerapporteerd worden onder de overige deelnemingen zijn opgenomen in het overzicht van niet-geconsolideerde deelnemingen. In het licht van het Borssele convenant is in 2007 het Sustainable Energy Technology Fund opgericht (SET Fund C.V.), waarin de toenmalige energiebedrijven DELTA (via DELTA Investeringsmaatschappij B.V. als stille vennoot; huidig PZEM resp. PZEM Investeringsmaatschappij B.V.) en Essent (huidig onderdeel van RWE) beiden voor 50% participeerden. Gelet op de statuten van dit fonds en de gewijzigde aandelenverhouding in N.V. EPZ is per 23 december 2011 een nieuw fonds, SET Fund II C.V., opgericht. In SET Fund II C.V. participeerde PZEM bij aanvang voor 69,65% en Essent (RWE) voor 29,85% in het initieel kapitaal van EUR 10 mln. Gezien de beperkte zeggenschap worden beide ondernemingen gekwalificeerd als ‘financiële instrumenten’ en gewaardeerd tegen reële waarde. De participatie van PZEM (via PZEM Investeringsmaatschappij B.V. als stille vennoot) in SET Fund I C.V. bedraagt ultimo 2022 38,42% met een boekwaarde van EUR 9,1 mln. (ultimo 2021: 37,38% met een boekwaarde van EUR 7,5

65

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

mln.). Voor SET Fund II C.V. is dit ultimo 2022 14,61% met een boekwaarde van EUR 2,7 mln. (ultimo 2021: 18,26% met een boekwaarde van EUR 4,2 mln.).

3.3 Transacties met verbonden partijen Hieronder zijn de transacties met verbonden partijen opgenomen voor zover de waarde van de verbonden partij materieel is in de PZEM jaarcijfers en de verkoop- en inkooptransacties, debiteuren en crediteuren en de verstrekte leningen niet minder bedragen dan EUR 5 mln. De transacties zijn marktconform. Ten behoeve van de vorderingen op verbonden partijen zijn geen voorzieningen voor oninbaarheid opgenomen omdat hier geen noodzaak toe bestaat. De aandeelhouders van PZEM (provincies en gemeentes) zijn weliswaar verbonden partijen maar er vinden geen significante transacties plaats tussen PZEM en haar aandeelhouders. De vergoedingen aan Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen zijn toegelicht onder de personeelskosten respectievelijk de overige bedrijfskosten.

% Deelneming 50,00%

Verkochte goederen 2022 2021 382 341 382 341

Ingekochte goederen 2022 2021 58.476 23.924 58.476 23.924

Debiteuren 31-12-2022 31-12-2021 43 43

% Deelneming 50,00%

Crediteuren 31-12-2022 31-12-2021 299 413 299 413

Verstrekte leningen 31-12-2022 31-12-2021 2.422 2.422 2.422 2.422

Rentebaten 2022 172 172

(Bedragen x EUR 1.000) BMC Moerdijk B.V. TOTAAL (Bedragen x EUR 1.000) BMC Moerdijk B.V. TOTAAL

66

2021 172 172

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

4.

Overige financiële vaste activa

(Bedragen x EUR 1.000) BOEKWAARDE PER 1 JANUARI 2021 (LANGLOPEND) Terugboeking kortlopend gedeelte Nieuwe vorderingen Resultaat Ontvangen aflossingen Ten laste van eigen vermogen Overige mutaties BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2021 Kortlopend gedeelte BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2021 OPENINGSBALANS PER 1 JANUARI 2022 (LANGLOPEND) Terugboeking kortlopend gedeelte Nieuwe vorderingen Resultaat Ontvangen aflossingen Ten laste van eigen vermogen Overige mutaties Activa aangehouden voor verkoop BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2022 Kortlopend gedeelte BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2022 (LANGLOPEND)

4.1

Totaal 617.123 371.164 741.220 20.433 (798.450) (13.566) 14.626 952.551 (369.748) 582.803 582.803 369.841 480.772 (44.801) (778.770) 56.460 (76.315) 589.990 (255.420) 334.570

Leningen u/g deelnemingen 2.572 15 2.587 2.587 2.587 (24) 2.563 2.563

Uitgestelde belasting vorderingen 4.152 (1.513) (13.566) 14.530 3.602 3.602 3.602 56.266 (59.868) -

Overige financiële vaste activa 610.399 371.164 741.220 21.946 (798.450) 82 946.361 (369.748) 576.614 576.614 369.841 480.772 (44.801) (778.746) 194 (16.447) 587.426 (255.420) 332.006

Leningen u/g deelnemingen

De leningen u/g deelnemingen betreft een tweetal achtergestelde leningen. De gewogen gemiddelde rentevoet bedraagt in 2022 6,9% (2021: 6,9%).

4.2

Uitgestelde belastingvorderingen

(Bedragen x EUR 1.000) Materiële vaste activa Voorzieningen Verrekenbare verliezen Hedgereserve ingevolge IAS39 / derivaten TOTAAL

31-12-2022 -

31-12-2021 (1.513) 14.529 (9.414) 3.602

De aanwezige uitgestelde belastingvorderingen zijn per ultimo 2022 allemaal gesaldeerd opgenomen onder de uitgestelde belastingverplichtingen. De verdere toelichting is ook aldaar opgenomen.

67

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

4.3

Overige financiële vaste activa

De overige financiële vaste activa bestaan ultimo 2022 voornamelijk uit uitzettingen en gestelde zekerheden. Sinds de invoering van IFRS 9 per 1 januari 2018 dient bij de initiële verwerking van vorderingen al rekening te worden gehouden met verwachte kredietverliezen. Om de hoogte van deze ‘expected loss’ in te schatten heeft PZEM aansluiting gezocht naar de externe rating van de tegenpartijen. Hierbij heeft PZEM gekozen om de volgende percentages te hanteren bij de volgende ratings: Externe credit rating > ABBB+ BBB of BBB< BBB- of geen rating

Percentage ‘Expected loss’ 0,1% 0,2% 0,5% 1%

Er is door PZEM gekozen voor relatief lage percentages, omdat deze uitzettingen en gestelde zekerheden een relatief kortlopend karakter (ca. 1,5 jaar) hebben. De procentuele verdeling van alle uitzettingen en gestelde zekerheden (zowel langlopend als kortlopend) over de verschillende credit ratings is onderstaand schematisch weergegeven. De toename van bedragen bij partijen zonder rating komt door het gebruik van Money Market Funds (MMF’s). Omdat deze een iets afwijkend rating systeem kennen zijn die hieronder opgenomen onder “geen rating”

Overzicht credit ratings tegenpartijen uitzettingen in % bedrag 50% 45% 40% 35% 30% 25%

2021

20%

2022

15% 10% 5% 0% AAA

AA+

AA

AA-

A+

A

A-

BBB+

BBB

BBB- < BBB- Geen rating

Overzicht credit rating tegenpartijen uitzettingen en gestelde zekerheden in % van het bedrag

Deposito’s en effecten Door de verkoop van het Netwerkbedrijf en de Retail-activiteiten in 2017 heeft PZEM een significante hoeveelheid liquide middelen tot haar beschikking gekregen. De middelen worden in eerste instantie ingezet voor de operationele activiteiten. De resterende middelen worden uitgezet en belegd conform het treasurystatuut. Deze uitzettingen en beleggingen bestaan vooral uit bancaire termijndeposito’s, obligaties en effecten en vertegenwoordigen ultimo 2022 een waarde van EUR 296,3 mln. (exclusief voorziening ‘expected loss’). Van dit saldo heeft EUR 94,0 mln. een looptijd 68

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

langer dan 1 jaar. Dit betreffen de effecten die PZEM heeft belegd in het fonds waarin EPZ, via de Stichting Beheer Ontmantelingsgelden Kerncentrale Borssele, tevens heeft belegd. In totaal (incl. het deel van EPZ) is ultimo 2022 EUR 321,4 mln. belegd in dit fonds. Gestelde zekerheden De gestelde zekerheden bestaan uit waarborgsommen en bankgaranties. Een deel van de zekerheden is verstrekt aan tegenpartijen ten behoeve van operationele activiteiten waaronder de handelsactiviteiten. Deze zekerheden zijn voornamelijk voortgekomen uit de downgrade van de corporate credit rating in 2017. Dit heeft geresulteerd in de verplichting tot het verstrekken van extra zekerheden aan handelspartijen. Ultimo 2022 is voor EUR 61,4 mln. (exclusief voorziening ‘expected loss’) aan zekerheden gesteld (2021: 53,9 mln.) waarvan EUR 8,2 mln. met een looptijd langer dan 1 jaar (2021: 11,7 mln.). Daarnaast zijn onder de financiële vaste activa de beleggingen via de Stichting Beheer Ontmantelingsgelden Kerncentrale Borssele verantwoord die de financiële zekerheid biedt die de Kernenergiewet vereist omtrent het aanwezig zijn van voldoende financiële middelen voor ontmanteling van de kerncentrale na de verwachte sluitingsdatum. Doordat de gelden aan een aparte stichting toebehoren, wordt het risico afgedekt dat bij een faillissement van de vergunninghouder de beschikbare gelden in de boedel vallen.

Ultimo 2022 bedroegen de gelden in de stichting voor het 70% deel van PZEM EUR 227,4 mln. (2021 EUR 245,7 mln.)

69

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

5. Derivaten en risicomanagement PZEM handelt in energie commodity-contracten en valuta voor het lopende kalenderjaar plus de drie daaropvolgende jaren. PZEM beschouwt de markten voor deze producten als voldoende liquide voor deze periode. Prijzen zijn beschikbaar via brokers, beurzen en dataleveranciers. De reële waarde van commodity-contracten wordt bepaald op basis van deze gepubliceerde prijzen; er wordt geen gebruik gemaakt van eigen waarderingsmodellen. De gepubliceerde maand-, kwartaal- en jaarprijzen worden slechts bewerkt om aan te sluiten op de relatieve perioden in de trade-systemen. Voor het afdekken van de renterisico’s maakt PZEM gebruik van derivaten zoals interest rate swaps. Met behulp van deze swaps wordt bewerkstelligd dat de variabele rente wordt omgezet in een vaste rente. Hoewel de bij PZEM aanwezige derivaten allemaal geherclassificeerd zijn naar de activa en passiva aangehouden voor verkoop, vindt PZEM het voor het inzicht van de gebruiker van de jaarrekening toch belangrijk om deze gegevens te presenteren. In dit hoofdstuk worden de volgende onderdelen behandeld: 5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4

Derivaten Samenhang derivaten in de jaarrekening Derivatenpositie Verloop van de hedge-reserve Hiërarchie van financiële instrumenten

5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4

Risicomanagement Risicobeheer Marktrisico’s Liquiditeitsrisico Kredietrisico’s

70

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

5.1

Derivaten

5.1.1 Samenhang derivaten in de jaarrekening 2022 Stand derivaten

(Bedragen x EUR 1.000)

Activa 2022

Derivaten op de balans (zie 5.1.2) Vaste activa Vlottende activa

140.918 241.044 381.962

Activa 2021 Passiva 2022 Passiva 2021

117.784 266.018 383.802 111.818 235.993 347.811

(167.297) (167.297)

27.189 27.189

399

(9.414)

(42) (523) (167.862)

382.361

374.388

382.361

Gecumuleerde ineffectiviteit (derivaten Sloe) Gecumuleerde ineffectiviteit (Mark-to-Market)

Totaal

177.286 372.937 550.223

(9.414) (9.414)

399 399

Mutatie 2022 Mutatie 2022 activa passiva

23.134 (24.974) (1.841)

Langlopende verplichting Kortlopende verplichting

Overige balansposities gerelateerd aan derivaten Hedge-reserve (zie 5.1.3) Uitgestelde belasting (zie 5.1.3) Subtotaal

Mutatie derivaten

65.468 136.944 202.412

9.813 9.813

(194.485) (194.485)

(112) (499) 26.578

9.813

70 (24) (194.439)

374.388

7.973

7.973

Van de waardemutaties is een bedrag van EUR -/- 194,5 mln. negatief (2021: EUR 38,9 mln. positief) verwerkt via de hedge-reserve. De marktwaarde van de derivatenportefeuille is onder de contractwaarde komen te liggen. De reële waarde van in- en verkoopcontracten bij dezelfde tegenpartij van exact dezelfde commodity over exact dezelfde periode worden netto gepresenteerd in de jaarrekening aangezien deze ook netto worden afgerekend bij levering.

5.1.2a Saldering van financiële activa 2022 (Bedragen x EUR 1.000)

Activa Vaste activa

Commodity contracten Gas Elektriciteit Overige

Vlottende activa

Bruto

Netting

Netto

Bruto

Netting

Netto

212.132 342.976 14.220

90.878 337.263 269

121.254 5.713 13.950

505.607 856.566 20.493

212.640 7.698 16.365

216.307 7.824 16.913

Overige derivaten Valuta contracten

Totaal

71

-

569.328

428.410

140.918

1.382.666

236.703

241.044

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

5.1.2b Saldering van financiële passiva 2022 Passiva

(Bedragen x EUR 1.000)

Langlopend Commodity contracten Gas Elektriciteit Overige

Kortlopend

Bruto

Netting

Netto

Bruto

Netting

Netto

(90.937) (514.489) (269)

(90.878) (337.263) (269)

(59) (177.226)

(346.503) (1.162.930) (3.580)

(289.300) (848.742) (3.580)

(57.203) (314.187)

Overige derivaten Valuta contracten Renteswaps

Totaal

(1.547)

(605.696)

(428.410)

(177.286)

(1.547)

(1.514.559)

(1.141.622)

(372.937)

5.1.3 Verloop van de hedge-reserve De veranderingen in de reële waarde na belastingen van de derivaten vormen onderdeel van de hedge-reserve; dit is een niet vrij uitkeerbare reserve. De hedge-reserve vertoonde het volgende verloop over de afgelopen twee jaar. Verloop Hedge-reserves (Bedragen x EUR 1.000)

Commodity contracten Gas

Elektriciteit

Swaps CO2

Totaal

Rente swaps

Totaal

2021 Hedge-reserve 1-1-2021 bruto

10.618

(15.626)

5.792

785

(16.678)

(15.895)

Vrijval naar resultaat

193.237 (9.778)

(188.008) 11.089

40.920 (1.106)

46.148

922

47.070

205

5.223

Totaal mutaties 2021

183.459

(176.919)

39.813

5.428

46.353

6.145

52.499

Hedge-reserve 31-12-2021 bruto

194.077

(192.545)

Uitgestelde belasting

(50.072)

49.677

45.605

47.138

(10.533)

36.604

(11.766)

(12.161)

2.747

144.005

(142.868)

(9.414)

33.839

34.976

(7.787)

27.189

194.077

(192.545)

45.605

47.138

(10.533)

36.604

Vrijval naar resultaat

200.013 (118.740)

(379.708) 100.022

2.467 (17.383)

(177.228)

4.607

(172.621)

(36.101)

4.423

(31.678)

Totaal mutaties 2022

81.273

(279.686)

(14.916)

(213.329)

9.030

(204.298)

Hedge-reserve 31-12-2022 bruto

275.350

(472.231)

30.690

(166.191)

(1.503)

(167.695)

Mutaties 2021 Opgenomen in Eigen Vermogen

Hedge-reserve 31-12-2021

2022 Hedge-reserve 1-1-2022 bruto Mutaties 2022 Opgenomen in Eigen Vermogen

Uitgestelde belasting

Hedge-reserve 31-12-2022

275.350

(472.231)

30.690

(166.191)

399

399

(1.105)

(167.296)

De opbouw van de bruto hedge-reserve ultimo 2022 met betrekking tot de commodities kan als volgt worden toegewezen aan de komende jaren:

72

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

Stand Hedge-reserve commodities bruto (Bedragen x EUR 1.000)

Commodities Gas

Elektriciteit

CO2

Totaal

2023

143.445

(292.045)

17.383

(131.217)

2024

131.906

(184.421)

13.306

(39.210)

2025

4.235

2026

4.235 -

Totaal 275.350 (472.231) 30.689 (166.191) De vrijval uit de hedge-reserve voor commodities in het resultaat komt ten gunste van de operationele bruto marge.

Er is in het afgelopen jaar geen sprake geweest van hedge-relaties die gediscontinueerd zijn in verband met het niet doorgaan van een verwachte transactie. De commodityderivaten laten per 31 december 2022 een verplichting zien. Over het algemeen zullen hogere gas- en CO2 prijzen leiden tot een hogere vordering. Hogere elektriciteitsprijzen zullen over het algemeen leiden tot een lagere vordering. De hedge-reserve in verband met commodityderivaten draagt per 31 december 2022 negatief bij aan het eigen vermogen. Bij hogere gas- en CO2 prijzen ontstaat een grote bijdrage aan het eigen vermogen en bij hogere elektriciteitsprijzen een lagere bijdrage.

5.1.4 Hiërarchie van financiële instrumenten De financiële instrumenten betreffen uitsluitend terugkerende waarderingen, gewaardeerd tegen reële waarde, en zijn geclassificeerd volgens onderstaande hiërarchie zoals vereist door IFRS 13, Waardering tegen reële waarde: Niveau 1: Inputs van niveau 1 zijn op actieve markten genoteerde prijzen (niet gecorrigeerd) voor identieke activa of verplichtingen, waartoe de entiteit toegang heeft op de waarderingsdatum. Niveau 2: Inputs van niveau 2 zijn andere inputs dan in niveau 1 opgenomen genoteerde prijzen die direct of indirect voor het actief of de verplichting waarneembaar zijn.

73

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

Inputs op niveau 2 omvatten: a) Op actieve markten genoteerde prijzen voor soortgelijke activa of verplichtingen; b) Op niet-actieve markten genoteerde prijzen voor identieke of soortgelijke activa of verplichtingen; c) Andere inputs dan genoteerde prijzen die voor het actief of de verplichting waarneembaar zijn, bijvoorbeeld: i) rentevoeten en rentecurves die regelmatig worden gepubliceerd ii) impliciete volatiliteiten en iii) creditspreads (renteverschillen); d) Door de markt onderbouwde inputs. Niveau 3: Inputs van niveau 3 zijn niet-waarneembare inputs voor het actief of de verplichting. Activa en Passiva gewaardeerd tegen reële waarde reële waarde hiërarchie

(Bedragen x EUR 1.000)

Totaal 31 december Activa Derivaten Gedeelte van Overige deelnemingen en overige financiële vaste activa Totaal activa Passiva Derivaten Totaal passiva

Niveau 1

Niveau 2

Niveau 3

2022

2021

2022

2021

2022

2021

2022

2021

381.962

383.802

-

-

381.962

383.802

-

-

333.207 715.168

375.389 759.191

-

321.401 321.401

363.675 363.675

381.962

383.802

11.806 11.806

11.714 11.714

550.223 550.223

347.811 347.811

-

-

-

550.223 550.223

347.811 347.811

-

-

De mutatie in 2022 van ‘Gedeelte van Overige deelnemingen en overige financiële vaste activa’ bedraagt -/- EUR 42,2 mln. negatief. Dit bestaat voor EUR 11,1 mln. uit investeringen/nieuwe vorderingen, voor -/- EUR 20,3 mln. uit desinvesteringen en voor -/- EUR 32,9 mln. uit negatief resultaat. Tot de overige deelnemingen behoren de participaties in SET Fund C.V. en SET Fund II C.V. (zie ook toelichting 3.3). Onder de overige financiële vaste activa zijn opgenomen de beleggingen uitgezet via de Stichting Beheer Ontmantelingsgelden Kerncentrale Borssele (zie ook toelichting 4.3) en beleggingen vanuit PZEM in hetzelfde fonds waarin EPZ, via de Stichting Beheer Ontmantelingsgelden Kerncentrale Borssele, gelden heeft belegd. De reële waarden zijn gebaseerd op: • waardering in overeenstemming met International Private Equity and Venture Capital (IPEV) Guidelines uitgegeven door IPEV en goedgekeurd door Invest Europe (voorheen; the European Private Equity and Venture Capital Association (EVCA)); • speciaal opgerichte vermogensfondsen met een eigen marktwaarde per participatie.

74

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

5.2

Risicomanagement

5.2.1 Risicobeheer PZEM handelt op de internationale gas- en elektriciteitsmarkten. De prijzen op deze markten bewegen sterk. Door gebruik te maken van financiële instrumenten tracht PZEM commodity marktrisico’s, valutarisico’s, renterisico’s, liquiditeitsrisico en kredietrisico’s te managen en te mitigeren. De randvoorwaarden hiervoor zijn vastgelegd in de Financial Risk Manual en in het Treasury Statuut. De Risk Management Committee heeft onder verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur algemene procedures en limieten vastgesteld en ziet er op toe dat de energiehandel- en verkoopactiviteiten van PZEM binnen de gestelde risicomarges blijven. Hierna wordt een toelichting gegeven op verschillende soorten risico’s en de wijze waarop PZEM daarmee omgaat.

5.2.2 Marktrisico’s 5.2.2.1 Commodity prijsrisico’s Marktrisico’s vloeien voort uit prijsbewegingen in de inkoop- en verkoopmarkten waarin PZEM actief is (commodities, valuta, transportcapaciteit, import/exportcapaciteit, etc). Het beleid van PZEM is erop gericht om op korte termijn de gevolgen van prijsbewegingen te beperken en op lange termijn de vigerende marktprijzen te volgen. Voor deze systematische beheersing bepaalt PZEM, afhankelijk van de verwachte prijsontwikkelingen, de inzet van zijn activa en welke posities worden ingenomen. Deze posities worden op dagelijkse basis gevolgd. Handelsrisico’s worden beperkt door strikte toepassing van een stelsel van limieten. De belangrijkste limiet is gebaseerd op de Value-atRisk methodiek. Een risico voor PZEM op termijn is een mogelijk ongunstige ontwikkeling van de commodityprijzen in de aankomende jaren, en dan met name dalende elektriciteitsprijzen. Zo’n daling zou een direct drukkend effect hebben op de resultaten van de productie-eenheden. Het effect wordt het hardst gevoeld bij afnamecontracten waarin geen correlatie bestaat tussen de marktprijs van elektriciteit en de brandstofprijs, zoals bij nucleair opgewekte elektriciteit en energie uit kippenmest (betreft deelnemingsresultaat). De verkoopopbrengsten dalen hier, terwijl de kostprijs nagenoeg stabiel is.

Iedere daling van de verkoopprijs, komt direct tot uitdrukking in het resultaat, voor zover de output niet gehedged is.

5.2.2.2 Value-at-Risk Bij de bepaling van de VaR wordt een aantal aannames voor diverse veranderingen in marktomstandigheden gehanteerd. De gehanteerde VaR geeft, met een betrouwbaarheid van 95%, de maximale daling van de waarde van de portefeuille aan als gevolg van prijsveranderingen over een periode van drie dagen. De VaR wordt bepaald via Monte Carlo simulatie op basis van historische volatiliteit en correlaties. Doordat portfolio’s tegengestelde posities bevatten en er een onderlinge correlatie is, is de VaR op de totale portfolio kleiner dan de som van de individuele VaR’s van de portfolio’s. Binnen PZEM is VaR een belangrijk instrument voor het beheer van de Trade portfolio en deze wordt daarom dagelijks berekend en gerapporteerd. De VaR voor de assets en voor de totale portfolio wordt tevens dagelijks gerapporteerd maar is geen primaire sturingsparameter. De assets worden gehedged via een vooraf vastgesteld lock-in schema om de gemiddelde marktwaarde te realiseren. Afwijkingen van dit schema vallen binnen de Trade Books, waarvoor VaR wel de leidende 75

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

risicomaatstaf is. De VaR van de Trade portfolio bedraagt per ultimo 2022 EUR 0,2 mln. (2021: EUR 1,8 mln.).

5.2.2.3

Cashflow hedges

PZEM gebruikt financiële instrumenten om fluctuaties in verwachte cashflows zoveel mogelijk te beperken. Om de gevolgen van toekomstige veranderingen in marktprijzen te beheersen maakt PZEM gebruik van derivaten zoals termijncontracten en swaps. De hedging instrumenten zijn derivaten in de door PZEM verhandelde commodities welke afgesloten worden om het cashflow-, prijs- en valutarisico te beperken. Hedge-accounting wordt toegepast om de totale waardemutatie van deze derivaten in de winst-en-verliesrekening te dempen. Waar toegestaan neemt PZEM deze financiële instrumenten en fysieke aankoop- en verkoopcontracten boekhoudkundig op in een cashflow hedge-relatie onder IFRS 9. Hierbij is het item dat is gehedged de toekomstige aankooptransactie (centrales, lange termijn sourcing) of verkooptransactie (sales) van gas of elektriciteit. Cash flow hedges elektriciteit en brandstoffen Cashflow hedges

(Bedragen x EUR 1.000)

2022

2023

2024

2.025

Gas forwards Elektriciteit forwards Electriciteit swaps CO2 forwards

18.920 (196.361)

64.663 (54.886)

1.836

24.617 10.579

(54.938)

1.803

Totaal

(142.246)

(36.871)

2026 en later

8.291 3.639

Totaal

Gemiddelde prijs

83.583 (249.411) (28.518) 18.869

0,599 138,854 172,174 49,982

0

(175.477)

2025 en later

Totaal

Gemiddelde prijs

218.563 (203.447) (12.664) 53.934

0,310 68,572 73,146 42,376

Contract waarde (319.611) (143.066) 109.640 (28.040)

Cash flow hedges elektriciteit en brandstoffen Cashflow hedges

(Bedragen x EUR 1.000)

2021 Gas forwards Elektriciteit forwards Electriciteit swaps CO2 forwards

Totaal

2022

2023

2.024

142.226 (131.994)

58.447 (58.518)

17.890 (12.934)

11.119 25.948

(13.028)

(10.755)

16.265

11.721

47.299

3.166

5.921

0

Contract waarde (352.685) 244.205 103.067 (58.437)

56.386

In de hedge-reserve is de waardeontwikkeling van onderliggende derivaten opgenomen in de periode dat deze opgenomen zijn in een effectieve hedge-relatie. De in het overzicht ‘cash flow hedges’ weergegeven derivaten betreffen de derivaten die per balansdatum opgenomen zijn in een hedge-relatie. Een mismatch ontstaat doordat: • in het overzicht ‘cash flow hedges’ ook het ineffectieve deel van de hedge-instrumenten is opgenomen; • de waardeontwikkeling in de hedge-instrumenten tot het aangaan van een hedge relatie ook is opgenomen in het overzicht ‘cashflow hedges’; • in de hedge-reserve de waardeontwikkeling is opgenomen van de hedge-instrumenten welke in het verleden waren opgenomen in een hedge-relatie, doch per einde boekjaar niet daarin zijn opgenomen. 76

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

De in de hedge-reserve gerapporteerde waarden houden rekening met de toewijzingsdatum van een instrument in een hedge-relatie; deze kan afwijken van de handelsdatum. Daarnaast wordt in de hedge-reserve alleen het effectieve gedeelte van de totale in de hedge toegewezen reële waarde van de hedge instrumenten meegenomen.

5.2.2.4

Valutarisico’s

Valutarisico’s hebben betrekking op het prijsrisico dat samenhangt met de wijziging van wisselkoersen. Het risicobeleid van PZEM is er op gericht om valutarisico’s op ingenomen posities in vreemde valuta af te dekken. Voor het afdekken van de risico’s gebruikt PZEM financiële instrumenten (forward-transacties) om fluctuaties in verwachte kasstromen zoveel mogelijk te voorkomen. Ingenomen valutaposities, die voortvloeien uit afgesloten (commodity)contracten, worden direct afgedekt. Hierdoor is het resterende risico bij koerswijzigingen verwaarloosbaar klein. Valutarisico limieten worden periodiek in overleg met de Risk Management Committee vastgesteld en vervolgens bewaakt door de afdeling Treasury. Ten behoeve van de omrekening van in de balans begrepen valuta-posities zijn de volgende koersen ten opzichte van de Euro gebruikt:

Koersen Middenkoersen

31-12-2022

31-12-2021

Amerikaanse dollar

1,0667

1,1334

Britse pond

0,8855

0,8382

5.2.2.5

Renterisico’s

Het risicobeleid van PZEM met betrekking tot renterisico’s is er op gericht om de invloed van renteschommelingen op de kasstroom te beperken. Voor het afdekken van de risico’s maakt PZEM gebruik van derivaten zoals interest rate swaps. Afgedekte leningen Binnen de groep zijn een aantal renteswaps afgesloten. Deze swaps zijn allen effectief per balansdatum. De gevoeligheid is berekend door de floating spot met 10% te verhogen respectievelijk te verlagen. Enkele van deze rentederivaten zijn te classificeren als optiecontracten waarvoor de uitzondering genoemd in IFRS 9, alinea 6.2.4, geldt. De verandering in de intrinsieke waarde wordt verwerkt in de hedge-reserve, de verandering in de tijdswaarde wordt verwerkt in de winst-enverliesrekening. In de tabel is het verschil van de 10% stijging, dan wel 10% daling weergegeven ten opzichte van de boekwaarde per 31 december 2022. Over de rentederivaten wordt geen Value-at-Risk (VaR) berekend. Gevoeligheidsanalyse renterisico's Stijging 10%

(Bedragen x EUR 1.000)

Positie 31 december

Waarde t.o.v. yieldcurve

Daling 10%

Waardestijging t.o.v. actuele

Waarde t.o.v.

Waardedaling t.o.v.

2022

2021

2022

2021

2022

2021

2022

2021

2022

Derivaat Derivaat Uitgestelde belasting

(1.503) 399

(10.533) 2.747

(1.080) 279

(10.684) 2.757

423 (120)

(151) 10

(2.013) 520

(10.610) 2.737

(510) 121

(77) (10)

Totaal

(1.104)

(7.786)

(801)

(7.927)

303

(141)

(1.493)

(7.873)

(389)

(87)

1.104 1.104

7.786 7.786

771 771

7.813 7.813

(333) (333)

27 27

1.493 1.493

7.873 7.873

389 389

87 87

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Renteswaps Hedgereserve Totaal

Resultaat swaps

77

2021

Jaarbericht 2022 ZEH N.V.

De rentederivaten laten per 31 december 2022 een schuldpositie zien. Bij een hogere yieldcurve neemt deze schuldpositie af. De hedge-reserve in verband met renteswaps heeft per 31 december 2022 een debetstand binnen het eigen vermogen. Bij een hogere yieldcurve ontstaat een lagere debetstand binnen het eigen vermogen. Niet afgedekte leningen Het grootste gedeelte van de leningen (in de passiva aangehouden voor verkoop) per 31 december 2022 is gehedged. Hoewel de marktrente aan het stijgen is, ligt de feitelijke rente nog steeds boven de huidige marktrente.

5.2.3 Liquiditeitsrisico Liquiditeitsrisico is het risico dat PZEM onvoldoende financiële middelen ter beschikking heeft om aan haar korte termijn verplichtingen te voldoen. Gezien de hoeveelheid middelen die onder andere gegenereerd is door de verkoop van bedrijfsonderdelen, is dit risico op dit moment niet aanwezig. Op langere termijn zou een liquiditeitsrisico kunnen gaan spelen als de marktprijzen, tegen de verwachtingen in, sterk zullen verslechteren. Het beleid van PZEM op het gebied van kapitaalbeheer is er op gericht om het aantrekken en aflossen van financiële middelen en het beheer van de liquide middelen zo veel mogelijk te centraliseren in de holdingmaatschappij PZEM N.V. Op basis van het ondernemingsplan wordt jaarlijks het financieringsplan opgesteld dat richting geeft aan de activiteiten van de afdeling Treasury. Een onderdeel hiervan is de wijze waarop overtollige middelen worden uitgezet (conform het daarvoor vastgestelde beleid) met inachtneming van buffers voor operationele activiteiten. Er vindt continue monitoring op de ontwikkeling van de kasstromen plaats. Een aantal onderdelen van de PZEM Groep heeft een eigen financieringslijn, te weten: 1. Sloe Centrale B.V. is gefinancierd met projectfinanciering, waarvan de stand ultimo 2022 EUR 92,1 mln. (op basis van het 50%-belang) bedroeg; 2. N.V.