2022-10-18 bijlage Begroting 2023 definitief
Tekst van het document
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
Lasten
2021
2022
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
35
35
35
35
35
35
35
35
Baten Saldo
58
Wat mag het kosten per programma? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
2.095
2.662
1.718
1.756
1.797
1.808
Baten
54
588
189
189
189
189
Saldo
2.042
2.074
1.530
1.567
1.608
1.619
35
35
35
35
35
35
35
35
4.1 Duurzaamheid/klimaat
4.2 Bodemkwaliteit Lasten Baten Saldo Totaal programma Klimaat & Duurzaamheid Lasten
2.095
2.662
1.753
1.791
1.832
1.843
Baten
54
588
189
189
189
189
Saldo
2.042
2.074
1.565
1.602
1.643
1.654
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
Reserve ruimtelijke ontwikkelingen
185
185
185
185
Saldo
185
185
185
185
2023
2024
2025
2026
0
0
0
0
2023
2024
2025
2026
25
25
Toevoegingen
Investeringen Omschrijving investering Totaal
Incidentele lasten en baten x € 1.000 Incidentele lasten Programma Economie & arbeidsmarkt Prognose bedrijventerreinen Zeeland Incidentele baten Programma Economie & arbeidsmarkt
59
Economie & arbeidsmarkt Tot dit programma behoren de volgende taakvelden:
Recreatieve Havens Economische Havens en waterwegen Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en -regelingen Economische promotie
Missie Economisch sterk.
Visie Ondersteunen en stimuleren ontwikkeling en groei.
Beleid
Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Totaalplan Binnenstad Terneuzen (2022) Strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Beleidskader Windenergie Terneuzen (2021) Structuurvisie binnenstad gemeente Terneuzen (2012) Structuurvisie ondergrondse infrastructuur (2014) Detailhandelvisie Terneuzen (2014) Woonvisie regio Zeeuws-Vlaanderen 2020 (2014) Gebiedsvisie Zeeuws-Vlaamse kanaalzone (2009) Masterplan Axelsedam (2003) Notitie Subsidiegrondslagen 2017-2020 (2016) Regionaal bedrijventerreinenprogramma Zeeuws-Vlaanderen (2016-2025) Citymarketingplan 2014 Economisch beleidsplan Bed and Breakfast beleidsnotitie 24 oktober 2013 Terneuzen Marktreglement gemeente Terneuzen (2011) Visie voor de Terneuzense binnenstad (2008) Structuurvisie binnenstad gemeente Terneuzen (2012) Structuurvisie Terneuzen 2025 (2010) Actieprogramma Toerisme en Plattelandsontwikkeling Voortgangsrapportages beleidsplan economie Gebiedsvisie Zeeuws-Vlaamse Kanaalzone (2009) Kampeerbeleid (2019)
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ZoekUitgebreid
60
Speerpunten Arbeidsmarkt
Samenwerking binnen Zeeland en Vlaanderen voor de arbeidsmarkt in Onbegrensd Zeeuws-Vlaanderen, Expat Center Zeeland, Werkservicepunt Zeeuws-Vlaanderen en met Stad Gent en onderwijsinstellingen. Blijvende inzet op lobby voor spoedige beëindiging van tol voor gebruik Westerscheldetunnel, onder meer omdat het een onrechtvaardige barrière is voor de arbeidsmarkt.
Vestigingsklimaat
Vestigingsklimaat versterken voor nieuwe duurzame bedrijven en arbeidskrachten.
Promotie en recreatie
Voortzetten citymarketing en regiomarketing en ook door samenwerking (lokaal, regionaal en Zeeuws) streven naar grotere impact activiteiten.
Bedrijventerreinen
Aanjagen van onderzoek en actie in relatie tot milieubelasting voor kernen in de Kanaalzone.
Thema 5.1 Arbeidsmarkt Tot dit thema behoort algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid Wat willen we bereiken? Het dichter tot elkaar brengen van vraag en aanbod van arbeidskrachten. Daarvoor is zowel nodig dat we nieuwe inwoners en nieuwe arbeidskrachten van buiten onze regio aantrekken als dat we ook zorgen dat de huidige inwoners hier blijven. Wat gaan we daarvoor doen? We zoeken samen met het bedrijfsleven naar mogelijkheden en geschikte locaties voor de huisvesting van arbeidsmigranten.
Wanneer gereed? doorlopend
We hebben hiervoor randvoorwaarden opgesteld. We bieden het bedrijfsleven zo een handvat voor het realiseren van voldoende wooneenheden. Het Expat Center verstrekt informatie aan arbeidsmigranten. Op korte termijn helpt het Expat Center ze met het realiseren van passende huisvesting. Op lange termijn stimuleren we een passende integratie en verdere ontwikkelingsmogelijkheden. Wat gaan we daarvoor doen? Samenwerken op arbeidsgerelateerde onderwerpen.
Wanneer gereed? doorlopend
We doen onder andere mee aan het netwerk de Groene Pluim en voeren het regiodealproject Zeeuwen Samen aan Zet. We werken samen met de Stichting De Zeeuwse Connectie en de Zeeuwse Marketing Organisatie aan het programma ‘live and work’. We werken samen binnen Zeeland en met Vlaanderen, o.a. met Onbegrensd Zeeuws-Vlaanderen, het Expat Center Zeeland, het Werkservicepunt Zeeuws-Vlaanderen, de Stad Gent en verschillende onderwijsinstellingen. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten ons in voor een rechtvaardige arbeidsmarkt door initiatieven van anderen te steunen, waaronder de beëindiging van de tolheffing voor het gebruik van de Westerscheldetunnel.
Wanneer gereed? doorlopend
61
Wat willen we bereiken? Betere mobiliteit zodat mensen vanuit de hele gemeente hun werkplek kunnen bereiken. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We nemen deel aan de Zeeuwse werkgroep mobiliteit (vanuit Arbeidsmarktregio).
doorlopend
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
2021
2022
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
Lasten
213
216
218
177
Baten
86
86
86
86
Saldo
127
130
132
91
Thema 5.2 Toerisme en plattelandsontwikkeling Tot dit thema behoren havens voor de recreatieve scheepvaart en activiteiten voor toerisme en plattelandsontwikkeling. Wat willen we bereiken? Het toerisme versterken voor bezoekers en inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? We investeren in sterke city- en regiomarketing voor (nieuwe) inwoners en toeristen.
Wanneer gereed? doorlopend
We investeren op verschillende manieren in sterke city- en regiomarketing voor (nieuwe) inwoners en toeristen om onze gemeente aantrekkelijker te maken. Dit doen we in samenwerking met het Toeristisch Informatie Punt, de Stichting Citymarketing Terneuzen, de Zeeuwse Marketing Organisatie en ondernemers. We leveren ondersteuning, budget en faciliteren initiatieven. Wat gaan we daarvoor doen? We willen bestaande toeristische voorzieningen versterken en nieuwe toevoegen.
Wanneer gereed? doorlopend
Hiervoor bieden het Toeristisch Informatie Punt, het Portaal van Vlaanderen, de Veerhaven, het Warenhuis en het Industrieel Museum Zeeland ons goede mogelijkheden. We ondersteunen het toeristisch netwerk Gastheer van het Landschap en breiden het uit. Samen met Goes, Middelburg en Vlissingen en met ondernemers proberen we meer bezoekers te trekken met activiteiten op het vlak van toerisme en cultuur. Daarom nemen wij deel in 2 werkgroepen, over Binnensteden en over Toerisme & Cultuur. Door het beleefbaar maken van (cultureel) erfgoed vergroten we de aantrekkingskracht van Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering van het project Veerhaven.
Wanneer gereed? december 2023
We werken hard aan de uitvoering van het project Veerhaven. Dit wordt een toeristische trekpleister. Wat gaan we daarvoor doen? We ontwikkelen verhaallijnen, zoals rond de Staats-Spaanse Linies.
62
Wanneer gereed? december 2023
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We promoten de gemeente.
december 2023
We ontwikkelen daarvoor toeristische producten met informatie voor toeristen en bezoekers. Het gaat om digitale en fysieke producten, zoals digitale informatiezuilen, bewegwijzering en flyers. Wat willen we bereiken? Het platteland duurzaam ontwikkelen en versterken. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We ondersteunen en faciliteren de transformatie van vrijkomende agrarische bebouwing naar volwaardige nieuwe economische dragers.
doorlopend
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Grensoverschrijdende aanpak waterproblematiek voor agrariërs en glastuinders.
doorlopend
We zoeken samen met de ZLTO naar mogelijkheden om de waterproblematiek voor agrariërs en glastuinders grensoverschrijdend aan te pakken, vooral in het project Robuust watersysteem. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Verbeteren veiligheid voor agrariërs in het buitengebied.
doorlopend
We ondersteunen een initiatief van ZLTO dat de veiligheid voor agrariërs in het buitengebied moet verbeteren. Dit is niet alleen om diefstal tegen te gaan maar ook ondermijnende activiteiten. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Vergroten leefbaarheid platteland (door inzet LEADER subsidies).
december 2023
LEADER stelt subsidie beschikbaar waarmee lokale (Zeeuwse) projecten en goede ideeën ondersteund kunnen worden, als deze projecten en ideeën de leefbaarheid op het platteland vergroten. We verlenen als gemeente medewerking aan minstens één LEADER-project in onze gemeente.
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
241
389
336
370
366
361
Baten
48
88
48
48
48
48
Saldo
193
301
288
322
317
313
63
Thema 5.3 Economie Tot dit thema behoren taken voor de (beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur, activiteiten gericht op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid. De op bedrijven en ondernemers (inclusief bedrijven en ondernemers in land- en tuinbouw en veeteelt) gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente en activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente, inclusief de toeristen- en forensenbelasting. Wat willen we bereiken? We willen samen met de regio en centrale overheden het North Sea Port District grensoverschrijdend versterken langs de lijnen van vier gebiedsdoelen en één samenwerkingsdoel. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren de werkagenda van het North Sea Port District en het plan van aanpak Novex uit.
Wanneer gereed? doorlopend
We voeren de werkagenda van het North Sea Port District en het plan van aanpak Novex uit. Omdat het NSPD een integrale aanpak is, nemen we de concrete uitwerkingen op in de passende hoofdstukken in de begroting. Wat willen we bereiken? Een duurzaam ruimtegebruik van bedrijventerreinen. Wat gaan we daarvoor doen? Actualiseren visies op bedrijventerrein Zuidpoorten uitbreiding van Terneuzen-zuid.
Wanneer gereed? december 2023
We gaan de visie op bedrijventerrein Zuidpoort actualiseren. We gaan voor de uitbreiding van Terneuzen-zuid een nieuwe visie opstellen. Wat gaan we daarvoor doen? Er komt een omgevingsvisie voor de gemeente Terneuzen.
Wanneer gereed? december 2024
Er komt een omgevingsvisie voor de gemeente Terneuzen. Hierin maken we keuzes voor de lange termijn. Hiermee beantwoorden we vragen als: Wat voor soort bedrijven willen we aantrekken? Waar zien we die? En waar niet, bijvoorbeeld vanwege overlast of gezondheidsrisico’s in de omgeving? Wat gaan we daarvoor doen? We geven de beschikbare gemeentelijke bedrijfsgronden uit. Wat gaan we daarvoor doen? Overleg met het Rijk voor mogelijkheden aanlanding van energie (elektriciteit of waterstof). Wat gaan we daarvoor doen? Het Regionale Bedrijventerreinenprogramma Zeeuws-Vlaanderen uitvoeren.
64
Wanneer gereed? december 2025 Wanneer gereed? december 2023
Wanneer gereed? doorlopend
Wat willen we bereiken? Herstructurering van bestaande winkelgebieden en vitale kernen en wijken. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We voeren de RetailDeal die we hebben gesloten met het ministerie van Economische Zaken verder uit.
doorlopend
De uitvoeringsagenda biedt een platform waarop de gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren samenwerken aan een toekomstbestendig (kern)winkelgebied. Het doel is om gezamenlijk te komen tot een toekomstgericht beleid voor detailhandel in de gehele gemeente (zie hierna). We kiezen hierbij duidelijk voor lagere regeldruk en publiek-private samenwerking waar dat noodzakelijk is. Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een beleidskader op voor de sanering van onbenutte plancapaciteit in de detailhandel.
Wanneer gereed? december 2023
Met dit toekomstgericht beleid voor detailhandel geven we de richting aan waarin de detailhandel zich ruimtelijk gezien het beste kan ontwikkelen. We maken het mogelijk het teveel aan plancapaciteit te saneren zonder planschade. Het beleidskader maakt gewenste ontwikkelingen op korte termijn mogelijk. Het wordt op zo’n manier opgesteld dat het een basis kan vormen voor het omgevingsplan en voldoet aan de Dienstenrichtlijn. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren een benchmarkanalyse uit voor het kernwinkelgebied van Terneuzen.
Wanneer gereed? december 2023
We maken begrijpelijk hoe de gemeente Terneuzen scoort vergeleken met andere gemeenten. We bekijken welke winkels of winkelketens er ontbreken of ondervertegenwoordigd zijn. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We werken samen met ondernemers en vastgoedeigenaren in de Denktank Invulling Leegstaande Panden.
doorlopend
In de ontwikkelzone Havenstraat-Noordstraat uit het Totaalplan voor de binnenstad zal de Denktank de verkregen resultaten gebruiken om gericht leegstaande panden in te vullen. Wat willen we bereiken? Het behouden en vergroten van de leefbaarheid in de kernen en wijken. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We dragen bij in de financiering van activiteiten die bijdragen aan de leefbaarheid van de kernen van de gemeente Terneuzen.
doorlopend
Deze activiteiten komen tot stand door participatie van, of op initiatief van, burgers. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan de openbare ruimte op verschillende plaatsen vergroenen.
Wanneer gereed? december 2023
Voor de binnenstad van Terneuzen ontvangen we hiervoor subsidie vanuit de Regiodeal ZeeuwsVlaanderen vanwege de participatie van burgers. In de Kanaalzone vergroenen we diverse kernen door het planten van struiken, bomen en bloembollen met budget uit het Landschapsuitvoeringsplan.
65
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We zorgen ervoor dat de inwoners van de gemeente Terneuzen een geveltuin kunnen aanleggen door het opstellen van beleidsregels. Wat gaan we daarvoor doen?
december 2023
Wanneer gereed?
We voeren het Landschapsuitvoeringsplan uit.
december 2026
In Hoek bestaat de wens om tot een groene buffer te komen tussen het dorp en de industrie. Wij willen een deel van de kosten bij de betrokken partijen leggen, waaronder de bedrijven, North Sea Port en provincie Zeeland, door bijvoorbeeld subsidies en een opslag in de grondprijs. Wat willen we bereiken? Het professionaliseren en faciliteren van ondernemers en ondernemersorganisaties. Wat gaan we daarvoor doen? De bedrijfscontactpersonen ondersteunen, faciliteren en begeleiden ondernemers en ondernemersorganisaties.
Wanneer gereed? december 2025
Ze organiseren themabijeenkomsten, bedrijfsbezoeken en nemen deel aan (netwerk)bijeenkomsten. Wat gaan we daarvoor doen? Een schoon en veilig winkelgebied.
Wanneer gereed? december 2025
Voor het Winkelgebied Centrum Terneuzen gaan we samenwerken met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, politie en brandweer om de vijfde ster ‘KVO (Keurmerk Veilig Ondernemen) Certificaat Continu Samenwerken’ te behalen. Voor Zuidpolder, Axel en Sas van Gent werken we samen met politie en brandweer aan een schoon, heel en veilig winkelgebied. Wat willen we bereiken? Het vermarkten van de gemeente Terneuzen en het aantrekken van nieuwe bedrijven. Wat gaan we daarvoor doen? We blijven werken aan een zo goed mogelijke dienstverlening aan ondernemers.
Wanneer gereed? doorlopend
Daarom investeren we in zichtbaarheid, digitale vindbaarheid en informatievoorziening. Samen met de twee andere Zeeuws-Vlaamse gemeenten hebben we bijvoorbeeld www.ondernemeninzvl.nl . Daar hebben we o.a. de informatie voor bedrijven geïntegreerd. Daarnaast ook ons eigen Ondernemersportaal https://www.terneuzen.nl/Ondernemers . Wat gaan we daarvoor doen? Samen met Economische Impuls Zeeland nieuwe bedrijven aan te trekken.
Wanneer gereed? doorlopend
Samen met Economische Impuls Zeeland zetten we ons in om nieuwe bedrijven aan te trekken en gevestigde bedrijven te ondersteunen in doorontwikkeling.
66
Wat willen we bereiken? Een duurzaam ruimtegebruik van bedrijventerreinen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Onderzoeken herstructurering en transformatie van bestaande bedrijventerreinen.
doorlopend
Het Regionale Bedrijventerreinenprogramma Zeeuws-Vlaanderen omvat bevat de herstructurering en transformatie van bedrijventerreinen. Daar waar nodig onderzoeken we uitbreiding van bedrijventerreinen, waarderen we bedrijventerreinen op en bekijken we of een transformatie mogelijk is. We ondersteunen en faciliteren de verplaatsing van bedrijven naar bedrijventerreinen. Hierbij onderzoeken we de mogelijkheden voor het verkrijgen van subsidie. Wat willen we bereiken? Het versterken van economische ontwikkelingen en bedrijvigheid in de gemeente Terneuzen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We toetsen ons economisch beleid aan trends en ontwikkelingen.
doorlopend
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We zorgen voor een goed vestigingsklimaat.
doorlopend
Wat willen we bereiken? Het behartigen van de belangen van de gemeente Terneuzen als aandeelhouder in onze deelnemingen. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We geven actief invulling aan onze rol als aandeelhouder in de verbonden partijen (PZEM, GBE Aqua, North Sea Port, Economische Impuls Zeeland).
doorlopend
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting
Meerjarenraming
bedrag x € 1.000
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
5.254
4.630
4.461
5.841
3.003
1.874
Baten
4.615
3.820
3.548
4.931
2.124
969
Saldo
639
810
913
910
879
905
67
Wat mag het kosten per programma? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
2021
2022
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
Lasten
213
216
218
177
Baten
86
86
86
86
Saldo
127
130
132
91
5.1 Arbeidsmarkt
5.2 Toerisme en plattelandsontwikkeling Lasten
241
389
336
370
366
361
Baten
48
88
48
48
48
48
Saldo
193
301
288
322
317
313
Lasten
5.254
4.630
4.461
5.841
3.003
1.874
Baten
4.615
3.820
3.548
4.931
2.124
969
Saldo
639
810
913
910
879
905
5.3 Economie
Totaal programma Economie & arbeidsmarkt Lasten
5.495
5.019
5.011
6.427
3.587
2.412
Baten
4.663
3.908
3.682
5.065
2.258
1.103
Saldo
832
1.111
1.329
1.363
1.329
1.309
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
2023
Meerjarenraming 2024
2025
2026
Onttrekkingen Reserve budgetoverhevelingen
23
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 5
13
13
13
13
Saldo
-36
-13
-13
-13
2023
2024
2025
2026
Investeringen Omschrijving investering Veerhaven en omgeving
600
Totaal
600
0
0
0
2023
2024
2025
2026
Incidentele lasten en baten x € 1.000 Incidentele lasten Programma Goed bestuur Organisatiekosten evenementen Incidentele baten Programma Goed bestuur
68
25
Goed bestuur Tot dit programma behoren de volgende taakvelden:
Bestuur Burgerzaken Samenkracht en burgerparticipatie
Missie Versterken brede welvaart.
Visie Zichtbaar, integer, transparant bestuur samen met inwoners/bedrijven/partners met goede, efficiënte en moderne dienstverlening.
Beleid
Gedragscodes politieke ambtsdragers (2018) Gedragscode gemeente Terneuzen (2013) Aanwijzen activiteiten in het algemeen belang van de Wet Markt en Overheid (2018) Communicatievisie 2017 Routeplan burger- en overheidsparticipatie (2019) Beleid digivaardigheid (2015) Kanalenbeleid (2013) Visie op dienstverlening (2012)
Speerpunten Samen met anderen
Samen met partners actief inzetten op lobbyactiviteiten. Daarbij gaat het naast de tolvrije Westerscheldetunnel en Rail Gent-Terneuzen, onder meer om (ziekenhuis)zorg dichtbij, de grote transities op het gebied van duurzaamheid, personenvervoer Rail Gent-Terneuzen en meer woningbouw in de gemeente. Actief bijdragen aan samenwerkingen binnen Zeeland en met Vlaamse partners. De strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, Overleg Zeeuwse Overheden, Grensoverschrijdende samenwerking in het North Seaport District en de Regio Deal zijn hierbij belangrijke samenwerkingsverbanden.
Transparantie overheid
Via onder andere de Wet open overheid werken we actief aan een transparantere gemeente.
Burger- en overheidsparticipatie
Inwoners en organisaties via participatie actief betrekken, open staan voor ideeën en steeds benaderbaar zijn voor vragen. Onder meer via nieuwe participatieverordening en het uitdaagrecht. Onderzoeken van de wensen van jongeren om hen meer te betrekken bij de lokale democratie en een breed draagvlak bij besluitvorming. Verschillende nieuwe vormen kunnen hierbij van toegevoegde waarde zijn. Gedacht kan worden aan het starten met een kinderburgermeester of een jongerenraad, maar ook aan andere methodes zoals ontwikkelt door ProDemos. Het nieuwe wetsvoorstel ‘Versterking participatie op decentraal niveau’ regelt dat gemeenten de mogelijkheid krijgen om in een participatieverordening op te nemen of en hoe inwoners en maatschappelijke initiatieven te betrekken bij verschillende beleidsfasen: voorbereiding, beleidsontwikkeling, uitvoering en evaluatie. Het uitdaagrecht als specifieke vorm vorm van participatie in de uitvoering van beleid, wordt in he nieuwe wetsvoorstel opgenomen in artikel 150 lid 3 van de Gemeentewet. Betrokkenheid van volksvertegenwoordigers ofwel de ‘representatieve democratie’ is van beland, omdat de nieuwe participatieverordening door de gemeenteraad moet worden vastgesteld.
69
Dienstverlening
Onze dienstverlening organiseren we toegankelijk. De dienstverlening is digitaal waar het kan en persoonlijk waar dat gewenst is.
Uitvoeringskracht
Onderzoeken of uitvoeringskracht voldoende is en aansluit op de bestuurlijke ambities.
Thema 6.1 Transparante samenwerkende overheid Tot dit thema behoren taken op het gebied van (interbestuurlijke) samenwerking en de transparante overheid en de kosten van de bestuursorganen en de facilitering ervan. Wij nemen de verantwoordelijkheid om ons in te zetten voor die thema’s waar wij als gemeente direct of indirect invloed op hebben. Omdat vraagstukken vaak op regionaal niveau spelen, werken we hierin samen met anderen. De Wet open overheid (Woo) is in 2022 ingegaan. De Woo is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en regelt het recht van burgers op informatie van de overheid. Zo krijgt iedereen meer inzicht in het handelen van de overheid. Wat willen we bereiken? We zijn betrokken bij netwerken en initiatieven, en staan open voor samenwerking die ons versterkt. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Uitwerken van het programma Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen Zeeuwen Zelf aan Zet. Wat gaan we daarvoor doen?
doorlopend
Wanneer gereed?
Samen met partners actief inzetten op lobbyactiviteiten
doorlopend
Daarbij gaat het naast de tolvrije Westerscheldetunnel en Rail Gent-Terneuzen, onder meer om (ziekenhuis)zorg dichtbij, de grote transities op het gebied van duurzaamheid, personenvervoer Rail Gent-Terneuzen en meer woningbouw in de gemeente. Actief bijdragen aan samenwerkingen binnen Zeeland en met Vlaamse partners. De strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, Overleg Zeeuwse Overheden, Grensoverschrijdende samenwerking in het North Seaport District, de VNG, M50 en de Regio Deal zijn hierbij belangrijke samenwerkingsverbanden Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
We zijn zichtbaar, integer en transparant.
doorlopend
Privacy, de Wet open overheid en het op een slimme manier en juiste manier gebruiken van data vraagt de komende jaren veel inspanning van de gemeente. Wij werken aan het beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren maken van overheidsinformatie.
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting
Meerjarenraming
bedrag x € 1.000
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
3.498
3.728
3.906
3.827
3.874
3.926
Baten
798
118
118
113
113
113
Saldo
2.699
3.610
3.788
3.714
3.761
3.813
70
Thema 6.2 Dienstverlening Tot dit thema behoren taken op het gebied van BRP, reisdocumenten, kadastrale informatie en verkiezingen en referenda en de volgende burgerzaken: bevolkingsregister en burgerlijke stand, rijbewijzen en paspoorten en andere reisdocumenten, straatnaamgeving en kadastrale informatie, burgerschap, verkiezingen, referenda, leges burgerzaken, leges kadastrale gegevens. Wat willen we bereiken? Actief bijdragen aan de landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Opvolging geven aan landelijke ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening.
doorlopend
Eén van de belangrijkste ontwikkelingen in de informatievoorziening is digitalisering. Digitalisering beïnvloedt in steeds grotere mate onze manieren van werken en onze manieren van (samen)leven. Wij volgen de ontwikkelingen in onze informatiesamenleving. En we vertalen die doorlopend in beleid en uitvoering. We kiezen daarbij voor verbinden en samen organiseren. We doen dat in Zeeland via onder andere het OZO (overleg Zeeuwse overheden. En op landelijk niveau via onze beroepsorganisaties, de VNG en VNG Realisatie. Op het vlak van wetgeving hebben de Omgevingswet en de Wet Open Overheid onze bijzondere aandacht. Daarnaast zijn de Provinciale statenverkiezingen en Waterschapsverkiezingen op 15 maart 2023 een aandachtspunt. De Tijdelijke wet verkiezingen COVID-19 is nu niet meer van toepassing. Dit kan nog veranderen. Vooralsnog gaat het verkiezingsproces weer zoveel als mogelijk terug naar het “oude” normaal.
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting
Meerjarenraming
bedrag x € 1.000
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
1.399
1.697
1.547
1.752
1.818
1.844
Baten
842
796
762
1.162
1.227
1.238
Saldo
557
901
784
590
591
606
Thema 6.3 Burger en overheidsparticipatie Tot dit thema behoren taken op het gebied van burgerinitiatieven, burgerparticipatie, overheidsparticipatie en invloed op de leefomgeving. Wat willen we bereiken? We willen klaar zijn voor de verplichtingen die voort vloeien uit de Wet versterking participatie op decentraal niveau en de omgevingswet. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Uitwerken omgevingsvisie 2024
december 2024
Binnen wonen en leefbaarheid is het van belang om samen met de burgers tot de omgevingsvisie 2024 te komen. De omgevingswet vraagt om passende vormen van participatie gedurende het gehele proces.
71
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Voorbereiden verordening burgerparticipatie
december 2023
We bereiden een verordening voor op voor burgerparticipatie. Deze verordening regelt de burgerparticipatie en inspraak van burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden bij de voorbereiding, vaststelling, uitvoering en evaluatie van beleid, plannen, projecten en programma’s van de gemeente en de rol van de bestuursorganen in deze processen. Deze verordening is daarnaast van toepassing op de manier waarop de gemeente reageert of ondersteuning biedt aan maatschappelijke initiatieven van burgers, maatschappelijke organisaties, bedrijven of andere betrokkenen. Wat willen we bereiken? We willen inwoners van jong tot oud kunnen informeren, betrekken en laten meedenken over wat er speelt binnen de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer gereed?
Invoeren digitaal participatieplatform en uitwerken werkvormen om het participatieproces te bevorderen
juli 2023
Om de inwoners te betrekken, te informeren en te laten meedenken is het wenselijk dat we een goed werkend participatieplatform gaan lanceren. Zodat we burgers fysiek en/of online kunnen betrekken. Meer ruimte en mogelijkheden creëren voor het ontplooien en uitvoeren van initiatieven en ideeën door burgers.
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
Lasten
2021
2022
2023 50
Baten Saldo
72
50
Meerjarenraming 2024
2025
2026
Wat mag het kosten per programma? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
2021
2022
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
6.1 Transparante samenwerkende overheid Lasten
3.498
3.728
3.906
3.827
3.874
3.926
Baten
798
118
118
113
113
113
Saldo
2.699
3.610
3.788
3.714
3.761
3.813
Lasten
1.399
1.697
1.547
1.752
1.818
1.844
Baten
842
796
762
1.162
1.227
1.238
Saldo
557
901
784
590
591
606
6.2 Dienstverlening
6.3 Burger en overheidsparticipatie Lasten
50
Baten Saldo
50
Totaal programma Goed bestuur Lasten
4.897
5.425
5.503
5.579
5.692
5.769
Baten
1.640
914
880
1.274
1.340
1.350
Saldo
3.257
4.511
4.622
4.305
4.353
4.419
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
0
0
0
2023
2024
2025
2026
0
0
0
0
2024
2025
2026
Onttrekkingen Algemene reserve
15
Saldo
-15
Investeringen Omschrijving investering Totaal
Incidentele lasten en baten x € 1.000
2023
Incidentele lasten Algemene dekkingsmiddelen
Incidentele baten Algemene dekkingsmiddelen
73
Financiën
74
Door de Raad te autoriseren begrotingsbedragen Programma
(bedragen x € 1.000)
Lasten
Baten
Saldo
1
Wonen & leefbaarheid
50.281
21.306
28.975
2
Zorg & gezondheid
92.193
18.828
73.365
3
Jeugd & onderwijs
8.925
3.824
5.101
4
Klimaat & Duurzaamheid
1.753
189
1.565
5
Economie & arbeidsmarkt
5.011
3.682
1.329
6
Goed bestuur
5.503
880
4.622
Algemene dekkingsmiddelen
7.979
139.712
-131.732
Overhead
18.142
2.070
16.071
250
0
250
Saldo van baten en lasten Mutatie reserves
190.037 2.034
190.491 1.580
-454 454
Resultaat
192.071
192.071
0
Onvoorziene uitgaven
75
Geprognosticeerde balans Onderstaand geven wij de geprognosticeerde balans 2021-2025. Tevens is ter vergelijking de werkelijke balans 2020 opgenomen. De geprognosticeerde balans is tevens de basis voor de berekening van de financiële kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Bij deze paragraaf lichten wij het verloop van de financiële kengetallen toe.
(Prognose) meerjarenbalans
Realisatie 2021 2022
Begroting 2023 2024 2025
2026
Activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa Voorraden
2.257 3.382 3.919 4.426 4.922 4.740 196.844 214.747 229.367 242.389 248.080 265.103 2.236 2.142 2.048 1.954 1.863 1.779 201.337 220.271 235.334 248.769 254.865 271.622 5.796 4.025 2.834 1.643 452 286
Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa
22.199 24.093 25.988 27.882 29.777 31.671 444 509 574 639 12.638 24.638 5.116 5.338 5.561 5.783 6.006 6.228 33.555 33.966 34.957 35.947 48.872 62.823
Totaal activa
234.892 254.237 270.291 284.716 303.737 334.445
Passiva Reserves Resultaat boekjaar Voorzieningen Vaste schuld Totaal vaste passiva Vlottende schuld Overlopende passiva
53.708 65.651 68.718 73.915 85.743 99.452 9.378 2.613 5.037 10.106 11.977 1.260 14.844 15.043 15.177 15.254 15.379 15.499 130.270 123.058 139.846 156.634 167.422 177.410 208.200 206.365 228.778 255.909 280.521 293.621 10.580 29.760 21.899 7.690 598 16.703 16.112 18.112 19.614 21.116 22.619 24.121
Totaal vlottende passiva
26.692 47.872 41.513 28.807 23.216 40.824
Totaal passiva
234.892 254.237 270.291 284.716 303.737 334.445
76
EMU saldo De twee belangrijkste zaken die de wet HOF regelt komen voort uit Europese verplichtingen. De eerste is wettelijke vastlegging van het nationale systeem van begrotingsvoorbereiding en de toepassing van vaste uitgavenkaders. Ten tweede geldt voor lagere overheden een maximaal begrotingstekort op kasbasis. In de regeling vaststelling gelijkwaardige inspanning decentrale overheden voor het EMU-saldo is het gezamenlijk aandeel van de decentrale overheden in het EMU-saldo voor de jaren 2019 tot en met 2022 bepaald, en ook de uitsplitsing daarvan per bestuurslaag. De eerdere regeling van de periode 2019-2022 wordt met 1 jaar verlengd. Voor gemeenten bedraagt dit plafond voor -0,4% van het BBP (Bruto Binnenlandse Product). Het netto-financieringssaldo van alle gemeenten bij elkaar mag in een jaar niet boven dit plafond uitkomen. Een individuele EMU-referentiewaarde is geen norm, maar een indicatie van het aandeel dat een provincie of gemeente in de gezamenlijke tekortnorm heeft. Een deel van het EMU-saldo van de gemeenschappelijke regelingen maakt onderdeel uit van het EMU-saldo van de deelnemende decentrale overheden. EMU saldo
Realisatie 2021
Begroting 2022
2023
2024
2025
2026
1.
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves
+
8.065
5.178
5.491 10.266 13.699
2.992
2.
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
+
8.912
8.925 10.515 11.091 11.714
11.976
3.
Bruto dotatie aan voorzieningen ten laste van exploitatie
+
1.084
4.
Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden -
10.665
+
1.082
0
0
0
0
0
(tegen verkoopprijs)
+
213
5
2
1.374
1
1
7.
Aankoop van grond en uitgaven aan bouw-, woonrijpmalen e.d.
-
522
1.234
594
594
594
594
8.
Grondverkopen: verkoopopbrengsten van grond (tegen verkoopprijs) +
3.913
3.005
2.025
2.025
2.025
1.000
9.
Betalingen ten laste van voorzieningen
-
543
0
0
0
0
0
10.
Betalingen die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen,
-
0
0
0
0
0
0
nee
nee
nee
nee
nee
nee
0
0
0
0
0
0
geactiveerd 5.
199
134
77
125
120
27.958 25.674 25.994 17.902
28.818
Ontvangen bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen in mindering gebracht op de onder post 4 bedoelde Investeringen
6.
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Opbengsten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa
maar rechtstreeks ten laste van reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten. 11.
Verkoop van aandelen: Gaat u deelnemingen en aandelen verkopen - ja/nee Zo ja, wat is bij verkoop de te verwachten boekwinst,
Berekend EMU - saldo
-
11.539 -11.880 -8.100 -1.754 9.069 -13.323
77
Algemene dekkingsmiddelen In dit onderdeel gaan wij in op de financiële situatie met betrekking tot de algemene dekkingsmiddelen. Missie Verantwoord evenwichtig financieel beleid gericht op het verlagen van de schuldpositie.
Taakvelden Tot dit onderdeel behoren de volgende thema's:
7.1 Resultaat van de rekening van baten en lasten;
7.2 Treasury;
7.3 OZB woningen;
7.4 OZB niet-woningen;
7.5 Parkeerbelastingen;
7.6 Belastingen overig;
7.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds;
7.8 Overige baten en lasten;
Sabewa Wij nemen samen met de gemeenten Borsele, Goes, Hulst, Kapelle, Reimerswaal, Sluis en Tholen en het waterschap Scheldestromen deel in de gemeenschappelijke regeling Sabewa. Voor meer informatie verwijzen wij naar de paragraaf verbonden partijen. Aandelen bezit N.V. BNG Bank Wij nemen samen met andere gemeenten en provincies en het hoogheemraadschap deel in N.V. BNG. Wij bezitten 45.474 aandelen. Voor meer informatie verwijzen wij naar de paragraaf verbonden partijen.
78
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Rekening Begroting Begroting 2021
2022
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
7.1 Resultaat van de rekening van baten en lasten Lasten
9.378
6.680
5.037
10.106
11.977
1.261
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
9.378
6.680
5.037
10.106
11.977
1.261
Lasten
30
-128
-105
-109
-652
-849
Baten
113
195
868
832
850
834
Saldo
-82
-323
-973
-941
-1.502
-1.683
Lasten
590
620
637
637
637
637
Baten
7.415
7.653
7.777
7.932
8.091
8.253
Saldo
-6.825
-7.032
-7.140
-7.295
-7.454
-7.616
Lasten
184
121
116
116
116
116
Baten
10.791
11.200
11.384
11.611
11.844
12.080
Saldo
-10.607
-11.079
-11.268
-11.495
-11.728
-11.965
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
768
1.082
1.106
1.128
1.131
1.135
Saldo
-768
-1.082
-1.106
-1.128
-1.131
-1.135
Lasten
1.307
62
62
62
62
62
Baten
1.998
368
371
379
386
394
Saldo
-691
-306
-309
-316
-324
-332
7.2 Treasury
7.3 OZB
7.4 OZB
7.5 Belastingen Overig
7.6 Belastingen Overig
7.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
105.012
115.433
118.207
123.345
129.428
120.579
Saldo
-105.012
-115.433
-118.207
-123.345
-129.428
-120.579
7.8 Overige baten en lasten Lasten
95
-1.473
2.482
1.408
2.685
465
Baten
2
0
0
0
0
0
Saldo
93
-1.473
2.482
1.408
2.685
465
Totaal Algemene Dekkingsmiddelen Lasten
11.583
5.882
8.229
12.220
14.826
1.692
Baten
126.099
135.931
139.712
145.226
151.730
143.275
Saldo
-114.516
-130.049
-131.482
-133.007
-136.904
-141.583
79
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
Algemene reserve
812
776
794
778
Reserve onderhoud gebouwen
141
143
123
953
919
917
778
2023
2024
2025
2026
Toevoegingen
Onttrekkingen Algemene reserve Saldo
Incidentele lasten en baten x € 1.000 Incidentele lasten Algemene dekkingsmiddelen
Incidentele baten Algemene dekkingsmiddelen
80
Overhead Overhead betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Toelichting Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, d.w.z. alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, personeel en organisatie, de gemeentesecretaris, inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement), juridische zaken, bestuurszaken en bestuursondersteuning, informatievoorziening en automatisering, facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging), documentaire informatievoorziening (DIV), managementondersteuning primair proces. Lasten:
Salarissen en sociale lasten: Hieronder vallen de salariskosten die samenhangen met de hierboven genoemde onderdelen; Belastingen: Te betalen belasting o.a. waterschap voor gemeentelijke huisvesting; Ingeleend personeel: Kosten voor inhuur personeel op verschillende afdelingen; Overige goederen en diensten: Hieronder vallen de personele kosten zoals scholing, reis en verblijfkosten, Huisvestingslasten zoals onderhoudskosten, gas en elektra, lidmaatschappen, verzekeringen, archief, kopieer, schoonmaak, telefoon en porti kosten, en diverse andere overhead kosten; Inkomensoverdrachten: Hieronder valt onder andere de bijdrage aan de personeelsvereniging; Lease termijnen: De computers en mobiele telefoons zijn ondergebracht in een lease contract; Afschrijvingen: De afschrijvingslasten voor de geactiveerde kosten van onder andere de huisvesting van de gemeentelijke gebouwen en ICT apparatuur; Toegerekende reële rente: De rente die toegerekend wordt aan de geactiveerd kosten.
Baten:
Overige goederen en diensten: betreft voornamelijk terug ontvangst van kosten zoals gas en elektra; Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen: Dit betreffen de inkomsten van overheden en gemeenschappelijke regelingen zoals de dienstverleningsovereenkomst met de RUD Zeeland.
Berekening overheadpercentage Bij de berekening van het percentage overhead zijn wij uitgegaan van hetgeen hierover in de notitie Overhead (juli 2016) van de commissie BBV vermeld staat. Dit betreft een percentage wat tot stand komt door het totaal van de overhead te delen door de salarissen welke verantwoord zijn op de taakvelden van de begroting, exclusief het taakveld overhead zelf. In bovenstaande tabel is af te lezen dat in 2023 het percentage overhead 65% bedraagt. Gebruik overheadpercentage Wij hebben het overheadpercentage van 65% toegepast bij het toerekenen van overhead aan de investeringen, grondexploitatie en bij de extracomptabele berekeningen van de tarieven in de paragraaf lokale heffingen. Dit laatste betreft de afvalstoffenheffing, de rioolrechten, de begraafrechten, de parkeergelden de marktgelden en de leges.
81
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
2023
Lasten Salarissen en sociale lasten
9.880
Belastingen
98
Duurzame goederen
14
Ingeleend personeel
715
Overige goederen en diensten
6.152
Inkomensoverdrachten - overige overheden
12
Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen
2
Afschrijvingen Toegerekende reële en bespaarde rente Totaal Lasten
1.168 487 18.529
Baten Leges en andere rechten Overige goederen en diensten
1 256
Inkomensoverdrachten - Rijk Inkomensoverdrachten - gemeenten Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen Inkomensoverdrachten - overige overheden Totaal baten Totaal overhead Doorberekeningen aan investeringen en bouwgrond Totaal overhead na toerekening investeringen en bouwgrond
1.776 37 2.070 16.459 -388 16.071
Overhead salarissen over de totale salariskosten (x € 1.000)
2023
Salariskosten op taakveld overhead (A)
9.880
Totale salarissen Percentage overhead salarissen (A/B) Overhead over het begrotingstotaal (x € 1.000) Totale overhead (A) Afgerond begrotingstotaal Percentage overhead begrotingstotaal (A/B)
25.299 39% 2023 16.459 192.021 9%
Totaal overhead (A)
16.459
Salariskosten excl.0.4 overhead (B)
25.299
Overheadpercentage alle overhead (A/B)
82
65%
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
17.406
21.481
18.142
18.462
19.157
19.305
Baten
2.168
2.163
2.070
1.862
1.862
1.862
Saldo
15.238
19.318
16.071
16.600
17.295
17.443
2022 1.267
2023 952
2024 422
2025 1.053
555
200
56
50
0.4 Overhead
Investeringen Omschrijving investering Machines, materiaal en tractiemiddelen afdeling R&B Investeringsplan ICT Hardware Investeringsplan ICT Software
75
Stort- en wasplaats Koegors
500
Verduurzaming vastgoed
1.239
1.239
1.817
1.817
2022
2023
2024
2025
Regiodeal Incidenteel werkbudget Incidentele lasten Mutaties Reserves
152 500
155
Regiodeal Incidentele baten Mutaties Reserves
154
146
Incidentele baten en lasten x € 1.000
Reserves Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
Reserve kapitaallasten econ.nut programma 8
54
54
54
54
Saldo
-54
-54
-54
-54
Omschrijving investering
2023
2024
2025
2026
Machines, materiaal en tractiemiddelen afdeling R&B
1.532
422
473
1.290
Totaal
1.532
422
473
1.290
Onttrekkingen
Investeringen
83
Vennootschapsbelasting (VpB) Vanaf 2016 geldt een vennootschapsbelastingplicht (hierna: Vpb-plicht) op winstgevende ondernemingsactiviteiten van gemeenten. Doel van deze Vpb-plicht is het scheppen van een gelijk speelveld tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Of sprake is van een winstgevende ondernemingsactiviteit beoordelen wij aan de hand van de volgende cumulatieve eisen: 1. er is sprake van een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; en 2. die deelneemt aan het economisch verkeer; en 3. winst beoogt (het winstoogmerk is al aanwezig bij het behalen van structurele overschotten worden behaald of incidenteel overschotten door het in concurrentie treden). De aangiften over de belastingjaren 2016 tot en met 2020 zijn ingediend. De Belastingdienst stelde voor de jaren 2016 en 2017 de definitieve aanslagen vast. In deze jaren bedroeg de verschuldigde Vpb circa € 4.000 per jaar. De aangiften over 2018, 2019 en 2020 heeft de Belastingdienst in behandeling genomen. Over de ingenomen standpunten in deze aangiften is op het moment van opstellen van de begroting nog geen duidelijkheid. De aangifte Vpb 2021 moeten wij vóór 1 mei 2023 indienen. Omdat we geen zekerheid kunnen geven over de af te dragen Vpb, nemen wij vooralsnog geen begrote post voor de Vpb op in de (meerjaren)begroting.
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
Lasten Baten Saldo
84
2021
2022
2023
Meerjarenraming 2024
2025
2026
Reserves en voorzieningen Onderstaand geven wij inzicht in het verloop van de reserves en de voorzieningen. Hierbij baseren wij ons op eerdere besluitvorming. In de geprognosticeerde balans (zie bij het onderdeel Financiële positie – Meerjarenperspectief) voegen wij t.b.v. de berekening van de financiële kengetallen ook nog de verwachte begrotingsresultaten 2022-2026 toe aan de algemene reserve. In de tabel hebben we naast de genomen besluiten met betrekking tot reserves ook de te verwachten claims (toevoegingen en onttrekkingen) verwerkt. Omschrijving
Algemene Reserve Algemene reserve Sub-totaal Reserve project publiekszaken Reserve onderhoud gebouwen Reserve glasvezelnetwerk Reserve bouwgrondexploitatie Reserve stadsuitleg Reserve Gezond in de Stad Reserve klimaatbeleid Reserve uitvoeringsprogr.wonen
31-122021
31-12- 31-122022 2023
31-12- 31-12- 31-122024 2025 2026
46.810 46.810
34.737 35.317 34.737 35.317
35.157 35.807 36.561 35.157 35.807 36.561
308
0
0
0
0
0
676 749
511 749
653 749
795 749
919 749
919 749
437 481
437 459
437 459
437 459
437 459
437 459
385 159
292 144
222 144
222 144
222 144
222 144
Reserve bevolkingskrimp Res. kapitaallasten inv. met econ. nut
109 866
109 721
109 676
109 676
109 676
109 676
4.550
4.868
4.700
4.513
4.307
4.082
Reserve kapitaallasten invest.met mts nut Reserve social return on investment
1.609 333
1.554 0
1.510 0
1.466 0
1.409 0
1.352 0
500 990
500 3.001
500 3.537
500 4.338
500 5.854
500 7.370
28 67
28 25
28 10
28 10
28 10
28 10
1.588
1.454
1.317
1.177
1.035
892
0 0
169 9.000
354 8.700
539 8.400
724 8.100
909 7.800
316 1.731
316 394
316 185
316 48
316 1
316 1
Reserve gemeentefonds Reserve Sociaal domein Reserve armoedebestrijding kinderen Reserve lokale aanpak eenzaamheid Reserve ruimen graven voor 1/1/2017 Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Reserve Totaalplan Binnenstad Reserve Nieuwe Sluis Reserve budgetoverhevelingen Reserve precariobelasting Reserve COVID-19 Totaal
0 393 63.085
0 0 322 322 59.790 60.244
0 0 0 322 322 322 60.405 62.127 63.857
Toelichting: Algemene reserve 2023: Onttrekkingen
dekking voor kosten van tijdelijke voorzieningen tijdens de bouwperiode van de basisschool in de rivierenbuurt Terneuzen, € 39.000;
dekking voor kosten van tijdelijke voorzieningen tijdens de bouwperiode voor de basisschool in Hoek, € 43.700;
dekking voor de proef schuldhulpverlening, € 90.000;
dekking voor de nieuwe samenwerkingsovereenkomst met buurtbemiddeling, € 15.350;
85
dekking voor kosten van tijdelijke voorzieningen tijdens de bouwperiode voor de basisschool in Westdorpe, € 44.000
Toevoegingen
dividend GBE Aqua BV (Evides), € 295.000. GBE Aqua BV is voor 50% aandeelhouder in Evides. De gemeente Terneuzen is via GBE Aqua BV voor 7,35% aandeelhouder in Evides. Bij het besluit tot oprichten van GBE Aqua BV is berekend welk jaarlijks dividend de gemeenten ontvangen. Voor Terneuzen is dit € 812.000 in 2023, € 776.000 in 2024, € 794.000 in 2025 en € 778.000. In de gemeente is jaren geleden het beleid vastgesteld dat (incidentele) voordelen zoals onderuitputting kapitaallasten, verkoop gronden en gebouwen en dividend, ten gunste komen van de algemene reserve. Dit ter versterking van de financiële positie van de gemeente Terneuzen. Volgens dit beleid voegen wij de geraamde dividenden 2023 t/m 2026 in deze begroting direct toe aan de Algemene reserve.
2024: Onttrekkingen
dekking voor kosten van tijdelijke voorzieningen tijdens de bouwperiode van de basisschool in de Rivierenbuurt Terneuzen, € 40.000;
dekking voor sloopkosten en asbestsanering van de basisschool de Hille, Meerpaal, het Rivierenhuis en de gymzaal aan de Merwedelaan, € 301.000;
dekking voor de afwaardering van de boekwaardes op basisschool de Hille, Meerpaal, het Rivierenhuis en de gymzaal aan de Merwedelaan, € 839.000;
dekking voor kosten van tijdelijke voorzieningen tijdens de bouwperiode van de basisschool in Hoek, € 31.200;
dekking voor de afwaardering van de boekwaardes op basisschool de Kreeke Westdorpe en het gymlokaal in Westdorpe, € 99.500
Toevoegingen
verkoop bouwgrond op de vrijkomende locatie van de huidige basisscholen in de rivierenbuurt Terneuzen, € 240.000.
bijdrage van de gebruikers in de basisschool in Westdorpe als gevolg van bouwen volgens ENG-norm, € 134.000;
dividend GBE Aqua BV (Evides), € 329.000. Voor verdere informatie verwijzen we naar de toelichting bij toevoegingen 2023.
2025: Onttrekkingen
dekking voor kosten van tijdelijke voorzieningen tijdens de bouwperiode van de basisschool in Hoek, € 23.200;
dekking voor sloopkosten en asbestsanering van de basisschool de Kreeke en de gymzaal in Westdorpe, € 120.450;
Toevoegingen
dividend GBE Aqua BV (Evides), € 580.000. Voor verdere informatie verwijzen we naar de toelichting bij toevoegingen 2023.
2026: Onttrekkingen
dekking voor kosten van tijdelijke voorzieningen tijdens de bouwperiode van de basisschool in Hoek, € 23.200;
Toevoegingen
86
dividend GBE Aqua BV (Evides), € 617.000. Voor verdere informatie verwijzen we naar de toelichting bij toevoegingen 2023.
Reserve onderhoud gebouwen Toevoegingen Het overschot op het budget voor onderhoud gebouwen wordt toegevoegd aan de reserve onderhoud gebouwen om toekomstige tekorten op te vangen. Reserve Gezond in de Stad (GIDS) Onttrekkingen In het kader van de Regio Deals - een samenwerking tussen het Rijk en de regio - heeft de gemeente Terneuzen in 2019 een project ingediend onder de naam 'Het “wij-gevoel” in de gemeente Terneuzen'. Dit als onderdeel van de Projectfiche Regio Deal ‘Zeeuwen zelf aan zet’. We onttrekken € 70.000 aan de reserve GIDS als cofinanciering voor het onderdeel positieve gezondheid uit de Regio Deal. Reserve bevolkingskrimp Onttrekkingen Van het Rijk ontvingen we over de jaren 2016 tot en met 2020 een decentralisatie-uitkering (DU) bevolkingsdaling van € 395.667 per jaar. Bij de Septembercirculaire 2020 Gemeentefonds is deze DU met een jaar (2021) verlengd. Op 31 mei 2018 besloot de gemeenteraad met ingang van 2018 € 45.000 van deze uitkering aan het sectorbureau beschikbaar te stellen ten behoeve van het grensinfopunt, voor een periode van 5 jaar (2018 tot en met 2022). Deze uitgave dekken we door onttrekking van dit bedrag aan de reserve bevolkingskrimp. In 2018 betaalden we niet uit aan het sectorbureau en daardoor schuift de onttrekking van € 45.000 aan de reserve een jaar op (tot en met 2023).
Reserve kapitaallasten investeringen met economisch nut Toevoegingen Vanaf 2022 hevelen we € 200.000 budget over vanuit de exploitatie naar de reserve kapitaallasten investeringen met economisch nut voor de dekking van kapitaallasten van (rol)containers. Volgens het BBV (besluit begroting en verantwoording) moeten wij de kosten van aanschaf van (rol)containers activeren. Onttrekkingen In 2023 onttrekken we € 367.543, in 2024 € 387.543, in 2025 € 405.660 en in 2026 € 424.542 voor dekking van de kapitaallasten van diverse investeringen met economisch nut. Reserve kapitaallasten investeringen met maatschappelijk nut Onttrekkingen In de jaren 2023 en 2024 we € 43.800 per jaar voor dekking van de kapitaallasten van diverse investeringen met maatschappelijk nut. In de jaren 2025 en 2026 is dat € 57.167. Reserve Sociaal Domein Toevoegingen
In de jaren 2022 tot en met 2025 voegen we elk jaar € 2.285 toe aan de reserve. Dit betreft de suppletie uitkering (SU) Integratie sociaal domein die we van het Rijk ontvangen.
Van de compensatiemiddelen die we van het Rijk ontvangen voor jeugdhulp voegen we jaarlijks een deel toe aan de reserve Sociaal Domein. In 2023 voegen we € 741.630 toe, in 2024 € 951.000, in 2025 en 2026 € 1.673.000.
Onttrekkingen
Door het vaststellen van de uitvoeringsafspraken, de toekenning van de regiodeal en de voorwaarden aan de regiodeal wijzigt de oorspronkelijke begroting van de startgroepen. Als gevolg daarvan onttrekken we in 2023 het tekort met betrekking tot de subsidie startgroepen zoals is besloten bij de jaarrekening 2020, € 39.500. Over de jaren 2019 tot
87
en met 2023 hebben we per saldo een overschot op de subsidie startgroepen van € 268.800;
Dekking kosten in verband met stijging van de Wmo tarieven Huishoudelijke Hulp en Begeleiding € 135.000 (2023), € 143.000 (2024) en vanaf 2025 € 151.000;
Dekking voor kosten in verband met weerbaarheidstraining van de jeugd als gevolg van COVID-19 € 25.000.
Reserve lokale aanpak eenzaamheid Onttrekkingen We onttrekken € 15.000 aan de reserve GIDS als cofinanciering voor het onderdeel "plan van aanpak eenzaamheid" uit de Regio Deal. Reserve ruimen graven voor 1/1/2017 Onttrekkingen Vanaf 2022 onttrekken we middelen aan de reserve om de salariskosten van het project begraafplaatsen te dekken. In 2023 betreft dit € 136.622, in 2024 € 139.719, in 2025 en 2026 € 142.509. Reserve ruimtelijke ontwikkelingen Toevoegingen De initiatiefnemers van vergunde zonneparken storten een totaal bedrag aan vereveningsbijdragen van € 184.900 per jaar aan de gemeente Terneuzen. Dit bedrag voegen we jaarlijks toe aan deze bestemmingsreserve. Reserve totaalplan Binnenstad Onttrekkingen
Vanaf 2023 onttrekken we jaarlijks € 300.000 aan de reserve voor planproducten, onderzoeken, advies en taxaties.
Reserve budgetoverhevelingen Onttrekkingen
In 2023 onttrekken we € 30.000 aan de reserve voor het gemeentelijk vervoersplan (GVVP);
We onttrekken € 22.500 voor zorghuis van de toekomst;
We onttrekken € 20.000 in verband met de latere start van de pilot schuldhulpverlening;
Voor de kosten van een jeugdopbouwwerker onttrekken we in 2023 en 2024 € 90.000;
In de jaren 2023 tot en met 2025 onttrekken we middelen aan de reserve budgetoverhevelingen om de kosten van de nieuwe wet inburgering te dekken. In 2023 tot en met 2025 betreft dit € 47.000 per jaar.
Omschrijving Voorziening riolering
1-1- 31-12- 31-12- 31-12- 31-12- 31-122022 2022 2023 2024 2025 2026 22
22
0
0
0
0
Voorziening pensioenuitkeringen APPA
7.358
7.477
7.597
7.717
7.837
7.957
Voorziening wachtgelduitkeringen APPA
412
267
120
36
0
0
Voorziening begraafrechten
641
825
967
967
967
967
6.198
6.198
6.198
6.198
6.198
6.198
159
200
241
282
324
324
Risicovoorziening precariobelasting Voorziening ruimen graven na 1 januari 2017 Voorziening legaat van Sprang Totaal
88
56 56 56 56 56 56 14.846 15.045 15.179 15.256 15.381 15.501
Toelichting: Voorziening riolering In 2023 valt de voorziening vrij ten gunste van de exploitatie (€ 22.000). Deze voorziening werd in 2021 gevormd, doordat wij lagere kapitaallasten hadden dan vooraf was geprognosticeerd. In 2023 valt deze voorziening vrij om de kapitaallasten van de uitgestelde investeringen te dekken. Voorziening pensioenuitkeringen APPA De toevoegingen betreffen jaarlijks opgebouwde pensioenrechten en backserviceverplichtingen. Daarnaast betreft het onttrekking voor uitbetaling pensioenen. Voorziening wachtgelduitkeringen APPA De onttrekkingen betreffen de uitkeringen voor wachtgeld. Voorziening begraafrechten Wij verwerken op voorziening schommelingen (tekorten en overschotten) op de exploitatie begraafplaatsen. Overschotten op de exploitatie voegen we toe aan de voorziening. Tekorten op de exploitatie onttrekken we aan de voorziening. Voorziening ruimen graven na 1 januari 2017 Deze voorziening vormen we door toevoeging van € 265 per begraving.
Wat mag het kosten? Rekening Begroting Begroting bedrag x € 1.000
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
4.617
15.372
2.034
2.622
2.969
2.830
Baten
5.930
18.116
1.580
2.462
1.247
1.098
Saldo
-1.313
-2.744
454
160
1.722
1.731
2023
2024
2025
2026
Totaal incidentele lasten
872
951
152
23
Totaal incidentele baten
391
1.623
120
0
0.10 Mutatie reserves
x € 1.000
89
Incidentele lasten en baten x € 1.000 Incidentele lasten Programma Wonen & leefbaarheid Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan Incidentele lasten Programma Zorg & gezondheid Regiodeal doorbraakmethode Regiodeal positieve gezondheid Regeling bevolkingsdaling Terneuzenaren schuldenvrij Incidentele lasten Programma Jeugd & onderwijs Onderwijshuisvesting Rivierenbuurt Onderwijshuisvesting - tijdelijke units Torenberg en Hoek Onderwijshuisvesting Westdorpe Onderwijsbeleid - subsidie PSP startgroepen
2023
2024
2025
2026
30
129 120 45 100
84
39 53
341 40
32
44 40
87
120
25
25
23
Incidentele lasten Programma Klimaat & duurzaamheid Incidentele lasten Programma Economie & arbeidsmarkt Prognose bedrijventerreinen Zeeland Incidentele lasten Programma Goed bestuur Organisatiekosten evenementen Incidentele lasten Algemene dekkingsmiddelen Incidentele lasten Overhead Regiodeal Medewerkerstevredenheidsonderzoek Extern inhuur Omgevingswet Incidentele lasten Mutaties Reserves Toevoeging aan reserves Totaal incidentele lasten
90
25
162 25 75 -40 872
374 951
152
23
2023 Incidentele baten Programma Wonen & leefbaarheid Grondverkopen op vrijkomende onderwijslocaties Incidentele baten Programma Zorg & gezondheid Regiodeal positieve gezondheid Regiodeal doorbraakmethode Incidentele baten Programma Jeugd & onderwijs Onderwijshuisvesting Westdorpe Incidentele baten Programma Klimaat & duurzaamheid
2024
2025
2026
120 120
0
240
50 31
134
Incidentele baten Programma Economie & arbeidsmarkt Incidentele baten Programma Goed bestuur Incidentele baten Algemene dekkingsmiddelen Incidentele baten Overhead Regiodeal Incidentele baten Mutaties Reserves Onttrekkingen aan reserves Totaal incidentele baten
121 189 391
1.249 1.623
Incidentele lasten (toelichting) Programma Wonen & leefbaarheid Uitwerking gemeentelijk verkeer-en vervoerplan In 2022 stelde u het gemeentelijk verkeer- en vervoerplan (GVVP) Terneuzen onbeperkt bereikbaar vast. Op een aantal essentiële onderdelen uit het GVVP moeten nadere uitwerkingen plaats vinden in 2023. Hiervoor is een budget beschikbaar van € 30.000. Programma Zorg & gezondheid Regiodeal doorbraakmethode Voor de regiodeal hebben we in 2023 €249.000 opgenomen en in 2024 € 84.000. Dit is onder te verdelen in het project regiodeal doorbraakmethode (€ 129.000 voor 2023 en € 84.000 voor 2024) en regiodeal project positieve gezondheid (€ 120.000 voor 2023). Regiodeal positieve gezondheid Voor de regiodeal hebben we in 2023 €249.000 opgenomen en in 2024 € 84.000. Dit is onder te verdelen in het project regiodeal doorbraakmethode (€ 129.000 voor 2023 en € 84.000 voor 2024) en regiodeal project positieve gezondheid (€ 120.000 voor 2023). Regeling bevolkingsdaling We hebben van het Rijk in de vorm van een decentrale uitkering een bedrag ontvangen voor de regeling bevolkingsdaling. Wij betalen in 2023 € 45.000 aan het grensinfopunt.
91
Terneuzenaren schuldenvrij Op 12 december 2019 stelde de gemeenteraad het beleidsplan ‘Terneuzenaren schuldenvrij’ vast. Hierin sorteerden we voor op de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Die is in werking sinds 1 januari 2021. Vroegsignalering en daarmee het voorkomen van schuldenproblematiek, is de belangrijkste verandering. We willen bereiken dat zoveel mogelijk inwoners van Terneuzen schuldenvrij zijn. Door uitvoering te geven aan preventie en vroegsignalering sturen we aan de voorkant en zijn we er vroeg bij. Programma Jeugd & onderwijs Onderwijshuisvesting Rivierenbuurt Voor Rivierenbuurt is gepland dat de nieuwbouw gerealiseerd is in 2024. De oude schoolgebouwen worden na in gebruik name van de nieuwe school gesloopt (€ 301.000) voor tijdelijk infrastructuur hebben we ook incidentele bedragen opgenomen. Tijdelijke units Torenberg en Hoek Momenteel voeren wij een onderzoek uit voor de onderwijshuisvesting Torenberg. In afwachting van mogelijk nieuwbouw heeft schoolbestuur Probaz in het kader van het programma onderwijshuisvesting 2022 een voorziening in de huisvesting onderwijs aangevraagd. Dit betreft twee tijdelijke units voor de Torenberg. De toets aan de verordening leidt tot een toekenning. Hiervoor nemen we voor vijf jaar (2022-2026) een raming op. Daarnaast hebben we voor onderwijshuisvesting Hoek ook een bedrag opgenomen.
Onderwijshuisvesting Westdorpe Voor tijdelijk infrastructurele maatregelen en afboeking boekwaarde hebben wij een bedrag van € 44.000 opgenomen in 2023. Onderwijsbeleid - subsidie PSP startgroepen Als gevolg van het vaststellen van de uitvoeringsafspraken, de toekenning en de periode van de regiodeal en de mogelijkheid om de startgroepen gedeeltelijk te bekostigen vanuit de specifieke uitkering onderwijsachterstanden wijzigt de meerjarenbegroting: 2020 € 28.500; 2021 € 114.100; 2022 € 114.100 en 2023 € 39.500. Programma Klimaat & duurzaamheid
Programma Economie & arbeidsmarkt Prognose bedrijventerreinen Zeeland In het kader van een goed ondernemersklimaat zijn vitale en toekomstbestendige bedrijventerreinen van cruciaal belang. In de rapportage ‘Prognose bedrijventerreinen Zeeland’ van de Stec Groep wordt gesteld dat zeker de helft van de Zeeuwse economie afhankelijk van de droge bedrijventerreinen en zeehaventerreinen. De huidige bedrijventerreinen kennen een gezonde invulling en lopen vol. De verwachting is dat het opnemen van de Kanaalzone in de National Omgevingsvisie (NOVI) en de toenemende focus op een circulaire economie dit verder gaan versterken. Uitbreiding van bedrijventerreinen is dan ook wenselijk. Voorafgaand aan het ruimtelijk proces is het wenselijk om te onderzoeken welke (toekomstige) vraag te verwachten is en welke sectoren/bedrijven een meerwaarde bieden. Ter uitvoering van deze onderzoeken en scans wordt voorgesteld een budget van €25.000 per jaar voor 2023 en 2024 beschikbaar te stellen. Programma Goed bestuur Organisatiekosten evenementen In 2023 staat veel onder de planning. Onder meer de opening van de Nieuwe Sluis. Maar ook belangrijke historische mijlpalen, die voor Zeeland een viering of herdenking waard zijn. Zeeland viert het jubileum van 700 jaar op diverse momenten en plekken. Tevens is er onder meer in het jaar 2023 een herdenking van 70 jaar watersnoodramp.
En is het besluit om het kanaal GentTerneuzen aan te leggen, volgend jaar ook 200 jaar geleden genomen. Het jaar 2023 biedt een bijzonder momentum waarbij verleden, heden en toekomst kunnen samenkomen in een breed programma dat door de samenhang meer impact en uitstraling kan krijgen dan door de evenementen/vieringen 'los' van elkaar te organiseren. Door een thematische
92
uitwerking kan de combinatie van momenten benut worden om positief bij te dragen aan de positionering/marketing van Terneuzen en Zeeland. Die potentie wordt bestuurlijk gevoeld en vanuit Terneuzen is mede (gesteund door collegebesluit) het initiatief genomen dit met andere partners verder te verkennen. Hiervoor wordt in 2022 een plan gepresenteerd. Omdat wij mede initiatiefnemer zijn, is het logisch bij te dragen aan een deel van de organisatiekosten (met name voor activiteiten/onderdelen die aan Terneuzen gelinkt worden). Vooruitlopend op het uitgewerkte plan gaan wij voor nu uit van een bedrag van € 25.000. Algemene dekkingsmiddelen Overhead Regiodeal Gedurende de looptijd van de Regiodeal "Zeeuwen zelf aan zet" hebben wij een prominente rol in het programmabureau. Hiervoor namen wij tijdelijk extra personeel in dienst. Dit leidt incidenteel voor extra lasten. Wij ontvangen een vergoeding voor deze extra lasten. De extra lasten zijn in 2023 € 162.000. Medewerkerstevredenheidsonderzoek In 2022 voeren we een medewerkerstevredenheidsonderzoek uit. Voor het vervolg van dit onderzoek in 2023 budgetteren wij € 25.000. Externe inhuur Omgevingswet Voor de implementatie en werking van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) huren wij een externe in. Het benodigd budget bedraagt hiervoor €75.000.