2022-10-18 bijlage Begroting 2023 definitief

Mutaties Reserves Toevoeging aan reserves Onderwijsbeleid - subsidie PSP startgroepen Op basis van een gezamenlijk vastgestelde begroting namen wij voor de startgroepen middelen op in de gemeentelijke begroting voor de jaren 2020, 2021 en 2022 Als gevolg van het vaststellen van de uitvoeringsafspraken, de toekenning en de periode van de regiodeal en de mogelijkheid om de startgroepen gedeeltelijk te bekostigen vanuit de specifieke uitkering onderwijsachterstanden wijzigt de meerjarenbegroting. In 2023 onttrekken we € 39.500 aan de reserve sociaal domein. Onderwijshuisvesting IHP bijdragen schoolbesturen Op 30 juni 2020 stemde de gemeenteraad in het integraal huisvestingsplan onderwijs. Bij dit voorstel waren drie investeringsaanvragen opgenomen. De bouw van de brede school Rivierenbuurt en Hoek en de verbouwing van de brede school Othene. Conform de afspraken dragen de schoolbesturen dragen wij in investeringen in duurzaamheid.Voor de kosten van bouwen van een ENG school ten opzichte van een BENG school geven de scholen een bijdrage van 50% van deze meerkosten. Grondverkopen op vrijkomende onderwijslocaties . Op 30 juni 2020 stemde de gemeenteraad in het integraal huisvestingsplan onderwijs. Bij dit voorstel waren drie investeringsaanvragen opgenomen. De bouw van de brede school Rivierenbuurt en Hoek en de verbouwing van de brede school Othene.

Voor de Rivierenbuurt en Hoek is gepland dat de nieuwbouw gerealiseerd is in 2024. Op de vrijkomende locaties zijn grondverkopen voorzien. Voor Rivierenbuurt is zijn de grondverkopen € 240.000. Beide bedragen zijn geraamd in 2024. Deze voegen wij toe aan de algemene reserve.

93

Incidentele baten (toelichting) Programma Wonen & leefbaarheid Grondverkopen op vrijkomende onderwijslocaties. Op 30 juni 2020 stemde de gemeenteraad in het integraal huisvestingsplan onderwijs. Bij dit voorstel waren drie investeringsaanvragen opgenomen. De bouw van de brede school Rivierenbuurt en Hoek en de verbouwing van de brede school Othene. Voor de Rivierenbuurt en Hoek is gepland dat de nieuwbouw gerealiseerd is in 2024. Op de vrijkomende locaties zijn grondverkopen voorzien. Voor Rivierenbuurt is zijn de grondverkopen € 240.000. Beide bedragen zijn geraamd in 2024. Programma Zorg & gezondheid Regiodeal doorbraakmethode Voor de regiodeal hebben we in 2023 €81.000 opgenomen. Dit is onder te verdelen in het project regiodeal doorbraakmethode (€ 50.000) en regiodeal project positieve gezondheid (€ 31.000 voor 2023). Regiodeal positieve gezondheid Voor de regiodeal hebben we in 2023 €81.000 opgenomen. Dit is onder te verdelen in het project regiodeal doorbraakmethode (€ 50.000) en regiodeal project positieve gezondheid (€ 31.000 voor 2023). Programma Jeugd & onderwijs Onderwijshuisvesting Westdorpe Op 30 juni 2020 stemde de gemeenteraad in het integraal huisvestingsplan onderwijs. Conform de afspraken draagt het schoolbestuur bij in investeringen in duurzaamheid.

Voor de kosten van bouwen van een ENG school ten opzichte van een BENG school geeft de school een bijdrage van 50% van deze meerkosten. Programma Klimaat & duurzaamheid Programma Economie & arbeidsmarkt Programma Goed bestuur Algemene dekkingsmiddelen Overhead Regiodeal Gedurende de looptijd van de Regiodeal "Zeeuwen zelf aan zet" hebben wij een prominente rol in het programmabureau. Hiervoor namen wij tijdelijk extra personeel in dienst. Dit leidt incidenteel voor extra lasten. Wij ontvangen een vergoeding voor deze extra lasten. De extra baten zijn in 2023 € 121.000. Mutaties Reserves Onttrekkingen aan reserves Voor de toelichting op de incidentele onttrekkingen aan de reserves verwijzen we u naar het overzicht reserves.

94

95

Paragrafen

96

97

A. Lokale heffingen In deze paragraaf behandelen wij onze lokale heffingen. Bij lokale heffingen gaat het om inkomsten die de gemeente ontvangt van inwoners en bedrijven. We maken hierbij onderscheid tussen belastingen en rechten. Belastingen zijn geldbedragen die inwoners en bedrijven betalen, zonder dat de gemeente daar een directe tegenprestatie voor levert. Een voorbeeld hiervan is de onroerende-zaakbelasting. Rechten betalen inwoners en bedrijven om de kosten die de gemeente maakt te dekken. Dit zijn bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en leges. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Wij geven op hoofdlijnen inzicht in de diverse heffingen. Dit is een verplichting vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Wij laten zien wat de tarieven zijn en de geraamde inkomsten per soort heffing. Ook geven wij inzicht in de mate van kostendekkendheid van de heffingen. Dit houdt in dat wij laten zien in hoeverre de geraamde kosten gedekt worden uit de geraamde opbrengsten. Voor het berekenen van de kostendekkendheid houden wij bij de kosten rekening met een opslag van 65% voor overhead op de salariskosten (in 2022: 75%). Daarnaast rekenen we rente toe over het eigen vermogen en de voorzieningen. Dit volgt uit onze Financiële Verordening. Een toelichting op het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk komen in deze paragraaf ook aan bod.

Sabewa Zeeland Een aantal heffingen worden door Sabewa Zeeland uitgevoerd. Sabewa Zeeland draagt zorg voor de waardering, heffing en inning van de onroerende-zaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, forensenbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en de BIZ-bijdrage. Daarnaast verstrekt Sabewa Zeeland een prognose van de waardeontwikkeling van de onroerende zaken. Deze prognose gebruiken wij bij het opstellen van de begroting en het bepalen van de belastingtarieven. Ook geeft Sabewa Zeeland uitvoering aan ons kwijtscheldingsbeleid. Voor meer informatie over Sabewa Zeeland verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen.

Beleid Bestuursakkoord en raadsinformatiebrief Het uitgangspunt voor het heffingenbeleid staat vermeld in het Bestuursakkoord 2022-2026 ‘Goed leven in Terneuzen. Verder bouwen aan een duurzame toekomst’. Dit is verder uitgewerkt in de Kaderbrief 2023-2026. In de raadsinformatiebrief "Actualisatie financiële positie naar aanleiding van meicirculaire 2022 gemeentefonds" van 14 juni 2022 informeerden wij u over de uitkomsten van de meicirculaire. Hierin namen wij ook op dat door de toenemende lasten voor onze burgers we eenmalig willen afwijken van het bestuursakkoord ten aanzien van de tariefsverhoging met de consumentenprijsindex (CPI). De verhoging brengen we voor het jaar 2023 terug van 7,4% naar 3,1%. Bij de tariefbepaling van de onroerende-zaakbelastingen, rioolheffing en forensenbelasting houden wij naast de verhoging van 3,1% rekening met de waardeontwikkeling van de onroerende zaken in onze gemeente. Belangrijke inkomstenbron De lokale heffingen vormen naast de algemene uitkering uit het gemeentefonds een belangrijke inkomstenbron van de gemeente. Alle inkomsten samen zorgen ervoor dat de gemeente haar overheidstaken kan uitvoeren. Met de ontvangen gelden kan de gemeente ook plaatselijke voorzieningen treffen voor inwoners en bedrijven.

Door het heffingenbeleid maken wij een politiekbestuurlijke afweging tussen het gewenste voorzieningenniveau en de prijs die inwoners en bedrijven daarvoor betalen in de vorm van lokale belastingdruk. Overzicht belastingen en rechten Hieronder treft u een overzicht aan van de verschillende belastingen en rechten. Wij lichten de maatstaf en het doel van de heffing toe. De belastingen en rechten kunnen wij van inwoners en bedrijven heffen door de belastingverordeningen. De geactualiseerde belastingverordeningen voor 2023 leggen wij aan de gemeenteraad ter vaststelling voor.

98

Overzicht Onroerende-zaakbelastingen

Eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van andere onroerende zaken betalen jaarlijks onroerende zaakbelasting (OZB). De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de onroerende zaak. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar en worden gebruikt om een deel van de taken van de gemeente te bekostigen.

Afvalstoffenheffing

De afvalstoffenheffing is een vergoeding voor de inzameling en verwerking van huishoudelijke afval. De hoogte van de belasting bepalen we aan de hand van het aantal personen in het huishouden. We maken onderscheid tussen eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens. Met de opbrengsten van deze belasting dekken we de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn.

Rioolheffing

Eigenaren van woningen en andere onroerende zaken betalen rioolheffing, als ze direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de onroerende zaak. Met de opbrengsten van deze belasting dekken we de kosten voor de gemeentelijke riool- en waterbeheertaken. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn.

Forensenbelasting

Personen die niet in de gemeente Terneuzen wonen en een tweede woning hier hebben, betalen forensenbelasting als zij of hun gezin de woning meer dan 90 dagen van het jaar beschikbaar hebben. De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de woning. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar.

Toeristenbelasting

Toeristenbelasting wordt betaald door degenen die mensen bij zich laten verblijven tegen een vergoeding. Het gaat om mensen die niet in de gemeente staan ingeschreven. De belasting wordt per persoon per overnachting in rekening gebracht. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar.

Hondenbelasting

Wie binnen de gemeente houder is van één of meer honden betaalt hondenbelasting. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar.

Bedrijfsinvesteringszone

Aan ondernemers uit het aangewezen gebied vragen we elk jaar een financiële bijdrage voor de bedrijveninvesteringszone (BIZ). De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de onroerende zaak. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting. De gemeente betaalt de belastingopbrengsten 1 op 1 uit aan de beheerder van de BIZgelden in de vorm van een subsidie. De Stichting Bizzy besteedt de BIZ-subsidie aan specifieke activiteiten. Zo investeren ondernemers in een veilige en aantrekkelijke omgeving.

Parkeerbelasting/-heffing

Parkeerbelasting heffen we voor het parkeren van een voertuig in een betaald parkeren gebied. De belasting voor het parkeren berekenen we per uur of per dag. Ook is het mogelijk een parkeervergunning aan te vragen. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar.

Markt- en standplaatsgelden

Voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt brengen we een tarief in rekening per strekkende meter van de kraam of andere uitstalling. Voor een losse standplaats op een andere openbare plaats rekenen we afhankelijk van de duur een tarief per standplaats. Met deze opbrengsten dekken we de kosten van de markt- en standplaatsen. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn.

Lijkbezorgingsrechten

Wij heffen dit recht voor het gebruik van de begraafplaats en voor onze diensten in verband met de begraafplaats. Met de opbrengsten dekken we de kosten van de begraafplaatsen. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn.

99

Bedrijfsafval

Voor het inzamelen van bedrijfsafval hanteren wij marktconforme tarieven. Dit is een economische activiteit waarbij wij minimaal de integrale kosten in rekening brengen.

Leges

Wij brengen voor verschillende diensten kosten in rekening bij de aanvrager. Deze kosten worden leges genoemd. Vaak gaat het om administratieve diensten zoals het aanvragen van een paspoort, rijbewijs of een bouwvergunning. Met de legesopbrengsten dekken we de kosten voor onze diensten. De opbrengsten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn.

Inkomsten van de lokale heffingen In de onderstaande tabel geven wij opbrengsten weer van de lokale heffingen. Dit voor de jaren 2021 (gerealiseerd), prognose 2022 en 2023. bedragen x € 1.000 Via Sabewa Zeeland Onroerende-zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Forensenbelasting Toeristenbelasting Hondenbelasting Bedrijveninvesteringszone Subtotaal Sabewa Zeeland Kwijtscheldingen Subtotaal Sabewa Zeeland incl. kwijtschelding Precariobelasting Parkeerbelasting/-heffing Markt- en standplaatsgelden Lijkbezorgingsrechten Bedrijfsafval Leges Subtotaal Totaal opbrengst lokale heffingen

werkelijke opbrengst 2021

geraamde opbrengst 2022*

geraamde opbrengst 2023

18.206 7.994 5.437 200 470 349 -3 32.654 -345 32.309

18.853 8.598 5.598 198 317 368 100 34.032 -353 33.679

19.160 8.837 5.718 258 454 371 100 34.898 -355 34.543

575 807 27 760 523 3.340 6.032

0 1.131 45 779 519 1.931 4.405

0 1.155 47 779 529 1.912 4.421

38.341

38.084

38.965

* Dit zijn de geraamde opbrengsten van 2022 (na wijzigingen). Onroerende-zaakbelasting (OZB) De onroerende-zaakbelastingen (OZB) vormen de belangrijkste lokale heffing van de gemeente. Het karakter van deze heffing is dat het een algemene belasting is. De opbrengsten zijn een algemeen dekkingsmiddel voor uitgaven. Wij heffen OZB van eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van nietwoningen. Het tarief van de onroerende-zaakbelastingen is een percentage van de vastgestelde WOZ-waarde van de aangeslagen objecten. Voor de WOZ-waarde 2023 geldt als waardepeildatum 1 januari 2022. De OZB tarieven verhogen we in 2023 met 3,1%. Van Sabewa Zeeland ontvingen wij een prognose van de waardeontwikkeling voor 2023 van de woningen en niet-woningen. Het percentage van de waardeontwikkeling corrigeren we op het tarief. Doordat de geprognosticeerde waardeontwikkeling van de woningen (9,0%) hoger is dan de indexatie van 3,1%, daalt het tarief in 2023 ten opzichte van 2022. Het tarief voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen stijgt in 2023. Dit is het gevolg van de geprognosticeerde

100