Bijlage - Concept jaarstukken 2025

16.

We ontwikkelen nieuw cultuurbeleid met focus op toekomstbestendige verenigingen en toegankelijkheid van cultuurvoorzieningen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We voeren het uitvoeringsplan van het cultuurbeleid uit. Toelichting: We werken samen met het culturele veld aan de uitvoering van het cultuurbeleid. Om inzicht te krijgen in de effectiviteit van het cultuurbeleid wordt één keer per drie jaar een enquête afgenomen over de beleving van cultuur in onze gemeente. De enquête wordt einde 2026 voor het eerst uitgezet. De toekomstbestendigheid van het verenigingsleven heeft een plek gekregen in de Regiodeal, in het project Vitale cultuur- en sportverenigingen Súdwest-Fryslân (pijler Mienskip). Zie ook actiepunt 11.

Pagina 24 van 235

O24.003054

De verenigingen die samenkomen in Stichting Multifunctioneel Verenigingsgebouw Sneek, bekend als ’t Convenant, moeten per 1 september 2027 het gebouw verlaten in verband met herontwikkeling van de locatie. De stichting is hierover tijdig geïnformeerd en weet dat zij primair verantwoordelijk is voor het vinden van een alternatieve locatie(s) voor de betreffende verenigingen. De gemeente heeft eerder aangegeven in dit proces actief mee te denken en heeft reeds diverse suggesties gedaan. Hierbij is de kanttekening geplaatst dat gezamenlijke herhuisvesting van alle huurders lastig zal zijn. De stichting verkent momenteel alternatieve huisvestingsmogelijkheden. De Stichting heeft aangegeven dat inmiddels een deel van de verenigingen per 1 september 2026 elders onderdak heeft kunnen vinden. Met Cultuur Kwartier Sneek lopen nog verkennende gesprekken over wat er eventueel mogelijk is voor andere verenigingen. De gemeenteraad heeft in juli 2025 besloten om het Cultuurkwartier Sneek met extra middelen te ondersteunen voor de uitvoering van het nieuwe beleidsplan van CKS voor de periode 20252028. Per 1 november heeft de raad van toezicht van CKS een artistiek directeur benoemd. Hij volgt de interim-bestuurder op en vormt samen met de al eerder aangetrokken zakelijk directeur de tweehoofdige directie.

Zij sturen samen het team van medewerkers aan en bouwen verder aan de versteviging van de organisatie en de positie van CKS als het centrum voor kunst, cultuur en educatie in Súdwest-Fryslân en daarbuiten. De subsidieaanvraag van CKS voor het jaar 2026 is in december verleend. CKS werkt in het eerste kwartaal van 2026 aan de oplevering van een meerjarenbegroting 2027-2029. 17.

Blijven ondersteunen van kunst en cultuur en musea en voldoende laagdrempelige voorzieningen voor beoefenen van (amateur) kunst voor onze inwoners. Indicatoren/te behalen resultaat: - In 2025 is de voorlichting rondom subsidies en de zichtbaarheid ervan verbeterd. Het culturele veld weet beter welke subsidiemogelijkheden er zijn op het gebied van cultuur, zodat dit ten goede komt aan onze inwoners. - Met de nieuwe subsidieregeling musea willen we de musea stimuleren plannen en ambities te realiseren, om zo de kwaliteit en toekomstbestendigheid van musea in SWF te waarborgen. Toelichting: Voorlichting subsidies Periodiek wordt, aan de hand van het communicatieplan, bekeken welke communicatieacties uitgezet kunnen worden om de subsidiemogelijkheden (verder) onder de aandacht te brengen. Eind 2025 is gestart met het maken van een factsheet met de in 2025 verleende subsidies. Ook wordt er via de website van de gemeente en via social media af en toe informatie over diverse regelingen gedeeld. Musea Op basis van onder meer advies van de museumcommissie heeft het college van B&W de subsidies voor de musea voor de periode 2025-2028 verleend. In juni 2026 verwachten we van de musea een tussentijdse verantwoording. De definitieve verantwoording zal in juni 2029 plaatsvinden.

18.

We ondersteunen actief de samenwerking van onze musea. Indicatoren/te behalen resultaat: - De samenwerking tussen de musea is verder versterkt door de aanjagende en coördinerende rol van de Stichting Samenwerking Musea Zuidwest Friesland. Toelichting: Stichting Samenwerkende Musea voert drie projecten uit: 1. Narratief/website (gezamenlijk verhaal en presentatie) De website is gelanceerd op 26 januari 2024.

Pagina 25 van 235

O24.003054

2. Súdwest-Fryslân Academy (kennisdeling en versterken onderlinge samenwerking) De Súdwest-Fryslân Academy is opgezet en voor de zomer van 2024 afgerond. De SWF Academy is door alle musea als zeer positief ervaren. De musea hebben afgesproken de SWF Academy voort te zetten in een iets lagere frequentie. Vanuit de Stichting Samenwerkende Musea is met de uitvoering van het project Siel fan Súdwest het gezamenlijke verhaal (narratief) geformuleerd. Het project “Siel fan Súdwest” maakte deel uit van het programma van Arcadia 2025 (17 mei t/m 24 augustus). Op acht plekken in de gemeente Súdwest-Fryslân hebben kunstenaars deze thema’s vanuit regionaal en historisch perspectief benaderd. Ze verdiept zich in het idee van ‘grûn’ (grond) als fysieke bodem, culturele basis of fundament van tradities. Zij hebben met hun werk bijgedragen aan de gezamenlijke verhaallijn over de regio. Op 17 mei 2025 is het project “De Siel fan Súdwest” geopend. Het publiek kon de kunstwerken van de negen kunstenaars tot en met 24 augustus 2025 bewonderen. 3. Publieksonderzoek De Stichting Samenwerkende Musea SWF heeft samen met de provinciale en regionale marketingorganisaties (Merk Fryslân en VVV Waterland van Friesland) een uitgebreid publieksonderzoek geïnitieerd dat kan dienen als basis voor zowel collectieve marketing als marketing per individueel museum. Het contract van de kwartiermaker is afgelopen.

De musea zetten de samenwerking voort met kennisdeling en gezamenlijke projecten.

Nr.

Actiepunt

Uitgevoerd?

Hoofdtaakveld Dichtbij meedoen 19.

We investeren in toekomstbestendige ontmoetingsplaatsen en stimuleren meervoudig gebruik en activiteiten, ook overdag. Indicatoren/te behalen resultaat: - We ontwikkelen het beleid voor ontmoetingsplaatsen door, met name op het gebied van sociale verduurzaming. - We blijven vraaggerichte ondersteuning bieden (via Doarpswurk en Sociaal Collectief) aan besturen; - We hebben extra aandacht voor ondersteuning aan besturen in aandachtswijken en -dorpen. We sluiten waar mogelijk aan bij de integrale wijkaanpak; - We hebben aanvullend beleid ontwikkeld met woningcorporaties en zorginstellingen voor de ontmoetingsplaatsen in of bij ouderenhuisvesting. Toelichting: In onze 63 ontmoetingsplaatsen kunnen mensen elkaar ontmoeten en vinden laagdrempelige (en preventieve) activiteiten plaats. We investeren op meerdere manieren in toekomstbestendige ontmoetingsplaatsen. Zo zijn we begonnen met het maken van een inhaalslag met (achterstallig) onderhoud en verduurzaming van de gebouwen. We hebben ook ingezet op multifunctioneel gebruik en activiteiten. Dit hebben we gedaan door meer verbinding te leggen met (sociaal-maatschappelijke) partners en hen te wijzen op de ruimtes van bestaande ontmoetingsplaatsen. De ontmoetingsplekken krijgen hierdoor een hogere bezettingsgraad en kwetsbare inwoners kunnen eerder bereikt worden. Dit past bij de ambitie om onze dienstverlening dichtbij aan te bieden.

Ter ondersteuning van de aandachtswijken is er actief samenwerking gezocht met de integrale wijkaanpak, die in de wijken Lemmerweg-West en Lemmerweg-Oost in Sneek van start gaan. Met deze integrale aanpak wil de gemeente een beweging in gang zetten om meer positieve gezondheid in de dorpen/wijken te brengen. Hoewel de formele start van de integrale wijkaanpak is uitgesteld, zijn de gesprekken met de wijkvereniging en betrokken netwerkpartners voortgezet en is een structureel netwerkoverleg ingericht. De gemeente is ook nauw betrokken bij ontwikkelingen in andere wijken, zoals Noorderhoek en Tinga. Waar mogelijk koppelen we kansen als het gaat om ontmoeten en leefbaarheid.

Pagina 26 van 235

O24.003054

Er is ook een goede samenwerking ontstaan met woningcorporaties en zorginstellingen voor het ontmoeten in ouderenhuisvesting. We hebben met diverse partners afgesproken om te starten met een testcasus in IJlst, waarbij een ontmoetingsruimte wordt gerealiseerd die breed beschikbaar wordt voor bewoners en inwoners van de wijk. De gemeente realiseert met de investering van € 50.000 een goed georganiseerde opstartfase waarin samenwerking, planning, activiteitenaanbod en duurzame exploitatie worden uitgewerkt. Dit vormt de noodzakelijke basis om de ontmoetingsruimte bij ’t Hof fan Ylostins toekomstbestendig te laten functioneren zonder structurele gemeentelijke bijdrage. Hierbij is het belangrijk dat de juiste partijen in positie worden gezet om van de ontmoetingsruimte een succes te maken en hiermee invulling te geven aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. 20.

We ondersteunen ontmoetingsplaatsen in verduurzaming. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verstrekken subsidies aan ontmoetingsplaatsen voor groot onderhoud en verduurzaming. Toelichting: Een van de pijlers van het beleid ‘Ontmoetingsplaatsen 2023-2033’ is een inhaalslag op (achterstallig) onderhoud en het inzetten op maximale verduurzaming van alle 63 ontmoetingsplekken. Om dit te kunnen doen, zijn in februari 2024 twee projectleiders gestart om deze opgave uit te voeren. Op basis van de opgave is er een nieuwe subsidieregeling groot onderhoud en verduurzaming opgesteld. Deze is ingegaan op 1 januari 2025. Aanvullend op de vernieuwde regeling zijn de besturen van alle ontmoetingsplaatsen actief benaderd over de mogelijkheden voor (ondersteuning bij) verduurzaming en financieringsmogelijkheden Inmiddels is met vrijwel alle besturen van ontmoetingsplaatsen contact geweest. Besturen hebben de afgelopen periode flink ingezet op het vinden van voldoende vrijwilligers en bestuursleden om de toekomstbestendigheid van hun ontmoetingsplaats te kunnen garanderen. Er zijn mooie en complete plannen aangeleverd, die zich niet alleen richten op verduurzaming van gebouwen en groot onderhoud, maar ook op de toekomstige invulling van een gebouw en wat hiervoor nodig is. Naast de dorpen zijn ook alle wijken met een wijkgebouw in Sneek druk bezig met de uitwerking van hun plannen.

21.

Betere ondersteuning van besturen bij het verduurzamen van ontmoetingsplaatsen en exploitatie. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben de besturen van alle ontmoetingsplekken actief benaderd en, indien nodig, ondersteuning geboden bij de fysieke verduurzaming van het gebouw. Toelichting: We willen besturen zo goed mogelijk ondersteunen. De vorm van ondersteuning kan verschillen, omdat er overal weer andere vraagstukken zijn: op het gebied van onderhoud en verduurzaming, versterken van bestuur of activiteitenaanbod. De meeste vragen gaan over ondersteuning bij het opstellen van een plan voor bijvoorbeeld onderhoud/renovatie en verduurzaming. In veel gevallen hebben we Doarpswurk gevraagd om de besturen te ondersteunen. Doarpswurk biedt begeleiding bij onder andere concretisering van het plan en het vinden van financiering. In een aantal gevallen is er ook behoefte aan extra ondersteuning, omdat het moeilijk is om bestuursleden te vinden. Ook het vinden en binden/vasthouden van vrijwilligers is vaak een uitdaging. We hebben geprobeerd om hierin meer verbinding te leggen met stichting Sociaal Collectief. Deze stichting kan bemiddelen bij het vinden van vrijwilligers. Ook merken besturen een terugloop van inkomsten uit verhuur. Dit kan verschillende redenen hebben.

Verenigingen ervaren een ledenterugloop, kosten voor huur zijn voor groepen vaak te hoog en de dynamiek in dorpen verandert en wordt meer individualistisch. De uitdagingen rondom het sociale ontmoeten en het rondkrijgen van de exploitatie zullen aan bod komen tijdens een collectieve bijeenkomst in 2026. We organiseren die samen met Doarpswurk en Sociaal Collectief.

Pagina 27 van 235

O24.003054

22.

We gaan laagdrempelige activiteiten subsidiëren. Indicatoren/te behalen resultaat: - We subsidiëren laagdrempelige activiteiten, zodat er geen financiële drempel is om deel te nemen aan een activiteit. Toelichting: Activiteiten in de lokale ontmoetingsplekken horen laagdrempelig te zijn en toegankelijk voor iedereen. Een uitgangspunt vanuit het beleid is dat de kosten voor activiteiten hierin geen belemmering mogen zijn. Jaarlijks is er € 50.000 beschikbaar voor besturen om laagdrempelige activiteiten te kunnen organiseren. In 2024 konden besturen van ontmoetingsplaatsen eenmalig een subsidie aanvragen van € 750 voor de organisatie of het aanbieden van laagdrempelige activiteiten. Deze eenmalige subsidie was een groot succes en werd erg positief ontvangen door de besturen. Besturen geven aan dat de financiële bijdrage daadwerkelijk drempels heeft weggenomen voor het organiseren van activiteiten die anders niet gerealiseerd zouden worden. Hierdoor zijn meer bewoners bereikt, waaronder doelgroepen die normaal moeilijker bereikt worden. Activiteiten variëren van een walking diner in Folsgare en schoencadeautjes in Lollum-Waaksens tot een filmavond voor de jeugd in Koudum, ‘samen kerst’ in Abbega en een avond voor vrijwilligers in Oudega. In december 2025 hebben we besloten om deze eenmalige subsidie in 2026 nogmaals aan te bieden.

Op dit moment zijn er diverse subsidieregelingen met een overkoepelend doel, namelijk het vergroten van de leefbaarheid en een passend activiteitenaanbod in dorpen en wijken. We willen deze subsidies in de toekomst beter op elkaar afstemmen.

23.

We zetten kernenbeleid voort, maatwerk per kern die aansluit bij de behoefte. Indicatoren/te behalen resultaat: - Iedere stad, dorp en wijk heeft een coördinator. Toelichting: We hebben het Kernenbeleid voortgezet met maatwerk per kern, die aansluit bij de behoefte. Er is geen standaard aanpak, we kijken per kern wat nodig is en past de specifieke wensen en uitdagingen per kern. Door intensieve samenwerking tussen inwoners, stads-, dorps- en wijkcoördinatoren en maatschappelijke partners versterken we lokale netwerken en bouwen we samen aan een leefomgeving waarin iedereen zich thuis voelt. Deze aanpak is erop gericht om dicht bij de inwoners te staan en hen actief te betrekken bij de ontwikkelingen in hun directe omgeving. Verbinding, maatwerk en samenwerking vormen daarbij de kernwaarden van ons beleid. De coördinatoren blijven daarnaast actief betrokken bij de integrale wijkaanpak in Bolsward en Workum en wordt deze aanpak verder uitgebreid in Sneek. Deze aanpak draagt bij aan de leefbaarheid in onze kernen en vormt een belangrijk fundament voor de toekomst. Het huidige kernenbeleid richt zich op de rol en taak van de stads-, dorps- en wijkcoördinatoren, maar het kernenbeleid is breder. Het gaat ook over andere aspecten die belangrijk zijn voor de leefbaarheid en ontwikkeling van de kernen. Daarom hebben we de verbinding gezocht met de gebiedsgerichte aanpak.

Een aanpak die kijkt naar het hele gebied, zodat er samenhang ontstaat tussen verschillende initiatieven. En we hebben aandacht voor sociale netwerken, verenigingen, vrijwilligers en voorzieningen voor het versterken van de sociale basis in de kernen. Met deze integrale benadering willen we ons kernenbeleid verder ontwikkelen met een kernenaanpak, waarmee we een basis vormen voor een duurzame en toekomstbestendige aanpak voor al onze kernen.

Pagina 28 van 235

O24.003054

24.

De subsidieregeling ‘Ut de Mienskip’ en het Kernenfonds worden verlengd. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verlenen subsidie vanuit het kernenfonds. - We honoreren de aanvragen Ut de Mienskip tot het eenmalige budget op is. Toelichting: Met het Kernenfonds dragen we bij aan initiatieven die de leefbaarheid goed houden of verbeteren. Het organisatiegeld is onderdeel van het Kernenfonds. De actieve stads-, dorps- en wijkbelangen die gesprekspartner zijn voor de gemeente, ontvangen jaarlijks organisatiegeld voor hun bestuurskosten. Vanuit het Kernenfonds is in 2025 een bedrag van € 216.987 aan subsidies verleend voor leefbaarheidsinitiatieven. Daarnaast is een bedrag van € 101.818 uitgekeerd voor organisatie- en ondersteuningskosten. NB In 2025 is minder organisatiegeld uitgekeerd, omdat 32 aanvragen eind 2024 al zijn uitbetaald. Dat was een totaalbedrag van €34.464. Het eenmalige budget Ut de Mienskip was in het vierde kwartaal van 2024 helemaal uitgegeven, waarmee deze subsidieregeling is beëindigd.

25.

We zetten ons in om een dementievriendelijke gemeente te worden. Indicatoren/te behalen resultaat: - In het netwerk dementievriendelijk Súdwest-Fryslân worden verschillende initiatieven ontwikkeld om inwoners met dementie zo lang mogelijk mee te laten doen in hun eigen omgeving. Dit gaat van trainingen, gespreksgroepen, wandelgroep tot verbeteren van samenwerking tussen betrokken partijen. Toelichting: Uit onderzoek van Alzheimer Nederland blijkt dat Súdwest-Fryslân boven het landelijk gemiddelde scoort op dementievriendelijkheid. In februari 2025 heeft AlzheimerNL het certificaat ‘dementievriendelijke gemeente’ uitgereikt aan de gemeente. Het is een erkenning voor iedereen, die zich dagelijks inzetten voor inwoners met dementie en hun mantelzorgers. De drie gespreksgroepen in Wommels, Workum en Sneek voor partners van mensen met dementie komen maandelijks bijeen. Alle drie groepen worden begeleid door een vrijwilliger. In het najaar van 2025 zijn in Sneek twee nieuwe gespreksgroepen gestart, waaronder een tweede groep voor partners met jongdementie. De gespreksgroepen voorzien duidelijk in een behoefte. In verband met het opendeurenbeleid van diverse locaties van Patyna is de projectleider gevraagd trainingen te organiseren voor de omwonenden. In september 2025 was er een training ‘GOED omgaan met dementie’ in Koudum.

Eind september is in Koudum Dans op Recept gestart voor mensen met dementie en hun mantelzorger, met tien wekelijkse bijeenkomsten. In 2025 zijn in Sneek en Koudum 10-maandelijkse bijeenkomsten van het Alzheimer Café georganiseerd.

26.

We stellen een mantelzorgcoördinator aan. Indicatoren/te behalen resultaat: - Zorgen voor meer bekendheid en betere vindbaarheid van de mantelzorgondersteuning en vergroten van de bewustwording over mantelzorg. Toelichting: Naar aanleiding van het onderzoek van MantelzorgNL is bij stichting Sociaal Collectief de mantelzorgcoördinator in september 2024 gestart. Deze coördinator is aan de slag met het verbeteren van de organisatie van de mantelzorgondersteuning. Mantelzorgers zijn niet altijd op de hoogte van de beschikbare hulp en vinden het soms lastig om ondersteuning te regelen. Veel

Pagina 29 van 235

O24.003054

mantelzorgers weten niet dat ze mantelzorger zijn en dus recht hebben op ondersteuning. Het Stipepunt Mantelzorg is hiervoor de aangewezen plek. De mantelzorgcoördinator heeft bij diverse huisartsenpraktijken, (netwerk)bijeenkomsten, thuiszorgorganisaties en gebiedsteams het thema mantelzorg en het Stipepunt Mantelzorg onder de aandacht gebracht. Door het Provinciaal Netwerk Mantelzorg wordt samengewerkt om ervoor te zorgen dat mantelzorgondersteuning sociaal domein elkaar beter weten te vinden en waarbij o.a. het thema naasten van GGZ problematiek/psychische kwetsbaarheid op de agenda staat. In maart, augustus en december 2025 hebben alle ingeschreven mantelzorgers een boekje ontvangen met diverse informatieve en ontspannende activiteiten, waar ze aan deel kunnen nemen. In 2025 zijn diverse (informatie)bijeenkomsten georganiseerd, bijvoorbeeld voor het Netwerk Mantelzorg. Daarnaast zijn in september/oktober 2025 provinciale mantelzorgweekenden georganiseerd voor mantelzorgers, bij wie sprake is van (dreigende) overbelasting. Vanuit onze gemeente hebben 15 mantelzorgers deelgenomen. In november 2025 werd in Sneek een Informatiemarkt Mantelzorg georganiseerd. Aan deze informatiemarkt namen 17 organisaties deel. Er waren circa 100 bezoekers. Naast het verkrijgen van informatie was er ook ruimte voor ontspanning.

Op 10 november, de Dag van de Mantelzorg, hebben 130 mantelzorgers deelgenomen aan een lunchbuffet. Daarnaast ontvingen alle 1665 ingeschreven mantelzorgers per post een kaart als blijk van waardering voor de bijzondere zorg die zij verlenen. In het voor- en najaar ontvingen ingeschreven mantelzorgers MantelKRACHT, een magazine met informatie over mantelzorg. Met de stichting Werk & Mantelzorg is een verkennend gesprek gevoerd om te onderzoeken hoe het thema werk en mantelzorg bij werkgevers onder de aandacht kan worden gebracht. In de lokale kranten en op social media zijn verschillende nieuwsberichten verschenen over mantelzorg, waaronder een artikel van de werkgroep mantelzorg van de Adviesraad Sociaal Domein. 27.

We verhogen waardering mantelzorgers naar 100 euro. Indicatoren/te behalen resultaat: - Het aantal aanvragen voor mantelzorgwaardering is hoger dan in 2023. Toelichting: In 2023 is de mantelzorgwaardering verhoogd naar € 100. Dat heeft in 2023 geleid tot 1549 aanvragen (2022: 1437). In 2025 is het aantal aanvragen gedaald tot 1422, hoewel er veel aandacht is besteed aan de mantelzorgwaardering, onder andere via de media, Sociaal Collectief en SWF Tichtby. We hebben daarom geen verklaring voor het lagere aantal aanvragen.

28.

We werken aan een goed netwerk voor preventie en de zorg voor kwetsbare ouderen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We borgen preventie en zorg voor kwetsbare ouderen in verschillende netwerken in de gemeente. Toelichting: Binnen het programma ‘Gezond ouder worden’ (GOW) hebben we ingezet op de basisvoorwaarden gezonde leefstijl en waardevolle relaties. Bij Sociaal Collectief heeft Gezond Ouder Worden een vaste plek in het werk ingenomen en is de kennis over het thema voldoende geborgd. Maar in het veld zien we toch dat er nog wel iets nodig is. Daarom is bij Sociaal Collectief een aanjager Gezond Ouder Worden actief. Zo kunnen we het onderwerp op de agenda te blijven zetten bij de verschillende Alliantieen netwerkpartners. Er zijn nieuwsbrieven Gezond Ouder Worden gemaakt. In de nieuwsbrieven worden alle lezers op de hoogte gesteld van alle activiteiten, projecten en programma’s op het gebied van Gezond Ouder Worden in Súdwest-Fryslân.

Pagina 30 van 235

O24.003054

-

-

29.

De werkgroep Gezond Ouder Worden (GOW), bestaande uit de aanjager GOW en twee alliantiepartners, heeft in november 2025 de netwerkbijeenkomst ‘Verward in de wijk’ georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst waren 45 medewerkers van betrokken Alliantiepartners aanwezig. De ketenaanpak Valpreventie (opdracht vanuit GALA, het Gezond en Actief Leven Akkoord) is verder uitgerold in onze gemeente. Valpreventie richt zich op het verminderen van de kans op vallen door middel van oefeningen (zoals balans- en spierversterkende oefeningen) en wordt aangeboden aan inwoners van 65+ die thuis wonen en een valrisico hebben. Naast het aanbieden en organiseren van de trainingen zijn er extra aanbieders (fysiotherapeuten) van valpreventie geschoold. Er zijn met 7 fysiotherapiepraktijken inkoopafspraken gemaakt en contracten gesloten. Hiermee streven we naar voldoende valpreventief aanbod, verspreid over de gemeente. Naast de fysiotherapeuten kunnen ook gekwalificeerde seniorensportdocenten ingezet worden. In maart 2025 is een fittest georganiseerd in Sneek voor ongeveer 100 inwoners (65+). In Bolsward zijn op 18 juni 2025 en 10 december 2025 fittesten georganiseerd. Hier is naar de algehele fitheid gekeken en naar eventueel verhoogd valrisico In 2025 zijn met 30 groepen circa 370 personen getraind.

Door NHL Stenden wordt, in samenwerking met de Friese Preventieaanpak, onderzocht hoe de valpreventieve interventies bijdragen aan het Gezond Ouder Worden en wat de effecten hiervan op langere termijn zijn. De eerste resultaten hiervan worden in 2026 verwacht.

We versterken de Stipepunten in onze gemeente, promoten vrijwilligerswerk en ondersteunen vrijwilligers in het contact met onze gemeente. Indicatoren/te behalen resultaat: - We maken van het Stipepunt het expertisecentrum voor vrijwilligers. Toelichting: In 2025 is gestart met de ontwikkeling van het Vrijwilligers Servicepunt, met als doel een herkenbaar en toegankelijk expertisepunt te worden voor vrijwilligers, organisaties en inwoners. De naam is gewijzigd van Expertise Centrum naar Vrijwilligers Servicepunt om beter aan te sluiten bij herkenbaarheid en landelijke terminologie. Er zijn drie afdelingen: de Papierwinkel, het Vrijwilligers Servicepunt en het Mantelzorg Stipepunt. Recente resultaten en activiteiten van het Vrijwilligers Servicepunt: - Er is een training ‘weerbaarheid’ en een zomerfeest voor vrijwilligers georganiseerd. - Nieuwe organisaties hebben zich aangesloten. - Tijdens de dag van de vrijwilliger op 7 december 2025 zijn zo’n 160 vrijwilligers in het zonnetje gezet met een bedankkaartje en een leuk presentje. - Op 18 december 2025 waren zo’n 130 vrijwilligers aanwezig bij de Kerst-Walk In bij de Kajuit in Sneek. Zij werden verwend met een lekker hapje, drankje en een kerstpakket. Het kerspakket is bezorgd bij de vrijwilligers die niet aanwezig konden zijn. - Ondersteuning aan vrijwilligers en besturen van vrijwilligersorganisaties.

- Er is goede samenwerking met onder andere Doarpswurk, Sport Fryslân, wijk- en dorpscoördinatoren. De belangrijkste vraag is hoe we elkaar optimaal kunnen versterken ten behoeve van de inwoners en organisaties. - Samenwerking en kennisdeling met landelijke, provinciale en lokale partijen, waaronder de #Meedoen Balie vanuit het samenwerkingsverband met het COA. - Sinds oktober 2025 verwijzen we inwoners uit het uitkeringsbestand door naar het Vrijwilligers Servicepunt, waar zij gekoppeld worden aan passende vrijwilligersplekken bij non-profit organisaties. Voorheen gebeurde dit ook al, maar nu zijn er duidelijke werkafspraken gemaakt om de samenwerking met Sociaal Collectief te versterken. Om inwoners extra te motiveren, zetten we de Participatiepremie in. Het aantal doorverwijzingen en plaatsingen wordt gemonitord via de periodieke rapportages Sociaal Collectief. - Er is gestart met een vernieuwde vacaturebank die een overzichtelijke en complete weergave geeft van de openstaande vacatures voor belangstellenden.

Pagina 31 van 235

O24.003054

30.

We ondersteunen ten volste maatschappelijke initiatieven als kerken, Humanitas, Leger des Heils ed. Indicatoren/te behalen resultaat: - Maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan een sterke sociale basis worden door de gemeente ondersteund. Toelichting: Het Leger des Heils heeft voor 2025 weer subsidie aangevraagd voor het organiseren van de buurtkamer aan de Worp Tjaardastraat in Sneek. Dit is een laagdrempelige inloopvoorziening in de Noorderhoek. Hier vinden allerlei activiteiten plaats, zoals het gezamenlijk nuttigen van een maaltijd, een kledingwinkel, een huiskamerinloop, et cetera. Ook worden kwetsbare inwoners waar mogelijk in contact gebracht met verenigingen en andere activiteiten in de wijk en zo nodig met huisarts, gebiedsteam, et cetera. Het Leger des Heils heeft het plan om met een soepfiets met soep, koffie en thee de stad in te gaan en op straat contact te zoeken met inwoners. Laten zien dat je er bent en aandacht hebt en ze wijzen op de locatie in de Noorderhoek. Dit om de eenzaamheid onder mensen tegen te gaan. Partners, waaronder Dynhus, Stjoer, Sociaal Collectief, AtHomeFirst, Alliade/GGZ, hebben samen met inwoners plannen ontwikkeld voor ontmoetingsplekken/inloopvoorzieningen in Bolsward en Workum. In Workum is het Ikkershûs ontstaan.

Omdat de inloop in een voormalig schoolgebouw plaatsvindt dat gesloopt gaat worden, vinden er gesprekken plaats om deze ontmoetingsplaats in 2026 een plek te geven in de Klameare. Ook in Bolsward was dringend behoefte aan een inloop/netwerkcentrum. In de eerste helft van 2025 vonden veel activiteiten plaats in een hiervoor beschikbaar gestelde leegstaande huurwoning in Bolsward-Noord. We hebben in juli 2025 besloten dat het Netwerkcentrum tijdelijk in de Kerkstraat ondergebracht wordt. De afgelopen maanden is het pand samen met inwoners opgeknapt en ingericht. Er vinden al veel activiteiten plaats. Zie ook de toelichting bij actiepunt 40. In Sneek is aan de Veemarkt een voorloper van de laagdrempelige steunpunten zelfregie en herstel gerealiseerd. Diverse organisaties realiseren hier gezamenlijk een ontmoetingsruimte voor psychisch kwetsbare inwoners. De initiatieven voor de uitbreiding van het woonzorgaanbod voor de groep jongvolwassenen die in Súdwest-Fryslân dreigt uit te vallen, krijgt steeds meer vorm. Zij dreigen door uiteenlopende omstandigheden dakloos te raken en hebben op meerdere leefgebieden ondersteuning nodig. Deze groep jongvolwassenen wordt ook wel beschreven als ‘bankhoppers’. Een bankhopper is een jongere, tussen de 16 en 25 jaar, zonder thuis, die tijdelijk verblijft binnen zijn of haar netwerk.

Deze jongvolwassenen hebben ondersteuning nodig, omdat zij een achterstand laten zien in vaardigheden op meerdere leefgebieden. Hierdoor is zelfstandig wonen (nog) te hoog gegrepen. De locatie SunnyHome in Sneek is inmiddels gestart en geopend. Hier wonen momenteel vijf jongeren. Dit kan uitgebreid worden naar tien jongeren. De andere vijf appartementen worden nog regulier bewoond, waardoor de uitbreiding niet nu gerealiseerd kan worden. Jongeren worden hier ondersteund bij het ontwikkelen van woonvaardigheden om de stap naar volledig zelfstandig wonen te maken. Medio 2026 verwachten wij een tweede locatie te openen met 15 plekken. Dit betreft de locatie Waarlamke in Bolsward. In 2027 staat de derde locatie op de planning (circa 12 plekken). Stichting de Herberg is in de jaren ’80 vanuit de gezamenlijke kerken in Sneek en omstreken opgericht als noodopvang voor de samenleving van Sneek en een doorgangshuis geworden voor mensen die plotseling, om diverse redenen, op straat komen te staan. Door onder andere de steeds complexere problematiek van de doelgroep van de Herberg, terugloop van vrijwilligers, krapte op de woningmarkt en terugloop van het aantal bestuursleden heeft het bestuur aangegeven de activiteiten te moeten beëindigen.

Omdat de vraag naar noodopvang nog steeds groot is, heeft De Herberg samenwerking gezocht met stichting De Schuilplaats, zorgorganisatie Limor en gemeente Súdwest-Fryslân. Voor 2025 hebben we een subsidie verstrekt om de slag naar professionalisering te maken. Op 1 september 2025 is de Schuilplaats weer geopend en biedt deze plek voor zes inwoners, die hier tijdelijk kunnen verblijven om een volgende stap te zetten. Er is een subsidie voor 2026 verleend om de continuïteit te borgen.

Pagina 32 van 235

O24.003054

Pand6 in Sneek is een laagdrempelige inloopvoorziening waar mensen komen die verslaafd en/of dak- en thuisloos zijn. In Pand6 kan men gebruikmaken van verschillende faciliteiten als douchen, wassen, computergebruik, omruilen spuiten en afhalen condooms. Daarnaast kan een tijdelijk briefadres worden aangevraagd voor inwoners die geen vaste woon- of verblijfplaats hebben. Door het vrijkomen van een verdieping in het gebouw is de mogelijkheid ontstaan te onderzoeken of er woonruimte gecreëerd kan worden voor urgente doelgroepen, zoals tijdelijke woonruimte voor ex-gedetineerden. Per 1 januari 2026 neemt Limor de taken over van VNN, omdat de uitvoering van de werkzaamheden beter aansluit bij maatschappelijke opvang dan straathoekwerk en verslavingszorg. Limor werkt mee aan het ontwikkelen van een programma van eisen om de doorontwikkeling te realiseren. Er is een businesscase uitgewerkt om te kijken of er een mogelijkheid is voor woningen. Deze is positief. Momenteel zijn we bezig met de voorbereidingen voor een krediet, zodat. De planning is dat de verbouwing in 2026 kan starten, zodat het in 2027 klaar is om open te gaan. 31.

We ondersteunen initiatieven waarin mensen elkaar helpen, kunnen doneren (bijvoorbeeld d.m.v. website). Indicatoren/te behalen resultaat: - Zie actiepunt 42. Toelichting: Dit valt onder het hulpfonds bestaanszekerheid, zie actiepunt 42 voor de toelichting.

32.

We helpen ouders laagdrempelig en tijdig met problemen in thuis- en opvoedingssituatie. Indicatoren/te behalen resultaat: - We werken verder aan het programma Kansrijke Start. Dit programma is gericht op de eerste 1000 dagen van een kind. - We zetten verder in op het programma Ouders Blij(ven). Dit programma is gericht op het voorkomen van relatieproblematiek van ouders. - De pilot Triple P in Koudum en Bolsward wordt afgerond en geëvalueerd (domein Gezin – Cool Súdwest). - De pilot lichte ondersteuning wordt uitgevoerd om inzicht te geven in het type lichte ondersteuningsvragen en of en hoe het huidige aanbod hierin kan voorzien. Toelichting: Kansrijke Start Wat je als kind meemaakt is van invloed op hoe je later als volwassene bent en hoe je met de uitdagingen die bij het leven horen, omgaat. In onze aanpak kiezen we voor de levensloopbenadering: we kijken naar het hele leven, van (pre-)conceptie tot de dood. Dit begint al tijdens de eerste 1000 dagen. Het landelijke programma Kansrijke Start richt zich op het geven van de best mogelijke start in de eerste 1000 dagen voor elk kind door kwetsbare ouders tijdig te ondersteunen. Dit doen we van licht preventief tot de zwaardere vormen van preventie. Om gezond en gelukkig te zijn is het belangrijk dat een aantal basisvoorwaarden op orde zijn. Daarom is het belangrijk dat we investeren in deze basisvoorwaarden.

Daarnaast kijken we naar gebeurtenissen in het leven, waarbij een risico bestaat dat er problemen ontstaan. De gedachte hierbij is dat hoe beter de basis op orde is, hoe beter je weet om te gaan met deze veranderingen. De belangrijkste partners hierbij zijn GGD Fryslân, Sociaal Collectief en Humanitas. Samen met hen proberen we steeds de programma’s te verbeteren en verder te ontwikkelen. Zo draait bij ons nu de pilot Kind aan Huis van Humanitas. Hierbij worden kinderen, die het thuis even niet makkelijk hebben, opgevangen bij vrijwillige gastgezinnen. Uit de Jeugdmonitor blijkt dat 80% van de kinderen in een gezin met twee ouders opgroeit. Ook weten we dat steeds meer kinderen bij een ouder of in een samengesteld gezin opgroeien en dat dit percentage groeiende is. Dit verloopt niet altijd soepel en we zien een groeiende behoefte aan ondersteuning hierbij. Daarom bieden we verschillende vormen van ondersteuning

Pagina 33 van 235

O24.003054

aan. Van heel preventief, zoals de ouderschapsbelofte en het relatie- en ouderschapspunt, tot ondersteuning bij complexe relatieproblematiek. Cool Súdwest Ook in de tienertijd bieden we ondersteuning. Hierbij is het belangrijkste programma Cool Súdwest, dat zich richt op de belangrijkste factoren in de leefomgeving van jongeren waarvan bekend is dat zij het risico op middelengebruik verkleinen (beschermende factoren) of het risico vergroten (risicofactoren). De aanpak bestaat uit vier domeinen: Gezin, Vrije tijd, Peergroep en School. Binnen het domein Gezin is ingezet op een vergroting van ouderbetrokkenheid en ouderverbondenheid door de inzet van de pilot Triple P (Positive Parenting Program). De pilot Triple P is afgerond en geëvalueerd. De pilot is voldoende succesvol geweest. Het aantal deelnemers aan bijeenkomsten is toegenomen en de ouderbijeenkomsten zijn goed gewaardeerd. In 2025 zijn er diverse bijeenkomsten geweest over opvoedkwesties, zoals ‘Nee tegen Vapen’, ‘Tieners, Pieken en Dalen’ en ‘Wensen en Grenzen bij tieners’. In 2026 gaan we ermee verder onder de naam ‘domein Gezin’. Wij nemen de geleerde lessen uit de pilot mee en gaan werken met een jaarplan waarin (online) lezingen en workshops worden opgenomen. Scholen sluiten beleidsmatig aan bij de doelstellingen van Cool Súdwest.

Zij dragen ook bij aan Cool Súdwest door een actieve pauze te faciliteren, ruimte beschikbaar te stellen voor ouderavonden/activiteiten en de activiteiten op hun communicatiekanalen te delen. Per school is er 1x in de 6 tot 8 weken overleg met de contactpersoon van Cool Súdwest over de lopende zaken binnen de school. Op 16 december 2025 is het eerste Cooldebat georganiseerd op het Bogerman in Koudum. De leerlingen gingen met elkaar in debat over aan Cool Súdwest gerelateerde onderwerpen. Het Cooldebat is aan alle scholen voor voortgezet onderwijs aangeboden. Met de scholen is afgesproken dat de oudermonitor in dezelfde periode (najaar 2026) wordt uitgezet als de monitor voor de jongeren. Met de bibliotheken Mar & Fean Sneek is een gezamenlijk project opgestart. De GGD en de bibliotheek organiseren samen het Debat van Nix; een lesprogramma waarin jongeren leren debatteren en verbinding met lokale politiek wordt gevonden door een raadslid in de klas uit te nodigen. Het project wordt tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 bij de scholen uitgevoerd. Vanuit het domein Gezin wordt gewerkt aan de beschermende- en risicofactoren van het domein Peergroep. We werken samen met de GGD en de scholen aan de factoren binnen het domein school. Pilot lichte ondersteuning In oktober 2024 is de pilot lichte ondersteuning gestart.

Door te investeren in lichte ondersteuning verwachten we bij te dragen aan het welbevinden van de inwoners door deze te ondersteunen bij vragen en zorgen rondom opgroeien en opvoeden. Daarnaast verwachten we de druk op de specialistische jeugdzorg uiteindelijk te kunnen verminderen. De doorontwikkeling van lichte ondersteuning is opgenomen als een van de eerste acties in de uitvoering van het nieuwe jeugdbeleid. 33.

We stimuleren dat er meer activiteiten voor de jeugd zijn en laten jongeren daarbij meedenken, we werken samen met Cool Súdwest, buurtsportcoaches, jongerenwerkers en cultuurcoaches. Indicatoren/te behalen resultaat: - De Coolteams hebben op elkaar afgestemde jaarplannen. - De Coolteams werken samen met lokale organisaties en private ondernemers. Toelichting: Een van de domeinen van Cool Súdwest is Vrije Tijd. Het idee is dat als tieners hun vrije tijd zinvol besteden, ze hier gelukkiger van worden en minder alcohol en middelen gebruiken. Dit

Pagina 34 van 235

O24.003054

gaat hand in hand met het ontwikkelen van talenten. De jongerenwerkers, buurtsport- en cultuurcoaches werken hiervoor samen met scholen en lokale verenigingen. Cool Súdwest is een ‘mienskipsoanpak’. Dit houdt in dat we inzetten op de directe leefomgeving van tieners. Vanuit het domein Vrije tijd zijn er in 2025 veel succesvolle activiteiten georganiseerd door de drie samenwerkende partijen (Sport Fryslân, Cultuurkwartier Sneek en Sociaal Collectief). Enkele voorbeelden: - Op 19 en 20 juni 2025 vond de Adventure Trail plaats met zo’n 1500 kinderen en 30 ouderkind koppels. - Skûtsjesilen, 19 en 20 augustus 2025: Tweemaal een volle boot (8-10) jongeren. - Zeilen & Suppen op 18 juli: 40 jongeren namen deel aan deze activiteit, georganiseerd in samenwerking met WSV Heeg. - 24 september 2025 is de ‘actieve pauze’ weer gestart, elke week op een andere VO-school. De scholen hebben een concept planning ontvangen en de posters zijn begin oktober op de scholen opgehangen. Er is o.a. een beeldende activiteit te doen, stunten met de beweegbus, boogschieten met archery tag en voetballen in een pannakooi. - Wereldmeiden en wereldgozers. Vanaf half november kunnen deelnemers (nieuwe Nederlanders) en buddy’s 20 weken gezamenlijk sporten. Er zijn wekelijks 21 jongens en 15 meiden aan het sporten. - Poolparty’s. Het succes van Wommels gaat verder.

Spijkerbroekhangen, vinzwemmen en mocktails in Workum. In het kader van de ‘Coole vereniging’, georganiseerd door zwemvereniging Workum en jongere Selina. - Er zijn drie sportleaders (jonge rolmodellen) in opleiding, wekelijks zijn ze aan het voetballen met jongeren in de wijk Lemmerweg. - In november 2025 is de cultuur crew gestart. Voor theaterliefhebbers van 12 t/m 18 jaar die graag content maken en gratis naar theatervoorstellingen willen, is er Cultuur Crew van Theater Sneek. - YSCO, in het Atrium in Sneek, loopt het gehele jaar door als creatieve maakplaats waarin jongeren hun talenten ontwikkelen. Zij zijn een eigen band begonnen – Soundcheck - en organiseerden bovendien hun eigen muziekfeest op 21 november 2025, waarbij ze in het voorprogramma van de band Deadline stonden. Het was een 0.0%-feest, dus zonder alcohol, maar met 100% sfeer, plezier en gave muziek. - Er is een studio in gebruik genomen bij Sociaal Collectief in wijkcentrum De Spil (Sneek), waar jongeren hun eigen muziek mogen maken. Dit is door jongeren zelf bedacht. - In het buitengebied worden jeugdhonken vanuit Cool Súdwest ondersteund met een menukaart met sportieve en culturele activiteiten. Deelnemende jeugdhonken worden vanuit Sociaal Collectief ondersteund in het uitdragen van het gedachtegoed van Cool Súdwest.

Naast Cool Súdwest is er ook ingezet op een ontmoetingsplek voor jongeren in Poort 20 (Sneek). Hier kwamen elke week tussen de 20 en 40 jongeren bijeen op dinsdag- en donderdagavond om een spelletje te doen, activiteiten te organiseren of gewoon een beetje te ontspannen. 34.

De Sociaal Raadsvrouw staat voor inwoners klaar om oneerlijke en/of onbegrijpelijke zaken uit te zoeken of aan te kaarten. Indicatoren/te behalen resultaat: - De sociaal raadsvrouw werkt vanuit het relatie en ouderschapspunt en ondersteunt de vrijwilligers bij De Papierwinkel. Toelichting: In het kader van de "Aanpak en doorontwikkeling dienstverlening dichtbij” is besloten de inzet van de sociaal raadsvrouw met een jaar te verlengen tot eind 2026. In de tweede helft van 2025 is onderzoek gedaan naar de impact van verschillende onderdelen van dienstverlening, waaronder ook de sociaal raadsvrouw (zie voor meer informatie programma Bestuur, actiepunt 19).

Pagina 35 van 235

O24.003054

35.

Positieve campagnes om positieve gezondheid voor het voetlicht te brengen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben minimaal drie campagnes rondom één van de levensaspecten van positieve gezondheid georganiseerd (gezonde leefstijl, meedoen, zinvolle dag, mentale gezondheid, zelfredzaamheid, voldoende inkomsten). Toelichting: De drie campagnes zijn afgerond in 2024. De eerste twee groepen van gebiedsteammedewerkers hebben in het najaar van 2024 de training positieve gezondheid afgerond.

36.

We versterken de basisvoorwaarden en zetten de brede preventieaanpak Fryslân door. Indicatoren/te behalen resultaat: - We zetten diverse interventies in om de basisvoorwaarden te versterken. - Er zijn integrale ketenaanpakken voor: valpreventie voor ouderen, gezonde leefstijlinterventie voor volwassenen, gezonde leefstijlinterventie voor kinderen, kansrijke start en Welzijn op Recept. Toelichting: De ketenaanpak Welzijn op Recept is provinciaal ontwikkeld, mede vanuit de ervaringen in onze gemeente. De integrale wijkaanpak, gericht op het verminderen van de gezondheidsachterstanden, is in 2024 gestart in Bolsward-Noord en in Workum. Er zijn voorbereidingen getroffen om in Sneek (Lemmerweg-Oost en Lemmerweg-West) te starten. We werken aan de uitrol van de ketenaanpak Valpreventie (zie ook actiepunt 28 - Gezond Ouder Worden). Vanuit het programma Iedereen doet mee is breed ingezet op kennisvermeerdering bij medewerkers van de gemeente en maatschappelijke partners over de vijf basisvoorwaarden en welke inzet (gezamenlijk) nodig is om deze te versterken. De vijf basisvoorwaarden zijn een gezonde leefstijl, beschikken over basisvaardigheden, waardevolle relaties, financiën op orde, een gezonde leefomgeving. Voor de ketenaanpak Kansrijke Start is een goede samenwerking tussen het medisch en sociaal domein essentieel.

Om deze samenwerking verder vorm te geven, zijn er twee lokale aanjagers (GGD en gebiedsteam) aangewezen. De coalitie Kansrijke Start is gevormd en komt structureel bijeen. In 2025 is het netwerk versterkt en is medisch maatschappelijk werk van ziekenhuis Antonius aangesloten bij de coalitie. In december 2025 is een coalitiebijeenkomst georganiseerd en vooruitgekeken naar de plannen voor 2026. Het Ministerie van VWS heeft eind 2025 een kamerbrief gestuurd en het document ‘Structurele Aanpak Kansrijke Start - Samen zorgen we voor de eerste 1000 dagen’ gepubliceerd. Hierin wordt beschreven dat Kansrijke Start vanaf 2026 van een actieprogramma naar een structurele aanpak gaat. Ook in de nieuwe Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025 – 2028 is kansrijk opgroeien en daarmee Kansrijke Start een belangrijk thema.

37.

We stellen meer geld beschikbaar om inwoners te helpen een gezonde leefstijl te volgen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Het thema gezonde voeding heeft zijn plek gevonden in de wijkrestaurants. - Voorbeelden in onze gemeente van initiatieven voor een bloeizone zullen we zo nodig faciliteren en een platform bieden, ter inspiratie voor andere dorpen. - We onderzoeken de mogelijkheden voor een passend, vrij toegankelijk beweegaanbod c.q. beweegmogelijkheden. - We onderzoeken de mogelijkheden tot samenwerking met de horeca op het thema gezonde voeding in combinatie met duurzaamheid en circulaire economie. - We stimuleren scholen tot het behalen van het vignet Gezonde School.

Pagina 36 van 235

O24.003054

Toelichting: - In Bolsward draait de pilot In Gesprek Over Roken. Dit sluit aan bij de aanpak Rookvrije Generatie. Dit wordt uitgevoerd door de GGD en Sociaal Collectief met als doel meer rokers begeleiden naar (gratis toegankelijke) stoppen met roken-begeleiding. Dit is een aanvulling op wat we al eerder ontwikkeld hebben binnen het programma De Rookvrije Generatie. Er zijn 3 ‘stoppen met roken’-coaches opgeleid die gratis en laagdrempelig ondersteuning bieden bij het stoppen met roken. Er is vanuit de GGD zowel regionaal als provinciaal een aanjager voor een Rookvrije Generatie. - Door het Gezond en Actief Leven Akkoord hebben we ons gecommitteerd aan een ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht. Dit doen we samen met De Fryske Marren, met ondersteuning van GGD Fryslân. Er zijn op dit moment in Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren vier GLI-coaches actief. GLI (Gezonde Leefstijlinterventie) is zorg voor mensen met overgewicht of obesitas. Voor dit thema in het kader van GALA/FPA is een lokale aanjager gestart, met financiering via de FPA (Friese Preventieaanpak). - Het aantal jongeren dat vapet en rookt, neemt schrikbarend toe. Dit is een verontrustende ontwikkeling. Longarts Wanda de Kanter heeft een lezing gegeven over dit onderwerp. Tijdens de landelijke ouderavond in september 2025 was vapen een van de onderwerpen. - Vignet Gezonde School.

Extra inzet vanuit de GGD om scholen te stimuleren het vignet Gezonde School te behalen, heeft in 2025 niet het gewenste resultaat opgeleverd. Er volgt nader overleg met de GGD over of en hoe we dit een vervolg kunnen geven. 38.

We zetten ons actief in om het gebruik van roken, drank- en drugsgebruik in de sportkantines tegen te gaan. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stimuleren verenigingen om naast sportkantines ook de sportterreinen rookvrij te maken. - We zetten in op een sociaal veilige sport en vrije tijdsomgeving. - We stimuleren gezonde sportkantines. Toelichting: Vanuit de Friese Preventieaanpak zijn in 2025 verschillende sportkantines door mysteryguests bezocht in verband met alcoholgebruik onder de 18 jaar. Er zijn acht verenigingen bezocht. Er zijn 18 aankooppogingen gedaan door een minderjarige, om alcohol te kopen. In 14 gevallen heeft de minderjarige de alcohol gekregen. Er zijn gesprekken geweest met de verenigingen, tips gegeven en hulpmiddelen uitgereikt voor het berekenen van de leeftijd. We zetten in op een gezondere sportomgeving. Thema’s zijn gezondere voeding in sportkantines, verantwoord alcoholgebruik en rookvrije sportaccommodaties. Er is een promotiefilm gemaakt, verenigingen kunnen aanspraak maken op een box met gezonde producten en er worden gesprekken gevoerd met verenigingen. Daarnaast is het binnen de subsidieregelingen voor sport mogelijk om subsidie te verstrekken aan verenigingen die zich willen inzetten voor een gezondere sportomgeving. In september 2025 is er een campagne gelanceerd voor een gezondere sportvereniging.

Verenigingen kunnen aanspraak maken op een box met gezonde producten (de Gezondere box). Daarnaast wordt een traject gestart om de verenigingen te coachen naar een gezondere vereniging. Eind 2025 maakten acht verenigingen gebruik van de Gezondere box en zijn adviesgesprekken gevoerd met een aantal verenigingen, zowel grote als kleinere. Er zijn ook gesprekken gevoerd met exploitanten van de gemeentelijke sportaccommodaties, voor een gezonder alternatief in de sportkantines. Vanuit Sport is ook ingezet op een sociaal veilige sportomgeving, waar sporters zich veilig voelen, gerespecteerd worden en zich vrij kunnen bewegen, zonder angst voor grensoverschrijdend gedrag. Dit wordt regionaal opgepakt, mede ingegeven vanuit het Sportakkoord. De 4 V’s voor veiligheid staan centraal: een verenigingsbrede gedragscode, een vertrouwenspersoon op de vereniging, een verklaring omtrent gedrag voor vrijwilligers en vakkundige trainer-coaches.

Pagina 37 van 235

O24.003054

Nr.

Actiepunt Hoofdtaakveld Gebiedsgericht werken

39.

Ouderen, hulpbehoevenden en mensen met veel stress (emoties rondom schulden of gezin, psychosociale aandoeningen) worden thuis bezocht door ambtenaren die invoelend en meedenkend zijn. Indicatoren/te behalen resultaat: - Gebiedsteammedewerkers bezoeken kwetsbare inwoners thuis en, als het mogelijk is, worden inwoners daarna uitgenodigd op het gemeentehuis. - Voor inwoners met psychosociale problematiek is er een welzijnscoach vanuit Sociaal Collectief beschikbaar, die de inwoner thuis bezoekt. Toelichting: De gebiedsteammedewerkers gaan na een melding in principe altijd voor een eerste gesprek op huisbezoek bij de inwoner en indien nodig ook daarna nog. Dit is de basis van waaruit zij handelen. Bij Sociaal Collectief zijn drie medewerkers aangesteld als welzijnscoach die Welzijn op Recept uitvoeren. Welzijn op Recept wordt door huisartsen en het gebiedsteam ‘voorgeschreven’ als de patiënt/inwoner zich meldt met klachten die een psychosociale oorsprong hebben. Aan de hand van het gedachtegoed van positieve gezondheid gaat de welzijnscoach in gesprek met de inwoner en kijkt samen met de inwoner wat de inwoner belangrijk vindt en probeert in een aantal gesprekken/bijeenkomsten de inwoner te helpen. Het eerste gesprek vindt vaak bij de inwoner thuis plaats en afhankelijk van het traject vaker.

40.

Het Gebiedsteam en overige medewerkers organiseren laagdrempelige (inloop)spreekuren dicht bij de inwoners en heeft wekelijks zitting in een ontmoetingsruimte in wijk, dorp of kern. Indicatoren/te behalen resultaat: - Er zijn inloopspreekuren in huisartsenpraktijken in Workum, Makkum en Koudum en vanuit SWF Tichtby. - Vanuit de gebiedsgerichte aanpak in de meest kwetsbare wijken zijn de medewerkers Gebiedsteam onderdeel van het netwerk van professionals dat in de wijk aanwezig is. - De inwoners ervaren dat de gemeente dichtbij is. We onderzoeken welke vormen daarbij passen. Toelichting: De gemeente wil dicht bij de inwoners zijn. Medewerkers van de gemeente zijn daarom op veel plekken in de gemeente aanwezig om inwoners hulp te bieden bij ondersteuningsvragen. Het gebiedsteam heeft inloopspreekuren bij enkele huisartsenpraktijken en sluit bij steeds meer inloopspreekuren van SWF Tichtby aan. Daarnaast worden in de meest kwetsbare wijken gebiedsgerichte aanpakken uitgevoerd. In deze wijken is het gebiedsteam onderdeel van het netwerk van professionals in de wijk. Daarnaast zijn de schoolmaatschappelijk werkers uit de gebiedsteams aanwezig in de scholen, om zo laagdrempelig te kunnen ondersteunen. 1. Inloopspreekuren huisartsenpraktijken Er zijn door de gebiedsteams inloopspreekuren ingericht in de huisartsenpraktijken in Workum, Makkum en Koudum.

De ervaringen met de inloopspreekuren zijn wisselend. In Workum loopt het goed, in Makkum en Koudum blijft het aantal inwoners dat er gebruik van maakt achter. We adverteren in de plaatselijke kranten, bij de huisartsen is onze aanwezigheid bekend. We zijn aanwezig op vaste momenten op vaste dagen. Er is een gesprek geweest met de huisartsenpraktijk in Makkum. Om het spreekuur succesvol te maken is meer nodig dan alleen bekendheid geven aan het spreekuur. Hierover gaan gebiedsteam en huisartsenpraktijk verder in gesprek. Daarnaast zien we dat er in andere kernen, onder andere Heeg, door huisartsen waarde wordt gehecht aan aanwezigheid van het gebiedsteam. We oriënteren ons op het instellen van een inloopspreekuur in de huisartsenpraktijk in Heeg.

Pagina 38 van 235

O24.003054

2. Gebiedsgerichte aanpak – gemeente dichtbij Vanuit de gebiedsgerichte aanpak in de meest kwetsbare wijken zijn de gebiedsteammedewerkers onderdeel van het netwerk van professionals dat in de wijk aanwezig is. Sociaal Collectief levert de projectleider die de vier wijkaanpakken aanjaagt. Voor gebiedsteammedewerkers betekent deze aanpak af en toe een andere manier van werken, waarbij ze actiever op zoek gaan naar de vragen van de inwoner en inzetten op aanwezig en dichtbij zijn. Bolsward Begin 2024 is ervoor gekozen om met de eerste wijkaanpak in Bolsward-Noord te starten. Er is met de inwoners gesproken over de leefbaarheid in de wijk Bolsward-Noord. Inwoners gaven (o.a.) aan behoefte aan (meer) contacten met andere inwoners te hebben. Daarnaast speelden vragen rondom bestaans(on)zekerheid een rol. Samen met de ketenpartners zijn inmiddels diverse acties in gang gezet, zoals afstemming over het realiseren van een eventuele ontmoetingsplek, contacten met woningbouwcorporatie over sloop- en nieuwbouw in deze wijk en verbinding met het project ‘in gesprek over roken’. Inwoners uit Bolsward-Noord maakten sinds begin 2025 gebruik van een leegstaande huurwoning om elkaar te treffen en te helpen bij diverse hulpvragen.

In korte tijd zijn er diverse activiteiten ontwikkeld, waaronder koffie-/inloopmomenten, Arabisch-Nederlandse les voor wederkerigheid over en weer, wekelijkse leesgroep i.s.m. de bibliotheek, fietsles, kindergroep en speelplek (wekelijks), buurttafel Smûk (samen eten), activiteiten van de wijkvereniging en workshops. Daarnaast vonden er netwerkoverleggen van professionals plaats. Deze locatie bleek te klein voor alle activiteiten. In juli 2025 is besloten om het pand aan de Kerkstraat 1 in Bolsward beschikbaar te stellen voor het realiseren van een netwerkcentrum. Hierdoor kunnen de activiteiten een vervolg krijgen en uitgebreid worden. De uitvoering van het Netwerkcentrum is in handen van Stichting Sociaal Collectief. In het vierde kwartaal van 2025 is er hard gewerkt door inwoners en netwerkpartners om het Netwerkcentrum aan de Kerkstraat verder vorm te geven. Een van de activiteitenruimtes is inmiddels helemaal klaar. Daarnaast is bij binnenkomst een mooie open ontmoetingsruimte gerealiseerd waar iedereen welkom is. De ruimte bruist momenteel van de activiteiten – van schilderen tot sjoelen, en van Nederlandse les tot Arabische les. Naast het vaste aanbod is er ook ruimte voor incidentele activiteiten. Zo kunnen inwoners en partners flexibel gebruikmaken van de ruimte wanneer er nieuwe ideeën of initiatieven opkomen.

Steeds meer inwoners weten het Netwerkcentrum goed te vinden. Wekelijks lopen er mensen binnen met leuke plannen, wensen of vragen. Hiermee is het Netwerkcentrum echt van, voor en door inwoners. Op 16 december 2025 heeft een netwerklunch met diverse netwerkpartners plaatsgevonden. Een kans voor velen om bij het Netwerkcentrum binnen te kijken en nieuwe afspraken en plannen voor het nieuwe jaar met elkaar te maken. Inwoners waren aanwezig om de facilitaire zaken in goede banen te leiden. Workum In Workum vindt de tweede wijkaanpak plaats rondom ‘de Ikkers’. Er zijn buurtbabbels georganiseerd die input geven aan de plannen voor deze wijkaanpak. Hierin is nauwe samenwerking met de hoofdaanbieder Wmo, woningcorporatie Dyn Hûs, het gebiedsteam en de huisartsenpraktijk. Op dit moment fungeert de voormalige school ‘It Finster’ als ontmoetingsplaats voor de buurt. Hier vinden wekelijks diverse activiteiten voor en door inwoners plaats. Ook het gebiedsteam is regelmatig aanwezig om in gesprek te gaan met inwoners en dichtbij beschikbaar te zijn voor (hulp)vragen. Omdat dit pand te zijner tijd gesloopt wordt is er afstemming met het bestuur van de Klameare om te onderzoeken om deze activiteiten daar plaats te laten vinden.

De intentie van de gesprekken is samenwerken en onderzoeken hoe de inwoners, die nu bij de tijdelijke locatie in het Ikkershûs komen, ook deel kunnen nemen en een plek kunnen krijgen in De Klameare. Sneek De start van de derde wijkaanpak wordt voorbereid. Deze wijkaanpak zal plaatsvinden in Lemmerweg-Oost en Lemmerweg-West en start begin 2026. Later volgt ook de Noorderhoek.

Pagina 39 van 235

O24.003054

3. SWF Tichtby SWF Tichtby helpt inwoners met verschillende vragen. In de eerste plaats over minimaregelingen en andere geldpotjes van de gemeente (denk aan isolatiesubsidies), maar ook over de persoonlijke situatie van de inwoner. Dat doen we op onze inloopmomenten verspreid door de gemeente, dicht bij de mensen. Op basis van data (CBS en gemeentelijke data) bepalen we in welke dorpen en wijken we zitten. SWF Tichtby werkt daarbij ook veel samen met andere partijen, waaronder De Friesland, de Papierwinkel, de sociaal raadsvrouw en de gebiedsteams. Op de locaties in Bolsward is het gebiedsteam bij SWF Tichtby aangesloten, waarbij inwoners ook gezamenlijk worden geholpen. Wanneer een inwoner niet mobiel is, gaan we op huisbezoek. In 2025 waren er inloopmomenten op 18 vaste locaties dicht bij de inwoner: Bolsward, Dearsum, Heeg, Hindeloopen, IJlst, Koudum, Makkum, Oudega, Stavoren, Witmarsum, Wommels, Workum en Woudsend. En in Sneek in het Súdwesthûs, Noorderhoek, Stadsfenne en bij Empatec en het Leger des Heils.

Nr.

Actiepunt

Uitgevoerd?

Hoofdtaakveld Lichte en Specialistische ondersteuning 41.

We investeren in een aanpak armoede, ook voor kinderen. De bestaande regelingen worden beter gecommuniceerd. Dit geldt ook voor regelingen voor kinderen voor sport en cultuur. Indicatoren/te behalen resultaat: - Op basis van de resultaten uit de herijking van ons armoede- en minimabeleid voeren we de actiepunten die hieruit voortkomen uit. - We brengen met de dienstverlening vanuit SWF Tichtby onder andere minimaregelingen en het kindpakket onder de aandacht van inwoners. Toelichting: Voor diverse minimaregelingen zijn de aanvraagprocedures reeds vereenvoudigd. Dit proces wordt doorontwikkeld om zoveel mogelijk regelingen hierin mee te nemen. Vanuit SWF Tichtby i actief en continu ingezet op de communicatie van de diverse regelingen en wordt er ondersteuning geboden bij het aanvragen (indien gewenst door de inwoner). Er zijn belacties geweest om inwoners te wijzen op de individuele inkomenstoeslag. Deze actie heeft geleid tot 114 nieuwe aanvragen. Daarnaast zijn we gestart met onze Proactieve armoedeaanpak, waarbij we 3500 inwoners persoonlijk en actief benaderen voor minimaregelingen waarop zij waarschijnlijk nog recht hebben. Wie niet zelf kan aanvragen, krijgt hulp aangeboden op de inloopmomenten. Mede hierdoor is het aantal bezoekers op de verschillende locaties sterk gestegen, van 1968 in 2024 naar ruim 2300 in 2025.

Dit leidt er ook toe dat we een stijging zien in het aantal toekenningen van bijvoorbeeld de Individuele inkomenstoeslag. Verder heeft SWF Tichtby gewerkt aan het terugdringen van energiearmoede, onder meer door de inzet van een energiecoach. Inwoners geven aan dat zij onze proactieve benadering zeer waarderen. Op de website is nu een aparte pagina ‘Check je recht’ gerealiseerd waar door het beantwoorden van een aantal vragen in één oogopslag het (mogelijke) recht op bepaalde regelingen in te zien is. Daarnaast is er vanaf september 2024 een contentkalender voor een heel jaar ontwikkeld, waarin belangrijke onderwerpen extra aandacht krijgen qua communicatie. We geven bijvoorbeeld extra aandacht aan de aanvullende zorgverzekering AV Frieso in het ‘overstapseizoen’ (eind november/december). Een ander voorbeeld is het Kindpakket, waarvoor extra aandacht is zodra de scholen weer beginnen. De gemeenteraad heeft besloten om de Individuele inkomenstoeslag en de Bijdrageregeling ambtshalve toe te kennen aan inwoners met een uitkering van de gemeente. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om één formulier aan te bieden voor het aanvragen van meerdere regelingen. Dit draagt bij aan het vergroten van het bereik en het vereenvoudigen van