Bijlage - Bestuursrapportage januari , februari, maart 2025

De experimentele samenwerking tussen Groot Media en Omroep Sudwest heeft tijdelijk gezorgd voor een toename en kwaliteitsverbetering van aanbod en programmering (o.a. met programma's van Joey Hereman). De samenwerking krijgt helaas geen vervolg. In Q1 2025 wordt de verantwoording voor de subsidie ingediend en de samenwerking voorlopig afgerond. Omroep Sudwest heeft een bestuurswissel gehad. Deze wissel brengt nieuwe uitdagingen met zich mee,

Pagina 59 van 86

ook voor de gemeente. De lokale omroep (olv Bruno Rummler) geeft aan dit jaar met een plan te komen. Al 3 jaar werken we mee aan een traineeprogramma van de regionale media (Friesch Dagblad, LC en Omrop Fryslân). We verzorgen een masterclass gemeentepolitiek en lokale journalistiek voor de trainees en zij wonen een raadsvergadering bij. Het traineeship is beëindigd en krijgt een vervolg in een minor Friese journalistiek van NHL Stenden. De masterclass wordt opgenomen in het programma van de minor. 17.

Inwoners en ondernemers in nood weten de regelingen en mogelijkheden te vinden door een actieve rol vanuit de gemeente. Niet met ingewikkelde formulieren, maar een direct telefoonnummer en een Whatsapp service. Indicatoren/te behalen resultaat: • Voor dit actiepunt verwijzen we naar actiepunt 43 van het programma Sociaal Toelichting: Zie voor nadere toelichting actiepunt 43, onderdeel Sociaal

18.

Vrije inloop voor inwoners in het gemeentehuis voor het maken van afspraken. Indicatoren/te behalen resultaat: • We zorgen ervoor dat inwoners zonder afspraak altijd welkom zijn in het Súdwesthûs en terecht kunnen bij de snelservicebalies of inloopspreekuren (bijvoorbeeld van SWF Tichtby). Toelichting: In het Súdwesthûs kan men altijd zonder afspraak terecht bij de balies van de snelservice en inloopspreekuren (bijvoorbeeld van SWF Tichtby).

19.

Het beschikbare bedrag voor de versterking van de dienstverlening wordt breed ingezet gericht op het vergroten van de menselijke maat in, ontwikkeling van professionals en systematisch leren, om daarmee de nodige structurele verbeteringen door te voeren. Indicatoren/te behalen resultaat: • Inwoners kunnen middels Live-chat en beeldbellen in contact komen met de gemeente. • Door onze dienstverlening te verbeteren en de klanttevredenheid te verhogen, werken we aan het herstel van vertrouwen in de overheid. • We werken vanuit het gedachtengoed positieve gezondheid. • Inwoners die vragen hebben over ‘producten’ van de belastingdienst of hulp nodig hebben bij het invullen van formulieren kunnen (op gezette tijden) langskomen bij het steunpunt van de belastingdienst in het Súdwesthûs. Toelichting: Na een inhoudelijke behandeling in de commissie Bestjoer & Finânsjes, is in de gemeenteraad van 14 maart 2024 ingestemd met de "Aanpak en doorontwikkeling dienstverlening dichtbij”. Tot en met 2027 is een bedrag beschikbaar gesteld van 2.712.000 euro (de POK-middelen). Er ligt een bestedingsplan tot en met 2027 ter hoogte van een bedrag van 1.997.688 euro (SWF Tichtby en Sociale Raadslieden). Het resterende bedrag wordt evenwichtig ingezet, met als doel een structurele verbetering van de dienstverlening.

In Q2 is het bestedingsplan met de inzet op structurele verbeteringen in de gemeentelijke dienstverlening gereed. Het plan sluit aan op andere ontwikkelingen zoals digitale toegankelijkheid, duidelijk schrijven, 1loket gedachte, dichtbij en professionalisering. In Q2 start een onderzoek naar de impact van SWF Tichtby en Sociale Raadslieden, in combinatie met de rol die het gebiedsteam kan spelen in dienstverlening dichtbij.

Pagina 60 van 86

20.

SWF Tichtby gaat door met de succesvolle aanpak om het bereik van de minimaregelingen te verhogen. We maken daarbij gebruik van inloopmomenten verspreid over de hele gemeente en een datagerichte aanpak. Onze medewerkers (ervaringsdeskundigen) maken de verbinding met de inwoner en werken samen met de inwoner aan maatwerkoplossingen. Digitale dienstverlening moet mensen echt verder helpen, persoonlijk en dichtbij. Geen paarse krokodillen of met een kluitje in het riet. Er moet te alle tijde een telefoonnummer en mailadres beschikbaar zijn om ergens in geval van spoed contact over op te nemen. Indicatoren/te behalen resultaat: • We werken aan een gebruiksvriendelijke klantervaring waarbij men niet van het kastje naar de muur wordt gestuurd (omnichannel). Daarbij kunnen inwoners via een online platform de status en voortgang van persoonlijke zaken inzien. Dit alles is zoveel als mogelijk bruikbaar (toegankelijk) voor mensen met een functiebeperking als voor mensen zonder functiebeperking. Toelichting: We willen niet alleen ‘pleisters plakken’, maar gaan voor een duurzame verbetering van onze dienstverlening. Verbeteren van onze telefonische bereikbaarheid is onze eerste prioriteit. Om de bereikbaarheid structureel te verbeteren en goed te monitoren, nemen we telefonische bereikbaarheid vanaf Q2 op in de managementrapportages.

Op basis van de rapportages worden verbeterplannen opgesteld. Begin 2025 zijn we gestart met het uitwerken van een Omnichannel strategie. Omnichannel heeft als doel om onze klantcontactkanalen naadloos op elkaar aan te laten sluiten, zodat inwoners en ondernemers via de verschillende kanalen dezelfde dienstverlening ervaren. Onderdeel hiervan zijn drie klantarena’s welke in Q1 zijn georganiseerd. In deze arena’s hebben inwoners en ondernemers hun ervaringen met onze dienstverlening gedeeld op het gebied van openbare ruimte, vergunningen en WMO/minima. Naast dat dit veel verbeterpunten voor onze dienstverlening oplevert, gebruiken we deze input in de Omnichannel strategie. In februari 2025 zijn de eerste 5 eDiensten Burgerzaken online gegaan via de gemeentelijke website. Uiteindelijk worden er in 2025 11 e-diensten aangesloten. De live-gang van beeldbellen is gestart in januari 2025.

Nr.

Actiepunt Hoofdtaakveld Veiligheid

21.

We investeren in preventie en willen met andere partners meer zichtbaar zijn in de wijken en dorpen. Indicatoren/te behalen resultaat: • We richten ons op diverse zaken betreffende de volgende onderdelen: o Ondermijning o Zorg en Veiligheid o Veilige Wijken en Kernen o Digitale Veiligheid Toelichting: In het kader van de begrotingsdoelstellingen is een aantal prioritaire veiligheidsmaatregelen aansluitend op het IVP- vastgesteld. Ondermijning: De bestrijding van ondermijning blijft een kernpunt binnen het veiligheidsbeleid. De aanpak is recent opnieuw geprioriteerd in de lokale Driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie). We richten ons nu op het weerbaar maken en houden van ons platteland. Samen

Pagina 61 van 86

met het RIEC Noord-Nederland maken we een interactieve kaart van de kwetsbaarheden in ons buitengebied. Ons buitengebied leent zich ook voor georganiseerde criminaliteit zoals drugslabs of illegale opslag. We zetten samen met politie en handhaving in op preventieve maatregelen, zoals het verbeteren van de signaleringsfunctie en het versterken van de samenwerking met agrarische ondernemers, LTO noord en onze inwoners. Zorg en veiligheid: Vanuit zorg en veiligheid blijven we werken aan een functionerende samenwerking waarbij interventies en maatwerk centraal staan. Onderdeel hiervan is de Persoonsgerichte Aanpak (PGA). Het PGA-overleg is gericht op 18-plussers en vindt eens per vier weken plaats. Samen met de politie worden personen met onbegrepen gedrag besproken die in negatieve zin in beeld zijn. De aanpak is structureel een geeft goed zicht op de meest overlastgevende personen. Om die reden en kunnen we tijdig de juiste (preventieve) maatregelen treffen om overlast te beperken. Daarnaast wordt er nauw samengewerkt met het sociaal domein en andere partners om de verbinding tussen zorg en veiligheid te versterken. Sinds januari 2025 vindt er ieder kwartaal ook op management niveau een overleg plaats. Dit overleg richt zich op het volgen van de voortgang en het waar nodig bijsturen van beleid en uitvoering. Onderdeel van de samenwerking is ook de integrale aanpak jeugdoverlast.

De afgelopen periode is hier zowel preventief als repressief op ingezet. Op diverse hotspot locaties in Sneek zijn controles uitgevoerd met als doel het onveiligheidsgevoel weg te nemen. Voor de lange termijn wordt samen met zorg, school en hulpverlening gekeken naar een duurzame aanpak op maat. Veilige wijken en kernen: Vanuit crisisbeheersing werken we zoveel mogelijk risico gericht. De vaartuigoefening is daar een goed voorbeeld van. Onze gemeente kent een relatief hoog risico m.b.t. calamiteiten op het openbare (vaar) water. In samenwerking met Brandweer Fryslân wordt er elk jaar een vaartuigoefening georganiseerd waarbij alle ketenpartners zijn aangesloten. Gemeente Súdwest-Fryslân is, conform de afgesproken taakomschrijving bevolkingszorg, vertegenwoordigd voor de opvang van slachtoffers, crisiscommunicatie en leiding & coördinatie van de gemeentelijke processen. Aan ons crisisdraaiboek wordt een deeldraaiboek cyberveiligheid toegevoegd. Bestaande processen worden conform de landelijke crisisstructuur verwerkt in een separaat draaiboek inclusief een beschrijving van scenario’s. Het draaiboek wordt opgeleverd in samenwerking met de collega’s van I&A. Digitale veiligheid Vanuit crisisbeheersing zijn we bezig om de digitale weerbaarheid te vergroten door het aanbieden van oefeningen voor crisisfunctionarissen, directie, bestuur en onze specialisten.

Vorig jaar hebben we een crisisoefening GRIP 3 georganiseerd. Deze oefening willen we een vervolg geven door deel te nemen aan een grootschalige Landelijke oefening in het najaar van 2025.

Overige zaken (going concern) Accountantskosten De eindcontrole voor de jaarrekening 2024 vindt in het eerste deel van 2025 plaats. Het is nu al duidelijk dat de externe controlekosten (de accountantskosten) zullen stijgen enerzijds door de indexering (inflatie), maar anderzijds door het jaarlijks nog steeds toenemende aantal specifieke uitkeringen. Bij elke specifieke uitkering hoort een eigen set aan regels en voorschriften en een externe accountantscontrole aan de hand van een door het Rijk vastgesteld normenkader. In de volgende bestuursrapportage zullen deze meerkosten nader worden uitgewerkt. Tussenstand onrechtmatigheden aanbestedingen 2025 Er is met de gemeenteraad afgesproken dat in de bestuursrapportages periodiek wordt gerapporteerd over de verwachte onrechtmatigheden ten gevolge van inkoop en aanbestedingen die niet voldoen aan Europese wet- en regelgeving. Pagina 62 van 86

De voorlopige tussenstand is dat het aantal fouten verder zal dalen ten opzichte van eerdere jaren. Er wordt ingeschat dat er circa € 0,8 miljoen aan fouten zullen optreden. Het bedrag aan onrechtmatigheden wordt veroorzaakt door een doorlopende fouten uit voorgaande jaren, namelijk de schoonmaakwerkzaamheden (€ 0,55 miljoen) en de schoonmaak van opvanglocatie Galamadammen (€ 0,2 miljoen), welke niet Europees zijn aanbesteed. Er wordt gewerkt aan oplossingen, in de Rechtmatigheidsverantwoording van het college bij de jaarrekening 2025 zal hierover nader worden gerapporteerd. Inhuur personeel Hieronder treft u een overzicht aan van inhuur tot boekingsdatum 1 april 2025. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het soms lastiger om aan nieuw personeel te komen. Hiervoor worden vakspecialist ingehuurd. Dit is iets waar alle gemeenten mee te maken hebben. Omdat het werk wel door moet gaan en de kwaliteit op orde moet blijven. In onderstaand overzicht is ook de inhuur opgenomen van bijzondere werkzaamheden die de reguliere taken overstijgen, zoals bijvoorbeeld inhuur ten behoeve van de opvang van Oekraïners. Dit verklaart bijvoorbeeld het hoge bedrag aan inhuur bij team Ondersteuning van de keten Sociaal Domein. Voornemens om een deel van het personeel wat ingehuurd wordt in dienst te nemen, inmiddels is dit voor enkele al van toepassing.

Bij de inhuur waar dit nog speelt (inhuur die we graag bij ons in dienst zouden willen hebben), is men actief bezig om deze in dienst te krijgen bij afloop contract. Dit maakt onderdeel uit van de te realiseren opgaaf ‘Optimalisatie personele inzet, minder inhuur’ bij de Kansrijke Sporen (in Q1 is daarvan breed in de bedrijfsvoering € 0,9mln gerealiseerd).

Pagina 63 van 86

Keten Bedrijfsvoeren

Centraal Klantencontacten Omgeving

Ontwikkelen Openbare Ruimte

Sociaal Domein

Eindtotaal

Afdeling Soort Som van Bedrag debet Communicatie 14.067 DIA 28.060 Facilitair 25.114 30.285 Financien I&A 173.454 Juridische- en Veiligheidszaken 77.837 Concerncontrol 29.561 Klantcontactcentrum - KCC 92.982 Omgeving - Ondersteuning en Advies 75.489 Omgeving - Ruimtelijke Ontwikkeling 239.538 Omgeving - Toezicht en Handhaving 32.646 5.290 Strategie en Programma's Vergunningen 155.264 Strategie en Programma's 123.862 Groen 2.827 Seizoenskrachten 56.350 WSW Seizoenskrachten 27.959 Schoon 213 Seizoenskrachten 74.189 Vastgoed 2.929 Water 49.820 Seizoenskrachten bruggen en havens 29.112 WSW Seizoenskrachten 27.067 Wegen 83.021 Beleid Sociaal Domein 29.901 Cultuur en sport 51.430 40.081 GT Bolsward/Buitengebied GT Sneek 16.732 Intergraal Beheer SD 63.191 445.163 Ondersteuning Vastgoed 5.369 2.108.803

Totaal inhuur 2025 per 01-04-2025 Keten Openbare Ruimte

2.108.803 Afdeling Groen Schoon Water

Eindtotaal Totaal inhuur 2025 per 01-04-2025

Pagina 64 van 86

Soort Som van Bedrag debet Seizoenskrachten 56.350 WSW Seizoenskrachten 27.959 Seizoenskrachten 74.189 Seizoenskrachten bruggen en havens 29.112 WSW Seizoenskrachten 27.067 214.677 1.894.125

5. Overzichten Actiepunten uit de Programmabegroting Nr.

Actiepunt Hoofdtaakveld Algemene dekkingsmiddelen

1.

De inkomsten uit Nij Hiddum Houw komen ten goede aan de gehele gemeente. Indicatoren/te behalen resultaat: • De inkomsten uit Nij Hiddum Houw te begroten als algemene inkomst. Toelichting: De concept jaarrekening is onlangs ontvangen, de hoogte van de dividend uitkering is op dit moment nog niet bekend.

2.

Geen verhoging van woonlasten, na inflatiecorrectie. Indicatoren/te behalen resultaat: • In de paragraaf lokale belastingen wordt per belastingsoort beschreven wat we gaan doen met de opbrengst, incl. een berekening van de woonlasten van het voorgaande jaar. Er is inflatiecorrectie toegepast bij de belastingen, inclusief een extra verhoging van 2% . Bij de afvalstoffenheffing en rioolheffing streven we naar een kostendekkendheid van 100%. Toelichting: Vastgesteld tijdens behandeling begroting 2025. Waarbij systematiek de trendmatige verhoging is toegepast ten bedrage van 4,3 %. De forensenbelastingen is gestegen met 20% plus de toeristenbelasting met 60%

3.

Onderzocht wordt of we bij het verwerken van de algemene uitkering de (eigen) aantallen jaarlijks kunnen laten muteren en hoe dat eventueel kan worden verwerkt in de begroting. Ook wordt nagegaan of het hanteren van de methode van lopende prijzen voor de gemeente Súdwest-Fryslân van toegevoegde waarde kan zijn en wenselijk is om in te voeren. Indicatoren/te behalen resultaat: • Onderzoek uitvoeren en de resultaten meenemen in de berekening van de algemene uitkering. Toelichting: Geen aanvulling nodig.

4.

Gedegen financieel beleid met voldoende reserves. Indicatoren/te behalen resultaat: • Een structureel sluitende begroting. • Een stand van de algemene reserve boven het minimale niveau van het weerstandsvermogen.

Toelichting: Door de onzekerheid van de financiële compensatie vanaf boekjaar 2026 (ravijnjaar) zijn wij gestart met scenario’s om ons voor te bereiden op lagere uitkomsten plus het creëren van voldoende middelen voor uitvoering van onze ambities. De eerste kansen worden nu al daadwerkelijk geïmplementeerd. Middels begrotingswijziging is een deel van de reserve Pagina 65 van 86

Oekraïne, Energie transitiemiddelen (CDOK) en de transformatiemiddelen al toegevoegd aan de Algemene Reserve. De uitwerking van de voorjaarsnota zal als basis dienen voor een gedegen begroting 2026 en meerjarenplannen.

Nr.

Actiepunt Hoofdtaakveld Overhead

5.

De gemeente stelt een voorbeeld als goede en inclusieve werkgever met voldoende stages en leer-werkplekken voor alle niveaus en leeftijden. Ook is er ruimte voor trainees, zij-instroom en zet het in op een leven lang ontwikkelen voor eigen werknemers. Indicatoren/te behalen resultaat: • Elk team heeft minimaal één stagiair per jaar. • SWF heeft beleid ontwikkeld voor het beschikbaar stellen van leer-werkplekken. • SWF heeft een groep trainees die begin 2025 zijn gestart. • SWF staat bij moeilijk vervulbare vacatures open voor zij-instromers die het vak nog moeten leren. • Het Leerhuis verzorgt activiteiten voor alle werknemers van SWF. Toelichting: In Q1 2025 is het beleid vaktalenten ambtelijk vastgesteld en begin Q2 staat het beleid ter instemming geagendeerd bij de Ondernemingsraad. In dit beleid staat beschreven hoe de gemeente haar leerwerkplekken en trainees organiseert. Ondertussen wordt gestart met de voorbereidingen om na de zomer een groep vaktalenten te werven. In 2024 is de ambitie uitgesproken dat begin 2025 een eerste groep vaktalenten zou starten. Door een langere doorlooptijd van de beleidsontwikkeling is deze ambitie niet gehaald. In Q1 en Q2 worden de stageopdrachten voor het schooljaar 2025-2026 opgehaald uit de organisatie. Bij moeilijk vervulbare vacatures is steeds meer aandacht voor personen die de juiste competenties hebben, maar de kennis nog missen.

De benodigde opleiding biedt de gemeente dan aan. Er wordt volop gebruik gemaakt van de activiteiten van het Leerhuis en dezen worden positief beoordeeld.

6.

Verdere inzet van data om daarmee innovatieve antwoorden te bieden op complexe vraagstukken in de samenleving. Indicatoren/te behalen resultaat: • We willen de datakwaliteit verbeteren, de informatiehuishouding op orde hebben en processen verbeteren. Toelichting: Dit actiepunt hangt nauw samen met één van de benoemde kansrijke sporen en is in dat kader dan ook opgenomen in de Voorjaarsnota. Overigens zijn er diverse projecten opgestart waarbij de kwaliteit van data ingezet is voor innovatieve ontwikkelingen of als middel om vanuit inzicht te sturen. Enkele voorbeelden zijn de energiearmoede, gebiedsgericht werken of een dashboard ten behoeve van financiën.

7.

Huisvesting buitendienst. Indicatoren/te behalen resultaat: • De start van de bouw staat gepland vanaf Q2 2025 met oplevering Q3 2026. Toelichting: We hanteren als opdrachtgever, op basis van de eerder gemaakte bouwkostenramingen van het voorlopig ontwerp, plafondbudgetten. Daarnaast hebben we vanuit de raad ambities meegekregen op gebied van duurzame- en circulaire maatregelen.

Pagina 66 van 86

Aandachtspunt is de vertraging van de netuitbreiding middenspanning door Liander (NuLelieproject Fryslân). Ons nieuwbouwproject staat op de wachtlijst voor extra transportvermogen voor de elektriciteitsaansluiting. Samen met Liander en ons bouwteam onderzoeken we technische oplossingen om de bedrijfsvoering bij oplevering van het gebouw van voldoende energie te voorzien. De best passende invulling verwachten we in Q2 2025 in beeld te hebben.

Overige zaken (going concern) Taakstelling bedrijfsvoering De totaalopgaaf Bedrijfsvoering, taakstelling van € 2 miljoen die vanaf 2025 gehaald moet worden (opgaaf bij Directie, onderdeel van de Kansrijke Sporen) is als zodanig ingeboekt. De taakstellingen op diverse onderdelen bij de ketens worden gedurende het jaar gemonitord via de managementrapportages. Bij een dusdanige afwijking in de voortgang zal hierover melding worden gemaakt in de bestuursrapportage.

Pagina 67 van 86

6. Mutaties reserves Verwachting verloop Algemene Reserve in 2024 In de volgende tabel staat het verloop van de Algemene Reserve. De met een * gemarkeerde posten zijn nieuw ten opzichte van de vorige bestuursrapportage. Ontwikkeling Algemene Reserve

2024

(bedragen x € 1.000) Stand per 31/12/2023 volgens JR 2023

25.258

Reeds genomen raadsbesluiten Af: Begroot resultaat 2024 volgens Programmabegroting 2024

-157 Raadsbesluit 02-11-2023

Bij: Restant Energiecompensatiefonds 2022

596 Raadsbesluit 08-02-2024

Af: Werkelijk resultaat 2023

-6.581 Raadsbesluit 20-06-2024

Af: Resultaatbestemmingen 2023

-6.582 Raadsbesluit 20-06-2024

Bij: Nota Reserves en Voorzieningen 2024

1.611 Raadsbesluit 20-06-2024

Bij: Resultaat Berap JFM 2024

1.594 Raadsbesluit 20-06-2024

Af: Resultaat Berap AMJ 2024

-7.425 Raadsbesluit 24-10-2024

Bij: Toevoeging vanuit Reserve Klimaatagenda

1.700 Raadsbesluit 14-11-2024

Bij: Opvang Oekraïne

3.000 Raadsbesluit 14-11-2024

Bij: Vanuit Krediet transformatiemiddelen

1.397 Raadsbesluit 14-11-2024

Bij: Resultaat Berap JAS 2024

4.536 Raadsbesluit 19-12-2024

Af: Kwijtschelding huur cultuur kwartier Sneek

-352 Raadsbesluit 19-12-2024

* Bij: Begroot resultaat 2025 volgens Programmabegroting 2025 * Af: Septembercirculaire 2024 Nieuwe Stand

2.677 Raadsbesluit 14-11-2024 -77 Raadsbesluit 30-01-2025 21.194

Nog verwacht Bij: Restant Coronafonds * Bij: Verwachting Berap OND 2024

1.650 Volgt 5.700 Definitief besluit na Jaarstukken

* Af: Resultaatbestemmingen

PM Definitief besluit na Jaarstukken

* Bij: Resultaat Berap JFM 2025

20 Raadsvoorstel 10-07-2025

Stand na verwacht > Niveau weerstandsvermogen Vrij besteedbaar

Overige zaken (going concern) Er zijn geen overige zaken te melden.

Pagina 68 van 86

28.564 8.300 20.264

7. Paragrafen Onderhoud Kapitaalgoederen Voortgang investeringswerken 2024-2025 Voortgang investeringswerken In de begroting is jaarlijks investeringsgeld opgenomen voor kapitaalgoederen, specifiek voor de onderdelen wegen- en waterbouw. Het gaat om jaarlijks € 4 miljoen. Dat is bedoeld om de achterstanden binnen de kapitaalgoederen in te lopen in een periode van 10-15 jaar (vanaf 2021). Met onderstaand schema geven we de stand van zaken weer van de verschillende investeringswerken van 2024 en 2025. Investeringswerken 2024 Steiger Houkesloot Sneek (fase 1) Kade Gouden Boayem Heeg Kade Dijlakkers Bolsward

Investering € 1.000.000 € 300.000 € 1.100.000

Doorgaande weg Arum (fase 2) Weg Tinga Sneek (fase 1) Betonwegen divers Weg Dorpsstraat Exmorra (fase 2) Weg Julianastraat IJlst (fase 2) Totaal

€ 300.000 € 300.000 € 400.000 € 300.000 € 300.000 € 4.000.000

Investeringswerken 2025 Steiger Houkesloot Sneek (fase 2) Diverse bruggen op afstand Kade Dijlakkers Bolsward (fase 2)

Investering € 200.000 € 250.000 € 900.000

Damwand Noorderpoort Sneek Weg Van Eysingaleane Easterein Wegen Easterwierrum (fase 1) Wegen Exmorra (fase 3) Weg Tirns Weg Wolsumerwei Wolsum Totaal

€ 650.000 € 250.000 € 300.000 € 650.000 € 450.000 € 350.000 € 4.000.000

Pagina 69 van 86

Status In uitvoering, gereed in Q2 2025 Deel 1 gereed, deel 2 in Q2 2025 Kabels en leidingen in uitvoering, start werk kade vanaf Q2 2025 In voorbereiding, start werk in 2e helft 2025 In voorbereiding Deel 1 gereed, deel 2 volgt in 2025 Gereed, binnen budget In voorbereiding, aanbesteding voor zomer 2025

Status In uitvoering, gereed in Q2 2025 In voorbereiding, start Q2 2025 Kabels en leidingen in uitvoering, start kade vanaf Q2 2025 In voorbereiding, start Q4 2025 In voorbereiding In voorbereiding In voorbereiding, start Q2 2025 In voorbereiding In voorbereiding, start Q3 2025

8. Ontwikkelfonds en overige projecten Hieronder rapporteren wij over alle actieve projecten die (grotendeels) gefinancierd worden vanuit het Ontwikkelfonds (projecten waarvoor krediet beschikbaar is gesteld en die nog niet zijn afgerond). Daarnaast informeren wij over projecten die in vergaande voorbereiding zijn. Daarnaast rapporteren we over overige projecten die niet gefinancierd worden vanuit het Ontwikkelfonds. Standaard rapporteren we over majeure projecten waar de raad een realisatiekrediet voor beschikbaar heeft gesteld. Mochten er significante afwijkingen zijn bij overige projecten, dan rapporteren we ook daarover, zolang er sprake is van een afwijking.

8.1 Ontwikkelfonds Nr.

Project Bolsward: Bolsward-west (reconstructie kruispunt)

(Mobiliteit)

Toelichting op de afwijking: Nu de gemeenteraad extra middelen ter beschikking heeft gesteld, is verder aan het ontwerp gewerkt, waarin de fietstunnel onder de Oude Rijksweg is opgenomen. De samenwerkingsovereenkomst met de provincie is afgesloten. De (Europese)aanbesteding voor een bouwteam is gegund aan aannemer BAM Infra. In dit bouwteam (aannemer, adviseur, opdrachtgever) wordt het globale ontwerp in fasen verder uitgewerkt naar een definitief ontwerp. In Q1 2025 is als tussenstap het voorlopig ontwerp met een bouwkostenraming opgeleverd. De uitkomst van de bouwkostenraming leidt tot noodzaak om optimalisaties (bezuinigingen) door te voeren zowel in het ontwerp als op de wijze van uitvoering (bouwfasering). De uitkomsten hiervan zullen de komende periode verder worden uitgewerkt. Het werk aan het onderdeel aansluiting Exmorraweg op rotonde N359 is inmiddels gereed. In dit werk is gelijktijdig de realisatie van de nieuwe carpoollocatie meegenomen. Deze nieuwe carpoollocatie is in oktober 2024 geopend.

Nr.

Project Bolsward: Binnenstad-Herinrichting

(Agenda Bolsward)

Toelichting op de afwijking: Het herstel van de gebreken van fase 1 is afgerond. Fase 2 Herinrichting Bargefenne is in opstartfase en hiervoor is een projectteam ingericht dat bezig is met het schetsontwerp.

Nr.

Project Bolsward: Aquaduct Bolsward

(Mobiliteit)

Toelichting op de afwijking: De afstemming met de provincie zal plaatsvinden in het OVVF (Overleg Verkeer en Vervoer Fryslân). Dit is een bestuurlijk overleg binnen de provincie Fryslân. Gezamenlijk kan binnen alle mobiliteitsprojecten een prioritering worden aangebracht. Deze prioritering brengen we als gezamenlijke Friese overheden in bij de SNN partners (Samenwerkingsverband Noord Nederland). Binnen SNN verband bepalen we de strategie richting rijk. Dit laatste kan via het Bestuurlijk Overleg MIRT. Dit traject loopt eind van dit jaar en begin 2025.

Pagina 70 van 86

Nr.

Project Sneek: De Hemmen III

(Economische zaken)

Toelichting op de afwijking: Bouwrijp maken De eerste fase van het bedrijventerrein is nagenoeg bouwrijp gemaakt. In verband met de netcongestie heeft het college op 19 november 2024 besloten het bouwrijp maken voor fase 2 voorlopig op te schorten voor de duur van maximaal 3 jaar. Verkoopprocedure Duurzaamheid speelt een rol, daarvoor is de duurzaamheidsmatrix ontwikkeld die door nieuwe belangstellenden voor een kavel kan worden ingevuld. De score van de menukaart wordt gekoppeld aan de privaatrechtelijke koopovereenkomst. Bij invulling van de menukaart en door hoog te scoren, maken inschrijvers meer kans bij de toewijzing van een bedrijfskavel. Ondanks de netcongestie worden belangstellende van harte uitgenodigd om zich te melden voor de resterende kavels van fase 1. Daarbij is wel de voorwaarde dat bedrijven in hun eigen energiebehoefte kunnen voorzien, vanwege de netcongestie.

Planning De kritieke activiteiten in de planning zijn de toevoer van elektriciteit en de verkeersontsluiting. Voor beide activiteiten is er afhankelijkheid van andere partijen. De huidige planning is samengevat: • Bouwrijp 1e fase 2024 • Nutstoevoer kavels 2026 medio ( planning van Liander) • Verkeersontsluiting 2025 medio • Start uitgifte en bouw 2025 medio ( afhankelijk van tijdige (tijdelijke) ontsluiting) Ontsluiting De minirotonde naar het bedrijventerrein westelijk vanaf de N7 is inmiddels gereed. De aanpassing van de bestaande ontsluiting aan de noordoostelijke zijde door de aanleg van een minirotonde is inmiddels aanbesteed. Verwacht wordt dat de minirotonde aan de noordoostelijke kant rond de zomer van 2025 gereed is. Eind 2024 is met de Minister van Verkeer en Waterstaat een overeenkomst getekend over een bijdrage vanuit Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) € 1.239.669,42. Zodra deze middelen zijn ontvangen, zullen wij de begroting daarop aanpassen. Toevoer nutsvoorzieningen Het netverzwaringsprogramma van de middenspanningsnetten van Liander voor de provincies Friesland en Noordoostpolder is vertraagd. Daarnaast is er op het bestaande onderstation onvoldoende leveringscapaciteit. Door deze vertraging duurt de netcongestie langer en is er beperkte tot geen beschikbaarheid van elektriciteit op een aantal locaties.

Daarmee stagneert de kavelverkoop ook. Voor de Hemmen III is de verwachting dat er vanaf 2036 weer extra capaciteit is. Voor wat betreft extra leveringscapaciteit heeft Liander al gevraagd om ruimte te reserveren op de Hemmen III voor een nieuw onderstation. Voortgang is afhankelijk van Tennet die met een studie bezig is. Volgens de nieuwe planning van Liander is het middenspanningsnetwerk op de Hemmen III uiterlijk einde tweede kwartaal van 2026 aangelegd. Grex Op 20 juli 2023 heeft de raad ook Fase 2 vastgesteld en toegevoegd aan fase 1. Hiermee is één grondexploitatie vastgesteld voor Fase 1 en 2, Hemmen III Totaal. Een belangrijke toevoeging die voor beide fases geldt, is het toevoegen van kosten voor een tijdelijke energievoorziening.

Pagina 71 van 86

Nr.

Project Sneek: Stationsgebied

(Agenda Sneek)

Toelichting op de afwijking: Gelet op de zeer lange looptijd van het project zijn er overschrijdingen opgetreden. Dit heeft te maken met kostenstijging en tegenvallers in de uitvoering, vervuiling Kanaalstraat. Ook is er nog discussie met de provincie over subsidie, er wordt gezocht naar een oplossing aangezien het gezamenlijk project was van provincie, NS, ProRail en gemeente. Laatste restpunten zijn nu in uitvoering waardoor dit jaar het project kan worden afgerond En we ook trachten overeenstemming te bereiken met de provincie

Nr.

Project Sneek: IJlsterkade

(Agenda Sneek)

Toelichting op de afwijking: Er zijn geen afwijkingen of overige zaken te melden.

Nr.

Project Sneek: De Potten, start realisering visie

(Gastvrijheidseconomie)

Toelichting op de afwijking: Conform de gebiedsvisie vormt het oprichten van een gebiedsorganisatie de eerste stap in het realiseren van een solide basis voor de verdere ontwikkeling van De Potten. De tijdens het visietraject voorgestelde maatregelen worden nader verkend met het Samenwerkingsverband Ambitie De Potten (SAP).

Nr.

Project IJsselmeer opgave: Versterking Friese IJsselmeerkust (VFIJ) (IJsselmeerkust) Toelichting op de afwijking: De provincie Fryslân is penvoerder namens de samenwerkende partijen, het Rijk, Provincie Fryslân, Gemeente DFM en gemeente SWF (conform samenwerkingsovereenkomst). In de Stuurgroep SWH wordt gerapporteerd over de voortgang van het project Versterken Friese IJsselmeerkust. Stand van zaken Op 26 mei 2023 zijn de ondertekende projectbeslissingen van de minister en de beschikking ontvangen voor de bijdrage uit het deltafonds ter grootte van ca. €12,5 miljoen. Inmiddels is gestart met de technische voorbereidingen, procedures en het opstellen van contracten. In augustus 2024 is gestart met de werkzaamheden in de Workumerwaard / Stoenckherne en de Mokkebank bij Laaksum. De aanbesteding voor de strekdam It Soal in Workum loopt. De Makkumer Noordwaard is inmiddels ook in uitvoering. Vanuit VFIJ worden in Laaksum nog een aantal projectzaken uitgevoerd, dit staat voor 2025 op het programma. Communicatie: - Het komende jaar zullen nog stakeholdersbijeenkomsten georganiseerd worden bij de projectonderdelen die nog in uitvoering komen.

Pagina 72 van 86

Beschikbaarheid zand Uitgangspunt voor de realisatie van de onderdelen Workum en de stranden is de beschikbaarheid van zand uit het IJsselmeer. Op verzoek van RWS is het op diepte brengen van de vaargeul door de provincie Fryslân i.v.m. verzilting tijdelijk stop gezet. RWS en provincie zijn in gesprek over de consequenties hiervan en zoeken naar alternatieven. Planning van uitvoering is afhankelijk van de beschikbaarheid van zand. RWS is aan het onderzoeken wat de eventuele gevolgen kunnen zijn ten aanzien van verzilting. Onduidelijk is wanneer dit onderzoek gereed is en welke consequenties dit heeft voor de tijdige beschikbaarheid van het zand voor de zand gebonden deelprojecten. Voor het deelproject bij Workum is afgesproken dat het zand uit het recreatieve gedeelte van het gebied waar het nu te ondiep is, wordt gebruikt voor het deelproject bij It Soal / Workumerwaard. Stijging Bouwkosten Conform vastgelegde afspraken; Het financieel beschikbaar gestelde bedrag is kader stellend (een gelimiteerd maximum). Als er financiële issues optreden, zullen deze opgelost moeten worden middels de post onvoorzien. Mocht dit niet afdoende zijn, dan zal dit ten koste gaan van een deel van de scope. Zijn de gevolgen zodanig dat doelstellingen van het project en scope niet meer haalbaar zijn, dan zal geëscaleerd worden naar de stuurgroep.

De markt heeft te maken met flinke stijging van de bouwkosten wat veroorzaakt wordt door; krapte op de arbeidsmarkt, tekort aan bouwstoffen, stijgende prijzen, brandstoffen en inflatie. Dit is een risico voor de uit te voeren scope.

Nr.

Project IJsselmeer opgave: Ontsluiting Stavoren

(Mobiliteit)

Toelichting op de afwijking: De weg is 21 juli opengesteld voor het verkeer. 20 september heeft de bestuurlijke opening plaatsgevonden. M.u.v. het groenplan en wat restpunten zoals o.a. aanleg groenvoorzieningen is het project gereed. Laatste restpunten worden nu gedaan en dan is de onderhoudstermijn verstreken en kan het project dit jaar binnen budget worden afgerond.

Nr.

Project IJsselmeer opgave: Atlantikwall in het waddengebied (Afsluitdijk) Toelichting op de afwijking: - het eerste deel het inrichten van de Atlantikwall-bunker met een expositie is gereed en maakt onderdeel uit van de expositie van het Kazemattenmuseum. - In het kader van 75 jaar bevrijding is er een krant uitgebracht. Resterende deel: Kornwerderzand: strijd om de Afsluitdijk (scenario kazematten 2e linie) 2e kazematteneiland Op Kornwerderzand is sprake van een complexe situatie, waarbij vele projecten en processen in elkaar grijpen en samen komen. Hierbij kan gedacht worden aan onderwerpen zoals; het verduurzamen en toekomstbestendig maken van de Afsluitdijk, de Vismigratierivier, de verbreding van de sluis, het opnieuw aanbesteden van de bestaande spuimiddelen, het vervangen van de bruggen en een upgrade van Kornwerderzand in zijn geheel als toeristische destinatie (bereikbaarheid, parkeren, bewegwijzering, wegen- en padenstructuur en informatievoorziening). Afstemming over volgordelijkheid, efficiency en logistiek van de werkzaamheden hebben ervoor gezorgd dat een deel van de uit te voeren projectonderdelen later in de tijd zijn

Pagina 73 van 86

geprogrammeerd. De grote en complexe werken domineren voorlopig alle projecten op en rond de Afsluitdijk, ook die van eerder gehonoreerde (deel)projecten zoals de Atlantikwall in het Waddengebied. Vanwege vertraging van de werkzaamheden aan de afsluitdijk heeft er in 2022 geen start kunnen plaatsvinden van dit laatste onderdeel. Door de vertraging komt de einddatum onder druk te staan. Situatie is ongewijzigd. Toegankelijkheid van het gebied laat nog jaren op zich wachten i.v.m. ontbreken brug/looppad. Momenteel loopt onderzoek om het plan als puzzelstukje onder te brengen bij het totale beleefconcept Kornwerderzand/Provincie. Afstemming ligt momenteel bij de Provincie. Verwachting dat 1e kwartaal 2025 meer duidelijk is. Hetzelfde geldt voor de houdbaarheid van de subsidie bij het Waddenfonds en Provincie.

Nr.

Project IJsselmeer opgave: Sluis, Waddenfonds beleef Kornwerderzand

(Afsluitdijk)

Toelichting op de afwijking: De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor de beschikking van het Waddenfonds beleef Kornwerderzand door middel van een machtiging overgedragen aan de provincie Fryslân. De provincie heeft een extern bureau ingehuurd om inzichtelijk te maken hoe de verschillende processen van de ontwikkelingen in elkaar grijpen en hoe de verschillende beleefbare elementen aan elkaar verbonden zijn. Het doel is te komen tot een integrale visie voor een gebiedsontwikkeling Kornwerderzand als bestemming. De integrale visie is klaar en komend jaar. Komend jaar stemmen de provincie en de gemeente af wat het vervolgproces zal zijn.

Nr.

Project IJsselmeer opgave: De Nieuwe Afsluitdijk

(Afsluitdijk)

Toelichting op de afwijking: Bruggen Het oorspronkelijke idee was, om de bruggen één-op-één aan te besteden aan de aannemer van het Rijkscontract, zodat de gevolgen van het project versterking Afsluitdijk konden worden beperkt. Deze inkoopstrategie leidde echter tot bezwaren. Daarom is dit inkoopproces stopgezet en zal de realisatie van de bruggen op basis van een “normale” Europese aanbesteding in de markt gezet worden. De consequentie hiervan is dat de realisatie van de bruggen pas kan plaatsvinden als het Rijkswerk aan de versterking van de Afsluitdijk en de stormvloedkering klaar is en de bijbehorende documentatie beschikbaar is. De realisatie van de bruggen zal wel vertragen ten opzichte van de tussenmijlpaal 2025, maar het gehele werk kan nog steeds in 2028 conform de afspraak in de BOK klaar zijn. Waarschijnlijk zal de uitvoering starten in 2025. De uiteindelijke planning is wel afhankelijk van de verdere planningsafspraken met Rijkswaterstaat. Hierover wordt nu in overleg met alle betrokken partijen een netwerkplanning opgesteld. Dat is een integrale planning van alle nog te realiseren werken op en rond de Afsluitdijk de komende jaren.

Sluis In 2020 is een bestuursovereenkomst (BOK) is gesloten met afspraken over de realisatie en financiering van een verruimde scheepvaartsluis bij Kornwerderzand, bredere bruggen in de autosnelweg A7 en ruimere vaargeulen in het IJsselmeer. Net als bij andere projecten, werd ook het project verruiming sluis Kornwerderzand geconfronteerd met prijsstijgingen. Voor ongeveer de helft veroorzaakt door hogere prijzen als gevolg van hogere lonen, de coronacrisis en de oorlog in Oekraïne. Daarnaast zijn er aangepaste Pagina 74 van 86

normen en richtlijnen, wet- en regelgeving en nieuwe ontwikkelingen zoals de verziltingsproblematiek. De minister van I&W en de provincie Fryslân zijn tot de conclusie gekomen dat het een herijking van de afspraken vraagt. Dit heeft er toe geleid dat er een aantal scenario’s zijn ontwikkeld met ieder een raming, waarin het actuele prijspeil en de nieuwe eisen en ontwikkelingen zijn betrokken. Deze ramingen zijn gezamenlijk opgesteld door provincie en Rijk, met als bedoeling om tot concrete vervolgafspraken te komen. In scenario A (€ 461 miljoen) worden sluis, bruggen, vaargeulen en alle havens bij het sluizencomplex aangepast. Hierdoor kunnen bovenmaatse schepen zonder ontheffing gebruik maken van het sluizencomplex. In scenario B (€ 381 miljoen) die het meest aansluit bij de oorspronkelijk afspraken, worden vaargeulen, bruggen en sluis aangepast, de havens niet. Bovenmaatse schepen kunnen dan nog steeds gebruikmaken van het sluizencomplex, alleen hebben zij hier dan een ontheffing voor nodig. De meest dure oplossing, scenario A, waarbij ook de havens worden aangepast, heeft de voorkeur van het Rijk. In het BO-Mirt van najaar 2024 hebben Rijk en regio de afspraak gemaakt om het eens te worden over een financiële oplossing voor het tekort Kornwerderzand en te komen tot een oplossing/voorkeursvariant. De regio is daarbij uitgenodigd met een alternatief te komen.

Door de brede regio wordt aan een voorstel gewerkt. Verzilting IJsselmeer Een belangrijke opgave is het tegengaan van zoutverspreiding in het IJsselmeer. Het zoetwater in het IJsselmeer heeft een belangrijke drinkwaterfunctie. Daarnaast heeft het zoetwater een belangrijke functie voor het watergebruik voor landbouw en natuur. Op dit moment komt er zout water binnen bij het IJsselmeer via onder andere de scheepvaartsluis bij Kornwerderzand. De verzilting is van invloed op de te nemen maatregelen voor verruiming van de sluis. Een belangrijk punt daarbij is het verdiepen van de vaargeulen. Als de vaargeulen in de toekomst verdiept worden, kan het risico op verzilting toenemen. Uit onderzoek is gebleken dat er maatregelen mogelijk zijn om het verziltingsprobleem te beheersen. Als onderdeel van het ontwerpproces voor een verruimde sluis zal ook gekeken worden of de verziltingsmaatregelen in het ontwerp geïntegreerd kunnen worden. Indien de verzilting in voldoende mate beheerst kan worden, is het mogelijk om de vaargeulen in het IJsselmeer te verruimen. Geulen Ook de verruiming van de geulen is van invloed op de verzilting doordat zoutwater zich via de verdiepte geulen verder naar het zuiden kan verplaatsen. Op verzoek van Rijkswaterstaat is de verruiming en de zandwinning daarom tijdelijk stilgelegd.

Hierdoor kunnen bijvoorbeeld de projecten Vismigratierivier en Versterking Friese IJsselmeerkust nog geen gebruik maken van de beoogde vrijkomende materialen. De gemeente is partner in het project De Nieuwe Afsluitdijk. Tijdens de stuurgroep vergaderingen worden wij op de hoogte gesteld van de stand van zaken rond de voortgang van de werkzaamheden van De Nieuwe Afsluitdijk. De gemeente SWF is lid van deze stuurgroep.

Pagina 75 van 86

Nr.

Project IJsselmeer opgave: Museum Hindeloopen

(Cultuur)

Toelichting op de afwijking: Op 14 juli 2022 heeft de gemeenteraad het besluit genomen om 300.000 euro vanuit het Ontwikkelfonds voorlopig beschikbaar te stellen voor de uitbreiding en vernieuwing van het museum. Op 15 juni 2017 nam de raad al een amendement aan om dit bedrag te reserveren. In 2022 had het museum het definitieve ontwerp rond met een (bijna) dekkende begroting en een goede onderbouwing, waardoor het museum voldeed aan de voorwaarden die de raad in 2017 stelde. Inmiddels heeft Museum Hindeloopen het pand overgenomen van de gemeente Súdwest-Fryslân. De bouwvergunning is verleend en de verbouwing is in februari van start gegaan, 6 maanden later dan aanvankelijk gepland. Het gebouw is begin 2024 opgeleverd. De maanden januari t/m mei 2024 zullen worden gebruikt voor het ontwerpen van de inrichting en het inrichten van het museum zelf. Het museum is op 18 juni weer heropend door koningin Maxima. Tijdens de verbouw zijn er onverwachte zaken aan het licht gekomen. Zo is er sprake van achterstallig onderhoud en verborgen gebreken. Op 5 december 2023 heeft het college ingestemd om eenmalig een bedrag van € 253.140 beschikbaar te stellen voor het herstel van de gebreken aan de gebouwen van de Hidde Nijland Stichting. Op 8 februari 2024 heeft de raad ook ingestemd met het beschikbaar stellen van het eenmalige bedrag.

Museum Hindeloopen heeft de verantwoording voor de beschikbaar gestelde subsidie ingediend. De verantwoording is akkoord bevonden. De subsidie is vastgesteld. Project is afgerond.

Nr.

Project Út de Mienskip: Subsidieregeling bovenlokale initiatieven Toelichting op de afwijking: Er zijn geen afwijkingen of overige zaken te melden.

Pagina 76 van 86

(Kernenbeleid)

8.2 Financieel overzicht Ontwikkelfonds Ontwikkelfonds

Totaal t.m. 2028

Besluit

t.m. 2024

2025

2026

2027

2028

Totaal beschikbaar gesteld Krediet Gelabeld Beschikbaar

38.830.424 19.528.676 8.774.575 10.527.174

26.830.424 18.528.676 0 8.301.748

3.000.000 1.000.000 5.749.575 4.552.173

3.000.000 0 625.000 6.927.173

3.000.000 0 0 9.927.173

3.000.000 0 2.400.000 10.527.173

Te activeren Beschikbaar krediet/In besluitvormingstraject Bolsward-west (ontsluiting) Sneek, Stationsgebied - fase 2 De Hemmen III Aanpassing recreatiegebied rondom De Hemmen III Hoogspanning Pasveer voorbereidingskrediet Sneek Stationsgebied

26.300.000 8.742.751 800.000 200.000 2.400.000 400.000 107.251 895.000

18.300.000 7.992.751 800.000 200.000 2.400.000 400.000 107.251 895.000

2.000.000 750.000

2.000.000 0

2.000.000 0

2.000.000 0

Ijsselmeeropgave Bolsward-west (ontsluiting) Flexaterrein

2.250.000 290.500 1.400.000

1.500.000 290.500 1.400.000

750.000

Afgeronde projecten

4.431.000

Gelabeld Sporthart Bolsward Sluis koppelkansen sportvoorzieningen Regiodeal

3.875.000 1.000.000 1.000.000 1.000.000 875.000

3.375.000 1.000.000 500.000 1.000.000 875.000

500.000

0

0

Nog beschikbaar te activeren

9.251.249

5.876.249

3.751.249

5.251.249

7.251.249

9.251.249

Eenmalig Beschikbaar gesteld krediet Aquaduct - onderzoeksgeld Gebiedsvisie sportpark

12.530.424 6.354.925 120.000 84.000

8.530.424 6.104.925 120.000 84.000

1.000.000 250.000

1.000.000 0

1.000.000 0

1.000.000 0

125.000

0

2.400.000

Lichtplan Bolsward Ontwikkeling bedrijventerrein, icm upcycle energyvalley Sneek, Stationsgebied - fase 1 Stedenbouwkundige visie Sneek Versterking Friese IJsselmeerkust (co financiering)

Atlantic Wall Cofinanciering Poort van Friesland Regeling Út de Mienskip Toekomstvisie Woudsend (Pilot Integraal Gebiedsgericht Werken) flexibiliteitsbudget Ijsselmeeropgave Landsschapspark Folsgare Voorbereidingskrediet Sporthart

140.500 25.000 200.000 70.000 1.200.000

4.431.000

RB mei '24 OA 17-21 OA 19-23 RB sep '23

RB jan'20 RB jul'21 RB dec '22 RB dec'20

37.500 125.000 50.000 700.000

RB jul'21 RB nov'17 RB jul '21 RB jan '19 RB jun'19 (berap jfm) Berap okt'18 RB jul '21 RB jul '21 RB nov'19

100.000 100.000 750.000 50.000 50.000

RB jul '21 RB jul '21 RB sep '22 BW Mrt '23 CB nov '23

Afgeronde projecten

2.552.925

Gelabeld Sneek, IJlsterkade

4.899.575 138.575

Regiodeal Leader Hoogspanningskabel Sneek Noord Campus Ziekenhuis

1.625.000 250.000 2.400.000 250.000 236.000

Nog beschikbaar eenmalig

1.275.925

Pagina 77 van 86

RB apr'19 RB Jul'20 RB nov'18 RB nov'18 RB jul '21 RB Jul'20 RB jul '22 RB sep '22 RB Jun '23 RB dec '24

500.000

140.500 25.000 200.000 70.000 1.200.000

37.500 125.000 50.000 700.000 100.000 100.000 500.000 50.000 50.000

250.000

2.552.925 2.374.575 138.575

OA 19-23 RB apr '20 RB sep '23 CB jun '24 RB jan '25 RB febr '25 RB febr '25

1.625.000 250.000 2.400.000

2.425.500

125.000 236.000

125.000

800.925

1.675.925

2.675.925

1.275.925

Wijzigingen Ontwikkelfonds De volgende projecten zijn verplaatst van beschikbaar krediet naar afgeronde projecten:

• • •

•

• • •

Gelabelde bedragen in 2024 welke nog niet beschikbaar zijn gesteld, zijn doorgeschoven in de tijd. Bedragen van de Regiodeal zijn aangepast. Totaalbedrag is gelijk gebleven, maar het zwaartepunt is verschoven naar de incidentele middelen. Hoogspanningskabels Sneek Noord is in zijn geheel naar incidentele middelen geschoven. Uit onderzoek is gebleken dat we hier niet op kunnen afschrijven. We zijn echter nog wel aan het kijken of er toch mogelijkheden op dit gebied zijn. Maar voor nu gaan we uit van bekostiging vanuit incidentele middelen. Besluiten genomen door de raad in januari en februari zijn toegevoegd: - Hoogspanningskabels Sneek Noord - Campus - Ziekenhuis Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) en De Nieuwe Afsluitdijk (DNA) zijn verwijderd uit het overzicht. Jaarschijf 2028 is toegevoegd. Zoals afgesproken zijn ook de linkjes naar de verschillende raadsvoorstellen toegevoegd aan de lijst. Deze zijn gekoppeld aan de datum van het desbetreffende besluit.

8.3 Overige majeure projecten Nr.

Project Huisvesting Buitendienst

(Kapitaalgoederen)

Toelichting op de afwijking: In bouwteamvorm is tot en met eind van het jaar gewerkt aan het definitief- en technisch ontwerp. Begin 2025 volgt de prijs- en contractvorming voor daadwerkelijke realisatie. Start bouw is gepland in het voorjaar van 2025 met oplevering eind 2026. De noodzakelijke demontage- saneringswerk en bouwrijp maken van het terrein is inmiddels gestart. Rond 1 april 2025 zal dit volgens planning gereed zijn. We hanteren als opdrachtgever, op basis van de eerder gemaakte bouwkostenramingen van het voorlopig ontwerp, plafondbudgetten. Daarnaast hebben we vanuit de raad ambities meegekregen op gebied van duurzame- en circulaire maatregelen. Aandachtspunt is de vertraging van de netuitbreiding middenspanning door Liander (NuLelieproject Fryslân). Ons nieuwbouwproject staat op de wachtlijst voor extra transportvermogen Pagina 78 van 86

voor de elektriciteitsaansluiting. Samen met Liander en ons bouwteam onderzoeken we technische oplossingen om de bedrijfsvoering bij oplevering van het gebouw van voldoende energie te voorzien. De best passende invulling verwachten we in Q2 2025 in beeld te hebben. Bodemsanering: De aanbesteding van de sanering valt circa 250.000 euro hoger uit dan geraamd, optimalisatiemogelijkheden worden nog onderzocht. De hogere aanbestedingsprijs heeft te maken met prijsstijgingen, beter inzicht in de saneringsomvang en de kosten van het circulair ontmantelen van de voormalige poeploods door verplaatsing naar een museum. Momenteel wordt gekeken of de extra kosten ten laste worden gebracht van de post onvoorzien bij het project nieuwbouw huisvesting buitendienst of de algemene reserve.

Nr.

Project Sneek: Woningbouw Harinxmaland

(Wonen en grondbedrijf)

Toelichting op de afwijking: De afronding van Harinxmaland fase 1 betreffende het woonrijp maken (definitieve inrichting openbare ruimte) verloopt volgens plan en budget. De 400 woningen in deze fase zijn opgeleverd en bewoond. In het najaar van 2023 Is alles klaar. Voor de ontwikkeling van Harinxmaland fase 2A betreffende de realisatie van 80 sociale huuren koopwoningen ontstond er in 2023 een overschrijding van het voorbereidingskrediet. De overschrijding was van tijdelijke aard en is na beschikbaar komen van het uitvoeringskrediet ad € 14,3 miljoen in mei 2023 afgedekt. De gronduitgifte voor de 80 woningen zal vanaf Q2 van 2024 gaan plaatsvinden.

Nr.

Project Sneek: Woningbouw Houkepoort

(Wonen en grondbedrijf)

Toelichting op de afwijking: De ontwikkelaar die met de gemeente in gesprek was, heeft zich terug getrokken in verband met een te hoog prijsniveau voor de waterkavels en toebehoren. De tender is inmiddels uitgezet en loopt t/m 29 januari 2025. Er zijn een aantal geïnteresseerden. Of er daadwerkelijk partijen zijn die een bod en plan indienen weten we februari 2025.

Nr.

Project Sneek: Verkabelen Hoogspanningskabels Sneek-Noord (Kapitaalgoederen) Toelichting op de afwijking Met het, door de gemeenteraad, beschikbaar stellen dd. 30 januari van het vereiste aanvullende krediet van 1,65 miljoen euro heeft Tennet de zekerheid dat de gemeente SWF het verkabelen wil doorzetten. In reactie hierop heeft Tennet aangegeven dat zij bezig zijn met de actualisatie van de Haalbaarheidsstudie (kosten voor deze actualisatie zijn voor rekening van Tennet). En dat Tennet ernaar streeft om in Q4 2025 een offerte Basisontwerp op te sturen naar de gemeente zodat de gemeente vervolgens aan Tennet opdracht kan geven. Dit betekent de volgende volgorde van activiteiten Verkabeling Sneek 2025: Q1 & Q2 2025: verouderde haalbaarheidsstudie (jan. 2023) wordt geactualiseerd. Q3 2025: TenneT vraagt een offerte op bij Qirion die het basisontwerp zal maken. Q4 2025: offerte BO voor gemeente SWF beschikbaar stellen, zodat gemeente middels goedkeuring opdracht kan geven voor de uitvoering van het BO.

Pagina 79 van 86

2026: Starten basisontwerpfase

Pagina 80 van 86

9. Financiële mutaties In dit hoofdstuk kunnen we voorstellen doen voor financiële mutaties in de begroting. We zullen hierbij steeds de afweging maken of het een invulling van bestaand beleid betreft, of dat het om nieuwe zaken gaat. Nieuwe zaken/nieuw beleid doen we niet via de bestuursrapportage maar via een eigen raadsvoorstel, tenzij het een melding van een onontkoombare ontwikkeling betreft. In de hierna volgende tabel is aangegeven wanneer een melding via de berap mogelijk is en wanneer er een separaat raadsvoorstel moet komen: Type afwijking:

Binnen beleid, waarbij aanpassing van beleid niet aan de orde is. Binnen beleid, waarbij heroverweging van beleid wenselijk is. Buiten beleid

Er is geen keuze mogelijk: • voldongen feit • onontkoombaar Melden via berap

Er is wel een keuze mogelijk: • vroegtijdige signalering

Melden via berap

Separaat raadsvoorstel

Melden via berap

Separaat raadsvoorstel

Melden via berap

9.1 Voorgestelde (mutaties in) kredieten 1. Onderhoudsvergoedingen Wetterskip Fryslân - vijveronderhoud Voor het onderhoud aan vijvers in stedelijk gebied ontvangt de gemeente een jaarlijkse bijdrage van Wetterskip Fryslân. Het waterschap is namelijk verantwoordelijk voor het onderhoud, maar heeft dit belegd bij de gemeenten. Voor dit jaar ontvangen wij € 396.000 voor het vijveronderhoud (voornamelijk baggeren). Het voorstel is om deze bijdrage beschikbaar te stellen om daarmee de kosten voor de uitvoering te dekken. 2. Onderzoek Vereniging Zuiderzeegemeenten In de Algemene Ledenvergadering van 27 september 2024 is met de leden van de Vereniging Zuiderzeegemeenten gesproken over de toekomst en ambities. Het doel van deze vereniging is het bevorderen van de gezamenlijke belangen van de gemeenten die aan de vroegere Zuiderzee lagen. Op basis hiervan is besloten een onderzoek uit te voeren. De scenario’s die voorliggen zijn; stoppen of doorgaan onder een aantal voorwaarden. De kosten ter hoogte van € 25.000 van dit onderzoek worden vergoed door de Vereniging van Zuiderzeegemeenten. 3.

Indexatie CDOKE middelen Op 26 oktober 2024 en op 1 januari 2025 is vanuit de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (afgekort CDOKE) naast de basisuitkering en een eerdere indexatie, een aanvullende specifieke uitkering van het Rijk van in totaal € 1.443.905 ontvangen. De aanvullende uitkering is een indexatie over de gehele looptijd van de regeling. De huidige regeling heeft een looptijd van 2023 tot en met 2025. Er wordt door het Rijk gewerkt aan een regeling voor na 2025. 4.Tweede tranche SPUK Lokale Aanpak Isolatie De gemeente Súdwest-Fryslân heeft sinds oktober 2024 de subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie (verder genoemd LAI) opengesteld om isolatie van woningen te stimuleren. De doelen van deze subsidieregeling zijn: energie besparen, energiearmoede verlagen en CO2-uitstoot verminderen. De LAI is bedoeld als meerjarig isolatieprogramma om koopwoningen met een slechte energetische staat uit te faseren. Met het isolatieprogramma kunnen woningeigenaren die moeite hebben met het verduurzamen van hun woning financieel en organisatorisch geholpen worden om te isoleren. Dit is een cruciaal onderdeel van de aanpak tegen energiearmoede onder kwetsbare doelgroepen. Pagina 81 van 86

Het Rijk heeft Súdwest-Fryslân de tweede tranche ter hoogte van € 6.561.331 toegekend om de volgende 2718 woningen te isoleren (in totaal 4742). De raad dient het krediet beschikbaar te stellen alvorens het besteed mag worden. 5. Flexaterrein Sneek – Aanvullende bijdrage ontwikkelaar Voor de uitvoering van het project Flexaterrein Sneek is er in de raad van 19 december 2024 een krediet beschikbaar gesteld ter hoogte van € 2.860.000. Als aanvulling hierop ontvangen wij een bijdrage ter hoogte van € 293.867 van de ontwikkelaar, voor extra kosten die wij maken voor onder andere de damwand en de rotonde. Het totale krediet dient met dit bedrag verhoogd te worden, dekking voor deze extra uitgaven is daarmee de aanvullende bijdrage vanuit de ontwikkelaar. 6. Subsidie voor onderzoek naar diffuus lood in de bodem In de Bestuursrapportage oktober, november, december 2024 is reeds melding gemaakt van de subsidie voor onderzoek naar diffuus lood in de bodem. Nu volgt de aanvraag om hiervoor een krediet voor beschikbaar te stellen. Lood in de bodem kan een negatief effect hebben op de ontwikkeling van de hersenen van met name jonge kinderen (0 – 6 jaar; vanwege hun hand-mond-gedrag). Ook kunnen verhoogde gehalten aan lood in de bodem een knelpunt zijn bij het gebruik als moestuin.

Gronddeeltjes kunnen namelijk, ook na het wassen, achterblijven op het gewas en bijvoorbeeld bladgroenten kunnen het lood uit de bodem opnemen. De GGD adviseert daarom voor onder andere plaatsen waar jonge kinderen spelen en voor moestuinen een lagere norm te hanteren dan het saneringscriterium voor lood in de bodem conform de bodemwetgeving. Bodemverontreiniging met diffuus verspreid lood zijn vooral veroorzaakt door historische activiteiten en in veel gevallen is er geen directe veroorzaker aan te wijzen. Om blootstellingsrisico’s voor jongere kinderen en voor gebruikers van moes- en volkstuinen te beperken zijn we van plan de verontreinigingsgraad van lood in de bodem in een deel van deze aandachtsgebieden te onderzoeken. Zodat, waar nodig, mogelijke blootstellingsrisico’s gereduceerd of weggenomen of gebruiksadviezen gegeven kunnen worden. Op 25 juni 2024 is door het College besloten akkoord te gaan met het indienen van een aanvraag specifieke uitkering bodem diffuus lood. Op 26 juni 2024 is een subsidie van € 1.211.925 aangevraagd. Op 5 december is de subsidie 100% toegekend. Volgens de voorwaarden van de subsidie geldt er een terugvorderingsbeleid als de uitkering niet rechtmatig besteed wordt. 7. Aanleg van 7 bushaltes In de Bestuursrapportage oktober, november, december 2024 is reeds melding gemaakt van de aanleg van 7 bushaltes.

Nu volgt de aanvraag om hiervoor een krediet voor beschikbaar te stellen. Ten behoeve van de nieuwe lijnvoering van Q-buzz worden er nieuwe bushaltes aangelegd. Hiermee kunnen extra buslijnen worden gerealiseerd wat zorg voor meer mobiliteit in het openbaar vervoer. Het gaat om 7 nieuwe haltes: - Heeg- Osingahuizen (1 halte) - IJlst treinstation (2 haltes) - Bolsward Marne Collega, Twibaksdyk (2 haltes) - Bolsward bedrijventerrein De Marne, Rijksweg (2 haltes) Ten behoeve van de haltes in Heeg en IJlst worden er eerst tijdelijke opstapplaatsen gerealiseerd in verband met de lange levertijd van de haltes. De totale kosten bedragen 184.000 en worden volledig vergoed door de Provincie.

Pagina 82 van 86

Overzicht voorgestelde (mutaties in) kredieten (bedragen in €) Nr. Omschrijving

Krediet

Invloed op reserves

Invloed op begroting

1. Onderhoudsvergoeding Wetterskip vijveronderhoud

396.000

0

0

2. Onderzoek Vereniging Zuiderzeegemeenten

25.000

0

0

3. Indexatie CDOKE middelen

1.443.905

0

0

4. Tweede tranche SPUK Lokale Aanpak Isolatie

6.561.331

0

0

5. Flexaterrein Sneek – bijdrage ontwikkelaar

293.867

0

0

1.211.925

0

0

184.000

0

0

10.116.028

0

0

6. Subsidie voor onderzoek naar diffuus lood in de bodem 7. Aanleg van 7 bushaltes Totaal 9.2 Voorgestelde begrotingswijzigingen

Via deze bestuursrapportage leggen we de volgende voorstellen voor: a. Diverse overboekingen, met name personeel (deels incidenteel/deels structureel) Dit betreft diverse overboekingen met name betreffende de inzet van personeel en overige optimalisaties. Er vinden verschuivingen plaats tussen programma’s, vandaar dat we deze wijzigingen hier opnemen. b. Wmo – Eigen bijdrage (incidenteel) De eigen bijdrage (het abonnementstarief) voor hulp of ondersteuning uit de Wmo is per 1 januari 2025 gewijzigd van € 20,60 naar maximaal € 21,00 per maand. Daarnaast is er nog steeds sprake van een toename van het aantal inwoners wat gebruik maakt van Wmo. Dit betekent dat de inkomsten in 2025 zullen toenemen met € 268.000. c. Wmo – Maatschappelijk en Vrouwenopvang (incidenteel) In het verleden waren de rijksbijdragen voor de maatschappelijk en vrouwenopvang (MOVO) ruimschoots voldoende voor de bekostiging hiervan. Dit resulteerde vaak in extra inkomsten voor de gemeente. De decentralisatie uitkeringen zijn echter bevroren en worden niet meer aangepast voor loon- en prijsstijgingen. Daarnaast is het budget verlaagd door bedragen beschikbaar te maken voor landelijke initiatieven. Dit resulteert erin dat er geen sprake meer is van extra inkomsten. Voorgesteld wordt om de inkomsten te verlagen met € 280.000. d.

Wmo - Hoofdmiddelenakkoord GGZ (incidenteel) Het budget uit het hoofdmiddelenakkoord GGZ is toegevoegd aan het budget Beschermd Wonen. Dit budget wordt jaarlijks verdeeld over de Friese gemeenten totdat de doorcentralisatie van Beschermd Wonen tot stand komt. Voor onze gemeente is dit een budget van € 411.860 voor 2025. Dit budget wordt in onze gemeente ingezet voor de bekostiging van -medewerkers die gespecialiseerd zijn in de ondersteuning van mensen met ernstige psychische aandoeningen. Voorgesteld wordt om zowel de inkomsten als de uitgaven te verhogen met € 411.860. e. Wmo – Bescherm wonen (incidenteel) Over het jaar 2025 is de verwachting dat er wederom een overschot op Beschermd wonen ontstaat. De verwachting is echter dat deze lager is dan het huidige begrote bedrag. Doordat de doordecentralisatie is uitgesteld naar 2026, zullen de begrote uitgaven ook moeten worden bijgesteld. Voorgesteld wordt om de uitgaven en inkomsten te verlagen met € 689.458.

Pagina 83 van 86

f. Jeugd - Extra inkomsten jeugd (incidenteel) De verwachte inkomsten voor de inzet van POH-jeugd bij de huisartsen zijn hoger dan nu begroot. Hier tegenover staan hogere uitgaven voor de inzet van deze medewerkers. Voorgesteld wordt om de uitgaven en inkomsten te verhogen met € 68.000. g. Onderhoudsvergoedingen Wetterskip Fryslân - waterlopen (incidenteel) Voor het onderhoud van waterlopen in stedelijk gebied ontvangt de gemeente jaarlijks een vergoeding van Wetterskip Fryslân. Het waterschap is namelijk verantwoordelijk voor het onderhoud, maar heeft dit belegd bij de gemeenten. In 2025 ontvangen wij € 307.000 voor het onderhoud aan waterlopen (maaien en hekkelen). Het voorstel is om deze bijdrage beschikbaar te stellen om daarmee de kosten voor de uitvoering te dekken. h. Verkoop voormalige basisschool Wiuwert (incidenteel) In Q1 2025 is de voormalige basisschool in Wiuwert verkocht aan een projectontwikkelaar. De verkoopopbrengst van € 330.000 wordt gebruikt om de resterende boekwaarde van de school, die ook € 330.000 bedraagt, af te boeken. i. Vergoeding raadsleden (incidenteel) Op grond van het rechtspositiebesluit Decentrale politieke ambtsdragers (3.1.9), ontvangen raadsleden met ingang van 9-1-2025 een bruto vergoeding als compensatie voor ouderdoms-, arbeidsongeschiktheidspensioen of overlijden. Dit tot de persoon AOW bereikt of aftreedt.