Bijlage 4 - Open antwoorden Quick Scan Lokale Democratie, gemeente Súdwest-Fryslân

vb klusjesdienst, boodschappendienst, goede trottoirs (goed begaanbaar voor rollators) en veilige fietspaden... onze mooie gemeente heeft zo veel plaatsen... vergeet ook kleine plaatsen niet! Laat eens een stagiaire steden en dorpen compleet doorwandelen achter een rollator.... echt alle straten doorkruisen... welke onveilige situaties komt hij of zij tegen? In gemeentegids staat wel redelijk omschreven waar je kunt zijn met tips, opmerkingen en klachten.... geef hier meer bekend aan.... ik had nog nooit van een dorpscoordinator gehoord.... ze zijn er al jaren! Stimuleer projecten zoals in Workum dat bewoners hun eigen straten schoonhouden... geweldig! Pak gezamenlijk overlast aan samen met politie, burgers en gemeente zodat hangjongeren, overlast en vb dumpen van vuil in bermen niet erger worden.. Goed dat als je een opmerking of klacht dat je de optie hebt om teruggebeld wordt. Dat gebeurt ook. Fijn dat mensen persoonlijk kontakt krijgen. Compliment hiervoor. Ze kun je je verhaal kwijt. Niet alles is oplosbaar, maar je wordt minder van t kastje naar de muur gestuurd.. Plannen over lokale oplossingen die in samenspraak met lagere ambtenaren zijn opgesteld worden vaak niet uitgevoerd of uitgesteld door beleidsmakers. De afstand tussen ambtenaren in het veld en beleid is te groot. De gemeente voelt voor mij ver weg. Mails over vragen afval etc.

Worden na maanden uitgevoerd bijv. Een contactpersoon dichterbij en die ook zich laat zien in de dorpen dmv facebook bijv. Of eventueel inlooptijd Wanneer erover wordt gesproken, niet direct nee-zeggen, of de onmogelijkheden benadrukken. Maar juist eerst kijken naar of het idee niet toch haalbaar is of op termijn goedkoper is dan de ideeën van de gemeente. Daarnaast spreken over alternatieven, mogelijkheden en kansen die lijken op het verzoek van de gemeenschap. En dus niet vervoer naar een ander dorp voor een voorziening, maar blijven realiseren en middelen gebruiken om voorzieningen te behouden in dorpen voor een gids leefbaarheid. In de praktijk gaan dingen vaak anders.er wordt wat beslist op kantoor,wat een snelle of goedkoopste mabirr is.maar in de praktijk is het vaak niet haalbaar/handig/praktisch^f het hft grote gevolgen of verandering wat ook nadelig is

26

Jullie kunnen je meer zichtbaar maken in de dorpen en steden door bv eens een bijeenkomst te organiseren waar jullie de zorgen van de inwoners aan horen.... Dit maakt dat jullie in ieder geval meer betrokken lijken Meer samen doen Bedenken dan vooral besluiten en ook uitvoeren dus doen Bijeenkomsten in de dorpen - dorpenbezoek door commissies, raadsleden e.d. zodat er direct contact en gesprek is Ik vind het jammer dat de gemeente net doet alsof ze heel benaderbaar zijn maat dit niet zijn en hun beslissingen er doorheen duwen Ambtenaren veel groter mandaat en budget geven . Ambtenaren durven nu geen eigen initiatief te tonen of hun nek uit te steken vanwege uit risicobeheersing (mitigeren aansprakelijkheid). Ben W en gemeenteraad en ambtenaren moeten veel meer via hun netwerk lokale mensen en hun initiatieven ondersteunen door ze met de juiste organisaties en vooral beslissers binnen die organisatie in contact te brengen. Stop de nieuw Nederlandse verzuiling. Daarmee bedoel ik dat een maatschappelijk probleem (sluiting scholen bijvoorbeeld) niet door organisaties en gemeente gezamenlijk wordt opgelost maar dat we overal schotten tussen de organisaties zetten.

Vervolgens gooit iedereen het probleem over de schutting (de directie budgetgedreven zegt school is verantwoordelijk voor de school en niet voor de leefbaarheid) de gemeente zegt wij gaan niet over het onderwijs dus sluiting school is aan het schoolbestuur. Probleem is dat lokale bewoners nu de kosten op haar bord krijgt door extra autokosten of kinderopvang of kosten openbaarvervoer en waardevermindering huis. Als gemeente en school gezamenlijk nagedacht hadden over transport en een deel van hun besparing (school minder FTE, gemeente minderonderhoud en afschrijving of besparing vervanging) geherinversteerd hadden in de lokale gemeenschap veel meer draagvlak opgeleverd. Nu is het red uzelf maar in die kleine dorpjes of stadswijk. Zo kan ik vele van deze maatschappelijke problemen noemen die niet worden opgelost omdat iedereen kijkt naar haar eigen organisatiebudget en alles daarom zoveel mogelijk over de heg duwt naar een andere organisatie en elkaar bezighouden ipv gewoon met de direct betrokkenen om tafel gaan en als dat gebeurt dan zijn het alleen maar hele warme woorden ( och we vinden het ook zo erg) of via een excuustruus van een dorpscoordinator die als soldaat aan het front zonder wapens maar de boel moet sussen en rekken of meeveert en vervolgens het aapje maar zo snel mogelijk van de gemeente naar de lokale gemeente moet duwen.

U moet zelf als gemeenschap maar een financier vinden voor maatschappelijke initiatieven want als gemeente hebben wij geen gekd waarom vraag je dan als gemeente aan gemmeenschappen om met lokale initiatieven te komen??? En vervolgens moeten goed bedoelde amateurs met weinig tijd als volleerde juristen en ambtenaar zaken initieren, financieren en realiseren. KANSLOOS!!

Als er ideeën zijn deze de inwoners kenbaar maken en vragen naar hun ideeën/mening hierover door bijvoorbeeld een digitale vragenlijst of een bijeenkomst. Het begint dan meer te leven, er is draagvlak, en het samen doen word gestimuleerd.

27

het slepen lukt niet. meer samen besluiten hoort hoort voor mij op nr 1 want ik heb nu het idee dat sneek alles krijgt en dure kunstwerken en alles maar kan en de rest er bij hangt. meer samen denken hoort nr 2 omdat er meer wegen naar elke plaats gaan dan alleen via sneek meer samen doen is flauwe kul want degenen die meer doen zijn zo langzamerhand overbelast door taken die gewoonweg door de gemeente en het rijk te worden uitgevoerd zoals de miserabele, schrijnende toestanden in de bejaardenhuizen waar nog geen gevangene het langer dan een week zou uithouden zonder zelfmoord te plegen Besluiten en doen = actief en hoort bij "directe invloed" Meedenken = belangrijk, maar leid niet direct tot invloed (resultaat zien van) Directe invloed (bv referenda) = "leuk" en risico is dat er (digitaal door een druk op de knop) iets gevonden wordt "niet gehinderd door kennis van zaken". Experimenteren met een "meebeslisrol" voor leken (geïnteresseerde burger). Laat politiek en initiefnemers een onafhankelijke kritische burger overtuigen van de juistheid van een plan. Evt burgers inzetten op basis van expertise/affiniteit met het onderwerp. Levert andere (non politieke) inzichten op. Burger mag wat vinden en roepen EN ook beargumenteren waarom dat zo geroepen wordt Meer steun aan het dorp Arum geven. Een groot dorp met heel veel kinderen.

Een dorp dat heeft moeten vechten voor een speeltuin. Zonder of met heel weinig steun van de gemeente. Een dorp dat nu opnieuw moet vechten voor een gymzaal. Bij grote projecten in kleine kernen zou de gemeente (sociaal-economische) effectrapportage's moeten voorleggen, vóórdat er besluiten genomen kunnen worden. Deze ook voorleggen aan de bewoners en vragen wat zij ervan vinden. Gewapend met deze kennis kan de raad pas écht een besluit nemen. Wat wij nu zien is dat de gemeente meegaat in grote projecten zonder dat er gekeken wordt naar de effecten daarvan op de bevolking. Het is volstrekt normaal dat de bewoners dan van slag raken door onzekerheid over het geen hun boven het hoofd hangt. Er gebeurt veel met mensen als de lokale overheid ongeïntereseerd is.Of onvoldoende geïnfromeerd besluiten neemt die grote impact hebben. Erg is ook dat wij horen dat ambtenaren klagen over burgers die ergens iets van vinden. De ambtenaren zeggen letterlijk: 'Deze burgers zijn overal tegen''. Dát is de ambtenarencultuur hoe wij die op dit moment ervaren bij de gemeente. Ik ben ervan overtuigd dat meer samen denken alvorens beslissingen te nemen absolute prioriteit zou moeten hebben. Hierdoor kan wederzijds begrip gekweekt worden en men bereikt samen veel meer dan alleen. Ambtenaren Ik denk dat aan de voorkant meer samen nadenken over het hoe en wat heel belangrijk is.

Al voordat de ambtenaar er zelf over nadenkt betrokkenen bij het vraagstuk aanhaken. Spannend maar het brengt vaak verassende inzichten. Samen beslissen over inzet van geld, mensen of regels is natuurlijk een spannende. Zeker in relatie tot de functie en het nut van het college en de raad. Maar goed dit zou ook wel veel meer kunnen zolang raad en college de kaders meegeven. Samen doen vraag ik mij af of mensen daar wel op zitten te wachten. Waar mensen actief zijn dit zeker stimuleren door bijvoorbeeld de voorzieningen op peil te houden. En geen belemmerende factoren (vaak bemoeienis vanuit overheid in de zin van regelgeving) te creëren. Daarnaast de maatschappelijke initiatieven vanuit de mienskip optimaal ondersteunen en daar de organisatorische processen op richten. De gemeente is erg gericht op alles zelf doen en naar zich toetrekken (welzijnswerkers, gebiedsteams, buurtsportcoaches, groenbeheer, alles is in dienst bij de gemeente). De gemeente zou zich meer als regiegemeente moeten opstellen en meer 'zorgen dat'.

28

(Groepen) inwoners hebben een deelbelang. Zij kunnen alleen beslissen over geld, mensen, regels wanneer dit vooraf aan het onderwerp is toebedeeld. Wanneer ze breder kunnen beslissen over inzet van middelen en regels kan dat ten koste gaan van andere groepen inwoners.

Er zijn heel veel voorbeelden van initiatieven die burgers betrekken in andere Europese steden - Gent heeft bijvoorbeeld een participatieve budget, Brussel geeft inwoners de ruimte om fysiek te experimenteren met openbare ruimte door tijdelijke interventies en het tijdelijk maken voetgangerszones in bepaalde straten. Dit wordt gebruikt als input voor nieuwe bestemmingsplannen, bijvoorbeeld. x Samen doen en denken zijn goede bouwstenen in een gedragen maatschappij. Samen beslissen lijkt dit ook te zijn, de praktijk wijst echter uit dat processen waarbij besluiten genomen zeer stroperig worden als er teveel partijen bij betrokken worden. Inhoudelijk voeding voor besluiten kan in goede gezamenlijke samenwerking verkregen worden in het plan proces en bij de uitwerking kun je ook weer gezamenlijk aan de slag.

x Zie een "probleem" als een kans naar beter. Ontregelen, ont-moeten, samen doen! Je kan beginnen met een groep enthousiastelingen die hiermee aan de slag willen. Met elkaar kan je dan ideeën uitwisselen, een selectie maken en aan de slag gaan. Kenniscafés, waar gewoon flexibel gewerkt kan worden door iedereen, ondernemers, ambtenaren, inwoners etc. door kennisuitwisseling ontstaat innovatie en nieuwe ideeën. Gemeente kan dit faciliteren.

Wanneer mensen bewust gemaakt worden over de kosten van het onderhoud en de omgeving dan men denk ik eerder zelf iets gaan doen. In de dorpen is er meer draagvlak om zelf werkzaamheden uit te voeren dan in de steden. Ik heb getwijfeld, eerst wilde ik 'meer samen doen' op één zetten, maar voor veel dingen is dat niet realistisch. En, het is niet eerlijk om als gemeente en besluit te nemen zonder inspraak en dan vervolgens de uitvoering bij inwoners neer te leggen. Dat voelt 'opgelegd' en werkt niet. Daarom staat 'Meer samen denken' op één. Zodra inwoners vanaf het begin mogen meedenken, en ook écht zien dat hun punten worden meegenomen in de besluitvorming dan gaan ze veel gemakkelijker mee in een eventuele uitvoering. Voorwaarde vind ik wel dat inwoners echt vanaf het begin mee mogen denken. Dus niet al een concreet beleid aan de inwoners spiegelen, en er vervolgens niets aan veranderen. Dan verdoe je de tijd van onze inwoners.

29

Ik denk dat samen denken het belangrijkste is. Eerst dacht ik het doen, maar dan ben je een stap te laat. Je kan als gemeente geen plannen bedenken, vastleggen en vervolgens de uitvoering bij inwoners neer leggen. Dat voelt 'opgelegd'. Daarom moet je altijd zorgen dat de inwoners in het beginstadium al gehoord zijn, en ook écht een verschil kunnen maken. In sommige gevallen wordt er al vastgelegd beleid voorgelegd en mag de inwoner daar dan nog wat van vinden. Maar levert dat ook veranderingen op? Zo niet, dan moet je het niet doen. Daarmee verdoe je de tijd van je inwoners. Bewoners hebben al veel inspraak, ze moeten alleen wat meer kijken naar hun eigen verantwoordelijkheid en dit minder bij de ambtenaar neerleggen

Niet alleen meedenken. Ook meebeslissen. Niet zozeer meer doen, alleen als inwoners zelf daartoe initiatief nemen (ze hebben het over het algemeen druk genoeg). Wat mij betreft staat de volgorde goed. Het gaat vooral om hoe invulling aan deze vormen kunnen worden gegeven en welk verwachtingsmanagement daaruit ontstaat. Een goede werksessie zonder goed gevolg leidt tot demotivatie en vergroot de desinteresse in de publieke zaak. Het gaat vooral om de kwaliteit van de samenwerking. Niet om de formele procedure. Het bestuur moet verantwoorden welke besluiten zijn genomen en hoe geld wordt uitgegeven. Die beslissingen kun je dus niet aan burgers overlaten. Burgers kunnen er wel invloed op hebben. Raad er gebeurt best wel veel, dat is eigen aan de Fryske samenleving (de Mienskip). maar vaak worden de mensen te laat bij de plannen betrokken en daarom hebben ze vaak het idee dat er boven hun hoofden heen besluiten genomen worden Volgens mij gaat het aardig goed, maar het kan altijd beter. Samen besluiten zou mooi zijn, maar dan loopt de gemeenteraad het risico dat een kleine, actieve groep gaat bepalen waar anderen aan moeten voldoen. Helaas merk ik dat er veel 'schreeuwers' zijn, die niet alle inwoners van een dorp bijvoorbeeld vertegenwoordigen. x Er moet meer tastbare zorg zijn voor de ouderen.

De mantelzorger verdient ook meer aandacht en zorg In theorie klinkt het leuk, maar mensen zijn ook beperkt met hun tijd en energie. Laten het ook makkelijk over zich komen. Voorbeeld wat wel goed gaat is vrijwilligers werven bij sporthal, zwembad Workum. Dit lukt in Bolsward minder goed. College Meer samen denken. Gebruik de aanwezige kennis en ideeën uit de samenleving. Dat kan altijd beter en creëert automatisch draagvlak.

30

Woont u in Sneek of Bolsward? Inwoners nee Nee Neen ja nee Nee Nee nee Bolsward Sneek Sneek Bolsward nee. ja samenwerkt met stads wijk dorpsbelangen accepteert geen weet niet. ik weet dat niet, dus neutraal Sneek Ja Nee De laatste vraag kan de samenwerking beter. Nee Sneek nee Nee nee jok Neen nee sneek

31

Bolsward Bolsward nee nee nee nee nee ja Nee Sneek nee Ja nee Alleen al deze vraag.... Makkum! nee Sneek zijn er nog andere woonplaatsen in de Gemeente? Ja gelukkig niet in geen van beide ik woon in Hielpen sneek Sneek Sneek Nee in Makkum nee Bolsward Nee ja nee geen van beide

32

Nee Ja. g nee nee Nee Nee neej, in een kleine dorpskern Nee nee nee Sneek nee

Ysbrechtum Nee Sneek nee Zoals reeds vermeld: nee. Sneek Nee Sneek nee Sneek nee Nee nee nee ja

33

nee Sneek nee Nee Nee nee nee nee ja Nee nee nee geen van beide nee Nee Sneek Ijlst Sneek nee Sneek SNEEK Nee nee Ysbrechtum nee Sneek Ja Bolsward Ik woon niet in een stad

34

Nee nee nee nee nee Nee Nee nee IJlst nee Geen van beide ja ja nee, Arum Bolsward nee nee ja Nee Nee, Ik zou graag meer publiciteit in media willen wat er voortvloeit uit samenwerking stads-, wijk- en dorpsbelangen met gemeente. Wat wordt er allemaal op deze wijze gerealiseerd? Maak het zichtbaar hoe hard er achter de schermen wordt gewerkt.. want dat wordt er! Zodat als mensen zien dat er resultaten geboekt worden, er hopelijk op deze manier meer kontakt wordt gelegd en dingen worden aangepakt. nee nee Nee Nee Nee Nee Nee

35

nee Nee Nee woont u in sneek of bolsward?? nee, arum jaja want dat hoor ook bij de gemeente sud west fryslan en dat is gelijk een punt.. arum wordt snel vergeten.. het laatste dorp van de gemeente en ach we hangen er net wat buiten!! Nee Nee Nee Nee ja Nee Nee Nee nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee nee Nee voor het geval u het nog niet weet bestaat de gemeente uit meer dan sneek of bolsward. nee dus Nee Nee In Arum. nee

36

Nee Nee. Nee

37

Hoe kan de democratie in uw gemeente volgens u verder worden verbeterd? Inwoners praten, overleg, voorleggen, INFORMATIE Voortgaan op de ingeslagen weg: luisteren en informeren. Minder afstandelijk besluiten Ambtenaren aanzetten tot meer openheid. Ambtenaren maken en soms een gewoonte van prive afspraken met burgers te maken die soms tegen het belang van een dorp ingaan in het kader ‘dat regelen we wel even’. door de toegankelijkheid van de wethouders te verbeteren Spreekuur? Mensen via internet mee laten stemmen. minsten 60 procent moet voor iets stemmen als het door wil gaan. Vaker referenda uitschrijven en jongeren motiveren en een kans geven om mee te doen. Gemeentelijk Sociaal Domein predikt te "kantelen" maar daar is weinig van te merken voor de burger. Gemeente neemt adviesraden zoals de WMO adviesraad niet serieus. Gemeentevertegenwoordiger in raad laat zich nauwelijks zien. Gemeenteambtenaren weten dat zij een monopolie-positie hebben en niet persoonlijk op hun feilen kunnen worden aangesproken met represailles dientengevolge. Zij werken daardoor traag en inefficiënt en durven geen initiatief of verantwoordelijkheid te nemen. Men verschuilt zich te veel achterregeltjes. Bijv. project de nieuwe Finke in Koudum.

In plaats van de bouw, die zeer belangrijk is voor de burger en dorp, projectmatig aan te pakken, gaat het van la naar la waardoor het jaren duurt en de bouwkosten stijgen. Zo iets wordt in deze gemeente op dezelfde wijze aangepakt als bijv.. de bouw van een chemische fabriek!! Door informeel het gesprek aan te gaan. Daarnaast moet het helder zijn voor de inwoners wat er speelt in hun leefomgeving, welke rol ze hebben en welke rol het college en de raad heeft. Je kunt dit meer en beter uitleggen door dit in de samenleving te doen (via informele en formele contacten). Een luisterend oor in de samenleving kan de gemeente hierbij helpen en via informele gesprekken hoor je ook de inwoners die geen tot weinig contact hebben met de gemeente. "workshops " organiseren voor alle leeftijden inzake democratische plichten en rechten en verantwoordelijkheden.De boer op "WETEN doet ETEN" Beter luisteren naar de burgers. Beter kijken naar draagvlak. Afstappen van het cultuurtje dat bepaalde personen vooral aan de touwtjes trekken. En daarmee bedoel ik mensen buiten de lokale politieke wereld. weet niet Ik zou graag weer meer in de plaatselijke weekbladen willen lezen over hoe en wat in de gemeente. Voor zover ik weet moet er nu heel veel zelf opgezocht worden via de pc of laptop. Niet iedereen is hier goed in of heeft zo iets in huis.

Door zich aktief op te stellen bij het bedenken van ideeën, door in een vroeg stadium belanghebbenden te betrekken bij de invullling ervan. Meer referenda, ook over ideeën.

38

Veel beter uitleggen hoe het precies werkt. Bijvoorbeeld dat je, als je iets gedaan wilt krijgen, in de commissievergaderingen moet zijn. Wachten tot de raadsvergadering is vrij kansloos. Voor de politieke partijen is er ook nog wel wat te doen. Als volksvertegenwoordigers zouden zij de veroorzakers moeten zijn van "beweging" in de samenleving. Het is aan de raadsleden om de stuurloosheid van al die beweging in een democratische bedding te leiden. De politiek versplintert en de democratie kraakt. Je komt er niet mee weg om dat aan de andere politieke partijen te verwijten. Er zal serieus wat moeten gebeuren en de bijl van het landsbestuur is daarvoor veel te bot. Het moet van onderop, en allemaal samen, en in de gemeenteraad. X W De uitvoering van de WMO is een gemeentelijke taak. Ik ben zeer onaangenaam verrast door de mededeling dat de plaatselijke -Sneeker- WMO commissie is afgedankt. Onze gemeente is geografisch zeer uitgestrekt en te groot voor één gemeentelijke WMO commissie! Hierdoor worden de belangen onvoldoende geborgd. De WMO gaat over kwetsbare mensen en die behoren zorgvuldig vertegenwoordigd te zijn. En verder....... de gemeente werkt voor mij als gewone burger vanuit een ivoren toren. Ik ben echt geïnteresseerd in het wel en wee van mijn gemeente maar heb geen idee hoe ik daar enig zicht op kan krijgen.

De vraag om de trottoirs in de Ooievaars- en Meeuwenlaan beloopbaar te maken wordt niet een beantwoord! Door beslissingen niet van bovenaf op te leggen, en niet met ineens positieve kretologie in verkiezingstijd aan te komen. Terugdraaien van de herindeling in een grote gemeente. Geef gemeenschappen de zeggenschap terug, zodat men zelf kan bepalen wat men belangrijk vindt. De huidige gemeente houdt zich toch voornamelijk bezig met handje ophoudende burgers op zoek naar uitkeringen en toelagen. Geef zelfredzame burgers de mogelijkheid om Zelfredzaam de zijn, zonder dat allerlei, uit de staatsruif betaalde “beleidsmedewerkers” zich er mee bemoeien. Wanneer er “democratie” geweest was in SWF dan hadden we nu geen “Kremlin aan de Marktstraat” gehad van peperdure overheidsgebouwen waar kosten nog moeite voor gespaard is. Eerst de betreffende wijk informeren middels een schrijven in de brievenbus. Daarna in de wijk een bijeenkomst in de wijk beleggen. Dit alles in Jip en Janneke taal De bewoners beter informeren wat de plannen zijn. Plannen en besluiten in gewone mensentaal aan de bewoners voorleggen Vooral de jeugd motiveren om mee te luisteren bij commissie en raadsvergaderingen. Een luisterend oor bij schoolpleinen, uitgaansgelegenheden, sporthallen/velden leveren een schat van antwoorden op. Door ook mensen een stem te geven die niet vooraan staan te schreeuwen tijdens bijv.

inspraakavonden. Ik heb nu via een lokaal blad deze enquête gevonden en volg SWF op Facebook maar ben niet bekend met welke platforms voor inspraak er zijn of dat die er zijn. Dat zou beter gecommuniceerd kunnen worden. Op Fb vind ik het prettig hoe en wat de gemeente communiceert, dit zou uitgebreid kunnen worden door ook daar te wijzen op inspraak etc

39

eerst luisteren naar inwoners en dan pas plannen maken. voor de uitvoering I besluitvorming eerst met inwoners overleggen, niet de gemaakte plannen presenteren als zouden ze door bewoners zijn bedacht, terwijl er niets is gedaan met suggesties ! onderzoeken van inwoners. Mening van inwoners hoger stellen dan die van project ontwikkelaars die uit zijn op geldelijk gewin ten koste van woonomgeving. Niet een coalitie die regeert (meerderheid) maar alle partijen stem geven (stem van iedereen). Samen ipv coalitie en oppositie. Wanneer de wethouder echt zou luisteren naar omwonenden en niet zijn eigen koers varen,ondanks weerstand van alle omwonenden. echte inspraak en luisteren naar inwoners Bij grote uitgaven van bijvoorbeeld de fonteinen de burgers goed voorlichten ook over de onderhoudskosten en daar over laten stemmen Meer aandacht voor de kleinere dorpen met name op het gebied van leefbaarheid en huisvesting. Regelmatige zichtbaarheid van ambtenaren in deze kernen. In gesprek gaan met mensen in de wijken en dorpen. Zie eerdere toelichting, ga en praat met mensen en doe vooral meer lokaal. Denk lokaal, de schaalvergroting brengt met zich mee dat men minder oog heeft voor de historie en de waarden op lokaal nivo. Ook de enorme afstand maakt het lastig. En er zit geen snelheid meer in. zie voorgaande. Meer en beter informeren bevolking. Ook beter gericht op directe omgeving.

Plannen op plaatsen richten en met bevolking bespreken. Op digitale omgeving discussie voorbereiden zou veel en veel beter moeten kunnen. Kom zelf met ideeën op dit vlak. Je bevolking heeft vaak andere besognes.... Beter communicatie met burgers. Rekening houdend met de zwakste componenten. Dus niet alleen digitaal. Burgers serieus nemen en echt luisteren Duidelijk maken wie en waar iemand verantwoordelijk voor is. Ik heb het idee dat de gemeente wel luistert, maar als het op uitvoering aankomt, staakt alles weer. Niet alleen luisteren naar de inwoners maar ze ook eens tegemoetkomen In elk geval meer aandacht schenken (publicaties) aan wat de gemeente doet en bereikt. De organisatie moet zichtbaar zijn. Best lastig. Het gaat er vooral om dat iemand die vertrouwd wordt enerzijds laat zien dat ideeën en plannen vanuit de basis best wel gerealiseerd kunnen worden, maar dat ook goed kan worden uitgelegd wanneer iets niet of alleen op een andere manier kan. Het gaat om de mensen, dat die elkaar werkelijk snappen. Inwoners laten meebeslissen en denken. Geen wassen neuzen meer. Er is veel contact gezicht met gemeente voor initiatieven vanuit de inwoners maar worden niet teruggebeld of gemaild.

Zelfs vanuit instanties die samenwerken met de inwoners om mooie projecten uit te voeren laat de gemeente alles liggen en neemt zelfs geen moeite antwoord te geven op de organisaties en/of inwoners. Van onderop-initiatieven eerder serieus ondersteunen, geen afwachtende houding aannemen

40

Om te beginnen uw ambtenaren een contract te laten tekenen of belofte te laten doen dat zij integer zullen handelen. We mogen aannemen dat de meerderheid (raadsleden en ambtenaren) echt hun best doen. Het de kunst en de uitdaging om het percentage rotte appels zo laag mogelijk te houden. Voorbeeld : Houkepoort en de gang van zaken met de betrokken ambtenaar. Zo transparant mogelijk en zo min mogelijk politiek zijn. Niet de oren laten hangen naar de middenstand in stad. Luisteren en waar mogelijk uitvoeren wat de meerderheid van de bevolking graag wil. Niet eerst een plan trekken ,alle voorbereidingen treffen en vervolgens doen alsof de bevolking nog inspraak heeft . Alle besluiten zijn immers al genomen , dit is schijndemocratie . De bevolking wordt niet serieus genomen en voor de gek gehouden. de raad zou geen politieke spelletjes moeten spelen Bolsward heeft eigenlijk geen wijken. De indeling in wijken voelt stigmatiserend. Wij voelen ons vooral Bolswarders. Verbonden met elkaar. In de gemeentegids staan wij vermeld onder twee ambtenaren - ook verwarrend. Door de vele reclames komt de politiek niet goed tot zijn recht in de lokale bladen. De gemeente moet zichtbaar zijn voor de gewone burger en vaker positieve resultaten laten horen. Negatief overstijgt altijd het positieve en er gebeurt meer achter de schermen dan we zien.

Dus ook meer communiceren op papier! Niet iedereen is digitaal vaardig. Kijken en onderzoeken naar de feiten achter onderwerpen, zonder vooringenomenheid zoals bij het Ondernemersfonds: aantoonbaar zijn feiten niet onderzocht, is geen informatie ingewonnen bij adviesorganisatie die verstand hebben van zowel BIZ, als gemeente breed fonds.. zij die de feiten zouden kennen rond het fonds, weten dat er een zeeer achterbaks spel gespeeld wordt met een portefeuille houdende wethouder voorop!!! En dat voor een Christen Democraat..... schaamte is wat past. Mensen, burgers/ondernemers, politici, niet het zwijgen opleggen, dan wel beletten zich uit te spreken. Coalitiebesluiten tot stand laten komen middels open gesprekken en niet via fractievoorzitters-overleg met respectievelijke wethouders!! Partijstandpunten niet pas bekend tijdens raadsvergaderingen.. Voorkom schimmigheid ten aanzien van de “uitruil” van onderwerpen om een onderwerp geaccepteerd te krijgen... spreek je uit! lokale politici houden lokale inloopavonden over actuele onderwerpen Gemeente kleiner maken het is te groot geworden,zoals voorspeld Gemeentehuis van 18 miljoen ? Verspilling ten top minder ambtenaren en meer menselijkheid !!!! Ik zou het niet weten Er zou minder “ score gedrag” moeten zijn van ambtenaren, afdelingen en politieke partijen. Sta meer open voor know how uit de gemeenschap.

Nu wordt de massa bespeeld. Haal die eigenwijsheid eens bij het gemeentelijk apparaat weg, luister helder en geef antwoord op vragen.

41

Belangrijke zaken voorleggen aan inwoners door referendum. Besloten zo dicht mogelijk bij inwoners leggen, en dan mensen echt serieus nemen. Bewonersparticipatie niet enkel met de mond belijden tijdens verkiezingen, maar echt werk van maken. Dat begint bij het trainen van ambtenaren die open staan voor initiatieven en niet enkel naar regels en alles wat NIET kan kijken. Het ambtenarenapparaat moet worden omgevormd, van star naar flexibel. Als inwoners met een initiatief komen niet direct zeggen dat iets niet kan, maar samen met de inwoners wat er mogelijk is binnen de kaders en anders kijken hoe het toch geregeld kan worden. Zodat inwoners serieus genomen worden en initiatieven niet doodbloeden, door een star ambtenarenapparaat Neem inwoners eerder mee in de besluitvorming. Vraag wat mensen willen, alvorens een plan helemaal uit te werken en dan nog met de vraag te komen: wat willen jullie. Maak meer gebruik van de kwaliteiten van de vrijwilligers en de informatie die aanwezig is bij hen en de inwoners. De gemeente richt zich teveel op Sneek en Bolsward, dorpen lijken ondergeschikt Maak het gemeentehuis weer toegankelijk, niet alles achter afspraken.

Zo nu en dan eens sparren over gang van zaken in je wijk Z plaats of over gang van zaken in direkte omgeving moet mijns inziens makkelijker! Ambtenaren en wethouders zitten nu verscholen achter de telefonistes die eerst van alles willen weten en waar je over wilt spreken dat het voelt alsof ze je liever niet doorverbinden. 1x per maand inloop dag dan kan men met ideeen of problemen komen ook het sneeker nieuwsblad er bij betrekken wanneer iets is Door eerst eens te luisteren naan de inwoners. De gemeente moet meer investeren in de burger qua communicatie. Kom naar de inwoners toe. Sla een brug bijv via social media Waar zijn jullie? De gemeente verschuilt zich achter internet. Ik heb het gevoel dat jullie er niet meer voor ons zijn. Alles gebeurt in achterkamertjes, met groepjes die niemand kent, deze gemeente is te groot. Rondtafel Nog meer proberen de “niet meepratende” burger bij de democratie te betrekken. Stop met het dichttimmeren van een coalitie, zodat er echt een dialoog kan plaatsvinden en de standpunten niet vaststaan maar na beraad worden vastgesteld. Afspraken nakomen Ga via Dorpsbelang informeren wat er speelt in een dorp

42

Proberen om de lijnen korter te maken. Zeker voor praktische oplossingen. Luister naar de inwoners; zij zijn tenslotte de experts als het gaat om hun eigen woongebied. We hebben wel gehad dat we avonden aaneen met de gemeente bezig waren om een visie te ontwikkelen. Vervolgens wordt hier niets meegedaan. Dat werkt niet! Visies hoeven niet ontwikkeld te worden. De inwoners hebben wel een visie. De gemeente moet er ook zijn voor regio's die meer in de periferie van Sneek liggen. Soms bekruipt je wel het gevoel dat het geld blijft kleven aan grotere steden. Dat de kleine zuidwesthoek wordt vergeten. Dit werd veroorzaakt door het voornemen van de gemeente om een aantal voorzieningen dicht te draaien, zoals de vuilstort, de bieb en ook het zwembad in Workum. Gelukkig zijn dit wel besluiten geweest die teruggedraaid werden, maar je weet het maar nooit.. Een ander punt is dat de gemeente geen of weinig geld moet geven aan prestige gevoelige projecten. Je ziet het aan de fonteinen van de culturele hoofdstad. Het was een hype. De gemeente is daarin meegegaan. Er zijn een groot aantal fonteinen in de gemeente. Nu is het wel zo dat het onderhoud van al de fonteinen op het budget van de gemeente wordt gedrukt. Dat geld kan niet besteed worden aan bv. kwetsbare groepen. Dat is jammer. Duidelijk 2 sporen beleid. Plattelandskernen en stedelijke kernen.

Plattelandskernen komen er nu erg bekaaid vanaf. inzet digitale hulpmiddelen (enquetes over kwesties onder belanghebbenden uitzetten) Geen plannenmakerij zonder eerst met bewoners te praten, geen voorgenomen besluit voorleggen maar een probleem stelling met de vraag naar input en op basis van die input en voorstel formuleren met daarbij verantwoording van het voorstel gerelateerd aan de input. Na instemming pas voorgenomen besluit. Meer inspraak en zeggenschap aan wijkverenigingen. Gemeentelijk beleid niet altijd voorop plaatsen. meer en betere informatie naar alle inwoners - OOK in de buitengebieden. een website en app die werkt en duidelijk is en geen zoektocht Luister, begin met vertrouwen ipv wantrouwen, doe meer moeite om met iedereen in gesprek te komen (en praat niet alleen voor de vorm met enkele inwoners), houd op met raad op.straat (de mensen die werken mis je dan), houd op met politieke spelletjes boven de inhoud te plaatsen en neem de inwoners serieus.

door te luisteren naar de stem uitslag en geen formatuer aan te stellen die partijen bij elkaar brengt om te pappen en nathouden, simpel luister naar de kiezer en haar stem gedrag en ga na de verkiezingen niet iets samenstellen dat voldoet aan je eigen inzicht, ik bedoel daarmee de gekozen individuen, politiek is zo langzamerhand onzin en niet betrouwbaar men zit voor hun eigen gage lees inkomen in de raad en of b&w en geeft volstrekt niets om de kiezer een en al eigen belang of de kleur nu rechts of links is, politieke mensen zijn niet betrouwbaar fondsen anders investeren Ambtenaren zouden moeten leren te doen wat in het belang is van de Gemeenschap. Als dat betekend regels opzij zetten dan moet dat maar. De bezem zou door de dienst A sociale zaken moeten. Ambtenaren afrekenen op het duperen van inwoners. Een gemeenteraad zou veel meer het College moeten aanspreken op het falen van ambtenaren. Ambtenaren moeten aanspreekbaar zijn. Het Klanten Contact Centrum zou veel meer moeten doorverbinden. Zeker als het gaat om het bestaansrecht van inwoners. Het zo maar stopzetten van een uitkering is niet langer mogelijk zonder onderzoek vooraf te doen. Gesprekken KCC meeluisteren. Het aanzetten tot zelfdoding moet stoppen. Ieder mens heeft recht op leven.

43

De politiek staat te veraf van de burger. Raadsleden zijn lokaal onzichtbaar. Dorpscoördinatoren komen pas in beweging las er een vraag is geen eigen initiatief naar de dorpen. meerdere inspreekavonden op locatie, dat werkt drempel verlagend, mede omdat inwoners er niet ver voor hoeven te reizen. de inwoners - via stads- en/of dorpsbelang - onderwerpen laten aandragen die hen bezig houden. Vastgesteld overleg met plaatselijke (belangen)verenigingen, vooral St. Bolswards Historie die zorgt voor leefbaar en goed bestuur in cultureel erfgoed als Bolsward en strijd voor behoud van de beschermde stadsstatus Goede voorlichting over plannen die er aan zitten te komen burgers mee laten praten Meer (niet bindende) referenda Nodig mensen niet alleen uit om mee te denken, maar ook mee te beslissen. Mensen hebben het druk met hun eigen leven en willen alleen tijd investeren als er ook echt iets met hun inbreng gedaan wordt. Niet: bedankt voor uw tijd en energie, maar we gaan het toch anders doen... Actief contact zoeken met inwoners. Actief belanghebbenden benaderen en informeren over plannen. Eigen (groen)beleid serieus nemen. Gemeenteraad zou de uitvoering van het beleid beter moeten controleren. minder mensen die adviezen geven over hetzelfde onderwerp.

Dorpen en wijken zelf verantwoordelijk maken voor klein onderhoud middels lokale referenda maar ook door een betere bereikbaarheid van de gemeenteraad te faciliteren en communiceren Ophouden met allerlei vakjes voor de ambtenaren te creëren waarbinnen ze uitsluitend mogen opereren, waardoor een goed overzicht van een kwestie bijzonder moeilijk vastgesteld kan worden. Zorgen dat er duidelijkheid ontstaat wie (persoon) wat behandeld, met welke bevoegdheden, zodat het voor de burgers duidelijk wordt hoe het verloop binnen de gemeente plaatsvindt met welk mogelijk resultaat. Meer burgers betrekken bij vitale thema's, zoals het sociaal domein en veiligheid Wellicht dat via wijkraden een verbetering te realiseren is Meer inzicht in plannen Meer inzicht hoe en wie daarin een rol kunnen spelen in de daadwerkelijke uitvoering en ruimte om ongewenste plannen van tafel te krijgen Achterstelling buitengebieden meer aandacht. Gemeente zal veel meer zichtbaar moeten zijn in steden en dorpen. Niet alles digitaal willen doen en drempels opleggen om in contactte komen. Ingesprek gaan met inwoners indien er zich ene probleem of kans voordoet. Lusteren en daadwerkelijk uitvoeren. Niet net doen of je luistert en Dan volkomen je eigen gang gaan zeker zonder uitleg!

44

Geen Dorpsbelang o.i.d. als spreekbuis voor het dorp. SWF wordt te groot en te log, de openheid is veranderd in star en veel te formeel, afstandelijk Referenda alleen raadsleden met IQ boven 100 toelaten Duidelijk maken waar, wanneer en over welk thema een beslissing wordt genomen. bv krant, streekkrant oid? Transparante besluitvorming. Lokaal referendum. De burger niet serieus nemen door inspraakavond te organiseren terwijl besluit al is genomen (maar nog niet gepubliceerd). Door veel beter naar de burger te luisteren en veel toegankelijker te zijn: het is niet mogelijk om rechtstreeks een afspraak te maken met een wethouder! Deze scheept alles af naar de ambtenaren. Nakomen wat in de gemeentegids staat: dit belooft veel meer, dan in de praktijk blijkt. Niet alleen wat van die verplichte overleg structuren bedenken en organiseren om aan structuren te voldoen en vervolgens gewoon doen wat de gemeente zelf in het hoofd had. Zelden wordt een burgervoorstel gehonoreerd. Door echt te luisteren naar de inwoners en elke stap die gedaan wordt te bespreken. Door echt naar de inwoners te luisteren en problemen zoals bij de Spil n Sneek voorkomen. meer overleg tussen ambtenaar en burger/bedrijf bij de vergunningverlening. Heldere lijnen. Ik weet vaak niet waar ik moet zijn. Betere pr? Rekening houden met mensen die geen internet hebben.

De vergeten groep Men kan meer in gesprek met kleine kernen. Daar liggen nu juist de problemen van de vergrijzing en de krimp, maar daarentegen krijgen de steden de voorkeur lijkt het en worden daar aparte beleidsplannen voor opgesteld. Het is mooi, twee van deze prachtige steden, maar zonder kleine kernen is SúdwestFRL niets waard. Er wordt te weinig gedaan om het aantrekkelijk te maken voor de jongeren om in deze prachtige gemeente te wonen. Uit de samenwerking blijkt wel weer dat groter niet altijd beter is en dat de overduidelijke problemen helaas niet, of over het hoofd gezien worden. In regionale kranten informeren wat er allemaal door de gemeente wordt gedaan. Ik zou BenW en de raadslieden willen of zij wel weten wat democratie is. Zij weten het niet eens of weten de burgers het dan? Door als gemeente (lees ambtenaren) ook deel te nemen in projecten waarin ook burgers Z bedrijven deelnemen. Hierdoor wordt men wat meer bekend met elkaars problemen Z uitdagingen. Nee is goed Meer samenwerken en eerder actie en reactie .

45

Door werkelijk te luisteren naar de inwoners. En "lokale democratie" niet te zien als weer een mooi opgepoetst trucje waarmee je goed kunt scoren als wethouder, ambtenaar of raadslid. Durf je kwetsbaar op te stellen. Durf te struikelen, te vallen en weer op te staan. De gemeenteraad moet zijn/haar taken serieus nemen. Inwoners veel meer betrekken bij lastige onderwerpen, zoals wonen in dorpen. Inwoners in de dorpen in de Zuidwesthoek worden vaak tegengewerkt door de gemeente in combinatie met Hus en Hiem wanneer zij hun vaak kleine en verouderde woningen willen aanpassen. Als je de krimp wil bestrijden moet je ervoor zorgen dat mensen in hun dorp kunnen blijven wonen. Inwoners van mijn dorp worden op hoge kosten gejaagd doordat plannen constant worden afgewezen en opnieuw moeten worden ingediend. Dat past niet bij de gemeente SWF die het in mijn ogen in veel opzichten wel goed doet. Pas de regels van Ruimtelijke Ordening aan. Je kunt niet verlangen dat mensen een totaal versleten huisje verbouwen tot een duur, zogenaamd monumentaal, pandje waarbij ook geen rekening gehouden wordt met het streven die huizen klimaatneutraal te maken. Let wel: het gaat niet om mijn situatie, het gaat om dorpsgenoten die hard nodig zijn om het samenleven van jong en oud, de mienskip dus mogelijk te blijven maken.

Als bewoners protesteren tegen deze gang van zaken worden ze niet voldoende serieus genomen. Alsjeblieft B&W, doe er wat aan. Minder vergaderen, meer uitvoeren. Sneller beslissen. Meer gemeentenieuws in het Sneeker Nieuwsblad. Alleen via de webite is er informatie over vergunningen. raadbesluiten e.d. In bijv. Huis aan Huis van Leeuwarden wordt deze informatie wel gegeven. Weet ik niet Open en transparanter werken. Vaak het gevoel dat ze luisteren, maar toch een eigen agenda hebben. Wanneer er plannen zijn deze eerst met de burgers bespreken, daarna de plannen uitwerken en als laatste de raad laten beslissingen. meer burgerinitiatieven belonen en uitvoeren inloopspreekuren organiseren burgerinitiatieven hoger in het vaandel Ik heb niet zoveel problemen met het democratisch streven van politiek SWF. De intentie is er wel. Het loopt vaak vast in het ambtelijk vervolg. Na overleg met een collegelid blijft het daarna te vaak stil. Er is dan niemand meer aanspreekbaar. Dorpencoordinatoren hebben binnen het apparaat een zwakke positie; kunnen geen impasses doorbreken. Dit is demotiverend voor mensen met initiatieven. Men zegt wel de leefbaarheid van de dorpen te willen bevorderen, maar de toepassing van de regels is vaak star en houdt geen rekening met specifieke omstandigheden en wat de bewoners zelf willen. Communicatie hierover blijft vaak achterwege.

Er moeten regels zijn, maar je moet er als gemeente ook gemotiveerd van durven af te wijken. Ik woon in een dorp met een heel oude struktuur en bijbehorende verkaveling. Dan kun je niet altijd star vasthouden aan eisen van welstand en rooilijnen. Op deze manier wordt de leefbaarheid en levensvatbaarheid van de dorpen niet gediend.

46

Meer raadplegende referenda, bindende referenda is vaak moeilijk omdat de burger niet altijd weet wat er precies speelt over het onderwerp waarover wordt gestemt. Dat is ook een probleem, het gebrek een kennis over de gang van zaken. Dit is gedeeltelijk door interesse, hoe interesse op te wekken is een vraagstuk waar ik het antwoord niet op weet maar wel denk dat belangrijk is voor het algemeen respect en begrip van de bevolking voor de politiek. Meer inzet digitale media. En het organiseren van een burgertop. Door capabele mensen zitting te laten nemen in de raad. Een aantal wat er nu zit is werkelijk schrijnend. Ter plaatse in gesprek gaan met bewoners. Gemeente komt naar u ipv andersom geen mening ja In abstractie zin zal de opzet en inrichting van de gemeentelijke organisatie de toets der kritiek kunnen doorstaan. In deze grote fusiegemeente treft de kritiek de gekozen leden van het College. Men acteert in grote lijnen net als het huidige kabinet. In de opbouwfase van de besluitvorming betrekt men niet alle belanghebbenden Z stakeholders bij het besluitvormingsproces en na het innemen van een eerste standpunt is dit feitelijk vaak in beton gegoten. In dit kader moet ook gesteld worden dat de gemeenteraad in haar controlerende en corrigerende rol niet doorpakt, veel te meegaand is. Met de ingebruikname van de nieuwe website is de gemeente digitaal slechter toegankelijk.

Omtrent de velden bestuur en beleid valt op te merken dat de toegang minder logisch en duidelijk en daardoor minder transparant is. De communicatie naar de burgers Z inwoners moet en kan veel beter. Zet een eigen wekelijkse digitale nieuwsbrief op met de inrichting, onderwerpen en inhoud van de grote advertenties zoals voor de fusie geplaatst in het Sneeker Nieuwsblad. Bij het inloggen op de site op de homepage een specifiek blok waarop je kunt klikken om je te abonneren op "Het Nieuwsblad van Súdwest-Fryslân". Zo kun je dan net als vroeger wekelijks alles wat er toe doet volgen en mis je niets. Dit expliciet als extra naast de relatief abstracte signalering via de dienst "mijn overheid"! Durft u dit aan? Jaargang nummer één: 2019? Ook een dikke pluim: het achterwege laten van de mega investering in een geheel nieuw gemeentekantoor en huisvestingsvraag op te lossen middels de invulling die nu plaats vindt! bindend referenda Beter communiceren met Dorsbelang. Aangeven hoe je iets moet realiseren en hier een helpende hand in geven. Als ik een contactformulier invul wil ik ook graag antwoord, maar je hoort niets. heel jammer. beter overleggen met dorpsbelang vooraf als er wijzigingen zijn m.b.t. ophalen vuilnis, grofvuil etc. Nb fin belangen niet altijd laten prevaleren boven maatschappelijk belang.

De gemeente gaat er nl te gemakkelijk van uit dat mensen zelf hun spullen naar de Milieu straat kunnen brengen. En as wijzigingsplannen zijn niet tijdig vooraf met dorpsbelang overlegd! Regeling grofvuil gaat meer en meer verslechterd worden, groot verschil met hoe dat in gemeente Littenseradiel ging. voorlichting geven aan bewoners hoe lokale democratie werkt ( gemeenteraad bv) meer zelfstandigheid dorpen in uitvoering taken

47

Lastige vraag. Dat de democratie verbeterd zou moeten worden gaat uit van de veronderstelling dat het niet helemaal goed is gesteld met die democratie. En dat vind ik nu juist wel. Alles is prima geregeld, alleen de burgers weten dat vaak niet en weten de weg niet, als ze die al zoeken. Mijn frustratie zit meer in de soort lethargie bij (ook veel jonge) mensen, dat het toch allemaal niks uitmaakt wat je vindt of stemt. Een helse krachttoer voor de gemeente om die mensen uit te leggen hoe goed de democratie in onze gemeente werkt. Zowel gegoten un juridische kaders (wetten, verordeningen etc) als in de 'houding'van het bestuur en zijn ambtenaren. Aandacht geven ook aan kleinere plaatsen Zie ook vorige vraag ... er zijn meer plaatsen dan alleen Sneek en Bolsward!!!! Geen opmerking Meer informatie over mogelijkheden inspraak. De gemeente is te groot qua oppervlakte, er spelen lokaal zeer verschillende problemen. Beter luisteren wat er leeft in de kernen en daarop aansluiten. Beter met de kleiner dorpsbelangen overleggen Over de besluiten welke de directe inwoners het meest aangaan; deze niet nemen voordat er gepraat is met deze bewoners. Veranderingen in een dorp ( ons geval) gaat het eerste de bewoners aan dus deze bewoners en hun meningen en ideeën alsjeblieft serieus nemen!! Dichterbij en meer openheid en betrokken tonen Luisteren, mee denken i.p.v. nee zeggen of tegen werken.

Evt. Alternatieven meer naar inwoners hun wensen toe. Mogelijkheden exploreren. Meer overleg en bekend makking van punten die beslist móeten worden Door het aan iedereen bekender te maken. Er gebeuren soms dingen die later hoort of ziet maar geen idee van had. Meer zichtbaar in de dorpen. graag weer info in de plaatselijke huis aan huis kranten van de raads en commissie bijeenkomsten, zodat je op de hoogte bent wat er gemeentelijk speelt qua besluitvorming. Politiek dichter bij de verschillende kernen. Grotere samenwerking met plaatselijke en dorpsbelangen kan hieraan bijdragen. Stadscoordinator is een goed initiatief maar die moet beslissingsbevoegdheid krijgen op gebied van kleinschalige verbetering voorzieningenvan n kern of dorp. Contactwethouder bepalen op basis van verzorgingsgebieden kernen Zorgen dat inwoners meer op de hoogte zijn van wat er speel in hun stad of dorp en het niet via de buren of FB horen Persoonlijk benaderen als er iets belangrijks staat te gebeuren/beslissen. Onderhoud bomen die teveel uitgroeien bij sporthal waar geen goede communicatie is....en de looppaden buiten het dorp worden slecht onderhouden. Dat de gemeenteraadsleden niet alleen bij verkiezingen op pad gaan, maar ook tussentijds een luisterend oor bij de burgers hebben. Ga nu en dan eens op pad buiten de grote kernen om!

48

Door direct en persoonlijk contact van raadsleden en ambtenaren in de dorpen. Zodat de politiek een gezicht krjgt. Houd eens een inspraak avond in de kleine dorpjes waar jullie van alles weg willen halen Gemeente moet haar netwerk gebruiken en Mensen en organisaties met elkaar in contact brengen en veel meer de rol van initiatiefnemer en aanjager zijn van initiatieven. Geeft ambtenaren meer mandaat en delegeer veel meer en maak ze resultaatverantwoordelijk. Waarbij ze fouten mogen maken laat ze naar buiten gaan en met de doeners in de wijk kort cyclische projecten opzetten en uitvoeren. Mensen raken nu ontmoedigd van de strooerigheid de jaren die voorbijgaan waarbij niets is gerealiseerd. De inwoners meer inbreng geven op het gebied van grote veranderingen binnen het dorp Meer open zijn over bepaalde zaken

geen opmerkingen, volgt uit antwoorden. Inwoners beter informeren waar de gemeente mee bezig is, niet alleen op regionaal niveau maar zeker ook op lokaal gebied. Waarmee ze bezig zijn/het doel, wie er betrokken zijn, een eventueel aanspreekpunt en de geschatte tijdsbestek. maak niet alles digitaal, wan t ik heb hier grote moeite mee en ben de enige in mij rij huizen met de mogelijkheid om dit überhaupt in te vullen Door niet alleen iets te zeggen, maar ook snel te reageren in goed overleg. Zichtbaarheid waar burger invloed heeft en op welke manier. Persoonlijk wel geïnteresseerd en ik realiseer me dat ik niet zelf actief op zoek ga naar meebeslissen maar op t moment dat ik t weet hier wel over ga nadenken. Meer luisteren naar de inwoners zelf.En eerlijk verdelen en logisch nadenken. Als een dorp zoals Arum geen normale speeltuin heeft terwijl er heel veel kinderen zijn gaat er iets niet goed. Zo ook met de gymzaal. Arum is een sport dorp en kan niet zonder gymzaal. Het is belachelijk om hiervoor naar Kimswerd te moeten. Een dorp dat leeg stroomd en wel een nieuwe sportzaal heeft. Hoe krom! Ook is de doorgaande weg in Arum levens gevaarlijk. Niemand die er 30 rijd. Het is wachten tot het een keer mis gaat. Oversteken is levensgevaarlijk. zorgen voor draagvlak alvorens te besluiten, Sneek los koppelen van swf

49

Ten eerste: Luister naar de bewoners. Wij hebben meegemaakt dat de raad, de wethoudsters, de voorzitter in een raadsvergadering niet luisterde naar de inbreng van bewoners bij een zeer groot voorgenomen zakelijk project. Dat er in een ruimtelijke-ordeningvergadering uitsluitend, uitlsluitend!, geluisterd werd naar ophemelende woorden van de wethoudster over werkgelegenheid. Geen raadslid die voldoende expertise had om in te gaan op de inbreng van bewoners over dit megaproject. Als schapen stemden zij met de wethoudster in. Schande! De wethoudster heeft vervolgens aan de bwoners aangeboden om af te treden omdat zij fout zat maar deed dit vervolgens niet omdat het dorp achter het project stond. Echter, het dorp was slechts eenzijding geinformeerd. Geen enkel onderbouwd rapport heeft het dorp gezien, geen enkele objectieve informatie is er gekomen. Het project liep al en kwam pas naar buiten toen de Leeuwarder Courant er melding van deed. Toen hebben enkele bewoners bezwaar aangetekend maar waren helaas twee dagen te laat met het bezwaar. Hoe komt dat? Omdat de gemeente niet vooraf informeert, bewoners bertekt en onduidelijk is over de bezwaartermijn. De ingediende zienswijze van de bewoners heeft de gemeente vervolgens naast zich neer gelegd zonder daar ook maar op enige manier op in te gaan met de bewoners. Zeer onfatsoenlijk gedrag volgens onze raadsheer.

De gemeente beloofde vervolgens overleg. Dit speelt al meer dan een jaar. Luisteren is niet genoeg. Daarna moet er ook duidelijk zijn over het proces. En ogelijke concrete acties. Ik ben ervan overtuigd dat sinds de samenvoeging van meerdere gemeentes in 2011 de verschillende dorpsbelangen uit het oog zijn verloren. Het is voor een dorpencoordinator niet te doen om de belangen van 10 verschillende dorpen te kunnen behartigen. Er speelt vaak het gevoel dat vooral Sneek en Bolswrad ertoe doen en de andere kersen van onze gemeente niet. Er worden besluiten door de gemeenteraad genomen over kwesties waarvan zij geen weet hebben. Die besluiten hebben verregaande consequenties voor de leefomgeving van de inwoners. En vaak worden de inwoners niet gehoord of de gemeente verschuild zich achter procedures en bezwaartermijnen. Duidelijk aanspreekpunt, die ook voldoende tijd heeft om zaken op te starten. Ambtenaren Geen mening. Beschreven onder een eerdere vraag. Daadwerkelijk luisteren naar de inwoner. EN vervolgens als bestuurder er ook naar handelen.

Meer handhaving, geen vriendjespolitiek en bevorderen rechtsgelijkheid Duidelijkheid vertrekken over wat een gemeente doet en welke stem de inwoners hierin kunnen hebben Scherper maken welke taken bij de gemeentelijke organisatie horen, welke taken meer bij de samenleving horen en/of bij maatschappelijke partners en hoe je vervolgens wilt samenwerken met de samenleving/partners. Wie heeft welke rol en wanneer. Andere vernieuwende vormen van besluitvorming in de gemeenteraad uitproberen. Sterkere rol van de raad bij kaderstelling. Pro-actiever naar buiten toe en kritischer en nieuwsgieriger Collegeleden zouden meer strategisch moeten opereren richting regio/Den Haag tbv beleidsvorming die daar wordt gemaakt en inwoners/lokaal beleid treft.

50

-de burger blijven informeren, betrekken. Vaker gebruik maken van de nije pleatsmethode deze ook bij andere beleidsterreinen inzetten de burger moet op als reactie op zijn vraag een integraal advies krijgen, waarom iets wel/niet kan. de burger informeren over de rollen en processen van de gemeente, en uitleggen waarom sommige trajecten lang duren. - de burger informeren dat de (misschien wel de belangrijkste ) taak van de gemeente is het afwegen van belangen. Dat een vraag, of ontwikkeling soms ook met nee, nee tenzij of ja mits beantwoord kan worden. Inwoners mee laten praten/denken. Burgers betrekken bij hun omgeving en ze dan ook werkelijk aanhoren. En bovenal ook wat doen met de opmerkingen, plannen ed. meer inzet sociale media weet ik niet Meer in gesprek met elkaar gaan. Inwoners ook stimuleren om mee te doen. De mate van betrokkenheid van bewoners op vele vlakken is mij niet bekend, mogelijk liggen hier nog kansen. Realiseer je hierbij wel dat mensen echhter ook lang niet altijd zin hebben in deelname aan dergelijke processen "Zorg gewoon dat het goed geregeld is en laat mij met rust" hoor je dan nog wel eens... Meer gebruik maken van lokale en regionale bladen; niet alleen communiceren via websites etc. N.v.t. Betrek in met name de achterstandswijken de mensen die hier een rol kunnen spelen.

Voorbeelden zijn de basisscholen in deze wijken (Leerkrachten, Ouderraden en de Medezegenschapsraden). Doe iets extra's voor de leerlingen op deze scholen. Omdat de basisscholen in de "rijke"wijken en dorpen gelijk worden behandeld als de scholen in de achterstandswijken wordt extra benadrukt dat kinderen uit een achterstandswijk komen! Denk daarbij aan het financieel steunen van bijvoorbeeld Ouderraden die vrijwel geen geld binnenkrijgen. Door het houden van gemeentelijke referenda over voor burgers belangrijke onderwerpen zoals de energietransitie. Wat gaat de gemeente hier richting burger/inwoners van SWF doen! weet ik niet Meer 'echte' discussie in commissievergaderingen goede journalisten, vergelijkend onderzoek tussen gemeente, kwaliteitskeurmerk Door meer tijd te investeren in het gesprek met de inwoners en meer aansluiten bij de belevingswereld van inwoners andere rol van de raad. Nu op de inhoud en stoeptegelniveau soms. Raad kan meer aandacht hebben voor het proces: wordt iedereen goed en op een eerlijke manier betrokken en past het proces bij de uitkomst (inhoud).

51

Door de inwoners eerder te betrekken bij het ontwikkelen van plannen. Door inwoners meer ruimte te geven bij het ontwikkelen van plannen en initiatieven en hen daarbij te ondersteunen. Door ambtenaren eerst in gesprek te brengen met bewoners en ondernemers en dan pas beleid te laten maken. Beleid moet dichter bij de uitvoering!!!

Inwoners per wijk/dorp meer betrekken maar ook door uitvoering te delen. Maak de inwoners ook zelf verantwoordelijk! Duidelijke kaders aangeven waar ze invloed op hebben en waar niet op. Meer invloed op de verdeling van de budgetten.

Ik denk dat scholing en begeleiding van raadsleden wellicht verbetering van de democratie ten goede kan komen. Niet alleen in verkiezingstijd de straat op, maar elk jaar in een vast stramien. En de raadsvergaderingen meer aandacht geven, zowel de notulen maar ook de uitnodigingen om mee te luisteren op de tribune. Inwoners in een vroeg stadium betrekken, face-to-face. Maar wel met duidelijk verwachtingsmanagement over de rol van de inwoner en de rol van de overheid. Deels bepaalt de gemeente (algemeen belang voorop) en voor een nadere invulling kan de inwoner mogelijk bepalen. Dit moet van tevoren helder zijn voor beide partijen. Geen antwoord. Meer inzicht geven in hoe de gemeente werkt en wat burgers van de gemeente kunnen verwachten. Meer uitstralen dat de gemeente van iedereen is, we zijn zelf de gemeente. De gemeente is er en wordt betaald door de inwoners om er voor te zorgen dat we goed en veilig kunnen wonen, werken en recreëren. De gemeente kan inwoners pro-actiever informeren over plannen en manieren waarop ze daarover kunnen meepraten en meebeslissen. Meer ruimte geven aan inwoners om mee te beslissen. Het lijkt goed en belangrijk om inwoners mee te laten beslissen over bovenlokale vraagstukken. De praktijk leert dat men zich toch vooral richt op lokale oplossingen.

Het is een belangen neiging (grotere belangstelling voor directe leefomgeving) die moeilijk te veranderen is. Een aanvullend probleem voor de lokale belangenstructuur is dat de interesse voor lokale bestuursfuncties tanende is. Wijk- of dorpsraden zijn wellicht een oplossing. Ook zou er geëxperimenteerd kunnen worden met participatie volgens een jury model (deelname door een brief via een willekeurige adreskeuze en vraag om deelname aan). Goed nadenken wat cocreatie en samenwerking echt betekent en hoe dat te doen. Het wordt nu teveel vanuit de (ambtelijke) bril bekeken. Dit in plaats van de bril van de inwoner. wat verstaan we onder inwoners? actieve inwoners die lid zijn van vrijwilligers organisaties en belangengroepen hebben meer informaite, invloed, stem en ruimte dan ongeorganiseerde inwoners. We gaan er nu vaak vanuit dat ze ook de stem laten horen van de groep waar ze bij horen. Maar juiste de groepen die we nog niet bereiken, dé inwoner in het algemeen kunnen we nog nieuwe vormen voor zoeken.

52

Raad De grootte van de gemeente brengt zich mee dat hoe groter de afstand in fysieke zin is ook de ervaren afstand tussen inwoner en bestuur toeneemt. Daarbij is de inwoner nooit via een formele stemming/verkiezing voorgelegd of zij het eens met de gemeentelijke herindeling. Er is top-down vanuit het bestuurlijk kader met een bestuurlijk logische grootte langs historische gemeentegrenzen een gemeente tot stand gekomen. Logischer is om te kijken hoe groepen inwoners maatschappelijk en economisch met elkaar verbonden zijn. En welke schaalgrootte daarbij aansluit. Niet redenerend vanuit het huidige takenpakket/beleidsverantwoordelijkheid van de gemeente maar vanuit het draagvlak om samen een gemeente te vormen. Alhoewel ik van mening ben dat de gemeente SWF het niet slecht doet, vind ik wel dat zeggenschap en democratisch invloed zo dicht mogelijk bij de inwoner moeten worden belegd. En daar slaagt de huidige gemeente SWF niet, omdat de fysieke afstanden binnen de gemeente te groot zijn. Burgers meer betrekken. Plannen samen/in overleg met de burgers maken. Inspraak vooraf. invoering omgevingswet; ad random raadpleging inwoners; jongeren er meer bij betrekken maar vooral: vanaf het begin inwoners, betrokkenen, instanties etc laten meedenken en ieders rol waarderen.

Meer mogelijkheden creëeren voor inspraak, bijvoorbeeld ook inspreken in raadsvergadering in plaats van alleen in commissie vergadering. Ook bij informatieve en opiniërende bijeenkomsten de inwoners meer betrekken. Wisselwerking met inwoners kan op sommige terreinen beter, maar omdat inwoners niet altijd geïnteresseerd zijn in alle onderwerpen of omdat sommige groepen zich met teveel nadruk presenteren, blijft toch de gemeenteraad, als afspiegeling van deze inwoners en als afweger van ALLE belangen, de belangrijkste beslisser. Nog beter communiceren waaróm we iets doen. Echt werk maken van het betrekken van de inwoners bij de taken en verantwoordelijkheden van de gemeenteraad. Ondanks dat de inwoners direct geraakt worden door beslissingen die genomen worden door de raad is de betrokkenheid soms ver te zoeken. Verhogen van opkomst cijfer verkiezingen, waar het kan inwoners betrekken bij besluitvorming. Meer onderwerpen in de pers aankaarten en vervolgens de bewoners uitnodigen voor input. Zie: gast van de raad Door steeds meer en beter met inwoners hierover in gesprek te gaan en met elkaar te zoeken naar nieuwe vormen. Het belangrijkste is dat de Gemeente goed zichtbaar is. Onbekend maakt onbemind. Veel inwoners weten met welke complexe vraagstukken de gemeente zich bezig houd. Op zoveel terreinen is de gemeente actief, bijv.