Bijlage 1 - Jaarstukken gemeente Súdwest-Fryslân 2024

Pagina 25 van 219

O24.003054

15.

We maken het Frysk, Stadsfries en Hylpersk meer zichtbaar, op straat en digitaal. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stellen een uitvoeringsplan op, inclusief SMART doelen van zaken die geschikt zijn om in het Fries (of Stadsfries en Hylpersk) te vertalen en geven aan welke communicatiemiddelen geschikt zijn. Toelichting: Het beleidsplan ‘Frysk...en mear! Taalbelied gemeente Súdwest-Fryslân’. gold tot en met 2024. In 2024 zijn we gestart met de ontwikkeling van nieuw beleid. Het nieuwe beleid zal in 2025 worden vastgesteld. Tussen rijk en provincie is een nieuwe bestuursafspraak voor de periode 2024-2028 vastgesteld. Hierbij is onder andere geld beschikbaar gesteld voor meertaligheidscoördinatoren voor gemeenten. Over de invulling en bekostiging hiervan zijn we in gesprek met de provincie. De provincie wil dat elke gemeente bijdraagt met een cofinanciering. Een cofinanciering zal, vanwege het ontbreken van extra middelen, ten koste gaan van uitvoeringsmiddelen. We gaan in overleg met de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen over de bekostiging en de invulling van de (rol van de) meertaligheidscoördinator. De provincie heeft een nieuwe nota “Fansels Frysk” opgesteld naar aanleiding van de nieuwe bestuursafspraak. Er is een subsidieregeling Friese taal.

Doel hiervan is activiteiten te organiseren die de Friese taal, het ‘Stedsk’ of het ‘Hylpers’ meer zichtbaar maken in de gemeente. In het nieuwe taalbeleid komen voorstellen om de subsidieregeling bekender te maken.

16.

We ontwikkelen nieuw cultuurbeleid met focus op toekomstbestendige verenigingen en toegankelijkheid van cultuurvoorzieningen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben in 2023 het cultuurbeleid geactualiseerd; daarmee is het actiepunt reeds gerealiseerd. Toelichting: Aan de hand van de in het beleid geformuleerde ambities en doelen werken we samen met het culturele veld aan de uitvoering van het beleid. Met Cultuurplein Súdwest-Fryslân hebben we regelmatig afstemming over ontwikkelingen op het gebied van kunst en cultuur(beleid). Om inzicht te krijgen in de effectiviteit van het cultuurbeleid wordt een keer per drie jaar een enquête afgenomen over de beleving van cultuur in onze gemeente. Daarover maken we een rapportage voor de raad. Hierin gaan we ook in op de voortgang en resultaten van het beleid, met onder andere aandacht voor de toekomstbestendigheid van het verenigingsleven.

17.

Blijven ondersteunen van kunst en cultuur en musea en voldoende laagdrempelige voorzieningen voor beoefenen van (amateur) kunst voor onze inwoners. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stellen 1 museumcommissie aan. Toelichting: In februari zijn er gesprekken gevoerd met kandidaten voor de museumcommissie. In maart heeft het college een besluit genomen over de benoeming van de commissieleden. In april zijn vijf museumcommissieleden benoemd. De museumcommissie heeft alle musea bezocht en de plannen en ambities voor de periode 2025-2028 beoordeeld. In oktober 2024 heeft de commissie haar advies aangeboden aan het college van B&W. Op basis van onder meer dit advies heeft het college van B&W de subsidies voor de musea voor de periode 2025-2028 verleend.

Pagina 26 van 219

O24.003054

18.

We ondersteunen actief de samenwerking van onze musea. Indicatoren/te behalen resultaat: - De Museumcoöperatie ontwikkelt drie projectvoorstellen en voert deze uit. Toelichting: Stichting Samenwerkende Musea voert drie projecten uit: 1. Narratief/website (gezamenlijk verhaal en presentatie) 2. Súdwest-Fryslân Academy (kennisdeling en versterken onderlinge samenwerking) 3. Publieksonderzoek (data genereren i.s.m. provincie en Waterland van Friesland) De website is gelanceerd op 26 januari 2024. De Súdwest-Fryslân Academy is opgezet en voor de zomer van 2024 afgerond. De SWF Academy is door alle musea als zeer positief ervaren. De musea hebben afgesproken de SWF Academy voort te zetten in een iets lagere frequentie. Vanuit de Stichting Samenwerkende Musea wordt met de uitvoering van het project Siel fan Súdwest het gezamenlijke verhaal (narratief) geformuleerd. Het project “Siel fan Súdwest” maakt deel uit van het programma van Arcadia 2025 (17 mei t/m 24 augustus), dat als thema Grûn heeft. Op acht plekken in de gemeente Súdwest-Fryslân benaderen kunstenaars deze thema’s vanuit regionaal en historisch perspectief. Ze verdiepen zich in het idee van ‘grûn’ (grond) als fysieke bodem, culturele basis of fundament van tradities. Zij dragen met hun werk bij aan de gezamenlijke verhaallijn over de regio.

De Stichting Samenwerkende Musea SWF heeft samen met de provinciale en regionale marketingorganisaties (Merk Fryslân en VVV Waterland van Friesland) een uitgebreid publieksonderzoek geïnitieerd dat kan dienen als basis voor zowel collectieve marketing als marketing per individueel museum.

Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:

2023

2024

2025

2026

2027

Ondersteunen van kunst en cultuur en musea

0

0

410

370

330

Ondersteunen van de samenwerking van onze musea

8

8

8

8

8

Nr.

Actiepunt

Uitgevoerd?

Hoofdtaakveld Dichtbij meedoen 19.

We investeren in toekomstbestendige ontmoetingsplaatsen en stimuleren meervoudig gebruik en activiteiten, ook overdag. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stimuleren het meervoudig gebruik van de ontmoetingsruimten door meer verbinding te leggen met diverse (sociale) partners en hen te wijzen op de bestaande ontmoetingsplaatsen. Toelichting: Onze 63 ontmoetingsplaatsen zijn belangrijke plekken, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en waar laagdrempelige en preventieactiviteiten plaatsvinden. We investeren op meerdere manieren in toekomstbestendige ontmoetingsplaatsen. Zo maken we een inhaalslag met (achterstallig) onderhoud en verduurzaming van de gebouwen. Maar we willen ook inzetten op multifunctioneel gebruik en activiteiten. Dit doen we onder andere door meer verbinding te leggen met (sociaal-maatschappelijke) partners en hen te wijzen op de ruimtes van bestaande ontmoetingsplaatsen. We zien dat dit steeds vaker gebeurt, waardoor de ontmoetingsplekken een hogere bezettingsgraad krijgen en kwetsbare inwoners eerder bereikt kunnen worden. Dit past ook bij de ambitie om onze dienstverlening dichtbij aan te bieden. Door het gebruik van de

Pagina 27 van 219

O24.003054

lokale ontmoetingsplekken in de dorpen en wijken zijn we als gemeente dicht bij onze inwoners aanwezig, waardoor inwoners op een laagdrempelige manier bereikt kunnen worden. Gemeentelijke bijeenkomsten waarbij ook externe partners aanwezig zijn worden, indien mogelijk, steeds vaker gehouden in ontmoetingsplekken. Deze partners (zoals de welzijnsorganisatie en hoofdaanbieders) sluiten met activiteiten ook steeds vaker aan bij de lokale ontmoetingsplekken. Op deze manier ontstaat er bovendien meer aandacht voor verschillende doelgroepen. 20.

We ondersteunen ontmoetingsplaatsen in verduurzaming. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verstrekken subsidies aan ontmoetingsruimten voor groot onderhoud en verduurzaming. Toelichting: Een van de pijlers van het beleid ‘Ontmoetingsplaatsen 2023-2033’ is een inhaalslag op (achterstallig) onderhoud en het inzetten op maximale verduurzaming van alle 63 ontmoetingsplekken. Om dit te kunnen doen, zijn in februari 2024 twee projectleiders gestart om deze opgave uit te voeren. Op basis van de opgave is er een nieuwe subsidieregeling groot onderhoud en verduurzaming opgesteld. Deze is in oktober 2024 vastgesteld. Op 10 december 2024 is een collectieve bijeenkomst georganiseerd waar 60 bestuursleden aanwezig waren van diverse ontmoetingsplaatsen. Tijdens deze bijeenkomst is er veel informatie uitgewisseld en is een toelichting gegeven op de nieuwe subsidieregeling. Aanvullend op de vernieuwde regeling zijn besturen van alle ontmoetingsplaatsen actief benaderd over de mogelijkheden voor (ondersteuning bij) verduurzaming en financieringsmogelijkheden. Op dit moment zijn, vooruitlopend op de nieuwe subsidieregeling, al een aantal ontmoetingsplaatsen bezig met groot onderhoud en verduurzaming. Deze plannen stimuleren we en hiervoor kennen we een incidentele subsidie toe.

Ook bij besturen van ontmoetingsplaatsen wordt de noodzaak en wens om te investeren in verduurzaming van gebouwen steeds vaker ingezien en groter. Er is de afgelopen maanden vaker een beroep gedaan op de gemeente om mee te kijken naar de opgave, of op Doarpswurk om te ondersteunen bij het opstellen van een goed investerings- en dekkingsplan. Met dit plan kunnen besturen ook overige bronnen van financiering aanvragen, zoals fondsen en andere regelingen. Er zijn nu een aantal concrete subsidieverzoeken in behandeling en er is ook zicht op verzoeken die er dit jaar nog aankomen. Er zijn in totaal zo’n 24 besturen actief bezig met (plannen voor) verduurzaming, vaak in combinatie met groot onderhoud.

21.

Betere ondersteuning van besturen bij het verduurzamen van ontmoetingsplaatsen en exploitatie. Indicatoren/te behalen resultaat: - We ondersteunen de vrijwillige besturen bij exploitatie en verduurzaming van het gebouw. Daarbij hebben we extra aandacht voor besturen in aandachtswijken. Toelichting: We willen besturen zo goed mogelijk ondersteunen. De vorm van ondersteuning kan verschillen, omdat er overal weer andere vraagstukken zijn: op het gebied van onderhoud en verduurzaming, versterken van bestuur of activiteitenaanbod. De afgelopen maanden is het vaakst ingezet op ondersteuning bij het opstellen van een concreet plan voor bijvoorbeeld onderhoud/renovatie en verduurzaming. In veel gevallen vragen we Doarpswurk om de besturen te ondersteunen. Doarpswurk kan begeleiding bieden in concretisering van het plan, het vinden van bronnen van financiering, et cetera. In een aantal gevallen is er ook behoefte aan extra ondersteuning, omdat het moeilijk is om bestuursleden te vinden. Ook het vinden en binden/vasthouden van vrijwilligers is vaak een uitdaging. We proberen om hierin meer verbinding te leggen met stichting Sociaal Collectief. Deze stichting kan bemiddelen in het vinden van vrijwilligers. Uiteraard wordt er dan zo goed mogelijk gekeken naar een passende match en naar vrijwilligers ‘tichtby’.

De ondersteuning die wordt ingezet, is vooral vraaggericht en passend bij de behoefte vanuit een bestuur. We hebben te maken met een diversiteit aan besturen en vraagstukken, maar er is

Pagina 28 van 219

O24.003054

ook overlap. De komende maanden willen we voor deze vraagstukken onderzoeken hoe we hier meer een collectieve vorm van ondersteuning in kunnen ontwikkelen en aanbieden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het vinden en binden van vrijwilligers en het uitbreiden van het activiteitenaanbod voor meerdere doelgroepen. We doen dit samen met Doarpswurk en Sociaal Collectief. Om te achterhalen wat actuele vraagstukken zijn, worden alle 63 ontmoetingsplaatsen actief en laagdrempelig benaderd. Tijdens de collectieve bijeenkomst op 10 december 2024 is de ondersteuningsvraag bij besturen opgehaald. Hierin kwamen een aantal centrale thema’s naar voren, zoals vinden en binden van vrijwilligers, het bereiken van jongvolwassenen en de behoefte aan het onderling uitwisselen van kennis. Op basis van deze gedeelde vraagstukken is er een oproep gedaan voor het starten van een expertteam. Met elkaar nadenken over de lopende vraagstukken om samen de toekomstbestendigheid van ontmoetingsplaatsen vorm te geven. Het doel is om in 2025 deze resultaten inzichtelijk te krijgen. 22.

We gaan laagdrempelige activiteiten subsidiëren. Indicatoren/te behalen resultaat: - We subsidiëren laagdrempelige activiteiten, zodat er geen financiële drempel is om deel te nemen aan een activiteit. - We ontwikkelen samen met woningcorporaties en zorginstellingen aanvullend beleid voor de ontmoetingsplaatsen in relatie tot onze kwetsbare inwoners. Toelichting: Activiteiten in de lokale ontmoetingsplekken horen laagdrempelig te zijn en toegankelijk voor iedereen. Een uitgangspunt vanuit het beleid is dat de kosten voor activiteiten hierin geen belemmering mogen zijn. Jaarlijks is er € 50.000 beschikbaar voor besturen om laagdrempelige activiteiten te kunnen organiseren. We werken nu aan een regeling met weinig voorwaarden, waar besturen aanspraak op kunnen maken. Hierbij kijken we ook naar samenhang met andere regelingen die hetzelfde doel hebben (onder andere het Kernenfonds). Er zijn namelijk best veel regelingen, die als doel hebben om het activiteitenaanbod in dorpen en wijken te stimuleren. Voor inwoners en besturen kan dit verwarrend zijn. We bekijken hoe we hier slimme koppelingen in kunnen maken. In 2024 konden besturen van ontmoetingsplaatsen eenmalig een subsidie aanvragen van € 750 voor de organisatie of het aanbieden van laagdrempelige activiteiten.

Met deze impuls willen we toegankelijke activiteiten stimuleren voor diverse doelgroepen, die aansluiten bij onze beleidsdoelstellingen van ontmoeten, preventie en activering. We hopen hiermee besturen te prikkelen om naast de huidige exploitatie- en beheersfunctie ook een rol te spelen in het aanbod van activiteiten. In oktober is de subsidie voor laagdrempelige activiteiten opengesteld en hier hebben 36 ontmoetingsplaatsen gebruik van gemaakt. De reacties op deze eenmalige subsidie zijn erg positief. Op basis van het Omgevingsprogramma Wonen & Zorg is er met woningcorporaties, zorginstellingen, het zorgkantoor, huurdersverenigingen en de adviesraad sociaal domein overeenstemming bereikt over de onderwerpen waarover we afspraken gaan maken betreffende de realisatie en exploitatie van ontmoetingsplaatsen voor kwetsbare inwoners. Het gaat hier veelal om ontmoetingsruimten binnen woonzorgvoorzieningen. Hierbij wordt ook goed gekeken of en zo ja hoe de bestaande ontmoetingsplekken ingezet kunnen worden en of er een koppeling gemaakt kan worden met bestaand activiteitenaanbod. De huidige besturen zullen hierbij betrokken worden.

23.

We zetten kernenbeleid voort, maatwerk per kern die aansluit bij de behoefte. Indicatoren/te behalen resultaat: - Iedere stad, dorp en wijk heeft een coördinator.

Pagina 29 van 219

O24.003054

Toelichting: Dit resultaat is behaald. Alle steden, dorpen en wijken hebben een coördinator. Alle vacatures zijn in de loop van 2023 ingevuld. Er is daarnaast gekeken naar hoe het kernenbeleid loopt, bijvoorbeeld de relatie met de gebiedsgerichte aanpak, de inzet van de coördinatoren, de actualisatie van de Wijkaanpak Sneek en Bolsward en de harmonisatie van diverse subsidieregelingen op het gebied van leefbaarheid. De raad wordt hierover in 2025 geïnformeerd. 24.

De subsidieregeling ‘Ut de Mienskip’ en het Kernenfonds worden verlengd. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verlenen subsidie vanuit het kernenfonds. - We honoreren de aanvragen Ut de Mienskip tot het eenmalige budget op is. Toelichting: Kernenfonds 2024 - In het eerste kwartaal zijn er 24 aanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 95.923. - In het tweede kwartaal zijn er 21 aanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 49.213. - In het derde kwartaal zijn er 9 aanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 24.200. - In het vierde kwartaal zijn er 54 aanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 100.004. Overige uitgaven die gedurende het jaar zijn gedaan: - In totaal is een bedrag van € 12.217 uitgegeven aan overige ondersteuningskosten. - Er is aan 86 stads-, dorps- en wijkbelangen organisatiegeld 2024 uitgekeerd voor hun bestuurskosten. Totaalbedrag is € 92.655. - Per abuis is aan 32 stads-, dorps- en wijkbelangen organisatiegeld voor 2025 uitgekeerd. Totaalbedrag is € 34.464. Het restantbedrag is € 44.886. Ut de Mienskip 2024 - In het eerste kwartaal zijn er 4 aanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 49.500. - In het tweede kwartaal zijn 3 aanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 29.896. - In het derde kwartaal zijn 2 aanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 16.000.

- In het vierde kwartaal zijn er 9 aanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 44.525. Er is circa € 5.054 meer uitgegeven dan begroot. Het eenmalige budget Ut de Mienskip is uitgegeven en daarmee eindigt deze subsidieregeling.

25.

We zetten ons in om een dementievriendelijke gemeente te worden. Indicatoren/te behalen resultaat: - We organiseren trainingen voor medewerkers van de gemeente zodat er meer begrip ontstaat voor mensen met dementie. - We nemen deel aan de pilot voor acute respijtzorg. Toelichting: In het netwerk dementievriendelijk Súdwest-Fryslân worden verschillende initiatieven ontwikkeld om inwoners met dementie zo lang mogelijk mee te laten doen in hun eigen omgeving. Dit gaat van trainingen, gespreksgroep, wandelgroep tot verbeteren van samenwerking tussen betrokken partijen. Deelnemers aan dit netwerk zijn: casemanagers dementie, sociaal collectief, gebiedsteams, hoofdaanbieders, wijkverpleegkundigen, Odensehuizen Alzheimer Nederland (afdeling Friesland) en praktijkondersteuner huisarts. Sociaal Collectief is trekker van het netwerk. Op 24 september startte in Wommels de eerste gespreksgroep voor partners van inwoners met dementie. De gespreksgroep wordt daarna uitgerold in meerdere kernen. Dit doen we in samenwerking met de casemanager dementie, vrijwilligers, Sociaal Collectief en het gebiedsteam. Voor de casemanagers dementie is een nieuw formulier ontwikkeld voor Wmo-dagbesteding.

Pagina 30 van 219

O24.003054

Op 9 september is in Sneek een wandelgroep gestart voor mensen met dementie en hun mantelzorger. Start- en eindpunt is bij het Odensehuis. De wandelgroep wordt begeleid door een buurtsportcoach en vrijwilligers. Als de mantelzorger plotseling uitvalt, waardoor zijn naaste niet langer thuis kan blijven, dan neemt de huisarts contact op met het loket voor eerstelijnsverblijf (ELV-loket). In de praktijk is er dan niet altijd zicht op een beschikbare plek. Via een pilot acute respijtzorg wordt dit probleem Fryslân-breed ondervangen. 26.

We stellen een mantelzorgcoördinator aan. Indicatoren/te behalen resultaat: - Op basis onderzoek een onderzoek van Mantelzorg NL besluiten we hoe we mantelzorg coördinatie versterken en voeren dat uit. Toelichting: Naar aanleiding van het onderzoek van MantelzorgNL is bij stichting Sociaal Collectief de mantelzorgcoördinator in september 2024 gestart. Deze coördinator is aan de slag met het verbeteren van de organisatie van de mantelzorgondersteuning. Mantelzorgers zijn niet altijd op de hoogte van de beschikbare hulp en vinden het soms lastig om ondersteuning te regelen. Veel mantelzorgers weten niet dat ze mantelzorger zijn en dus recht hebben op ondersteuning. Het Stipepunt Mantelzorg is hiervoor de aangewezen plek. In diverse media zijn in november 2024 artikelen en advertenties verschenen over en voor mantelzorgers.

27.

We verhogen waardering mantelzorgers naar 100 euro. Indicatoren/te behalen resultaat: - We maken de informatie op de gemeentelijke website over mantelzorg toegankelijker. - We hebben de waardering voor mantelzorgers verhoogd in 2023. Toelichting: Beide resultaten zijn inmiddels gerealiseerd.

28.

We werken aan een goed netwerk voor preventie en de zorg voor kwetsbare ouderen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We werken samen met partners Gezond Ouder Worden aan het versterken van de basisvoorwaarden. - Sociaal Collectief organiseert diverse activiteiten met partners en inwoners, die gericht zijn op het elkaar ontmoeten en ondersteunen. - De GGD zorgt voor de coördinatie en de uitrol van valpreventie in onze gemeente. Toelichting: - Op 22 april 2024 heeft de gemeente een inspiratiebijeenkomst voor de partners van ‘Gezond ouder worden’ georganiseerd. - Sociaal Collectief werkt vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid en organiseert meerdere bijeenkomsten en activiteiten. De nieuwsbrief Gezond Ouder Worden, december 2024, geeft hier een overzicht van, met een vooruitblik op 2025. - Binnen het programma ‘Gezond ouder worden’ wordt ingezet op de basisvoorwaarden gezonde leefstijl en waardevolle relaties - De ketenaanpak Valpreventie (opdracht vanuit GALA) is verder uitgerold in onze gemeente. In 2024 zijn er 23 groepen (met ongeveer 12 á 15 deelnemers per groep) gestart (en grotendeels ook in 2024 afgerond). Valpreventie richt zich op het verminderen van de kans op vallen door middel van oefeningen (zoals balans- en spierversterkende oefeningen) en wordt aangeboden aan inwoners van 65+ die thuis wonen en een valrisico hebben.

Naast het aanbieden en organiseren van de trainingen zijn er extra aanbieders (fysiotherapeuten) van valpreventie geschoold. Tevens is een inkooptraject ontwikkeld, dat vanaf 2025 operationeel is. Daarnaast is een communicatieplan ontwikkeld, met bijbehorende materialen (zoals flyers, posters, informatiekrant, narrowcasting).

Pagina 31 van 219

O24.003054

29.

We versterken de Stipepunten in onze gemeente, promoten vrijwilligerswerk en ondersteunen vrijwilligers in het contact met onze gemeente. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben het concept It Stipehûs ontwikkeld, zodat er een gemakkelijke inloop ontstaat en inwoners, waaronder mantelzorgers, minder drempels ervaren om hulp te zoeken als ze vragen hebben. Toelichting: Door in de Stipepunten met meerdere zorgpartners aanwezig te zijn, kunnen inwoners onder het genot van een kop koffie, hun vragen stellen op het gebied van vrijwilligerswerk, mantelzorg en papierhulp. Bovendien stimuleren we via het ontmoetingenbeleid om in dorpshuizen en wijkgebouwen ook overdag activiteiten te organiseren, zodat ontmoetingen en vrijwilligerswerk in eigen buurt plaatsvinden. Vanuit de Stipepunten in Koudum, Bolsward en Sneek wordt maandelijks een koffieochtend georganiseerd voor mantelzorgers en vrijwilligers. In opdracht van de gemeente heeft Sociaal Collectief nagedacht over hoe het vrijwilligerswerk beter te ondersteunen. Het heeft een plan van aanpak Expertisecentrum vrijwilligerswerk opgesteld. In 2025 wordt bekeken of dit (financieel) haalbaar is.

30.

We ondersteunen ten volste maatschappelijke initiatieven als kerken, Humanitas, Leger des Heils ed. Indicatoren/te behalen resultaat: - We organiseren en ondersteunen laagdrempelige inloop- en ontmoetingsplekken. - We werken aan het uitbreiden van plekken voor mensen met een bijzondere woonbehoefte. Toelichting: Afgelopen periode hebben we een subsidie toegekend aan het Leger des Heils voor het organiseren van de buurtkamer aan de Worp Tjaardastraat in Sneek. Dit is een laagdrempelige inloopvoorziening in de Noorderhoek. Hier vinden allerlei activiteiten plaats, zoals het gezamenlijk nuttigen van een maaltijd, een kledingwinkel, een huiskamerinloop, et cetera. Ook worden kwetsbare inwoners waar mogelijk in contact gebracht met verenigingen en andere activiteiten in de wijk en zo nodig met huisarts, gebiedsteam, et cetera. Partners, waaronder Dynhus, Stjoer, Sociaal Collectief, AtHomeFirst, Alliade/GGZ, zijn samen met inwoners plannen aan het ontwikkelen voor ontmoetingsplekken/inloopvoorzieningen in Bolsward, Workum en Sneek. Inmiddels is in Workum het Ikkershûs van start. Omdat de inloop in een voormalig schoolgebouw plaatsvindt dat gesloopt gaat worden, vinden nog gesprekken plaats om de mogelijkheden te bespreken om deze ontmoetingsplaats een plek te geven in De Klameare. Ook in Bolsward is er dringend behoefte aan een inloop/netwerkcentrum.

Tijdelijk is nu in Bolsward-noord hiervoor een leegstaande locatie beschikbaar gesteld. Er wordt nog onderzocht of dit toekomstige netwerkcentrum in de Kerkstraat ondergebracht kan worden. In Sneek is aan de Veemarkt een voorloper van de laagdrempelige steunpunten zelfregie en herstel gerealiseerd. Diverse organisaties gaan hier gezamenlijk een ontmoetingsruimte voor psychisch kwetsbare inwoners realiseren. In 2024 is een verkenning uitgevoerd naar uitbreiding van het woonzorgaanbod voor de groep jongvolwassen die in Súdwest-Fryslân dreigen uit te vallen. Zij dreigen door uiteenlopende omstandigheden dakloos te raken en hebben op meerdere leefgebieden ondersteuning nodig. Deze groep jongvolwassenen wordt ook wel beschreven als ‘bankhoppers’. Een bankhopper is een jongere, tussen de 16 en 25 jaar, zonder thuis, die tijdelijk verblijft binnen zijn of haar netwerk. Deze jongvolwassenen hebben ondersteuning nodig, omdat zij een achterstand laten zien in vaardigheden op meerdere leefgebieden waardoor zelfstandig wonen (nog) te hoog gegrepen is. Om op korte termijn te komen tot huisvesting voor primair de SWF-bankhoppers wordt vanuit een projectgroep gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe woonvorm voor kwetsbare jongeren.

We verkennen diverse locaties en panden waar deze jongeren mogelijk kunnen worden begeleid en ondersteund bij het ontwikkelen van woonvaardigheden om de stap naar volledig zelfstandig wonen te maken.

Pagina 32 van 219

O24.003054

Stichting de Herberg is in de jaren ’80 vanuit de gezamenlijke kerken in Sneek en omstreken opgericht als noodopvang voor de samenleving van Sneek en een doorgangshuis geworden voor mensen die plotseling, om diverse redenen, op straat komen te staan. Door onder andere de steeds complexere problematiek van de doelgroep van de Herberg, terugloop van vrijwilligers, krapte op de woningmarkt en terugloop van het aantal bestuursleden heeft het bestuur aangegeven de activiteiten te moeten beëindigen. Omdat de vraag naar noodopvang nog steeds groot is, heeft De Herberg samenwerking gezocht met stichting De Schuilplaats en gemeente Súdwest-Fryslân. Het is wenselijk dat de activiteiten van de Herberg, aangepast aan de huidige tijd, onder een andere vlag kunnen worden voortgezet. Hiervoor wordt in samenwerking een visie ontwikkeld en een uitvoeringsplan opgesteld. Pand6 in Sneek is een laagdrempelige inloopvoorziening waar mensen komen die verslaafd en/of dak- en thuisloos zijn. In Pand6 kan men gebruikmaken van verschillende faciliteiten als douchen, wassen, computergebruik, omruilen spuiten en afhalen condooms. Daarnaast kan een tijdelijk briefadres worden aangevraagd voor inwoners die geen vaste woon- of verblijfplaats hebben.

Door het vrijkomen van een verdieping in het gebouw is de mogelijkheid ontstaan te onderzoeken of er woonruimte gecreëerd kan worden voor urgente doelgroepen, zoals tijdelijke woonruimte voor ex-gedetineerden. De gemeente verkent de mogelijkheden in samenwerking met VVN, Limor, SDF. 31.

We ondersteunen initiatieven waarin mensen elkaar helpen, kunnen doneren (bijvoorbeeld d.m.v. website). Indicatoren/te behalen resultaat: - We faciliteren op maat initiatieven van inwoners om elkaar te helpen. Toelichting: Dit valt onder het hulpfonds bestaanszekerheid, zie nummer 42 voor de toelichting.

32.

We helpen ouders laagdrempelig en tijdig met problemen in thuis en opvoedingssituatie. Indicatoren/te behalen resultaat: - We faciliteren verschillende programma’s om ouders laagdrempelig te ondersteunen bij (kleine) opvoedproblemen of dilemma’s. - Met partners uit het primair en voortgezet onderwijs en GGD Fryslân zetten we in op het versterken van ouderbetrokkenheid en -verbondenheid bij ouders van tieners. Toelichting: Wat je als kind meemaakt is van invloed op hoe je later als volwassene bent en hoe je met de uitdagingen die bij het leven horen, omgaat. In onze aanpak kiezen we voor de levensloopbenadering: we kijken naar het hele leven, van (pre-)conceptie tot de dood. Dit begint al tijdens de eerste 1000 dagen. Hierin worden aanstaande ouders voorbereid op wat komen gaat. Dit doen we van licht preventief tot de zwaardere vormen van preventie. Om gezond en gelukkig te zijn is het belangrijk dat een aantal basisvoorwaarden op orde zijn. Dit geldt voor alle mensen. Daarom is het belangrijk dat we investeren in deze basisvoorwaarden. Daarnaast kijken we naar gebeurtenissen in het leven, waarbij een risico bestaat dat er problemen ontstaan. De gedachte hierbij is dat hoe beter de basis op orde is, hoe beter je weet om te gaan met deze veranderingen. De belangrijkste partners hierbij zijn GGD Fryslân, Sociaal Collectief en Humanitas.

Samen met hen proberen we steeds de programma’s te verbeteren en verder te ontwikkelen. Zo draait bij ons nu de pilot Kind aan Huis van Humanitas. Hierbij worden kinderen, die het thuis even niet makkelijk hebben, opgevangen bij vrijwillige gastgezinnen. Uit de Jeugdmonitor blijkt dat 80% van de kinderen in een gezin met twee ouders opgroeit. Ook weten we dat steeds meer kinderen bij een ouder of in een samengesteld gezin opgroeien en dat dit percentage groeiende is. Dit verloopt niet altijd soepel en we zien een groeiende behoefte aan ondersteuning hierbij. Daarom bieden we verschillende vormen van ondersteuning aan. Van heel preventief, zoals de ouderschapsbelofte en het relatie- en ouderschapspunt, tot ondersteuning bij complexe relatieproblematiek.

Pagina 33 van 219

O24.003054

Ook in de tienertijd bieden we ondersteuning. Hierbij is het belangrijkste programma Cool Súdwest, dat zich richt op de belangrijkste factoren in de leefomgeving van jongeren waarvan bekend is dat zij het risico op middelengebruik verkleinen (beschermende factoren) of het risico vergroten (risicofactoren). De aanpak bestaat uit vier pijlers. Een van de pijlers is ouderbetrokkenheid. Deze pijler vullen we onder andere met de pilot Triple P. Deze is gestart in Bolsward en Koudum in samenwerking met het basis- en voortgezet onderwijs. Triple P staat voor Positive Parenting Program en is een methode waarin ouders een positieve opvoedstijl aanleren. Het programma bestaat uit verschillende onderdelen, van een publiekscampagne, lezingen en workshops tot korte gesprekken over alledaagse opvoedvragen en intensieve individuele begeleiding. Wij zetten in op de eerste drie niveaus. Er wordt al langer met Triple P gewerkt, maar dit is voornamelijk op de jonge jeugd (0-6 jaar) gericht. Deze pilot wordt landelijk begeleid en gemonitord door het Trimbos Instituut en de Family Foundation, en is onderdeel van de doorontwikkeling van Cool Súdwest. In april bestond Cool Súdwest 5 jaar. Dit hebben we gevierd met partners en ouders door bijvoorbeeld lezingen over het puberbrein te organiseren in Koudum en Sneek.

Ook hebben we met een kleine subsidieregeling dorpsbelangen, verenigingen en stichtingen gestimuleerd om activiteiten voor en met jongeren te organiseren. Daarnaast hebben we met de betrokken partners op basis van de Jeugdmonitor de inzet voor de komende twee jaar bepaald. 33.

We stimuleren dat er meer activiteiten voor de jeugd zijn en laten jongeren daarbij meedenken, we werken samen met Cool Súdwest, buurtsportcoaches, jongerenwerkers en cultuurcoaches. Indicatoren/te behalen resultaat: - Rondom iedere school is een Coolteam actief. Toelichting: Een andere pijler van Cool Súdwest is Zinvolle Vrije Tijd. Het idee is dat als tieners hun vrije tijd zinvol besteden, ze hier gelukkiger van worden en minder alcohol en middelen gebruiken. Dit gaat hand in hand met het ontwikkelen van je talenten. De jongerenwerkers, buurtsport- en cultuurcoaches werken samen met scholen en lokale verenigingen. Cool Súdwest is een ‘mienskipsoanpak. Dit houdt in dat we inzetten op de directe leefomgeving van tieners. In het kader van het lustrumjaar van Cool Súdwest konden dorpsbelangen, verenigingen en stichtingen een subsidie van € 200 aanvragen om activiteiten voor tieners te organiseren. Deze actie is afgelopen. In totaal waren er 37 aanvragen, waarvan 30 toegekend.

34.

De Sociaal Raadsvrouw staat voor inwoners klaar om oneerlijke en/of onbegrijpelijke zaken uit te zoeken of aan te kaarten. Indicatoren/te behalen resultaat: - De inzet van de sociale raadsvrouw is verlengd tot en met 2025. Toelichting: Dit doel is behaald. De inzet van de sociaal raadsvrouw is verlengd tot en met 2025.

35.

Positieve campagnes om positieve gezondheid voor het voetlicht te brengen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We onderzoeken of we een training positieve gezondheid gegeven voor de gebiedsteammedewerkers en samenwerkingspartners in een pilot gebied wijkaanpak kunnen organiseren. - We hebben 1 campagne positieve gezondheid voor inwoners opgezet. Toelichting: - De eerste twee groepen van gebiedsteammedewerkers zijn medio juli gestart met de training positieve gezondheid. - Begin dit jaar is er aandacht besteed in de media aan valpreventie, onder de naam Stevig Staan. Zie ook actiepunt 28.

Pagina 34 van 219

O24.003054

36.

We versterken de basisvoorwaarden en zetten de brede preventieaanpak Fryslân door. Indicatoren/te behalen resultaat: - We zetten diverse programma’s in om de basisvoorwaarden te versterken. - Er zijn integrale ketenaanpakken voor: valpreventie voor ouderen, gezonde leefstijl interventie voor volwassenen, gezonde leefstijl interventie voor kinderen, kansrijke start en Welzijn op Recept. Toelichting: - De ketenaanpak Welzijn op Recept is provinciaal ontwikkeld, mede vanuit de ervaringen in onze gemeente. - De uitvoering van Welzijn op Recept wordt versterkt met uitbreiding in formatie van 28 uur/week in het buitengebied. Dit is per 1 mei gerealiseerd. - De integrale wijkaanpak, gericht op het verminderen van de gezondheidsachterstanden, is in april gestart in Bolsward Noord. Er worden voorbereidingen getroffen om in Workum te starten. - Vanuit de coalitie Fitaal Wiis, onderdeel van de Friese Preventieaanpak (FPA), is de ketenaanpak Valpreventie gestart. Onder de naam Stevig Staan is de campagne eind 2023 gestart en inmiddels nemen ruim 100 ouderen deel aan de cursus In Balans. - Vanuit het programma Iedereen doet mee wordt breed ingezet op kennisvermeerdering bij medewerkers van de gemeente en maatschappelijke partners over de vijf basisvoorwaarden en welke inzet (gezamenlijk) nodig is om deze te versterken.

De vijf basisvoorwaarden zijn een gezonde leefstijl, beschikken over basisvaardigheden, waardevolle relaties, financiën op orde, een gezonde leefomgeving. - Voor de ketenaanpak Kansrijke Start is een goede samenwerking tussen het medisch en sociaal domein essentieel. De verloskundigen zien zwangeren al vroeg in de zwangerschap en kunnen eventuele uitdagingen signaleren en doorverwijzen naar de GGD. De GGD betrekt eventueel het gebiedsteam. Om deze samenwerking verder vorm te geven, zijn er twee lokale aanjagers (GGD en gebiedsteam) aangewezen.

37.

We stellen meer geld beschikbaar om inwoners te helpen een gezonde leefstijl te volgen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Aanpak voor jeugd en jongeren op het thema voeding is ontwikkeld. - De wijkaanpak ‘Een rookvrij leven voor iedereen’ wordt uitgevoerd. - We stimuleren scholen tot het behalen van het vignet Gezonde School. Toelichting: - In Bolsward draait de pilot In Gesprek Over Roken. Dit sluit aan bij de aanpak Rookvrije Generatie. Dit wordt uitgevoerd door de GGD en Sociaal Collectief met als doel meer rokers begeleiden naar (gratis toegankelijke) stoppen met roken begeleiding. Dit is een aanvulling op wat we al eerder ontwikkeld hebben binnen het programma De Rookvrije Generatie. - Door het Gezond en Actief Leven Akkoord hebben we ons gecommitteerd aan een ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht. Dit doen we samen met De Fryske Marren. Hierin worden we ondersteund door GGD Fryslân, die het afgelopen jaar in kaart heeft gebracht welke stappen we hierin het beste kunnen nemen. - Voor dit thema in het kader van GALA/FPA is een lokale aanjager gestart, met financiering via de FPA (Friese Preventieaanpak). - Het aantal jongeren dat vapet en rookt, neemt schrikbarend toe. Dit is een verontrustende ontwikkeling. We willen onderzoeken of we samen met alle VO-scholen een gezamenlijke aanpak kunnen ontwikkelen in Súdwest-Fryslân. Hiervoor hebben we Wanda de Kanter uitgenodigd.

Zij is longarts en activist tegen de tabaksindustrie. Scholen erkennen het probleem. Vervolgens is aan scholen gevraagd of zij samen met VNN, GGD en ons hierin willen optrekken. Dit hebben ze in beraad.

Pagina 35 van 219

O24.003054

38.

We zetten ons actief in om het gebruik van roken, drank- en drugsgebruik in de sportkantines tegen te gaan. Indicatoren/te behalen resultaat: - In de sportkantines is roken en drugsgebruik reeds niet toegestaan. - We verbeteren de handhaving op verstrekken alcohol aan jeugdigen in sportkantines. - We stellen een alcohol- en handhavingsplan op in het kader van de alcoholwet. Toelichting: We onderzoeken de mogelijkheden voor het alcohol- en handhavingsplan. De GGD bezoekt verschillende sportkantines. Mocht hier sprake zijn van alcoholverstrekking aan jongeren, dan gaan zij in gesprek over welke mogelijkheden er zijn.

Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:

2023

2024

2025

2026

2027

Nieuwbouw Klameare

60

60

198

198

198

Subsidieregeling verduurzaming ontmoetingsplaatsen

0

75

150

225

300

Ondersteunen ontmoetingsplaatsen aandachtswijken en -dorpen

40

40

40

40

40

Subsidiëren laagdrempelige activiteiten

50

50

50

50

50

Voorfinanciering SPUK (Preventie)

140

0

0

0

0

Verhogen waardering mantelzorgers naar 100 euro

45

45

45

45

45

Investeren in preventie en vroegtijdige signalering (Helpen ouders in thuis en opvoedsituatie)

15

15

15

15

15

Nr.

Actiepunt

Uitgevoerd?

Hoofdtaakveld Gebiedsgericht werken 39.

Ouderen, hulpbehoevenden en mensen met veel stress (emoties rondom schulden of gezin, psychosociale aandoeningen) worden thuis bezocht door ambtenaren die invoelend en meedenkend zijn. Indicatoren/te behalen resultaat: - Gebiedsteammedewerkers bezoeken kwetsbare inwoners thuis, als het mogelijk is, worden inwoners daarna uitgenodigd op kantoor.

40.

Toelichting: De gebiedsteammedewerkers gaan na een melding in principe altijd voor een eerste gesprek op huisbezoek bij de inwoner en indien nodig ook daarna nog. Dit is de basis van waaruit zij handelen. Het Gebiedsteam en overige medewerkers organiseren laagdrempelige (inloop)spreekuren dicht bij de inwoners en heeft wekelijks zitting in een ontmoetingsruimte in wijk, dorp of kern. Indicatoren/te behalen resultaat: - Er zijn inloopspreekuren in huisartsenpraktijken Workum, Makkum en Koudum en vanuit Súdwest-Tichtby. - Vanuit de gebiedsgerichte aanpak in de meest kwetsbare wijken zijn de medewerkers Gebiedsteam onderdeel van het netwerk van professionals dat in de wijk aanwezig is. - De inwoners ervaren dat de gemeente dichtbij is. We onderzoeken welke vormen daarbij passen. Toelichting: Inloopspreekuren Er zijn door de gebiedsteams inloopspreekuren ingericht in Workum, Makkum en Koudum. De inloopspreekuren vinden plaats in huisartsenpraktijken. In Koudum is de locatie De Klink, waar ook het Stipepunt zit. De pr voor de inloopspreekuren wordt geregeld, met daarin vermeld

Pagina 36 van 219

O24.003054

de data van de inloopspreekuren en locaties. Berichtgeving hierover wordt met regelmaat herhaald in de verschillende media. Daarnaast zijn de schoolmaatschappelijk werkers uit de gebiedsteams aangesloten bij en aanwezig in de scholen. Gebiedsgerichte aanpak – gemeente dichtbij Vanuit de gebiedsgerichte aanpak in de meest kwetsbare wijken zijn de gebiedsteammedewerkers onderdeel van het netwerk van professionals dat in de wijk aanwezig is. In de Gezondheidsnota 2022-2026 is de ambitie beschreven om in vier wijken/buurten te starten met een integrale wijkaanpak. Met deze integrale aanpak willen we een beweging in gang zetten om meer positieve gezondheid in de dorpen/wijken te brengen. We sluiten aan bij de leefwereld van de inwoners, nodigen hen uit om aan de slag te gaan met dat wat voor hen het meest urgent is. Hierbij blijft het eigenaarschap bij de inwoners en vervullen zij zelf een actieve rol, zowel individueel als collectief (inwoners met elkaar). We werken daarnaast aan ‘de context’/omgeving van de inwoners. De afgelopen jaren hebben we geleerd dat het belangrijk is met een brede(re) blik naar de aandachtswijken en -dorpen te kijken en dus oog voor deze context te hebben. Hier liggen vaak veel kansen die positief bijdragen aan de gezondheid en het welzijn van inwoners.

Voorbeelden zijn bestaanszekerheid, gezonde leefomgeving, mogelijkheden om elkaar te ontmoeten, et cetera. Hierbij horen ook de professionals in de wijk en publieke- en private partijen. Doel is om de samenwerking en het (integrale) aanbod te optimaliseren. Sociaal Collectief levert de projectleider die de vier wijkaanpakken aanjaagt. De projectleider is halverwege 2023 gestart. Er is een koersdocument geschreven en er volgt per wijk/buurt een concreet plan van aanpak. Sinds mei 2024 is er binnen het gebiedsteam meer tijd vrijgemaakt om in deze ‘nieuwe’ aanpak te participeren. Voor gebiedsteammedewerkers betekent dit af en toe een andere manier van werken, waarbij we actiever op zoek gaan naar de vragen van de inwoner en inzetten op aanwezig en dichtbij zijn. Begin 2024 is ervoor gekozen om met de eerste wijkaanpak in Bolsward Noord te starten. Er is een kerngroep geformeerd, bestaande uit de projectleider, gemeente (beleid en uitvoering), Sociaal Collectief en GGD. Daarnaast is er een klankbordgroep van inwoners, uit de wijk Bolsward Noord, samengesteld die met de projectleider nadenkt over de leefbaarheid in de wijk. In Bolsward zijn met inwoners op verschillende momenten ‘buurtbabbels’ georganiseerd. (67 inwoners gesproken). Er is met de inwoners gesproken over de leefbaarheid in de wijk Bolsward Noord en eventuele verbeterwensen.

Inwoners gaven (o.a.) aan behoefte aan (meer) contacten met andere inwoners te hebben. Daarnaast speelden vragen rondom bestaans(on)zekerheid een rol. Op basis van de buurtbabbels wordt een buurtagenda ontwikkeld. Samen met de ketenpartners zijn inmiddels diverse acties in gang gezet, zoals afstemming over het realiseren van een eventuele ontmoetingsplek, contacten met woningbouwcorporatie over sloop- en nieuwbouw in deze wijk, verbinding met het project ‘in gesprek over roken’, verkennen gezamenlijke activiteit met SWF Tichtby, et cetera. Ook zijn in Workum rondom ‘de Ikkers’ de eerste stappen gezet voor het ontwikkelen van een wijkaanpak. Hierin is nauwe samenwerking met de hoofdaanbieder WMO en woningcorporatie Dyn Hûs. Daarnaast is er ook afstemming met de huisartsenpraktijk in Workum. Eind november 2024 is een kick-off georganiseerd om een gezamenlijke start te maken met deze aanpak. Hier waren diverse netwerkpartners en buurtbewoners bij betrokken. Op dit moment fungeert de voormalige school ‘It Finster’ als ontmoetingsplaats voor de buurt. Hier vinden wekelijks diverse activiteiten voor en door inwoners plaats. Omdat dit pand te zijner tijd gesloopt wordt, vindt er onderzoek plaats om deze activiteiten te laten plaatsvinden in de Klameare.

SWF Tichtby SWF Tichtby heeft wekelijks inloopmomenten op ruim 10 locaties: Bolsward, Dearsum, Heeg, Hindeloopen, Makkum, Sneek (4 locaties), Stavoren, Witmarsum, Wommels, Workum en Woudsend. Daarnaast organiseert SWF Tichtby eenmalige inloopmomenten in de wijken en dorpen. Ook leggen de medewerkers huisbezoeken af en doen zij verschillende belacties. SWF Tichtby werkt met vijf ervaringsdeskundige medewerkers. Zij helpen inwoners dichtbij, vanuit vertrouwen en met maatwerk onder andere met het aanvragen van minimaregelingen, energiebespaartips en advies over isolatiesubsidies, en met een nieuwe start voor gedupeerden van de toeslagenaffaire in het kader van de brede ondersteuning.

Pagina 37 van 219

O24.003054

Met de inzet van deze medewerkers, een gebiedsgerichte en datagedreven aanpak en een uitgebreide communicatieaanpak werkt SWF Tichtby aan het vergroten van het bereik van de verschillende regelingen. Dit heeft er mede toe geleid dat het bereik van de energietoeslag dit jaar is uitgekomen op 90 procent. Het bereik van andere minimaregelingen steeg vorig jaar al van 40 % naar 60 %. Nieuw in de communicatieaanpak van SWF Tichtby is een contentplanning. Dit houdt in dat wordt gewerkt met thematische campagnes, waarbij de verschillende regelingen onder de aandacht worden gebracht op het moment dat deze voor inwoners spelen. Bijvoorbeeld de AV Frieso in november/december. Hiervoor zijn samen met De Friesland/BS&F extra inloopmomenten georganiseerd in Sneek, Bolsward en Workum. Deze inloopmomenten zijn met veel communicatie ondersteund. SWF Tichtby werkt op de locaties en daarbuiten ook met andere partijen samen, waaronder de Papierwinkel, de sociaal raadsvrouw en de gebiedsteams. Op de locaties in Sneek (Sudwesthûs) en Bolsward is het gebiedsteam inmiddels bij SWF Tichtby aangesloten met eigen spreekuren, waarbij inwoners ook gezamenlijk worden geholpen. Er wordt gekeken naar verdere samenwerking op andere locaties. Een voorbeeld is Empatec, waar SWF Tichtby al een maandelijks inloopmoment heeft.

Verder werkt SWF Tichtby domeinoverschrijdend (duurzaamheid) aan het terugdringen van energiearmoede, onder meer met de inzet van de energiecoach in de wijken en dorpen. Inwoners geven aan dat deze aanpak werkt. De ervaringsdeskundige medewerkers van SWF Tichtby maken de verbinding met de inwoner, signaleren problemen op tal van terreinen, helpen vaak direct of verwijzen actief door naar de juiste loketten binnen en buiten de gemeente. Het gaat hierbij niet alleen om inkomensregelingen, maar om uitdagingen op tal van gebieden, zoals schulden, zorg, veiligheid en huisvesting. Bezoekers van de inloopmomenten waarderen deze dienstverlening in hoge mate, zo blijkt uit een SWF Tichtby-enquête. Opvallend is verder dat bijna driekwart van de bezoekers terugkomt voor hulp. Met deze werkwijze draagt SWF Tichtby bij aan het herstel van het vertrouwen in de overheid.

Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen: Laagdrempelige dienstverlening tichtby

Nr.

2023

2024

2025

2026

2027

100

0

0

0

0

Actiepunt

Uitgevoerd?

Hoofdtaakveld Lichte en Specialistische ondersteuning 41.

We investeren in een aanpak armoede, ook voor kinderen. De bestaande regelingen worden beter gecommuniceerd. Dit geldt ook voor regelingen voor kinderen voor sport en cultuur. Indicatoren/te behalen resultaat: - We vereenvoudigen het aanvragen van minimaregelingen. - We passen onze website aan zodat regelingen gemakkelijker te vinden zijn en laaggeletterden de mogelijkheid hebben om informatie te beluisteren. Toelichting: Voor diverse minimaregelingen zijn de aanvraagprocedures reeds vereenvoudigd. Dit proces wordt doorontwikkeld om zoveel mogelijk regelingen hierin mee te nemen. Vanuit SWF Tichtby wordt actief en continu ingezet op de communicatie van de diverse regelingen en wordt er ondersteuning geboden bij het aanvragen (indien gewenst door de inwoner). Op de website is nu een aparte pagina ‘Check je recht’ gerealiseerd waar door het beantwoorden van een aantal vragen in één oogopslag het (mogelijke) recht op bepaalde regelingen in te zien is. Daarnaast is er vanaf deze zomer een contentplanning voor een heel jaar ontwikkeld (zie actiepunt 40).

Pagina 38 van 219

O24.003054

De gemeenteraad heeft op 26 september 2024 besloten om de Individuele inkomenstoeslag en de Bijdrageregeling ambtshalve toe te kennen aan inwoners met een uitkering van de gemeente. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om één formulier aan te bieden voor het aanvragen van meerdere regelingen. Dit draagt bij aan het vergroten van het bereik en het vereenvoudigen van aanvragen. Hiermee zetten we in op proactieve dienstverlening. We zetten deze lijn door en zijn doorlopend opzoek naar nieuwe mogelijkheden. 42.

We richten een energienoodfonds in. Dit werken we verder uit. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben in 2023 het fonds Stipe Tichtby beschikbaar gesteld. Toelichting: Het Hulpfonds Bestaanszekerheid is in oktober 2023 opengesteld. Dit Hulpfonds bestaat uit een noodfonds voor inwoners en een subsidieregeling voor maatschappelijke initiatieven, die gericht zijn op het verminderen van koopkrachtverlies van onze inwoners. Beide regelingen (noodfonds en tijdelijke subsidieregeling) lopen door tot eind 2025. Er is door team communicatie een flyer ontwikkeld en eind augustus 2024 is een artikel in Groot Sneek en op de gemeentelijke website geplaatst. In 2024 hebben 72 inwoners gebruik gemaakt van het noodfonds met een gemiddelde van 6 per maand. De meeste aanvragen gaan om tandartskosten en de aanschaf van een bril. Vanuit de subsidieregeling zijn kleine maatschappelijk initiatieven bekostigd zoals voedselkasten, maar ook een subsidie voor de aanschaf van een kledingbus.

43.

We brengen het percentage inwoners dat gebruik maakt van voor hen bestemde regelingen van 40 naar 80%. Indicatoren/te behalen resultaat: - We brengen met SWF Tichtby onder andere minimaregelingen en kindpakket onder de aandacht. Toelichting: Vanuit het nieuwe armoede- en schuldenbeleid werken we aan het verhogen van het bereik van de bestaande minimaregelingen en het vereenvoudigen van de aanvragen. Het project SWF Tichtby is voor meerdere jaren verlengd (tot en met 2027). Hiermee blijven we inzetten op nauw(er) contact met inwoners om zo het bereik van de minimaregelingen te verhogen. Daarnaast zijn we bezig om de communicatie over de minimaregelingen te verbeteren door onder andere de website aan te passen, zodat regelingen makkelijker te vinden zijn voor inwoners. Tevens hebben laaggeletterden de mogelijkheid om informatie te beluisteren. Vanaf september 2023 zijn we gestart met een grote communicatiecampagne om de diverse minimaregelingen onder de aandacht te brengen. We zien op basis van data duidelijk dat vanaf begin september (start communicatiecampagne) het aantal aanvragen toeneemt ten opzichte van dezelfde periode in 2021 en 2022. Aan het einde van 2023 hadden we meer aanvragen (circa 3100) dan de jaren ervoor (2022; 2700 en 2021; 2400). Over 2024 zijn er circa 3.750 aanvragen voor minimaregelingen gedaan. Dat is inclusief 850 ambtshalve toegekende aanvragen.

Het totaal aantal huishoudens dat we daarmee hebben bereikt ligt op 3.008. Volgens de laatst bekende cijfers van het CBS over 2022 zijn er in onze gemeente 4.883 huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Ons bereik voor 2024 ligt daarmee op bijna 62%. Bereik energietoeslag Het bereik van de energietoeslag ligt in 2024 op circa 90%. Dit is vergelijkbaar met 2023. De energietoeslag was een tijdelijke regeling en liep tot 1 juli 2024.

Pagina 39 van 219

O24.003054

44.

We combineren de aanpak voor de energietransitie en de armoedebestrijding. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verstrekken vouchers voor witgoedwissel. - We ondersteunen mensen met een laag inkomen bij het energiezuiniger maken van de woning. Toelichting: We pakken de armoedebestrijding en energietransitie gezamenlijk op met een langjarig integraal traject. We ontwikkelen hiervoor een plan van aanpak energiearmoede. Onderdeel hiervan is de besteding van de Specifieke Uitkering Energiearmoede. Zie ook speerpunt 18 van programma ruimte. De raad heeft op 28 september 2023 ingestemd met de subsidieregeling Witgoedvervanging en de subsidieregeling Bodem- of vloerisolatie. Inwoners die tot de doelgroep behoren zijn uitgenodigd om gebruik te maken van deze regelingen. Een aanvraag indienen voor bodem- en vloerisolatie kon tot 1 november 2024. De subsidieregeling Witgoedvervanging is verlengd tot 1 april 2025. Met de subsidieregeling Witgoedvervanging hebben we vanaf de start tot nu 4441 mensen geholpen met een voucher voor nieuw energiezuinig witgoed. Woningeigenaren kunnen zonder ecologisch onderzoek en een omgevingsvergunning hun woning laten isoleren door een isolatiebedrijf dat natuurvriendelijk isoleert. Dit heeft voornamelijk betrekking op spouwmuurisolatie en dakisolatie vanaf de buitenzijde. Dat heeft het Kabinet op 28 mei 2024 laten weten aan de Tweede Kamer.

Met de methodiek Natuurvriendelijk isoleren (NVI) maken isolatiebedrijven gebouwen van tevoren natuurvrij en registreren ze hun werkzaamheden in een meldingsapplicatie. Het bijhouden van werkzaamheden is van belang, omdat landelijk is afgesproken dat maximaal 6% van de gebouwen per CBS-buurt geïsoleerd mag worden: 3% voor 2024, 2% voor 2025 en 1% voor 2026. Hierdoor kunnen we meer doen om mensen te helpen hun woning te verduurzamen. Inwoners kunnen gratis een bezoek van de gemeentelijke energiecoach aanvragen. Door samen met bewoners te kijken naar de mogelijkheden tot besparen, krijgen mensen meer inzicht in hun energieverbruik. Op 11 juni 2024 heeft het college de Subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie vastgesteld. Deze regeling is bedoeld voor woningeigenaren met een woning met een WOZ-waarde van maximaal € 295.000,- en een energielabel D tot en met F of vergelijkbare energetische staat. Sinds de start van de Isolatieregeling hebben we 107 inwoners geholpen hun woning te isoleren.

45.

Om te voorkomen dat schulden tot problematische hoogte oplopen, voeren we een zogenoemde pauzeknop in; bij inwoners die hulp inschakelen worden uitstaande vorderingen vanuit de gemeente bevroren. Dit moet verergering van de problemen voorkomen. Tevens gaat de gemeente in gesprek met veelvoorkomende schuldeisers om zo’n pauzeknop met elkaar in te drukken. Indicatoren/te behalen resultaat: - We onderzoeken deelname aan de Landelijke Schuldpauzeknop NVVK (Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet). - We werken samen met andere organisaties om betalingsachterstanden en schulden bij inwoners vroeg te signaleren. - We gaan met inwoners in gesprek en ondersteunen bij het zoeken naar een oplossing. Toelichting: De landelijke Schuldenknop is nog volop in ontwikkeling en nog niet alle onderdelen zijn gerealiseerd. Het is al wel mogelijk om te starten met het aansluiten op onderdelen hiervan, zoals het Schuldenknooppunt. We gaan dit onderwerp breder aanpakken door ook naar onze positie als schuldeiser te kijken. Daarbij nemen we ook sociale incasso binnen onze organisatie en het Convenant Lokale Overheid mee. Deze onderdelen en ook de overige genoemde punten (zie de indicatoren) zijn verder uitgewerkt in het Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 20252026. Het uitvoeringsplan is op 10 december 2024 door het college van B&W vastgesteld. De raad heeft hierover een actieve informatie gekregen.

Pagina 40 van 219

O24.003054

46.

We onderzoeken of we een gratis OV-pas kunnen invoeren voor mensen met een laag inkomen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We ronden het onderzoek naar de gratis OV-pas af en nemen een besluit over wel of niet invoeren van de pas. Toelichting: Er zijn reeds gesprekken gevoerd met Arriva over het afnemen van een Meedoenpas, een pas waarmee minima in de daluren onbeperkt met bus en trein kunnen reizen. Momenteel wordt onderzocht hoe en voor welke doelgroep de pas ingezet kan worden en of er mogelijkheden zijn om de Meedoenpas te financieren uit de Regiodeal Zuidwest-Friesland (programmalijn ‘Mobiliteit’). Daarnaast zijn we in afwachting van de gevolgen van de nieuwe busconsessie aan Qbuzz voor een dergelijke regeling.

47.

Bij de kostendelersnorm en de handhaving erop passen we maatwerk toe. Het mag het zorgen voor en opvangen van mensen of dat een volwassen kind niet in huis kan blijven wonen niet in de weg staan. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben de gewijzigde kostendelersnorm ingevoerd per 1-7-2022. - We passen maatwerk toe, passend binnen de mogelijkheden van de participatiewet. Toelichting: Wij werken zoals beschreven bij te behalen resultaten.

48.

We blijven investeren in praktijkondersteuners GGZ Jeugd en onderhouden actief contact in de zorgketen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We continueren de inzet van POH-GGZ Jeugd in deelnemende huisartsenpraktijken. - We houden contact met praktijken die nog niet met een POH-GGZ Jeugd werken. - We hebben minimaal 2x per jaar contact met een delegatie van de huisartsen. Toelichting: We blijven investeren in de inzet van de POH-GGZ Jeugd, omdat zij lichte ondersteuning bieden en er daardoor minder doorverwijzingen plaatsvinden. Het streven is een dekking van 100% (bij elke huisartsenpraktijk een POH-GGZ Jeugd). Er zijn verschillende redenen waarom huisartsen geen POH-GGZ Jeugd willen of kunnen faciliteren, zoals gebrek aan ruimte, een eigen POH-GGZ in dienst die ook jeugdigen ziet of weinig vraag naar jeugdhulp. De gemeente heeft tweemaandelijks overleg met de POH’s-GGZ jeugd. Daarnaast organiseren we twee keer per jaar een netwerkbijeenkomst met de schoolmaatschappelijk werkers van het gebiedsteam, de POH GGZ Jeugd en de pedagogen van de GGD. Deze netwerkbijeenkomsten helpen om de juiste zorg op de juiste plaats te organiseren, doordat verschillende hulpverleners elkaar weten te vinden. De overleggen zijn bedoeld om signalen op te halen en ontwikkelingen te delen.

Daarnaast is er twee keer per jaar overleg met een delegatie van de regiocommissie huisartsen, waarin naast de POH-GGZ Jeugd ook overige zaken in de samenwerking met huisartsen worden besproken.

49.

We stemmen de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo, Jeugdwet, Zorgverzekeringswet en Wet langdurige Zorg beter op elkaar af. Indicatoren/te behalen resultaat: - Er zijn integrale ketenaanpakken vanuit IZA en GALA. - Er is een goed functionerende lokale gezondheidstafel. - Het aantal netwerken wijkgericht werken is met 25% toegenomen. Toelichting: We zijn, als een van de koppelgemeenten van mandaatgemeente Smallingerland, nauw betrokken bij de ontwikkelingen van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Friese Integraal Zorgakkoord (FrIZA). We hebben provinciaal een regioplan opgesteld om de zorg toekomstbestendig te houden en domein overstijgende afspraken maken. Zo maken we onder

Pagina 41 van 219

O24.003054

andere afspraken over respijtzorg, zodat de inwoners die acuut een beroep moeten doen op respijtzorg geholpen worden en achteraf gekeken wordt waar de rekening neergelegd wordt. We zijn ook ondermandaatgemeente voor de opgave mentale gezondheid en veerkracht, waarin we met partijen uit het medisch en sociaal domein een transformatieplan mentale gezondheid opstellen om de juiste zorg op de juiste plaats te organiseren. Zo werken we onder andere aan een integrale aanpak voor mensen met ernstige psychische aandoeningen (EPA), zetten we laagdrempelige steunpunten op waar mensen samen met ervaringsdeskundigen kunnen werken aan hun herstel en richten we verkennende gesprekken in samen met de zorg, zodat de inwoners naar de juiste zorg of ondersteuning worden doorverwezen. Het gedachtegoed van positieve gezondheid is hierin leidend. In de regio Zuidwest-Friesland hebben we samen met zorgorganisaties en het Zorgkantoor een bestuurlijke regiotafel ingericht om de plannen uit het provinciale regioplan regionaal uit te voeren. Vanuit het IZA en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) hebben we de verplichting om domein overstijgend vijf integrale ketenaanpakken te implementeren. We organiseren deze ketenaanpakken in overleg.

De gebiedsteams maken onderdeel uit van het wijkgericht werken waarin huisarts, wijkverpleging, gebiedsteams en de welzijnsmedewerkers samenwerken aan de juiste zorg op de juiste plek voor onze inwoners. Wijkgericht werken vind nu plaats in Heeg, Witmarsum, Nijland, Koudum en Sneek. Workum treft voorbereidingen om ook te gaan starten. Alle huisartsen in Sneek zijn collectief aangesloten bij Wijkgericht Werken. 50.

We gaan de komende tijd samen met Empatec, de raad en andere partners in gesprek over een bestendige toekomststrategie. Indicatoren/te behalen resultaat: - We voeren het implementatieplan uit. - We ronden de besluitvorming van de 2de fase van de aanpassing van de GR Fryslân-West af. - We evalueren de aantallen en werkzaamheden die in de Businesscase en Implementatieplan staan benoemd en stellen waar nodig bij. Toelichting: In 2023 is het implementatieplan door het dagelijks bestuur (DB) van de gemeenschappelijke regeling Fryslân-West vastgesteld. Vanaf 1 januari 2024 vormen dit plan en de Businesscase de basis voor de uitvoering. Nadat alle raden hun colleges toestemming hadden verleend om de Gemeenschappelijke Regeling te wijzigen heeft Súdwest-Fryslân de gewijzigde GR gepubliceerd. De raden hebben enkele omissies geconstateerd in de conceptverordening over de gezamenlijke raadsadviescommissie en deze kenbaar gemaakt aan de wethouders c.q. DB-leden. Het DB heeft hiermee ingestemd en het algemeen bestuur (AB) heeft deze verwerkt in de verordening. Het AB heeft vervolgens de raadsadviescommissie ingesteld. Inmiddels zijn ook stappen gezet om de Businesscase te evalueren. Ook is gestart met het opstellen van een strategisch plan voor Empatec. Beide moeten nog voor de zomer van 2025 worden opgeleverd.

Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:

2023

2024

2025

2026

2027

Communiceren minimaregelingen

50

0

0

0