Bijlage 1 - Bestuursrapportage oktober, november, december 2024
Tekst van het document
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
Bevorderen verhuizen naar levensloopbestendige woningen
15
15
15
15
15
7.
We zetten in op een afspraak dat alle sociale huurwoningen in 2050 energieneutraal zijn. Indicatoren/te behalen resultaat: • Prestatieafspraken met de woningcorporaties, waarin dit wordt meegenomen. De sociale huurwoningen zijn onderdeel van de huidige en toekomstige wijkuitvoeringsplannen. Toelichting: Corporaties zijn wettelijk verplicht om alle sociale huurwoningen in 2050 CO2-neutraal te hebben. In de Meerjarenprestatieafspraken Sociale huur 2025-2029 is afgesproken welke stappen corporaties de komende jaren zetten om toe te werken naar CO2-neutraal in 2050 en welke investeringen zij doen. In de meerjarenprestatieafspraken is vastgelegd dat corporaties en gemeente verder samenwerken in de verduurzamingstrajecten. Corporaties isoleren woningen en voorzien woningen van PV-installaties met extra focus op woningen met EFGlabels. De gemeente stelt een warmteplan op met kansrijke locaties voor warmtenetten. Op basis daarvan en de complexanalyses van de woningcorporaties stelt de gemeente in afstemming met woningcorporaties uiterlijk 2026 het Warmteprogramma (TVW 2.0) op.
Pagina 37 van 89
8.
We gaan creatief aan de slag met verpauperde panden en panden die leegkomen en geschikt zijn voor woongroepen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Deze acties maken onderdeel uit van beoogd resultaten actieplan SWF bouwt en de totale doelstelling om tot minimaal 1000 woningen te komen. Toelichting: In het laatste kwartaal hebben zich geen ontwikkelingen voorgedaan.
9.
Waar mogelijk bieden we ruimte voor creatieve woonvormen waar de woningnood het hoogst is. Indicatoren/te behalen resultaat: - Deze acties maken onderdeel uit van beoogd resultaten actieplan SWF bouwt en de totale doelstelling om tot minimaal 1000 woningen te komen. Toelichting: De raad heeft een besluit genomen over de ontwikkeling van een ‘tijdelijk wonen concept’ in Sneek. Eind 2024 is de tender hiervoor uitgezet.
10.
We onderzoeken mogelijkheden voor het bouwen op boerenerven. Indicatoren/te behalen resultaat: - Deze acties maken onderdeel uit van beoogd resultaten actieplan SWF bouwt en de totale doelstelling om tot minimaal 1000 woningen te komen. Toelichting: Zie taskforce Dit onderzoek maakt deel uit van de opdracht van de taskforce. In Q1 van 2025 wordt de raad over dit onderwerp geïnformeerd.
11.
We experimenteren om inwoners, bij aangewezen projecten, welstandsvrij te laten bouwen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Deze acties maken onderdeel uit van beoogd resultaten actieplan SWF bouwt en de totale doelstelling om tot minimaal 1000 woningen te komen. Toelichting: Een van de aangewezen projecten valt binnen Sneek De Wending.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen: Ruimte creatieve woonvormen
12.
2023
2024
2025
2026
2027
130
0
0
0
0
We stellen een doelgroepenverordening op. Indicatoren/te behalen resultaat: - Doelgroepenverordening gereed in kwartaal 2 2024. Toelichting: Deze is gereed. Op basis van de op 1 januari 2024 ingevoerde Omgevingswet worden de woningcategorieën en instandhoudingstermijnen uit de doelgroepenverordening in een Bopa of aanpassing van het omgevingsplan geborgd
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen: Opstellen doelgroepenverordening
Pagina 38 van 89
2023
2024
2025
2026
2027
20
0
0
0
0
13.
Een huisvestingsverordening en gebiedsgericht verbod op verhuur van woningen tot de NHG-grens (zelfwoonplicht). Indicatoren/te behalen resultaat: • Voorstel voorrangscriteria zodra wijziging huisvestingswet er is. Toelichting: De noodzaak om als gemeente een zelfbewoningsplicht in te stellen voor woningen tot de NHGgrens is vervallen door een aantal recentelijk ingevoerde landelijke regels en wetten. Hierdoor is het voor beleggers minder aantrekkelijk geworden om woningen op te kopen en voor een hoge prijs te verhuren. De inzet van dit instrument komt terug bij de begroting 2025.
Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Werken
14.
We versterken de arbeidsmarktaanpak. Indicatoren/te behalen resultaat: • Campagne Open Hiring waarin werkgevers worden getriggerd op deze manier van medewerkers werven. Meerdere artikelen en story telling in de lokale kranten. • We stellen een jobcoach aan voor werkgevers op de werkvloer, zodat kans op uitval wordt beperkt. • Een campagne en Harrie trainingen, waardoor werkgevers en collega’s worden ondersteund en getraind in het begeleiden en versterken van werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt. • We organiseren bijeenkomsten over o.a. culturele diversiteit en inclusief werkgeverschap. Er zijn op de vakantieperiodes na 2 bijeenkomsten per maand over diverse thema’s die relevant zijn voor ondernemers en werkgevers. De arbeidsmarkt is daar een belangrijk onderdeel van. • Uitbreiding SROI (Social return on investment) projecten. Toelichting: Harrie trainingen worden gecontinueerd. Open Hiring wordt door een aantal grote bedrijven toegepast, Kleinere bedrijven zien vaak geen aanleiding toe in de huidige arbeidsmarkt om Open Hiring in te zetten. We blijven het als tool inzetten in voorkomende gevallen, evenals de jobcoach. Maandelijks wordt in GrootSneek/Bolsward een Impact bijlage en Súdwest Werkt bijlage gevuld met items over Impact Ondernemen en Werk. Activiteiten worden uitgelicht en de agenda mbt bijeenkomsten wordt gepubliceerd.
Er zijn in Q4 tenminste 6 bijenkomsten georganiseerd. In het kader van uitbreiding SROI benaderen accountmanagers pro-actiever bedrijven en wordt Empatec betrokken hierbij. Inspiratiekaart SROI is gemaakt voor ondernemers. Een HR-poule wordt gevormd door 6 werkgevers (waaronder SWF) die elke twee maanden bij elkaar komen om HR-gerelateerde onderwerpen te bespreken. Denk aan onboarding, laaggeletterdheid, verzuim, gespreksvoering, veiligheid op de werkvloer en anderstaligen. Volgend jaar wordt deze groep uitgebreid met meer werkgevers. Voorbereiding voor de Regiodeal hebben plaatsgevonden, waarin volop wordt ingezet op het versterken van de arbeidsmarkt. Op vier onderdelen gaan we aan de slag met een gestructureerde aanpak: - Aantrekken en ontwikkelen van talent - Behouden van gekwalificeerd personeel in de regio - Leren en ontwikkelen - Duurzame inzetbaarheid. Er wordt hierbij goed samengewerkt met De Fryske Marren en partijen als Innovatiepact Fryslân en WRK.frl.
Pagina 39 van 89
15.
We blijven investeren in het platform onderwijs en arbeidsmarkt. Indicatoren/te behalen resultaat: - Technolab, On Stage en 3O buro. Toelichting: De 3O samenwerking in de Arbeidsmarkt wordt aangejaagd en georganiseerd via het Sudwest Werkt platform (Convenant en stichting Sudwest Werkt), wij subsidiëren dit, tesamen met Technolab en Onstage/3O buro. De projectleider van Sudwest Werkt heeft verschillende projecten opgestart die we ondersteunen: inspiratietours ISK leerlingen, aansluiting Kom aan Boord, voorbereiding project in de Zorg. Samenwerking Technolab, On Stage en 3O buro geïntensiveerd, oa door gecombineerde SWW bijlage in GrootSneek/Bolsward.
16.
We ontwikkelen onze arbeidsmarktaanpak verder door om baankansen te creëren binnen en buiten de gemeentelijke organisatie. Indicatoren/te behalen resultaat: - Zie punt 14. Toelichting: We sluiten met bijvoorbeeld de aanpak voor mentoring zowel intern als extern op elkaar aan, beleid wat we extern ontwikkelen volgen we zoveel als nodig ook intern. Het platform Súdwest Werkt ondersteunt daarin door Onderwijs, Ondernemers en Overheid met elkaar te verbinden zodat opleidingstrajecten en projecten goed op de arbeidsmarkt aansluiten. Vanuit het Doorstroompunt worden ondernemers direct gekoppeld aan BBLtrajecten/jongeren. Vanuit de Arbeidsmarktregio is er aansluiting bij Fryslân Werkt om de beschikbare arrangementen in te zetten bij werkgevers. Ook de samenwerking met Firda is hier een voorbeeld van, om samen met ondernemers een RVS cluster te vormen en daarmee gericht onderwijs voor zij instromers en bijstandsgerechtigden te organiseren zodat zij direct kunnen instromen in deze bedrijven.
17.
We zetten in op een mentorprogramma. Indicatoren/te behalen resultaat: - Een mentorprogramma uit voor werknemers en werkgevers. Toelichting: Er is gestart met het Plan van Aanpak, 2 collega’s vanuit het gebiedsteam zijn coördinator en zijn met de voorbereidingen gestart. De eerste gesprekken met de mentoren zijn geweest en enkele zijn al gekoppeld aan een mentee. In 2025 wordt dit verder uitgebouwd, oa met meer promotie materiaal om mentoren te werven.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen: Versterken parelsectoren en arbeidsmarkt (Subsidies o.a. Technolab) Versterken parelsectoren en arbeidsmarkt (Arbeidsmarktaanpak o.a. Súdwest Werkt) Mentorprogramma
18.
2023
2024
2025
2026
2027
70
70
70
70
0
20
10
10
10
0
50
50
50
50
50
We focussen op parelsectoren. Indicatoren/te behalen resultaat: - Concrete uitvoeringsplannen en capaciteit wordt georganiseerd om focus en actie voor de parelsectoren te realiseren Maritieme (maakindustrie), Gastvrijheid en Agro, o.a. samenwerking met andere gemeenten in kennisplatforms, beurzen en kennissessies, uitvoeringsaanpak Circulaire Economie, ondernemersbijeenkomsten en steun ondernemersprojecten en ideeën.
Pagina 40 van 89
-
Noordelijke agroagenda. Versterking Agrofood in noordelijk verband met Innovatie pact Fryslân (IPF). Focus voor SWF op gezonde bodem.
Toelichting: Oa het congres Frisian Foodture in Bolsward is gesubsidieerd, met als doel ook jongeren en jonge ondernemers te betrekken, kennis delen en zicht geven op de toekomst van de agrofoodsector. Het meerjarenplan CE heeft de focus op Circulair Bouwen en MKB circulair (met name parelsectoren). Voorbereidingen voor een Circulair Ambachtsnetwerk zijn gestart. Verschillende projecten, onder andere tbv meer Circulaire uitvragen in woningbouwprojecten, meer Circulair Inkopen, een pilot voor ontwikkeling circulaire kaders “it nije normaal”, een “Smart Circular Challenge” voor studenten van Firda om ideeën te ontwikkelen voor innovaties in de bouw. Een planning voor beurzen en bijeenkomsten is gereed en wordt uitgevoerd (minimaal 18 bijeenkomsten voor 2025). Samen met de Nederlandse Jachtbouw Industrie, onderdeel van Koninklijke Metaalunie, denken wij mee met de organisatie van Maritime Innovation Platform om Jachtbouw nadrukkelijker op de agenda te zetten. Net als in 2024 zetten we weer in op een inspiratiereis voor ondernemers en onderwijs naar het event in 2025.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen: Versterken parelsectoren en arbeidsmarkt (Extra activiteiten parelsectoren)
19.
2023
2024
2025
2026
2027
100
125
125
145
145
We gaan verder met de Hemmen III en bieden mogelijkheden in andere kernen voor uitbreiding bedrijventerreinen. Daarvoor maken we afspraken met provincie. Indicatoren/te behalen resultaat: • De Hemmen III is in 2024 bouwrijp. • Er liggen plannen voor andere bedrijventerreinen in SWF (in ieder geval Bolsward en Makkum). Samen met lokale ondernemersverenigingen kijken we naar behoefte en werken we waar mogelijk samen aan uitvoering. Toelichting: • Door de nijpende situatie rondom netcongestie en de daarvoor benodigde NuLelie aanpak, staat zowel uitbreiding op bestaande terreinen als de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen onder druk. In het najaar van 2024 moet een besluit genomen worden over de impact op verdere ontwikkeling en uitgifte(beleid) van Hemmen 3 fase 2. Ook worden concrete voorstellen gedaan of, waar en hoe de komende jaren elders uitgebreid kan worden, waarbij de in het coalitieakkoord genoemde kernen Bolsward en Makkum als eerst worden uitgewerkt. De uitdaging van netcongestie en het vinden van oplossingen daarvoor heeft hier grote invloed op. • Bouwrijp maken Hemmen III conform planning • Voor de uitbreiding van bedrijventerrein Makkum is een projectleider in beeld en in een eerder stadium zijn er al gesprekken met de omgeving gevoerd.
De projectleider wacht nu op een voorbereidingskrediet om met collega’s en externen om onderzoek te kunnen doen naar de haalbaarheid en uitvoering. • Voor Bolsward geldt dat de start van het project vertraging heeft opgelopen, onder meer vanwege de samenhang met de plannen voor mogelijke locatie waterstoffabriek en klimaatstad Bolsward. De onderzoeken voor deze plannen zijn inmiddels afgerond en eind juni wordt een PSU voor gebiedsontwikkeling Bolsward West gestart. Uitbreidingsplannen in andere kernen worden met de ondernemersfederatie besproken in de werkgroep Vitale Kernen.
Pagina 41 van 89
20.
We organiseren kennis- en ontmoetingsmomenten met ondernemers. Indicatoren/te behalen resultaat: - In 2024 organiseren we tenminste 2x per maand een bijeenkomst met onderwerpen die belangrijk zijn voor ondernemers. (ivm vakantieperiodes is dit 18 per jaar). In 2025 schalen we dat op naar meer dan 20 bijeenkomsten voor ondernemers. Toelichting: Een belangrijke rol die ondernemers ons als gemeente hebben gevraagd te blijven vervullen is die van verbinder, en informatie- en kennisdelen mogelijk maken. Dit doen we oa door het organiseren van tenminste 18 bijeenkomsten in 2024 met als rode draad Ondernemen met Impact. Er hebben in Q1 5 bijeenkomsten plaatsgevonden. Er hebben in Q2 weer meerdere bijeenkomsten plaatsgevonden, onder andere op het gebied van circulair inkopen en innovatie. In Q3 zijn vanwege de vakantieperiode de minste bijeenkomsten. In september is er een bijeenkomst over klimaatadaptatie in binnensteden gehouden en een grote bijeenkomst in het theater over het project Sliepe yn a takomst. In oktober en november zijn er ook nog enkele bijeenkomsten geweest. December worden geen bijeenkomsten georganiseerd vanwege de drukte die deze maand vaak al meeneemt. Hieruit volgt ook het gezamenlijk optrekken met ondernemers om impact en collectieve behoefte te duiden van het ziekenhuis als belangrijke voorziening in onze gemeente.
21.
We stellen een visie en uitvoeringsprogramma gastvrijheidseconomie op. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stellen in 2023 een lange termijn visie (2035) voor de gastvrijheidseconomie op met een bijbehorend uitvoeringsprogramma. Deze in navolging van het startdocument dat in 2023 is vastgesteld. We doen dit in nauwe samenwerking met stakeholders betrokken bij de gastvrijheidseconomie. Toelichting: De visie is op 18 april 2024 vastgesteld in de raad. In de begroting 2025 is eenmalig € 200.000 toegekend voor de uitvoering van de visie. Samen met de werkgroep Gastvrijheidseconomie van de Ondernemersfederatie Súdwest-Fryslân bekijken wij op welke onderdelen uit het uitvoeringsprogramma wij de middelen inzetten. Het college zal hierover in Q1 2025 besluiten en de raad actief informeren.
22.
Voldoende en betaalbaar vrijetijdsaanbod betaalbare voor eigen inwoners. Indicatoren/te behalen resultaat: - Samen met het Cluster Participatie en Toerisme Alliantie Friesland (TAF) kijken we naar de realisatie van vier Buurtcampings in 2024 in onze gemeente. Daarnaast kijken we naar de mogelijkheid om in 2024 vijfentwintig gezinnen een vakantie te bezorgen via het initiatief De Vakantiebank. Toelichting: Als onderdeel van het programma Simmer yn Súdwest zijn er in 2024 10 buurtcampings georganiseerd: een viertal in Sneek, twee in Bolsward en daarnaast in Koudum, Witmarsum, Wommels en Workum. Een impressie ziet u hier: Buurtcamping op Instagram Met Toerisme Alliantie Fryslân (TAF) zijn we er niet in geslaagd mogelijkheden te vinden om gezinnen een vakantie te bezorgen via het initiatief De Vakantiebank.
23.
We ondersteunen ondernemers in de gastvrijheidssector om jaarrond interessant te zijn voor bezoekers en op een duurzame manier hun bedrijfsmodel in te richten. Indicatoren/te behalen resultaat: - Geen indicator.
Pagina 42 van 89
Toelichting: Dit speerpunt is opgenomen in de visie gastvrijheidseconomie, die op 18 april is vastgesteld in de raad. 24.
We versterken het organisatorisch vermogen van de gastvrijheidseconomie.. Indicatoren/te behalen resultaat: • We herijken het Ontwikkelkader om de planvoorraad logiesaccommodaties beter (ruimtelijk) te kunnen beoordelen. We starten samen met de gemeente De Fryske Marren en in samenwerking met IPF met het opstellen van een regionale kansenkaart voor logiesaccommodaties. We onderzoeken in samenwerking met Circulair Friesland en meerdere Friese gemeenten een eventuele deelname aan Green Destinations. Toelichting: - Aanleiding voor herijking van het Ontwikkelkader Logiesaccommodaties is drieledig: 1) de nieuwe visie Gastvrijheidseconomie 2035, 2) Provinciale Omgevingsverordening die op 1 januari jl. in werking is getreden en 3) opnemen van aspecten van ruimtelijke ordening en ruimtelijke kwaliteit in het Ontwikkelkader. Het college heeft 10 december 2024 ingestemd met het ontwerp ontwikkelkader- en beleidsregels voor logiesaccommodaties. De stukken liggen t/m 20 februari 2025 ter inzage en een ieder kan een inspraakreactie indienen. De raad is in december 2024 over de voortgang actief geïnformeerd. Na de inspraaktermijn verzamelen we de zienswijzen in een reactienota en in april 2025 volgt een voorstel aan het college over de vaststelling van het ontwikkelkader en beleidsregels. Over de uitkomsten zal het college de raad wederom informeren via een actieve info.
- Onderzoek naar een eventuele deelname aan Green Destinations is gaande. Provincie Fryslân heeft eind 2024 het initiatief genomen om te bezien of er een groepstraject opgezet kan worden voor gemeenten in Fryslân die aan de slag willen met het certificeringstraject. Voor gemeente Súdwest-Fryslân is deelname alleen zinvol in gezamenlijkheid met de gemeente De Fryske Marren. Dit omdat beide gemeenten als regio Zuidwest één bestemming vormen. Afstemming hierover met de gemeente De Fryske Marren loopt.
25.
We zetten in op verduurzaming en vernieuwing van de gastvrijheidssector, waaronder Súdwest-Fryslân als elektrische vaarregio. Indicatoren/te behalen resultaat: - We werken samen met diverse partners aan de uitwerking en pilot elektrische vaarregio Zuidwest-Friesland. In de pilot onderzoeken we de mogelijkheden bij onder meer jachthavens om duurzame opwek en opslag te combineren met laden. En dit idealiter ook te koppelen aan andere maatschappelijk gebruik van duurzame energie. Het is ook opgenomen in het programmaplan van de Regiodeal. Toelichting: De pilot elektrisch varen loopt. Met een groot recreatiebedrijf in de gemeente onderzoeken we de mogelijkheden duurzame opwek en opslag. Ten behoeve van de eigen bedrijfsvoering en elektrisch laden van boten. Inmiddels is dit ook een Europese aanvraag om subsidie geworden in het kader van duurzaam toerisme. Hierin zitten diverse projecten in Europa. Onze regiodeal kan het middel zijn voor het verder uitrollen van elektrisch varen op basis van wat we leren in de pilot.
Pagina 43 van 89
Nr.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
Ondersteunen gastvrijheidseconomie (Begroting Gastvrijheidseconomie) Ondersteunen gastvrijheidseconomie (Visie en uitvoeringsprogramma gastvrijheidseconomie) Ondersteunen gastvrijheidseconomie (Visitor monitor) Pilot elektrisch varen
50
50
50
50
80
30
30
30
40
40
40
40
20
0
0
0
2027
Actiepunt Hoofdtaakveld Mobiliteit
26.
We gaan aan de slag met het herinrichten (eventueel autoluw) van binnensteden, zodat ondernemers, horeca en bezoekers veilig de ruimte krijgen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We realiseren transferpunten in Sneek en Bolsward Toelichting: Het transferpunt Bolsward is in voorbereiding. Eind 2024 is er een inloopbijeenkomst geweest, wat goed bezocht is. De voorbereidingen worden verder getroffen. De uitvoering is rond de zomer bedacht. Het transferpunt Sneek is in onderzoek.
27.
We maken de stadscentra van Sneek en Bolsward autoluw. Indicatoren/te behalen resultaat: - Geen verslechtering van bezoekers aan de binnenstad. - Minder doorgaand verkeer, circa 25% op de doorgaande routes in de binnenstad. - Geen verschuiving van het probleem naar andere straten die hiervoor ongeschikt zijn. - Het verbeteren van de algehele beleving van de binnenstad. Toelichting: De maatschappelijke betrokkenheid bij de uitvoering van de proef autoluwe binnenstad Sneek is groot. In oktober 2024 is besloten om de geslotenverklaring op de Prins Hendrikkade op te heffen. Besloten is ook om de twee geslotenverklaringen op de Singel en de Harinxmakade ongewijzigd voort te zetten totdat op deze plek een definitieve situatie is gerealiseerd. Gestart zal worden met een participatief traject om samen met belanghebbenden te komen tot die definitieve situatie. De voorbereidingen zijn gestart voor het project ‘de nieuwe Singel’, waarbij de raad gevraagd zal worden een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. De gemeenteraad heeft in de raadsvergadering van 21 december 2023 bij de behandeling van de berap juli-augustus-september een bedrag van € 300.000 beschikbaar gesteld voor de proef, te dekken uit de post ‘Werken aan sterke, aantrekkelijke stads- en dorpskernen’. Medio oktober is middels actieve info een toelichting gegeven op de aard en omvang van de overschrijding.
Bij de jaarrekening 2024 zal een voorstel gedaan worden op welke manier deze overschrijding gedekt kan worden. In de komende periode werken we samen met Bolsward aan een gezamenlijk en breed gedragen document. Dit document brengt duidelijk in kaart welke richting we op willen met de binnenstad van Bolsward en welke stappen we daarvoor kunnen zetten. Een belangrijk onderdeel van dit proces is het bepalen van de aanpak voor ‘Gastvrij Bolsward’.
Pagina 44 van 89
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
0
1
28
55
55
700
0
0
0
0
300
0
0
0
0
25
25
25
25
25
365
0
0
0
0
1.650
0
0
0
0
Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken (Transferpunt Sneek (Oppenhuizerweg)) Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken (Transferpunt Bolsward (Oordje)) Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken (Wegbewijzering Sneek) Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken (Sneek) Herinrichting binnenstad Bolsward (herstel) Herinrichting binnenstad Bolsward (nieuw)
28.
Onveilige verkeersituatie pakken we zo snel mogelijk op. Indicatoren/te behalen resultaat: - We pakken verkeerssituaties aan. - We herinrichten de Oppenhuizerweg en de kruising Bolsward-West. - In 2024 hebben we een toolbox verkeersgedrag. Toelichting: Om de verkeersveiligheid te vergroten pakken we enerzijds concrete verkeerssituaties aan en anderzijds zetten we in om het verkeersgedrag te verbeteren. Het plan Oppenhuizerweg is gekoppeld aan de ontwikkeling van het Flexaterrein in Sneek. Inmiddels wordt er volop gebouwd aan de supermarkt en de appartementen. De herinrichting van de Oppenhuizerweg wordt verder voorbereidt. De reconstructie van de kruising Bolsward-West is samen met de provincie volop in voorbereiding. Vorig jaar is het plan gedeeld met Bolsward. De uitvoering staat voor 2026 gepland. Een onderdeel van het plan is de verplaatsing van de carpool. Deze is eind vorig jaar opengesteld. De Toolbox is inmiddels operationeel en wordt ingezet in verschillende wijken en dorpen. Alle dorpen en wijken hebben de Toolbox gekregen. Een aantal dorpen/wijken hebben extra acties aangevraagd (denk hierbij aan: Makkum, Gaast, Jutrijp, Hommerts, IJsbrechtum, Easterwierum, Kimswerd, Burgwerd, Tjerkwerd, de wijken Houkepoort, Noorderhoek en de Stadsfenne).
29.
30-km zones moeten heringericht worden. Dat geeft zekerheid en vertrouwen bij inwoners en voorkomt ongelukken. Indicatoren/te behalen resultaat: - Geen indicator. Toelichting: In de aanpak van onveilige situaties vallen ook de 30 km/u zones. Meerdere herinrichtingen zijn in voorbereiding (denk hierbij aan: De nieuwe Singel, Oppenhuizerweg, Van Eysingaleane, Johan Willem Frisostraat, Bargefenne).
30.
We vragen dit jaar een specifieke uitkering van het Rijk aan voor het verbeteren van de verkeerveiligheid. Indicatoren/te behalen resultaat: - Geen indicator. Toelichting: Op basis van het Strategische Plan Verkeersveiligheid is er Rijkssubsidie aangevraagd. Met deze middelen stellen we een uitvoeringsprogramma samen, waarmee we de komende jaren uitvoering geven aan verkeersveiligheidsprojecten. De projecten (zie ook eerdergenoemde wegen onder punt 29) die hieronder vallen zijn in voorbereiding en een aantal zijn afhankelijk van de onderhoudsplanning.
Pagina 45 van 89
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
0
81
161
242
322
0
4
44
44
44
Oppakken onveilige verkeerssituaties
0
6
46
87
87
Campagne verkeersgedrag (toolbox)
100
0
0
0
0
0
87
175
275
275
Oppakken onveilige verkeerssituaties (Investering € 1 miljoen/jaar) Oppakken onveilige verkeerssituaties (Verkeer Oppenhuizerweg)
Verbeteren verkeersveiligheid (via amendement)
31.
We gaan stimuleringsmaatregelingen en acties in zetten om inwoners meer op de fiets, wandelend of met het OV naar het werk of vrijetijdsactiviteiten te laten gaan. Indicatoren/te behalen resultaat: - In 2025 is de mobiliteitsvisie gereed. Toelichting: Het mobiliteitsprogramma geeft in hoofdlijnen weer waar onze gemeente heen wil op het gebied van mobiliteit. Het plan begint vorm te krijgen. Er zijn verschillende ophaalsessies geweest. Begin 2025 staat er een consulterende sessie met de raadscommissie gepland. Daarna volgen er inloopbijeenkomsten voor de inwoners en ondernemers. De planning is om het mobiliteitsprogramma voor de zomer vast te stellen.
32.
We realiseren minimaal 2 fietspaden de komende 4 jaar ten behoeve van de verkeersveiligheid woon-werk en school. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verbeteren minimaal twee fietsverbindingen. Toelichting: Het fietspad Nijland wordt begin 2025 netcongestie feestelijk geopend. De fietsroutes Tjerkwerd-Bolsward en Sneek-Joure zijn dit jaar gereed. Er komt een voorstel voor de aanpak van nieuwe fietsverbindingen.
33.
We onderzoeken of fietsers voorrang kunnen krijgen op rotondes binnen de binnensteden. Indicatoren/te behalen resultaat: - In 2024 hebben we onderzoek gedaan naar voorrang fietsers op rotondes binnen de bebouwde kom. Toelichting: De uitkomsten van het onderzoek worden voor de zomer bestuurlijk voorgelegd.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
0
81
161
242
322
Realiseren fietspaden (Fietsverbinding Exmorra)
0
0
48
48
48
Onderzoeken voorrang fietsers op rotonde
50
0
0
0
0
Stimuleren fiets, wandelend of OV (Campagne en mobiliteitsvisie)
150
0
0
0
0
Realiseren fietspaden (Investering € 1 miljoen/jaar)
34.
We onderzoeken innovatieve OV alternatieven in kleine kernen (opstappers). Indicatoren/te behalen resultaat: - Op de agenda van de beslissers brengen (lobby). - Het OV ligt bij de provincie. We gaan daarom in 2024 met het nieuwe provinciale bestuur om tafel.
Pagina 46 van 89
Toelichting: Qbuzz is vanaf 15 december 2024 het busvervoer in Fryslân gaan verzorgen. Ten opzichte van 2023 worden er meer dienstregelingsuren aangeboden en zijn er aantal busroutes toegevoegd. 35.
We spannen ons in om de trein tussen Sneek en Stavoren vaker te laten rijden. Indicatoren/te behalen resultaat: - Onderdeel van beoogde regiodeal waarin bereikbaarheid en voorzieningen zijn gekoppeld. Toelichting: We trekken de inspanningen voor bereikbaarheid van onze regio en kernen breder. Onder meer in de regiodeal is bereikbaarheid van voorzieningen een belangrijk onderdeel. Daar kan een meer frequente treinverbinding ook deel vanuit maken.
Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Leefomgeving
36.
We faciliteren de landbouwsector in de omslag naar een toekomstbestendige wijze van ondernemen. Het gesprek met de landschapspartners zetten we voort. Indicatoren/te behalen resultaat: - Doorvertaling Friese opgaven voor natuur, water en klimaat naar Súdwest-Fryslân (in samenhang met de FPLG-aanpak) en daarbij aansluiten bij concrete initiatieven. - Het vormgeven van de intergemeentelijke afstemming binnen het FPLG (o.a. governanceaanpak); - In samenspraak met de FPLG-aanpak komen tot een goede monitoringsystematiek. Toelichting: • Ús PLG Súdwest-Fryslân. In december 2024 heeft de raad het Ús PLG Visiedocument voor het landelijk gebied in de gemeente vastgesteld. Hiermee heeft de raad richting gegeven aan de wijze waarop Súdwest-Fryslân bijdraagt aan het behalen van de doelen voor natuur, water en klimaat. De bijbehorende Ús PLG Uitvoeringsagenda is door het college vastgesteld. • NPLG/FPLG. De verwachte gang van zaken rond het vervolg op het ontwerp Fries Gebiedsprogramma FPLG (juli 2023) is anders gelopen dan verwacht. De NPLG-aanpak is gestopt; eind november 2024 is in een Kamerbrief eerste informatie gegeven over nieuwe aanpak Ruimte voor Landbouw en Natuur (RLN), als vervolg op de NPLG. Met provincie, Wetterskip en Friese gemeenten wordt de betekenis voor de Friese aanpak en samenwerking begin 2025 verder opgepakt. • Regiobijeenkomsten FPLG.
De bijeenkomsten, zoals beoogd binnen de FPLG-samenwerking van overheden en gebiedspartners, zijn in 2024 voorbereid (in klei- , veen- en zandgebieden), maar het vervolg door de provincie is ‘on hold’ gezet (gelet op het voorgaande punt). De aanpak in het veen (op basis van het Veenweideprogramma) is wel doorgezet. Het is nog onzeker hoe dit in 2025 een vervolg krijgt. Vanuit het college wordt het zo snel als mogelijk inplannen van regiobijeenkomsten bepleit. • Voortgangsrapportage Friese samenwerking. De rapportage is in oktober 2024 door GS toegestuurd aan het Rijk. • Maatregelpakketten NPLG. Voor Fryslân is € 180 miljoen toegekend voor vier maatregelenpakketten (medio 2024). O.a. wordt de inzet van deze bedragen binnen de Veenweide verkend (€ 46 miljoen), o.a. in Idzegea. • Wegvallen mestderogatie. Omdat in Súdwest-Fryslân de landbouw grotendeels grondgebonden is, wordt Súdwest-Fryslân sociaal economisch verhoudingsgewijs hard getroffen. Met vertegenwoordigers vanuit de landbouw wordt voor Súdwest-Fryslân verkend, of maatwerk in de vorm van gebiedsderogatie kansrijk is, omdat in Súdwest-Fryslân de grondwaterkwaliteit op orde is. Deze activiteit is opgenomen in de Ús PLG Uitvoeringsagenda. • Diverse (legalisatie PAS-melders en -interimmers, problematiek bodem/water, CO2vastlegging in veenbodem). Mogelijkheden worden besproken met betrokkenen.
Pagina 47 van 89
37.
We ondersteunen onze boeren om te experimenteren met nieuwe vormen van natuurinclusieve landbouw. Indicatoren/te behalen resultaat: - Geen indicator. Toelichting: • Regio Deal Natuurinclusieve Landbouw Noord-Nederland. De Regio Deal loopt door t/m 2024. Daarna worden nog resterende middelen binnen het kleiweidegebied (Greidhoeke Plus) benut. Het gaat dan om projecten waarvoor in 2024 stappen zijn gezet en vervolgstappen worden voorbereid. O.a. zoals toegelicht in de Uitvoeringsagenda Ús PLG: • Project Mei it ferline foarút op ‘e klaai. In dit project verkennen we hoe de blauwgroene dooradering in de Greidhoeke kan worden versterkt. • Project Korte ketens. De inzet is om in 2025 een pilot te draaien met het inrichten van een logistieke hub. • Project Wetter+ . Een pilot waarbij we in twee polders nabij Wommels bekijken wat een andere bedrijfsvoering bij landbouwers doet met de waterkwaliteit. Wetterskip Fryslân is hiervan de trekker. • Programma Bioregio. We laten een verkenning uitvoeren naar de mogelijkheden om in de Greidhoeke een programma Bioregio uit te rollen. De bureaus Weusthuis & Partners (Kroes) en Avalon (Lankester) stellen hiervoor een programmaplan op (incl. financieringsstromen).
In de ontwikkeling van de Bioregio wordt samen met de landbouw, natuur, gezondheidszorg, voeding en onderwijs gewerkt naar een houdbaar systeem waarin deze facetten elkaar bevorderen en versterken.
38.
Integrale gebiedsgerichte aanpak met aandacht voor alle ontwikkelingen in het landelijk gebied. We gaan dit ook financieel mogelijk maken door o.a. in te zetten op transitiefondsen (zowel EU als landelijk): Green Deal, Gemeenschappelijk landbouwbeleid. Indicatoren/te behalen resultaat: - De Gebiedsgerichte Aanpak voortvarend oppakken, waarbij binnen Gebiedsproces Idzegea vanaf 2024 stapsgewijs wordt toegewerkt naar een Gebiedsplan. Toelichting: • Gebiedscommissie Idzegea. Binnen het Veenweideprogramma wordt vanaf begin 2024 gewerkt aan een Gebiedsplan (op te stellen in 2024-2025). O.a. speelt hier de inzet vanuit het Maatregelpakket Veenweide (zie punt 36). In 2024 is gewerkt aan een concept Compensatiesystematiek Veenweide (CSV); deze ligt nu voor een staatsteuntoets bij de EU. Er is een grondtafel ingericht. Er is een studiegroep jonge boeren in het gebied. Er is een gezamenlijke aanvraag GLB-subsidie (Europees landbouwgeld) ingediend om te experimenteren met verhogen waterpeilen (bericht over toekenning is uitgesteld tot begin 2025).
39.
De agrarische collectieven blijven we faciliteren. Indicatoren/te behalen resultaat: - Meerdere stakeholdersoverleggen SWF met landschapspartners, minimaal 4x per jaar. - Een jaarlijks samenwerkingsoverleg met collectief Súdwestkust. Toelichting: • Gebiedspartners/stakeholders. Er is regelmatig overleg. O.a. gekoppeld aan consequenties wegvallen mestderogatie. • Ús PLG. In de Uitvoeringsagenda 2025 is een verdere verkenning/agendering van onderwerpen opgenomen. Ook afgestemd op dynamiek actuele ontwikkelingen. Bijv. inzet bedrijfsgerichte doelsturing.
Pagina 48 van 89
40.
We geven steun aan het weidevogelbeheer. Indicatoren/te behalen resultaat: - Concrete projecten weidevogelbeheer. - Provinciale monitoring van weidevogelbeleid (waar mogelijk doorvertaald naar het SWFgrondgebied. Toelichting: • Aanvalsplan Grutto. Bespreking mogelijkheden en aanpak in gebieden. • GLB-aanvraag verhogen peilen (zie punt 38 gebied Idzegea, maar ook daarbuiten): ontwikkelingen afwachten. Meekoppelmogelijkheid weidevogelbeheer. • Afstemming over o.a. de inzet van het Aanvalsplan Grutto in samenhang met de FPLGaanpak (c.q. het vervolg hierop) biedt mogelijkheden om tot de inzet van concrete projecten te komen. Mogelijkheden worden onderzocht (o.a. in overleg met collectief Súdwestkust). Ook de gewijzigde inzet van middelen binnen de Europese GLB-regeling (Gemeenschappelijk Landbouwbeleid) geeft extra ruimte om stappen te zetten. De beschikbaarheid van langjarige structurele middelen voor vergoedingen is een belangrijk zorgpunt. Zie bij punt 37 de extra ruimte die met meer middelen voor agrarisch natuurbeheer (vanaf 2026) kan ontstaan. Overigens is het broedseizoen 2024 zeer slecht verlopen (hoewel formele rapportages nog moeten verschijnen). Door diverse omstandigheden was de predatiedruk dit jaar zeer fors. De motivatie in gebieden hooghouden is een aandachtspunt.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen: Faciliteren landbouwsector naar toekomstbestendig ondernemen
2023
2024
2025
2026
2027
271
256
200
200
200
Natuurinclusief pachtbeleid (Lagere pachtinkomst)
20
20
20
20
20
Insectennetwerk
150
150
150
150
150
41.
Sterke, aantrekkelijke stads- en dorpskernen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Gebiedsagenda’s en plan van aanpak verbetering stads en dorpskernen. - Integrale ruimtelijke visie voor Sneek. - Integrale aanpak in gebieden samenhangende acties. Toelichting: Aan de verschillende, integrale gebiedsagenda’s wordt gewerkt, met als insteek de diverse opgaven per gebied op een integrale manier op te pakken. Het project voor de nieuwe Ruimtelijke Strategie Sneek 2050 loopt volop. De eerste resultaten (analyses) zijn opgeleverd. Door vertraging van het vervolgproces (hoofdzakelijk veroorzaakt door capaciteitsproblemen zowel intern als extern) is de oplevering uitgesteld. De aanvankelijke geplande vaststelling in 2024 wordt daarom verschoven naar 2025. Tevens wordt, parallel hieraan, gewerkt aan de omgevingsprogramma’s (visies) voor de binnenstad en Spoorzone-Veemarktterrein in Sneek. Deze worden ook in 2025 opgeleverd.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
Sterke, aantrekkelijke stads en dorpskernen
250
250
250
250
250
Motie vergroening dorpen/steden
50
50
50
50
50
42.
We zetten in op het gebruik van restwarmte en gebruik maken van geo- en aquathermie waar dit mogelijk is zoals in Bolsward en Heeg. Indicatoren/te behalen resultaat: - Bronnenstrategie (per kern).
Pagina 49 van 89
Toelichting: Afgelopen half jaar is duidelijker geworden dat een bronnenstrategie nodig is voor de realisatie van de warmtetransitie (warmtenetten). Onderdeel van deze bronnenstrategie is het samenspel tussen diverse bronnen zoals restwarmte, aquathermie, aardgas/groengas, collectieve luchtwarmtepomp etc. Hiermee kan worden gestuurd op leveringszekerheid en betaalbaarheid van de warmtetransitie. Hierdoor kiezen we per kern de optimale bron(nen). De bronnenstrategie is leidend over het speerpunt en kan betekenen dat er andere bronnen in Bolsward en Heeg komen. De eerste stappen zijn inmiddels gezet om tot een goede bronnenstrategie te komen. Verwachting is dat er in Q1 van 2025 een concept bronnenstrategie ligt voor een aantal kernen. De overige kernen volgen later samen met een aantal potentiestudies voor diverse warmtebronnen. In de contourennota energiebronnen (in wording) wordt op hoofdlijnen naar de wenselijkheid van verschillende bronnen gekeken en worden beleidsuitgangspunten geformuleerd. 43.
We stimuleren het lokaal en sociaal opwekken en gebruiken van energie. Indicatoren/te behalen resultaat: Er ligt een onderzoek gemeentelijk energiebedrijf en er wordt een aanvullend onderzoek gedaan (Q2 afgerond).
44.
Toelichting: Na het afronden van het onderzoek naar een gemeentelijk energiebedrijf is een notitie opgesteld voor de oprichting van een gemeentelijk energiebedrijf. Hierin staat dat de gemeente een cruciale rol heeft binnen de lokale energie- en warmtetransitie. Samenwerken met initiatiefnemers uit de mienskip zorgt voor een lokale borging van opwek en levering van energie. Naar aanleiding van de raadsbijeenkomst is een aanvullend onderzoek uitgevraagd over het energiebedrijf. Dit onderzoek is in Q2 afgerond. Na de informerende bijeenkomst van 2 oktober is het raadsvoorstel eind Q3 op route gebracht en op 19 december 2024 vastgesteld door de raad. We stimuleren zonnepanelen op daken van bedrijven, verenigingen en huizen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Uitwerking zonnepanelenbeleid vindt plaats. Toelichting: We werken aan toekomstige ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie (en opslag) en bestuurlijke uitgangspunten van de toekomst van het energiesysteem voor SWF. De omvang en impact van de energietransitie tot 2050 wordt op hoofdlijnen beschreven in de contourennota energiebronnen. De contourennota komt in april 2025 in de raad en dient als onderbouwing en context voor alle nodige energiebronnen (inclusief opslag en infra). Zonnepanelenbeleid volgt logischerwijs na de contourennota energiebronnen.
46.
Bij zonnedaken van bedrijven is de netcongestieproblematiek nog steeds een knelpunt. Oplossingen worden onderzocht (o.a. in bedrijventerreinen aanpak van de Hemmen).Aandacht voor zon op dak voor woningeigenaren loopt conform planning o.a. via het Duurzaam Bouwloket. We zetten volop in op energiecoaches en onafhankelijk advies en ondersteuning bij het isoleren van woningen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Communicatieplan en aanpak vastgesteld. Toelichting: De energiecoach heeft in 2024 structureel een plek gekregen binnen de organisatie. Onderdeel van SWF Tichtby. Alle medewerkers binnen Tichtby worden tevens energiecoach. De opleiding start eind maart 2025. Daarnaast blijft de gemeente samenwerken met initiatieven van onderop via de Lokale Aanpak Isolatie. Er zijn twintig vrijwilligers opgeleid tot energiecoach voor laagdrempelig advies aan huis.
Pagina 50 van 89
47.
Er komen fysieke punten om inwoners laagdrempeliger kennis te laten maken met duurzame energie. Indicatoren/te behalen resultaat: - Uitvoer van het plan (kerngericht).
48.
Toelichting: Naast het Duurzaam Bouwloket kan SWF Tichtby worden ingezet voor vragen van inwoners over de energietransitie en bijbehorende subsidies. Dit is gemeentebreed. Zij beantwoorden bijvoorbeeld vragen over het aanvragen van de NIP gelden. Samen met de verantwoordelijke netbeheerders maken we het elektriciteitsnet snel toekomstbestendig en zoeken we naar passende oplossingen voor het overschot van duurzame energie. Indicatoren/te behalen resultaat: - Versnelling trajecten robuust netwerk (o.a. bouw onderstation). - Concrete lokale oplossingen, o.a. met bedrijven Hemmen. Toelichting: Vertraging realisatie verzwaring elektriciteitsnet – netcongestie duurt langer In juni van dit jaar zijn we geconfronteerd met een enorme vertraging van het netverzwaringen uitbreidingsprogramma NuLelie van Liander. Voor een 12-tal locaties in SWF is een vertraging afgekondigd die varieert tussen de 2 en 12 jaar. Voor een 12-tal locaties in SWF is een vertraging afgekondigd die varieert tussen de 2 en 12 jaar. Ook de realisatie van een nieuw onderstation Sneek is vertraagd. Liander is voor de nieuwe locatie afhankelijk van Tennet, die bezig is met een haalbaarheidsstudie. In Bolsward wordt momenteel door zowel Tennet als Liander gebouwd aan een nieuw 110/20kv station, met een verwachte realisatiedatum van eind 2025/begin 2026.
Of de stroom op de plek van bestemming kan komen hangt echter af van de aanwezigheid en aansluiting van het verzwaarde middenspanningsnet. De vertraging NuLelie betekent voor Bolsward dat er naar verwachting per 2028-2030 extra capaciteit beschikbaar is en voor Sneek pas vanaf 2036-2038. De impact hiervan is in december met college gedeeld en wordt op 26 maart tijdens een informerende bijeenkomst met de raad gedeeld. De woningbouw, bedrijven en nieuwe bedrijventerreinen ervaren de grootste hinder van de vertraging. De noodzaak om intern te coördineren, regie te voeren, samen te werken en af te stemmen op het onderwerp netcongestie is zowel ambtelijk als bestuurlijk onderschreven. In Q1 2025 wordt daarom gewerkt aan een organisatieplan om het onderwerp beter te beleggen in de organisatie en in beeld te brengen met welke extra kosten eventueel rekening moet worden gehouden. Bedrijventerrein aanpak Om ondanks de netcongestie toch te verkennen hoe we op de bedrijventerreinen extra elektriciteit beschikbaar kunnen krijgen zijn we op de Hemmen 1 &2 met de VOS de pilot bedrijventerreinaanpak gestart. De 1 e fase, het in beeld brengen van het energiegebruik en de behoefte in de komende 5 jaar, is afgerond. Voor de 2 e fase gaan we aan de slag met het ontwerpen van scenario’s voor slimmer elektriciteitsgebruik door samen te werken.
Hierbij wordt gekeken naar energieprofielen, opwekmogelijkheden , afname, opslag en slim energiemanagement. We doen het samen met de VOS, de bedrijven en experts. Deze aanpak is nog urgenter geworden omdat via het elektriciteitsnet er nu veel langer op stroom gewacht moet worden. Het vestigings- en ondernemersklimaat hebben hier onder te leiden. Deze aanpak wordt hierna verder uitgerold naar andere bedrijventerreinen in Sneek en andere kernen.
Overige zaken (going concern) Tijdelijke bushaltes Als gevolg van de aanbesteding van het Openbaar Vervoer in Fryslân, moeten er in opdracht van de Provincie extra bushaltes worden gerealiseerd. De realisatie van de bushaltes was niet mogelijk voor 15 december jl., dus is voor een tijdelijke oplossing gegaan bij de drie haltelocaties met prioriteit. Dit Pagina 51 van 89
in overleg met provincie en Q-buzz. De tijdelijke haltes zijn geplaatst in Heeg en IJlst. Er wordt nu gewerkt aan het realiseren van de definitieve haltes. De schetsen van de locatie van de haltes zijn definitief en binnenkort worden ingenieursbureau aangeschreven om technische tekeningen te maken, grondonderzoek en dergelijke uit te voeren. Daarna volgt het uitzetten van een aanbesteding. De gemaakte kosten zullen door de Provincie worden vergoed.
Impulsgelden Klimaatadaptatie In de periode 2021 – 2023 konden gemeenten, provincies en waterschappen gebruikmaken van de Tijdelijke impulsregeling Klimaatadaptatie 2021 - 2027. Deze regeling was bedoeld om adaptatiemaatregelen versneld uit te voeren. Het gaat hierbij om maatregelen die wateroverlast en de gevolgen van droogte en overstromingen beperken of voorkomen. Voor SWF zijn voor 7 projecten Impulsgelden toegekend met een totale Impulsbijdrage van € 868.307. In onderstaand overzicht zijn de projecten benoemd waarvoor een impulsbijdrage is toegekend. De maatregelen moeten zijn uitgevoerd voor 2027. Als duidelijk is dat één van de genoemde projecten niet voor 2027 kan worden uitgevoerd kan een ander project voorgedragen worden. De projecten waarvoor de Impulsgelden zijn toegekend betreffen locaties waar in de afgelopen jaren sprake is geweest van wateroverlast. Overeenkomstig het Watertakenplan 2023 – 2027 en het Omgevingsprogramma Klimaatadaptatie worden op deze locatie maatregelen genomen om wateroverlast te beperken en of te voorkomen. De aanvraag is ingediend via de provincie Fryslân en eind 2023 heeft de provincie de beschikking voor de betreffende locaties toegestuurd.
Projecten waarvoor Impulsgelden zijn toegekend Locatie Kosten totaal (€) Impulsbijdrage (€) 1 Koudum 64.281 17.708 2 Sneek - Kaar 194.674 53.629 3 Sneek - Singel 896.500 246.970 4 Woudsend - Vosseleane 54.117 14.908 5 Woudsend – Waechswal 557.643 153.621 6 Woudsend – Woudsend - west 953.728 262.735 7 Ysbrechtum – De Finne / Rengerstrjitte 431.000 118.736 Totaal 3.151.943 868.307
Subsidie voor onderzoek naar diffuus lood in de bodem Lood in de bodem kan een negatief effect hebben op de ontwikkeling van de hersenen van met name jonge kinderen (0 – 6 jaar ; vanwege hun hand-mond-gedrag). Ook kunnen verhoogde gehalten aan lood in de bodem een knelpunt zijn bij het gebruik als moestuin. Gronddeeltjes kunnen namelijk, ook na het wassen, achterblijven op het gewas en bijvoorbeeld bladgroenten kunnen het lood uit de bodem opnemen. De GGD adviseert daarom voor onder andere plaatsen waar jonge kinderen spelen en voor moestuinen een lagere norm te hanteren dan het saneringscriterium voor lood in de bodem conform de bodemwetgeving. Bodemverontreiniging met diffuus verspreid lood zijn vooral veroorzaakt door historische activiteiten en in veel gevallen is er geen directe veroorzaker aan te wijzen. Om blootstellingsrisico’s voor jongere kinderen en voor gebruikers van moes- en volkstuinen te beperken zijn we van plan de verontreinigingsgraad van lood in de bodem in een deel van deze aandachtsgebieden te onderzoeken. Zo zodat, waar nodig, mogelijke blootstellingsrisico’s gereduceerd of weggenomen of gebruiksadviezen gegeven kunnen worden. Op 25 juni 2024 is door het College besloten akkoord te gaan met het indienen van een aanvraag specifieke uitkering bodem diffuus lood. Op 26 juni 2024 is een subsidie van € 1.211.925 aangevraagd.
Op 5 december is de subsidie 100% toegekend. Volgens de voorwaarden van de subsidie geldt er een terugvorderingsbeleid als de uitkering niet rechtmatig besteed wordt. Via de eerstvolgende bestuursrapportage over 2025 zal hiervoor een krediet worden aangevraagd.
Pagina 52 van 89
4. Programma 3: Bestuur Actiepunten uit de Programmabegroting Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Bestuur
1.
We halen vroegtijdig meer investeringen binnen door een onderscheidend verhaal en heldere keuzes voor werken met water(stof), circulaire economie en een recreatiesector die waarde toevoegt. Indicatoren/te behalen resultaat: - We creëren overzicht van externe middelen die andere partijen investeren in projecten waaraan ook wij bijdragen. Toelichting: Er wordt actief gezocht naar Europese samenwerking op de thema’s waterstof, circulaire economie en gastvrijheidseconomie. Op dit moment wordt al ingezet op een aantal Europese projecten rondom deze thema’s. In Q3 verwachten we het besluit van de Europese commissie op twee van onze aanvragen. 1. Project Frisian Lakes is een project waarbij het Elektrisch Varen bevorderd wordt. 2. ECOboost is een project waarbij MKB-ondernemingen ondersteund worden met een Energiecoach. Parallel zorgen we in Noord-Nederland voor afstemming en waar mogelijk samenwerking op deze dossiers met SNN-partners en andere stakeholders. De Europese commissie heeft onze subsidieaanvraag Frisian Lakes niet toegekend met een subsidie. Er was een minimum aantal punten ingesteld om in aanmerking te komen voor subsidie. Dit minimum aantal punten is gehaald, maar er waren twee andere aanvragen die een hogere score hebben gehaald. We zijn nu samen met EuropaPact Fryslân aan het onderzoeken of we ons project bij een ander Europees programma in kunnen dienen.
In 2025 gaan we verder met dit onderzoek. De Europese Commissie heeft in Q3 besloten dat het project ECOBoost door mag naar de fase 2 aanvraag. Dit houdt in dat we goedkeuring hebben gekregen in fase 1. In december hebben we te horen gekregen dat onze aanvraag ECOBoost definitief goedgekeurd is. Begin 2025 wordt dit project verder uitgewerkt en worden er afspraken gemaakt met de Europese Commissie. De raad wordt hierover actief geïnformeerd wanneer het college officieel besloten heeft. Verder verkennen we mogelijke Europese projecten om in 2025 een aanvraag voor te doen. We zijn nu al aan het voorsorteren op een project die voortbouwt op onze uitwisseling met Denemarken rondom het thema energietransitie.
2.
We communiceren ambitieuzer en concreter hoe we een logische hub zijn op de Waterstof-lijn in Nederland. Indicatoren/te behalen resultaat: - Er wordt een integraal procesaanpak opgesteld voor de realisatie van de waterstofhub, waarin ook de ambities zijn verwoord. Toelichting: In oktober 2024 heeft het college besloten dat de elektriciteitsaansluiting niet wordt voortgezet. De gemeente neemt een faciliterende rol in voor de waterstoffabriek in Bolsward. Dit betekent niet dat er helemaal niets meer met waterstof in SWF wordt gedaan. In tegendeel, er zijn inmiddels zeven marktpartijen geïnteresseerd om een waterstoffabriek in Bolsward te bouwen. Daarnaast zet de gemeente haar netwerk in om de haalbaarheid van het project te vergroten. Dit door o.a. subsidies vanuit Europa en Nederland goed in te zetten. De markt pakt het project verder op en de gemeente blijft communiceren over de haalbaarheid en wenselijkheid van waterstof in Bolsward.
Pagina 53 van 89
3.
We tonen initiatief en nodigen proactief partijen uit die ons kunnen helpen in onze ambities. Indicatoren/te behalen resultaat: - We nodigen onze partners proactief uit om ons te helpen in het realiseren van onze ambities. We willen een vertrouwde en betrouwbare partner zijn voor externe partijen. Toelichting: We werken aan het versterken van het ambtelijk en bestuurlijk netwerk van de gemeente door relaties op te bouwen met relevante spelers. Dit is zowel in brede zin voor de positionering van de gemeente als op dossiers. We werken aan een vernieuwde Public Affairs agenda op basis van de strategische doelen van de gemeente. Op Europees gebied zijn er gesprekken geweest tussen het Clean Hydrogen Partnership (om het project Energiestad Bolsward verder te helpen en Europese samenwerkingsmogelijkheden te verkennen) en een aantal Deense regio’s (kennisuitwisseling op het gebied van collectieve warmtenetten door een subsidie van het Deens ministerie van Klimaat). In Q2 heeft de gemeente op verschillende dossiers gewerkt aan stabiele en sterke belangenbehartiging met bondgenoten. Met de F4 steden is de propositie Verstedelijkingsstrategie aangeboden aan demissionair minister Hugo de Jonge. Met de samenwerkende overheden en bedrijven is in Nieuwspoort aan Tweede Kamerleden aandacht gevraagd voor de verruiming van de sluis Kornwerderzand.
Met gemeente Heerenveen en in een landelijke lobbysamenwerking zet de gemeente zich in voor behoud van het ziekenhuis in Sneek. Dit zijn enkele voorbeelden. In Q3 zijn bestuurlijke landelijke en Europese afspraken geweest. Ook in Noordelijk verband verstevigen we de positie. In de lobbysamenwerking met Heerenveen werken we open en eerlijk samen voor het behoud van ziekenhuizen. We hebben diverse afspraken gemaakt, met Tweede Kamerleden en DG’s van ministeries. Een werkbezoek van Tweede Kamerleden aan de Sluis bij Kornwerderzand is geweest om het belang aan te tonen van de sluis voor de gemeente en de partners. In september is een delegatie van de Baltische Staten op bezoek geweest om zich te laten voorlichten over onze ideeën over de Energietransitie . Dit was een vervolg op het bestuurlijke bezoek aan Estland in 2023. We onderzoeken de mogelijkheden om hier aan structurele kennisdeling te doen. In december vonden de volgende werkbezoeken plaats om in gesprek te gaan over de toekomst van (ziekenhuis)zorg in de regio: - werkbezoek van directeur-Generaal Curatieve Zorg van ministerie van VWS, mw. Goezinne, aan Zorgbelang Fryslân. - werkbezoek van Nieuw Sociaal Contract (mw. Jansen en dhr. Soepboer) op uitnodiging van ons en gemeenten Heerenveen.
4.
Nagaan mogelijkheden van een regiodeal. Indicatoren/te behalen resultaat: - We zien een Regiodeal als de unieke kans om een flinke impuls te geven aan de opgaven in de regio. De aanvraag van een Regiodeal wordt in november ingediend. In het voorjaar van 2024 wordt duidelijkheid verwacht over de toekenning. Toelichting: De regiodeal is in z’n geheel toegekend. Concreet betekent dat vanuit het Rijk een maximale investering van 17,5 miljoen euro in onze regio Zuidwest-Friesland. De regiodeal is nu ook formeel een feit. Alle partners hebben ingestemd met het convenant en dit is door de minister ondertekend. Daarmee komen ook de middelen beschikbaar vanuit het Rijk. Op basis van het convenant werken we verder aan een programmaplan en organisatie. We verwachten dat we aan het einde Q1 2025 onder de nieuwe organisatie met de uitvoering aan de slag kunnen.
5.
Energie en financiering inzetten in onze ontwikkelkracht in de stedelijke zone (Sneek en Bolsward) en de IJsselmeerkust incl. de Afsluitdijk. De gemaakte bestuurlijke afspraken zijn daarin leidend. Waar mogelijk willen we op de Afsluitdijk aanhaken op kansen en inzetten op versnelling van projecten.
Pagina 54 van 89
Indicatoren/te behalen resultaat: - We starten met vijf verkenningen, om de Friese IJsselmeerkust te versterken, te verbeteren en te verfraaien. Het Rijk stelt hiervoor ruim 13 miljoen beschikbaar. Toelichting: De vijf verkenningen zijn in april 2024 gestart, los van de financiering vanuit het Rijk. Deze financiering van 13 miljoen is bestemd voor de projecten Versterken Friese IJsselmeerkust (VFIJ). Naast de Rijksbijdrage draagt de Regio (Provincie en de gemeenten De Fryske Marren en Súdwest-Fryslân) ongeveer 5 miljoen bij voor het realiseren van de maatregelen VFIJ. Inmiddels is binnen VFIJ gestart met de uitvoering van het project Mokkebank en is de zwemtrap in Laaxum klaar. In augustus 2024 is gestart met de werkzaamheden in de Workumerwaard / Stoenckherne. De strekdam It Soal is in voorbereiding. Inzet is het versterken, verbeteren en verfraaien van de Friese IJsselmeerkust. De projecten Versterken Friese IJsselmeerkust, projecten Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW), Beleef Kornwerderzand, havens Laaxum en Makkum en de verkenningen maken onderdeel uit van het uitvoeringsprogramma Friese IJsselmeerkust. Dit is een samenwerking van de provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en de gemeenten De Fryske Marren en Súdwest-Fryslân.
De uitkomsten van de verkenningen worden in 2025 gedeeld in de stuurgroep Súdwesthoek en met de betrokken organisaties Wetterskip, provincie en DFM en SWF en krijgen vandaaruit een vervolg binnen het (uitvoerings)programma Friese IJsselmeerkust. 6.
Als 90.000+ gemeente vinden we het belangrijk om samen te werken en ons te positioneren in netwerken. Indicatoren/te behalen resultaat: - We zijn lid van Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) en de R8. Vanuit die positie zitten we direct aan tafel bij het netwerkenoverleg van de VNG en hebben daardoor positie. Toelichting: Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) heeft verschillende evenementen georganiseerd waarop een podium voor Súdwest-Fryslân is gegeven: Europees verkiezingsdebat en Noord in Nieuwspoort bijvoorbeeld. Verder hebben ze zowel Europees als nationaal gesprekken georganiseerd met politici of hoge ambtenaren. Deze gesprekken gaan dan bijvoorbeeld over de thema’s Energie, Mobiliteit, Landbouw en Circulaire Economie. In deze gesprekken heeft de gemeente kunnen laten zien waar het voor staat, én waar het tegenaan loopt. De gemeente is medeoprichter en voorzitter van netwerk R8 voor regiogemeenten van formaat met veel kernen. Vanuit de voorzittersrol van de gemeente voor de R8 zat de gemeente in 2024 aan tafel bij overleg van de VNG met de andere netwerken, te weten G40, M50, P10 en K80. De gemeente is een stabiele partner voor de VNG in de lobby richting de kabinetsformatie, zowel voor de VNG-reactie op het hoofdlijnenakkoord als voor de hoorzitting van de nieuwe bewindslieden.
Met de R8 hebben we ook aan tafel gezeten bij de VNG én ministeries over diverse onderwerpen. Elke Regio Telt is hier een goed voorbeeld van. Daarnaast is de gemeente actief in diverse andere netwerken, zoals de VNG groepen voor de lobbyisten op nationaal en Europees niveau. Op dossiers werken we ook samen. Voor het gezondheidslandschap bijvoorbeeld in de landelijk lobbysamenwerking van gemeenten met een regionaal ziekenhuis. Hier houden we nauw contact en bieden we onze hulp en zijn we als eerste op de hoogte. Het doel is om dit op meer dossiers te ontwikkelen voor de gemeente. De F4 als stedelijk netwerk vervult een cruciale functie in Noord Nederland (Drachten (gemeente Smallingerland), Heerenveen, Leeuwarden en Sneek (gemeente Súdwest-Fryslân)). Samen vormen zij een Fries Stedelijk Netwerk waarin wordt samengewerkt op het gebied van woningbouw en economie en dragen bij aan de nationale woningbouwopgave en bieden (nieuwe) Friezen een thuis in een groene, gezonde stedelijke omgeving. De F4 hoort als stedelijk netwerk in de Nota Ruimte thuis, als vitale, sterke steden. In 2024 boden de F4 wethouders de minister aan om als 'Fries stedelijk netwerk' 25.000 woningen extra te bouwen in Fryslân, bovenop de bestaande woningdeal van de provincie voor 20.000 woningen. De F4 samenwerking wordt vaker ingezet, niet alleen economisch maar ook op andere dossiers en de
Pagina 55 van 89
verbinding tussen dossiers, zoals economie en gezondheid. Zo zijn er afspraken geweest over het ziekenhuis. In de VFG werken de 18 Friese gemeenten samen om één geluid naar VNG te organiseren. Vooral op de gemeentefinanciën wordt momenteel gezamenlijk inspanning geleverd. Vanuit de VFG is er een plek aan tafel in de begeleidingscommissie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en is er een ambtelijk bezoek geweest van de ministeries aan de regio.. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) behartigt de belangen en fungeert als kennisplatform voor alle Nederlandse gemeenten. De belangrijkste taken van de VNG zijn het faciliteren en uitvoeren van kennisdeling, belangenbehartiging en dienstverlening. Om ervoor te zorgen dat gemeenten hun vele taken goed kunnen uitvoeren, komt de VNG -samen met gemeentebestuurders- op voor de belangen van gemeenten. Vanuit de VNG wordt een krachtig geluid van gemeenten gegeven op de ministeries en in de Tweede en Eerste Kamer en in het Europees Parlement. Eén van de voorbeelden was de aangenomen motie voor medewerkers van de sociale werkvoorzieningen waarin de regering werd opgeroepen dat ongelijke behandeling moet stoppen. Ook het invoeren van het rijbewijs als geldig legitimatiebewijs voor inwoners die een minimaregeling willen aanvragen is één van de zaken waarvoor Súdwest-Fryslân succesvol agendeerden.
Vooral de gemeentefinanciën is een onderwerp waar de VNG actief in is, dit loopt via de VFG/VGG naar VNG. Tijdens de Algemene Ledenvergadering van de VNG toonden gemeenten zich eensgezind en actiebereid over de resoluties over onder meer taken en middelen in balans en het Integraal Zorgakkoord. Burgemeester De Vries leverde als voorzitter van de R8 een bijdrage aan het podiumgesprek, samen met de voorzitters van de andere netwerken. 7.
We willen onze eigen middelen (waaronder ontwikkelfonds) nadrukkelijk gebruiken om als hefboom/cofinanciering te gebruiken om kansen in onze gemeente te benutten. Indicatoren/te behalen resultaat: - Zie punt 8. Toelichting: Met de toekenning van zowel Leader als de regiodeal hebben we volop mogelijkheden onze middelen te verbinden aan zowel Rijks, als Europese middelen. Leader loopt nu en hierop kunnen vanuit de Mienskip goede plannen worden ingediend. De eerste ronde heeft hiervan inmiddels plaatsgevonden. Zie ook punt 4: regiodeal. In 2025 volgen diverse voorstellen richting raad over kaders en inzet van het ontwikkelfonds, ook in samenhang met proces begroting. Ook hier zal de mogelijkheid van cofinanciering (bijvoorbeeld uit de regiodeal/ bijdrage Rijk) een belangrijk afwegingskader zijn.