Bijlage 1 - Bestuursrapportage juli, augustus, september 2025

Door klikgedrag en zoekopdrachten te analyseren, verbeteren we onder meer de menustructuur en zoekfunctie. Daarnaast controleren we elke dag of links nog werken en checken we altijd of content toegankelijk en begrijpelijk gepresenteerd wordt – ook voor mensen die hulpmiddelen gebruiken (zoals een voorleesfunctie). In Q2 2025 is begonnen met het voorbereiden van een grote verbeterslag die zorgt voor een nog gebruiksvriendelijkere en toegankelijke website. De volgende kaders staan hierbij centraal: • Mobiele ervaring eerst – De meeste bezoekers bekijken de website via een smartphone. • Wettelijke kaders – Denk aan digitale toegankelijkheid (WCAG), Archiefwet, SDG, Wet Digitale Overheid en de Privacywet. • Herkenbare uitstraling – De site sluit aan op de vernieuwde huisstijl van SúdwestFryslân.

16.

Berichtgeving in lokale media stimuleren. Indicatoren/te behalen resultaat: • We zetten de gemeentekatern in de Groot Sneek en Groot Bolsward-IJsselmeerkust door. Dat betekent dat we ook komend jaar maandelijks ten minste vier pagina’s vullen met

Pagina 73 van 111

• • •

nieuws vanuit de gemeente. Daarnaast worden nog twee pagina’s gevuld specifiek met nieuws voor ondernemers. We plannen tenminste één keer in het jaar een onderhoudsgesprek met lokale media om te horen hoe het gaat, wat beter kan en hoe we elkaar kunnen helpen. We schrijven persberichten die media indien gewenst kunnen overnemen om zo ook ondanks de inkrimping lokale en regionale media van informatie en nieuws te blijven voorzien. We voorzien persberichten waar mogelijk met ten minste één bruikbare foto.

Toelichting: De vaste gemeentepagina’s in Groot Media zijn elke editie goed gevuld. In 2025 zijn hierover nieuwe afspraken gemaakt. De teksten die wij schrijven voor de krant worden ook online gepubliceerd onder ‘Gemeentenieuws’. Dit vergroot ons lokale bereik. Regelmatig gunnen we de lokale kranten een primeur of enige publicatie, zoals het artikel over overlast van jeugd. Hiermee geven we lokale media de kans zich te onderscheiden van regionale en landelijke media. De samenwerking met de andere twee lokale kranten verloopt positief, ondanks de inkrimping van de redactie door Mediahuis. Bezorging en bereik blijven aandachtspunten, maar liggen buiten onze invloedsfeer. We blijven hierover met Mediahuis in gesprek. De eindredacteur van Mediahuis wil dat we vanuit de gemeente Súdwest-Fryslân meedenken over de toekomst van de lokale kranten en start hiervoor later dit jaar een projectgroep op. De experimentele samenwerking tussen Groot Media en Omroep Súdwest heeft tijdelijk gezorgd voor een toename en kwaliteitsverbetering van aanbod en programmering (o.a. met programma's van Joey Hereman). De samenwerking is afgerond krijgt geen vervolg. Omroep Sudwest heeft een bestuurswissel gehad en het huidige bestuur breidt met hulp van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek gestaag uit. De lokale omroep geeft aan dit jaar met een plan te komen.

In juni 2025 is de laatste aanvraagronde van de subsidieregeling ‘Professionalisering Lokale Publieke Media Instellingen. Streekomroepen kunnen in aanmerkingen komen voor tweejarige subsidie. In Nederland is 40 miljoen euro beschikbaar voor 80 toekenningen. In Súdwest-Fryslân is vooralsnog geen concurrerende partij. Met de lokale Omroep en het Stimuleringsfonds zijn we goed in gesprek over de toekomst en het aanvraagproces. Waar mogelijk tippen we de redactie actief over lokaal nieuws of nodigen we hen uit bij een activiteit aanwezig te zijn. Al 3 jaar werken we mee aan een traineeprogramma van de regionale media (Friesch Dagblad, LC en Omrop Fryslân). We verzorgen een masterclass gemeentepolitiek en lokale journalistiek voor de trainees en zij wonen een raadsvergadering bij. Het traineeship is beëindigd en is vervangen door een minor Friese journalistiek van NHL Stenden. De masterclass is opgenomen in het programma van de minor. 17.

Inwoners en ondernemers in nood weten de regelingen en mogelijkheden te vinden door een actieve rol vanuit de gemeente. Niet met ingewikkelde formulieren, maar een direct telefoonnummer en een Whatsapp service. Indicatoren/te behalen resultaat: • Voor dit actiepunt verwijzen we naar actiepunt 43 van het programma Sociaal Toelichting: Zie voor nadere toelichting actiepunt 43, onderdeel Sociaal

18.

Vrije inloop voor inwoners in het gemeentehuis voor het maken van afspraken. Indicatoren/te behalen resultaat: • We zorgen ervoor dat inwoners zonder afspraak altijd welkom zijn in het Súdwesthûs en terecht kunnen bij de snelservicebalies of inloopspreekuren (bijvoorbeeld van SWF Tichtby).

Pagina 74 van 111

Toelichting: In het Súdwesthûs kan men altijd zonder afspraak terecht bij de balies van de snelservice en inloopspreekuren (bijvoorbeeld van SWF Tichtby). 19.

Het beschikbare bedrag voor de versterking van de dienstverlening wordt breed ingezet gericht op het vergroten van de menselijke maat in, ontwikkeling van professionals en systematisch leren, om daarmee de nodige structurele verbeteringen door te voeren. Indicatoren/te behalen resultaat: • Inwoners kunnen middels Live-chat en beeldbellen in contact komen met de gemeente. • Door onze dienstverlening te verbeteren en de klanttevredenheid te verhogen, werken we aan het herstel van vertrouwen in de overheid. • We werken vanuit het gedachtengoed positieve gezondheid. • Inwoners die vragen hebben over ‘producten’ van de belastingdienst of hulp nodig hebben bij het invullen van formulieren kunnen (op gezette tijden) langskomen bij het steunpunt van de belastingdienst in het Súdwesthûs. Toelichting: Na een inhoudelijke behandeling in de commissie Bestjoer & Finânsjes, is in de gemeenteraad van 14 maart 2024 ingestemd met de "Aanpak en doorontwikkeling dienstverlening dichtbij”. Tot en met 2027 is een bedrag beschikbaar gesteld van € 2.712.000 (de POK-middelen). Er ligt een bestedingsplan tot en met 2027 ter hoogte van een bedrag van € 1.397.915 (SWF Tichtby en Sociale Raadslieden en training positieve gezondheid). Het resterende bedrag € 1.314.085 is evenwichtig ingezet in het Integrale bestedingsplan, opgeleverd juni 2025.

Het bestedingsplan zet in op structurele verbeteringen in de gemeentelijke dienstverlening. Het plan sluit aan op andere ontwikkelingen zoals digitale toegankelijkheid, duidelijk schrijven, 1loket gedachte, dichtbij en professionalisering. In Q3 zijn we gestart met het ontwikkelen van een nieuwe, integrale visie op dienstverlening. Deze visie haakt aan op het Omnichannel traject en de input van inwoners en ondernemers uit de klantarena’s. Naast dat de visie handvaten biedt om de dienstverlening verder te verbeteren, biedt het ook kansen om dienstverlening in het ‘DNA’ van de organisatie te krijgen. Tijdens het opstellen van de nieuwe visie bepalen we een aantal uitgangspunten voor onze dienstverlening. Na het bepalen van deze uitgangspunten starten we met een onderzoekstraject naar de impact van SWF Tichtby en Sociale Raadslieden (zie ook Programma Sociaal Domein punt 34 en 40). De visie (uitgangspunten) levert het kader waaraan we SWF Tichtby en Sociale Raadslieden toetsen. Dit is begin oktober gereed. Hierna starten we met het onderzoekstraject naar de impact van SWF Tichtby en Sociale Raadslieden. Dit traject ronden we af in december 2025.

20.

Digitale dienstverlening moet mensen echt verder helpen, persoonlijk en dichtbij. Geen paarse krokodillen of met een kluitje in het riet. Er moet te alle tijde een telefoonnummer en mailadres beschikbaar zijn om ergens in geval van spoed contact over op te nemen. Indicatoren/te behalen resultaat: • We werken aan een gebruiksvriendelijke klantervaring waarbij men niet van het kastje naar de muur wordt gestuurd (omnichannel). Daarbij kunnen inwoners via een online platform de status en voortgang van persoonlijke zaken inzien. Dit alles is zoveel als mogelijk bruikbaar (toegankelijk) voor mensen met een functiebeperking als voor mensen zonder functiebeperking. Toelichting: We willen niet alleen ‘pleisters plakken’, maar gaan voor een duurzame verbetering van onze dienstverlening. Verbeteren van onze telefonische bereikbaarheid is onze eerste prioriteit. Om de bereikbaarheid structureel te verbeteren en goed te monitoren, nemen we telefonische

Pagina 75 van 111

bereikbaarheid vanaf Q2 2025 op in de managementrapportages. Op basis van de rapportages worden verbeterplannen opgesteld. Begin 2025 zijn we gestart met het uitwerken van een Omnichannel strategie. Omnichannel heeft als doel om onze klantcontactkanalen naadloos op elkaar aan te laten sluiten, zodat inwoners en ondernemers via de verschillende kanalen dezelfde dienstverlening ervaren. Onderdeel hiervan zijn drie klantarena’s welke in Q1 2025 zijn georganiseerd. In deze arena’s hebben inwoners en ondernemers hun ervaringen met onze dienstverlening gedeeld op het gebied van openbare ruimte, vergunningen en WMO/minima. Naast dat dit veel verbeterpunten voor onze dienstverlening oplevert, gebruiken we deze input in de Omnichannel strategie. Deze strategie en methodiek zorgt voor procesverbeteringen in de verschillende ketens. Met als doel om onze dienstverlening duurzaam te verbeteren. In juni 2025 is de e-dienst geboorteaangifte online gegaan. 9 van de 11 e-diensten zijn nu aangesloten en digitaal beschikbaar. Dit proces is daarmee aangepast en verbeterd. Wat opvalt is dat het gebruik verschuift van persoonlijk contact naar digitaal contact. In dit geval leent het proces zich er uitstekend voor om digitaal aan te bieden, blijkt uit de cijfers. Het nieuwe digitale product wordt uitstekend gebruikt, meer dan de helft wordt succesvol digitaal afgerond.

Beide vormen van klantcontact (digitaal en persoonlijk) blijven we aanbieden. In Q4 2025 lanceren we de e-dienst aangifte overlijden. De e-dienst Huwelijk en Partnerschap lanceren we begin 2026.

Nr.

Actiepunt Hoofdtaakveld Veiligheid

21.

We investeren in preventie en willen met andere partners meer zichtbaar zijn in de wijken en dorpen. Indicatoren/te behalen resultaat: • We richten ons op diverse zaken betreffende de volgende onderdelen: o Ondermijning o Zorg en Veiligheid o Veilige Wijken en Kernen o Digitale Veiligheid Toelichting: In het kader van de begrotingsdoelstellingen is een aantal prioritaire veiligheidsmaatregelen aansluitend op het IVP- vastgesteld. Ondermijning: De bestrijding van ondermijning blijft een kernpunt binnen het veiligheidsbeleid. De aanpak is recent opnieuw geprioriteerd in de lokale Driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie). We richten ons nu op het weerbaar maken en houden van ons platteland. Samen met het RIEC Noord-Nederland maken we een interactieve kaart van de kwetsbaarheden in ons buitengebied. Ons buitengebied leent zich ook voor georganiseerde criminaliteit zoals drugslabs of illegale opslag. We zetten samen met politie en handhaving in op preventieve maatregelen, zoals het verbeteren van de signaleringsfunctie en het versterken van de samenwerking met agrarische ondernemers, LTO noord en onze inwoners. De aftrap hiervoor is in oktober 2025 met een brede bijeenkomst. In het verlengde hiervan ontwikkelen we trainingen voor onze toezichthouders en wijkagenten in het herkennen, rapporteren en muteren van ondermijnende criminaliteit.

Bovenstaande analyse wordt hiervoor als leidraad gebruikt om inzet en capaciteit gebiedsgericht en duurzaam in te zetten. Inmiddels is er een BIBOB coördinator aangesteld en de eerste verkennende gespreken worden gestart om te kijken hoe we het proces en beleid gaan uitrollen. Zorg en veiligheid:

Pagina 76 van 111

Vanuit zorg en veiligheid blijven we werken aan een functionerende samenwerking waarbij interventies en maatwerk centraal staan. Onderdeel hiervan is de Persoonsgerichte Aanpak (PGA). Het PGA-overleg is gericht op 18-plussers en vindt eens per vier weken plaats. Samen met de politie worden personen met onbegrepen gedrag besproken die in negatieve zin in beeld zijn. De aanpak is structureel een geeft goed zicht op de meest overlastgevende personen. Om die reden en kunnen we tijdig de juiste (preventieve) maatregelen treffen om overlast te beperken. Wij zijn aangesloten bij het jeugdbeleid en nemen daarin ook de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE)-methode mee als één van de pijlers voor 2025. We verwijzen hierbij naar de uitgangspunten uit ons Integraal Veiligheidsplan (IVP), zodat het aspect veiligheid ook in het jeugdbeleid geborgd is. Daarnaast wordt er nauw samengewerkt met het sociaal domein en andere partners om de verbinding tussen zorg en veiligheid te versterken. Sinds januari 2025 vindt er ieder kwartaal ook op management niveau een overleg plaats. Dit overleg richt zich op het volgen van de voortgang en het waar nodig bijsturen van beleid en uitvoering. In de afgelopen maanden is er gebruik gemaakt van de casuïstiek overleggen. De zorg- en veiligheidshuis casuïstiek is t.a.v. Q2 verdubbeld. De intensiteit en de complexiteit van dossiers is toegenomen.

Dit is conform de landelijke trends. Lange wachtlijsten en verminderde dorstroommogelijkheden binnen de keten zijn oorzaken waardoor problemen te laat en soms al geëscaleerd onder de aandacht komen. De samenwerking tussen het veiligheids- en sociaal domein wordt geëvalueerd en waar nodig aangescherpt. Dossiers worden sneller opgeschaald naar het Zorg- en Veiligheidshuis Friesland, zodat de procesregie — nu vaak bij het veiligheidsdomein — daar komt te liggen. Dit versterkt de rolzuiverheid. Samen met het sociaal domein wordt gekeken hoe de inzet van trajectbegeleiders binnen het lokale zorg- en veiligheidsoverleg duidelijker kan worden gedefinieerd, zodat veiligheidsproblematiek sneller en met maatwerk wordt opgepakt binnen een sluitend plan van aanpak. Onderdeel van de samenwerking is ook de integrale aanpak jeugdoverlast. De afgelopen periode is hier zowel preventief als repressief op ingezet. Op diverse hotspot locaties in Sneek zijn controles uitgevoerd met als doel het onveiligheidsgevoel weg te nemen. Voor de lange termijn wordt samen met zorg, school en hulpverlening gekeken naar een duurzame aanpak op maat. Hiervoor is op 11 juni jl. een bestuurlijke bijeenkomst georganiseerd waarbij ook scholen nauw betrokken worden in de vervolgaanpak. De jeugdgroep wordt op dit moment optimaal gemonitord zodat we tijdig kunnen signaleren en bijsturen in de aanpak.

We constateren dat de eerdere waarschuwingen en de intensieve interventies en de persoonlijke aanpak effect hebben gehad. Dit heeft gezorgd voor een verandering in de groepsdynamiek. Bijvoorbeeld dat sommige jongeren zich los maken van de groep. Waar nodig werken we toe naar verdere hulpverlening vanuit het Sociaal Domein. Een aantal jongeren en hun gezinnen hebben we vanwege de complexiteit en problematiek opgeschaald naar het zorg- en veiligheidshuis. Het zorg- en veiligheidshuis is betrokken vanuit de complexiteit van problematiek en de dwarsverbanden onderzoeken binnen de groep. Het zorg- en veiligheidshuis werkt samen met zorg en veiligheidspartners om een doorbraak te realiseren. Re-Care heeft in de groepsaanpak een bijzondere rol gespeeld. Re-Care is door de gemeente specifiek ingezet op bijvoorbeeld de verschillende culturen en religies. Veilige wijken en kernen: Vanuit crisisbeheersing werken we zoveel mogelijk risico gericht. De vaartuigoefening is daar een goed voorbeeld van. Onze gemeente kent een relatief hoog risico m.b.t. calamiteiten op het openbare (vaar) water. In samenwerking met Brandweer Fryslân wordt er elk jaar een vaartuigoefening georganiseerd waarbij alle ketenpartners zijn aangesloten.

Gemeente Súdwest-Fryslân is, conform de afgesproken taakomschrijving bevolkingszorg, vertegenwoordigd voor de opvang van slachtoffers, crisiscommunicatie en leiding & coördinatie van de gemeentelijke processen. Aan ons crisisdraaiboek wordt een deeldraaiboek cyberveiligheid toegevoegd. Bestaande processen worden conform de landelijke crisisstructuur verwerkt in een separaat draaiboek inclusief een beschrijving van scenario’s. Het draaiboek wordt opgeleverd in samenwerking met de collega’s van I&A. De verwachting is dat deze in Q4 2025 wordt opgeleverd.

Pagina 77 van 111

In Q2 2025 heeft er een multidisciplinaire tabletop oefening plaatsgevonden. De deelnemers doorliepen een scenario waarbij een grote overstroming werd gesimuleerd. Los van de grote oefening zijn ook weer reguliere trainingen gegeven over verschillende veiligheidsscenario’s aan ons KCC en andere interne deelnemers van onze crisisorganisatie. In juni 2025 werd de NAVO top in Den Haag gehouden en de politie heeft de gemeenten verzocht terughoudend om te gaan met vergunningverlening voor nieuwe evenementen en evenementen waarbij op voorhand politie inzet wordt verwacht. In de gemeente SúdwestFryslân konden en kunnen aangevraagde evenementen doorgaan, een enkele keer met de inzet van extra beveiliging. Er zijn in Q2 2025 geen vergunningen geweigerd met als reden verminderde politie inzet vanwege de NAVO top. De Sneekweek wordt steeds verder overgedragen aan de stichting Sneekweek, voor 2025 heeft dit met name betrekking op de kermis. De uitvoeringsregels evenementen zijn in het tweede kwartaal geëvalueerd en worden bijgesteld waar nodig en wenselijk. De zomerperiode stond voor veel collega’s veiligheid in het teken van het veilig houden van stad en land tijdens evenementen. Met name de Sneekweek. Deze is goed verlopen en het geheel wordt conform planning Lange Termijn Agenda (LTA) geëvalueerd. Deelname aan de Town Deal Krachtige kernen, Agenda Stad.

Hoe kunnen overheid en dorpsgemeenschappen beter met elkaar optrekken waar het gaat om ingewikkelde vraagstukken waar onrust en ongenoegen op de loer liggen? En hoe kan de overheid daarbij de ideeën en behoeften van inwoners beter tot hun recht laten komen om vertrouwen in de overheid te bevorderen en de lokale samenleving te versterken? Daarover gaat het in de Town Deal Krachtige Kernen, een samenwerking tussen elf gemeenten, drie ministeries en twee kennis- en netwerkorganisaties, die op dinsdag 22 april is ondertekend. Binnen deze weerbaarheidsopgave gaan we als gemeente aan de slag met het mobiliseren van de gemeenschapskracht die er bestaat in de 89 kernen, om hen weerbaar te maken tegen crises, rampen en bedreigingen. Hoe kunnen overheden en inwoners constructief omgaan met ongenoegen en weerstand, terwijl tegelijkertijd de weerbaarheid van inwoners moet worden vergroot? Het bevorderen van een cultuur van samenwerking, vertrouwen en gezamenlijke verantwoordelijkheid tussen de lokale overheid en de mienskip is van belang, zodat beide partijen effectiever kunnen samenwerken in tijden van crisis, maar ook in de dagelijkse bestuurlijke en maatschappelijke processen. Best practices worden landelijk opgeschaald zodat andere dorpskernen en wijken hier hun voordeel mee kunnen doen.

Aanvullend op de Town Deal is de onderstaande driedeling onder de aandacht binnen de weerbaarheidsopgave: 1. Bestuurlijke veerkracht; 2. Institutionele veerkracht; 3. Maatschappelijke veerkracht. In Q2 2025 is de samenwerking gestart met de eerste dorpskern, Raerd. Het plaatselijk belang is doende om hun zelf uitgewerkte plan en structuur te bemannen met inwoners uit het dorp. Zij verwachten in Q1 2026 gereed te zijn. In samenwerking met de Veiligheidsregio Fryslân (VRF) wordt een simulatie voorbereid waarmee het dorpsplan getest kan worden in de praktijk. Hierdoor is een plan niet enkel een plan maar een die is beproeft in de praktijk. Door de stads- en wijkcoördinatoren zijn ook andere dorpen geïnventariseerd. Een deel zal in Q4 2025 en Q1 2026 benaderd worden. In Q4 2025 vinden er gesprekken plaats met de RUG en NHL-Stenden over de rol van onderwijs in de vorm van onderzoek binnen de Town Deal van Súdwest-Fryslân. Met een aantal deelnemende gemeenten wordt gewerkt aan een gezamenlijke interventie. Voor Súdwest-Fryslân ligt de voorkeur op een signaleringstool gericht op maatschappelijk ongenoegen en maatschappelijke onrust. Dit moet gemeenten helpen om tijdig dergelijke signalen te signaleren en hierop te anticiperen.

De Town Deal Krachtige Kernen is tot slot in de basis een project om samen te leren met de deelnemende gemeenten, ministeries en kennis- en netwerkorganisaties. Pagina 78 van 111

Digitale veiligheid Vanuit crisisbeheersing zijn we bezig om de digitale weerbaarheid te vergroten door het aanbieden van oefeningen voor crisisfunctionarissen, directie, bestuur en onze specialisten. Vorig jaar hebben we een crisisoefening GRIP 3 georganiseerd. Deze oefening willen we een vervolg geven door deel te nemen aan een grootschalige Landelijke oefening in het najaar van 2025.

Overige zaken (going concern) Accountantskosten De eindcontrole voor de jaarrekening 2024 heeft in het eerste half jaar van 2025 plaatsgevonden. Het is nu al duidelijk dat de externe controlekosten (de accountantskosten) zullen stijgen enerzijds door de indexering (inflatie), maar anderzijds vooral door het jaarlijks nog steeds toenemende aantal specifieke uitkeringen. Bij elke specifieke uitkering hoort namelijk een eigen set aan regels en voorschriften en een externe accountantscontrole aan de hand van een door het Rijk vastgesteld normenkader. De accountantskosten zullen daardoor op basis van de huidige inschatting leiden tot circa € 34.000 kosten boven het begrote bedrag. Tussenstand onrechtmatigheden aanbestedingen 2025 Er is met de gemeenteraad afgesproken dat in de bestuursrapportages periodiek wordt gerapporteerd over de verwachte onrechtmatigheden ten gevolge van inkoop en aanbestedingen die niet voldoen aan Europese wet- en regelgeving. De voorlopige tussenstand is dat het aantal fouten verder zal dalen ten opzichte van eerdere jaren. Er wordt ingeschat dat er circa € 0,9 miljoen aan fouten zullen optreden. Het bedrag aan onrechtmatigheden wordt veroorzaakt door doorlopende fouten uit voorgaande jaren, namelijk de schoonmaakwerkzaamheden (€ 0,6 miljoen) en de schoonmaak van opvanglocatie Galamadammen (€ 0,2 miljoen), welke niet Europees zijn aanbesteed.

Daarnaast is de dienstverlening door tolken niet Europees aanbesteed, waardoor het grensbedrag in de loop van 2025 is overschreden met (€ 0,1 miljoen). Er wordt gewerkt aan oplossingen, in de Rechtmatigheidsverantwoording van het college bij de jaarrekening 2025 zal hierover nader worden gerapporteerd. Inhuur personeel Door de krapte op de arbeidsmarkt is het soms lastiger om aan nieuw personeel te komen. Hiervoor worden vakspecialist ingehuurd. Dit is iets waar alle gemeenten mee te maken hebben. Omdat het werk wel door moet gaan en de kwaliteit op orde moet blijven. In onderstaand overzicht is ook de inhuur opgenomen van bijzondere werkzaamheden die de reguliere taken overstijgen, zoals bijvoorbeeld inhuur ten behoeve van de opvang van Oekraïners. Dit verklaart bijvoorbeeld het hoge bedrag aan inhuur bij team Ondersteuning van de keten Sociaal Domein. Voornemens om een deel van het personeel wat ingehuurd wordt in dienst te nemen, inmiddels is dit voor enkele al van toepassing. Bij de inhuur waar dit nog speelt (inhuur die we graag bij ons in dienst zouden willen hebben), is men actief bezig om deze in dienst te krijgen bij afloop contract. Dit maakt onderdeel uit van de te realiseren opgaaf ‘Optimalisatie personele inzet, minder inhuur’ bij de Kansrijke Sporen (in Q1 is daarvan breed in de bedrijfsvoering € 0,9 mln. gerealiseerd).

Op de volgende pagina treft u een overzicht aan van inhuur tot boekingsdatum 30 september 2025.

Pagina 79 van 111

Financieel overzicht inhuur Keten

Afdeling

Bedrijfsvoeren

DIA

€

119.897

Facilitair

€

101.652

Financien

€

83.391

I&A

€

494.781

Juridische- en Veiligheidszaken

€

139.602

Concerncontrol

€

29.561

Directie - algemeen

€

24.121

Burgerzaken

€

36.199

Communicatie

€

51.800

Klantcontactcentrum - KCC

€

288.385

Omgeving - Ondersteuning en Advies

€

235.952

Omgeving - Projecten

€

4.968

Omgeving - Ruimtelijke Ontwikkeling

€

757.619

Omgeving - Toezicht en Handhaving

€

49.658

Strategie en Programma's

€

37.574

Vergunningen

€

829.019

Ontwikkelen

Strategie en Programma's

€

531.318

Openbare Ruimte

Groen

Centraal Klantencontacten

Omgeving

Soort

€

4.762

Seizoenskrachten

€

571.902

WSW Seizoenskrachten

€

120.135

Omgeving - Projecten

€

205

Schoon

€

9.427

€

193.377

Seizoenskrachten

Sociaal Domein

Som van Bedrag debet

Vastgoed

€

21.743

Water

€

215.216

Seizoenskrachten bruggen en havens

€

1.585.200

WSW Seizoenskrachten

€

334.960

Wegen

€

256.226

Beleid Sociaal Domein

€

358.705

Cultuur en sport

€

382.377

GT Bolsward/Buitengebied

€

59.180

GT Sneek

€

80.105

Intergraal Beheer SD

€

226.750

€

1.411.149

€

9.646.916

Totale inhuur 2025 t/m 30-09-2025

€

9.646.916

Ondersteuning Eindtotaal

Keten

Afdeling

Soort

Som van Bedrag debet

Openbare Ruimte

Groen

Seizoenskrachten

€

571.902

WSW Seizoenskrachten

€

120.135

Schoon

Seizoenskrachten

€

193.377

Water

Seizoenskrachten bruggen en havens

€

1.585.200

€

334.960

Eindtotaal

€

2.805.574

Totale inhuur 2025 t/m 30-09-2025 exclusief seizoenskrachten

€

6.841.342

WSW Seizoenskrachten

Pagina 80 van 111

5. Overzichten Actiepunten uit de Programmabegroting Nr.

Actiepunt Hoofdtaakveld Algemene dekkingsmiddelen

1.

De inkomsten uit Nij Hiddum Houw komen ten goede aan de gehele gemeente. Indicatoren/te behalen resultaat: • De inkomsten uit Nij Hiddum Houw te begroten als algemene inkomst. Toelichting: De dividend uitkering is voor dit jaar conform begroting. In de jaren 2024 en 2025 heeft de gemeente het gemiddelde dividend van € 400.000 ontvangen. Om toekomstige financiële prestaties in te schatten gebruikt NHH een forecastmodel. Dit model voorziet in de jaren 2026-2030 een lagere dividenduitkering dan gemiddeld. De prognose is echter dermate onzeker dat NHH in de laatste aandeelhoudersvergadering van april 2025 hier nog geen toezegging aan wilde verbinden. In de aandeelhoudersvergadering van komende december verwachten we hierover meer duidelijkheid voor wat betreft jaar 2026. Zodra hierover meer duidelijk wordt zal dit worden gemeld in de volgende bestuursrapportage.

2.

Geen verhoging van woonlasten, na inflatiecorrectie. Indicatoren/te behalen resultaat: • In de paragraaf lokale belastingen wordt per belastingsoort beschreven wat we gaan doen met de opbrengst, incl. een berekening van de woonlasten van het voorgaande jaar. Er is inflatiecorrectie toegepast bij de belastingen, inclusief een extra verhoging van 2%. Bij de afvalstoffenheffing en rioolheffing streven we naar een kostendekkendheid van 100%. Toelichting: Vastgesteld tijdens behandeling begroting 2025. Waarbij systematiek de trendmatige verhoging is toegepast ten bedrage van 4,3 %. De forensenbelastingen is gestegen met 20% plus de toeristenbelasting met 60%

3.

Onderzocht wordt of we bij het verwerken van de algemene uitkering de (eigen) aantallen jaarlijks kunnen laten muteren en hoe dat eventueel kan worden verwerkt in de begroting. Ook wordt nagegaan of het hanteren van de methode van lopende prijzen voor de gemeente Súdwest-Fryslân van toegevoegde waarde kan zijn en wenselijk is om in te voeren. Indicatoren/te behalen resultaat: • Onderzoek uitvoeren en de resultaten meenemen in de berekening van de algemene uitkering.

4.

Toelichting: Onderzoek is uitgevoerd en resultaten zijn verwerkt in de circulaires en daarmee in de begroting. Gedegen financieel beleid met voldoende reserves. Indicatoren/te behalen resultaat: • Een structureel sluitende begroting. • Een stand van de algemene reserve boven het minimale niveau van het weerstandsvermogen.

Pagina 81 van 111

Toelichting: Er wordt volop gewerkt aan de uitvoering van de kansrijke sporen. Daarmee komen wij tot een sluitende begroting. Wij blijven aandacht houden voor een gedegen Algemene Reserve met een voldoende omvang. De reserves zijn de afgelopen periode al versterkt. Ook het positieve jaarrekeningresultaat 2024 draagt hieraan bij. Vanuit de meicirculaire zien wij een verschuiven van het ravijnjaar richting 2028. Nr.

Actiepunt Hoofdtaakveld Overhead

5.

De gemeente stelt een voorbeeld als goede en inclusieve werkgever met voldoende stages en leer-werkplekken voor alle niveaus en leeftijden. Ook is er ruimte voor trainees, zij-instroom en zet het in op een leven lang ontwikkelen voor eigen werknemers. Indicatoren/te behalen resultaat: • Elk team heeft minimaal één stagiair per jaar. • SWF heeft beleid ontwikkeld voor het beschikbaar stellen van leer-werkplekken. • SWF heeft een groep trainees die begin 2025 zijn gestart. • SWF staat bij moeilijk vervulbare vacatures open voor zij-instromers die het vak nog moeten leren. • Het Leerhuis verzorgt activiteiten voor alle werknemers van SWF. Toelichting: In Q2 2025 is het beleid vaktalenten ambtelijk vastgesteld en begin Q3 wordt het beleid ter instemming geagendeerd bij de Ondernemingsraad. In dit beleid staat beschreven hoe de gemeente haar leerwerkplekken en trainees organiseert. Ondertussen wordt gestart met de voorbereidingen om na de zomer een groep vaktalenten te werven, die dan begin 2026 starten. In 2024 is de ambitie uitgesproken dat begin 2025 een eerste groep vaktalenten zou starten. Door een langere doorlooptijd van de beleidsontwikkeling is deze ambitie niet gehaald. In Q1 en Q2 zijn de stageopdrachten voor het schooljaar 2025-2026 opgehaald uit de organisatie.

Bij moeilijk vervulbare vacatures is steeds meer aandacht voor personen die de juiste competenties hebben, maar de kennis nog missen. De benodigde opleiding biedt de gemeente dan aan. Er wordt volop gebruik gemaakt van de activiteiten van het Leerhuis en deze worden positief beoordeeld. • In 2025 heeft SWF tot nu toe 17 stagiaires. In Q3 en Q4 van 2025 komen daar nog nieuwe stage-opdrachten bij. T/m Q3 2025 zijn er bij SWF 30 stagiaires gestart, verdeeld over 13 teams. Dit betekent dat 12 teams dit jaar geen stagiaire hebben gehad. Hier wordt extra aandacht aan besteed bij de uitvraag voor de volgende stageronde (start februari 2026). • De ondernemingsraad heeft in Q3 ingestemd met het beleid voor vaktalenten. In dit beleid zit ook de optie om leerwerkplekken aan te bieden. Er zijn in Q3 2025 4 nieuwe BBL-ers gestart bij thema Groen in opvolging van de lichting van 2024-2025. Ook is er in Q3 2025 een BBL-er gestart bij team HR. • Het beleid voor vaktalenten koerst op het in dienst nemen van vaktalenten (trainees) per 1 januari 2026. In Q4 2025 starten we met een inventarisatie in de organisatie naar de behoefte en formatieve mogelijkheden voor vak talenten. Bij voldoende vraagstelling willen we starten met een groep van minimaal 6 vak talenten, met een startdatum van 1-1-2026. • Het vaktalentenbeleid geeft ruimte voor zij-instromers.

Afhankelijk van de begeleidingsmogelijkheden binnen een team wordt hier ruimte aan geboden. Ook wordt het vaker benoemd in vacatures.

6.

Verdere inzet van data om daarmee innovatieve antwoorden te bieden op complexe vraagstukken in de samenleving. Indicatoren/te behalen resultaat: • We willen de datakwaliteit verbeteren, de informatiehuishouding op orde hebben en processen verbeteren.

Pagina 82 van 111

Toelichting: Het gebruik van data met als doel complexe vraagstukken te beantwoorden, vraagt om een informatiehuishouding die op orde is. Zonder integere data is er geen waarde te hechten aan de uitkomsten. Daarom stimuleren we de groei van de datavolwassenheid van de organisatie. Door te sturen op de kwaliteit en de processen die daaraan verbonden zijn, creëren we een basis voor data die bruikbaar is voor vraagstukken zoals energiearmoede, gebiedsgericht werken of financiën. Door in te zetten op het opbouwen van onze basisdataset voor integraal gebiedsgericht werken, is het aantal gedeelde datasets met externe partners toegenomen. Ook hebben we met DataFryslân de eerste stappen gezet voor de warmteplanningskaart van heel Friesland. Onze strategische aanpak omvat ook het actief opbouwen van sterke partnerschappen, zowel intern als extern. Door kennis en data te bundelen, versnellen we de oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Concrete acties die we nemen voor de groei van onze datavolwassenheid zijn: • Bewustwording vergroten. • Eigenaarschap beleggen. • Controle op de kwaliteit. • Beleid op datagedreven werken, zowel op strategisch als tactisch niveau. • Het in kaart brengen van gemeenschappelijke datavraagstukken binnen de organisatie en met ketenpartners. • Actieve deelname aan nationale datastelsels, zoals het Federatief Datastelsel (FDS).

• Implementatie van FAIR-principes bij het vastleggen en delen van datasets. Dit betekent in de praktijk dat we de data binnen onze organisatie zo inrichten dat ze beter vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en her te gebruiken zijn. Dit is essentieel om data ook écht effectief te kunnen delen met externe partners. Deze acties zijn een continu proces in een continu veranderende informatiewereld. We doen dit laagdrempelig en door voorlichtingssessies, het delen van goede voorbeelden en door bij de diverse teams mee te denken over mogelijkheden. Ook delen we kennis en ontwikkelen samen op regionaal niveau. 7.

Huisvesting buitendienst. Indicatoren/te behalen resultaat: • De start van de bouw staat gepland vanaf Q2 2025 met oplevering Q3 2026. Toelichting: Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar hoofdstuk 8 (Ontwikkelfonds en overige projecten).

Overige zaken (going concern) Taakstelling bedrijfsvoering De totaalopgaaf Bedrijfsvoering, taakstelling van € 2 miljoen die vanaf 2025 gehaald moet worden (opgaaf bij Directie, onderdeel van de Kansrijke Sporen) is als zodanig ingeboekt. De taakstellingen op diverse onderdelen bij de ketens worden gedurende het jaar gemonitord via de managementrapportages. Bij een dusdanige afwijking in de voortgang zal hierover melding worden gemaakt in de bestuursrapportage.

Pagina 83 van 111

6. Mutaties reserves Verwachting verloop Algemene Reserve In de volgende tabel staat het verloop van de Algemene Reserve. De met een * gemarkeerde posten zijn nieuw ten opzichte van de vorige bestuursrapportage. Ontwikkeling Algemene Reserve

2025

(bedragen x € 1.000) Stand per 31/12/2024 volgens JR 2024

20.051

Reeds genomen raadsbesluiten Bij: Begroot resultaat 2025 volgens Programmabegroting 2025

2.677 Raadsbesluit 14-11-2024

Bij: Septembercirculaire 2024, jaar 2025

133 Raadsbesluit 30-01-2025

Af: Septembercirculaire 2024

-77 Raadsbesluit 30-01-2025

Bij: Werkelijk resultaat 2024

9.559 Raadsbesluit 10-07-2025

Af: Resultaatbestemmingen 2024

-6.386 Raadsbesluit 10-07-2025

Bij: Nota Reserves en Voorzieningen 2025

3.112 Raadsbesluit 10-07-2025

Af: Begrotingswijziging Kansrijke sporen

-2.146 Raadsbesluit 10-07-2025

Af: Bijdrage Cultureel Kwartier Sneek

-1.838 Raadsbesluit 10-07-2025

Bij: Resultaat Berap JFM 2025

20 Raadsbesluit 10-07-2025

Af: Resultaat Berap AMJ 2025

-1.084 Raadsbesluit 16-10-2025

Af: Resultaat Berap AMJ 2025 (saneringskosten buitendienst) * Af: Extra financiering Sportcentrum De Rolpeal Nieuwe Stand

-950 Raadsbesluit 16-10-2025 -250 Raadsbesluit 16-10-2025 22.821

Nog verwacht * Bij: Resultaat Berap JAS 2025 * Bij: Meicircularie 2025, jaar 2025 * Af: Resultaat Berap JAS 2025 (sanering kruispunt Marnezijl) * Bij: Resultaat Berap JAS 2025 (duurzaamheid) * Af: Resultaat Berap JAS 2025 (buitendienst Bolsward) Bij: Verwachte BTW-teruggave Stand na verwacht

> Niveau weerstandsvermogen Vrij besteedbaar

Overige zaken (going concern) Er zijn geen overige zaken te melden.

Pagina 84 van 111

6.461 Raadsvoorstel 18-12-2025 0 Meegenomen in Berap JAS -150 Raadsvoorstel 18-12-2025 23 Raadsvoorstel 18-12-2025 -345 Raadsvoorstel 18-12-2025 1.000 Conform PB2025 29.810

9.300 20.510

7. Paragrafen Onderhoud Kapitaalgoederen Voortgang investeringswerken 2024-2025 Voortgang investeringswerken In de begroting is jaarlijks investeringsgeld opgenomen voor kapitaalgoederen, specifiek voor de onderdelen wegen- en waterbouw. Het gaat om jaarlijks € 4 miljoen. Dat is bedoeld om de achterstanden binnen de kapitaalgoederen in te lopen in een periode van 10-15 jaar (vanaf 2021). Met onderstaand schema geven we de stand van zaken weer van de verschillende investeringswerken van 2024 en 2025.

Investeringswerken 2024 Steiger Houkesloot Sneek (fase 1) Kade Gouden Boayem Heeg Kade Dijlakkers Bolsward Doorgaande weg Arum (fase 2) Weg Tinga Sneek (fase 1) Betonwegen divers Weg Dorpsstraat Exmorra (fase 2) Weg Julianastraat IJlst (fase 2) Totaal

Investering € 1.000.000 € 300.000 € 1.100.000 € 300.000 € 300.000 € 400.000 € 300.000 € 300.000 € 4.000.000

Status Gereed, binnen budget In uitvoering, gereed Q4 2025 Gereed, binnen budget In voorbereiding, start werk Q1 2026 In voorbereiding, start werk 2026 Deel 1 gereed, deel 2 volgt Q4 2025 Gereed, binnen budget In voorbereiding, start werk 2026

Investeringswerken 2025 Steiger Houkesloot Sneek (fase 2) Diverse bruggen op afstand Kade Dijlakkers Bolsward (fase 2) Damwand Noorderpoort Sneek Weg Van Eysingaleane Easterein Wegen Easterwierrum (fase 1) Wegen Exmorra (fase 3) Weg Tirns Weg Wolsumerwei Wolsum Totaal

Investering € 200.000 € 250.000 € 900.000 € 650.000 € 250.000 € 300.000 € 650.000 € 450.000 € 350.000 € 4.000.000

Status Gereed, binnen budget Deels in uitvoering, gereed Q1 2026 Gereed, binnen budget In voorbereiding, start Q1 2026 In uitvoering, gereed Q4 2025 Start werk Q3 2025 Gereed, binnen budget Gereed, financiële afrekening volgt In uitvoering, gereed Q4 2025

Pagina 85 van 111

8. Ontwikkelfonds en overige projecten Hieronder rapporteren wij over alle actieve projecten die (grotendeels) gefinancierd worden vanuit het Ontwikkelfonds (projecten waarvoor krediet beschikbaar is gesteld en die nog niet zijn afgerond). Daarnaast informeren wij over projecten die in vergaande voorbereiding zijn. Daarnaast rapporteren we over overige projecten die niet gefinancierd worden vanuit het Ontwikkelfonds. Standaard rapporteren we over majeure projecten waar de raad een realisatiekrediet voor beschikbaar heeft gesteld. Mochten er significante afwijkingen zijn bij overige projecten, dan rapporteren we ook daarover, zolang er sprake is van een afwijking.

8.1 Ontwikkelfonds Nr.

Project Bolsward: Bolsward-west (reconstructie kruispunt)

(Mobiliteit)

Toelichting op de afwijking: Het definitief ontwerp is gereed, waarin de fietstunnel onder de Oude Rijksweg is opgenomen. De samenwerkingsovereenkomst met de provincie is afgesloten. De (Europese)aanbesteding voor een bouwteam is gegund aan aannemer BAM Infra. In dit bouwteam (aannemer, adviseur, opdrachtgever) wordt het definitief ontwerp verder uitgewerkt naar een uitvoering gereed ontwerp. In oktober start bouwbedrijf BAM met de voorbelasting en grondverplaatsingen. Zodra dat klaar is starten we met de bouw van de ovonde (mei t/m oktober 2026). De ovonde en beide fietstunnels zijn naar verwachting in het najaar 2026 klaar. Het projectteam (gezamenlijk Provincie en gemeente SWF) heeft tijdens de looptijd van dit project de bouwkostenraming steeds scherper kunnen maken. De bouwkostenraming geeft aan dat er een tekort is van € 525.000 ten opzichte van de allereerste raming op basis waarvan de bestuurlijke besluiten omtrent de financiering zijn gebaseerd. Dit heeft deels als oorzaak dat er veranderende inzichten zijn betreffende de benodigde sanering zoals het laten verwijderen van verontreinigde slakkenfundering. Dit betreft een bedrag van € 150.000. Anderzijds zijn de bouwkosten verhoogd door de forse indexatie afgelopen jaren. Voor het voorstel financiële dekking verwijzen wij naar paragraaf 9.1 ‘Voorgestelde (mutaties in) kredieten’ punt 3 en 4.

Nr.

Project Bolsward: Binnenstad-Herinrichting

(Agenda Bolsward)

Toelichting op de afwijking: Het herstel van de gebreken van fase 1 is afgerond. Fase 2 Herinrichting Bargefenne is in opstartfase en hiervoor is een projectteam ingericht. Er ligt een voorlopig ontwerp dat technisch wordt uitgewerkt. We blijven met werkgroep gastvrij centrum Bolsward in gesprek.

Nr.

Project Bolsward: Aquaduct Bolsward

(Mobiliteit)

Toelichting op de afwijking: De afstemming met de provincie zal plaatsvinden in het OVVF (Overleg Verkeer en Vervoer Fryslân). Dit is een bestuurlijk overleg binnen de provincie Fryslân. Gezamenlijk kan binnen alle mobiliteitsprojecten een prioritering worden aangebracht. Deze prioritering brengen we als gezamenlijke Friese overheden in bij het Bestuurlijk Overleg MIRT. Pagina 86 van 111

Project Sneek: De Hemmen III

(Economische zaken)

Toelichting op de afwijking: Bouwrijp maken De eerste fase van het bedrijventerrein is nagenoeg bouwrijp gemaakt. In verband met de netcongestie heeft het college op 19 november 2024 besloten het bouwrijp maken voor fase 2 voorlopig op te schorten voor de duur van maximaal 3 jaar. Verkoopprocedure Duurzaamheid speelt een rol, daarvoor is de duurzaamheidsmatrix ontwikkeld die door nieuwe belangstellenden voor een kavel kan worden ingevuld. De score van de menukaart wordt gekoppeld aan de privaatrechtelijke koopovereenkomst. Bij invulling van de menukaart en door hoog te scoren, maken inschrijvers meer kans bij de toewijzing van een bedrijfskavel. Ondanks de netcongestie worden belangstellende van harte uitgenodigd om zich te melden voor de resterende kavels van fase 1. Daarbij is wel de voorwaarde dat bedrijven in hun eigen energiebehoefte kunnen voorzien, vanwege de netcongestie.

Planning De kritieke activiteiten in de planning zijn de toevoer van elektriciteit en de verkeersontsluiting. Voor beide activiteiten is er afhankelijkheid van andere partijen. De huidige planning is samengevat: • Bouwrijp 1e fase 2024 • Nutstoevoer kavels 2026 medio (planning van Liander) • Verkeersontsluiting 2025 Q3 • Start uitgifte en bouw 2025 Q3 (afhankelijk van de situatie rondom netcongestie stikstof en tijdige ontsluiting) Ontsluiting De minirotonde naar het bedrijventerrein westelijk vanaf de N7 is inmiddels gereed. De aanpassing van de bestaande ontsluiting aan de noordoostelijke zijde door de aanleg van een minirotonde, het aanpassen van de bestaande toe- en afritten en onderhoudswerkzaamheden aan de State-as en de bestaande minirotonde. Zijn op 25 augustus gestart en duren tot en met 17 oktober. Eind 2024 is met de Minister van Verkeer en Waterstaat een overeenkomst getekend over een bijdrage vanuit Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) € 1.239.669. Dit zal middels een begrotingswijziging aan uw raad worden voorgelegd. Toevoer nutsvoorzieningen Het netverzwaringsprogramma van de middenspanningsnetten van Liander voor de provincies Friesland en Noordoostpolder is vertraagd. Daarnaast is er op het bestaande onderstation onvoldoende leveringscapaciteit.

Door deze vertraging duurt de netcongestie langer en is er beperkte tot geen beschikbaarheid van elektriciteit op een aantal locaties. Daarmee stagneert de kavelverkoop ook. Voor de Hemmen III is de verwachting dat er vanaf 2036 weer extra capaciteit is. Voor wat betreft extra leveringscapaciteit heeft Liander al gevraagd om ruimte te reserveren op de Hemmen III voor een nieuw onderstation. Voortgang is afhankelijk van Tennet die met een studie bezig is. Volgens de nieuwe planning van Liander is het middenspanningsnetwerk op de Hemmen III uiterlijk einde tweede kwartaal van 2026 aangelegd. Grex Op 20 juli 2023 heeft de raad ook Fase 2 vastgesteld en toegevoegd aan fase 1. Hiermee is één grondexploitatie vastgesteld voor Fase 1 en 2, Hemmen III Totaal. Een belangrijke toevoeging die voor beide fases geldt, is het toevoegen van kosten voor een tijdelijke energievoorziening.

Pagina 87 van 111

Project Sneek: Stationsgebied

(Agenda Sneek)

Toelichting op de afwijking: Gelet op de zeer lange looptijd van het project zijn er overschrijdingen opgetreden. Dit heeft te maken met kostenstijging en tegenvallers in de uitvoering, vervuiling Kanaalstraat. De subsidie van de provincie is nog niet definitief vastgesteld. De besluitvorming hieromtrent wordt zeer binnenkort verwacht. Laatste restpunten zijn nu in uitvoering waardoor dit jaar het project kan worden afgerond.

Nr.

Project Sneek: IJlsterkade

(Agenda Sneek)

Toelichting op de afwijking: Er zijn geen afwijkingen of overige zaken te melden.

Nr.

Project Sneek: De Potten

(Team dienstverlenen)

Toelichting op de afwijking: Conform de gebiedsvisie vormt het oprichten van een gebiedsorganisatie de eerste stap in het realiseren van een solide basis voor de verdere ontwikkeling van De Potten. De tijdens het visietraject voorgestelde maatregelen worden nader verkend met het Samenwerkingsverband Ambitie De Potten (SAP). Op 7 oktober is er een intentieverklaring tussen de belangengroepen van de SAP en de gemeente ondertekend. In week 37 is de raad middels de Actieve informatie SAP geïnformeerd.

Nr.

Project IJsselmeer opgave: Versterking Friese IJsselmeerkust (VFIJ) (IJsselmeerkust) De provincie Fryslân is penvoerder namens de samenwerkende partijen, het Rijk, Provincie Fryslân, Gemeente DFM en gemeente SWF (conform samenwerkingsovereenkomst). In de Stuurgroep SWH wordt gerapporteerd over de voortgang van het project Versterken Friese IJsselmeerkust. Stand van zaken Op 26 mei 2023 zijn de ondertekende projectbeslissingen van de minister en de beschikking ontvangen voor de bijdrage uit het deltafonds ter grootte van ca. € 12,5 miljoen. Inmiddels is gestart met de technische voorbereidingen, procedures en het opstellen van contracten. In augustus 2024 is gestart met de werkzaamheden in de Workumerwaard / Stoenckherne en de Mokkebank bij Laaksum. De werkzaamheden in Stoenckherne en de Mokkebank zijn eind 2025 afgerond. De uitvoering van de erosiebestrijding in de Workumerwaard en de aanleg van de strekdam It Soal starten in 2026 en zullen naar verwachting eind 2027 zijn afgerond. De werkzaamheden hebben vertraging opgelopen doordat er geen zand beschikbaar was. Vanuit VFIJ worden in Laaksum nog een aantal projectzaken uitgevoerd, dit staat voor 2025 op het programma.

Pagina 88 van 111

Communicatie: - Het komende jaar zullen nog stakeholdersbijeenkomsten georganiseerd worden bij de projectonderdelen die nog in uitvoering komen. Beschikbaarheid zand Uitgangspunt voor de realisatie van de onderdelen Workum en de stranden is de beschikbaarheid van zand uit het IJsselmeer. Op verzoek van RWS is het op diepte brengen van de vaargeul door de provincie Fryslân i.v.m. verzilting tijdelijk stop gezet. RWS en provincie zijn in gesprek over de consequenties hiervan en zoeken naar alternatieven. Planning van uitvoering is afhankelijk van de beschikbaarheid van zand. RWS is aan het onderzoeken wat de eventuele gevolgen kunnen zijn ten aanzien van verzilting. Onduidelijk is wanneer dit onderzoek gereed is en welke consequenties dit heeft voor de tijdige beschikbaarheid van het zand voor de zand gebonden deelprojecten. Voor het deelproject bij Workum is afgesproken dat het zand uit het recreatieve gedeelte van het gebied waar het nu te ondiep is, wordt gebruikt voor het deelproject bij It Soal / Workumerwaard. Stijging Bouwkosten Conform vastgelegde afspraken; Het financieel beschikbaar gestelde bedrag is kader stellend (een gelimiteerd maximum). Als er financiële issues optreden, zullen deze opgelost moeten worden middels de post onvoorzien. Mocht dit niet afdoende zijn, dan zal dit ten koste gaan van een deel van de scope.

Zijn de gevolgen zodanig dat doelstellingen van het project en scope niet meer haalbaar zijn, dan zal geëscaleerd worden naar de stuurgroep. De markt heeft te maken met flinke stijging van de bouwkosten wat veroorzaakt wordt door; krapte op de arbeidsmarkt, tekort aan bouwstoffen, stijgende prijzen, brandstoffen en inflatie. Dit is een risico voor de uit te voeren scope.

Nr.

Project IJsselmeer opgave: Atlantikwall in het waddengebied (Afsluitdijk) Toelichting op de afwijking: - het eerste deel het inrichten van de Atlantikwall-bunker met een expositie is gereed en maakt onderdeel uit van de expositie van het Kazemattenmuseum. - In het kader van 75 jaar bevrijding is er een krant uitgebracht. Resterende deel: Kornwerderzand: strijd om de Afsluitdijk (scenario kazematten 2e linie) 2e kazematteneiland Op Kornwerderzand is sprake van een complexe situatie, waarbij vele projecten en processen in elkaar grijpen en samen komen. Hierbij kan gedacht worden aan onderwerpen zoals; het verduurzamen en toekomstbestendig maken van de Afsluitdijk, de Vismigratierivier, de verbreding van de sluis, het opnieuw aanbesteden van de bestaande spuimiddelen, het vervangen van de bruggen en een upgrade van Kornwerderzand in zijn geheel als toeristische bestemming (bereikbaarheid, parkeren, bewegwijzering, wegen- en padenstructuur en informatievoorziening). Afstemming over volgordelijkheid, efficiency en logistiek van de werkzaamheden hebben ervoor gezorgd dat een deel van de uit te voeren projectonderdelen later in de tijd zijn geprogrammeerd. De grote en complexe werken domineren voorlopig alle projecten op en rond de Afsluitdijk, ook die van eerder gehonoreerde (deel)projecten zoals de Atlantikwall in het Waddengebied.

Vanwege vertraging van de werkzaamheden aan de afsluitdijk heeft er in 2022 geen start kunnen plaatsvinden van dit laatste onderdeel. Door de vertraging komt de einddatum onder druk te staan.

Pagina 89 van 111

Situatie is ongewijzigd. Toegankelijkheid van het gebied laat nog jaren op zich wachten i.v.m. ontbreken brug/looppad. Momenteel loopt onderzoek om het plan als puzzelstukje onder te brengen bij het totale beleefconcept Kornwerderzand/Provincie. Afstemming ligt momenteel bij de Provincie. Verwachting dat eind 2025 meer duidelijk is. Hetzelfde geldt voor de houdbaarheid van de subsidie bij het Waddenfonds en Provincie.

Nr.

Project IJsselmeer opgave: Sluis, Waddenfonds beleef Kornwerderzand

(Afsluitdijk)

Toelichting op de afwijking: De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor de beschikking van het Waddenfonds beleef Kornwerderzand door middel van een machtiging overgedragen aan de provincie Fryslân. De provincie heeft een extern bureau ingehuurd om inzichtelijk te maken hoe de verschillende processen van de ontwikkelingen in elkaar grijpen en hoe de verschillende beleefbare elementen aan elkaar verbonden zijn. Het doel is te komen tot een integrale visie voor een gebiedsontwikkeling Kornwerderzand als bestemming. De integrale visie is klaar en komend jaar. Komend jaar stemmen de provincie en de gemeente af wat het vervolgproces zal zijn.

Nr.

Project IJsselmeer opgave: De Nieuwe Afsluitdijk

(Afsluitdijk)

Toelichting op de afwijking: Bruggen Het oorspronkelijke idee was, om de bruggen één-op-één aan te besteden aan de aannemer van het Rijkscontract, zodat de gevolgen van het project versterking Afsluitdijk konden worden beperkt. Deze inkoopstrategie leidde echter tot bezwaren. Daarom is dit inkoopproces stopgezet en zal de realisatie van de bruggen op basis van een “normale” Europese aanbesteding in de markt gezet worden. Als gevolg van de herijking van het gehele project (vervanging van de bruggen, verdieping en de verbreding van de sluis Kornwerderzand) heeft het project vertraging opgelopen. Sluis Sinds de ondertekening van de Bestuursovereenkomst Verruiming Sluis Kornwerderzand (BOK) in 2020 hebben Rijk en provincie samengewerkt aan de nadere uitwerking van het project. Daarbij is geconstateerd dan Rijk en provincie diverse aspecten uit de BOK anders interpreteren. Tevens is bij de nadere uitwerking gebleken dat de kosten van het project (door diverse aspecten) sterk zijn opgelopen waardoor het project niet langer binnen het beschikbare budget gerealiseerd kon worden. • In 2024 heeft herijking van het project plaatsgevonden. Met de minister is afgesproken dat het Rijk en de provincie samen werken aan mogelijke scenario’s voor de uitvoering en de toegenomen kosten voor het project. Daarbij is het onderzoek naar verzilting een belangrijk onderdeel.

Voor verruiming van de sluis is het nodig om de vaargeulen te kunnen verdiepen. Als het verdiepen van de vaargeulen mogelijk blijft kunnen er aanvullende afspraken gemaakt worden over de scenario’s en uitvoering van het project. • Onder begeleiding van bureau APPM is gekomen tot een viertal scenario’s, te weten: 2 scenario’s waarbij het project integraal wordt gerealiseerd (bruggen + sluis) en verzilting wordt aangepakt. • 1 scenario waarbij sprake is van een gefaseerde aanpak (eerst de bouw van nieuwe bruggen en later in tijd een nieuwe sluis incl. aanpak verzilting)

Pagina 90 van 111

• 1 scenario waarbij het project stopt en het Rijk de huidige draaibruggen 1 op 1 zal vervangen • Op basis van het APPM rapport heeft de politiek gekozen voor het scenario waarbij sprake is van de integrale aanleg van het project incl. volledige opwaardering van de infrastructuur rond de sluis (voorhavens, remmingwerken, etc.). Zoals inmiddels bekend is in de voorjaarsnota voorgesteld € 375 mln. extra beschikbaar te stellen voor het project. De Tweede Kamer heeft bij de besprekingen van de voorjaarsnota besloten de € 375 miljoen beschikbaar te stellen voor de sluis. Inmiddels zijn er op bestuurlijk niveau gesprekken gevoerd met de minister van Infrastructuur en Waterstaat. Naar verwachting zullen in het komende halfjaar nieuwe afspraken worden gemaakt tussen het Rijk en de regio. Hierover kan nu nog geen duidelijkheid worden gegeven, Dit zal uiteindelijk moeten leiden tot een nieuwe BOK. Verzilting IJsselmeer Een belangrijke opgave is het tegengaan van zoutverspreiding in het IJsselmeer. Het zoetwater in het IJsselmeer heeft een belangrijke drinkwaterfunctie. Daarnaast heeft het zoetwater een belangrijke functie voor het watergebruik voor landbouw en natuur. Op dit moment komt er zout water binnen bij het IJsselmeer via onder andere de scheepvaartsluis bij Kornwerderzand. De verzilting is van invloed op de te nemen maatregelen voor verruiming van de sluis.

Een belangrijk punt daarbij is het verdiepen van de vaargeulen. Als de vaargeulen in de toekomst verdiept worden, kan het risico op verzilting toenemen. Uit onderzoek is gebleken dat er maatregelen mogelijk zijn om het verziltingsprobleem te beheersen. Als onderdeel van het ontwerpproces voor een verruimde sluis zal ook gekeken worden of de verziltingsmaatregelen in het ontwerp geïntegreerd kunnen worden. Indien de verzilting in voldoende mate beheerst kan worden, is het mogelijk om de vaargeulen in het IJsselmeer te verruimen. Geulen Ook de verruiming van de geulen is van invloed op de verzilting doordat zoutwater zich via de verdiepte geulen verder naar het zuiden kan verplaatsen. Op verzoek van Rijkswaterstaat is de verruiming en de zandwinning daarom tijdelijk stilgelegd, dit is nog steeds het geval. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld de projecten Vismigratierivier en Versterking Friese IJsselmeerkust nog geen gebruik maken van de beoogde vrijkomende materialen. De gemeente is partner in het project De Nieuwe Afsluitdijk. Tijdens de stuurgroep vergaderingen worden wij op de hoogte gesteld van de stand van zaken rond de voortgang van de werkzaamheden van De Nieuwe Afsluitdijk. De gemeente SWF is lid van deze stuurgroep.

Nr.

Project Út de Mienskip: Subsidieregeling bovenlokale initiatieven Toelichting op de afwijking: Er zijn geen afwijkingen of overige zaken te melden.

Pagina 91 van 111

(Kernenbeleid)

8.2 Financieel overzicht Ontwikkelfonds Ontwikkelfonds

Totaal t.m. 2028

Totaal beschikbaar gesteld Krediet

Besluit

t.m. 2024

2025

2026

2027

2028

38.830.424

26.830.424

3.000.000

3.000.000

3.000.000

3.000.000

19.528.676

18.528.676

1.000.000

-

-

-

2029

2030

3.000.000

3.000.000

Gelabeld

8.774.575

-

5.249.575

125.000

-

1.200.000

2.200.000

Beschikbaar

10.527.174

8.301.748

5.052.173

7.927.173

10.927.173

12.727.173

13.527.173

16.527.173

Te activeren

26.300.000

18.300.000

2.000.000

2.000.000

2.000.000

2.000.000

2.000.000

2.000.000

Beschikbaar krediet/In besluitvormingstraject

8.742.751

7.992.751

750.000

-

-

-

-

-

-

-

-

Bolsward-west (ontsluiting) Sneek, Stationsgebied - fase 2

800.000

RB apr'19

800.000

200.000

RB Jul'20

200.000

2.400.000

RB nov'18

2.400.000

Aanpassing recreatiegebied rondom De Hemmen III

400.000

RB nov'18

400.000

Hoogspanning Pasveer voorbereidingskrediet

107.251

RB jul '21

107.251

Sneek Stationsgebied

895.000

RB Jul'20

895.000

De Hemmen III

RB jul '22 Ijsselmeeropgave

2.250.000

RB sep '22

1.500.000

290.500

RB Jun '23

290.500

Flexaterrein

1.400.000

RB dec '24

1.400.000

Regiodeal

875.000

RB sep '23

Bolsward-west (ontsluiting)

750.000

875.000

Afgeronde projecten

4.431.000

4.431.000

Gelabeld

2.875.000

Sporthart Bolsward

1.000.000

RB mei '24

1.000.000

koppelkansen sportvoorzieningen

1.000.000

OA 19-23

1.000.000

Nog beschikbaar te activeren

10.251.249

5.876.249

4.251.249

6.251.249

8.251.249

10.251.249

12.251.249

14.251.249

Eenmalig

12.530.424

8.530.424

1.000.000

1.000.000

1.000.000

1.000.000

1.000.000

1.000.000

Beschikbaar gesteld krediet

6.354.925

6.104.925

250.000

-

-

-

-

-

Aquaduct - onderzoeksgeld

120.000

RB jan'20

120.000

Gebiedsvisie sportpark

84.000

RB jul'21

84.000

125.000

-

1.200.000

2.200.000

-

2.875.000

RB dec '22 Lichtplan Bolsward Ontwikkeling bedrijventerrein, icm upcycle energyvalley Sneek, Stationsgebied - fase 1

140.500

RB dec'20

140.500

25.000

RB jul'21

25.000

200.000

RB nov'17

200.000

Stedenbouwkundige visie Sneek

70.000

RB jul '21

70.000

1.200.000

1.200.000

Versterking Friese IJsselmeerkust (co financiering)

Atlantic Wall

37.500

Cofinanciering

125.000

RB jan '19 RB jun'19 (berap jfm) Berap okt'18 RB jul '21

Poort van Friesland

50.000

RB jul '21

50.000

Regeling Út de Mienskip Toekomstvisie Woudsend (Pilot Integraal Gebiedsgericht Werken) flexibiliteitsbudget

700.000

RB nov'19

700.000

100.000

RB jul '21

100.000

100.000

RB jul '21

100.000

Ijsselmeeropgave

750.000

RB sep '22

500.000

Landsschapspark Folsgare

50.000

BW Mrt '23

50.000 50.000

Voorbereidingskrediet Sporthart

50.000

CB nov '23

Regiodeal

1.625.000

RB sep '23

Afgeronde projecten

2.552.925

-

37.500 125.000

250.000

1.625.000 2.552.925

Gelabeld Sneek, IJlsterkade

Pagina 92 van 111

5.899.575

2.374.575

138.575

OA 19-23

-

RB apr '20

138.575

Leader Hoogspanningskabel Sneek Noord Campus Ziekenhuis Sluis Nog beschikbaar eenmalig

250.000

CB jun '24

2.400.000

RB jan '25

250.000

RB febr '25

125.000

236.000

RB febr '25

236.000

1.000.000

OA 17-21

275.925

250.000 1.200.000

1.200.000

125.000 1.000.000

2.425.500

800.925

1.675.925

2.675.925

2.475.925

1.275.925

De volgende aanpassingen zijn ten opzichte van de voorgaande Bestuursrapportage doorgevoerd: • • •

•

De jaarschijven 2029 en 2030 zijn toegevoegd aan het overzicht. De gelabelde middelen voor de Regiodeal zijn beschikbaar gesteld eerder dit jaar. Dit is verwerkt in dit overzicht. De middelen gelabeld voor de Sluis zijn verder in de tijd weggezet. Verwachting is dat deze pas vanaf 2029 nodig zijn. In eerste instantie was rekening gehouden met een bijdrage uit het Ontwikkelfonds vanuit de te activeren middelen, maar door nader onderzoek is gebleken dat het hier gaat om een bijdrage vanuit de incidentele middelen. Dit is aangepast in het overzicht. De linkjes naar de verschillende raadsvoorstellen toegevoegd aan de lijst. Deze zijn gekoppeld aan de datum van het desbetreffende besluit.

8.3 Overige majeure projecten Nr.

Project Huisvesting Buitendienst

(Kapitaalgoederen)

Toelichting op de afwijking: Indicatoren/te behalen resultaat: • De bouw is officieel gestart met het slaan van de eerste paal op 11 juni 2025. De oplevering staat gepland in Q3 2026. Toelichting: We hanteren als opdrachtgever, op basis van de eerder gemaakte bouwkostenramingen van het voorlopig ontwerp, plafondbudgetten. Nu in de realisatiefase passen we zo veel mogelijk hergebruikte- of circulaire bouwmaterialen toe. Door middel van diverse communicatie laten wij dit zien aan de buitenwereld. Aandachtspunt is de vertraging van de netuitbreiding door Liander (NuLelie-project Fryslân) die is ontstaan tijdens het project. Ons nieuwbouwproject staat op de wachtlijst voor extra transportvermogen voor de elektriciteitsaansluiting. Samen met ons bouwteam is er een technische oplossingen om de bedrijfsvoering bij oplevering van het gebouw van voldoende energie te voorzien. Deze oplossing bestaat uit de aankoop van een batterij-energiesysteem (1.000 kWh) en een EnergieManagementSysteem (voor de aansturing van onder andere PV-installatie, batterij, generator en laadpalen). Daarnaast is tijdelijk de inzet (huur) van een generator nodig om voldoende stroom te leveren zolang dit nog niet beschikbaar is via het stroomnet (tot en met 2029). Tot en met 2029 is aanvullend tijdelijk een generator nodig; de kosten hiervan worden binnen de exploitatie gedekt.

De totale investering bedraagt € 490.000 (inclusief advies- en begeleidingskosten) en wordt in 12 jaar afgeschreven. De jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 48.722 (inclusief rente). Door inzet van de batterij wordt jaarlijks circa € 20.000 aan energiekosten bespaard. Onderzocht wordt of subsidies de resterende afschrijvingslasten van € 28.722 kunnen verlagen. Pagina 93 van 111