Bijlage 1 - Bestuursrapportage juli, augustus, september 2025

2.275.925

Voorgesteld wordt om deze resterende lasten van € 28.722 te onttrekken aan de reserve ‘Kredieten kapitaallasten’. Het cumulatieve bedrag van € 344.668 ter dekking van deze afschrijvingslasten wordt gedekt door een onttrekking uit de algemene reserve. Voordelen inzet batterij: - Minder afhankelijk van het net. En daarmee meer zelfvoorzienend. - Het net wordt veel minder belast - Geen terugleverkosten (overtollige opwek van zonnestroom) - Extra opgeslagen zonnestroom kan tijdens de avond- en nacht worden benut in het laden van de E-voertuigen. - Flexibiliteit: na 2029 kan het batterij- en EMS-systeem blijvend worden ingezet om energiekosten verder te reduceren en bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelen. Wanneer we geen batterij in combinatie met een generator aanschaffen dan ontstaat de situatie dat we op de nieuwe locatie (t/m medio 2029) geen elektrische voertuigen kunnen opladen. Eind 2026 is ca. 25% van ons wagenpark elektrisch. Dit zal in de jaren erna verder groeien. In de winter kan het gebouw niet verwarmd worden. En onze duurzaam opgewekte zonnestroom kan niet worden terug geleverd of opgeslagen. Dan moeten de zonnepanelen uitgeschakeld worden.

Nr.

Project Bodemsanering terrein Exmorraweg

(Kapitaalgoederen)

Toelichting op de afwijking: De sanering is grotendeels (ca. 95%) afgerond. Het laatste deel zal bij de verdere inrichting van het terrein worden uitgevoerd

Nr.

Project Sneek: Woningbouw Harinxmaland

(Wonen en grondbedrijf)

Toelichting op de afwijking: Van de eerste fase 2A1 van De Wending, totaal 80 woningen, zijn inmiddels 56 bouwkavels verkocht (waarvan er 24 inmiddels al zijn gerealiseerd) en worden de laatste 24 woningen nog dit jaar in een tender op de markt gebracht. In de 2e fase (2A2), totaal ook tachtig woningen, kunnen pas in 2027 op de markt worden gebracht in verband met problemen rond de energieleveranties. In de tender van de 24 woningen 2A1 worden nog wel 12 woningen uit de 2 e fase (2A2) meegenomen. De 3e fase (2A3) zit nog in een planologische procedure in de fase van participatie, de verwachting is er pas in 2028 energie geleverd kan worden. De grond in de 4e fase (2A4) is verkocht aan de ALDI die er een supermarkt met commerciële ruimte en 12 woningen gaat realiseren, start bouw ervan is in november 2025.

Pagina 94 van 111

Nr.

Project Sneek: Woningbouw Houkepoort

(Wonen en grondbedrijf)

Toelichting op de afwijking: De ontwikkelaar die met de gemeente in gesprek was, heeft zich teruggetrokken in verband met een te hoog prijsniveau voor de waterkavels en toebehoren. Daarom is er eerder dit jaar een tender uitgezet, waarvan de inschrijftermijn sloot op 30 januari 2025. Helaas zijn er geen inschrijvingen ontvangen. Er wordt onderzocht wat de oorzaak is van het gebrek aan belangstelling. Daarnaast wordt opnieuw contact opgenomen met de ontwikkelaar ‘van het eerste uur’ waarna een nieuwe strategie zal worden vastgesteld. Verwachting is dat in Q1 van 2026 meer duidelijkheid hierover zal zijn.

Nr.

Project Sneek: Verkabelen Hoogspanningskabels Sneek-Noord (Kapitaalgoederen) Toelichting op de afwijking Tennet heeft de actualisatie van het haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd en is begonnen met de voorbereidingen op het basisontwerp zodat in Q4 2025 de gemeente de offerte voor het Basisontwerp kan ontvangen. Hierbij geeft Tennet aan dat de offerte, naar verwachting, in de laatste weken van Q4 aan de gemeente zal worden toegestuurd. Hiermee is de planning voor het basisontwerp: - Q3 2025: TenneT vraagt een offerte op bij Qirion voor het opstellen van het basisontwerp; - Q4 2025: offerte BO voor gemeente SWF beschikbaar stellen, zodat gemeente opdracht kan geven voor de uitvoering van het BO; - 2026: Starten basisontwerpfase.

Pagina 95 van 111

9. Financiële mutaties In dit hoofdstuk kunnen we voorstellen doen voor financiële mutaties in de begroting. We zullen hierbij steeds de afweging maken of het een invulling van bestaand beleid betreft, of dat het om nieuwe zaken gaat. Nieuwe zaken/nieuw beleid doen we niet via de bestuursrapportage maar via een eigen raadsvoorstel, tenzij het een melding van een onontkoombare ontwikkeling betreft. In de hierna volgende tabel is aangegeven wanneer een melding via de berap mogelijk is en wanneer er een separaat raadsvoorstel moet komen: Type afwijking:

Binnen beleid, waarbij aanpassing van beleid niet aan de orde is. Binnen beleid, waarbij heroverweging van beleid wenselijk is. Buiten beleid

9.1

Er is geen keuze mogelijk: • voldongen feit • onontkoombaar Melden via berap

Er is wel een keuze mogelijk: • vroegtijdige signalering

Melden via berap

Separaat raadsvoorstel

Melden via berap

Separaat raadsvoorstel

Melden via berap

Voorgestelde (mutaties in) kredieten

1. Fietsverbinding Nijland De aanleg van een fietspad onder het viaduct Nijland, die de bebouwde kom van Nijland verbindt met het fietspad naar Blauwhuis is afgerond. De kosten zijn € 40.000 hoger zijn dan in 2024 was voorzien. De meerkosten kunnen worden gedekt uit de middelen die binnen het Investeringsprogramma beschikbaar zijn voor Realiseren fietspaden. 2. Fietsstraat Bolsward-Tjerkwerd De gemeente Súdwest-Fryslân wil meer inzetten om het fietsverkeer in de gemeente te stimuleren. Gezamenlijk met de provincie is het plan opgesteld om het Fietspad tussen Tjerkwerd en Bolsward veiliger te maken. De aanpak Fietsstraat Tjerkwerd – Bolsward is destijds geraamd op € 1.100.000. Financiering was 50% provinciale subsidie en 50% gemeente (Aanpak fietspaden). De uitvoering was een samenwerking tussen provincie en gemeente. De Provincie stond aan de lat voor groot onderhoud uit aan de hoofdrijbaan en de gemeente voor groot onderhoud aan de parallelweg. In het kader van efficiency en kosten besparing heeft de Provincie het gehele project aanbesteed en uitgevoerd. Huidige prognose is nu dat de eindkosten uitkomen op € 1.250.000. Dit betekent dat er een tekort is van € 150.000. Het voorstel is om dit tekort te dekken uit het budget Realisatie fietspaden, waar ook het initiële budget uit is gefinancierd. 3.

Bolsward West / Reconstructie kruispunt Marnezijl – sanering Het projectteam (gezamenlijk Provincie en gemeente SWF) heeft tijdens de looptijd van dit project de bouwkostenraming steeds scherper kunnen maken. De bouwkostenraming geeft aan dat er een tekort is van € 525.000 ten opzichte van de allereerste raming op basis waarvan de bestuurlijke besluiten omtrent de financiering zijn gebaseerd. Dit heeft deels als oorzaak dat er veranderende inzichten zijn betreffende de benodigde sanering zoals het laten verwijderen van verontreinigde slakkenfundering. Dit betreft een bedrag van € 150.000 en voorgesteld wordt om deze te dekken uit de algemene reserve. 4. Bolsward West / Reconstructie kruispunt Marnezijl – bouwkosten Het projectteam (gezamenlijk Provincie en gemeente SWF) heeft tijdens de looptijd van dit project de bouwkostenraming steeds scherper kunnen maken. De bouwkostenraming geeft aan dat er een tekort is van € 525.000 ten opzichte van de allereerste raming op basis waarvan de bestuurlijke besluiten omtrent de financiering zijn gebaseerd Pagina 96 van 111

Anderzijds zijn de bouwkosten verhoogd met een bedrag van € 375.000 door de forse indexatie afgelopen jaren. Voorstel hiervoor is dit te dekken uit de middelen uit het Investeringsprogramma Onveilige verkeerssituaties. Dit betekent een kapitaallast van € 31.028 over een termijn van 15 jaar. 5. Krediet Duurzaamheid Voor een onderzoek dat door een extern adviesbureau is uitgevoerd, zijn de kosten eerst door de gemeente betaald. Tijdens dit traject werkte de gemeente samen met een ander adviesbureau, dat heeft toegezegd het grootste deel van de kosten te vergoeden. Hiervoor is een factuur van € 23.000 gestuurd. Tegenover deze extra inkomst staan geen extra kosten meer. Voorgesteld wordt dan ook om deze inkomst voor een bedrag van € 23.000 toe te voegen aan de Algemene reserve. 6. De Hemmen III Vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat krijgen wij een subsidie ter hoogte van € 1.239.670 voor het aanpassen en geschikt maken van het kunstwerk over de Rijksweg A7 in het verlengde van de State As te Sneek en de directe omgeving van dit kunstwerk, door middel van de aanleg van twee rotondes ten behoeve van het ontsluiten van de Bedrijventerreinen Hemmen II en Hemmen III te Sneek. Voorgesteld wordt om de inkomsten en ook de uitgaven te verhogen met € 1.239.670. 7.

Buitendienst Bolsward Voor de energievoorziening van de nieuwe buitendienstlocatie wordt geïnvesteerd in een batterijenergiesysteem (1.000 kWh) en een EnergieManagementSysteem (EMS) voor de aansturing van PVinstallatie, batterij, generator en laadpalen. Tot en met 2029 is aanvullend tijdelijk een generator nodig; de kosten hiervan worden binnen de exploitatie gedekt. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar paragraaf 8.3 Overige majeure projecten, onderdeel Huisvesting buitendienst. De totale investering bedraagt € 490.000 (inclusief advies- en begeleidingskosten) en wordt in 12 jaar afgeschreven. De jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 48.722 (inclusief rente). Door inzet van de batterij wordt jaarlijks circa € 20.000 aan energiekosten bespaard. Onderzocht wordt of subsidies de resterende afschrijvingslasten van € 28.722 kunnen verlagen. Voorgesteld wordt om deze resterende lasten van € 28.722 te onttrekken aan de reserve ‘Kredieten kapitaallasten’. Het cumulatieve bedrag van € 344.668 ter dekking van deze afschrijvingslasten wordt gedekt door een onttrekking uit de algemene reserve. 8. Subsidie Circulair Ambachtscentrum De gemeente Súdwest-Fryslân heeft onlangs een subsidie van € 50.000 ontvangen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor het opzetten van een circulair ambachtsnetwerk.

Met deze middelen gaan we de eerste stappen zetten richting een regionaal netwerk waarin milieustraat, kringloop, reparatie, sociale werkvoorziening en onderwijs met elkaar verbonden worden. Het doel is om hergebruik van producten en materialen te bevorderen, samenwerking tussen partners te versterken en ervaring en kennis te delen als onderdeel van de landelijke ambitie om in 2050 een volledig circulaire economie te realiseren. Naast de subsidie moet de gemeente ook € 50.000 bijdragen uit eigen middelen. Hiervoor kan eenmalig worden geput uit de beleidsmiddelen grondstoffenbeleid. Voorgesteld wordt om onze bijdrage over te hevelen naar de reserve kredieten programma 2. Het totale krediet komt hierdoor uit op € 100.000. 9. Service bakwagen Door stijgende prijzen is de aanschaf van een service bakwagen € 15.485 duurder uitgevallen dan begroot.

Pagina 97 van 111

10. Bijdrage waterschap voor baggerwerkzaamheden OSW Voor het wegwerken van achterstallige baggerwerkzaamheden in het kader van OSW hebben gemeenten en het waterschap afspraken gemaakt. De gemeente laat het werk uitvoeren en het waterschap vergoedt achteraf 50% van de werkelijke kosten. In 2025 wordt een vergoeding van € 167.000 verwacht van Wetterskip Fryslân. Daarnaast is de bijdrage geïndexeerd waardoor aanvullend € 17.000 is ontvangen. Voorgesteld om in totaliteit het krediet te verhogen met zowel de uitgaaf als de inkomst met € 184.000. 11. Extra CDOKE-uitkering voor specifieke plannen In 2025 hebben wij een extra CDOKE-uitkering aangevraagd en toegekend gekregen ter hoogte van € 906.750, voor de planvorming rondom het aardgasvrij maken van gebouwen/wijken. Deze specifieke uitkering is bestemd voor de uitvoering van projecten binnen de Energietransitie. Voorgesteld wordt om zowel de baten als de lasten met € 906.750 te verhogen. 12. Aanvullende middelen SPUK Lokale Aanpak Isolatie De gemeente Súdwest-Fryslân heeft sinds oktober 2024 de subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie (verder genoemd LAI) opengesteld om isolatie van woningen te stimuleren. De doelen van deze subsidieregeling zijn: energie besparen, energiearmoede temperen en CO2-uitstoot verminderen. De LAI is bedoeld als meerjarig isolatieprogramma om koopwoningen met een slechte energetische staat uit te faseren.

Met het isolatieprogramma kunnen woningeigenaren die moeite hebben met het verduurzamen van hun woning financieel en organisatorisch geholpen worden om te isoleren. Dit is een cruciaal onderdeel van de aanpak tegen energiearmoede onder kwetsbare doelgroepen. Het Rijk heeft Súdwest-Fryslân de derde tranche ter hoogte van € 5.028.889 toegekend om de volgende 2.675 woningen te isoleren (in totaal 7.417). Hiervan is een bedrag van € 251.602 specifiek bestemd voor Doe Het Zelf. Voorgesteld wordt om zowel de baten als de lasten met € 5.028.889 te verhogen. Overzicht voorgestelde (mutaties in) kredieten (bedragen in €)

Nr. Omschrijving

Krediet

Invloed op reserves

Invloed op begroting

1. Fietsverbinding Nijland 2. Fietsstraat Bolsward-Tjerkwerd

40.000

0

0

150.000

0

0

3. Bolsward West / Reconstructie kruispunt Marnezijl – sanering Bolsward West / Reconstructie kruispunt Marnezijl – 4. bouwkosten

150.000

-150.000

0

375.000

0

0

5. Krediet Duurzaamheid

-23.000

23.000

0

1.239.670

0

0

7. Buitendienst Bolsward 8. Subsidie Circulair Ambachtscentrum

344.668

-344.668

0

100.000

0

-50.000

9. Service bakwagen

15.485

0

0

10. Bijdrage waterschap voor baggerwerkzaamheden OSW

184.000

0

0

11. Extra CDOKE-uitkering voor specifieke plannen

906.750

0

0

5.028.889

0

0

8.511.462

-471.668

-50.000

6. De Hemmen III

12. Aanvullende middelen SPUK Lokale Aanpak Isolatie Totaal

Pagina 98 van 111

9.2 Voorgestelde begrotingswijzigingen Via deze bestuursrapportage leggen we de volgende voorstellen voor: a. Diverse overboekingen, met name personeel (deels incidenteel/deels structureel) Dit betreft diverse overboekingen met name betreffende de inzet van personeel en overige optimalisaties. Er vinden verschuivingen plaats tussen programma’s, vandaar dat we deze wijzigingen hier opnemen. b. Specifieke uitkering Doorstroompunt RMC (incidenteel) De specifieke uitkering 2025 voor het Doorstroompunt (RMC) is in de tweede bestuursrapportage verhoogd van € 549.000 naar € 628.000. Inmiddels is daarnaast een eenmalige extra toekenning van € 58.000 ontvangen. Dit betreft een specifieke uitkering, die volledig aan het RMC moet worden besteed. We stellen voor om zowel de inkomsten als uitgaven te verhogen met € 58.000 zodat de middelen volledig ingezet kunnen worden. c. Specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord (SPUK IZA) (incidenteel) Voor de Specifieke Uitkering IZA hebben we twee aanvullende subsidies ontvangen van totaal € 301.537. We stellen voor om zowel de inkomsten als uitgaven te verhogen met € 301.537 zodat de middelen volledig ingezet kunnen worden. d. Specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 (SPUK BREED) (incidenteel) In 2024 heeft een indexatie plaatsgevonden over de Brede SPUK-gelden in 2024.

Deze indexatie geldt ook voor 2025. Het totale indexatiebedrag 2025 bedraagt € 62.849. We stellen voor om zowel de inkomsten als uitgaven te verhogen met € 62.849 zodat de middelen volledig ingezet kunnen worden. e. Bevindingen naar aanleiding interne controle verstrekte subsidies (incidenteel) Tijdens een interne controle op verstrekte subsidies door de afdeling Concern control zijn de volgende onrechtmatigheden geconstateerd: • Stichting Weekendschool SWF heeft een jaarlijkse subsidie ontvangen voor € 120.416. In bijlage F bij de programmabegroting 2025 staat geen bedrag opgenomen; • Kids First heeft voor de vliegende keep tutor een subsidie ontvangen van € 25.069. De Raad heeft deze subsidie vastgesteld op maximaal € 24.358. Het verschil ad € 711 is onrechtmatig; • Optisport inzake zwembad It Rak: In bijlage F van de begroting 2025 is er voor It Rak een subsidie opgenomen van € 873.069. Inclusief indexatie conform voetnoot van bijlage F is er dan € 902.289 begroot. Echter had dit moeten zijn € 979.831; • Stichting "Een brug slaan voor culturele activiteiten in Súdwest-Fryslân" heeft een subsidie ontvangen van € 5.544. De betreffende subsidie was bedoeld voor de Vereniging culturele gelden vml. Gemeente Wymbritseradiel.

De nieuwe stichting is niet opgenomen in bijlage F bij de programmabegroting, derhalve is de totale subsidie onrechtmatig; • Merk Fryslân heeft een subsidie ontvangen van € 15.411. De Raad heeft deze subsidie vastgesteld op maximaal € 15.257. Het verschil ad € 154 is onrechtmatig. We stellen voor om de genoemde subsidieplafonds zoals genoemd in bijlage F van de programmabegroting 2025 te verhogen tot voornoemde subsidiebedragen. In de begroting is voldoende ruimte aanwezig binnen de bestaande budgetten. Organisatie

Oud subsidieplafond

Voorgesteld subsidieplafond

0

120.416

Stichting Kids First

24.358

25.069

Optisport inzake zwembad It Rak

873.069

979.831

0

5.544

5.544

0

15.257

15.411

Stichting Weekendschool SWF

Stichting Een brug slaan voor culturele activiteiten in Súdwest-Fryslân Vereniging culturele gelden Gemeente Wymbritseradiel Merk Fryslân Pagina 99 van 111

f. Specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid 2025 (incidenteel) Voor de Specifieke Uitkering Onderwijsachterstandenbeleid hebben we een voorschot ontvangen van € 1.848.279. In de begroting was hiervoor al een bedrag gereserveerd van € 1.494.728. We stellen voor om zowel de inkomsten als uitgaven met het verschil van € 353.551 te verhogen zodat de middelen volledig ingezet kunnen worden. g. Specifieke uitkering Sportstimulering (incidenteel) Voor de Specifieke Uitkering Sportstimulering hebben we een voorschot ontvangen van € 506.499. In de begroting was hiervoor al een bedrag gereserveerd van € 351.200. We stellen voor om zowel de inkomsten als uitgaven te verhogen met € 155.299 zodat de middelen volledig ingezet kunnen worden. h. Wet Inburgering (incidenteel) Onze uitgaven aan de Wet Inburgering worden voor het grootste deel gedekt uit de Specifieke Uitkering (SPUK) Wet Inburgering, die wij van het Rijk ontvangen. We hebben in de begroting op basis van de uitgaven 2024 de inkomsten en uitgaven aan de Wet Inburgering tot nu toe begroot op € 800.000. Het aantal nieuwkomers dat gebruikt maakt van de inburgeringsvoorzieningen is dit jaar hoger dan in 2024. Waar in de eerste jaren sprake was van een opstartfase, voeren we nu trajecten uit op het verwachte, structurele volume.

Het aantal inburgeraarstrajecten dat nu, drie jaar na de start van de Wet Inburgering, uitgevoerd wordt voldoet aan de verwachte reguliere instroom. De stijging van uitgaven is daarmee een logisch en voorzienbaar gevolg van het bereiken van deze uitvoeringsschaal. We verwachten dan ook dat de uitgaven over heel 2025 € 225.000 hoger zullen uitvallen. Wij stellen daarom voor de inkomsten en uitgaven aan de Wet Inburgering met € 225.000 te verhogen. i. Definitief BUIG- budget 2025 (structureel) Op 1 oktober is het definitieve BUIG-budget gepubliceerd. Naar aanleiding hiervan geven wij onderstaand een korte toelichting op de BUIG budgetten. Het eerder ontvangen nader voorlopig BUIG-budget bedroeg € 33.923.118. Het definitieve budget komt uit op € 36.178.323. Dit is een toename van circa € 2,26 miljoen en sluit vrijwel aan bij de verwachte loon- en prijsontwikkeling van 6,5% (onze inschatting hiervan was € 2,2 miljoen). De overige BUIG-inkomsten zijn geraamd op € 750.000. Daarmee komen de totale inkomsten voor de BUIG op circa € 36,9 miljoen. De meest recente inschatting van de uitgaven bedraagt € 39,7 miljoen en dit leidt in een verschil van € 2,8 miljoen tussen inkomsten en uitgaven. Na verwerking van de wijzigingen vanuit de Voorjaarsnota 2025 resteert er een verwacht tekort van circa € 0,8 miljoen op de BUIG ten opzichte van de begroting in 2025.

Mogelijk kan de uitvoering van het aanvalsplan BUIG in de laatste maanden van dit jaar bijdragen aan verdere beperking van dit tekort. j. Invulling taakstelling FUMO (incidenteel) In mei is de raad actief geïnformeerd over de stand van zaken financiële taakstelling FUMO. Hierin komt naar voren dat veel acties in werking zijn gezet. De acties leiden in 2025 niet allemaal tot concrete inkomsten/kostenverlagingen. Het actiepunt Lobby Rijk is bijvoorbeeld grotendeels afgerond en wacht nu op resultaat. Voorgesteld wordt om voor 2025 de begrote inkomst te dekken uit de structurele gelden die de raad beschikbaar heeft gesteld voor de invoering Omgevingswet. Het gaat om een bedrag van € 225.000 welke zijn begroot bij team RO. Het actiepunt Gesprek provincie heeft al geleid tot incidentele inkomsten in 2024. Voor 2025 wordt voorgesteld om de geraamde inkomst te verrekenen met niet geraamde detacheringsinkomsten welke betrekking hebben op FUMO en RO toezicht. De geraamde € 230.000 wordt daarmee voor een groot deel ingevuld.

Pagina 100 van 111