Bijlage 1 Programmabegroting 2023.pdf

Programmabegroting 2023

Risicoprofiel De gemeente heeft ten behoeve van de begroting 2023 een actuele risico-inventarisatie gemaakt. De risicoinventarisatie van de jaarrekening 2021 vormde daarvoor de basis. Met de geactualiseerde inventarisatie is het benodigde weerstandsvermogen bepaald. Uit de risico-inventarisatie volgen voor de begroting 2023 in totaal 51 risico’s. Deze risico’s kennen een ingeschat financieel gevolg van 24 miljoen euro. Met behulp van het risicomanagementsysteem Naris is het risicoprofiel bij het opstellen van de begroting 2023 bepaald op € 7,84 miljoen. Onderstaand taartdiagram geeft aan hoe de voor de begroting 2023 geïnventariseerde risico’s over de begrotingsprogramma’s zijn verdeeld (op basis van hun aandeel in de benodigde weerstandscapaciteit):

Grootste risicogebieden Van de drie gebieden/domeinen die qua invloed op het weerstandsvermogen het grootst in omvang zijn, lichten wij de drie risico’s met de hoogste invloed alsmede de bijbehorende beheersmaatregelen toe. Voor het totaal aan risico’s verwijzen wij naar het overzicht aan het eind van deze paragraaf. 1. Gemeentebrede risico’s / bedrijfsvoeringrisico’s In de bedrijfsvoering heeft de gemeente te maken met organisatorische, financiële en technische risico’s. De drie grootste geïnventariseerde risico’s op dit onderdeel zijn: Het niet (blijvend) kunnen waarborgen van de continuïteit van dienstverlening Er is sprake van kwetsbaarheid in de continuïteit van de dienstverlening door een disbalans in de capaciteit en het ambitieniveau. In de afgelopen jaren hebben we als organisatie te maken met een krap bemeten formatie. Dit zorgt voor kwetsbaarheid in de continuïteit van de taken van de organisatie. Er is momenteel binnen de organisatie sprake van een krappe bezetting, een hoog verloop, een hoog ziekteverzuim en daarnaast is er sprake van langdurig thuiswerken en een krappe arbeidsmarkt. Beheersmaatregelen: In mei 2022 is door het toenmalige college en de directie een aantal (tijdelijke) maatregelen genomen om de werkdruk meer in balans te krijgen, deze maatregelen gelden tot 1 september 2022.

In het coalitieakkoord is één jaar uitgetrokken om de organisatie weer 'in control' te brengen. Hiervoor zal ook een actieplan opgesteld worden waarvoor een extern bureau is ingeschakeld. Er wordt hard gewerkt aan het invullen van de nog openstaande managementposities die nu nog interim worden ingevuld. Het management zal geëquipeerd worden middels een leiderschapsprogramma wat eind 2022 gaat starten. Verder wordt door de unit recruitment hard gewerkt om de grote wervingsopgave te realiseren, is pre- en onboarding per juni 2022 gelanceerd en is er een nauwe samenwerking met de arbodienst voor het reduceren van verzuim. (juridisch) Aansprakelijkstelling door inwoners, instellingen of bedrijven Beheersmaatregel: voor veel situaties is de gemeente verzekerd. Voor onvoorziene situaties, situaties waarvoor we niet verzekerd zijn en/of extra kosten maken indien een juridische procedure wordt gestart is een bedrag in de risico-inventarisatie opgenomen.

58

Programmabegroting 2023

Het risico op gijzeling van informatie of systemen / cybercrime Het beschermen en beveiligen van gegevens, systemen en in het bijzonder persoonsgegevens is een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering van de gemeente. Het gaat om gedrag van medewerkers, het inrichten van processen en procedures en techniek. Informatiebeveiliging is een combinatie van organisatorische en technische maatregelen én de toepassing daarvan. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is het uitgangspunt voor de informatiebeveiliging. Beheersmaatregelen: De toename van digitale dreigingen (hacks, ransomware) noodzaakt de gemeente ertoe de benodigde technische en organisatorische maatregelen te treffen. 1. Technische maatregelen betreffen de wijze waarop de ICT (de techniek) is ingericht en ingesteld. Bijv. netwerksegmentering, het beter beveiligen van mailverkeer tussen servers, het nog beter beveiligen van e-mailberichten en betere toegangsbeveiliging. 2. Organisatorische maatregelen hebben bijv. te maken met procedures, verantwoordelijkheden en afspraken. Daarbij wordt de kwaliteit van de digitale weerbaarheid steeds belangrijker. 3. Ongewenste, onbewuste acties blijken een groot risico voor de privacy van inwoners en bedrijven en de veiligheid van informatie. Het werken aan bewustwording voor het zorgvuldig omgaan met informatie en persoonsgegevens blijft onverminderd een aandachtspunt.

Het doel van het bewustwordingsprogramma is om gedrag te veranderen en kennis van beveiligingsmaatregelen en procedures te vergroten. 4. Op alle reeds genomen maatregelen zal meer controle en monitoring uitgevoerd worden. 2. Sociaal Binnen het programma Sociaal is sprake van financiële en politiek-bestuurlijke risico’s. Hierbij kan worden gedacht aan imagorisico’s, bijvoorbeeld dat een zorgvoorziening niet het gewenste effect heeft of als ambities van de gemeente niet haalbaar blijken te zijn (bijvoorbeeld door het ontbreken van voldoende sturingsmogelijkheden op gemeentelijk niveau). De drie grootste geïnventariseerde risico’s zijn: Toename beroep op gemeentelijke Wmo-voorzieningen Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de ondersteuning bij mensen thuis. Het doel hiervan is om hen zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen en te laten deelnemen aan de maatschappij. De vergrijzing en het zo lang mogelijk thuis blijven wonen maken dat er een groter beroep op voorzieningen wordt gedaan. Daarnaast blijven ook de hulpmiddelen en woningaanpassingen van thuiswonende cliënten met een WLZ indicatie de verantwoording van de gemeente. Met name dure woningaanpassingen kunnen een zware druk op het budget leggen. Een ander risico is de afnemende subsidie voor collectief vervoer en de korting met 5% op Preventie en Welzijn.

De genoemde factoren geven een financiële druk op de beschikbare ‘open einde’ budgetten. Beheersmaatregelen: Om de risico’s te beheersen treffen wij de volgende maatregelen: 1. We sturen op het versterken en aanspreken van eigen verantwoordelijkheid en eigen kracht van mensen, tezamen met het stimuleren van de samenredzaamheid in de samenleving. 2. Tevens verwachten wij met de nieuwe inkoop dat aanbieders meer ruimte benutten om te doen wat nodig is. 3. Daarnaast kijken wij met onder andere het ontwikkelen van de woonzorgvisie en aanbestedingen van voorzieningen hoe we het gebruik van de Wmo waar mogelijk kunnen voorkomen of anders kunnen organiseren. Ontwikkeling bijstandsaantallen (conjunctuur) en/of bijstelling van het macrobudget BUIG Bijstand is een openeinderegeling. Dit kan een overschrijding van de budgetten tot gevolg hebben. Een toename van het beroep op bijstand leidt tot hogere uitkeringslasten. Gemeenten ontvangen van het Rijk een budget voor het bekostigen van bijstandsuitkeringen. Ook aanpassing van het landelijk macrobudget voor het bekostigen van deze bijstandsuitkeringen kan leiden tot hogere/lagere uitgaven ten opzichte van de in de begroting geraamde uitkering. Gelet op de krapte op de arbeidsmarkt en bij het uitblijven van coronamutaties en (corona)crises is een toename van bijstandsaantallen niet te verwachten.

Op dit moment is er echter nog onzekerheid over het verdere verloop van de coronacrisis in 2023. Bij hernieuwde lockdowns zal naar verwachting ook de economie getroffen worden. Met als gevolg een toename van het aantal werklozen in de gemeente Stichtse Vecht.

59

Programmabegroting 2023

Beheersmaatregel: Om de risico’s te beheersen treffen wij de volgende maatregelen: 1. Om het risico te verkleinen voeren wij het actieplan Stichtse Vecht Werkt! uit. 2. Tevens zetten wij in op gerichte acties als o voorliggende voorzieningen en preventieve activiteiten o doorverwijzing naar de keten (uitzendbureaus – werk / terug naar school / startkwalificatie) o inzet van social return o intensievere samenwerking met het werkgeversservicepunt Midden-Utrecht om vraag en aanbod bij elkaar te brengen en instroom bijstand te voorkomen o handhaving en vergroten van uitstroom door re-integratie activiteiten o monitoren van ontwikkelingen in het budget. Overschrijding van de uitgaven van meer dan 10% van het budget kan gecompenseerd worden door het Rijk. Toename beroep op en stijging kosten jeugdhulp Landelijke trend van toename in cliënten jeugdhulp alsmede een autonome stijging in de kostprijs. Beheersmaatregelen: De inkoop Jeugdhulp en Wmo-begeleiding is taakgericht ingekocht. Belangrijk voor kostenbeheersing is de samenwerking met huisartsen en andere verwijzers- Meer zicht op verwijzingen - Praktijkondersteuner huisarts Jeugd GGZ. 3. Fysiek Binnen het programma Fysiek is sprake van risico’s die samenhangen met projecten, klimaatverandering en technische risico’s.

De drie grootste risico’s die binnen dit programma spelen, zijn: Achterstand onderhoud fysiek domein (asfaltelementen, verharding en bermen) Door gebrek aan capaciteit vanwege het bereiken van de aanbestedingsgrenzen op raamcontracten en anderzijds het ontbreken van beheerplannen voor een aantal taakgebieden in het fysiek domein, is achterstand in onderhoud in de openbare ruimte ontstaan. Beheersmaatregelen: In 2020 zijn de wegen opnieuw geïnspecteerd. Deze inspectie vormde de basis voor het Beheerplan wegen 2021-2024. De onderhoudsachterstand zal op basis van de budgetplanning uit dit wegenbeheerplan naar verwachting in 2023 grotendeels zijn weggewerkt. Hierbij is rekening gehouden met de beschikbare personele bezetting voor de voorbereiding en begeleiding buiten van de werkzaamheden. Na inspectie van de oeverbescherming wordt een beheerplan opgesteld. Mogelijk is er na afronding daarvan sprake van risicovolle situaties bij wegen langs het water. Kunstwerken (m.n. bruggen) tijdelijk niet of onvoldoende te gebruiken Door het tijdelijk niet of onvoldoende kunnen gebruiken van bruggen wordt de doorstroming beperkt en zijn kernen mogelijk niet of beperkt bereikbaar. Beheersmaatregelen: We voeren noodreparaties uit en voor de civiele kunstwerken is een beheerbeleidsplan 2021-2025 opgesteld. Het plan is in maart 2021 vastgesteld door uw raad.

Momenteel wordt gewerkt aan het uitvoeren van inspecties van de kunstwerken. Na de inspecties stellen wij een onderhoudsprogramma op. Op basis hiervan kunnen onderhoudscontracten aanbesteed worden. Het resultaat van de inspecties kan leiden tot hogere kosten voor het onderhoud van de civiele kunstwerken. Gebiedsontwikkeling Bisonspoor De kosten aanleg Safariweg, toegang tot de garage, komen ten laste van het uitvoeringsbudget waardoor het mogelijk is dat er een tekort ontstaat voor de aanleg van de openbare ruimte Bisonspoor. Beheersmaatregel: Eventuele grondopbrengsten kunnen per raadsbesluit ingezet worden om het tekort terug te brengen. Indien er daarna nog steeds sprake is van een tekort kan de scope aangepast worden en/of leggen wij een aanvullende kredietaanvraag aan de raad voor.

60

Programmabegroting 2023

Grootste risicogebieden

Financieel gevolg (inschatting o.b.v. risico-inventarisatie)

1. Gemeentebrede risico’s / bedrijfsvoeringrisico’s (excl. verbonden partijen)

€ 9.550

2. Sociaal domein (excl. verbonden partijen)

€ 5.000

3. Fysiek domein (excl. verbonden partijen)

€ 4.600

Totaal 3 grootste risicogebieden

€ 19.150

Overige risico’s (waarvan verbonden partijen: € 1.350.000 en grex’en € 1.000.000)

€ 4.850

Totaal alle risico’s

€ 24.000

Ratio weerstandsvermogen Op de geïnventariseerde risico’s voeren we een risicosimulatie uit. Deze simulatie vindt plaats omdat het reserveren van het maximale bedrag van 24 miljoen euro niet wenselijk is. De risico’s treden immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang op. Uit deze simulatie volgt dat voor 90% zeker is dat we de risico’s kunnen opvangen met een bedrag van 7,84 miljoen euro. Dat is de benodigde weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt bepaald door de Algemene reserve (AR). In de Beleidsnotitie Algemene reserve is aangegeven dat de AR drie schijven kent, die bepalen hoe de beschikbare middelen uit de AR ingezet kunnen worden. De middelen uit schijf 1 zijn bestemd voor het opvangen van de geïnventariseerde risico’s. De middelen uit schijf 2 kunnen we inzetten om calamiteiten, tegenvallers op taakstellingen en negatieve rekeningsaldi op te vangen. De middelen uit schijf 3 kunnen worden ingezet voor actieve (beleids)keuzes. De schijven 1 en 2 samen vormen de weerstandscapaciteit van de gemeente. De door de raad vastgestelde ratio weerstandsvermogen (1,4 - 2,0) bepaalt de bandbreedte voor de weerstandscapaciteit. Op basis van de benodigde weerstandscapaciteit van 7,84 miljoen euro geeft dit het volgende beeld: Weerstandscapaciteit - schijf 1 Minimale hoogte voor opvang geïnventariseerde risico’s (1,4 x € 7,84 mln, minimumnorm)

€ 10.976

- schijf 2 Deel AR voor opvang calamiteiten (bijv. onderhoud bruggen), taakstellingen SD en negatief rekeningsaldo

€ 4.704

Maximum weerstandscapaciteit (2 x € 7.84 mln)

€ 15.680

De omvang van de Algemene reserve bedraagt eind 2022 naar verwachting 13,46 miljoen euro op basis van de Bestuursrapportage 2022. Deze omvang is ca. 2,5 miljoen euro hoger dan de minimumnorm voor de weerstandscapaciteit. Bij de Programmarekening 2022 zal dit bedrag bijgesteld worden met het jaarresultaat 2022. De ratio weerstandsvermogen, de verhouding tussen de beschikbare en benodigde bedraagt: Ratio weerstandsvermogen = beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandcapaciteit = € 13,46 mln/ € 7,84 mln = 1,72 Ten opzichte van de risico-inventarisatie uit de Programmarekening 2021 is de ratio weerstandsvermogen toegenomen (van 1,56 naar 1,72). Deze toename hangt met name samen met een hogere beschikbare weerstandscapaciteit (13,46 miljoen euro ten opzichte van 12,15 miljoen euro bij de rekening 2021). De benodigde weerstandscapaciteit, het aantal risico’s en de ingeschatte financiële omvang van de risico’s zijn nagenoeg gelijk gebleven. De ratio weerstandsvermogen voldoet aan de door uw raad bepaalde streefnorm. Het weerstandsvermogen is echter aan fluctuaties onderhevig en ondanks risicomanagement kan het zich voordoen van risico’s niet worden uitgesloten. Met de beschikbare weerstandscapaciteit kent de gemeente, zoals het er nu uitziet, een voldoende weerstandscapaciteit om de risico’s als deze zich voordoen op te kunnen vangen.

Gelet op ontwikkelingen en daarmee gepaard gaande onzekerheden blijven wij het weerstandsvermogen wel nadrukkelijk volgen.

61

Programmabegroting 2023

Totaaloverzicht geïnventariseerde risico's Programmabegroting 2023 In onderstaande tabel zijn de geïnventariseerde gekwantificeerde risico's per programma weergegeven. De kolom ‘invloed’ geeft de impact van een risico op de benodigde weerstandscapaciteit weer (o.b.v. simulatie). In onderstaande tabel staat VP voor verbonden partijen en KWP voor Kockengen waterproof. Risicogebeurtenis

Kans

Ingeschat Financieel Maximum

Invloed (%)

Programma 1 Bestuur Gemeentebrede risico's Het niet (blijvend) kunnen waarborgen van de continuïteit van dienstverlening

90%

2.000

14,96%

Aansprakelijkstelling door inwoners, instellingen of bedrijven

50%

2.000

8,33%

Gijzeling van informatie of systemen

50%

1.000

4,15%

Het overtreden van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

70%

500

2,89%

Onvoldoende beschikking over kennis (bij bestaande medewerkers of door vertrek cruciale medewerkers) met betrekking tot aanbestedingsregels, waardoor mogelijk niet aan deze regels wordt voldaan.

90%

500

2,08%

Het inkoopproces en/of -organisatie is onvoldoende ingericht en/of geborgd

90%

500

2,08%

Beveiliging en uitval ICT in de organisatie

50%

500

2,08%

Onvoldoende borging van de authenticiteit van de gegevensvoorziening van de gemeente.

50%

500

2,07%

Het niet of onvoldoende kunnen voldoen aan aanbestedingsregels door Stichtse Vecht of leveranciers

90%

250

1,86%

Achterstand in dossiervorming- en vernietiging

70%

250

1,46%

Onvoldoende capaciteit voor noodzakelijke doorontwikkeling

50%

250

1,04%

Verval archieven door gebruikschade of schimmelvorming

30%

250

0,63%

Fysieke bedreigingen voor mensen, informatie en bezittingen

10%

500

0,41%

Ontwikkeling organisatie

50%

50

0,21%

VP: Onvoldoende inzicht in informatiebeheer bij verbonden partijen

50%

50

0,21%

9.100

44,46%

500

1,25%

Totaal programma 1

9.600

45,71%

excl. Verbonden partijen(VP)

9.550

45,50%

Subtotaal

Risico's algemene / financiële dekkingsmiddelen Fraude financiele transacties

30%

Programma 2 Veiligheid VP: Het onjuist reageren op een crisissituatie (VRU)

30%

1.000

3,69%

Ondermijning: aantreffen van misstanden waarbij directe actie noodzakelijk is, maar waar onze organisatie niet op ingericht is

50%

500

2,10%

1.500

5,79%

500

2,10%

Totaal programma 2 excl. Verbonden partijen(VP) Programma 3 Fysiek Achterstand onderhoud fysiek domein (asfaltelementen, verharding en bermen)

50%

1.000

4,13%

Kunstwerken (mn. bruggen) tijdelijk niet of onvoldoende te gebruiken

50%

1.000

4,11%

Gebiedsontwikkeling Bisonspoor

50%

500

2,08%

Niet goed begaanbare wegen en ongevallen a.g.v. extreme weersomstandigheden en sneeuwval

50%

500

2,06%

KWP Aanspraak op nadeelcompensatieregeling KWP

90%

250

1,88%

Versnelde bodemdaling als gevolg van klimaatverandering

70%

250

1,46%

KWP: Prijsstijgingen in de uitvoering

50%

250

1,04%

VP: Financieel perspectief recreatieschappen

50%

250

1,04%

Gemeentelijke garantstellingen woningcorporaties (achtervang WSW).

10%

500

0,42%

Wateroverlast vanwege heftige regenval

70%

50

0,29%

Verontreiniging van oppervlaktewater

10%

250

0,21%

Geen afvoer door een calamiteit aan de riolering

30%

50

0,13%

4.850

18,85%

Totaal programma 3

62

Programmabegroting 2023

excl. Verbonden partijen(VP)

4.600

17,81%

Programma 4 Sociaal Toename beroep op gemeentelijke WMO voorzieningen

90%

1.000

7,45%

Ontwikkeling bijstandsaantallen (conjunctuur) en/of bijstelling van het macrobudget Buig

50%

1.000

4,15%

Toename beroep op en stijging kosten jeugdhulp

70%

500

2,90%

Op gemeentelijk sturingsniveau onvoldoende sturingsmogelijkheden op trajecten jeugdigen

50%

500

2,09%

Energiecrisis en hogere kosten levensonderhoud

90%

250

1,86%

Extra uitvoeringskosten breed offensief

70%

250

1,45%

Overgang naar nieuw inburgeringsstelsel

50%

250

1,04%

Inkoop essentiële functies: ontbreken van voldoende en adequate (lokale) alternatieven

50%

250

1,03%

Overbelasting en/of stoppen van vrijwilligers en/of mantelzorgers.

30%

250

0,63%

Incidenten op gebied van jeugdhulp

30%

250

0,62%

Door landelijk politieke interventies is er teveel aandacht voor incidenten.

30%

250

0,61%

De herinrichting van het voorliggend veld slaagt niet door de Taakstelling.

10%

250

0,21%

VP: Algemene risico's op de begroting van Kansis

10%

50

0,04%

Totaal programma 4

5.050

24,08%

excl. Verbonden partijen(VP)

5.000

24,04%

Programma 5 Samenleving (Onderhouds)budgetten te realiseren schoolgebouwen niet toereikend om aan kwaliteitsaspecten te kunnen voldoen

50%

500

2,07%

Lagere kwaliteit van onderhoud sportparken

50%

250

1,03%

Financiële problemen schoolbestuur openbaar onderwijs.

30%

250

0,62%

Onveilige schoolgebouwen

10%

250

0,21%

Financiële problemen schoolbesturen (bijzonder onderwijs).

10%

250

0,21%

Ongelukken in zwem- en sportaccommodaties

10%

250

0,21%

Gemeentelijke garantstellingen aan (sport)verenigingen en instellingen van algemeen maatschappelijk nut.

10%

250

0,21%

2.000

4,56%

1.000

0,95%

24.000

99,94%

Totaal programma 5 Samenleving

Grondexploitaties

Totaal geïnventariseerde risico's

10%

63

Programmabegroting 2023

Financiële kengetallen Kengetallen

Rekening Begroting Begroting Categorie A

Categorie B

Categorie C

2021

2022

2023

Minst risicovol

Neutraal

Meest risicovol

Netto schuldquote

64%

78%

78%

< 90%

90%-130%

> 130%

Netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen)

63%

77%

77%

< 90%

90%-130%

> 130%

Solvabiliteitsratio

24%

22%

22%

> 50%

20%-50%

< 20%

Structurele exploitatieruimte

1,69%

-1,56%

#REF!

> 0%

0

< 0%

Grondexploitatie

0,28%

0,90%

-0,36%

< 20%

20%-35%

> 35%

Belastingcapaciteit

114,36%

101,90%

n.n.b.

< 95%

95%-105%

> 105%

Wat betekenen deze getallen? Netto schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. De verwachte netto schuldquote is licht gedaald ten opzichte van de begroting 2021. Netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe lager deze percentages, hoe beter. Voor de ontwikkeling van dit kengetal, zie de toelichting onder ‘Netto schuldquote’. Solvabiliteit Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om op lange termijn haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Grondexploitatie De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is.

Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Stichtse Vecht heeft een beperkte grondpositie. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Belastingcapaciteit Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Als dit percentage laag ligt, betekent het dat de gemeente meer (structurele) inkomsten uit belastingen zou kunnen verwerven. Of dit wel of niet gebeurt, is een beleidskeuze.

64

Programmabegroting 2023

Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Bij kapitaalgoederen is het niveau van onderhoud direct gekoppeld aan het beschikbaar gesteld budget. Na de zomer van 2022 beginnen we met het invoeren van assetmanagement binnen de Gemeente Stichtse Vecht. Steeds vaker wordt er gesproken over assetmanagement en niet meer over beheer of integraal beheer van de openbare ruimte (IBOR). Assets zijn de kapitaalgoederen in de openbare ruimte, ofwel de objecten groen, wegen, civiele kunstwerken etc. Assetmanagement is een meer systematische en gecoördineerde wijze van beheren. Het gaat hierbij vooral om de optimalisatie van de prestaties, de risico's en de kosten van de kapitaalgoederen in relatie tot de doelstellingen van de gemeente. Het verschil met het huidige manier van beheren is dat assetmanagement uitgaat van beheer over de gehele levensduur en niet alleen het gepland of dagelijks onderhoud. Met assetmanagement willen we verder kijken dan wat goed is voor de objecten zelf, en gaan we kijken naar wat goed is voor de organisatie en nog belangrijker, wat goed is voor inwoner/ de gebruiker. Dat kan alleen als de dagelijkse activiteiten binnen de organisatie (beheer openbare ruimte) opgelijnd zijn met de organisatiedoelstellingen, zodat we de juiste dingen doen met de juiste prioriteit.

De eerste stappen bij het invoeren zullen dan ook gericht zijn op kennismaking met assetmanagement en het formuleren van de doelstellingen voor de afdeling beheer openbare ruimte. Onderstaand staan de verschillende kapitaalgoederen weergegeven met de bijbehorende kaderstellende nota’s. Daarnaast zijn er nog diverse beheersplannen en de Nota beheer kapitaalgoederen van toepassing op meerdere onderwerpen. Deze staan niet apart genoemd per kapitaalgoed. Kapitaalgoederen

Kaderstellende nota's

Wegen

Beheerplan wegen 2021 - 2024

Civiele constructies

Beheerbeleidsplan Civiele kunstwerken 2021- 2025

Openbare verlichting

Beleidsplan Openbare verlichting 2020

Water en Riolering

Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2022 - 2026

Groen

Groenstructuurplan Stichtse Vecht (GSP); Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)

Speelterreinen

Beleidskader Spelen

Sportterreinen

Beleidsnota Sport

Gebouwen

Nota Duurzaamheid; IVAB.

Wegen Beleidskader Op grond van de Wegenwet hebben wij de zorgplicht om onze wegen goed en verantwoord te beheren. Hieronder vallen de zorgplicht asfalt, elementen en half-verhardingen. In 2020 zijn de wegen opnieuw geïnspecteerd. Deze inspectie vormt de basis voor het door uw raad in juli 2021 vastgestelde Beheerplan wegen 2021-2025. We vertalen het wegenbeheerplan naar concrete uitvoeringsmaatregelen voor 2023. Financiën In het meerjareninvesteringsplan zijn investeringen voor vervanging van wegen opgenomen. Daarnaast hebben we in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks onderhoud. Voor het planmatig onderhoud is een voorziening Wegen ingericht.

65

Programmabegroting 2023

Civiele constructies Beleidskader Onder civiele constructies wordt verstaan tunnels, viaducten, bruggen, duikers, (aanleg)steigers, beschoeiing, kades, grondkeringen en geluidschermen. Het doel is om veilige verkeersroutes in stand te houden, een vrije doorgang voor de scheepvaart te garanderen en de waterhuishouding op peil te houden. Het beheer- en beleidsplan Civiele kunstwerken is vastgesteld door uw raad in 2021. Naast een beleidsmatig plan stellen we ook een meerjarig onderhoudsplan op. Daartoe zijn in 2022 de volgende assets geïnspecteerd  verkeersbruggen  beweegbare bruggen  fietsbruggen  voetgangersbruggen  tunnels  viaducten  geluidschermen Door gebrek aan capaciteit worden de beschoeiingen en kademuren in het eerste kwartaal van 2023 geïnspecteerd. Het meerjarig onderhoudsplan zal in het tweede kwartaal van 2023 beschikbaar komen. Financiën In het meerjareninvesteringsplan hebben we de benodigde investeringen voor de civiele constructies opgenomen. Daarnaast hebben we in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks beheer en onderhoud.

Openbare verlichting Beleidskader Het doel is een verkeersveilige, sociaal veilige en leefbare omgeving die voldoet aan de landelijke richtlijnen. Per 2019 zijn wij geheel verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het verlichtingsareaal. Op basis van het in 2020 door uw raad vastgestelde beleidsplan en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsplannen is een bestek opgesteld. Dit bestek is inmiddels gegund. de eerste deelopdracht zal in het derde kwartaal 2022 verstrekt worden. Financiën In het meerjareninvesteringsplan hebben we de benodigde investeringen voor de verduurzaming van de huidige installatie opgenomen. Daarnaast zijn in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks en planmatig onderhoud.

Water en riolering Beleidskader Op grond van de Wet milieubeheer (Wm) heeft de gemeente een zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater en op grond van de Waterwet een zorgplicht voor hemelwater en grondwater. Hoe de gemeente invulling geeft aan de zorgplichten staat in het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Het huidige GRP beschrijft de beleidsvoornemens op het gebied van Water en Klimaat en geeft inzicht in de aanleg, tijdige vervanging, verbeteringen, beheer en onderhoud van de riolering en in de kosten van al deze facetten voor de periode 2022-2026 en waarin het integraal en risicogestuurd werken een belangrijke rol speelt. Financiën Wij hanteren een 100% kostendekkend tarief, waarbij alle kosten voor de rioleringszorg uit de rioolheffing worden gedekt. Bij de lasten maken we onderscheid tussen exploitatiekosten en investeringen. De kosten voor het jaarlijkse operationeel beheer en onderhoud vormen de exploitatiekosten. De investeringsactiviteiten zijn onderverdeeld in aanleg, vervanging en verbetering. Om schommelingen in de kosten op te vangen, maken we gebruik van een egalisatievoorziening, waardoor het tarief niet steeds aangepast hoeft te worden wanneer sprake is van een piek of dal in de uitgaven.

Groen Beleidskader Onder groen verstaan we bomen, plantsoenen, gazons en andere velden in de openbare ruimte alsmede de paden in parken. Onderhoudsdoel is handhaving van de voorgeschreven kwaliteit. Beheerbelangen zijn leefbaarheid, ecologie, klimaatadaptie, landschap en cultuurhistorie. Deze belangen spelen ook een belangrijke rol bij wegbermen, groene oevers en watergangen, maar deze vallen qua begrotingssystematiek niet onder groen. Het beleidskader wordt gevormd door de Omgevingsvisie, het Boombeleidsplan, de parkbeheerplannen, de landschapsontwikkelingsplannen en de regionale visie klimaatadaptie. 66

Programmabegroting 2023

De komende twee jaren wordt dit beleidskader herzien en verwerkt in een nieuw groenstructuurplan. Op basis hiervan wordt een nieuw beheerplan ontwikkeld. (Reële acties en reëel tijdspad nog te bepalen). In 2023 leggen wij de nadruk op het reconstrueren van plantvakken. Daarnaast werken wij er in 2023 aan dat het bomenbestand aan de vastgestelde kwaliteitseisen voldoet. Financiën Op grond van de Nota beheer kapitaalgoederen zijn in de voorjaarsnota 2016 middelen beschikbaar gesteld voor vervangingsinvesteringen voor kapitaalgoederen. Ook zijn in de begroting (exploitatie)budgetten opgenomen voor het reguliere (dagelijks-jaarlijks) onderhoud (IBOR). Omdat er in 2022 een nieuwe aanbesteding voor groen is uitgevoerd zijn in de begroting 2022 voor de periode 2022-2026 de exploitatiebudgetten herzien. Uit de ophanden zijnde herziening van de beleids- en beheerplannen volgt de komende jaren de herziening van de financiën.

Speelterreinen Beleidskader De speelplekken worden ingericht volgens de kadernota Buiten spelen natuurlijk! Het actueel maken van dit plan staat in 2023 op de planning. In deze verbeterde versie zal aandacht besteed worden aan de spreiding van herinrichting van speelplekken en de vergroening van speelplekken. De speeltoestellen moeten veilig te gebruiken zijn. De speelplaatsen worden duurzaam en klimaatadaptief ingericht. Het onderhoud van het groen op en rond de speelplaatsen vindt plaats volgens de Nota beheer kapitaalgoederen. Het onderhoud van de speeltoestellen vindt plaats volgens de richtlijnen Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen. Jaarlijks loopt de aannemer de speeltoestellen na en vindt inspectie door een onafhankelijke partij plaats. Op hun aanwijzingen worden reparaties uitgevoerd. Financiën In het geactualiseerde meerjareninvesteringsplan hebben we de investeringen opgenomen voor het renoveren van speelplaatsen. Daarnaast zijn in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks beheer en onderhoud. Ook is een bedrag beschikbaar voor reconstructie en herinrichting.

Sportterreinen Beleidskader Kapitaalgoederen die onder het programma Sport vallen, betreffen de buitensportaccommodaties. Zoals vastgesteld in de sport- en beweegnota, faciliteren wij een verantwoord basisniveau van gevarieerd sport- en beweegaanbod door betaalbare en toegankelijke sportaccommodaties. We stimuleren dat de verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud verder wordt overgedragen aan de gebruikers. Financiën In de begroting hebben we budgetten opgenomen voor beheer en onderhoud van de buitensportaccommodaties en voor bijdragen aan derden voor vervangingen. We besteden deze budgetten in overeenstemming met de Kadernota sport.

Gebouwen Beheer en onderhoud gemeentelijk vastgoed Beheerplannen vastgoed Het niveau waarop het vastgoed in stand wordt gehouden is vastgesteld aan de hand van een objectief meetinstrument voor het inspecteren en onderhouden van vastgoed. Een instrument dat is gebaseerd op de Conditiemetingsmethodiek volgens NEN 2767. Het niveau waarop het onderhoud gemiddeld wordt gehouden is vastgesteld op conditieniveau 3. Dit onderhoudsniveau is sober en draagt bij aan een doelmatig en duurzaam beheer van het gemeentelijk vastgoed. Voor de representatieve, publiekelijke objecten, zoals de gemeentekantoren en de aula’s op begraafplaatsen, hanteert de gemeente Stichtse Vecht een gemiddeld conditieniveau 2: Goed/representatief. De meerjaren onderhoudsplannen voor de gemeentelijke vastgoedportefeuille zijn in 2020 herijkt. Voor 2023 wordt een jaarplan gemaakt om uitvoering te geven aan het planmatig onderhoud. Om maximaal uitvoering te geven aan het efficiënt en planmatig uitvoeren van het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed, wordt bij aanbestedingen gekozen voor wat grotere, meerjarige clustercontracten waarbij de markt wordt uitgenodigd om mee te denken met de gemeente.

67

Programmabegroting 2023

Achterstand onderhoud Met het vaststellen van het beheerplan gemeentelijk vastgoed eind 2020 was het algemene beeld bij de vastgoedobjecten, dat behoorlijk wat achterstand in het onderhoud aanwezig was. De afgelopen twee jaar is de achterstand in het onderhoud grotendeels weggewerkt en zijn grote investeringen gedaan om de vastgoedobjecten naar de vastgestelde conditie te upgraden. In 2023 worden de laatste werkzaamheden hiervoor uitgevoerd. Legionellabeheersing Waterinstallaties inspecteren en herstellen we volgens NEN 1006. Het Drinkwaterbesluit en de Regeling Legionellapreventie in drinkwater en warm tapwater hebben 2 soorten installaties: prioritaire en niet-prioritaire installaties. De gemeente voert beheersmaatregelen legionellapreventie uit, in het kader van wettelijk onderhoud. Dit is een contract waarin 127 (prioritaire en niet-prioritaire) gebouwen zijn opgenomen. Concreet gaat het om het uitvoeren van de jaarlijkse legionella-beheersmaatregelen (de eigenaar van het object is dit verplicht), het controleren van terugstroombeveiligingen, controleren en registreren van koud watertemperaturen, controleren en registreren van boilertemperaturen. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed In december 2021 is de eerste fase van het verduurzamingsplan goedgekeurd door uw gemeenteraad, het verduurzamingsplan bestaan uit drie fases van elk drie jaar tot 2029.

Met als doel om voor 2030 een CO2reductie te krijgen van 49%. Hiermee voldoet de gemeente Stichtse Vecht aan het klimaatbeleid van de rijksoverheid. In de daarop volgende maanden van 2022 is ervoor gekozen om de uitvoering van het verduurzamingsplan tijdelijk uit te stellen vanwege maatregelen om de werkdruk in balans te brengen in de organisatie. Desalniettemin is niet stil gezeten, tijdens het planmatige onderhoud zijn diverse koppelkansen benut, zoals bij het dorpshuis cultureel centrum ’t Web. Bij deze locatie moest de dakafwerking worden vervangen, dit is gecombineerd met duurzame isolatie. Hetzelfde wordt toegepast bij de bibliotheek in Kockengen en bij diverse gymzalen is bestaande verlichting vervangen voor led verlichting. Vanaf 4e kwartaal 2022 wordt er gestart met de volledige uitvoering van de eerste fase van het verduurzamingplan.

68

Programmabegroting 2023

Afstoten gemeentelijk vastgoed We streven naar een compacte en strategisch waardevolle vastgoedportefeuille die bijdraagt aan onze maatschappelijke beleidsdoelstellingen. Om richting te geven aan deze ambitie is in november 2020 de Vastgoednota 2020 vastgesteld. Als onderdeel hiervan is ook een portefeuilleplan opgesteld waarbij het vastgoedperspectief per object is vastgesteld. Hieronder een stand van zaken voor de objecten die de status afstoten hebben. Adres

Plaats

Soort object

Status

Gaslaan 12

Maarssen

gymzaal

start 2023

Straatweg 185 B

Breukelen

IJsclub

gesprekken met skeelervereniging

Sportweg 3

Kockengen

Zwembad

overeenstemming, overdracht na advies belastingdienst

Gaslaan 12

Maarssen

muziekschool

start 2023

Harmonieplein 2

Maarssen

bibliotheek

afhankelijk van project Harmonieplein noordblok

Sportweg 1

Kockengen

jeugdhonk

alleen afstoten indien gebruik stopt

Bloemstede 3

Maarssen

voedselbank

afhankelijk van onderwijshuisvestingsplan

Straatweg 185

Breukelen

dierenverblijf

2024/2025

Boerenlaantje

Vreeland

spookhuisje

2024/2025

Fazantenkamp 159 A

Maarssen

kinderdagverblijf

afhankelijk van onderwijshuisvestingsplan

Duivenkamp 545

Maarssen

kinderdagverblijf

afhankelijk van onderwijshuisvestingsplan

Thorbeckelaan 80

Maarssen

kinderdagverblijf

onderdeel van gebiedsplan Daalsehoek

Bloemstede 4

Maarssen

kinderdagverblijf

afhanklijk van onderwijshuisvestingsplan

Diependaalsedijk t.o. 120

Maarssen

loods

afhankelijk van gebiedsontwikkeling zogwetering

Brugstraat 25

Maarssen

woning

verkoop na beeindiging huur

Herenstraat 16

Breukelen

woning

verkoop na beeindiging huur

Maarsseveensevaart 28

Maarssen

woning

verkoop na beeindiging huur

Silversteyn 86

Breukelen

woning

verkoop 2023, nu opvang vluchtelingen

Zandpad 2

Maarssen

woning

voorlopig verhuur tot integraal plan gehele essemble Goudestein

De Brouwerij 11

Breukelen

politiebureau

verhuurd voor 1 jaar aan TIM. Onderzoek naar mogelijkheden

Binnenweg 24,25,27,31,33

Loenersloot

woningen

anti kraak en inzet vluchtelingenopvang

Rijksstraatweg nabij 178

Loenen

Schuurtje

2024/2025

Heicop 1, Kanaaldijk Oost 4, Zwanenkamp 540

Kockengen, Nigtevecht, sanitaire Maarssen voorzieningen

Sportaccommodaties

Welzijn- en culturele accomodaties

Status

Commercieel vastgoed

Status

Gemeentelijke dienstverlening

verwijderen na beeindiging gebruik. Heicop 1 in 2022 verwijderd. D Afstoten

Dorpsstraat 29

Nigtevecht

brandweerkazerne

na oplevering nwe brandweerkazerne

Laan van Nifterlake 89

Tienhoven

brandweerkazerne

na oplevering nwe brandweerkazerne

Kanaaldijk Oost 3

Breukelen

afvalbrengstation

na oplevering nwe afvalscheidingsstation

Wilhelminastraat 43 A

Breukelen

werkplaats

na oplevering nwe afvalscheidingsstation

Diependaalsedijk 120 A

Maarssen

kringloopwinkel

na oplevering nwe afvalscheidingsstation

Diependaalsedijk 120

Maarssen

afvalbrengstation

na oplevering nwe afvalscheidingsstation

Rijksstraatweg 184

Loenen

afvalbrengstation

na oplevering nwe afvalscheidingsstation

Breedstraat 2

Maarssen

Brugwachterswoning 2023 onderzoek naar mogelijkheden

Pauwenkamp 152

Maarssen

schoollocatie

2023

Spechtenkamp 232

Maarssen

schoollocatie

2022 overgedragen

Buitenweg 312

Maarssen

schoollocatie

2022 overgedragen

Troelstrastraat 58

Maarssen

wissellocatie

voorlopig behouden

69

Programmabegroting 2023

Verzelfstandiging sportaccommodaties Zoals in de Vastgoednota 2020 aangegeven onderzoeken wij de mogelijkheden voor het verzelfstandigen van de vastgoedcategorie binnen- en buitensport. In 2022 is gestart met het scenario onderzoek. In 2023 zullen wij de resultaten van het onderzoek aan uw raad presenteren. Dorpshuizenbeleid In 2020 is de strategische koers dorpshuizenbeleid vastgesteld. Onderdeel van het dorpshuizenbeleid is dat de dorpshuizen en wijkcentra om niet in gebruik worden gegeven en de exploitatiesubsidies stoppen. Ieder dorpshuis of wijkcentrum ontvangt een basissubsidie. Voor dorpshuizen zal dit jaarlijks € 15.000 zijn en voor wijkcentra zal dit jaarlijks € 10.000 zijn. Daar staat tegenover dat de subsidies voor inventaris, klein onderhoud, energielasten, personeelslasten, schoonmaakkosten en verzekeringen worden afgebouwd naar nul. De gemeente zal haar eigen onderhoudsbudgetten voor groot onderhoud overdragen en de dorpshuizen en wijkcentra zo veel als mogelijk verduurzamen. Vanaf 2021 wordt er geen huur meer geïnd. De nieuwe contractvorming heeft echter om diverse redenen zoals corona en personeelstekort op zich laten wachten. In 2022 wordt de contractvorming afgerond.

Inmiddels is ook de achterstand in het onderhoud weggewerkt en zullen met ingang van 2023 de budgetten voor planmatig onderhoud worden overgedragen, zodat de dorpshuizen en wijkcentra deze zelf kunnen uitvoeren. Per 1-1-2022 is ook het dorpshuis in Nigtevecht in ons eigendom.

70

Programmabegroting 2023

Financiering Inleiding De financierings- of treasuryfunctie richt zich op het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen en de financiële posities, inclusief de daaraan verbonden risico’s. De kaders voor uitoefening van de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden (kortweg: Wet fido) en vertaald in het Treasurystatuut gemeente Stichtse Vecht 2020. De beleidsmatige infrastructuur voor de financieringsfunctie van onze gemeente is hiermee vastgelegd. Voor het inrichten van de financieringsfunctie stelt de Wet fido twee belangrijke beleidsmatige richtlijnen:  Het aangaan of verstrekken van geldleningen en het verlenen van garanties is alleen toegestaan uit hoofde van de publieke taak;  Het uitzetten van tijdelijk overtollige middelen heeft een prudent karakter en is primair niet gericht op het genereren van extra inkomsten.

Financieringspositie Gemeten over het begrotingsjaar lopen de reguliere baten en lasten synchroon. Dit laat onverlet dat lopende het begrotingsjaar positieve of negatieve posities ontstaan. Om (lopende en toekomstige) posities inzichtelijk te krijgen, maken wij gebruik van een liquiditeitsplanning. Deze planning stellen we periodiek bij.

Financieringsbeleid Binnen de wettelijke kaders voert onze gemeente een risicomijdend financieringsbeleid. Het streven is erop gericht eventuele liquiditeitstekorten met kortlopende geldleningen te financieren en de kasgeldlimiet zo optimaal mogelijk te benutten.

Leningportefeuille Per 1 januari 2023 is de leningportefeuille opgebouwd uit 18 langlopende geldleningen met een totale restschuld bij aanvang van het begrotingsjaar van afgerond € 86 miljoen. Dit is inclusief een destijds door de voormalige gemeente Breukelen doorgeleende geldlening aan de woningcorporatie Vecht en Omstreken. Leningportefeuille

Restant hoofdsom (x 1.000)

Leningportefeuille per 1 januari 2022

80.521

Reguliere aflossingen 2022

-12.428

Nieuw opgenomen geldlening 2022

20.000

Leningportefeuille per 31 december 2022

88.093

Reguliere aflossingen 2023

-12.475

Prognose nieuw op te nemen geldlening 2023

10.000

Leningportefeuille per 31 december 2023

85.618

Beleggingen Sinds eind 2013 is de ministeriële Regeling schatkistbankieren decentrale overheden van kracht. De hoofdlijnen van het schatkistbankieren zijn verankerd in de Wet fido. De regeling verplicht decentrale overheden hun overtollige financiële middelen in de schatkist van het Rijk te beleggen, waardoor publiek geld de schatkist niet eerder verlaat dan noodzakelijk is. In het verlengde hiervan is het ook toegestaan overtollige financiële middelen te beleggen bij andere decentrale overheden waarmee geen toezichthoudende relatie wordt onderhouden. Van het verplicht beleggen van overtollige middelen in ’s Rijks schatkist is een drempelbedrag vrijgesteld. Voor onze gemeente is het drempelbedrag berekend op € 3,2 miljoen.

71

Programmabegroting 2023

Renteschema 2023 Renteschema 2023 (bedragen x 1.000) Externe rentelasten over korte en lange financiering

1.121

Af: externe rentebaten

-11

Totaal door te rekenen externe rente

1.110

Af: rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

-4

Af: rentelasten door verstrekte leningen aan woningcorporaties

8

Bij: rentebaten door verstrekte leningen aan woningcorporaties

-8

Rente over eigen vermogen (kapitaaldekkingsreserves)

-

Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

-

Aan taakvelden toe te rekenen rente (programma’s inclusief overzicht overhead)

1.106

Af: werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (rente omslag)

-1.470

Renteresultaat op taakveld Treasury

-364

Renteontwikkeling Ten tijde van opstellen van de begroting is gebleken dat de inflatie in 2022 en 2023 nog hoger uit valt dan eerder was voorzien. In verband met deze ontwikkelingen is de verwachting dat de rentetarieven in alle looptijden zullen oplopen. Gelet hierop is voor nieuw aan te trekken leningen rekening gehouden met hogere financieringslasten en is vooralsnog een rentepercentage van 2% gehanteerd.

Risicobeheersing De Wet fido bevat instrumenten die de risico’s bij het lenen en beleggen van financiële middelen moeten beperken. De wet bepaalt onder meer dat gemeenten uitsluitend voor de uitoefening van de publieke taak leningen kunnen aangaan, middelen kunnen uitzetten en garanties kunnen verlenen. De risico’s op kort- en langlopende geldleningen worden beperkt door de introductie van respectievelijk de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt een grens aan de maximaal op te nemen kortlopende middelen en beoogt de budgettaire gevolgen van schommelingen in de rente op kortlopende geldleningen te beheersen. De limiet is gesteld op een percentage van 8,5% van het begrotingstotaal. Begrotingstotaal 2023 (x 1.000)

Percentage

156.609

Kasgeldlimiet (x 1.000)

8,5%

13.312

Renterisiconorm De renteonzekerheid voor de lange termijn wordt uitgedrukt in de renterisiconorm. De renterisiconorm vormt een kader voor een adequate spreiding van looptijden in de financieringsportefeuille, met als doel de portefeuille zodanig op te bouwen dat renterisico’s door renteaanpassing en herfinanciering van leningen in voldoende mate zijn beperkt. Renterisiconorm 2023

2023

2024

2025

2026

(bedragen x 1.000) 1 Berekening renterisico 1a

Renteherzieningen

-

-

-

-

1b

Betaalde aflossingen

12.475

12.481

11.413

11.413

A

Renterisico (1 + 2)

12.475

12.481

11.413

11.413

156.609

158.302

163.116

162.764

20%

20%

20%

20%

2 Berekening renterisiconorm 2a

Begrotingstotaal

2b

Percentage

B

Renterisiconorm

31.322

31.660

32.623

32.553

B

Renterisiconorm

31.322

31.660

32.623

32.553

A

Renterisico

12.475

12.481

11.413

11.413

18.847

19.180

21.211

21.140

Toets (B - A)

Ruimte renterisiconorm

72

Programmabegroting 2023

Bedrijfsvoering Inleiding Wij willen een organisatie zijn die voortdurend verbetert en vernieuwt. Een organisatie die nadenkt over wat beter kan en hoe de kwaliteit van onze medewerkers zo optimaal mogelijk kan worden ingezet. Dit vraagt een goed functionerende bedrijfsvoering, die blijvend kan voldoen aan de ontwikkelingen in de markt.

Opleidingsprogramma Medewerkers zijn altijd al het belangrijkste kapitaal van onze organisatie, maar zeker ten tijden van een krappe arbeidsmarkt is het belangrijk om hen te koesteren. Dit wordt onder andere gedaan door te blijven investeren in de (persoonlijk) ontwikkeling van medewerkers. Er zal in 2023 inzet blijven op de individuele opleidingen, het leerpad voor de onboarding (eerste drie maanden van een nieuwe medewerker) en het leiderschapsprogramma. Verder wordt in 2023 volop aandacht besteed aan de leerlijn Omgevingswet en functiegerichte opleidingen zoals basistraining AWB, financiën voor niet financiële medewerkers en college- en raadsvoorstellen schrijven. Tot slot zal een leerbeleid voor meerdere jaren opgesteld worden, om op deze manier kwaliteiten en ervaring in de organisatie optimaal in te zetten en doorlopend te ontwikkelen.

Human Resources In lijn met het coalitieakkoord 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht' blijven we in 2023 inzetten op de vier genoemde pijlers om de organisatie weer 'in control' te brengen. Er wordt volop ingezet om de vacatures in te vullen met vaste medewerkers. Dit doen wij door de inzet van (eigen) recruiters, een attractieve werkenbijwebsite en een linkedIn recruiter seat om actief de arbeidsmarkt te benaderen. Voor moeilijk vervulbare vacatures wordt ook samengewerkt met externe bureaus. Daarnaast wordt ingezet op het terugdringen, maar ook het voorkomen van verzuim. Dit doen wij in partnership met de arbodienstverlening. We zetten welzijnsonderzoek in en gaan op basis daarvan in gesprek met medewerkers. Het koesteren van medewerkers, en daarmee ook het behouden van medewerkers, is één van de speerpunten van het management. Dit wordt verder ondersteund door (persoonlijke) ontwikkelmogelijkheden, informele activiteiten en het verbeteren van processen en de samenwerking tussen teams. Een van de uitgangspunten van Stichtse Vecht is een volledig digitale werkwijze. E-HRM sluit aan bij dit uitgangspunt; met e-HRM worden HRM processen geautomatiseerd, gedigitaliseerd, geoptimaliseerd en vereenvoudigd. Managers, medewerkers en HRM hoeven zich minder te focussen op tijdrovende operationele zaken en kunnen daardoor meer tijd besteden aan hun kerntaken.

Met een e-HRM oplossing stijgt het gebruikersgemak aanzienlijk, wordt de professionaliteit verhoogd en krijgen stakeholders meer autonomie. Dus draagt het bij aan het op orde brengen van de basis en modern werkgeverschap. In 2022 wordt het plan van aanpak opgesteld. In 2023 wordt gewerkt naar een overgang per 1 januari 2024.

73

Programmabegroting 2023

Loonsom organisatie In de vergelijking met de primitieve begroting 2022 is de loonsom van de organisatie met € 1,4 miljoen gestegen door de CAO bijstelling (COA 2021-2023). Aangezien de CAO vanaf 2023 nog niet bekend is, is verder voor 2023 de loonsom verhoogd met een voorlopige indexatie 2 % per jaar. Toerekende personeelskosten

2022

2023

Programma 1

16.207

17.136

Programma 2

1.072

1.198

Programma 3

9.358

9.466

Programma 4

9.048

9.414

Programma 5

2.048

2.285

Totaal toegerekende personeelskosten

37.733

39.499

Loonsom organisatie

30.170

32.179

Loonsom overig

5.577

5.577

Verdeling naar kostensoort

Indirecte personeelskosten

721

720

Inhuurbudget

1.265

1.023

Totaal personeelskosten per kostensoort

37.733

39.499

Verplichte indicatoren Rijk

P/E

Bron

R2021

B2022

B2023

B2024

B2025

B2026

Formatie per 1.000 inwoners

P

SV

6,4

6,3

6,2

6,2

6,1

6,1

Bezetting per 1.000 inwoners

P

SV

5,7

5,6

5,6

5,6

5,6

5,5

Apparaatskosten per inwoner

P

SV

306,0

308,0

324,5

320,1

323,3

323,7

Kosten externe inhuur als % van totale loonsom

P

SV

21,14%

<10%

<10%

<10%

<10%

<10%

Totale kosten externe inhuur (€ 1.000)

P

SV

1.047

1.265

1.024

938

838

838

‘Kosten inhuur externen’ in de begroting is het totaalbedrag van alle specifieke inhuurbudgetten. De kosten van inhuur externen ten laste van de loonsom zijn hierin niet meegenomen, omdat inhuur afhankelijk is van de ruimte binnen de loonsom. Dit verklaart ook het verschil tussen het bedrag bij de jaarrekening en de begroting.

Inkoop- en aanbesteding Stichtse Vecht zet verder in op de doorontwikkeling van de inkoopfunctie binnen de gehele gemeente om in het belang van de inwoners doel- en rechtmatig in te kopen en contracten optimaal uit te nutten. Het doel voor 2023 is het inkoopproces verbeteren om de rechtmatigheid te verbeteren. Het duurzaam verbeteren van de inkoopfunctie en het inkoopproces volledig rechtmatig krijgen is een traject van meerdere jaren (in control statement). Hierbij worden de gemeentelijke speerpunten meegenomen; het stimuleren van lokale economie, Social Return (SROI), duurzaamheid en circulariteit. Dit betekent dat we een bezetting creëren die toereikend is om de gemeentelijke ambities te realiseren en de achterstanden in te lopen. We zetten activiteiten in op het vergroten van de bewustwording binnen de gehele organisatie van het belang van kwalitatief hoogwaardige inkoop conform wet- en regelgeving. Qua organisatie richten we een decentrale contractbeheer en -managent functie en decentrale inkoopplanning in met een regiefunctie voor het centrale inkoopteam. De samenwerking tussen verschillende rollen wordt geïntensiveerd. Belangrijke speerpunten: de samenstelling van de inkoopbezetting met medewerkers in dienst van de gemeente, het implementeren van de nieuwe inkoopwerkwijze en het opzetten van de inkooporganisatie.

74

Programmabegroting 2023

Informatisering en Automatisering Op grond van de in 2022 herijkte cloudstrategie continueren we het migreren van de resterende applicaties naar onze gemeentelijke cloud omgeving, uitgaande van ‘SAAS tenzij’. Hiermee minimaliseren we de noodzaak tot hardware aanbestedingen en bijbehorende complexe migraties en kunnen we op termijn uiteindelijk het eigen datacentrum uitfaseren (doorlooptijd enkele jaren). Gebruik van een gemeentelijke cloud omgeving minimaliseert het beheer van IT en maximaliseert de innovatiekracht van gemeente Stichtse Vecht. We gaan de governance van de cloud verbeteren in samenwerking met de teams en applicatie-beheerders. We gaan beleid opstellen voor het op een eenvoudige, veilige en verantwoorde manier in- en extern samenwerken. De basisregistraties en enkele kernregistraties zijn in het data- en integratieplatform ontsloten. Vanuit Geo-informatie richten we de integratie verder in met het loket van het Digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). Ook breiden we de 3D-functionaliteit uit met digital twinning (virtueel tweelingmodel; een digitale replica om besluiten voor het echte proces op te baseren). De implementatie van de nieuwe telefonieomgeving vindt plaats in december 2022-begin 2023. We zetten moderne programmatuur en technieken in voor het inwinnen, verwerken en analyseren van data, in aanvulling op het datawarehouse.

Zo richten we een ‘data fabriek’ in waarmee ‘API verbindingen conform Common Ground (informatiekundige visie waarmee gemeenten collectief de informatievoorziening eenvoudiger, flexibeler en slimmer gaan inrichten) ’ gerealiseerd worden. We bieden steeds meer presentaties en dashboards aan de organisatie aan om zowel de grip op de actuele werkzaamheden te verbeteren als de beleidsontwikkeling te ondersteunen.

Informatiebeleid en –beheer In 2021 en 2022 zijn een aantal belangrijke informatie beleidsdocumenten herijkt. Implementatie hiervan vindt plaats door aansluiting op bestaande projecten voor het herijken van werkprocessen en/of systemen binnen de organisatie. Concreet betekent dit dat bij elke wijziging het proces volledig digitaal wordt ingericht, getoetst wordt aan actuele wetgeving en kwaliteitsnormen en keuzes en afspraken m.b.t. archivering vastgelegd worden. Ook wordt de bewaarstrategie aangevuld. In de bewaarstrategie worden de verschillende informatiebestanden van de organisatie benoemd met hun bewaarplek. De digitalisering van de bouwdossiers en overdracht aan het Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV) loopt nog enkele jaren door, naar verwachting tot en met 2028. Anticiperend op de nieuwe Archiefwet, zullen we eerder dossiers overdragen aan RHCVV dan onder de oude wet- en regelgeving gepland was. In 2023 vergt dat extra inspanning. Het e-depot (digitaal archief RHCVV) is in gebruik genomen en in 2022 en 2023 worden de eerste digitale archieven overgebracht.

Gegevensbescherming en informatiebeveiliging De wereld om ons heen laat zien dat informatiebeveiliging en gegevensbescherming steeds belangrijker worden. Het beschermen van gegevens en in het bijzonder persoonsgegevens is een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering. We beschikken over een grote hoeveelheid data en persoonsgegevens. Inwoners vertrouwen er op dat wij hier zorgvuldig en betrouwbaar mee omgaan. Afgelopen jaren heeft de organisatie stappen gezet om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen en de normen uit de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). De BIO is het uitgangspunt voor informatiebeveiliging. Deze baseline bevat een set van verplichte organisatorische- en technische maatregelen om de weerbaarheid te versterken. Doordat we de organisatie actief gaan betrekken bij informatiebeveiliging en de BIO zal ook het informatiebeveiligingsbewustzijn worden verhoogd. Informatiebeveiliging is een doorlopend proces wat structureel onder de aandacht moet blijven. Ondanks de stappen van afgelopen jaren zijn er ook voor 2023 aandachtspunten waaraan we werken. Het bevorderen van de bewustwording op het gebied van gegevensbescherming en informatieveiligheid.

Het is verder noodzakelijk om meer zicht op gegevensverwerkingen met een hoog risico voor betrokkenen te krijgen, zodat de nodige maatregelen getroffen kunnen worden. Borging van privacy in de gemeentelijke processen en het actueel houden van het register van verwerkingen blijven belangrijke aandachtsgebieden. Door de toenemende kans op incidenten, inbreuken en uitval is het belangrijk om hierop voorbereid te zijn. De gemeente gaat het crisisplan herijken naar een gemeentebreed continuïteitsplan, onderzoeken of huidige maatregelen nog voldoen en nieuwe maatregelen invoeren. Minimaal jaarlijks wordt er controle en monitoring uitgevoerd op bestaande maatregelen en jaarlijks testen uitgevoerd op de ICT-infrastructuur en op het gebied van 75

Programmabegroting 2023

bewustzijn voor informatiebeveiliging en privacy. Naast de AVG heeft de gemeente ook te maken met de Wet politiegegevens (Wpg). De Wpg is van toepassing op het verwerken van persoonsgegevens bij opsporingstaken van de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). De Wpg kent onder meer als verplichting om naast jaarlijkse interne audits op deelgebieden elke vier jaar een integrale audit door een externe auditor uit te laten voeren. In het laatste kwartaal van 2022 vindt voor het eerst de verplichte externe audit plaats. De aanbevelingen van de externe auditor gaan wij in 2023 en verder op basis van een verbeterplan effectueren.

Onderzoeksprogramma De gemeente Stichtse Vecht kent verschillende onderzoeken met als doel daarvan te leren en werkwijzen te verbeteren. Dit betreft onder meer:  bijzondere onderzoeken zoals rechtmatigheidsonderzoeken;  artikel 213a-onderzoeken naar de doelmatigheid en/of doeltreffendheid van beleid en bedrijfsvoering;  overige audits, zoals de ENSIA, een periodieke IT-audit op de systemen en de jaarlijkse DigiD-audit. Voor het doen van onderzoeken kent de gemeente de Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid gemeente Stichtse Vecht. In de verordening is de onderzoeksfrequentie, de manier waarop onderzoeken worden gepland en hoe over de voortgang wordt gerapporteerd, vastgelegd. De verordening beoogt vooral het doen van zelfonderzoek. Gelet op het in het coalitie-akkoord aangegeven speerpunt om vanaf 2023 het fundament op orde en de organisatie weer 'in control' te brengen zijn er, behoudens de reguliere jaarlijkse onderzoeken en audits zoals de ENSIA, DigiD- audit en rechtmatigheidsonderzoeken/VIC's, voor 2023 geen aanvullende onderzoeken gepland.

Overheadkosten 2023 Overheadkosten 2023 Bedrijfsvoering Huisvesting organisatie

709.203

Interne dienstverlening

590.635

Bestuurlijke en juridische zaken

571.683

Financiën en control

162.767

Data en informatiemanagement

4.275.763

Mens en organisatie

1.531.897

Bedrijfsvoering samenleving

52.541

Totaal bedrijfsvoering

7.894.489

Personeelslasten Loonsom overhead Indirecte personeelslasten

12.615.486 746.639

Totaal personeelslasten (loonkosten)

13.362.125

Totaal

21.256.614

76

Programmabegroting 2023

Verbonden partijen Inleiding Gemeenten voeren steeds meer taken in samenwerkingsverbanden met andere partijen uit. Deze paragraaf gaat in op de samenwerking in de vorm van verbonden partijen. Kader verbonden partijen Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin de gemeente een bestuurlijk én financieel belang heeft. Met een verbonden partij zet de gemeente Stichtse Vecht één of meerdere taken op afstand. Onder een bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur van een verbonden partij of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Voorbeelden hiervan zijn het aandelenbelang van de gemeente in een vennootschap of een financiële bijdrage aan een gemeenschappelijke regeling. Het kader rondom verbonden partijen is vastgelegd in de nota Verbonden partijen. In de nota zijn beleidsuitgangspunten voor het samenwerken in verbonden partijen rondom verbonden partijen opgenomen. Aan de basis voor het samenwerken met verbonden partijen staat de vraag hoeveel invloed de gemeente (nog) wil uitoefenen. De uitgangspunten horen bij drie verschillende fasen die een verbonden partij kent: 1.

Oprichtings- of intentionele fase: in deze fase komen vragen aan de orde als 'wanneer wordt een verbonden partij opgericht? En in welke vorm?’ 2. Uitvoerende fase: In de uitvoerende fase toetst de gemeente periodiek of de beleidsuitgangspunten nog van toepassing zijn. 3. Evaluatiefase: in deze fase wordt ingegaan op de vraag of de verbonden partij nog wel het doel dient waarvoor zij is ingesteld en/of dat er een aanpassing in de samenwerking moet worden aangebracht. Er zijn gemeenten die elke collegeperiode alle verbonden partijen evalueren, voor Stichtse Vecht lijkt er gelet op de verbonden partijen waarin wordt deelgenomen (deels wettelijk verplichte of provinciebrede partijen) minder noodzaak voor een vierjaarlijkse afweging. Indien uit de ervaringen of een risicoscan zou blijken dat deelname aan een verbonden partij opnieuw moet worden overwogen, dan geniet onmiddellijke actie de voorkeur. Verbonden partijen kunnen in twee categorieën verdeeld worden: de publiekrechtelijke en de privaatrechtelijke vorm. De publiekrechtelijke vorm is een samenwerkingsverband dat gebaseerd is op de Wet gemeenschappelijke regelingen. Deze vorm heeft een eigen algemeen bestuur. De deelnemende gemeenten benoemen de leden van dat bestuur. Het algemeen bestuur benoemt het dagelijks bestuur.