CConstaterende datStichtse Vecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Programmabegroting 2023.pdf

Raad 8 november 2022, gemeente Stichtse VechtBij agendapunt: 5.: Programmabegroting 202335.925 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

-203

-57

-26

-26

-26

Mutaties reserves

-172

-57

-26

-26

-26

Gerealiseerd resultaat

6.189

6.809

6.957

6.980

7.132

Baten

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen

Toelichting lasten en baten per soort kosten Veiligheid

Begroting

Begroting

Verschil

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2022-2023

2024

2025

2026

Toegerekende personeelslasten

1.072

1.198

126

1.221

1.245

1.270

Kapitaallasten

349

372

22

465

464

592

Overige lasten

4.987

5.345

358

5.346

5.346

5.346

Totaal lasten

6.408

6.915

507

7.032

7.055

7.207

Totaal baten

-47

-49

-1

-49

-49

-49

6.361

6.866

505

6.983

7.006

7.158

Geraamd saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves

31

-

-31

-

-

-

Onttrekking aan reserves

-203

-57

146

-26

-26

-26

Geraamde resultaat

6.189

6.809

620

6.957

6.980

7.132

Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2023 versus 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. 2022

Begroting 2022

Begroting 2023

Lasten

6.408

6.915

Toelichting

Besluit

Taakveld

I/S

bedrag

Toegerekende personeelslasten

Begroting 2023

Diverse

S

126

Kapitaallasten

Begroting 2023

Diverse

S

23

Prijsindexering

Begroting 2023

Diverse

S

162

Traditionele criminaliteit naar cybercriminaliteit

Kaderbrief 2023

1.2 Openbare orde en veiligheid

S

10

Incidentele verlaging VRU-bijdrage 2022

Kadernota 2022

1.1 Crisbeheersing en Brandweer

S

150

Overige

Begroting 2022

Diverse

S

Totaal mutatie lasten programma 2

Verschil 507

36 507

27

Programmabegroting 2023

Toelichting van de verschillen in de baten van begroting 2023 versus 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. begroting 2022

Begroting 2022

Begroting 2023

Baten

-47

-49

Toelichting

Besluit

Taakveld

Verschil -2 I/S

bedrag

Prijsindexering

-2

Totaal mutatie baten programma 2

-2

Toelichting reservemutaties 2023 Mutatties reserves 2023

bedrag

Onttrekkingen Vrijval kapitaallasten reserve

-26

Intergrale veiligheid

-31

Totaal onttrekkingen

-57

28

Programmabegroting 2023

Programma 3. Fysiek

29

Programmabegroting 2023

Beleid programma 3 Wat willen we bereiken tot en met 2026? Voldoende betaalbare en passende woningen We willen dat alle inwoners een betaalbare en kwalitatief goede woning kunnen vinden. Daarom werken we hard aan het herstellen van de balans op de woningmarkt en investeren we met alle betrokken partijen in een woningmarkt die in balans is. Dat wil zeggen dat de woningbehoefte en het woningaanbod op elkaar aansluiten. De vraag naar (betaalbare) woningen is enorm. Er zijn ouderen die uit hun huidige grondgebonden woning naar een appartement of kleinere (gelijkvloerse) woning willen. Jongeren willen een eigen plek om te wonen. Daarnaast zijn er verschillende andere groepen die een woning nodig hebben, zoals statushouders, spoedzoekers, doorstromers uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Iedereen wil niets liever dan een passende woning. We hebben met name een tekort aan sociale huurwoningen, betaalbare koopwoningen en woningen in de middenhuur. Binnen deze typen woningen is er vooral behoefte aan woningen voor starters en senioren. Op basis van de huidige prognoses is er in Stichtse Vecht tot 2040 behoefte aan 3.750 woningen. Op dit moment zijn er voldoende woningbouwplannen om aan deze behoefte te voldoen met een totaal van 4.500 woningen.

We bouwen niet alleen in de grote kernen we letten ook op een goede spreiding van projecten over de gemeente, zodat de vitaliteit van de kernen wordt vergroot. Daarnaast onderzoeken we of we tussen 2030 en 2040 bij het knooppunt Breukelen (het stationsgebied) ca 3.000 woningen kunnen toevoegen. Voor de gehele periode tot 2040 gaat het dus in Stichtse Vecht om minimaal 4.500 en maximaal 7.500 woningen. Een stevige opdracht en tegelijkertijd een kans om onze ambities op de woningmarkt waar te maken. In Stichtse Vecht bouwen we 30% sociale huur. Om te garanderen dat sociale huurwoningen ook op langere termijn beschikbaar blijven, gaan we de exploitatie van sociale huurwoningen exclusief aan woningbouwcorporaties toekennen. Onze wettelijke taak ten aanzien van de huisvesting van statushouders voeren we uit. Hierbij houden we vanzelfsprekend oog voor reguliere woningzoekenden. De bouw van woningen vindt altijd plaats in de bestaande omgeving. Een omgeving waar inwoners aan gewend zijn. Voor diezelfde inwoners bouwen we deze woningen. Om te zorgen Stichtse Vecht een prettige en leefbare omgeving blijft benaderen we woningbouwprojecten als gebiedsontwikkeling. Naast woningen voor diverse doelgroepen zal er daarom ook gekeken worden naar de voorzieningen in een wijk, buurt of dorp.

Hierbij kan onder andere gedacht worden aan goede bereikbaarheid (OV, fiets en auto), maatschappelijke voorzieningen, openbaar groen, speelvoorzieningen, parkeren en ruimte voor ondernemers. Dit betekent een meer strategische benadering op het niveau van (deel)gebieden, wijken en dorpen. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities :  We bouwen tot 2030 4.500 woningen  We versterken de samenwerking met de woningbouwcorporaties  We actualiseren de Woonvisie  We kijken naar mogelijkheden voor permanente bewoning van recreatiewoningen  We bekijken woningbouw vanuit een breder perspectief

30

Programmabegroting 2023

Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Woningbouwprogramma Om in de nabije toekomst meer inzicht en grip te krijgen op de woningbouwprojecten stellen we een woningbouwprogramma op. Het woningbouwprogramma heeft als doel inzicht en sturing te geven aan de woningbouwopgave tot en met 2030, maar zoomt concreter in op de opgave 2022-2026. Het is nadrukkelijk geen “blauwdruk” maar geeft inzicht in de uitwerking van de opgave in een dynamische markt met veel externe factoren. Het geeft inzicht hoe we de versnellingsopgave van de woningbouw concreet maken. Mijlpalen 2023: 1. Vaststellen Woningbouwprogramma Projecten in uitvoering Projecten in uitvoering: Op dit moment zijn 6 projecten in de realisatiefase (totaal 110 woningen + 260 studentenwoningen in het Fujitsu gebouw). De overige projecten zijn nog in voorbereiding. Mijlpalen 2023: 1. Opleveren 110 woningen + 260 studentenwoningen Planetenbaan/Ruimtekwartier in voorbereiding Planetenbaan/Ruimtekwartier (2.000 woningen). Start bouw in 2026. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Bestemmingsplan 2. Financieel kader 3. Oplevering Fujitsi gebouw 2023: 1. Vaststellen grondexploitatie Haagstede (155 woningen) in voorbereiding Mijlpalen 2023: 1. Start bouw Bisonspoor (870 woningen) in voorbereiding Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Vaststellen bestemmingsplan Bisonspoor 332 Zuilense Vecht (125 tot 150 woningen in voorbereiding Mijlpalen 2e helft 2022: 1.

Start participatietraject 2023: 1. Vaststellen inrichtingsplan 2. Vaststellen Bestemmingsplan / Omgevingsplan Nieuwer Ter Aa (50 woningen) in voorbereiding Mijlpalen 2023 1. Ontwerp bestemmingsplan/ Omgevingsplan

31

Programmabegroting 2023

Herziening woonvisie Bij de herziening van de Woonvisie wordt onder andere opgenomen dat sociale woningen bij woningbouwprojecten exclusief ontwikkeld / beheerd mogen worden door woningbouwcorporaties. Mijlpalen 2023: 1. Vaststellen woonvisie Doelgroepen-verordening In 2023 stellen we een doelgroepenverordening op. Mijlpalen 2023: 1. Vaststellen doelgroepenverordening

Wat willen we bereiken tot en met 2026? Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening We willen een klimaatbestendige en daarmee gezonde en veilige leefomgeving, waarbij energiebesparing en een grotere onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen belangrijke pijlers zijn. De lokale urgentie van deze opgave volgt uit mondiale trends en ontwikkelingen; klimaatverandering en afspraken hierover in het Klimaatakkoord, de schaarste (en daarmee samenhangende prijsstijgingen) van fossiele brandstoffen en het belang van een goede luchtkwaliteit. Om de CO2-uitstoot te verlagen en uitputting van fossiele brandstoffen voor te zijn, werken we in Stichtse Vecht aan slimme besparingen, het opwekken van meer duurzame energie en nemen we geleidelijk afscheid van aardgas. We zijn lokaal en regionaal in gesprek om deze overstap zo haalbaar en betaalbaar mogelijk te maken voor Stichtse Vecht en haar inwoners. De energietransitie is van iedereen en kunnen we alleen samen maken. Het is geen gemakkelijke opgave. Samen werken we aan een gezonde, duurzame en prettige leefomgeving. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities :  We nemen onze verantwoordelijkheid als het gaat om de klimaatverandering  We maken afspraken met verhuurders van woningen  We kijken realistisch naar de energietransitie  We verplichten niemand om van het gas af te gaan

Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Uitvoeringsprogramma op weg naar nieuwe energie De komende jaren voeren we de afspraken, zoals vastgelegd in de Regionale Energie Strategie (RES), uit. Daarnaast richten we ons op het besparen van energie en het verduurzamen en isoleren van de bestaande woningen. Dit vraagstuk is urgenter geworden door de explosief gestegen gasprijzen die voor een steeds grotere groep mensen een probleem vormen. Daarom stimuleren we inwoners en ondernemers om energieadviezen aan te vragen om op deze manier de stap te maken naar haalbare en betaalbare verduurzaming van hun woning of bedrijf. We willen graag samen met partijen in de gemeente aan de slag. Daarom zetten we een brede overlegtafel op met betrokken partijen. Mijlpalen 2023: 1. Opleveren uitvoeringsprogramma Op Weg Naar Nieuwe Energie Zuilense Vecht. In 2023 bereiden we de realisatie van een warmtenet voor. Mijlpalen 2022: 1. Start participatietraject 2023: 1. Vaststellen inrichtingsplan 2. Vaststellen Bestemmingsplan / Omgevingsplan

32

Programmabegroting 2023

Duurzaamheids- maatregelen gemeentelijke gebouwen We nemen duurzaamheidsmaatregelen voor gemeentelijke vastgoed. Hiervoor is een investeringskrediet vastgesteld. Afvalscheidings-station In 2022 tot en met 2024 werken we aan de realisatie van een nieuw afvalscheidingsstation. Zie investeringsplan 2022-2026. Mijlpalen 2022: 1. Besluit nieuwe locatie + investeringskrediet 2. Ontwerpbestemmingsplan ter visie leggen Omgekeerd-inzamelen In 2022 / 2023 rollen we in de laatste twee wijken omgekeerd inzamelen uit. Mijlpalen 2022/2023: 1. Laatste twee wijken uitrollen Project Kockengen Waterproof Op 12 januari 2022 is de nadere fasering voor het project Kockengen Waterproof vastgesteld. In 2022 en 2023 werken we aan fase 8 Welgelegen Noord (afronding in 2024) en fase 9 Welgelegen Zuid. In 2023 starten we de voorbereiding van fase 4b Oude Kern Oost en fase 7 Dreef. Zie investeringsplan 2022-2026. Mijlpalen 2022: 1. Afronding fase 9 Welgelegen Zuid 2023: 1. Raadsvoorstel fase 4b Oude Kern en fase 7 Dreef

Wat willen we bereiken tot en met 2026? Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit We willen bereikbare, duurzame en verkeersveilige vervoersstromen die leefbaar en gezond zijn voor iedereen. Dit doen we zonder verdere groei van het autoverkeer door vooral een toename van andere modaliteiten zoals fiets, openbaar vervoer en voetgangersverkeer. Wij zien dat de mobiliteit op onze wegen toeneemt. Dit is onder andere het gevolg van de centrale ligging van onze gemeente tussen Utrecht en Amsterdam en het toenemende inwoneraantal in onze provincie. Er wordt gewerkt aan een nieuw mobiliteitsprogramma. Het college stelt een startnotitie op en legt deze voor aan de gemeenteraad. We geven prioriteit aan openbaar vervoer, fiets en verkeersveiligheid. Daarbij hebben we oog voor de verschillen in bereikbaarheid van verschillende delen van onze gemeente en de daarbij passende vervoersstromen. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities :  We anticiperen op de toename van de mobiliteit  We zetten in op doorstroming van A naar B  We kijken met een nieuwe blik naar de parkeernormen  We betrekken inwoners om de juiste keuzes te maken  We zien kansen bij station Breukelen

Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Balans bereikbaarheid, leefbaarheid en gezondheid Centraal staat de balans tussen bereikbaarheid aan de ene kant en leefbaarheid en gezondheid aan de andere kant. Hierbij streven we naar goede bereikbaarheid met OV, de auto en fiets van de kernen en de bedrijventerreinen behouden. En zetten we in op meer gebruik van de treinstations en maken het aantrekkelijker om binnen de gemeente de fiets te pakken. In het kader van duurzaamheid bevorderen we duurzaam en schoon vervoer. We verminderen overlast door recreatief verkeer langs en op de Vecht zonder de goede bereikbaarheid voor de eigen inwoners aan te tasten. 33

Programmabegroting 2023

Knooppunt Breukelen Bij het knooppunt Breukelen liggen meerdere kansen voor de ontwikkeling van woningbouw, bedrijven, recreatie en mobiliteit. Om deze kansen nader in beeld te brengen, stellen we in samenwerking met een aantal partners een Strategische Verkenning opstellen naar de ontwikkelmogelijkheden voor Knooppunt Breukelen. Mijlpalen 2022: 1. Opleveren strategische verkenning Mobiliteitsprogramma In 2022 en 2023 stellen we een mobiliteitsprogramma op. Mijlpalen 2022: 1. Vaststellen startnotitie 2023: 1. Vaststellen mobiliteitsprogramma

Wat willen we bereiken tot en met 2026? Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied Wij willen dat iedereen in Stichtse Vecht veilig kan wonen en ondernemen én we willen werken aan een krachtig en vitaal landelijk gebied, met een goede balans tussen natuur, landbouw, water, cultuurhistorie, landschap en recreatie. De gemeente kiest naast handhaving voor aanpak van de wijken. Hiermee verbeteren we de leefbaarheid in de verschillende wijken en kernen. Dit doen we samen met de inwoners. Maarssenbroek Samen, Schoon, Heel en Veilig is daar een goed voorbeeld van. We zetten in op een gezonde en toegankelijke omgeving waarin jong en oud fijn wonen, werken en hun vrije tijd doorbrengen. Op een vitale en krachtige samenleving. Naast het stedelijk gebied kijken we ook naar de toekomst van het landelijk gebied. Hoe kunnen we boeren helpen bij de ontwikkelingen waarvoor ze staan waarbij we rekening houden met de natuur en het cultuurhistorische landschap die we in ons midden hebben. Om zo ondermijning te voorkomen. Dit doen we samen met inwoners en de andere overheden. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities :  We zijn samen verantwoordelijk voor een veilige leefomgeving  We zorgen voor vitale kernen  We zorgen voor een schone en groene openbare ruimte  We koesteren ons waardevolle gebied  We kijken naar kansen voor verbreding van de boer

Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Leefbaarheid Maarssenbroek Samen, Schoon, Heel en Veilig pakken we verder op. Waarbij we starten met een integrale visie voor Maarssenbroek. Mijlpalen 2023: 1. Startnotitie Integrale visie Maarssenbroek Vitaal Platteland. We gaan gericht aan de slag met onze inzet in het verlengde van de perspectiefnota Landbouw en de Omgevingsvisie. Hiervoor gaan we in overleg met onder andere de Waterschappen en de Provincie, belangenorganisaties en gebruikers van het landschap. Mijlpalen 2023: 1. Plan van Aanpak programma Vitaal Platteland

34

Programmabegroting 2023

Vitale kernen In regionaal verband werkt Stichtse Vecht samen met andere gemeenten en de Provincie Utrecht aan plannen om de vitaliteit van kernen te verbeteren. Daarmee geven we ook invulling aan een deel van deze opgave. Mijlpalen 2023:

1. Oplevering regionaal beleidsstuk vitale kernen

Relevante beleidskaders Voor de opgaven en doelen in het programma Fysiek zijn de volgende relevante beleidskaders door de raad vastgesteld: Opgave / Doel

Kaders

Voldoende betaalbare en passende woningen

 

Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan2022) Integraal Ruimtelijk Perspectief – IRP (2 feb 2022)

Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening

     

Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) Transitievisie Warmte (13 jan 2022) Op Weg naar Nieuwe energie (15 dec 2020) Beleidskader Zonnevelden (15 dec 2020) RES 1.0 (29 sep 2020) Toekomstvisie bedrijventerreinen (3 nov 2020)

Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit

Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022)

Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied

  

Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) Perspectiefnota Landbouw (7 jul 2021) Toekomstvisie bedrijventerreinen (3 nov 2020)

Going concern taken De volgende taken zijn onderdeel van het programma Fysiek:  Verkeer, vervoer en waterstaat  Openbaar groen  Riolering  Afval  Milieubeheer  Begraafplaatsen  Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening We monitoren deze taken aan de hand van de op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren, tenzij we (aanvullend) een specifieke effect indicator hebben vastgesteld. De verplichte indicatoren zijn opgenomen in de bijlage ‘Verplichte indicatoren door het Rijk’.

Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met Plassenschap Loosdrecht e.o., Recreatieschap Stichtse Groenlanden, Omgevingsdienstregio Utrecht (ODRU), Afvalverwijdering Utrecht (AVU), Stichting Milieu Educatief Centrum Maarssen (MECC) en Stichting Urgentiecommissie West Utrecht (SUWU). Voor nadere toelichting hieromtrent verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken met de regiogemeenten in U10-verband samen aan de grote maatschappelijke opgaven.

35

Programmabegroting 2023

Financieel overzicht programma 3 Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 3

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Lasten 2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat

11.609

12.235

12.629

13.633

12.855

5.7 Openbaar groen

7.129

6.819

6.874

7.007

7.028

7.2 Riolering

6.546

6.000

5.706

5.831

5.824

7.3 Afval

6.849

7.331

7.561

7.565

7.552

7.4 Milieubeheer

2.858

2.744

2.684

2.681

2.685

7.5 Begraafplaatsen

449

480

482

484

484

8.298

7.568

6.521

6.046

5.819

0

34

69

-144

-246

43.739

43.212

42.525

43.104

42.000

2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat

-208

-209

-209

-209

-209

5.7 Openbaar groen

-151

-153

-153

-153

-153

7.2 Riolering

-8.181

-7.440

-7.278

-7.340

-7.414

7.3 Afval

-8.483

-9.079

-9.317

-9.320

-9.320

-200

-200

0

0

0

8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening 0.8 Overige baten en lasten (stelposten) Totaal Lasten Baten

7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen

-451

-483

-483

-483

-483

-4.435

-4.131

-3.000

-2.432

-2.124

-400

-172

0

0

0

Totaal Baten

-22.509

-21.867

-20.441

-19.938

-19.703

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

21.230

21.345

22.084

23.166

22.297

790

932

921

893

893

0.10 Mutaties reserves

-841

-1.019

-467

-1.019

-53

Mutaties reserves

-51

-86

454

-126

840

21.179

21.258

22.538

23.040

23.137

8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening 0.8 Overige baten en lasten (stelposten)

Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen

Gerealiseerd resultaat

Toelichting lasten en baten per soort kosten Fysiek

Toegerekende personeelslasten

Begroting

Begroting

Verschil

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2022-2023

2024

2025

2026

9.358

9.466

109

9.555

9.633

9.815

Kapitaallasten

5.910

6.257

347

7.467

8.136

8.155

Overige lasten

28.472

27.489

-983

25.502

25.334

24.030

Overige verrekeningen

-1.290

1.141

2.431

-568

-

-

Totaal lasten

42.449

44.353

1.904

41.957

43.104

42.000

Totaal baten

-21.219

-23.008

-1.789

-19.873

-19.938

-19.703

Geraamd saldo van baten en lasten

21.230

21.345

115

22.084

23.166

22.297

Toevoeging aan reserves

790

932

142

921

893

893

Onttrekking aan reserves

-841

-1.019

-178

-467

-1.019

-53

21.179

21.258

79

22.538

23.040

23.137

Geraamde resultaat

36

Programmabegroting 2023

Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2023 versus 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. begroting 2022

Begroting 2022

Begroting 2023

Verschil

Lasten

42.449

44.353

Toelichting

Besluit

Taakveld

I/S bedrag

Indexering Personeel

Begroting 2023

Diverse

S

108

Kapitaallasten

Begroting 2023

Diverse

S

347

Prijsindexering

Begroting 2023

Diverse

S

638

Beheer en onderhoud ondergrondse afvalcontainers

Begroting 2023

7.3 Afval

S

255

Coalitieakkoord 2022-2026

Begroting 2023

Diverse

I

250

Actualisatie grondexploitaties en ontwikkellocaties

Bestuursrapportage 21/22 8.0 Volkshuisvesting en RO

I

2.166

Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026

Raadsbesluit maart 2022 7.2 Riolering

S

-140

Vrijval Coalitieakkoord 2018-2022

Besluit begroting 2022

1.904

Diverse

I

-857

Aanpak illegale verhuur en overlast (incidenteel 2022) Begroting 2022

8.0 Volkshuisvesting en RO

I

-400

IBOR

Begroting 2022

Diverse

S

77

Nieuw beheerpakket (GWI) (incidenteel 2022)

Begroting 2022

2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat I

-200

Beheerplan wegen

Begroting 2022

2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat I

-673

Bijstelling kosten afvalverwerking 2021

Begroting 2021

7.3 Afval

S

53

Effecten voorgaande jaren

Diverse

Diverse

S

280

Totaal mutatie lasten programma 3

1.904

Toelichting van de verschillen in de baten van begroting 2023 versus 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. begroting 2022

Begroting 2022

Begroting 2023

Baten

-21.219

-23.008

Toelichting

Besluit

Taakveld

I/S bedrag

Prijsindexering

Begroting 2023

Diverse

S

-345

Extra ondergrondse containers

Begroting 2023

7.3 Afval

S

-255

Groen begraafplaatsen

Begroting 2023

7.5 Begraafplaatsen

S

-18

Actualisatie omgekeerd inzamelen

Begroting 2023

7.3 Afval

S

-172

Actualisatie grondexploitaties en ontwikkellocaties

Bestuursrapportage 21/22

8.0 Volkshuisvesting en RO

I

-2.166

Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026

Raadsbesluit maart 2022

7.2 Riolering

S

313

Vrijval verkoop onroerende zaken

Begroting 2022

0.8 incidentele baten en lasten I

400

Terugval leges door invoering omgevingswet

Begroting 2021

8.0 Volkshuisvesting en RO

S

100

Effecten voorgaande jaren

Diverse

Diverse

S

Totaal mutatie baten programma 3

Verschil -1.789

354 -1.789

37

Programmabegroting 2023

Toelichting reservemutaties 2023 Voor de versnelling van grote projecten (Zuilense Vecht, Breukelen-Noord, Planetenbaan en Zogwetering) heeft de gemeenteraad ingestemd met het tijdelijk verhogen van de maximum omvang van de Algemene reserve grondexploitaties. In de Bestuursrapportage 2022 zijn, op begrotingsbasis, alle beschikbare middelen voor de versnelling van grote projecten ingezet. Mutatties reserves 2023

bedrag

Stortingen Onderhoud kapitaalgoederen

932

Totaal stortingen

932

Onttrekkingen Onderhoud kapitaalgoederen

-966

Vrijval kapitaaldekkingsreserve

-53

Totaal onttrekkingen

-1.019

Totaal mutaties

-87

Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht' zijn in de begroting 2023-2026 opgenomen. Impuls Coalitie akkoord

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Omschrijving

2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid

180

180

180

180

Kinderboerderijen

70

70

70

70

Wijkpark Maarssenbroek

PM

Impuls wonen

PM

PM

PM

PM

Totaal

250

250

250

250

38

Programmabegroting 2023

Programma 4. Sociaal

39

Programmabegroting 2023

Beleid programma 4 Wat willen we bereiken tot en met 2026? Iedereen doet mee en hoort erbij We willen dat iedereen in Stichtse Vecht zich naar vermogen kan ontwikkelen, binnen zijn of haar mogelijkheden mee kan doen en aan de samenleving kan bijdragen. Dit geeft voldoening en heeft een positief effect op het welzijn en de gezondheid van inwoners. Meedoen is niet voor iedereen even vanzelfsprekend of gemakkelijk. Voor die inwoners die dat nodig hebben bieden we hulp en ondersteuning om te kunnen (blijven) meedoen. De coalitie heeft in deze periode de volgende ambities:  We zetten in op preventie en vroegsignalering  We zetten in op passende en snelle zorg en ondersteuning  We waarderen onze mantelzorgers  We zetten ons in voor een inclusieve samenleving  We stimuleren sport en bewegen  We investeren in toekomstbestendige sportaccommodaties  We zijn verbonden door cultuur  We zetten ons in voor gelijke kansen voor ieder kind  We willen voorbereid zijn op een nieuwe crisis  Samen met onze partners werken we aan het realiseren van deze ambities. De belangrijkste partijen zijn TIM SV, Kansis en partijen in het voorveld.

Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Uitvoering IBK Sociaal domein In het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (IBK) en de uitwerking daarvan zijn vier lijnen vastgesteld met bijbehorende doelen. In deze begroting hebben we die doelen aangevuld met de ambities uit het coalitieakkoord:  Thuis en dichtbij o Inwoners wonen in een passende woning o Inwoners wonen zo thuis mogelijk o Inwoners wonen in een veilige omgeving o Inwoners die dat nodig hebben ontvangen zorg en ondersteuning dichtbij  Iedereen doet mee o We stimuleren economische en maatschappelijke participatie o We zorgen voor goede ontwikkelmogelijkheden o We zetten ons in voor gelijke kansen voor ieder kind o Inwoners kunnen zichzelf zijn en worden gelijkwaardig behandeld in de samenleving o We investeren in toekomstbestendige sportaccommodatie  Voorkomen is beter o We versterken de zelfredzaamheid van onze inwoners o We realiseren meer toegankelijke informele, collectieve en algemene voorzieningen o We zetten sterker in op vroegsignalering o We stimuleren sport en bewegen  Samen redzaam en verdraagzaam o Er zijn sterke sociale verbindingen tussen inwoners in de wijken o Er is een wijkgericht aanbod van voorzieningen en/of activiteiten o We dragen bij aan het creëren van een leefomgeving waarin inwoners zich welkom en veilig voelen o We zijn verbonden door cultuur In het beleid denken wij integraal en ontschot.

De uitvoering is vormgegeven in een netwerksamenwerking waarin TIM Stichtse Vecht, Kansis en het sociale voorveld belangrijke maatschappelijke partners zijn. Als regievoerder op het hele speelveld stimuleren en monitoren we dat de uitvoering plaatsvindt vanuit de leefwereld van de inwoners.

40

Programmabegroting 2023

In 2023 vragen de volgende activiteiten specifiek bestuurlijke aandacht:  Samenwerking met TIM Stichtse Vecht  Doorontwikkeling Kansis naar leerwerkbedrijf  De sterk stijgende kosten voor collectief vervoer / hulpmiddelen / woningaanpassingen / huishoudelijke hulp  Opvang Oekraïners en energiearmoede als gevolg van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland  Voorbereiding op decentralisatie Beschermd Wonen (per 1 januari 2024)  Harmonisatie buitensportaccommodaties Naar verwachting wordt eind 2022 de Hervormingsagenda Jeugd/nieuwe Jeugdwet vastgesteld. Mogelijk dat hier aanvullende bestuurlijke prioriteiten uit voortkomen. De going concern activiteiten binnen het programma Sociaal dragen ook bij aan onze ambities. In de evaluatie van het IBK betrekken we deze activiteiten en de samenhang met de overige activiteiten in het sociaal domein.

TIM Stichtse Vecht (SV) TIM SV voert met ingang van 1 januari 2022 de wijkteams, jeugdhulp en Wmo-begeleiding uit voor de gemeente o.b.v. een taakgerichte financiering. TIM SV maakt de komende jaren een beweging naar meer ondersteuning vanuit de wijkteams en samenwerking met het voorveld. Op termijn draagt dat bij aan minder gebruik van dure individuele maatwerkvoorzieningen. Van TIM SV wordt verwacht dat zij volume- en prijsontwikkelingen tijdens de contractperiode kan opvangen binnen het budget van € 12,6 miljoen (per jaar). Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Start TIM SV op 1 januari 2022 2023: 1. Beleids- en financiële jaarverantwoording TIM SV over 2022 Doorontwikkeling Kansis. Kansis is het Sociaal ontwikkelbedrijf van Stichtse Vecht. Dit ontwikkelbedrijf valt uiteen in twee stichtingen: Kansis en Kansis Groen. Zij verzorgen in Stichtse Vecht de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en bieden werk aan de nieuwe doelgroep van de Participatiewet (Nieuw Beschut). De komende jaren ontwikkelt Kansis zich door langs de volgende lijnen: 1. Verbreding van de dienstverlening aan de hele doelgroep Participatiewet en inburgering. 2. Overnemen van werkgeverstaken voor de Wsw doelgroep van sociale dienst Werk & Inkomen Lekstroom. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Periodieke voortgangsinformatie d.m.v. RIB 2023: 1. Uitvoering Werkgeverstaken voor de Wsw doelgroep.

Collectief vervoer / hulpmiddelen / woningaanpassingen / huishoudelijke hulp De uitgaven voor de maatwerkvoorzieningen Wmo blijven stijgen t.o.v. de beschikbare middelen. Daarom hebben we in de kaderbrief 2023 de budgetten voor 2023 opgehoogd:  collectief vervoer / hulpmiddelen / woningaanpassingen: € 0,6 miljoen  huishoudelijke ondersteuning: € 1,2 miljoen (2024 en verder € 1,5 miljoen). Om de uitgaven beheersbaar te houden en de voorzieningen beschikbaar voor wie het écht nodig heeft, formuleren we aanvullend beleid. In de kadernota 2024 worden beleidskeuzen aan de raad voorgelegd. Per 1 januari 2023 hebben we de huishoudelijke ondersteuning opnieuw gecontracteerd in samenwerking met de regio Utrecht-West. Dit is nodig omdat de huidige contracten aflopen en niet meer verlengd kunnen worden. Mijlpalen 2023: 1. Nieuw contract huishoudelijke ondersteuning 41

Programmabegroting 2023

Opvang Oekraïners en energiearmoede De voortdurende oorlog in Oekraïne met Rusland zal in 2023 nog gevolgen hebben. Bij het opstellen van deze begroting is het nog niet duidelijk of Oekraïners – als vervolg op de leefgeld regeling - toegang krijgen tot gemeentelijke inkomensregelingen, zoals (bijzondere) bijstand en minimaregelingen. We zullen op grond van de actuele situatie en inzichten op dat moment in 2023 activiteiten moeten uitvoeren. Mijlpalen 2e helft 2022 Niet op voorhand te plannen 2023 Niet op voorhand te plannen Mantelzorg compliment Het mantelzorgcompliment zetten we structureel voort en onze mantelzorgers waarderen we blijvend. We combineren dit met steun aan onze lokale ondernemers. Vanuit het beschikbare budget worden ook de uitvoeringskosten bekostigd. Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Om gelijke kansen te bieden is goed onderwijs van groot belang. Kinderen zijn een groot deel van hun eerste levensjaren op school. Goede onderwijsgebouwen dragen bij aan de ontwikkeling van kinderen. Om die reden wordt een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs opgesteld. Op deze manier brengen we in kaart wat er moet gebeuren om de verschillende schoolgebouwen te blijven of te laten voldoen aan de eisen van vandaag de dag. Waar mogelijk combineren we de (ver)nieuwbouw van schoolgebouwen met andere opgaven, zoals woningbouw of ontmoetingsplekken. Mijlpalen 2023 1.

Vaststelling Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Voorbereiden op doordecentralisatie beschermd wonen Met ingang van 2024 verschuiven de verantwoordelijkheden voor beschermd wonen geleidelijk van de centrumgemeente Utrecht naar de regiogemeenten. Vanaf dat moment ontvangen de regiogemeente budget voor nieuwe cliënten beschermd wonen. Om ervoor te zorgen de voorzieningen beschermd wonen beschikbaar blijven voor alle inwoners die dat nodig hebben, blijven de U16 gemeenten samenwerken. De voorzieningen zijn dusdanig specialistisch dat een regionale of bovenregionale schaalgrootte wenselijk is. De samenwerkingsafspraken worden vastgesteld in een U16 regioplan, een convenant en uitvoeringsplan. Mijlpalen 2023 1. Vaststelling Regioplan U16 Beschermd Wonen Harmonisatie buitensport accommodaties In 2022 heeft er een mediationtraject met de voetbalverenigingen plaatsgevonden naar aanleiding van de discussie die was ontstaan over de harmonisatie van de buitensport. De uitkomst hiervan is opgenomen in het rapport ‘En nu verder’. De coalitie omarmt dit rapport en stelt extra geld beschikbaar voor buitensportsportaccommodaties. In het najaar van 2022 volgt een aangepaste subsidieregeling. Ook wordt uitvoering gegeven aan de afspraken die gedurende het bemiddelingstraject met de voetbalverenigingen zijn gemaakt. Mijlpalen 2e helft 2022 1.

Nieuw contract met elk van de 9 voetbalverenigingen 2. Aangepaste subsidieregeling ‘Investeringsbijdrage buitensportaccommodaties’ 2023 1. Eigendomsoverdracht van de sportaccommodaties die in gebruik zijn van de voetbalverenigingen en atletiekvereniging 2. Overdracht van het onderhoud van de velden aan de atletiek- en voetbalverenigingen 3. Diverse veldrenovaties bij de voetbalverenigingen 4. Renovatie atletiekbaan 42

Programmabegroting 2023

Relevante beleidskaders Voor de opgaven en doelen in het programma Sociaal zijn de volgende relevante beleidskaders vastgesteld: Opgave / Doel

Kaders (vastgesteld d.d.)    

Iedereen doet mee en hoort erbij

      

 

Integraal beleidskader (IBK) Sociaal domein (3 juni 2020) Uitwerking IBK Sociaal domein (B&W 5 jul 2022) Regionale bestuursopdracht arbeidsmarktregio midden Utrecht met de vier resultaatgebieden 2022 (B&W 25 jan 2022) Beleidsnota Samen in actie tegen armoede en schulden - Minima- en schuldhulpverleningsbeleid 2021-2024 (30 mrt 2021) Actieplan Stichtse Vecht Werkt 2020 (B&W 26 nov 2019) Lokale Inclusie Agenda 2021 (B&W 21 sep 2021) Beleidsnota Iedereen doet mee/doorontwikkeling Kansis (B&W 8 feb 2022) Regionale Agenda Jeugd Utrecht West 2022-2025 (raad 21 december 2021) Afsprakenkader MOBW Utrecht West 2020-2022 (college 15 maart 2020) Uitvoeringsprogramma MOBW Stichtse Vecht (2020-2022) (college 2 juni 2020) Nota Positief Gezondheidsbeleid, 2020 -2023 (raad 1 oktober 2019). Uitvoeringsprogramma's Gezond Gewicht, middelengebruik, mentale gezondheid, eenzaamheid. (uitvoeringsplannen college 23 juni 2020) Subsidieprogramma 2021 – 2024 (raad 3 juni 2020) Nota Sport en Bewegen Stichtse Vecht meer in beweging 2021 – 2025 (raad 21 december 2021)

Going concern taken De volgende taken zijn onderdeel van het programma Sociaal:  Samenkracht en burgerparticipatie  Wijkteams  Inkomensregelingen  Begeleide participatie  Arbeidsparticipatie  Maatwerkvoorzieningen (WMO)  Maatwerkdienstverlening 18+ en 18 Geëscaleerde zorg 18+ en 18 Volksgezondheid We monitoren deze taken aan de hand van de op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren, tenzij we (aanvullend) een specifieke effect indicator hebben vastgesteld. De verplichte indicatoren zijn opgenomen in de bijlage ‘Verplichte indicatoren door het Rijk’.

Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met GGD Regio Utrecht (GGDrU) en Stichting Kansis/KansisGroen. Voor nadere toelichting hieromtrent verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken met de regiogemeenten in U10-verband samen aan de grote maatschappelijke opgaven.

43

Programmabegroting 2023

Financieel overzicht programma 4 Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 4

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

3.774

4.210

4.181

4.196

6.2 Wijkteams

2.000

1.592

1.598

1.596

4.210 1.598

6.3 Inkomensregelingen

16.130

16.195

16.223

16.269

16.308

6.4 Begeleide participatie

4.290

4.189

4.296

4.352

4.360

6.5 Arbeidsparticipatie

2.047

2.401

2.455

2.459

2.468

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.387

3.041

3.084

3.099

3.114

6.7 Maatwerkdienstverlening

19.837

20.256

20.504

20.551

20.599

6.8 Geëscaleerde zorg

1.905

3.310

3.313

3.315

3.318

7.1 Volksgezondheid

2.575

2.673

2.678

2.680

2.682

0.8 Overige baten en lasten (stelposten)

-350

0

0

0

0

54.595

57.867

58.332

58.518

58.657

Totaal Lasten Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-253

-263

-263

-263

-263

6.3 Inkomensregelingen

-11.805

-11.807

-11.808

-11.808

-11.808

6.4 Begeleide participatie

-520

-553

-553

-553

-553

6.5 Arbeidsparticipatie

-386

-588

-636

-636

-636

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-148

-83

-17

-17

-17

6.7 Maatwerkdienstverlening

-362

-283

-287

-283

-283

7.1 Volksgezondheid

-36

-42

-42

-42

-42

0.7 Algemene uitkering

-800

0

0

0

0

Totaal Baten

-14.309

-13.619

-13.606

-13.602

-13.602

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

40.286

44.248

44.726

44.916

45.055

0.10 Mutaties reserves

-70

-70

-70

-70

-70

Gerealiseerd resultaat

40.217

44.178

44.657

44.847

44.986

Onttrekkingen

Toelichting lasten en baten per soort kosten Sociaal

Toegerekende personeelslasten

Begroting

Begroting

Verschil

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2022-2023

2024

2025

2026

9.048

9.414

366

9.592

9.773

9.909

Kapitaallasten

206

247

40

201

210

210

Overige lasten

45.341

48.206

2.866

48.539

48.535

48.538

Totaal lasten

54.595

57.867

3.272

58.332

58.518

58.657

Totaal baten

-14.309

-13.619

690

-13.606

-13.602

-13.602

Geraamd saldo van baten en lasten

45.055

40.286

44.248

3.961

44.726

44.916

Toevoeging aan reserves

-

-

-

-

-

-

Onttrekking aan reserves

-70

-70

-

-70

-70

-70

40.217

44.178

3.961

44.657

44.847

44.986

Geraamde resultaat

44

Programmabegroting 2023

Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2023 versus 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. 2022

Begroting 2022

Begroting 2023

Lasten

54.595

57.867

Verschil

Toelichting

Besluit

Taakveld

I/S

bedrag

Indexering Personeel

Begroting 2023

Diverse

S

366

Kapitaallasten

Begroting 2023

Diverse

S

41

Prijsindexering

Begroting 2023

Diverse

S

589

Taakstelling verlichting administratieve lasten vervalt

Begroting 2023

Diverse

S

100

Taakstelling besparing uitkeringslasten vervalt

Begroting 2023

Diverse

S

250

Actieplan huisvesting statushouders

Kaderbrief

Inkomensvoorzieningen

S

63

Toename kosten Wmo-voorzieningen

Kaderbrief

Maatwerkvoorzieningen

S

600

Clientondersteuning

Kaderbrief

Maatwerkdienstverlening

S

10

Kostenstijging huishoudelijke hulp

Kaderbrief

Maatwerkdienstverlening

S

1.244

3.272

Overige verschillen

9

Totaal mutatie lasten programma 4

3272

Toelichting van de verschillen in de baten van begroting 2023 versus 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. 2022

Begroting 2022

Baten

Begroting 2023

-14.309

Verschil -13.619

690

Toelichting

Besluit

Taakveld

I/S

bedrag

Prijsindexering

Begroting 2023

Diverse

-42

Extra rijksbijdrage Jeugdzorg

Begroting 2022

Algemene uitkering

800

Afbouw provinciale bijdrage collectief vervoer

Begroting 2022

Maatwerkvoorzieningen

Toename rijksbijdrage Wet Inburgering

Begroting 2022

Arbeidsparticipatie

Lagere eigen bijdrage Wmo voorzieningen

Begroting 2022

Maatwerkdienstverlening

65 -202 79

Overige verschillen

-10

Totaal mutatie baten programma 4

690

Toelichting reservemutaties 2023 Mutatties reserves 2023

bedrag

Totaal stortingen

#REF!

Onttrekkingen Vrijval kapitaallasten reserve

-70

Totaal onttrekkingen

-70

Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht' zijn in de begroting 2023-2026 opgenomen. Impuls Coalitie akkoord

Begroting

Begroting

Begroting

Omschrijving

Begroting 2023

2024

2025

2026

Mantelzorgcompliment

100

100

100

100

Totaal

100

100

100

100

45

Programmabegroting 2023

Programma 5. Samenleving

46

Programmabegroting 2023

Beleid programma 5 Wat willen we bereiken tot en met 2026? Huisvesting onderwijs Goede onderwijsgebouwen door (Ver)nieuwbouw van schoolgebouwen.

Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Investeringsplan Onderwijsgebouwen In 2022 en 2023 zijn de (ver)nieuwbouw van Wereldkidz Bolenstein, Pionier vorming IKC en onderwijs voorzieningen Zuilensevecht in uitvoering. De (ver)nieuwing van het Broeklandcollege en Daalse Hoek zijn in voorbereiding. Zie investeringsplan 2022-2026. Mijlpalen 2e helft 2022 1. Raadsvoorstel nieuwbouw Broeklandcollege 2. Raadsvoorstel Daalse Hoek 2023 1. Start nieuwbouw Broeklandcollege en Daalse Hoek 2. Uitvoering investeringsplanning onderwijsgebouwen

Wat willen we bereiken tot en met 2026? Toekomstbestendige economie en arbeidsmarkt in balans We willen ruimte bieden aan een krachtige economie met toekomstbestendig werklocaties waar economie verbonden wordt aan een gezond werk- en verblijfsklimaat. Met het programma Economie is een goede basis gelegd. Stichtse Vecht heeft een unieke ligging tussen de grote steden Utrecht en Amsterdam en biedt daardoor veel kansen voor ondernemers. Daarnaast kent Stichtse Vecht veel Mkb’ers en ZZP’ers. Wij willen ondernemers de ruimte bieden om te ondernemen en bij te dragen aan de maatschappelijke ontwikkeling van de gemeente. Als gemeente maken we dit, waar mogelijk, aantrekkelijker en gemakkelijker. Wij willen zorgen voor een gunstig vestigingsklimaat en ondernemersklimaat. Ondernemers weten wat zij nodig hebben om hun bedrijf hier te kunnen runnen. De gemeente faciliteert hierin. Daarom is het belangrijk om als gemeente goed samen te werken met alle ondernemers, groot en klein. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities :  We brengen focus aan in het programma Economie  We verbeteren de dienstverlening voor ondernemers  We ontwikkelen Kansis naar een sociaal ontwikkelbedrijf (zie opgave Iedereen doet mee in programma 4 Sociaal) We bieden bedrijven en ondernemers een goede vestigingsplaats in Stichtse Vecht.

Om ruimte te bieden aan de enorme regionale en lokale behoefte aan bedrijventerreinen, gaan wij in Stichtse Vecht nieuwe ruimte maken voor bedrijven. Onderdeel daarvan is een aantrekkelijk woon- en werkgebied nabij OV-knooppunt Breukelen. Daarnaast bieden we ontwikkelingsruimte aan bedrijven door bestaande bedrijventerreinen te intensiveren, te herverdelen en kwalitatief te verbeteren. We zorgen voor voldoende woonruimte voor werknemers. Dit geldt ook voor arbeidsmigranten. We werken al langer aan leefbare bedrijventerreinen, duurzaamheidsvoorzieningen en een buitenruimte die uitnodigt om te bewegen zijn daarin de norm. We zetten in op natuurinclusief bouwen en maximale energieopwekking. Kleine ondernemers gaan we de mogelijkheid bieden om gemakkelijk aan huis te ondernemen. Dit geldt voor kleine ondernemers in de kernen en het buitengebied. Naast ruimte om te ondernemen willen we ondernemers ook uitdagen om bij te dragen aan de maatschappelijke ontwikkeling van de gemeente en aan de aantrekkelijkheid van de centra.

47

Programmabegroting 2023

Relevante beleidskaders Voor de opgaven en doelen in het programma Samenleving zijn de volgende relevante beleidskaders door de raad vastgesteld: Opgave / Doel

Kaders

Toekomstbestendige economie en arbeidsmarkt in balans

Going concern taken De volgende taken zijn onderdeel van het programma Samenleving:  Economie  Onderwijs  Sportbeleid en activering  Sportaccommodaties  Cultuur  Musea  Media We monitoren deze taken aan de hand van de op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren, tenzij we (aanvullend) een specifieke effect indicator hebben vastgesteld. De verplichte indicatoren zijn opgenomen in de bijlage ‘Verplichte indicatoren door het Rijk’.

Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV) en Vitens. Voor nadere toelichting hieromtrent verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken met de regiogemeenten in U10-verband samen aan de grote maatschappelijke opgaven.

48

Programmabegroting 2023

Financieel overzicht programma 5 Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 5

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Lasten 3.0 Economie

1.005

1.021

1.033

1.045

1.056

4.0 Onderwijs

5.645

5.658

5.911

6.911

6.858

559

691

694

697

700

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

4.657

4.793

4.842

4.846

4.817

5.3 Cultuurpresentatie, -productie, participatie

538

637

639

641

643

5.4 Musea

666

742

743

763

777

5.5 Cultureel erfgoed

186

184

191

192

194

1.120

1.152

1.138

1.139

1.140

244

0

0

0

0

14.620

14.877

15.190

16.234

16.184

3.0 Economie

-549

-548

-548

-548

-548

4.0 Onderwijs

-1.293

-1.360

-1.404

-1.404

-1.404

-21

-21

-21

-21

-21

-2.076

-2.156

-2.006

-2.006

-2.006

5.3 Cultuurpresentatie, -productie, participatie

-37

-44

-44

-44

-44

5.4 Musea

-243

-268

-268

-268

-268

5.5 Cultureel erfgoed

-23

-24

-24

-24

-24

5.6 Media 0.8 Overige baten en lasten (stelposten) Totaal Lasten Baten

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

5.6 Media

-92

-96

-96

-96

-96

Totaal Baten

-4.335

-4.517

-4.411

-4.411

-4.411

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

10.285

10.360

10.779

11.823

11.773

128

128

128

128

128

0.10 Mutaties reserves

-458

-358

-358

-358

-358

Mutaties reserves

-330

-230

-230

-230

-230

Gerealiseerd resultaat

9.955

10.130

10.550

11.594

11.544

Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen

Toelichting lasten en baten per soort kosten Samenleving

Begroting

Begroting

Verschil

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2022-2023

2024

2025

2026

Toegerekende personeelslasten

2.048

2.285

237

2.329

2.374

2.420

Kapitaallasten

2.939

2.891

-48

3.154

4.133

4.025

Overige lasten

9.633

9.702

69

9.707

9.727

9.739

Totaal lasten

14.620

14.877

258

15.190

16.234

16.184

Totaal baten

-4.335

-4.517

-182

-4.411

-4.411

-4.411

Geraamd saldo van baten en lasten

10.285

10.360

76

10.779

11.823

11.773

Toevoeging aan reserves

128

128

-

128

128

128

Onttrekking aan reserves

-458

-358

100

-358

-358

-358

Geraamde resultaat

9.955

10.130

176

10.550

11.594

11.544

49

Programmabegroting 2023

Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2023 versus 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. 2022

Begroting 2022

Begroting 2023

Lasten

14.620

14.877

Verschil

Toelichting

Besluit

Taakveld

I/S

bedrag

Indexering Personeel

Begroting 2023

Diverse

S

237

Kapitaallasten

Begroting 2023

Diverse

S

-48

Prijsindexering

Begroting 2023

Diverse

S

133

Coalitieakkoord 2022-2026

Begroting 2023

Diverse

S

330

Autonome ontwikkeling effect uittreding Weesp bij RHCVV

Begroting 2023

5.4 Musea

S

41

Autonome ontwikkeling effect uittreding Weesp bij RHCVV

Kaderbrief 2023

5.4 Musea

S

15

Stelpost onderwijshuisvesting 2022 vervalt in 2023

Begroting 2022

0.8 overige baten en lasten

I

-244

Vrijval budget cultuur CWP 2018-2022

Begroting 2022

5.3. Cultuur

I

-200

257

Overige verschillen

-7

Totaal mutatie lasten programma 5

257

Toelichting van de verschillen in de baten van begroting 2023 versus 2022 Analyse verschillen baten begroting 2023 tov. 2022

Begroting 2022

Begroting 2023

Baten

-4.335

-4.517

Verschil

Toelichting

Besluit

Taakveld

I/S

bedrag

Prijsindexering

Begroting 2023

Diverse

S

-36

Hogere huur RHCVV

Begroting 2023

5.4 Musea

S

-22

Actualisatie vastgoedbegroting

Bestuursrapportage 2022

Diverse

S

-54

Toegangsprijs Zwembad 't Kikkerfort

Kadernota 2022

5.2 Sportaccomadaties

S

-182

Totaal mutatie baten programma 5

-70 -182

Toelichting reservemutaties 2023 Mutatties reserves 2023

Bedrag

Stortingen Onderhoud kapitaalgoederen

105

Onderwijshuisvesting

23

Totaal stortingen

128

Onttrekkingen Vrijval kapitaallasten reserve

-358

Totaal onttrekkingen

-358

Totaal mutaties

-230

Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht' zijn in de begroting 2023-2026 opgenomen. Impuls Coalitie akkoord

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Omschrijving

2023

2024

2025

2026

Cultuur

200

200

200

200

Harmonisatie buitensport

130

130

130

130

Totaal

330

330

330

330

50

Programmabegroting 2023

Paragrafen

51

Programmabegroting 2023

Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf schetsen wij onze beleidsvoornemens in 2023 voor de lokale heffingen en de leges. Ook beschrijven wij de lokale belastingdruk en het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid. Meer detailinformatie nemen wij op in de diverse belastingverordeningen die 20 december 2022 door uw raad worden vastgesteld. We onderscheiden de volgende heffingen: 1. Retributies Met retributies kan de gemeente (een deel van) de kosten van de dienstverlening verhalen op de aanvrager die om de dienstverlening vraagt. Retributies zijn leges, gelden of heffingen. Deze zijn niet wettelijk voorgeschreven. Retributies zijn gerelateerd aan een direct aanwijsbare tegenprestatie van de gemeente. Deze mogen maximaal kostendekkend zijn. Onze gemeente heft de volgende retributies: • Afvalstoffenheffing • Marktgelden • Rioolheffing • Lijkbezorgingsrechten • Kadegelden • Overige leges en rechten 2. Belastingen Belastingen zijn heffingen waarvan de opbrengst bestedingsvrij is. Met de ongebonden heffingen is de gemeente beperkt in het aantal belastingen dat ze mag heffen. Deze zijn limitatief genoemd in de artikelen 216 tot en met 228 van de Gemeentewet. De gemeente is, met inachtneming van de landelijke monitoring op de stijging van de onroerendezaakbelasting (ozb) en de inkomstenmaatstaf in het Gemeentefonds, vrij in de vaststelling van de hoogte van het tarief.

Het ozb-tarief van de gemeente Stichtse Vecht is hoger dan het landelijk gemiddelde (zie de financiële kengetallen op bladzijde 30). En valt daarmee in de landelijk voorgeschreven categorie 'meest risicovol' voor dit kengetal'. Dit betekent dat Stichtse Vecht minder structurele ruimte heeft om meer ozbinkomsten te verwerven, dan gemeenten met een tarief dat lager ligt dan het landelijk gemiddelde ozb-tarief. De ongebonden heffingen zijn een algemeen dekkingsmiddel. Onze gemeente heft de volgende belastingen: • Onroerendezaakbelasting • Precariobelasting • Roerendezaakbelasting • Toeristenbelasting • Hondenbelasting • Forensenbelasting • Parkeerbelasting Kwijtschelding Inwoners kunnen kwijtschelding krijgen voor hun belastingaanslagen indien sprake is van het geheel of gedeeltelijk ontbreken van draagkracht. Hiervoor geldt de 100% kwijtscheldingsnorm (= bijstandsnorm). Ook kleine ondernemers kunnen kwijtschelding krijgen, maar alleen voor de belastingaanslagen die zij als privépersoon ontvangen. Bedrijven komen niet in aanmerking voor kwijtschelding. Kwijtschelding is mogelijk voor de ozb-woningen in eigendom, afvalstoffenheffing, rioolheffing en hondenbelasting. De basis voor het kwijtscheldingsbeleid is de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Als van tevoren duidelijk is dat kwijtschelding wordt verleend, wordt overgegaan tot automatische kwijtschelding.

Oninbaar In de ramingen van de opbrengsten van riool-, afval- en onroerendezaakbelastingen houden we er rekening mee dat een deel van de opgelegde vorderingen oninbaar zijn. Een vordering is oninbaar wanneer een belastingschuldige wel moet betalen, maar invordering op de gebruikelijke wijze in de praktijk niet (meer) mogelijk is. Dat doet zich bijvoorbeeld voor als de belastingschuldige failliet is gegaan of de belastingschuldige vertrokken is, zonder dat de nieuwe verblijfplaats bij de invorderingsambtenaar bekend is.

Retributies Beleidsvoornemens Voor het begrotingsjaar 2023 zijn de volgende specifieke beleidsvoornemens geformuleerd:  De ontwikkeling van de rioolheffingen volgt de kostenontwikkeling van de gemeentelijke rioleringsactiviteiten. De programmering van deze activiteiten is vastgelegd in het Gemeentelijk rioleringplan (GRP) 2022-2026  Leges en heffingen mogen maximaal kostendekkend zijn  Waar mogelijk is het inflatiepercentage van 3,1% toegepast in de berekeningen. 52

Programmabegroting 2023

Afvalstoffenheffing Wij hebben de wettelijke plicht om zorg te dragen voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen. Wij brengen afvalstoffenheffing in rekening aan de gebruiker van een perceel voor de verwijdering en verwerking van huishoudelijk afval. De afvalstoffenheffing is volledig kostendekkend. De programmering van deze activiteiten is vastgelegd in het grondstoffenplan 2016 - 2022. In de 2e helft van 2022 volgt een nieuw grondstoffenplan. Rioolheffing Alle eigenaren van een perceel dat is aangesloten op het gemeentelijk rioleringsstelsel, betalen een vast bedrag aan rioolheffing. De opbrengst van de rioolheffing wordt gebruikt om invulling te geven aan de volgende gemeentelijke zorgplichten en taken op het gebied van:  een veilige inzameling en transport van afvalwater naar de zuivering, zonder risico’s voor bewoners of het milieu (zorgplicht afvalwater);  het zodanig opvangen en verwerken van hemelwater (regenwater) dat wateroverlast wordt voorkomen (zorgplicht hemelwater);  het voorkomen en verminderen van structurele grondwateroverlast door te hoge grondwaterstanden in de openbare ruimte (zorgplicht grondwater);  het samen met de waterschappen realiseren van veilig, gezond en aantrekkelijk oppervlaktewater waarlangs het goed wonen, werken en recreëren is.

53

Programmabegroting 2023

Belastingen Beleidsvoornemens Voor het begrotingsjaar 2023 is het volgende specifieke beleidsvoornemen geformuleerd:  Wij kiezen ervoor de gemeentelijke belastingen te verhogen met het inflatiepercentage van 3,1%.

Overzicht tarieven en opbrengsten Heffing (*€ 1.000)

Tarief 2022

2022

2023

Gebonden heffingen (retributies) Afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishouden

€ 210,94

Meerpersoonshuishouden

€ 319,61

Rioolheffing 0 t/m 75m3 water

€ 181,89

76 t/m 150m3 water

€ 246,87

151 t/m 300m3 water

€ 364,94

>300m3 water, extra voor elke 100m3 water

€ 90,06

Kadegelden Per dag, zonder stroom, per meter

€ 1,01

Per dag, met stroom, per meter

€ 1,31

Marktgelden Standplaats op een warenmarkt/kraam

7.924

8.140

7.154

7.498

68

70

68

68

451

483

150

150

270

208

€ 9,63

Lijkbezorgingsrechten Burgerlijke stand en documentverstrekkingen Huwelijk en partnerschap Paspoorten 18+

€ 75,80

Paspoorten 18-

€ 57,30

Identiteitskaarten 18+

€ 68,50

Identiteitskaarten 18-

€ 36,95

Rijbewijzen

€ 41,60

300

269

Overige documenten (uittreksel)

55

58

Naturalisatie

60

55

1.908

1.864

Omgevingsvergunningen Ongebonden heffingen (belastingen) Ozb Eigenaren woningen

0,09254%

9.982

10.291

Eigenaren niet-woningen

0,20416%

2.010

2.072

Gebruikers niet-woningen

0,15313%

1.287

1.327

Rzb Eigenaren woningen

0,09254%

Hondenbelasting

0

0

79

81

276

284

Eerste hond

€ 67,75

0

0

Tweede en iedere volgende hond

€ 90,15

0

0

Per kennel

€ 161,40

0

0

57

59

Parkeerbelasting Scheendijk-Noord, per 14 minuten

€ 0,20

0

0

Scheendijk-Noord per dag

€ 3,00

0

0

€ 203,70

0

0

97

100

€ 1,65

298

298

0,21072%

142

142

32.636

33.519

Scheendijk-Noord vergunning Precariobelasting (Water)toeristenbelasting Forensenbelasting Totaal

De genoemde tarieven zijn gebaseerd op de belastingverordeningen 2022. De tarieven van 2023 worden u op 20 december 2022 ter vaststelling aangeboden.

54

Programmabegroting 2023

Kostendekkendheid Kostendekkendheid afval en riolering Bij het opstellen van de begroting nemen we de door uw raad vastgestelde beleidsdocumenten als uitgangspunt. Voor de afvalstoffenheffing is dit met name het Grondstoffenplan 2016 - 2022 en voor de rioolheffing het Gemeentelijk rioleringplan(GRP) 2022-2026. In de begroting bepalen we of de tarieven voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing kostendekkend zijn. Hierbij wordt gekeken welke uitgaven en inkomsten drukken op de producten afval en riolering. Bij de jaarstukken berekenen we achteraf of deze tarieven ook daadwerkelijk kostendekkend zijn geweest. Bij een te lage kostendekkendheid doen we een beroep op de daarvoor gevormde egalisatievoorziening. Bij een kostendekkendheid boven de 100% moet het surplus in de egalisatievoorziening gestort worden. Hierdoor kunnen we grote investeringen in de toekomst opvangen zonder grote schommelingen in de tarieven. Berekening kostendekkendheid Afvalstoffenheffing en Rioolrecht Kostendekkendheid 2023

Kostendekkendheid 2023

Afvalstoffenheffing (*€ 1.000)

Rioolrecht (*€ 1.000)

Product afval:

Product riolering:

kosten

6.847 kosten

inkomsten (excl. heffingen)

-944 inkomsten (excl. heffingen)

Netto kosten

5.903 Netto kosten

Toe te rekenen kosten:

5.321 5.321

Toe te rekenen kosten:

overhead

97

overhead

30

uren

341

uren

648

straatreiniging, kwijtschelding, btw

1.799

straatreiniging, kwijtschelding, btw

1.498

Totaal toe te rekenen kosten

2.237 Totaal toe te rekenen kosten

2.176

Totaal kosten

8.140 Totaal kosten

7.498

Opbrengst heffingen

8.140 Opbrengst heffingen

7.498

Totaal kosten - opbrengsten

0 Totaal kosten - opbrengsten

Afval

Riolering

Het kostendekkingspercentage voor afval bedraagt op basis van de baten en lasten 100%.

Het kostendekkingspercentage voor riolering bedraagt op basis van de baten en lasten 100% en is gebaseerd op de huidige GRP. Eventuele verschillen storten of doteren wij aan de egalisatievoorziening riolering en zijn verwerkt binnen het programma Fysiek’.

0

Kostendekkendheid Lijkbezorgingsrechten Binnen onze gemeente zijn 8 gemeentelijke begraafplaatsen die wij onderhouden en exploiteren. De onderstaande tabel geeft inzicht in de kostendekkendheid van de begraafplaatsen voor het jaar 2023. Hierin zijn de inkomsten verkregen uit onder andere grafrechten en begravingen vergeleken met de kosten voor het onderhoud, exploitatie van de begraafplaatsen en de personeelskosten (exclusief overhead). Kostendekkendheid 2023 Lijkbezorgingsrechten (*€ 1.000) Kosten

480

Opbrengst heffingen

480

Kostendekkendheid

100,0%

Kostendekkendheid Burgerlijke stand en documentverstrekkingen Bij het opstellen van de Begroting 2023 gaan wij voor de tarieven uit van de belastingverordening 2022. Eind 2022 publiceert het Rijk de maximale tarieven voor onder andere reisdocumenten en rijbewijzen. Dit nemen we mee bij de definitieve vaststelling van de belastingverordening 2023. Kostendekkendheid 2023 Burgerlijke stand en documentverstrekkingen (*€ 1.000) Kosten

1.852

Opbrengst heffingen

753

Kostendekkendheid

40,7%

55

Programmabegroting 2023

Kostendekkendheid Omgevingsvergunningen De voor 2023 geraamde legesopbrengst Omgevingsvergunningen en de daarmee verband houdende kosten zijn geïndexeerd met 3,1% ter compensatie van de inflatie. Na de invoering van de Omgevingswet zal de legesopbrengst voor de omgevingsvergunningen aanzienlijk dalen. Op basis van de bekende gegevens op het moment van schrijven van deze begroting is de omvang van deze daling nog niet in te schatten. Kostendekkendheid 2023 Omgevingsvergunningen (*€ 1.000) Kosten

2.555

Opbrengst heffingen

1.899

Kostendekkendheid

74,3%

Lokale belastingdruk De onderstaande tarieven zijn de voorlopige tarieven 2023. Op dit moment is de gemiddelde stijging van de WOZ-waarden nog niet bekend. Hierdoor is ter indicatie voor het ozb -tarief 2023 de gemiddelde WOZ-waarde gelijk verondersteld aan die van het voorgaande jaar. Het ozb-tarief is verhoogd met 3,1%, het inflatiepercentage. Tot de tariefvaststelling in de raadsvergadering van 20 december 2022 ontstaat het volgende beeld: Lokale belastingdruk (*€ 1)

2021

2022

Indicatief 2023

Gemiddelde WOZ – waarde

359.000

385.000

385.000

Ozb – eigenarendeel

355,80

356,26

367,30

Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishoudens)

322,56

318,03

328,54

Rioolheffing (tot 150 m3)

249,06

246,87

251,55

Ontwikkeling lastendruk

927,42

921,16

947,39

% stijging t.o.v. voorgaande jaar

6,45%

-0,67%

2,85%

56

Programmabegroting 2023

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft aan hoe robuust de begroting is. Een belangrijk aspect daarbij is het vermogen van de gemeente om de gevolgen van risico’s die de gemeente, die bij het uitvoeren van de beleidsvoornemens en taken loopt, op te kunnen vangen. Aandacht voor het weerstandvermogen voorkomt dat substantiële risico’s dwingen tot extra bezuinigingen of leiden tot ongewenste bijstellingen in de uitvoering. De relatie tussen de benodigde middelen om de risico’s te kunnen opvangen (de weerstandscapaciteit) en de daarvoor beschikbare middelen wordt uitgedrukt in de ratio weerstandsvermogen. Daarnaast is het van belang te kijken hoe solide de financiële positie van de gemeente is. Daartoe wordt gebruik gemaakt van financiële kengetallen als solvabiliteit, netto schuldquote en structurele exploitatieruimte. Deze kengetallen geven de gevoeligheid van de financiële positie van de gemeente voor financiële ontwikkelingen aan. Omdat alle gemeenten deze kengetallen in hun begrotingen opnemen maakt het ook het vergelijken van gemeenten onderling mogelijk.

Uitgangspunten risicomanagement Risicomanagement is een instrument om te kunnen acteren op de risico’s die we lopen. De gemeente Stichtse Vecht wil risico’s die van invloed zijn op het bereiken van de doelstellingen waar mogelijk beheersbaar houden. Om te zorgen dat de risico’s in een verantwoorde verhouding staan tot de vermogenspositie van de gemeente, is het van belang inzicht in de risico’s te krijgen. Daartoe actualiseren we jaarlijks bij de begroting en de jaarrekening de risico-inventarisatie. De uitkomst van de risico-inventarisatie gebruikt de gemeente vervolgens voor het vaststellen van de vereiste weerstandscapaciteit en vergelijkt deze met de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitgangspunten voor het risicomanagement zijn beschreven in de Nota herziening risicomanagementbeleid Stichtse Vecht. Daarnaast is de Beleidsnotitie Algemene reserve van belang. Met de Beleidsnotitie Algemene reserve heeft uw raad de norm en samenstelling voor het weerstandsvermogen bepaald.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande beleid. Het gaat dus om de robuustheid van de begroting. Een sluitende begroting zonder weerstandsvermogen betekent dat iedere tegenvaller een probleem oplevert. In dat geval staan de programma’s en het beleid van de gemeente onder druk. Het weerstandsvermogen bestaat uit twee onderdelen, te weten de risico’s en de weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt bij Stichtse Vecht gevormd door de Algemene Reserve. De beschikbare weerstandscapaciteit zetten we af tegen de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van het risicoprofiel van de gemeente. Voor de verhouding tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit, de ratio weerstandsvermogen, heeft uw raad als streefnorm een ratio tussen de 1,4 en 2 (ruim voldoende) bepaald. Tevens is bepaald dat het weerstandsvermogen wordt gevormd door de schijven 1 en 2 van de Algemene reserve (AR). Schijf 1 geeft de minimale omvang van het weerstandsvermogen voor het opvangen van de geïnventariseerde risico’s. Schijf 2 is het deel van de AR bestemd voor het opvangen van calamiteiten, taakstellingen Sociaal domein of een negatief rekeningsaldo.

Risico's Een risico is in de Nota herziening risicomanagementbeleid gedefinieerd als ‘een onzekere gebeurtenis die een effect kan hebben op het behalen van de doelstellingen van de gemeente’. De risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen, zijn de risico’s die niet op een andere manier zijn ondervangen en die financiële gevolgen kunnen hebben. Als deze risico’s zich voordoen, dan worden ze opgevangen met het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen en de risico’s voor de gemeente hebben dus met elkaar te maken. Daarom wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen ook de samenhang en de risico’s toegelicht. Voor het beheer van de risico’s maken wij gebruik van een geautomatiseerd risicomanagementsysteem. Voor het opvangen van risico’s uit grondexploitaties geldt een ander regime. Voor die risico’s geldt de Algemene reserve grondexploitaties eerst als weerstandscapaciteit, pas daarna wordt de Algemene reserve aangesproken. De risico’s uit grondexploitaties actualiseren we jaarlijks bij de jaarrekening met een afzonderlijke risicoanalyse. De hoofdlijnen voor de grondexploitaties zijn opgenomen in de paragraaf Grondbeleid. 57

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raadsinformatie.stichtsevecht.nl/api/v1/meetings/2053/documents/43890