Bijlage 1. Jaarstukken 2023, 2024-06-06-2024, versie 7 met wijzigingen.pdf
Tekst van het document
Wat zijn de kaders van de gemeenteraad
In de rechtmatigheidsverantwoording moet het college afwijkingen opnemen die boven de door de gemeenteraad vastgestelde verantwoordingsgrens uitkomen. Afwijkingen zijn fouten (dus het niet naleven van wet- en regelgeving) en/of posten waarvan bij het college onduidelijkheid bestaat over de rechtmatigheid. Voor de jaarrekening 2023 heeft de gemeenteraad de verantwoordingsgrens vastgesteld op 3% van de totale begroting. De gemeenteraad sprak daarnaast met het college af dat financiële onrechtmatigheden vanaf € 50.000 (de rapportagegrens) in de paragraaf Bedrijfsvoering worden toegelicht. Deze toelichting wordt alleen gegeven wanneer de onrechtmatigheden in totaal meer dan 3% bedraagt van de totale begroting . De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording en de paragraaf Bedrijfsvoering zijn opgesteld volgens de kadernota ‘rechtmatigheid van de commissie BBV’ en de financiële- en controleverordeningen van onze gemeente. Daarnaast geldt het door de gemeenteraad op 5 maart 2024 vastgesteld normenkader.
Bevindingen begrotingscriterium
Het begrotingscriterium geeft de grenzen aan van de lasten in de door de raad geautoriseerde begroting. Het gaat hierbij om de exploitatie, investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand komen. Hieronder lichten wij de afwijkingen toe vanaf € 50.000. Daarnaast noemen we maatregelen om fouten en onduidelijkheden in de toekomst te voorkomen. In de tabel hieronder presenteren we de afwijkingen op programma niveau, waarna er in de toelichting wordt aangegeven of de afwijkingen groter dan € 50.000 al dan niet acceptabel zijn. Dit is getoetst aan het daarvoor vastgestelde normenkader. Het totaal van de 'niet acceptabele' afwijkingen wordt verantwoord in de rechtmatigheidsverantwoording. Een belangrijk aspect bij deze beoordeling is of afwijkingen tijdig met een begrotingswijziging zijn aangepast en/of tijdig zijn gemeld aan de gemeenteraad. De algemene gedragslijn in Stichtse Vecht is dat afwijkingen gedurende het jaar niet leiden tot een begrotingswijziging. Er is één regulier moment voor een begrotingswijziging gedurende het jaar en dat is in september als de raad de Bestuursrapportage vaststelt, waarin de afwijkingen zijn toegelicht op basis van peilmoment 1 mei.
Er wordt dan een begrotingswijziging gemaakt van budget neutrale wijzigingen en afwijkingen, die bij elkaar budget neutraal zijn en er redelijke mate van zekerheid is dat de afwijking zich ook zal voordoen. Hierbij betrekken we ook de gedragslijn van de afgelopen jaren waarbij afwijkingen na de Bestuursrapportage worden gemeld in de jaarrekening. 72
In het normenkader gelden 5 categorieën om te bepalen of een onrechtmatigheid al dan niet acceptabel is. Deze 5 categorieën zijn: 1. Begrotingsafwijkingen welke passen binnen het beleid Acceptabel zijn: Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd. Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten. Begrotingsafwijkingen die ontstaan zijn door een gewijzigde regelgeving ten opzichte van de begroting. Niet acceptabel zijn: Begrotingsafwijkingen die ten onrechte niet eerder aan de raad zijn gemeld. 2. Begrotingsafwijkingen welke niet passen binnen het beleid Acceptabel zijn: Begrotingsafwijkingen die voorafgaand aan het uitvoeren van het beleid met instemming van de gemeenteraad tot stand zijn gekomen. Niet acceptabel zijn: Begrotingsafwijkingen die niet voorafgaand aan de vaststelling van het beleid de instemming van de gemeenteraad hebben of ter kennis van de gemeenteraad zijn gebracht. 3. Administratieve fouten Acceptabel zijn: Begrotingsafwijkingen veroorzaakt door een administratieve fout of autonome ontwikkeling, die na correctie per saldo geen begrotingsafwijking opleveren. Niet acceptabel zijn: Begrotingsafwijkingen door het verantwoorden in een verkeerd boekjaar. 4.
Grondexploitaties Acceptabel zijn: Niet acceptabel zijn:
Begrotingsafwijkingen die geen afwijking veroorzaken in de totale kosten en opbrengsten van de laatst vastgestelde exploitatieopzet.
Begrotingsafwijkingen die een afwijking veroorzaken in de totale kosten en opbrengsten van de laatst vastgestelde exploitatieopzet en daarin opgenomen konden worden.
5. Investeringen Kostenoverschrijdingen op activeerbare activiteiten (investeringen) waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvings- en financieringslasten in het jaar zelf of pas in de volgende jaren Acceptabel zijn: Hogere afschrijvings- en financieringslasten in volgende jaren. Kostenoverschrijding op investeringskredieten door aanbestedingen, indexering of andere marktomstandigheden bij gelijkblijvend beleid. Niet acceptabel zijn: Kostenoverschrijding op investeringen door wijziging in beleid. Saldi: Realisatie t.o.v. Begroting na wijzigingen: Lasten (x1.000)
Baten (x1.000)
Overschrijding
Onderschrijding
Overschrijding
Onderschrijding
P1 - Bestuur
893
-
6.524
-
P2 - Veiligheid
320
-
5
-
P3 - Fysiek
-
10.080
-
6.088
P4 - Sociaal
5.276
-
2.527
-
945
-
-
109
Saldi
7.434
10.080
9.056
6.197
Investeringen
1.414
-
-
-
Totaal
8.848
10.080
9.056
6.197
P5 - Samenleving
73
Toelichting programma's Programma 1 - Bestuur Lasten De overschrijding van € 0,9 mln bestaat vooral uit overschrijdingen op de taakvelden 0.2 Burgerzaken (€ 0,9 mln), 0.4 Overhead (€ 3,4 mln), 0.5 Treasury (€ 0,9 mln) en een onderschrijding op taakveld 0.8 Overige lasten (€ 4,6 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat alle afwijkingen acceptabel zijn. De overschrijding op 0.2 Burgerzaken bestaat voornamelijk uit hogere lasten voor Verkiezingen en een overschrijding op de loonsom. Beide zijn genoemd de Berap 2023 en zijn als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1. De overschrijding op 0.4 Overhead bestaat voornamelijk uit migratie datacenter (€ 1,0 mln), ICT software/applicaties (€ 0,6 mln), lasten gemeentekantoor (€ 0,4 mln) en uit een overschrijding op de loonsom t.b.v. de optimalisatie van het inkooptraject (€ 1,0 mln). Over de optimalisatie van het inkooptraject is de raad meermaals geinformeerd, o.a. via de "Staat van de organisatie". Daarnaast is er de Kadernota 2024 nieuwe formatie toegekend waarmee deze overschrijding vanaf 2024 opgevangen wordt binnen de begroting. De overige afwijkingen zijn in de Berap 2023 gemeld. Op basis daarvan zijn alle overschrijdingen op 0.4 Overhead als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1. De overschrijding op 0.5 Treasury bestaat volledig uit rentelasten, dit is genoemd de Berap 2023 en is als acceptabel geclassificeerd onder Cat.
1. De onderschrijding op 0.8 Overige lasten bestaat uit diverse stelposten, waaronder de stelpost overschrijding loonsom (€ 2,0 mln). Alle stelposten zijn opgenomen in de Berap 2023 en zijn als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1. Alle hierboven genoemde afwijkingen zijn geclassificeerd als acceptabel onder Cat. 1. Dit houdt in dat: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd". Baten De overschrijding van € 6,5 mln bestaat vooral uit 0.6 Belastingen (€ 1,0 mln), 0.7 Algemene uitkering (€ 3,8 mln) en 0.8 Overige baten (€ 1,7 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat alle afwijkingen acceptabel zijn. De overschrijding op 0.6 Belastingen bestaat uit hogere baten OZB Belasting, doordat de werkelijke WOZ waardestijging hoger was dan geraamd bij vaststelling van de verordening 2023 (december 2022). De BGHU heeft de afwijking na de vaststelling van de Berap 2023 door het college gerapporteerd aan de gemeente. Op grond van de gedragslijn in de afgelopen jaren is dit gemeld in de jaarrekening. Deze afwijking is als acceptabel is geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd".
De overschrijding op 0.7 Algemene uitkering bestaat uit hogere baten uit het gemeentefonds, de gemeenteraad is hiervan op de hoogte gesteld middels een RIB. Daarmee is dit als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1. De overschrijding op 0.8 Belastingen bestaat volledig uit de vrijval de stelposten achteruitgang algemene uitkering (€ 1,0 mln) en taakmutaties en doeluitkeringen (€ 0,7 mln). Beide afwijkingen zijn gemeld in de Berap 2023 en zijn als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1. Programma 2 - Veiligheid Lasten De overschrijding van € 0,3 mln bestaat vooral uit overschrijdingen op de taakvelden 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer (€ 0,5 mln) en 1.2 Openbaren orde en Veiligheid (€ 0,2 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat alle afwijkingen acceptabel zijn. De overschrijding op 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer bestaat voornamelijk uit hogere lasten uit geactualiseerde Veiligheids Regio Utrecht-begroting 2023 (€ 0,2 mln.). Dit is separaat aan de raad voorgelegd. Daarnaast zijn er hogere energielasten voor Brandweerkazernes (€ 0,3 mln), zoals in de Berap 2023 is gemeld is hiervoor de stelpost 'lonen en prijzen' ingezet. Beide afwijkingen zijn als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van het bestaand beleid dat in de Bestuursrapportage is toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd".
De onderschrijding op 1.2 Openbare orde en Veiligheid bestaat voornamelijk uit lagere lasten voor het IVPbudget, dit budget is bedoeld om onverwachte lasten van incidenten en crisis op te vangen. Op grond van de gedragslijn in de afgelopen jaren is dit gemeld in de jaarrekening. Daarmee is deze afwijking geclassificeerd als acceptabel onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd". Programma 3 - Fysiek Lasten De onderschrijding van € 10,0 mln bestaat vooral uit onderschrijdingen op de taakvelden 2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat (€ 1,1 mln), 7.2 Riolering (€ 0,6 mln), 7.4 Milieubeheer (€ 1,2 mln) 8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening (€ 7.8 mln) en een overschrijding op de loonsom (€ 1,2 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat alle afwijkingen acceptabel zijn. De onderschrijding op 2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat bestaat uit lagere lasten voor het werkzaamheden aan de plompbrug (€ 1,1 mln). Deze zijn later gestart dan gepland. Hierover is de raad in de Berap 2023 74
geïnformeerd, de afwijking is als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd". De onderschrijding op 7.2 Riolering bestaat uit lagere lasten voor werkzaamheden aan de riolering (0,6 mln). De onderschrijding wordt veroorzaakt door personeelskrapte. Hier tegenover over staan ook lagere baten vanuit de Rioolheffing. Zodoende is deze afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten". De onderschrijding op 7.4 Milieubeheer bestaat uit de Specifieke Uitkering Duurzaamheid (1,2 mln). De onderschrijding wordt veroorzaakt doordat niet alle middelen in 2023 zijn ingezet, de voorwaarden van de uitkering laat de gemeente vrij om deze gelden in 2024 alsnog te besteden. Tegenover deze lasten staan direct gerelateerde inkomsten vanuit de Specifieke Uitkering van de Rijksoverheid. Op basis daarvan is deze afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten". De onderschrijding op 8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening bestaat hoofdzakelijk uit lagere lasten voor Grondexploitaties.
In 2024 zullen deze lasten worden gemaakt, daarmee is de afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 4: "Begrotingsafwijkingen die geen afwijking veroorzaken in de totale kosten en opbrengsten van de laatst vastgestelde exploitatieopzet". De overschrijding op de loonsom (€ 1,2 mln) wordt gedekt door de stelpost 'overschrijding loonsom' (€ 2,0 mln). Alle stelposten zijn opgenomen in de Berap 2023 en zijn als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd". Baten De onderschrijding van € 6,0 mln bestaat hoofdzakelijk uit onderschrijdingen op de taakvelden 7.4 Milieubeheer (€ 1,4 mln) en 8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening (€ 4.5 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat alle afwijkingen acceptabel zijn. De onderschrijding op 7.4 Milieubeheer bestaat uit de Specifieke Uitkering Duurzaamheid (1,2 mln). Zoals hierboven bij de lasten vermeld, wordt de onderschrijding veroorzaakt doordat niet alle middelen in 2023 zijn ingezet, de voorwaarden van de uitkering laat de gemeente vrij om deze gelden in 2024 alsnog te besteden. De baten worden daardoor op een later moment gerealiseerd. Op basis daarvan is deze afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat.
1: "Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten". De onderschrijding op 8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening bestaat hoofdzakelijk uit lagere baten voor Grondexploitaties. In 2024 zullen deze baten worden gerealiseerd, daarmee is de afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 4: "Begrotingsafwijkingen die geen afwijking veroorzaken in de totale kosten en opbrengsten van de laatst vastgestelde exploitatieopzet". Programma 4 - Sociaal Lasten De overschrijding van € 5,3 mln bestaat voornamelijk uit overschrijdingen op de taakvelden 6.3 Inkomensregelingen (€ 2,3 mln) en 6.7 Maatwerkdienstverlening (€ 4,6 mln) en een onderschrijding op taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (€ 1,5 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat alle afwijkingen acceptabel zijn. De overschrijding op 6.3 Inkomensregelingen bestaat voornamelijk uit overschrijding van de energietoeslag (€ 1,7 mln) en Bijstandsverlening (0,2 mln). Tegenover de overschrijding op energietoeslag staan direct gerelateerde baten (via de algemene uitkering op programma 1), daarmee is de afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten".
De hogere lasten op bijzondere bijstand (€ 0,2 mln) betreffen bestaand beleid waarbij de overschrijding is ontstaan na de bestuursrapportage. Op grond van de gedragslijn in de afgelopen jaren is dit gemeld in de jaarrekening. Deze afwijking is als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de bestuursrapportage is geïnformeerd ". De overschrijding op 6.7 Maatwerkdienstverlening bestaat uit meerkosten Stichting TIM SV. Dit onderwerp is meerdere keren gepasseerd in de gemeenteraad, waaronder de Berap 2023. Op basis daarvan is deze afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd". De onderschrijding op 6.1 Samenkracht en burgerparticiaptie bestaat hoofdzakelijk uit opvang Oekraïne. In de bestuursrapportage is een budget neutrale begrotingswijziging verwerkt van € 5,0 miljoen lasten en baten. De lagere lasten dan begroot zijn ontstaan na bestuursrapportage en gemeld in de jaarrekening. Daarmee is de afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat.
1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de bestuursrapportage is geïnformeerd". Baten De overschrijding van € 2,5 mln bestaat vooral uit het taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (€ 2,5 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat alle afwijkingen acceptabel zijn. De overschrijding op 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie bestaat hoofdzakelijk uit hogere baten voor opvang 75
Oekraïne (€ 2,1 mln) zoals hierboven vermeld zijn deze inkomsten direct gerelateerd aan de lasten. Daarnaast bestaat de overschrijding op 6.1 uit de afrekening servicekosten Scherpersweg te Breukelen (€ 0,3 mln). Deze afwijking is niet gemeld aan de raad, maar dit dient ter compensatie van de hogere energiekosten. Beide afwijkingen op dit taakveld zijn daarmee als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten". Programma 5 - Samenleving Lasten De overschrijding van € 0,9 mln bestaat voornamelijk uit overschrijdingen op het taakveld 5.2 Sportaccommodaties (€ 1,4 mln) en een onderschrijding op het taakveld 3.0 Economie (€ 0,3 mln) en 4.0 Onderwijs (€ 0,1 mln) en 5.5 Cultureel Erfgoed (€ 0,2 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat alle afwijkingen acceptabel zijn. De overschrijding op 5.2 Sportaccommodaties bestaat hoofdzakelijk uit hogere lasten Kikkerfort (€ 0,7 mln), SFN (€ 0,5 mln) en Sportaccommodaties (€ 0,3 mln). De afwijking op Kikkertfort is in de Berap 2023 gemeld aan de raad en is deze als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd".
De overschrijding op SFN wordt deels gecompenseerd door direct gerelateerde baten. De afwijking op zowel de lasten als baten is na de bestuursrapportage bekend geworden en gemeld in de jaarrekening. Daarmee is deze afwijking als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd" en “Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door directe gerelateerde inkomsten”. De overschrijding op sportaccommodaties is bekend geworden na de Bestuursrapportage en gemeld in de jaarrekening en kwalificeren als acceptabel onder Cat. 1 “Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd”. De onderschrijding op 3.0 Economie wordt veroorzaakt doordat niet alle geplande projecten zijn gerealiseerd of waar de lasten in rekening zijn gebracht op andere budgetten (€ 0,2 mln). Deze afwijkingen zijn als acceptabel geclassificeerd onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd".
In de bestuursrapportage is een budgettair neutrale begrotingswijziging opgenomen op 4.0 Onderwijs van € 3,0 miljoen hogere lasten. De werkelijke lasten zijn € 72.000 lager dan begroot. Deze afwijking is gemeld in de jaarrekening en acceptabel onder Cat. 1: " Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd ". De onderschrijding op 5.5 Cultureel Erfgoed bestaat primair uit lagere uitgaves Ergoeddeal, dit is langlopend budget waarvan het restant dan ook is doorgeschoven naar 2024. Dit is gemeld in de jaarrekening en acceptabel onder Cat. 1: " Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Bestuursrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na de Bestuursrapportage is geïnformeerd”. Baten De onderschrijding van € 0,1 mln bestaat voornamelijk uit onderschrijdingen op het taakveld 4.0 Onderwijs (€ 0,9 mln) en uit overschrijdingen op de taakvelden 3.0 Economie (€ 0,4 mln) en 5.2 Sportaccommodaties (€ 0,3 mln). Uit onderstaande beoordeling blijkt dat er één afwijking ter grootte van € 0,5 mln als niet acceptabel wordt aangemerkt. De onderschrijding op 4.0 Onderwijs bestaat hoofdzakelijk uit lagere baten voor het Onderwijsachterstandsbeleid (€ 0,4 ,mln) en het Nationaal Programma Onderwijs (€ 0,4 mln).
Zoals hierboven vermeld staan deze baten in directe relatie tot de lasten. Daarmee zijn deze als acceptabel gecategoriseerd onder Cat.1: "Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten". De overschrijding op 3.0 Economie bestaat hoofdzakelijk uit hogere baten uit Toeristenbelasting (€ 0,5 mln). De baten werden in het verleden een jaar later in de exploitatie berekend (heffing 2022 in boekjaar 2023), vanaf 2023 wordt dit in het jaar zelf geregistreerd. Dat levert in de jaarrekening "dubbele" inkomsten op. Er is niet afgeweken van het beleid, maar de afwijking is niet eerder specifiek gemeld bij de raad. Op basis daarvan is de afwijking als niet acceptabel geclassificeerd onder Cat. 3: "Begrotingsafwijkingen door het verantwoorden in een verkeerd boekjaar". De overschrijding op 5.2 Sportaccommodaties bestaat hoofdzakelijk uit lagere baten voor SFN (€ 0,2 mln). Zoals hierboven vermeld staan deze baten in directe relatie tot de lasten. De overschrijding in baten SFN compenseert de hogere kosten. Daardoor moet deze afwijking als acceptabel geclassificeerd worden onder Cat. 1: "Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten".
Toelichting investeringen Programma 3 'Fysiek': stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan Bisonspoor (€ 259.209) Dit project is in 2023 afgerond. Het tekort op de af te sluiten investeringsbudgetten bedraagt circa € 0,3 miljoen. Daarnaast is er voor circa € 0,1 miljoen minder aan exploitatiekosten gerealiseerd (en gedekt uit de reserve) dan verwacht en bedragen de (toekomstige) opbrengsten uit grondverkopen circa € 0,2 miljoen meer dan verwacht. Per saldo is het resultaat op het hele project circa € 0. Hiermee wordt binnen de in de bestuursrapportage 76
afgegeven prognose gebleven. Omdat in boekjaar 2023 het boekhoudkundige tekort van € 259.209 groter is dan de afgegeven verwachte tekort van € 200.000, er is echter niet afgeweken van het bestaande beleid. Daardoor zien wij deze afwijking als acceptabel. Deze afwijking valt onder categorie 5. Programma 3 'Fysiek': Riolering Herenweg/Gageldijk (€ 1.155.613 ) In de jaarrekening 2021 is een tekort gemeld van € 1,3 miljoen. De verwachting in 2022 was dat we binnen dit gemelde tekort zouden blijven. In 2023 is het project afgerond en het tekort is uiteindelijk op € 1,2 miljoen uitgekomen. Het raadsvoorstel is niet besluitrijp bevonden in de commissie van 6 december 2021. De raad is hierover geïnformeerd in de jaarrekening van 2021 en 2022. De overschrijding is expliciet vermeld in de raadsinformatiebrief (nr. 05 d.d. 09-02-2023). Op basis daarvan zien afwijking wij dus als acceptabel en valt onder categorie 5. Samenvattend is hieronder op programma niveau te zien welke afwijkingen niet acceptabel zijn: Saldi: Beoordeeld conform normenkader, waarvan niet acceptabel: Lasten (x1.000) Overschrijding
Baten (x1.000)
Onderschrijding
Overschrijding
Onderschrijding
P1 - Bestuur
-
-
-
-
P2 - Veiligheid
-
-
-
-
P3 - Fysiek
-
-
-
-
P4 - Sociaal
-
-
-
-
P5 - Samenleving
-
-
467
-
Saldi
-
-
467
-
Investeringen
-
-
-
-
Totaal
-
-
467
-
Bevindingen voorwaardencriterium
Het voorwaardencriterium gaat over de eisen bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze eisen zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Bevinding
Bedrag (x1.000)
Afwijkingen van de Europese aanbestedingsregels
14.066 Bij de interne controle zijn over 2023 afwijkingen van Om de afwijking in de toekomst te voorkomen EU-aanbestedingsregels geconstateerd voor een is het project inkoop optimalisatie gestart. bedrag van ten minste € 14,1 miljoen. Hiervan heeft Inkoopoptimalisatie is een van de hoofdoelen € 9,3 miljoen betrekking op inhuurcontracten, deze in de concernagenda voor 2024. In 2024 onrechtmatigheid is per oktober 2023 opgelost. ronden we de statische benadering (aanpakken dossiers die als fout zijn aangemerkt) en borgen we het inplannen van aanbestedingen in het regulier proces.
Afwijkingen van de uitvoering van de WMO
Toelichting
- In de controle op de processen voor de uitvoering van de Wmo zijn in totaal 32 afwijkingen gevonden die leiden tot een zogenaamde formele onrechtmatigheid zonder financieel gevolg. Het betreft gevallen waarin de identificatie van cliënten onvoldoende aantoonbaar is vastgelegd. Deze bevinding werd eerder ook door de accountant gedaan tijdens de interim controle van 2023.
Maatregel
Er wordt opvolging gegeven aan de bevinding doordat hier aandacht aan wordt gegeven bij teambesprekening. Er zijn in 2023 diverse controles uitgevoerd, daaruit blijkt dat het beter gaat. Dit blijft de aandacht behouden. In juli 2024 staat de volgende controle gepland.
Bevindingen misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
Misbruik en oneigenlijk gaat over op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen. Gemeente Stichtse Vecht heeft hierover geen algemeen beleid. Er zijn geen signalen dat er sprake is van afwijkingen.
77
Verbonden partijen Inleiding
Gemeente Stichtse Vecht maakt bij de uitvoering van haar taken gebruik van samenwerkingsverbanden met andere partijen. Wanneer de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang in een partij heeft, is sprake van een verbonden partij. Deze paragraaf gaat in op de samenwerking in verbonden partijen. Kader verbonden partijen Bij samenwerking in een verbonden partij neemt gemeente Stichtse Vecht afstand van één of meerdere taken. Bestuurlijk belang betekent dat de gemeente een zetel in het bestuur van een verbonden partij heeft en dus stemrecht. Een financieel belang betekent dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is bij faillissement van de verbonden partij of dat financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Voorbeelden van een financieel belang zijn het aandelenbelang van de gemeente in een vennootschap of een financiële bijdrage aan een gemeenschappelijke regeling. Het kader voor verbonden partijen is opgenomen in de nota ‘Verbonden partijen’. Aan de basis voor samenwerken in de vorm van verbonden partijen staat de vraag hoeveel invloed de gemeente (nog) wil uitoefenen. De uitgangspunten in de nota kennen 3 verschillende fasen: 1. Oprichtings- of intentionele fase: in deze fase komen vragen aan de orde als 'wanneer wordt een verbonden partij opgericht? En in welke vorm?’ 2.
Uitvoerende fase: in deze fase toetst de gemeente periodiek of de beleidsuitgangspunten nog van toepassing zijn. 3. Evaluatiefase: in deze fase wordt ingegaan op de vraag of de verbonden partij nog wel het doel dient waarvoor zij is ingesteld en/of dat er een aanpassing in de samenwerking moet worden aangebracht. Sommige gemeenten evalueren elke collegeperiode alle verbonden partijen. Voor Stichtse Vecht lijkt er, gelet op de verbonden partijen waarin wordt deelgenomen (deels wettelijk verplichte of provinciebrede partijen), minder noodzaak voor een vierjaarlijkse afweging. Indien uit ervaring blijkt dat deelname aan een verbonden partij opnieuw moet worden overwogen, dan geniet actie op dat moment de voorkeur. Verbonden partijen kunnen in twee categorieën verdeeld worden: in publiekrechtelijke en in privaatrechtelijke vorm. De publiekrechtelijke vorm is een samenwerkingsverband dat gebaseerd is op de Wet gemeenschappelijke regelingen. Deze vorm heeft een eigen algemeen bestuur. De deelnemende gemeenten benoemen de leden van dat bestuur. Het algemeen bestuur benoemt het dagelijks bestuur. Verder behandelt de gemeenteraad de kadernota’s, begrotingen en jaarrekeningen van de gemeenschappelijke regelingen.
Naast samenwerking binnen verschillende gemeenschappelijke regelingen kent gemeente Stichtse Vecht ook privaatrechtelijke verbonden partijen, zoals vennootschappen en stichtingen. Ook zij worden in deze paragraaf benoemd.
Overzicht verbonden partijen
De verbonden partijen waarmee de gemeente samenwerkt bij het bereiken van haar doelstellingen zijn opgenomen in de verschillende programma's. In deze paragraaf komen het algemeen belang en de voorgeschreven (financiële) gegevens op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) per verbonden partij aan de orde. Daarbij nemen we per samenwerkingsvorm eerst een beschrijving van het doel op en, voor zover van toepassing, relevante ontwikkelingen uit 2023. Daarna volgt een overzicht met (financiële) gegevens. Indien sprake is van materiële risico’s die niet of onvoldoende door een verbonden partij zelf met maatregelen zijn ondervangen, zijn deze meegenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. In het overzicht met gegevens zijn de financiële cijfers waar mogelijk uit de Jaarrekening 2023 van de betreffende partij overgenomen. Wanneer deze gegevens op het moment van opstellen van deze paragraaf nog niet beschikbaar waren, zijn de laatst bekende financiële cijfers opgenomen. De in het overzicht aangegeven verwijzingen betreffen: 1. 2. 3. 4. 5.
Definitieve jaarcijfers 2023 Voorlopige jaarcijfers 2023 Laatst beschikbaar gestelde cijfers over 2023 (bijv. uit een managementrapportage of begrotingswijziging) Definitieve jaarcijfers 2022 Begroting 2023 of nnb (nog niet bekend).
78
Veiligheidsregio Utrecht (VRU) - Programma 2
Binnen de VRU werken de 26 Utrechtse gemeenten samen op het gebied van brandweerzorg, (gemeentelijke) crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening voor een veiligere regio Utrecht. Nadere toelichting over deze grote projecten is te vinden in programma 2 ‘Veiligheid’. Aan het einde van 2023 loopt het oude beleidsplan van de Veiligheidsregio Utrecht af. Vanaf 2024 treedt de nieuwe bestuursagenda ‘Veiligheidsregio Utrecht 2024 – 2027’ in werking. Eigen vermogen (begin '23 eind '23)
Vreemd vermogen (begin '23 eind '23)
Financieel resultaat (eind 2023)
Bijdrage SV 2024
AB: stemrecht steminvloed: 6%
€ 23.237
€62.708
€ 742
€ 3.871
Aandeel in totale begroting: 4,3%
€23.252
€ 62.533
Naam Vertegenwoordiging Bevoegdheden (bedragen x € 1.000) Veiligheidsregio (VRU) (4)
Burgemeester
Plassenschap Loosdrecht e.o. - Programma 3
De deelnemers van het Plassenschap werken samen aan beheer en ontwikkeling van toegankelijke recreatiegebieden voor inwoners- en bezoekers van de regio. Per 1 januari 2023 is gestart met de omgevormde ‘Gemeenschappelijke Regeling tot vereenvoudigde bedrijfsvoeringsorganisatie’ (GR-BVO) en gemeente Wijdemeren als nieuwe uitvoeringsorganisatie. Het jaar 2023 is een overgangsjaar, waarin de samenwerking tussen partijen vorm kreeg door de opzet van ‘Meerjaren Onderhouds en Beheerplannen’ en de ‘Meerjaren Investeringsplannen en Perspectieven’. De komende jaren zal dat resulteren in het wegwerken van achterstallig onderhoud van de eigendommen van het Plassenschap. Naam (bedragen x € 1.000)
Vertegenwoordiging Bevoegdheden
Plassenschap Loosdrecht e.o. 2)
Collegelid
Eigen vermogen (begin '23 eind '23)
Vreemd vermogen (begin '23 eind '23)
Financieel resultaat (eind 2023)
Bijdrage SV 2023
720
€ 4.026
€ 428
€ 313
€1080
€ 3.909
Bestuur: 25% Aandeel in totale begroting: 18%
Recreatieschap Stichtse Groenlanden - Programma 3
De deelnemers van het recreatieschap werken samen aan beheer en ontwikkeling van toegankelijke recreatiegebieden voor inwoners- en bezoekers van de regio. Op 1 januari 2023 is gestart met een nieuwe samenwerking tussen het recreatieschap en uitvoeringsorganisatie Staatsbosbeheer (SBB). Het jaar 2023 is een overgangsjaar, waarin samenwerking vorm krijgt door het opstellen van ‘Meerjaren Beheer en Onderhoudsplannen’ en ‘Meerjaren Investeringsplannen’ en financiële perspectieven. Onderstaande cijfers gaan over de concept jaarrekening met voorlopige cijfers. Het resultaat vooralsnog negatief, door een voorlopig genomen voorziening van de garantietoeslagen van door SBB overgenomen medewerkers van de eerdere uitvoeringsorganisatie ‘Recreatie Midden Nederland’. Mogelijk zorgt een vermindering van deze voorziening alsnog voor een beter resultaat dan nu opgenomen in de concept jaarrekening 2023. Eigen vermogen (begin '23 eind '23)
Vreemd vermogen (begin '23 eind '23)
AB en DB: stemrecht Steminvloed: 12%
€ 2.786
€ 2.854
Aandeel in totale begroting: 5,5%
€ 2.570
€ 2.650
Naam (bedragen x € 1.000)
Vertegenwoordiging Bevoegdheden
Recreatieschap Stichtse Groenlanden e.o. 2)
Raadslid, Collegelid
Financieel Bijdrage SV resultaat 2023 (eind 2023) € 1.144 -
€ 179
79
Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) - Programma 3
De Omgevingsdienst Regio Utrecht voert voor 15 gemeenten adviserende en uitvoerende taken uit voor omgeving, milieu en duurzaamheid. Een van de belangrijkste ontwikkelingen is de voorbereiding op de in 2024 geplande start van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen. Daarnaast is het overgaan van taken voor sloopmeldingen, asbest en bodem naar de ODRU een belangrijke ontwikkeling. Ook gaat ODRU verder met het traject voor kostenbesparing, door onder andere de vaste bezetting te verhogen en inhuur te verminderen.
Vertegenwoordiging Bevoegdheden
Eigen vermogen (begin '23 eind '23)
Vreemd vermogen (begin '23 eind '23)
AB: stemrecht steminvloed: 6%
€ 1.152 -
€ 4.314 -
Aandeel in totale begroting: 10,3%
€ 1.707
€ 3.334
Naam (bedragen x € 1.000) Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) 4)
Collegelid
Financieel Bijdrage SV resultaat 2023 (eind 2023) € -49
€1.646
GGD regio Utrecht (GGDrU) - Programma 4
Het doel van GGDrU is het bevorderen van de volksgezondheid en het voorkomen van ziekten door het verrichten van preventieve interventies. In 2023 gaat GGDrU verder met het implementeren van het Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg en met het uitvoeren van het ombuigingsplan om de basis op orde te krijgen. Naam Vertegenwoordiging Bevoegdheden (bedragen x € 1.000) GGD regio Utrecht (GGDrU)
Collegelid
Eigen Vreemd vermogen vermogen (begin '23 - eind (begin '23 - eind '23) '23)
AB: stemrecht steminvloed: 6%
€ 2.844
€ 14.972
Aandeel in totale begroting: 5,2%
€ 2.754
€ 14.944
Financieel resultaat (eind 2023)
Bijdrage SV 2023
€0
€ 2.951
Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV) - Programma 5
Het RHCVV heeft een tweeledig doel: (1) archiefwettelijke taken, die ze uitvoert voor de aangesloten gemeenten en (2) erfgoedbeheer van particuliere archieven en enkele historische collecties. Het RHCVV heeft in 2023 de inhoudelijke beleidskeuzes uit de businesscase 2018 en de beleidsvisie 2020-2024 gecontinueerd. Het RHCVV heeft daarbij de volgende focus: • archiefwettelijke taken die ze uitvoert voor aangesloten gemeenten; • erfgoedbeheer van particuliere archieven en enkele historische collecties; • de kanteling naar het archiveren en beheren van digitale informatie; • nieuwe (archief)wetgeving implementeren; • verkorting van de overbrengingstermijn realiseren. Naar aanleiding van het uittreden van gemeente Weesp uit de gemeenschappelijke regeling, is een bestuurlijke toekomstverkenning uitgevoerd. De toekomstverkenning heeft voor de langere termijn duidelijk gemaakt welke middelen nodig zijn voor een vitaal RHCVV, dat voldoende is uitgerust voor de wettelijke taakuitvoering voor de drie deelnemende gemeenten en hun inwoners. Deze uitkomsten zijn verwerkt in de meerjarenbegroting RHCVV en de betrokken gemeenten hebben zich hier positief over uitgesproken. Eigen vermogen (begin '23 eind '23
Vreemd vermogen (begin '23 eind '23)
AB: stemrecht Steminvloed 33,3%
€ 590 -
€ 250 -
Aandeel in totale begroting: 42,3%
€ 462
€ 250
Naam (bedragen x € 1.000)
Vertegenwoordiging Bevoegdheden
Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen 1)
Burgemeester
Financieel Bijdrage resultaat SV (eind 2023) 2023 €0
€ 554
Afval Verwijdering Utrecht (AVU) - Programma 3
De AVU is sinds 1984 de regie- en kennisorganisatie voor duurzame en kosteneffectieve verwerking van afvalstromen die door de Utrechtse gemeenten bij huishoudens zijn ingezameld. • Daar waar inzameling en transport van afvalstoffen door de AVU aan derden is uitbesteed, zullen contracten tijdig worden aanbesteed. Indien deze activiteiten met dienstverleningsovereenkomsten worden verzorgd, zal de AVU ook deze overeenkomsten tijdig en in overleg met de partners verlengen. • De AVU draagt zorg voor de tijdige aanbesteding van de verwerkingscontracten van de aan de AVU in beheer overgedragen afvalstromen. 80
Naam (bedragen x € 1.000)
Vertegenwoordiging Bevoegdheden
Eigen vermogen (begin '23 eind '23
Vreemd vermogen (begin '23 eind '23)
Financieel resultaat (eind 2023)
Bijdrage SV 2023
Afval Verwijdering Utrecht (AVU)
Collegelid
AB: stemrecht Steminvloed 6%
€ 350 -
€ 14.905 -
€0
€ 2.624
Aandeel in totale begroting: 5,5 %
€ 350
€ 14.905
Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU) Programma 1
Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU) is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Bunnik, De Bilt, Houten, Lopik, Nieuwegein, Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug en Zeist en het Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden. De BghU heft en int belastingen namens haar deelnemers en stelt de hoogte van de WOZ-waarden vast voor alle onroerende zaken in deze gemeenten. Het BghU-bestuur heeft op 4 oktober 2023 de projectopdracht en het plan van aanpak BghU-dienstverlening besproken en vastgesteld. Het plan is om de achterstanden (bijvoorbeeld in het opleggen van belastingaanslagen) weg te werken, met een geplande doorlooptijd van 2 jaar, vanaf juli 2023. Naam (bedragen x € 1.000)
Vertegenwoordiging Bevoegdheden
Belastingsamenwerking gemeenten en Collegelid hoogheemraadschap Utrecht (BghU) 4)
Eigen vermogen (begin '23 eind '23
Vreemd vermogen (begin '23 eind '23)
Financieel resultaat (eind 2023)
Bijdrage SV 2023
€ 1.539 € 2.782
€ 5.297 € 3.103
€ 1.406
€ 1.052
DB: stemrecht Steminvloed 6% Aandeel in totale begroting: 6%
NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) - Programma 1
De NV Bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank verstrekt krediet tegen lage tarieven, waarmee de bank duurzaam bijdraagt aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger en duurzaam bijdraagt aan de publieke taak. Gemeente Stichtse Vecht bezit 29.523 aandelen in BNG.
Naam (bedragen x € 1 mln)
3) Op basis van het halfjaarbericht 2023 BNG Eigen vermogen Vreemd vermogen Vertegenwoordiging Bevoegdheden (begin ‘23 – eind (begin ‘23 – eind ‘23) ‘23)
NV Bank Nederlandse Collegelid Gemeenten (BNG)
Stemrecht als aandeelhouder
€ 4.615 € 4.590
€ 107.459 € 123.728
Financieel resultaat (eind 2023)
Bijdrage SV 2023
€ 141
€0
Vitens - Programma 5
Het winnen, produceren, distribueren en leveren van drinkwater is de primaire taak van Vitens. Klanten kunnen vertrouwen op de leveringszekerheid van drinkwater, een optimale kwaliteit en een zo laag mogelijke prijs (Vitens heeft de laagste drinkwaterprijs van Nederland). Vitens staat de komende jaren voor een grote investeringsopgave. De investeringen zijn hoofzakelijk gericht op leveringszekerheid van voldoende en schoon drinkwater, nu en in de toekomst. Gemeente Stichtse Vecht is aandeelhouder en bezit 58.097 aandelen Vitens (1% van het totaal). 2) Geen begroting 2023. Cijfers komen uit Financiële projectie Vitens 2022-2024 (najaar 2021) Naam Financieel Eigen vermogen Vreemd vermogen Bijdrage SV (bedragen x € Vertegenwoordiging Bevoegdheden resultaat (eind (begin ‘23 – eind ‘23) (begin ‘23 – eind ‘23) 2023 1 mln) 2023) Vitens
Collegelid
Stemrecht als aandeelhouder
€ 625,20 -
€ 1.462,10 -
€ 36,10
€0
€ 667,70
€ 1.559,70
€ 61,0
€0
81
Stichting Milieu Educatief Centrum Maarssen (MEC) - Programma 3
De doelstelling van Stichting MEC is het organiseren van natuur- en milieu-educatieactiviteiten in gemeente Stichtse Vecht, met als belangrijkste doelgroep het basisonderwijs. Activiteiten en samenwerkingen die vanuit MEC Maarssen plaatsvinden worden gedeeld via nieuwsbrieven en op de website van de ODRU. De ODRU stelt onder andere leskisten samen, waarmee basisscholen natuur- en milieu-educatie kunnen geven. Daarnaast is er een struintuin, een plantenasiel en worden er workshops, tentoonstellingen en excursies georganiseerd. Naam Vertegenwoordiging Bevoegdheden (bedragen x € 1.000) Stichting Milieu Educatief Centrum Maarssen (MEC)
Eigen vermogen (begin ‘23 – eind ‘23)
Vreemd vermogen (begin ‘23 – eind ‘23)
€ 93 -
€2-
€ 103
€2
Voorzitter Steminvloed 40%
Collegelid
Financieel resultaat (eind 2023)
Bijdrage SV 2023
Maakt deel uit € 10 van de bijdrage OdrU
Stichting Urgentie commissie West Utrecht (SUWU) - Programma 3
De SUWU is een gemeenschappelijke regeling van zes gemeenten in de regio Utrecht West met als doel het beslissen over ingediende aanvragen voor een woonurgentie in het kader van de huisvestingsverordening. In voorgaande jaren publiceerden wij in cyclusdocumenten de totale hoeveelheid aanvragen bij de gemeenschappelijke regeling. Vanaf 2023 worden alleen de aantallen voor aanvragen die betrekking hebben op gemeente Stichtse Vecht gepubliceerd. Sinds 2021 valt er te constateren dat het aantal aanvragen structureel afneemt door het voeren van adviesgesprekken. Het vierde huis adviseert hiermee proactief of de kans op urgentie aannemelijk is. Op deze manier wordt de instroom beperkt en het aantal onterechte aanvragen beperkt. INGEKOMEN URGENTIEAANVRAGE N 2023 -TOTAAL
Stichtse Vecht
Totaa Breukele Kockenge Loene Maarsse Nigtevech Nieuwerslui Nieuwe Oud Tienhove Vreelan l n n n n t s r ter Aa Zuile n d n AANGEVRAAGDE URGENTIES Dreigende dakloosheid
2
Relatiebeeindiging
2
Fin.omstandigheden
1
Medisch
5
2
Mantelzorg
1
1
Maatschappelijk
0
Gedupeerden
0
Toeslagenaffaire
1
Totaal
12
Naam (bedragen x € 1.000)
1
1 2 1 3
1 4
0
1
Vertegenwoordiging Bevoegdheden
Stichting Urgentie commissie West Utrecht Collegelid (SUWU)
Stemrecht in AB
0
6
Eigen vermogen (begin ‘23 – eind ‘23) € 17
0 Vreemd vermogen (begin ‘23 – eind ‘23)
1
0
0
0
Financieel resultaat (eind 2023)
Bijdrage SV 2023
€4-
€ 20
€ 13
82
Grondbeleid Inleiding
In de verplichte paragraaf Grondbeleid komt elk jaar aan bod hoe onze gemeente het grondbeleid inzet om de bestuurlijke doelen te bereiken. Het beleid van de gemeente is vastgelegd in de nota ‘Grondbeleid’ en de nota ‘Kostenverhaal’.
Nota grondbeleid
In de nota ‘Grondbeleid’ staan de beleidsuitgangspunten van het grondbeleid. Het uitgangspunt hierbij is om niet te kiezen voor één bepaalde vorm van grondbeleid, maar dit per locatie of project te kiezen. Per project maken we de afweging of de wij de grond zelf in ontwikkeling nemen of dat we de afwikkeling gedeeltelijk of geheel overlaten aan een marktpartij. Hiervoor is een afwegingskader geschreven, waarin we beoordelen of het initiatief wenselijk is, of het financieel haalbaar is, of de financiële risico’s ten opzichte van de financiële middelen acceptabel zijn en of voldoende kennis en capaciteit binnen de onze gemeente beschikbaar is. Wij kiezen voor het te voeren van grondbeleid voor maatwerk en marktwerking. In de praktijk betekent dit dat wij overwegend een faciliterend grondbeleid voeren.
Nota kostenverhaal
Met de nota ‘Kostenverhaal’ borgen we de wettelijke plicht om als gemeente de gemaakte kosten te verhalen, voor ruimtelijke ontwikkelingen die vanuit de markt worden geïnitieerd. De gemeente treedt hierbij faciliterend op. De gemeente streeft naar het afsluiten van anterieure overeenkomsten voor het kostenverhaal. Alleen wanneer de privaatrechtelijke route niet leidt tot (voldoende) resultaat, zal de gemeente de kosten via een kostenverhaalbeschikking verhalen. Meestal biedt het voor zowel de gemeente als de particuliere grondeigenaar voordelen om het kostenverhaal privaatrechtelijk te regelen. De overeenkomsten worden in twee stadia afgesloten, we onderscheiden: de anterieure overeenkomst fase 1 en fase 2. Fase 1 dekt de kosten die gemaakt worden tot aan de definitieve besluitvorming en fase 2 dekt de kosten na de besluitvorming (realisatiefase). In de nota ‘Kostenverhaal’ zijn kostencategorieën omschreven. Bij aanvang van een project worden de kosten geraamd en wordt elk initiatief in een categorie ingedeeld. In welke categorie een initiatief wordt ingedeeld is afhankelijk van de complexiteit. Bij zeer grote of complexe initiatieven kan gekozen worden voor maatwerk. De kosten voor elke categorie zijn gebaseerd op ervaringscijfers.
Die worden mede gebaseerd op een vaste formule of plankostenscan, die door het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) is ontwikkeld. In 2023 zijn anterieure overeenkomsten gesloten voor de volgende projecten: • Schepersweg Breukelen fase 1 • Zandweg 41 Maarssen fase 1 en 2 • Kortelaan 20 Maarssen fase 1 en 2 • Bosdijk 9 Kockengen fase 1 en 2 • Spengen 27 Kockengen fase 1 en 2 • Scheendijk 2 en 3 Breukelen fase 1 en 2 • Zwanenkamp 297-303 Maarssen fase 1 en 2 • Breukelenwaard fase 3 bedrijfskavel 1 fase 1 en 2 • Uitbreiding Nieuwer ter Aa fase 1 • Mijndensedijk 47, 49 en 51 Nieuwersluis fase 1 In totaal is een bedrag van € 227.929 ontvangen aan plankosten.
Algemene reserve grondexploitatie
Een eventueel batig saldo van de grondexploitatie voegen we pas bij afsluiting toe aan de Algemene reserve grondexploitatie. Bij voorzienbare tekorten treffen we een voorziening. In principe wordt de gehele winst van een grondexploitatie genomen bij afsluiting van de grondexploitatie, tenzij het mogelijk is om op verantwoorde wijze al vooruitlopend op de afsluiting een deel winst te nemen. Voorwaarde is dat daadwerkelijk sprake is van gerealiseerde winsten in de grondexploitatie en dat we die uit oogpunt van verantwoorde bedrijfsvoering (rekening houdend met nog te realiseren kosten en opbrengsten) ook opnemen. Daarbij volgen we de standpunten zoals opgenomen in de Notitie BBV grondexploitatie 2023 over tussentijdse winstneming. Als college hebben wij de bevoegdheid om een werkbudget uit de Algemene reserve grondexploitatie te gebruiken voor de eerste plan- en onderzoekskosten bij ruimtelijke ontwikkelingen. Na het operationeel verklaren van het betreffende project met de vaststelling van de grondexploitatie brengen we de kosten ten laste van de grondexploitatie en vloeien de eerder anticiperend uitgegeven gelden vanuit de grondexploitatie terug naar de reserve grondexploitatie. De omvang van de Algemene reserve grondexploitatie is vastgesteld op minimaal € 200.000 en maximaal € 600.000.
Indien het saldo van de reserve grondexploitatie hoger is, romen we de waarde af naar de Algemene reserve, en als het saldo lager is, vullen we het aan vanuit de Algemene reserve. 83
In de onderstaande tabel is het verloop van de Algemene reserve grondexploitaties 2023 opgenomen. Hieruit blijkt dat in 2023 het risicodeel van deze reserve met ruim € 240.000 is ingezet om risico's in lopende grondexploitaties op te vangen. In het voorstel bij de jaarrekening 2023 zullen wij u voorstellen om deze reserve weer aan te vullen zodat deze ook in de toekomst haar functie kan vervullen voor het afdichten van risico's en het dekken van voorbereidingskosten voor nog niet door de gemeenteraad vastgestelde grondexploitaties. Verloop algemene reserve grondexploitaties 2023 Versnelling grote projecten
1-1-2023
44
Ruimtelijke ontwikkeling
Onttrekking
Storting
Versnelling grote projecten
19
Saldo Overige onderdelen algemene reserve grondexploitaties Ruimtelijke ontwikkeling
31-12-2023
25
1-1-2023
393
Onttrekking
Storting
Administratieve grondexploitaties
-2
Ontwikkellocaties
17
Harmonieplein
24
Veenkluit
120
Haarrijnweg
130
Aanvulling minimaal niveau risicodeel
23
Saldo
31-12-2023
175
Stand Algemene reserve grondexploitaties
31-12-2023
200
Grondexploitaties
Vastgestelde grondexploitaties: Haarrijnweg 5 te Maarssen Aan de Haarrijnweg 5 in Maarssenbroek heeft de gemeente een perceel in eigendom. Op deze locatie zat tot begin 2016 een dierenpension. In overleg met omwonenden willen we op deze locatie een woningbouwproject ontwikkelen voor 17 woningen. Op 2 november 2021 heeft de gemeenteraad het stedenbouwkundig plan en de ontwikkelstrategie vastgesteld. Op 20 december 2022 heeft de raad een wijziging van de ontwikkelstrategie vastgesteld. Ook is een grondexploitatie geopend voor de uitvoering van dit plan. Bij het ontwikkelen van woningen aan de Haarrijnweg 5 gaan we uit van: • grondgebonden woningen (toegankelijk vanaf het straatniveau); • 17 woningen op deze locatie; • 6 woningen in de sociale huur voor de doelgroep maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MOBW); • 7 (huur)woningen voor middeninkomen; • 4 woningen voor de verkoop in het vrije segment; Samen met de betrokken partijen en omwonenden is een beeldkwaliteitsplan voor de woningen uitgewerkt. Het ontwerpbestemmingsplan is op 6 maart 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. De aanbesteding voor het voorbelasten van het perceel is in februari 2024 in gang gezet. Fetha 3, 14 en 16 te Vreeland .Het dorpshuis in Vreeland en de gymzaal aan de 14 en 16 zijn sterk verouderd en niet duurzaam. De gemeente wil deze gebouwen graag onderbrengen in een nieuw multifunctioneel centrum.
Ook is er ruimte om 6 woningen aan de woningvoorraad toe te voegen. 3 woningen aan de overzijde van het MFC en 3 seniorenwoningen naast de nieuw te realiseren gymzaal. De gemeenteraad heeft in juni 2022 het conceptontwerp vastgesteld en een extra voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om het conceptontwerp verder uit te werken tot een definitief ontwerp. In juli 2022 is de grondexploitatie voor deze planontwikkeling door de gemeenteraad akkoord bevonden. Het definitieve ontwerp is gereed en wordt aan het college ter besluitvorming voorgelegd. De gemeenteraad zal worden gevraagd om de al opgenomen investering vrij te geven en een additionele investering beschikbaar te stellen. Harmonieplein Maarssen Voor de gebiedsontwikkeling Harmonieplein is een stedenbouwkundig plan vastgesteld. Dit gaat uit van realisatie 84
van een aantrekkelijk dorpsplein voor Maarssen-dorp, met levendige functies. Daaromheen worden drie deelplannen ontwikkeld. Het Zuidblok betreft woningbouw en is eigendom van een ontwikkelaar. Het Kindcentrum zorgt voor de huisvesting van twee scholen, een kinderdagverblijf, een peuterspeelzaal en een BSO. Het Noordblok is in ons eigendom en bestaat uit woningbouw op de verdieping en horeca en maatschappelijke voorzieningen in de plint. In het plan wordt gezocht naar een goede oplossing voor verkeersafwikkeling en voldoende parkeerplaatsen. Binnen de grondexploitatie van de gebiedsontwikkeling Harmonieplein zijn de voorbereidingskosten, de inbrengwaarde van de bibliotheek en de inrichting van de openbare ruimte binnen het plangebied gedekt, met opbrengsten uit de woningen en appartementen in ontwikkeling. De laatste officiële update van de bijbehorende grondexploitatie (GREX) is van 2019. De GREX is daarna jaarlijks intern geïndexeerd, maar de indexatie komt niet overeen niet met de realiteit. De kosten stegen sneller dan berekend, terwijl de opbrengsten niet in hetzelfde tempo meestegen. Ook nam het planproces meer tijd in beslag dan was voorzien. Naast de extra plankosten ontstond er behoefte aan tijdelijke inrichting van het openbare gebied. De hogere kosten en de lagere residuele grondwaarde leiden tot een forse toename van het tekort in de grondexploitatie.
De noodzaak ontstond om kritisch te kijken naar de aanpak van dit gebied. Door de ondergrondse parkeergarage onder het Noordblok te schrappen uit de gebiedsontwikkeling, kon de GREX worden teruggebracht naar een acceptabel saldo. De vervallen parkeerplaatsen kunnen worden opgevangen door de restcapaciteit uit de nabije omgeving. Hiervoor is eerst uitgebreid parkeeronderzoek gedaan naar de restcapaciteit. Door deze aanpassing in het plangebied kan de oorspronkelijke stedenbouwkundige opzet in stand blijven. Inmiddels heeft de raad in januari 2024 het aangepaste plan met bijbehorende GREX vastgesteld. Voor de gebiedsontwikkeling worden drie afzonderlijke bestemmingsplannen gemaakt. Twee van de drie plannen, Kindcentrum en Zuidblok, zijn in 2020 in procedure gebracht. Deze twee bestemmingsplannen zijn samen met met de klankbordgroep opgesteld. Het bestemmingsplan Kindcentrum is in 2021 vastgesteld en onherroepelijk geworden. Het Kindcentrum is rond de zomer opgeleverd en feestelijk geopend. Het bestemmingsplan Zuidblok was al een tijd on hold gezet, omdat het geen haalbaar business case had. De betrokken partijen spanden zich in om het Zuidblok alsnog haalbaar te maken. Inmiddels is het bestemmingsplan Zuidblok in januari 2024 vastgesteld door de raad. De beroepstermijn van het bestemmingsplan Zuidblok eindigt eind maart 2024.
Na een onherroepelijk bestemmingsplan en omgevingsvergunning zal de aannemer slopen en bouwen. De planning is om voor de zomer te slopen en na de zomer te starten met bouwen. Ondertussen wordt het Noordblok en het openbaar gebied uitgewerkt. Het ontwerp van het openbaar gebied wordt voorbereid in participatie met de omgeving en de werkgroep Harmonieplein. Veenkluit te Tienhoven Dit project gaat over het herhuisvesten van het dorpshuis De Veenkluit en de gymzaal gaan naar het naastgelegen leegstaande onderwijsgebouw en we herinrichten het openbaar gebied eromheen. De vrijgekomen locatie van het dorpshuis wordt herontwikkeld tot 7 woningen. Dit geeft inkomsten vanuit grondverkoop aan de grondexploitatie en moet voor de gehele herontwikkeling leiden tot een budgetneutraal resultaat. Het huidige dorpshuis en de gymzaal zijn in eigendom van de Stichting Dorpshuis Tienhoven/Oud-Maarsseveen e.o. en moeten verworven worden. De stichting investeert dit bedrag weer in de nieuwbouw van voorheen OBS ’t Palet naar een nieuw dorpshuis. De overige kosten bestaan voornamelijk uit bouwkosten en plankosten. De opbrengsten bestaan vooral uit grondverkoop aan een ontwikkelaar en bijdragen vanuit het onderwijs en het dorpshuis zelf. De aanbesteding voor de bouw heeft plaatsgevonden en de bouwwerkzaamheden zijn sinds september 2023 opgestart.
Naar verwachting kan het nieuwe MFC en het openbaar gebied eind oktober 2024 worden opgeleverd. Daarna zullen de 7 woningen nog worden gerealiseerd door de bouwer. Afvalscheidingsstation te Breukelen In 2023 is het Programma van Eisen voor de milieustraat, de gemeentewerf, Kansis Groen en het Circulair Ambachtscentrum uitgewerkt tot een voorlopig ontwerp. Het ontwerpbestemmingsplan is ter inzage gelegd en de voorbereidingen om bedrijventerrein Breukelerwaard opnieuw in te richten zijn uitgewerkt tot een bestek. De aanbesteding loopt op dit moment. Inmiddels is bekend dat er geen zienswijzen op het bestemmingsplan zijn ontvangen en kan deze in april 2024 worden vastgesteld door de raad. Het voorlopig ontwerp is in het eerste kwartaal van 2024 in de markt gezet en we verwachten in april 2024 te kunnen gunnen. Eind van het tweede kwartaal van 2024 starten de voorbelasting werkzaamheden, waarna de bouw in het laatste kwartaal van 2024 kan starten. Afronding van het gehele project verwachten we eind tweede kwartaal 2025. Zuilense Vecht te Maarssen In opdracht van de gemeenten Utrecht en Stichtse Vecht is een gebiedsvisie opgesteld voor Sportief Park Zuilense Vecht. Op 6 maart 2018 heeft uw raad deze Gebiedsvisie Zuilense Vecht vastgesteld. Door een open en groene verbinding te maken in samenhang met de omliggende buurten, creëren we een nieuwe groenstructuur.
Dit draagt bij aan de groeiende behoefte aan sporten, bewegen en recreëren en aan de ontmoetingsfunctie (ook buiten verenigingsverband om). De verouderde sportparken die nu monofunctioneel worden gebruikt, richten we compacter, toekomstbestendig en multifunctioneel in. Om de bestaande wijken te verbinden en om de plannen financieel mogelijk te maken voegen we woningen toe, buiten de rode contour vanwege de behoefte hieraan. Woningbouw is geen doel op zich, maar een afgeleide van de wens om het sportpark te moderniseren. Een extern stedenbouwkundig bureau heeft voor beide gemeenten de Gebiedsvisie uitgewerkt tot een maatvast Gebiedsplan. De hoofdlijnen en leidende principes van het Gebiedsplan zijn uitgewerkt in een Stedenbouwkundig Plan van Eisen (SPvE) en een Inrichtingsplan van Eisen (IPvE). Het SPvE en IPvE zijn door uw raad inmiddels 85
vastgesteld. Uw raad heeft op 19 december het bestemmingsplan voor Zuilense Vecht vastgesteld en de GREX daarvoor geopend. In 2023 zijn onder andere de aanbesteding voor de realisatie van het sportieve park voorbereid, de aanbesteding voor de concessiehouder voor het warmtesysteem afgerond en de tender voor de woningbouwlocatie voorbereid. Daarnaast heeft de aanbesteding voor het kleed- en clubgebouw voor VVM/DWSM plaatsgevonden. De bouw is gegund aan de combinatie ‘Van Leeuwen Aannemersbedrijf’ en ‘Van Hoogevest Architecten’. Eind 2023 is de aanvraag voor de bouwvergunning ingediend. In 2023 heeft ons college ingestemd met het Stedenbouwkundig Plan en het Voorlopig Ontwerp Inrichtingsplan voor het Sportieve park. Er heeft marktconsultatie plaatsgevonden ter voorbereiding op het uitzetten van de aanbesteding voor een concessiehouder voor het warmtesysteem. Uit die marktconsultatie bleek dat er grote twijfels zijn over de haalbaarheid van een collectief warmtesysteem. Ter voorbereiding op een voorstel om het warmteplan in te trekken, is onderzoek gedaan naar alternatieven. Planetenbaan – Het Kwadrant Op 3 juni 2020 heeft uw raad het stedenbouwkundig kader en randvoorwaarden Planetenbaan en Het Kwadrant vastgesteld. De ontwikkelkaders zijn op 30 mei 2023 door de raad vastgesteld en het gebiedsfonds op 7 november 2023.
Het bestemmingsplan is voor 1 december 2023 op basis van de Wet op de ruimtelijke ordening nog ter inzage gelegd. De gemeente heeft zelf geen grondeigendom in het plangebied met uitzondering van de openbare ruimte tussen de deelgebieden. Met twee initiatiefnemers zijn de anterieure overeenkomsten nog in 2023 aangegaan om de kosten voor de inrichting van de openbare ruimte te dekken. In Q1 2024 worden anterieure overeenkomsten aangegaan met de overige twee initiatiefnemers. In Q2 of Q3 2024 bieden we het bestemmingsplan en PlanMER aan voor vaststelling door uw raad. Overige ontwikkellocaties: Hieronder volgt een opsomming van de overige ontwikkellocaties. Voor deze locaties is nog geen bestemmingsplan vastgesteld voor de gewijzigde bestemming. Kuyperstraat te Maarssen Deze ontwikkellocatie ligt aan de Kuyperstraat in Maarssen. In dit plangebied stond de Kardinaal Alfrinkschool. Doordat de functie schoollocatie is komen te vervallen, zijn er plannen om deze locatie te ontwikkelen tot woningbouwlocatie, met als uitgangspunt sociale huur. Voor de Kuyperstraat wordt op basis van een eerder door uw raad genomen realisatiebesluit met Portaal verder gewerkt aan de planontwikkeling. De afspraken met Portaal zijn vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Hierbij is ook het proces van het zogenaamde Didam-arrest doorlopen. Deze is in het laatste kwartaal 2023 gesloten.
De ontwikkeling is planologisch vastgelegd in een bestemmingsplan, waarvan de procedure wordt doorlopen. Dit komt naar verwachting in mei 2024 in de gemeenteraad en wordt gecombineerd met het verzoek tot het openen van de grondexploitatie. Voor het bredere plangebied ‘Staatsliedenbuurt’ is met inzet van externe expertise en met subsidie van de provincie Utrecht gewerkt aan het concreter maken van de door uw raad vastgestelde gebiedsvisie. In april dit jaar willen wij de stedenbouwkundige kaders voor Staatsliedenbuurt aan uw raad toelichten. Zogwetering te Maarssen Eind januari 2019 heeft uw raad een voorkeursrecht op grond van de Wet voorkeursrecht gemeente (Wvg) opgelegd, op de percelen van de rioolwaterzuivering en een perceel van een particulier aan de Machinekade in Maarssen. Het voorkeursrecht op het perceel van de Machinekade is komen te vervallen. Het bleek niet haalbaar en wenselijk was om dit deel te bebouwen. In 2019 zijn we een participatietraject met bewoners gestart om te komen tot een Nota van Uitgangspunten. Wij hebben de concept-structuurvisie vastgesteld en ter inzage gelegd. In Q4 van 2021 is de concept-structuurvisie aangeboden aan uw raad en unaniem vastgesteld. In 2022 is, op basis van de structuurvisie, het stedenbouwkundige Programma van Eisen vastgesteld door het college.