Bijlage 1 Jaarstukken 2022 -versie 11 mei 2023-.pdf

In onderstaand overzicht is het verloop van de ratio weerstandsvermogen in de afgelopen 5 jaar weergegeven: Ratio begroting

Ratio Jaarrekening

2018

Ratio weerstandsvermogen per jaar

1,79

1,82

2019

1,67

1,81

2020

1,83

1,8

2021

1,75

1,56

2022

1,67

1,72

Voor het toetsen van de ratio weerstandsvermogen maakt de gemeente Stichtse Vecht gebruik van de risicomatrix van de Universiteit Twente. Volgens de schaalindeling van deze matrix valt de ratio van 1,72 in de categorie “Ruim voldoende”. Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

A

>= 2.0

Uitstekend

B

1.4 < 2.0

Ruim voldoende

C

1.0 < 1.4

Voldoende

D

0.8 < 1.0

Matig

E

0.6 < 0.8

Onvoldoende

F

< 0.6

Ruim onvoldoende

66

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Overzicht geïnventariseerde risico's Jaarrekening 2022 In onderstaande tabel zijn de geïnventariseerde gekwantificeerde risico's per programma weergegeven. De kolom ‘invloed’ geeft de impact van een risico op de benodigde weerstandscapaciteit weer (o.b.v. simulatie). (NB Het totaal financieel gevolg en invloed voor de benodigde weerstandscapaciteit kunnen niet per programma met elkaar vergeleken worden. De verwachte kans dat een risico zich voordoet, speelt hierbij ook een rol.) Overzicht geïnventariseerde risico's (bedragen *€ 1.000)

Kans

Ingeschat financieel gevolg (€)

Invloed

Het niet (blijvend) kunnen waarborgen van de continuïteit van dienstverlening

90%

2.000

14,17%

Gijzeling van informatie of systemen

50%

2.000

7,82%

Aansprakelijkstelling door inwoners, instellingen of bedrijven

50%

2.000

7,80%

Beveiliging en uitval ICT in de organisatie

50%

1.000

3,90%

Onvoldoende beschikking over kennis (bij bestaande medewerkers of door vertrek cruciale medewerkers) met betrekking tot aanbestedingsregels, waardoor mogelijk niet aan deze regels wordt voldaan.

90%

500

3,55%

Gemeente kan niet tijdig beschikken over het juiste materiaal of dienst

90%

500

3,53%

Het overtreden van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

70%

500

2,75%

Onvoldoende borging van de authenticiteit van de gegevensvoorziening van de gemeente.

50%

500

1,96%

Achterstand in dossiervorming- en vernietiging

70%

250

1,37%

Het niet of onvoldoende kunnen voldoen aan aanbestedingsregels door Stichtse Vecht of leveranciers

70%

250

1,37%

Fysieke bedreigingen voor mensen, informatie en bezittingen

30%

500

1,18%

Verval archieven door gebruiksschade of schimmelvorming

30%

250

0,59%

Het niet tijdig ingericht zijn van de nieuwe financiële applicatie en bijbehorende processen

10%

250

0,20%

Ontwikkeling organisatie

50%

50

0,20%

VP: Onvoldoende inzicht in informatiebeheer bij verbonden partijen

50%

50

0,19%

10.600

50,58%

Programma 1 Bestuur Gemeentebrede/bedrijfsvoeringsrisico's

Subtotaal Risico's algemene / financiële dekkingsmiddelen Fraude financiële transacties

500

1,18%

Totaal programma 1

30%

11.100

51,76%

excl. Verbonden partijen (VP)

11.050

51,57%

Programma 2 Veiligheid VP: Het onjuist reageren op een crisissituatie (VRU)

30%

1.000

2,34%

Ondermijning: aantreffen van misstanden waarbij directe actie noodzakelijk is, maar waar onze organisatie niet op ingericht is

50%

500

1,98%

1.500

4,32%

500

1,98%

Totaal programma 2 excl. Verbonden partijen (VP) Programma 3 Fysiek Kunstwerken (mn. bruggen) tijdelijk niet of onvoldoende te gebruiken

50%

1.000

3,95%

Achterstand onderhoud fysiek domein (asfaltelementen, verharding en bermen)

50%

1.000

3,93%

Niet goed begaanbare wegen en ongevallen a.g.v. extreme weersomstandigheden en sneeuwval

50%

500

1,97%

Gebiedsontwikkeling Bisonspoor

50%

500

1,96%

KWP Aanspraak op nadeelcompensatieregeling KWP

90%

250

1,76%

VP: Druk op financieel perspectief recreatieschappen

50%

250

0,99%

KWP: Prijsstijgingen in de uitvoering

50%

250

0,99%

Gemeentelijke garantstellingen woningcorporaties (achtervang WSW).

10%

500

0,39%

Verontreiniging van oppervlaktewater

10%

250

0,19%

Geen afvoer door een calamiteit aan de riolering

30%

50

0,12%

0 Totaal programma 3

4.550

16,25%

excl. Verbonden partijen (VP)

4.300

15,26%

67

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Programma 4 Sociaal

Kans

Ingeschat financieel gevolg (€)

Invloed

Toename beroep op gemeentelijke WMO voorzieningen

90%

1.000

7,05%

Ontwikkeling bijstandsaantallen (conjunctuur) en/of bijstelling van het macrobudget Buig

50%

1.000

3,93%

Toename beroep op en stijging kosten jeugdhulp

70%

500

2,75%

Op gemeentelijk sturingsniveau onvoldoende sturingsmogelijkheden op trajecten jeugdigen

50%

500

1,97%

Energiecrisis en hogere kosten levensonderhoud

90%

250

1,76%

Extra uitvoeringskosten breed offensief

70%

250

1,38%

Inkoop essentiële functies: ontbreken van voldoende en adequate (lokale) alternatieven

50%

250

0,98%

Overgang naar nieuw inburgeringsstelsel

50%

250

0,97%

Incidenten op gebied van jeugdhulp

30%

250

0,59%

Overbelasting en/of stoppen van vrijwilligers en/of mantelzorgers.

30%

250

0,58%

De herinrichting van het voorliggend veld slaagt niet door de Taakstelling.

10%

250

0,20%

VP: Algemene risico's op de begroting van Kansis

10%

50

0,04%

0 Totaal programma 4

4.800

22,20%

excl. Verbonden partijen (VP)

4.750

22,16%

Programma 5 Samenleving (Onderhouds)budgetten te realiseren schoolgebouwen niet toereikend om aan kwaliteitsaspecten te kunnen voldoen

50%

500

1,97%

Lagere kwaliteit van onderhoud sportparken

50%

250

0,97%

Financiële problemen schoolbestuur openbaar onderwijs.

30%

250

0,59%

Onveilige schoolgebouwen

10%

500

0,40%

Financiële problemen schoolbesturen (bijzonder onderwijs).

10%

250

0,20%

Gemeentelijke garantstellingen aan (sport)verenigingen en instellingen van algemeen maatschappelijk nut.

10%

250

0,20%

Ongelukken in zwem- en sportaccommodaties

10%

250

0,19%

0 Totaal programma 5

2.250

4,52%

1.000

0,97%

25.200

100%

Grondexploitaties Grondexploitaties (totaal) Totaal geïnventariseerde risico's

10%

68

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Financiële kengetallen Kengetallen

Rekening Begroting Rekening

Signaalwaarden

2021

2022

2022

Minst risicovol

Neutraal

Meest risicovol

Netto schuldquote

64%

78%

64%

< 100%

100%130%

> 130%

Netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen)

63%

77%

63%

< 90%

90%-120%

> 120% < 0%

Solvabiliteitsratio

24%

22%

21%

> 20%

0%-20%

Structurele exploitatieruimte

1,69%

0,90%

0,06%

> 0%

0

< 0%

Grondexploitatie

0,28%

-1,56%

0,22%

< 20%

20%-35%

> 35%

Belastingcapaciteit

114,36%

102,07%

102,07%

< 95%

95%-120%

> 120%

Wat betekenen deze getallen? Voor de kritische signaalwaarden is aansluiting gezocht bij de ‘Houdbaarheidstest gemeentefinanciën 2022’ van de VNG. Deze waarden geven aan of er sprake is van potentiële financiële stress op het betreffende gebied. Netto schuldquote (inclusief verstrekte leningen) De netto schuldquote geeft indirect antwoord op de vraag of met het inkomen blijvend de schuldverplichtingen kunnen worden gedragen. De signaalwaarde voor de netto schuldquote bedraagt 130% .Bij een overschrijding van deze signaalwaarde is sprake van een erg hoge schuldendruk. Het is verstandig om al bij een netto schuldquote hoger dan 100% alert te zijn. Netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) De signaalwaarde voor de effectieve netto schuldquote bedraagt 120%. Als de effectieve netto schuldquote de individuele signaalwaarde overschrijdt, heeft de gemeente een erg hoge schuld. Het is verstandig om al bij een effectieve netto schuldquote hoger dan 90% alert te zijn. Solvabiliteit Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om op lange termijn haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger het percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. De solvabiliteit is gedaald door het aantrekken van twee langlopende geldleningen in 2022.

Grondexploitatie De boekwaarde van de grondexploitaties moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Stichtse Vecht heeft een beperkte grondpositie. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer is ter ondersteuning om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een negatief cijfer houdt in dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Belastingcapaciteit Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde en wat de onbenutte belastingcapaciteit is. Als dit percentage laag ligt, betekent het dat de gemeente meer (structurele) inkomsten uit belastingen zou kunnen verwerven. De signaalwaarde is 120% en is gerelateerd aan artikel 12 van de financiële verhoudingswet. Dit houdt in dat de gemeente Stichtse Vecht een onbenutte belastingcapaciteit heeft van 7%.

69

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Bij kapitaalgoederen is het niveau van onderhoud direct gekoppeld aan het beschikbaar gesteld budget. Hieronder staan de verschillende kapitaalgoederen weergegeven met de bijbehorende kaderstellende nota’s. Daarnaast zijn er nog diverse beheersplannen en de nota 'Beheer kapitaalgoederen' van toepassing op meerdere onderwerpen. Deze staan niet apart genoemd per kapitaalgoed. Kapitaalgoederen

Kaderstellende nota's

Wegen

Beheerplan wegen 2021 - 2025

Civiele constructies

Beheerbeleidsplan Civiele kunstwerken 2021- 2025

Openbare verlichting

Beleidsplan Openbare verlichting 2020

Water en Riolering

Gemeentelijk Rioleringsplan 2022- 2026 (GRP)

Groen

Groenstructuurplan Stichtse Vecht (GSP); Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)

Speelterreinen

Beleidskader Spelen

Sportterreinen

Beleidsnota Sport

Gebouwen

Nota Duurzaamheid; IVAB.

Wegen Beleidskader Op grond van de Wegenwet hebben wij de zorgplicht om onze wegen goed en verantwoord te beheren. Hieronder vallen de zorgplicht asfalt, elementen en half-verhardingen. In 2020 zijn de wegen opnieuw geïnspecteerd. Deze inspectie vormt de basis voor het door uw raad in juli 2021 vastgestelde beheerplan ‘Wegen 2021-2025’. We vertalen het wegenbeheerplan naar concrete uitvoeringsmaatregelen voor 2022. Financiën In het meerjaren-investeringsplan zijn investeringen voor vervanging van wegen opgenomen. Daarnaast hebben we in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks onderhoud. Voor het planmatig onderhoud is een voorziening Wegen ingericht. We hebben al het werk gedaan op basis van belangrijkheid en veiligheid; dat waren voor ons de belangrijkste criteria. In 2022 is gestart met de uitvoering van een aantal investeringen zoals de Wagendijk. Het budget voor dagelijks onderhoud is besteed aan het oplossen van fixiemeldingen. Dit jaar hebben wij € 2,4 miljoen besteed aan planmatig onderhoud. Dit is lager dan de begrote € 3,6 miljoen. De middelen blijven beschikbaar in de voorziening wegen.

Civiele constructies Beleidskader Onder civiele constructies wordt verstaan tunnels, viaducten, bruggen, duikers, (aanleg)steigers, beschoeiing, kades, grondkeringen en geluidschermen. Het doel is om veilige verkeersroutes in stand te houden, een vrije doorgang voor de scheepvaart te garanderen en de waterhuishouding op peil te houden. Het beheer- en beleidsplan ‘Civiele kunstwerken’ is vastgesteld door uw raad in 2021. Naast een beleidsmatig plan hebben wij in 2022 gewerkt aan een meerjarig onderhoudsplan op assetniveau. Daarvoor zijn de inspecties van civiele kunstwerken in 2022 uitgevoerd. Het meerjaren-onderhoudsplan zal in het tweede kwartaal van 2023 beschikbaar zijn. Financiën In het meerjaren-investeringsplan hebben we de benodigde investeringen voor de verduurzaming van de huidige installatie opgenomen. Daarnaast zijn in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks en planmatig onderhoud. Zoals beschreven bij de toelichtingen op de financiën bij Programma 3 (Fysiek) is er een overschrijding op de fixiemeldingen. Het aantal storingen aan civiele kunstwerken is beduidend hoger waardoor er een overschrijding is ontstaan. De oorzaak hiervan ligt in achterstanden in groot onderhoud en vervangingen. In 2022 is het groot onderhoud aan de Evert Stokburg afgerond.

Openbare verlichting Beleidskader Het doel is een verkeersveilige, sociaal veilige en leefbare omgeving die voldoet aan de landelijke richtlijnen. Per 2019 zijn wij geheel verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het verlichtingsareaal. Op basis van het in 2020 door uw raad vastgestelde beleidsplan en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsplannen is een bestek opgesteld en aanbesteed in 2022. in Q1 zal er begonnen worden met de uitvoering hiervan. 70

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Financiën In het meerjareninvesteringsplan hebben we de benodigde investeringen voor de verduurzaming van de huidige installatie opgenomen. Daarnaast zijn in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks en planmatig onderhoud. Zoals beschreven bij de toelichtingen op de financiën bij Programma 3 (Fysiek) is er een overschrijding op de onderhoudsbudgetten door een toename van het aantal storingen. De veroudering van het areaal leidt tot een toename van het aantal storingen.

Water en riolering Beleidskader Op grond van de Wet milieubeheer (Wm) heeft de gemeente een zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater en op grond van de Waterwet een zorgplicht voor hemelwater en grondwater. Hoe de gemeente invulling geeft aan de zorgplichten staat in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Op 8 maart 2022 is het GRP 2022 t/m 2026 door de raad vastgesteld. Het GRP beschrijft de beleidsvoornemens op het gebied van Water en Klimaat en geeft inzicht in de aanleg, tijdige vervanging, verbeteringen, beheer en onderhoud van de riolering en in de kosten voor de periode 20222026. Financiën Wij hanteren een 100% kostendekkend tarief, waarbij alle kosten voor de rioleringszorg uit de rioolheffing worden gedekt. Bij de lasten maken we onderscheid tussen exploitatiekosten en investeringen. De kosten voor het jaarlijkse operationeel beheer en onderhoud vormen de exploitatiekosten. De investeringsactiviteiten zijn onderverdeeld in aanleg, vervanging en verbetering. Om schommelingen in de kosten op te vangen, maken we gebruik van een egalisatievoorziening, waardoor het tarief niet steeds aangepast hoeft te worden, wanneer sprake is van een piek of dal in de uitgaven. Zoals beschreven bij de financiele toelichtingen op de financiën bij Programma 3 (Fysiek) is er beperkte onderschrijding door achterstand in de werkzaamheden.

Groen Beleidskader In 2022 hebben wij de nadruk gelegd op het op orde brengen van het groen. Door middel van de maandelijkse schouw hebben we het gewenste onderhoudsniveau geborgd, geld besteed aan het reconstrueren van plantvakken en het wegwerken van achterstanden in het bomenbestand door veiligheidssnoei en veiligheidskap. Aanvullend op de veiligheidskap zijn de gekapte bomen in 2022 met een doorloop naar 2023 ingeboet. In 2022 is voorrang gegeven aan het opstellen van een Leidraad Inrichting Ruimte (LIOR). Verder zijn er voorbereidingen getroffen voor de opstelling van een Groenstructuurplan, waarin beleidsmatige kaders van groen worden opgenomen. Financiën De exploitatiebudgetten en de betreffende investeringen zijn waar mogelijk ingezet voor het reconstrueren van plantvakken en het wegwerken van achterstanden in het bomenbestand door veiligheidssnoei en veiligheidskap. Aanvullend aan de veiligheidskap zijn de gekapte bomen in 2022 met een doorloop naar januari 2023 ingeboet. In 2022 zijn we met de nieuwe bestekken binnen de begrotingen gebleven. Zoals beschreven bij de toelichtingen op de financiën bij Programma 3 (Fysiek) is er een onderschrijding op het onderhoud van beschoeiingen een overschrijding op uitgaven voor baggerwerkzaamheden.

Speelterreinen Beleidskader De speelplekken worden ingericht volgens de kadernota ‘Buiten spelen natuurlijk!’. De speeltoestellen moeten veilig te gebruiken zijn. De speelplaatsen worden duurzaam ingericht en aangepast op een veranderend klimaat. Het onderhoud van het groen op en rond de speelplaatsen vindt plaats volgens de nota ‘Beheer kapitaalgoederen’. Het onderhoud van de speeltoestellen vindt plaats volgens de richtlijnen ‘Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen’. Jaarlijks loopt de aannemer de speeltoestellen na en vindt inspectie door een onafhankelijke partij plaats. Op hun aanwijzingen worden reparaties uitgevoerd. Financiën In het meerjaren-investeringsplan hebben we de investeringen opgenomen voor het renoveren van speelplaatsen. Daarnaast zijn in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks beheer en onderhoud. Ook is een bedrag beschikbaar voor reconstructie en herinrichting. Zoals beschreven bij de toelichtingen op de financiën bij Programma 3 (Fysiek) is er een onderschrijding op het onderhoud van de speelterreinen.

Sportterreinen Beleidskader Buitenaccommodaties zijn kapitaalgoederen die onder het programma Sport vallen. Zoals vastgesteld in de Kadernota sport, faciliteren we in 2022 een verantwoord basisniveau van een gevarieerd sport- en 71

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

beweegaanbod door betaalbare en toegankelijke sportaccommodaties. In geval van privatisering voert een onafhankelijk expert jaarlijks een schouw uit. Zo is het basiskwaliteitsniveau gewaarborgd. Het onderhoud van de buitenruimten rondom sportaccommodaties is nog onvoldoende in beeld gebracht. We brengen in kaart wat nodig is en komen begin 2022 met een plan. Financiën In de begroting hebben we budgetten opgenomen voor beheer en onderhoud van de buitensportaccommodaties en voor bijdragen aan derden voor vervangingen. We besteden deze budgetten in overeenstemming met de kadernota Sport.

Gebouwen Omvang totale portefeuille Aantal panden per categorie

Beheerplannen vastgoed Het niveau waarop het vastgoed in stand wordt gehouden is vastgesteld aan de hand van een objectief meetinstrument voor het inspecteren en onderhouden van vastgoed. Dit meetinstrument is gebaseerd op de Conditiemetingsmethodiek volgens NEN 2767. Het niveau waarop het onderhoud gemiddeld wordt gehouden is vastgesteld op conditieniveau 3. Dit onderhoudsniveau is sober en draagt bij aan een doelmatig en duurzaam beheer van het gemeentelijk vastgoed. Voor de representatieve, publiekelijke objecten, zoals de gemeentekantoren en de aula’s op begraafplaatsen, hanteert de gemeente Stichtse Vecht een gemiddeld conditieniveau 2: Goed/representatief. De meerjaren-onderhoudsplannen voor de gemeentelijke vastgoedportefeuille zijn in 2020 aangepast. Om maximaal uitvoering te geven aan het efficiënt en planmatig uitvoeren van het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed, is bij aanbestedingen gekozen voor wat grotere meerjarige clustercontracten, waarbij de markt is uitgenodigd om mee te denken met de gemeente. Achterstand onderhoud Met het vaststellen van het beheerplan gemeentelijk vastgoed eind 2020, was het algemene beeld bij de vastgoedobjecten dat behoorlijk wat achterstand in het onderhoud aanwezig was.

De afgelopen twee jaar is deze achterstand voor een groot deel weggewerkt en zijn grote investeringen gedaan om de vastgoedobjecten naar de vastgestelde conditie te upgraden. Drinkwaterbeheer Waterinstallaties inspecteren en herstellen we volgens NEN 1006. Het Drinkwaterbesluit en de regeling ‘Legionellapreventie in drinkwater en warm tapwater’ hebben 2 soorten installaties: prioritaire en niet-prioritaire installaties. De gemeente voert in het kader van wettelijk onderhoud verschillende beheersmaatregelen uit. Dit is een contract waarin circa 30 (prioritaire en niet-prioritaire) gebouwen zijn opgenomen. Concreet gaat het om het uitvoeren van de jaarlijkse beheersmaatregelen (de eigenaar van het object is dit verplicht), het controleren van terugstroombeveiligingen, controleren en registreren van koud watertemperaturen, controleren en registreren van boilertemperaturen en het wekelijks doorspoelen van de drinkwaterinstallaties in de gebouwen. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed In december 2021 is de eerste fase van het verduurzamingsplan goedgekeurd door uw gemeenteraad. Het verduurzamingsplan bestaan uit drie fases van elk drie jaar dat loopt tot 2029, met als doel om voor 2030 een CO2-reductie te halen van 49%. Hiermee voldoet de gemeente Stichtse Vecht aan het klimaatbeleid van de rijksoverheid.

In de daarop volgende maanden van 2022 is ervoor gekozen om de uitvoering van het verduurzamingsplan tijdelijk uit te stellen, vanwege maatregelen om de werkdruk in balans te brengen in de organisatie. Ondanks die maatregelen is niet stil gezeten. Tijdens het planmatige onderhoud zijn diverse koppelkansen benut, zoals bij het dorpshuis cultureel centrum ’t Web. Bij deze locatie moest de dakafwerking worden vervangen, wat is gecombineerd met duurzame isolatie. Hetzelfde is toegepast bij de bibliotheek in Kockengen en bij diverse gymzalen is de bestaande verlichting vervangen voor ledverlichting. Afstoten gemeentelijk vastgoed We streven naar een compacte en strategisch waardevolle vastgoedportefeuille die bijdraagt aan onze maatschappelijke beleidsdoelstellingen. Om richting te geven aan deze ambitie is in november 2020 de 72

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Vastgoednota 2020 vastgesteld. Als onderdeel hiervan is ook een portefeuilleplan opgesteld, waarbij het vastgoedperspectief per object is vastgesteld. In 2022 zijn de voorbereidingen gestart voor de volgende panden: • Buitenweg 312 Maarssen – onderwijshuisvesting - overgedragen • Gaslaan 12 Maarssen – Muziekschool - onderzoek naar de mogelijkheden • Brouwerij 11 - politiebureau- verhuurd aan TIM • Sportweg 3 - buitenzwembad De Koet - overeenstemming • Sylverstein 86 Breukelen – woning - vluchtelingenopvang • Breedstraat 2 Maarssen – brugwachterswoning - onderzoek naar mogelijkheden • Spechtenkamp 232 – onderwijshuisvesting - overdracht in 2023 • Buitenweg 312 – onderwijshuisvesting - overgedragen Verzelfstandiging sportaccommodaties Zoals in de Vastgoednota 2020 aangegeven, onderzoeken we de mogelijkheden voor het verzelfstandigen van de vastgoedcategorie binnen- en buitensport. In 2022 startte het scenario-onderzoek. Dorpshuizenbeleid In 2020 is de strategische koers dorpshuizenbeleid vastgesteld. Onderdeel van het dorpshuizenbeleid is dat de dorpshuizen en wijkcentra om niet in gebruik worden gegeven en de exploitatiesubsidies stoppen. Ieder dorpshuis of wijkcentrum ontvangt een basissubsidie. Voor dorpshuizen is dit jaarlijks € 15.000 en voor wijkcentra jaarlijks € 10.000.

Daar staat tegenover dat de subsidies voor inventaris, klein onderhoud, energielasten, personeelslasten, schoonmaakkosten en verzekeringen worden afgebouwd naar nul. De gemeente heeft haar eigen onderhoudsbudgetten voor groot onderhoud overdragen en de dorpshuizen en wijkcentra zullen zo veel als mogelijk verduurzamen. Vanaf 2021 is er geen huur meer geïnd. De nieuwe contractvorming heeft echter op zich laten wachten om diverse redenen, zoals corona en personeelstekort. In 2022 zijn de gesprekken gestart met de verschillende dorpshuizen en wijkcentra om te komen tot contractvorming. Inmiddels is ook de achterstand in het onderhoud weggewerkt en zullen met ingang van 2023 de budgetten voor planmatig onderhoud worden overgedragen, zodat de dorpshuizen en wijkcentra deze zelf kunnen uitvoeren. Per 1-1-2022 is ook het dorpshuis in Nigtevecht in ons eigendom. Financiën In het meerjaren-investeringsplan zijn de benodigde investeringen voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed in de jaren 2022 tot en met 2024 opgenomen. Daarnaast hebben we in de begroting budgetten opgenomen voor het dagelijks beheer en onderhoud van het vastgoed. Voor het groot onderhoud hebben we een budget beschikbaar gesteld. Deze middelen hebben wij in 2022 ook hiervoor ingezet.

73

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Financiering Inleiding De kaders voor uitoefening van de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en vertaald in het Treasurystatuut Gemeente Stichtse Vecht 2020. De paragraaf Financiering in de jaarrekening geeft inzicht in de wijze waarop de gemeente met haar financiële middelen is omgegaan.

Financieren en beleggen Op het gebied van financieren en beleggen stelt de Wet fido de volgende beleidsmatige richtlijnen: 1. Het aangaan of verstrekken van geldleningen en het verlenen van garanties is alleen toegestaan uit hoofde van de publieke taak. 2. Tijdelijk overtollige middelen worden verstandig uitgezet en is primair niet gericht op het verkrijgen van extra inkomsten. Het financieringsbeleid is in 2022 binnen de kaders van de Wet fido uitgevoerd.

Ontwikkeling leningportefeuille In 2022 zijn er twee langlopende geldleningen aangetrokken en twee langlopende leningen afgelost. Per 31 december 2022 is de leningportefeuille opgebouwd uit 17 langlopende geldleningen. De totale restschuld bedraagt € 123 miljoen. Leningportefeuille (bedragen* € 1.000)

Bedrag

Leningportefeuille per 31 december 2021

80.521

Aflossingen 2022

-12.428

Nieuw aangetrokken leningen

55.000

Leningportefeuille per 31 december 2022

123.093

Renteschema 2022 Renteschema (bedragen * € 1.000)

Bedrag

Externe rentelasten over korte en lange financiering

1.062

Af: externe rentebaten

-112

Totaal door te rekenen externe rente

950

Af: rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

-8

Af: rentelasten door verstrekte leningen aan woningcorporaties

-14

Bij: rentebaten door verstrekte leningen aan woningcorporaties

14

Bij:Rente over eigen vermogen (kapitaaldekkingsreserves)

-

Bij:Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) Bij:Aan taakvelden toe te rekenen rente (programma’s inclusief overzicht overhead) Af: werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (rente omslag) Renteresultaat

942 -1.324 -382

Risicobeheersing De Wet fido beperkt de risico’s bij het lenen en beleggen van financiële middelen. De wet bepaalt onder meer dat gemeenten uitsluitend voor de uitoefening van de publieke taak leningen kunnen aangaan, middelen kunnen uitzetten en garanties kunnen verlenen. De risico’s op kort- en langlopende geldleningen worden beperkt door de introductie van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet Het kasgeldlimiet stelt een grens aan de maximaal op te nemen kortlopende middelen. Het moet de budgettaire gevolgen van renteschommelingen op kortlopende geldleningen beheersen. De limiet is in 2022 twee kwartalen overschreden. De Wet fido geeft aan dat het kasgeldlimiet maximaal twee achtereenvolgende kwartalen mag worden overschreden. Indien een overschrijding voor het derde achtereenvolgende kwartaal plaatsvindt, dient de toezichthouder met een rapportage op de hoogte te worden gebracht en dient een plan te worden overgelegd hoe de gemeente binnen de kasgeldlimiet blijft. Het geheel is goedgekeurd. Om te voorkomen dat in het derde kwartaal de kasgeldlimiet ook wordt overschreden, is in het tweede kwartaal geanticipeerd op het teniet doen van de overschrijding, door het aantrekken van een langlopende lening.

74

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Kasgeldlimiet 2022 (bedragen * € 1.000)

Q1 - 2022

Q2 - 2022

Q3 - 2022

Q4 - 2022

167.811

167.811

167.811

167.811

8,5%

8,5%

8,5%

8,5%

14.264

14.264

14.264

14.264

Omvang begroting na wijziging Grondslagpercentage Toegestane kasgeldlimiet Rekening-courant Kortlopende financiering: kasgeldleningen o/g Kortlopende uitzettingen: schatkistbankieren (SKB) Kortlopende uitzettingen: decentrale overheden Overschrijding (-) / onderschrijding (+)

-245

444

-480

-2.617

-21.667

-21.667

-9.667

-9.000

1.604

3.126

6.265

428

-

-

-

-

-6.044

-3.833

10.382

3.076

Renterisiconorm De renteonzekerheid voor de lange termijn wordt uitgedrukt in de renterisiconorm. De renterisiconorm vormt een kader voor een adequate spreiding van looptijden in de financieringsportefeuille. Met als doel de portefeuille zodanig op te bouwen dat renterisico’s door renteaanpassing en herfinanciering van leningen in voldoende mate zijn beperkt. Renterisiconorm 2022

Begroting

(bedragen * € 1.000)

Rekening

2022

2022

A

Renterisiconorm (20% begrotingstotaal)

29.372

33.562

B

Renterisico (aflossingen + renteherzieningen)

12.428

12.428

(A-B)

Ruimte onder renterisiconorm

16.944

21.134

75

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Bedrijfsvoering Inleiding Wij willen een organisatie zijn die voortdurend verbetert en vernieuwt. Een organisatie die nadenkt over wat beter kan en hoe de kwaliteit van onze medewerkers zo optimaal mogelijk kan worden ingezet. Dit vraagt een goed functionerende bedrijfsvoering, die blijvend kan voldoen aan de ontwikkelingen in de markt.

Ontwikkeling organisatie Samen verder bouwen Op 1 juli 2022 is de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie ‘Van goed naar beter’ geëindigd. De feitelijke herinrichting van de organisatie (de structuurkant) is per 1 november 2021 afgerond. Het directieteam is geïnstalleerd en nagenoeg alle managementfuncties zijn ingevuld. Tegelijkertijd is de doorontwikkeling nog niet klaar en is de organisatie nog onvoldoende in staat om bewust bekwaam uitvoering te geven aan de ambities uit het coalitieakkoord 2022-2026. Op verzoek van het college en de gemeentesecretaris heeft adviesbureau Hiemstra & De Vries in de zomer van 2022 een onderzoek uitgevoerd om advies uit te brengen over wat er nodig is voor de toekomst. Dit heeft in september 2022 geresulteerd in het rapport ‘Second opinion op de doorontwikkeling – Behoefte aan rust, daadkracht en focus’. Vervolgens is in september 2022 een tijdelijke kerngroep samengesteld, die de opdracht heeft gekregen om de directie te adviseren over het vervolg van de organisatieontwikkeling op basis van het rapport van Hiemstra & De Vries. De kerngroep heeft in december 2022 in het adviesdocument ‘Programma samen verder bouwen – vervolg organisatieontwikkeling Stichtse Vecht’ antwoord gegeven op de ‘wat’ en ‘hoe’ vraag. Hierdoor kan de ontwikkeling van de organisatie verder worden gebracht, bekeken vanuit de samenhang van wat er al ligt en gebeurt.

Daarbij is er concreet advies gegeven op twee hoofdvragen en een sub-vraag: 1. 2.

Wat is aanvullend nodig op wat er is opgenomen in de organisatiestrategie en al in gang is gezet? Hoe organiseren en sturen we het vervolg van de ontwikkeling van de organisatie? En hoe geven we hier invulling aan? Wat is bijvoorbeeld de betekenis voor (de toekomst van) de programmagroep, werkgroepen en kerngroep?

Uitgangspunten • De ontwikkeling van de organisatie is een doorlopend proces waar directie, management én medewerkers eigenaar van zijn. Er lopen in dat kader al diverse initiatieven in de domeinen en teams. In het directieadvies wordt geen eindpunt beschreven, maar wel wat aanvullend nodig is om de ontwikkeling op kortere en langere termijn verder te brengen. • De organisatievisie is in lijn met het eerste uitgangspunt als vertrekpunt. De organisatievisie is hét document dat richting geeft aan de organisatie, het beschrijft de organisatiestrategie. In het directieadvies is de strategie uit de organisatievisie verrijkt en aangescherpt. • De drie bewegingen uit de oorspronkelijke doorontwikkeling zijn niet een-op-een meegenomen in het vervolg: 1) van versnippering naar integrale samenwerking en verbinding; 2) van waan van de dag naar rust en professionaliteit; 3) van onduidelijkheid over verantwoordelijkheden naar rolzuiverheid en eigenaarschap. De drie bewegingen hebben de organisatie geholpen tot 1 juli 2021, de einddatum van ‘Van goed naar beter’. • Het coalitieakkoord 2022-2026 en het adviesrapport van Hiemstra & De Vries vormden de bronnen voor de vertaalslag naar concrete adviezen voor de directie. Organisatievisie Stichtse Vecht In 2022 is de organisatievisie Stichtse Vecht opgesteld. De organisatievisie bestaat uit de visie, missie, strategie en (kern)waarden.

De visie gaat in op het ideaalbeeld van onze organisatie voor de toekomst. De visie van Stichtse Vecht luidt: •

•

•

Netwerkorganisatie We staan samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties aan de lat van de grote en kleine opgaven van Stichtse Vecht. Samenwerken is voor ons vanzelfsprekend en doen we met overtuiging. Dit doen we in netwerken, zowel intern met collega’s en bestuurders, als extern met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en (regionale) partners. Werken vanuit de bedoeling We zijn een betrouwbare overheid die handelt en denkt vanuit het belang van onze inwoners. We staan voor wat we doen en zijn daarop aanspreekbaar. Als organisatie werken we vanuit de bedoeling, waarbij we van betekenis zijn voor onze inwoners. We leveren daarbij moderne dienstverlening die voldoet aan alle wettelijke en kwaliteitseisen. Op basis van vertrouwen We durven de regie meer bij de samenleving te laten. Het faciliteren en ondersteunen van particuliere 76

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

initiatieven doen wij met oprecht enthousiasme, omdat we geloven dat inwoners en overheid elkaar nodig hebben en kunnen versterken. We benutten optimaal ieders kennis en ideeën. De missie beschrijft de identiteit van onze organisatie en wat we in de huidige situatie willen bereiken. Onze missie luidt: Alles wat we doen draagt bij aan het aantrekkelijker maken van Stichtse Vecht als gemeente om in te wonen, leven, werken en recreëren. De strategie beschrijft de doelstellingen die voortvloeien uit de visie. De strategie bestaat uit 3 strategische doelstellingen, waaronder een aantal organisatiedoelstellingen en een tijdspad per strategische doelstelling. De 3 strategische doelstellingen zijn: 1. 2. 3.

We koesteren en waarderen onze medewerkers; We verstevigen het fundament; De opgaven zijn leidend bij de realisatie van bestuurlijke ambities.

De uitgebrachte (directie)adviezen zijn gerangschikt volgens deze drie strategische doelstellingen. In 2023 worden de adviezen en besluiten verder uitgewerkt en uitgevoerd conform de afspraken uit het coalitieakkoord: Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht, waarbij programma 1 ‘Een betrokken en professionele ambtelijke organisatie’ centraal staat.

Innovatie In het afgelopen jaar is innovatie niet als zelfstandig thema terug gekomen. Wel is er in 2022 weer geïnvesteerd in de ontwikkeling van medewerkers en het management, zowel inhoudelijk, als op vaardigheden en competenties. De organisatieontwikkeling en de ontwikkeling van medewerkers en teams heeft veel aandacht. In het najaar is de pilot Veerkracht gestart, waarbij onderwerpen als werkdrukbalans, rolduidelijkheid en samenwerken centraal stonden. Deze pilot wordt in 2023 geëvalueerd.

Opleidingsprogramma In 2022 is ingezet en geïnvesteerd in individuele (loopbaan)coaching, vakinhoudelijke trainingen van medewerkers en incompany trainingen tijdens en voor de onboarding van nieuwe medewerkers. Daarnaast is gestart met het leiderschapsprogramma voor directie en management (MD programma). Voor de BOA's is een meerjaren-opleidingsplan opgesteld en de uitvoering hiervan is gestart. De Omgevingswet is uitgesteld, hierdoor is minder aandacht gegeven aan het opleiden van medewerkers om te werken volgens de Omgevingswet. Aan het onderdeel ‘Een andere manier van samenwerken’ uit de omgevingswet is wel aandacht besteed. Daarnaast is gestart met het programma 'mentale veerkracht' door Maarten de Winter. Onderdeel van dit programma is (team)coaching van medewerkers.

Human Resources In 2022 is volop ingezet om de organisatie weer 'in control' te brengen. Er is ingezet op het invullen van vacatures, het terugbrengen van het ziekteverzuim, het terugdringen van het hoge verloop en het koesteren, waarderen en blijven boeien van huidige medewerkers. Om vacatures in te vullen in deze krappe arbeidsmarkt, zijn het afgelopen jaar diverse tools gebruikt. Toekomstige vacatures worden op de Werken bij website van Stichtse Vecht vermeld, kandidaten die al in beeld zijn worden breder gematcht en we zoeken actief via LinkedIn. In 2023 wordt naast vacatures ook andere content geplaatst om Stichtse Vecht als aantrekkelijk werkgever in beeld te brengen. Het verzuim in 2022 was hoger dan het gemiddelde van de VNG. Om het verzuim terug te dringen zijn diverse interventies gedaan om het proces rondom verzuim te optimaliseren. Deze zijn gericht op het terugdringen van kort frequent en middellang verzuim. Begin 2023 wordt een actieplan voor het verder terugbrengen van verzuim opgesteld. Om verloop terug te dringen is veel aandacht voor een goede onboarding (de eerste kennismakingsfase van nieuwe medewerkers met de organisatie). De onboarding wordt periodiek geëvalueerd. Verder is eind 2022 het leiderschapsprogramma gestart, om onder andere toe te werken naar minder verscheidenheid (in faciliterend en inspirerend leiderschap).

Hierbij is uiteraard ook aandacht voor de persoonlijke leiderschapsstijl en authenticiteit. Tot slot is ingezet op het koesteren en waarderen van de huidige medewerkers. In de afgelopen periode hebben diverse medewerkers een interne loopbaanstap gemaakt (doorstroom). Daarnaast waren er verschillende gesprekken tussen leidinggevenden en hun teams, o.a. naar aanleiding van de second opinion, het betrekken bij de teamjaarplannen, gesprekken over de welzijnsenquête, verschillende teamdagen, een nieuwjaarsontbijt, etc. Ook zijn er vanuit het leiderschapsprogramma afspraken gemaakt over het voeren van ‘Het goede gesprek’. Naast de persoonlijke aandacht is de reiskostenregeling verruimd en is het projectplan e-HRM vastgesteld. Met de invoering van een nieuw e-HRM systeem is Stichtse Vecht in de toekomst in staat om vastgelegde data in te zetten voor strategische doeleinden, zoals het sturen op resultaat vanuit betrouwbare kengetallen, strategische personeelsplanning, het ontwikkelen van medewerkers, etc. De implementatie wordt verwacht per 1-1-2024.

77

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Loonsom organisatie Voor de uitvoering van onze taak beschouwen en benutten we de loonsom ( of personeelslasten) en inhuur voor vacatures en ziekte als 1 geheel. De afwijkingen ten opzichte van de begroting worden niet afzonderlijk beoordeeld per programma of taakveld maar op het totale budget voor personeel en inhuur voor vacatures en ziekte en in de paragraaf Bedrijfsvoering van de jaarrekening toegelicht. De totale begrote loonsom is € 37,85 miljoen. De loonsom organisatie bedraagt € 31,5 miljoen en bestaat uit ca. 385 FTE aan medewerkers, die direct werkzaam zijn onder directie in de teams van de organisatie. De loonsom overig van € 5,6 miljoen betreft onder meer de loonkosten voor de griffie, college, raad en medewerkers van Kansis en het Kikkerfort. Bij indirecte personeelslasten moet u onder meer denken aan reiskosten, overwerk, onregelmatigheidstoeslag, aan- en verkoop van verlof etc. De verdeling van de loonsom ( of personeelslaten) lasten naar de programma's heeft zoveel mogelijk overeenkomstig de verdeling bij de begroting van 2022 plaatsgevonden en is terug te vinden in de financiële analyse per programma als toegerekende personeelslasten. De aansluiting is in onderstaande tabel gepresenteerd. Specificatie Loonsom\personeelslasten 2022

Begroot

Werkelijk

Loonsom organisatie

31.509

26.216

Loonsom overig

5.621

6.035

Indirecte personeelslasten

721

520

0

7.797

Inhuur ten laste van de loonsom Totaal Loonsom\personeelslasten

37.850

Toerekening personeelslasten per programma 2022

Begroot

40.568 Werkelijk

Programma 1

16.687

18.390

Programma 2

1.184

1.100

Programma 3

8.554

9.148

Programma 4

9.234

9.344

Programma 5

2.190

2.586

Totaal toegerekende personeelslasten

37.850

40.568

Het afgelopen jaar is bijna € 2,3 miljoen meer aan loonsom en inhuur voor vervanging in verband met vacatures en ziekte uitgegeven dan begroot. Het ziekteverzuim over 2022 bedroeg 7,7 %. Daarnaast stonden per 31 december 2022 nog voor 46 FTE aan vacatures open. Niet elke openstaande vacature of ziektemelding leidt tot inhuur. De overschrijding komt vooral doordat de kosten van inhuur hoger zijn van de salarislasten van vast personeel. Bij voltijd vervanging houden we rekening met het dubbele aan kosten. Bij de Bestuursrapportage 2022 hebben we een overschrijding geprognosticeerd van de loonsom op basis van de cijfers van het eerste halfjaar van € 2,5 miljoen. We hebben bij de Bestuursrapportage ook aangegeven dat niet alleen inhuur van vacatures en vervanging wegens ziekte als inhuur ten laste van de loonsom is geregistreerd, maar ook inhuur boven de formatie voor bijvoorbeeld projecten op het gebied van inkoopoptimalisatie, verbeterplan ruimte en data/informatiemanagement. Dit is geen inhuur ten laste van de loonsom, maar betreft activiteiten die uit andere budgetten gedekt zouden moeten worden. In het tweede half jaar is daarom onderscheid gemaakt tussen de inhuur ten laste van de loonsom en inhuur buiten de loonsom.

Wij hebben bij de Bestuursrapportage 2022 geprognosticeerd dat na het juist rubriceren van inhuur ten laste van de loonsom en ten laste van budgetten buiten de loonsom, de overschrijding ten laste van de loonsom tussen de € 1 miljoen en € 3,2 miljoen zou bedragen. Met de uiteindelijke overschrijding van € 2,3 miljoen blijven we binnen de bandbreedte, zoals we in de Bestuursrapportage 2022 hebben gemeld. In de begroting 2023 is € 2 miljoen opgenomen (inhuur van voltijd 25 fte) om de overschrijding op te vangen. Analyse loonsom 2022

Begrote loonsom

Totaal

37.850

Salarissen Inhuur 32.770

7.797

Onttrekking reserve

Inkomsten

Saldo loonsom

% inhuur van de loonsom

50

371

-2.296

20,60%

Inhuur buiten de loonsom Naast de inhuur ten laste van de loonsom (vervanging ziekte en vacatures) huren we ook in op uitvoering van activiteiten (inhuur buiten de loonsom). De inhuur buiten de loonsom is in de jaarrekening verantwoord onder de overige lasten. In onderstaande tabel zijn zowel de overige lasten als de inhuur buiten de loonsom per programma weergegeven.

78

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Analyse overige lasten

Inhuur buiten loonsom

Prog nr.

Begroot

Werkelijk

Verschil

Begroot

Werkelijk

Verschil

1. Bestuur

16.157

14.882

1.276

656

2.154

-1.498

2. Veiligheid

5.008

4.782

226

25

61

-36

3. Fysiek

32.369

30.282

2.087

887

2.901

-2.014

4. Sociaal

49.419

57.453

-8.034

214

1.280

-1.067

5. Samenleven

12.206

10.736

1.470

197

437

-241

Totaal

115.159

118.134

-2.974

1.978

6.833

-4.855

De inhuur buiten de loonsom heeft ten opzichte van begroting op de kostensoort inhuur een overschrijding van € 4,9 miljoen. Deze overschrijding is grotendeels gedekt binnen het totale budget voor overige lasten. De totale overige lasten zijn in totaal € 3 miljoen (2,6%) hoger dan begroot. In de financiële analyse bij de programma's bij het onderdeel overige lasten zijn de belangrijkste afwijkingen nader toegelicht indien op taakveldniveau sprake is van een overschrijding bij de overige lasten. De voornaamste afwijkingen tussen realisatie en begroting voor inhuur buiten de loonsom zijn: • inhuur vanwege het project inkoopoptimalisatie € 1 miljoen (programma 1 Bestuur); • inhuur voor de woningbouw versnelling, andere ontwikkelprojecten, omgevingsvergunningen en omgevingswet € 1,5 miljoen (programma 3 Fysiek). Hier staan deels ook hogere ontvangen leges omgevingsvergunningen tegenover. • inhuur in verband met de regeling voor opvang van Oekraïners € 0,5 miljoen (programma 4 sociaal); • Inhuur in het kader van de re-integratie en uitvoering van de opvang van nieuwkomers € 0,5 miljoen (programma 4 Sociaal); • Diverse overige afwijkingen € 1,4 miljoen.

Inkoop- en aanbesteding In 2022 zijn eerder geformuleerde actiepunten in de praktijk gebracht en/of voortgezet voor het inrichten van het gehele inkoopproces (inkoop, aanbestedingen en contractmanagement). Veel aandacht is uitgegaan naar het inzichtelijk maken van de inkoopbehoefte, uitgaven en de rechtmatigheid daarvan. Daarnaast zijn verdere stappen gezet om doelgericht het gehele inkoopproces te optimaliseren. Enkele maatregelen om de onrechtmatigheid terug te dringen waren: • • • •

Projectmatige aanpak inkoopproces. Periodieke voortgangsrapportages aan verantwoordelijk management. Versterken van samenwerking tussen lijn-, control- en de inkooporganisatie. Inkoop agenda/planning opstellen.

Uit onderzoek blijkt dat in 2022 voor een bedrag van € 3,6 miljoen nieuwe onrechtmatigheden zijn ontstaan (en een onzekerheid van € 0,6 miljoen). Belangrijkste oorzaken van deze onrechtmatige uitgaven zijn het niet tijdig oplossen van onrechtmatigheid uit voorgaande jaren (doorlopende contracten), het ontbreken van inzicht in de lopende contracten en het niet volgen van de Aanbestedingswet. Hoewel een rechtmatige en doelmatige inkoop het uitgangspunt is, kunnen zich situaties voordoen waarin dit niet wordt behaald. Bijvoorbeeld een aanbesteding van groot maatschappelijk belang, waarbij de gemeente andere keuzes maakt. Deze keuzes worden expliciet vastgelegd en alleen met toestemming van de gemeentesecretaris en de portefeuillehouder gemaakt. De inspanningen om de rechtmatigheid van de inkopen te garanderen, leidden ook tot een structurele focus op meer doelgericht inkopen.

Informatisering en Automatisering 2022 was voor Data en Informatiemanagement een druk jaar. Het documentmanagement systeem Decos is na een aanbesteding vervangen door Zaaksysteem.nl. Hiermee is een nieuw systeem geïmplementeerd, waarin zaakgericht wordt gewerkt en het archief geborgd is. Ook is vanuit Zaaksysteem de koppeling met het Sociaal Domein applicatie tot stand gebracht. De Klachtenapplicatie Octopus is live gebracht. Voor de Schuldhulpverlening is een aanbesteding afgerond, net als voor het beheer van de Openbare Ruimte. De E-HRM (personeelsbeleid) is aanbesteed en wordt in 2023 geïmplementeerd. De databaseomgeving van Oracle is gemigreerd, van versie 12 naar 19. De migratie GEO-link is aangepast naar de wensen van de gebruikersorganisatie en aan de nieuwe eisen van het kadaster. In het kader van het overbrengen van software naar de cloud (Saas = software as a Service) zijn de volgende applicaties ‘versaast’: Tableau (rapportagetool), Key2begraven (registratie van overleden burgers) en Xential (documenten genereren).

79

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Informatiebeleid en –beheer Om de digitale transformatie verder invulling te kunnen geven, is per 1 januari 2022 het handboek vervanging van kracht geworden. In 2022 is het nieuwe zaaksysteem in gebruik genomen. Het proces van de bestuurlijke besluitvorming is hierin ingericht, waarmee in dit proces een belangrijke verbeterslag is gemaakt in het digitaal werken en archiveren. De applicatie voor Sociaal domein is gekoppeld met het nieuwe zaaksysteem, waarbij ook dit werkproces verder is gedigitaliseerd. De applicatie voor ‘Vergunning Toezicht en Handhaving’ is in 2022 vervangen. In 2023 zullen de werkprocessen in deze applicatie verder worden geoptimaliseerd, waarna ook hier volledig digitaal kan worden gewerkt en gearchiveerd. Dit betekent dat onze hybride manier van werken in 2023 nog verder wordt verminderd. De digitalisering van de oude bouwdossiers en overdracht aan het Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHC) loopt nog enkele jaren door, naar verwachting tot en met 2028.

Gegevensbescherming en informatiebeveiliging Het beschermen van persoonsgegevens en informatieveiligheid heeft een belangrijke plek in onze bedrijfsvoering. Inwoners, ondernemers en medewerkers vertrouwen erop dat wij voldoen aan de wettelijke verplichtingen en normen uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) Om de naleving van de AVG te meten en het ambitieniveau vast te stellen hebben wij gekeken naar de mogelijkheden die het door de VNG ontwikkelde monitorinstrument, het AVG-borgingsproduct, biedt. De organisatieontwikkelingen maakten 2022 nog te vroeg om het instrument te gebruiken. Vanwege het verloop in de organisatie en daarmee de uitstroom van kennis en ervaring, is in 2022 eerst de focus gelegd op kennisontwikkeling en bewustwording. Ook in 2023 zal dat aandacht vragen. Op het gebied van bewustwording is in 2022 het omgaan met persoonsgegevens en informatieveiligheid onder meer via een e-learningcampagne met ‘beveiligingsexpert’ Sir Askalot bij medewerkers en college onder de aandacht gebracht. Zij ontvingen een wekelijkse e-mail met een meerkeuzevraag met directe feedback op het gegeven antwoord.

Daarnaast zijn medewerkers over informatieveiligheid en de AVG geïnformeerd via tweewekelijkse berichten op het intranet, bezoeken in de domein-, management- en teamoverleggen en via de daarvoor bestemde (fysieke) informatiemuur in het gemeentekantoor. Ook is er in november gestart met een maandelijkse bewustwordingssessie voor nieuwe in- en externe medewerkers. Wet politiegegevens (Wpg) Naast de AVG heeft de gemeente ook te maken met de Wet politiegegevens (Wpg). De Wpg verplicht de gemeente als werkgever van boa’s met opsporingstaken, om via een jaarlijkse interne audit te oordelen over de omgang met persoonsgegevens. Ook moet elke vier jaar een externe audit uitgevoerd worden. Een verslag van de externe audit is, conform de Wpg, aan de AP gezonden. In 2022 heeft de externe audit voor het eerst plaatsgevonden. Uit de audit is een overzicht met aanbevelingen gekomen, dat is gericht op het verbeteren van de vastleggingen en beschrijvingen waarop het verwerken van politiegegevens in Stichtse Vecht is gebaseerd (opzet), de maatregelen en procedures die van toepassing zijn (bestaan) en de werking van getroffen maatregelen en procedures. Met de aanbevelingen uit de audit is een (meerjarig) verbeterplan opgesteld om te gaan voldoen aan de Wpg. De aanbevelingen uit de audit pakken wij vanaf 2023 op.

Informatieveiligheid De recente geschiedenis laat zien dat cyberincidenten, zoals ransomware-aanvallen, aan de orde van de dag zijn. Een verkeerde klik in een onbetrouwbare e-mail is snel gemaakt, wat ervoor zorgt dat menselijke fouten een groot effect kunnen hebben. De digitale weerbaarheid is hierin een belangrijke factor. Omdat de VNG de dienstverlening van de SIEMSOCoplossing voor GGI Veilig voortijdig heeft beëindigd, gaan we in 2023 op zoek naar een andere oplossing/leverancier. SIEM/SOC is een actieve monitoring en responsedienst voor het bewaken van gedrag en acties op het netwerk. Het verhoogt de digitale weerbaarheid. Het afgelopen jaar hebben we wederom stappen gezet in informatiebeveiliging, zowel op het gebied van technische als organisatorische maatregelen. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is de basis om te komen tot een structureel hoger niveau van informatieveiligheid binnen de gemeente. De jaarlijkse uitwijktest is gedaan en succesvol verlopen. Bij de uitwijktest simuleren we dat de hoofdlocatie niet meer beschikbaar is en bouwen we de uitwijklocatie op. Het afgelopen jaar zijn er geen incidenten geweest die invloed hebben gehad op de dienstverlening. Om beter in control te komen hebben we naast de jaarlijkse ENSIA zelfevaluatie ook een pentest (penetratietest) laten uitvoeren.

Een pentest geeft inzicht in de status en effectiviteit van de beveiligingsmaatregelen.

80

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Onderzoeksprogramma De gemeente Stichtse Vecht kent verschillende onderzoeken waar we van kunnen leren en onze werkwijzen verbeteren. Dit zijn onder andere: • bijzondere onderzoeken zoals rechtmatigheidsonderzoeken; • artikel 213a-onderzoeken naar de doelmatigheid en/of doeltreffendheid van beleid en bedrijfsvoering; • overige audits, zoals de ENSIA, een periodieke IT-audit of de jaarlijkse DigiD-audit. Voor het doen van onderzoeken kent de gemeente de verordening ‘Onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid gemeente Stichtse Vecht’. In de verordening is de onderzoeksfrequentie, de manier waarop onderzoeken worden gepland en hoe over de voortgang wordt gerapporteerd, vastgelegd. Gepland was om in 2022 het (interne) onderzoeksbeleid te actualiseren en in vervolgens een onderzoeksprogramma op te stellen. Dit is niet gerealiseerd. Vanwege de beschikbare capaciteit, vacatures en werkdruk was herprioritering van de werkzaamheden nodig, waarbij voorrang is gegeven aan going-concern taken zoals de uitvoering van het interne controleplan en de jaarlijks verplicht uit te voeren audits.

Integriteit Integer handelen is van groot belang voor het vertrouwen van inwoners, bedrijven en organisaties. Het draagt bij aan het functioneren van bestuur en organisatie. Integer handelen kent drie aspecten: 1.

2.

3.

Een transparante stijl van besturen. Ook in 2022 hebben we doorlopend aandacht besteed aan bewustwording op dit onderwerp. Naast trainingen voor nieuwe medewerkers is een bewustwordingssessie voor het college georganiseerd en een werkconferentie over integriteit voor raadsleden en commissieleden (deze vond plaats in de eerste week na het reces in 2023). De kandidaat-wethouders zijn door middel van een integriteitstoets en een bewustwordingsgesprek (voorafgaand aan hun benoeming) geïnformeerd over het onderwerp integriteit. Beschermen van mensen tegen mogelijke integriteitsrisico’s in hun werk. De werking van het protocol ‘Melding vermoedens integriteitsschendingen politieke ambtsdragers’, is met uw raad geëvalueerd en vervolgens is de geactualiseerde versie van dit protocol vastgesteld. Een vergelijkbaar protocol voor de organisatie wordt opgesteld. Handhaven van de regels en onderzoek doen als sprake is van een vermoede van de schending van onze integriteitsafspraken. Meldingen of signalen tegen bestuurders of medewerkers zijn opgepakt en hierover wordt in het jaarverslag integriteit en op de gemeentelijke website gerapporteerd. Het verslag over het jaar 2022 volgt in de loop van 2023.

Het integriteitswerk wordt uitgevoerd binnen de bestaande financiële kaders.

Overheadkosten 2022 De werkelijke overheadkosten in 2022 bedragen € 22, 2 miljoen en zijn daarmee € 1,7 miljoen hoger dan de begroting van € 20,5 miljoen. De overschrijding komt vooral door inhuur ten laste van de loonsom voor vervanging voor vacatures en ziekte. In dit overzicht is niet de inhuur voor overheadprojecten buiten loonsom opgenomen. Overheadkosten 2022

Begroting 2022 na wijziging

Rekening

2022

Saldo 2022

Bedrijfsvoering Bestuurlijke en Juridische zaken

541

394

147

Data en Informatiemanagement

4.218

4.106

113

Financiën en Control

91

128

-36

Huisvesting organisatie

707

758

-51

Interne Dienstverlening

538

570

-32

Mens en Organisatie

1.327

1.306

22

Totaal bedrijfsvoering

7.423

7.261

162

(Inhuur) Loonsom overhead

12.329

14.130

-1.801

Indirecte personeelslasten

750

763

-13

Totaal personeelslasten

13.079

14.893

-1.814

Eindtotaal

20.502

22.155

-1.653

Personeelslasten

Bestuurlijke en Juridische zaken Het voordeel wat we behaald hebben bij bestuurlijke en juridische zaken bestaat voornamelijk (€89.978) uit het uitlenen van personeel aan de gemeente Utrecht. Daarnaast zijn een aantal kosten lager uitgevallen dan begroot. Dit levert een voordeel op van € 147.000.

81

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Data en Informatiemanagement Doordat het digitaliseren van het archief vertraging heeft opgelopen, zijn niet alle kosten in 2022 gemaakt die hiervoor begroot zijn. Dit levert een voordeel op van € 72.911. Het totale voordeel op overheadkosten van data en informatiemanagement komt op € 112.655. Huisvesting organisatie Doordat de kosten van de onderhoudswerkzaamheden zijn gestegen, wordt huisvesting organisatie overschreden met een bedrag van € 51.171.

Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid (Woo) trad op 1 mei 2022 in werking en vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). In 2022 zijn in dat 2022 in Stichtse Vecht 50 Wob/Woo-verzoeken ontvangen en afgehandeld. Naast openbaarmaking op verzoek wordt nu op grond van 3.1 Woo ook een actieve openbaarmaking van documenten door de organisatie verwacht. In 2022 betrof dat documenten die al openbaar werden gemaakt zoals wet- en regelgeving, besluiten van algemene strekking, organisatiegegevens, raadstukken, besluitenlijsten en jaarplannen, verslagen en onderzoeken. De komende jaren wordt de openbaarmaking gefaseerd uitgebreid met de andere in de Woo benoemde informatiecategorieën. Voor de implementatie van de Woo is in Q3 en Q4 2022 een eerste aanzet gedaan om een implementatieplan op te stellen Daartoe is o.a. een extern bureau ingehuurd en is een vaste Woo-coördinator aangesteld om het proces te begeleiden en in de organisatie te borgen. Voor de implementatie wordt een beroep gedaan op door het gemeentefonds beschikbaar gestelde middelen, zoals vastgelegd in de meicirculaire 2021 van de VNG. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen.

82

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Verbonden partijen Inleiding Een gemeente kan zelf bepalen hoe een gemeentelijke taak wordt uitgevoerd. De gemeente kan ervoor kiezen om de uitvoering zelf uit te voeren of de uitvoering samen met een aantal andere gemeenten te regelen. De gemeente Stichtse Vecht maakt voor de uitvoering van een aantal van haar taken gebruik van dit soort samenwerkingsverbanden in de vorm van een verbonden partij. Deze paragraaf gaat in op de beleidsmatige en financiële relatie van de gemeente met deze verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie, waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. De gemeente heeft een bestuurlijk belang als ze zeggenschap heeft, door vertegenwoordiging in het bestuur of door middel van stemrecht. Een financieel belang heeft de gemeente als aan een verbonden partij middelen beschikbaar worden gesteld, die verloren gaan in geval van faillissement van de verbonden partij of als de gemeente aansprakelijk is voor een bedrag wanneer de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. De gemeente Stichtse Vecht heeft verbonden partijen in zowel publiekrechtelijke als privaatrechtelijke vorm. De publiekrechtelijke vorm is een samenwerkingsverband dat gebaseerd is op de Wet gemeenschappelijke regelingen. Deze vorm heeft een eigen algemeen bestuur.

De deelnemende gemeenten benoemen de leden van dat bestuur. Het algemeen bestuur benoemt het dagelijks bestuur. Verder behandelt de gemeenteraad de kadernota’s, begrotingen en jaarrekeningen van de gemeenschappelijke regelingen. Naast samenwerking binnen verschillende gemeenschappelijke regelingen kent de gemeente Stichtse Vecht ook privaatrechtelijke verbonden partijen, zoals vennootschappen en stichtingen. Ook deze partijen komen in deze paragraaf aan de orde. Beleidsuitgangspunten De beleidsuitgangspunten voor het samenwerken in verbonden partijen zijn in de nota Verbonden partijen opgenomen. Aan de basis voor het samenwerken met verbonden partijen staat de vraag hoeveel invloed de gemeente (nog) wil uitoefenen. De nota geeft verder een afwegingskader voor de vorm van samenwerking. Ook zijn de rollen en verantwoordelijkheden van de raad en het college in de nota benoemd.

Uitgangspunten voor samenwerking zijn (op hoofdlijnen): • het verhogen van de kwaliteit van beleid en de uitvoering en/of dienstverlening in relatie tot de ambitie; • het voorkomen van formatieve kwetsbaarheid zodanig dat kwaliteit, continuïteit en beschikbaarheid van onze dienstverlening is gegarandeerd; • het beheersen en/of besparen van kosten; • door samenwerking worden resultaten bereikt die de gemeente zonder deze samenwerking niet zou bereiken; • het vergroten van bestuurlijke en organisatorische slagkracht; • het spreiden van risico’s.

Overzicht verbonden partijen In de programma’s zijn de verbonden partijen aangegeven die bijdragen aan de doelstellingen van de gemeente. In deze paragraaf komen het algemeen belang en de voorgeschreven (financiële) gegevens op grond van de BBV per verbonden partij aan de orde. Daarbij is per samenwerkingsvorm eerst een overzicht met de (financiële) gegevens per verbonden partij opgenomen, gevolgd door een tekstuele beschrijving van het doel van de verbonden partij en, voor zover van toepassing, relevante ontwikkelingen uit 2022. Als bij een verbonden partij sprake is materiële risico’s die niet of onvoldoende door de verbonden partij zelf met maatregelen zijn ondervangen, nemen we deze mee in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Bij de financiële gegevens merken we op dat in het overzicht de cijfers uit de Jaarrekening 2022 van een verbonden partij zijn overgenomen voor zover deze op het moment van het opstellen van deze paragraaf beschikbaar waren. In andere gevallen zijn de laatst bekende financiële cijfers opgenomen, met onderstaande verwijzing: 1. 2. 3. 4. 5.

Definitieve jaarcijfers 2022 Voorlopige jaarcijfers 2022 Laatst beschikbaar gestelde cijfers over 2022 (bijv. uit managementrapportage of begrotingswijziging) Definitieve jaarcijfers 2021 Begroting 2022 of Nnb (Nog niet bekend).

Naast de informatie in deze paragraaf is de raad gedurende het jaar ook op reguliere cyclusmomenten via de P&C-documenten van de verbonden partijen geïnformeerd.