Bijlage 1 Jaarstukken 2022 -versie 11 mei 2023-.pdf

Voor de Wi2021 zijn we veelvuldig met ketenpartners in overleg om correct uitvoering te geven aan deze wet. Naast instroom uit de nieuwe wet hadden we ook te maken met instroom vanuit de Wet inburgering 2013 (Wi2013). In 2022 is een forse inhaalslag gemaakt met betrekking tot de huisvesting van statushouders. Van de statushouders die in de totale taakstelling moesten worden geplaatst, zijn in 2022 130 van de 145 plaatsen gerealiseerd. Energietoeslag In 2022 is vanwege de gestegen energieprijzen aan circa 1.950 huishoudens met een laag inkomen een energietoeslag verstrekt van € 1.300. Oekraïne Aan 262 ontheemde huishoudens uit Oekraïne is maatschappelijke opvang en begeleiding geboden door zowel de gemeente als maatschappelijke partners en vrijwilligers. Het gaat onder andere om (een combinatie van ) leefgeld, leerlingenvervoer, onderwijs en huisvesting. Doorontwikkeling Kansis Met Kansis heeft de gemeente sinds 2019 in de basis een goed werkende Wet sociale werkvoorziening (Wsw)infrastructuur. Om Kansis door te laten groeien naar een toekomstbestendig ontwikkelbedrijf, zijn in 2022 de volgende stappen en besluiten genomen: • Het besluit om vanaf 1 januari 2023 de dienstverleningsovereenkomst over de uitvoering van de materiele werkgeverstaken Wsw te beleggen bij Kansis. • Het vaststellen van een aanwijzingsbesluit Wsw.

Met dit aanwijzingsbesluit wordt de 'Stichting beschut werk Kansis' als rechtspersoon ten behoeve van de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening aangewezen. • Het vaststellen van een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen gemeente Stichtse Vecht en stichting Kansis. • Het vaststellen van een Sociaal Convenant. • Het benoemen van een nieuwe directeur Kansis. 47

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

•

Het inkopen van oriëntatie trajecten en werkervaringsplaatsen bij Kansis.

Regionale samenwerking Jeugd In 2022 is onderzoek uitgevoerd naar de meerwaarde van bovenregionale samenwerking om jeugdhulp in het speciaal onderwijs eenvoudiger te organiseren. Bovenregionale samenwerking blijkt zinvol. Daarom is een vervolgtraject gestart voor collectieve financiering op twee pilotscholen voor de duur van twee schooljaren (sept. 2023 – aug. 2025). Het gaat om speciaal onderwijs (Raphaelschool) en het (voortgezet) speciaal onderwijs (VSO Heuvelrug). Ook is een bovenregionaal onderzoek gestart op het MBO om de bestaande samenwerking met jeugdhulp te onderzoeken. Dit onderzoek wordt in Q2 2023 opgeleverd. Voor een nadere toelichting over de regionale samenwerking rondom ernstige enkelvoudige dyslexie, zeer specialistische Jeugdhulp, jeugdbescherming en reclassering, verwijzen we naar het onderdeel Jeugd in de verantwoording van de beleidsbegroting 2022. Decentralisatie Maatschappelijke Opvang/Beschermd Wonen (MOBW) Voor een nadere toelichting ten aanzien van Decentralisatie Maatschappelijke Opvang Beschermd Wonen (MOBW) wordt verwezen naar het onderdeel Wmo in de verantwoording van de beleidsbegroting 2022.

Wat willen we bereiken tot en met 2022? Preventie en welzijn Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Cluster Preventie en welzijn Wij besteden veel aandacht aan het laten slagen van de samenwerking tussen de Vitale Coalitie en de nieuwe samenwerkingspartner TIM. Samen met partijen in het voorveld zetten we in op vroegsignalering en verbinding tussen informele en formele zorg. Ook faciliteren we preventieve activiteiten en interventies om de inzet van zwaardere zorgvormen zoveel mogelijk te voorkomen. Dit draagt bij aan een integrale benadering van zowel het jongerenbeleid als het ouderenbeleid. Realisatie Wij hebben veel aandacht besteed aan de samenwerking tussen de partijen van de Vitale Coalitie en met TIM SV. Afspraken hoe beter samen te werken rond vroegsignalering zijn gemaakt en de rollen en taken tussen de partijen zijn nu duidelijk. Ook is de verbinding tussen formele en informele zorg versterkt. Bijvoorbeeld rond welzijn op recept. Rond scheidingsvraagstukken is met partijen gezamenlijk verkend hoe informeel en formeel aanbod elkaar versterken en hoe meer preventief kan worden gewerkt aan het voorkomen van complexe scheidingen. Dit droeg bij aan een integrale benadering van zowel het jongerenbeleid als ouderenbeleid.

Vrijwilligers Om invulling te geven aan een vitale en krachtige samenleving, zorgen we voor ondersteuning van vrijwilligers met gerichte aandacht voor promotie en werving. We zetten in op versterking van de makelaarsfunctie volgens het plan van de Vitale Coalitie voor een ‘Talentenbureau’. We sturen op de samenwerking tussen de Vrijwilligerscentrale en Jeugd-Punt. Realisatie Er is volop ingezet op de ontwikkeling om meer vrijwilligers in te zetten bij de ondersteuningsvraagstukken. Er is veel aandacht en tijd uitgegaan naar Oekraïne problematiek, inburgering en zorgvragen. Vanuit onder ander de vitale coalitie worden vrijwilligers hierbij gecoacht. Er is een netwerkorganisatie maatschappelijke hulpverlening aan Oekraïners in Stichtse Vecht opgezet.

48

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Wat willen we bereiken tot en met 2022? Gezondheid Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Nota Positief gezondheidsbeleid We voeren ons gezondheidsbeleid uit volgens de in 2019 vastgestelde nota Positief gezondheidsbeleid en de bijbehorende uitvoeringsplannen (gezond gewicht, middelengebruik, mentale gezondheid en eenzaamheid). We zetten in op het doorbreken van het taboe rondom eenzaamheid en op het signaleren en bespreekbaar maken van eenzaamheid om problematische eenzaamheid te voorkomen. Wij geven prioriteit aan het terugdringen van middelengebruik en het vergroten van de mentale weerbaarheid. Ook ondersteunen we inwoners bij de verandering naar een gezonde leefstijl. Dit doen we preventief voor alle inwoners. We sluiten aan bij de zelfredzaamheid van inwoners. Vanuit de Lokale herstelagenda investeren we extra in de mentale gezondheid en weerbaarheid van onze inwoners. Hiermee vergroten we de veerkracht van onze inwoners om beter om te gaan met toekomstige uitdagingen. Realisatie We voeren ons gezondheidsbeleid uit in overeenstemming met verschillende beleidskaders die binnen de gemeente zijn vastgesteld. Vanuit het beleidskader Positieve Gezondheid worden de uitvoeringsplannen gezond gewicht, middelengebruik, eenzaamheid en mentale gezondheid uitgevoerd.

Vanuit de regionale Bestuursagenda GGDrU zijn we als gemeente aangesloten bij de verdere uitwerking van een drietal actieprogramma’s zoals ‘Kansrijke Start’ gericht op het veilig en gezond opgroeien van kinderen, “Gezonde en veilige leefomgeving’ die uitnodigt tot gezond gedrag en beschermt tegen gezondheidsrisico’s en ‘Langer gezond zelfstandig’ gericht op preventieve ouderenzorg. Deze actieprogramma’s sluiten aan op bovengenoemde uitvoeringsplannen als eenzaamheid, gezond gewicht en middelengebruik. We blijven prioriteit geven aan het terugdringen van middelengebruik en het vergroten van de mentale gezondheid. Daarnaast blijven we inwoners ondersteunen bij de verandering naar een gezonde leefstijl. We sluiten aan bij de zelfredzaamheid en zetten in op de mentale gezondheid en weerbaarheid van onze inwoners zodat de veerkracht wordt vergroot en inwoners zich kunnen redden op alle levensgebieden.

Wat willen we bereiken tot en met 2022? Participatie Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Eigen participatie Wanneer niet direct zicht is op betaald werk, stimuleren we dat inwoners op een andere manier en naar vermogen meewerken aan hun eigen participatie. Zij kunnen met vrijwilligerswerk of andere maatschappelijk nuttige activiteiten bijdragen aan de gemeenschap. Realisatie Het stimuleren om naar eigen vermogen te (blijven) participeren in de samenleving, is een onderdeel van het reguliere re-integratie traject. Als uit onderzoek blijkt dat er binnen de participatiewet geen mogelijkheden zijn om deel te nemen aan de arbeidsmarkt, wordt met betrokkenen gezocht naar niet arbeidsmatige activiteiten. Bijvoorbeeld met een verwijzing naar de Vrijwilligerscentrale, mantelzorgactiviteiten of ondersteuning van buurten wijkactiviteiten. Slim vertrouwen We zetten onze inspanningen voor ‘Slim Vertrouwen’ voort in 2022. We benaderen onze inwoners vanuit vertrouwen op een positief stimulerende manier en sluiten aan bij hun leefwereld. Wij houden bij handhaving rekening met de persoonlijke situatie van de inwoner. Realisatie In 2022 zijn consulenten en beleidsadviseurs Sociaal Domein getraind in de doorbraakmethode en het werken met het afwegingskader van het instituut voor publieke waarden.

Op basis van deze training is besloten deze methodiek te borgen in de dienstverlening die wij aanbieden. Dit bekent dat we de aanpak - wanneer nodig hebben geïntegreerd in zowel de gespreksmethodiek als het werkproces rondom complexe casuïstiek. Actieplan Stichtse Vecht werkt We stimuleren dat iedereen naar vermogen mag deelnemen aan de samenleving. Dit doen we door uitvoering te geven aan het actieplan Stichtse Vecht werkt. De focus ligt op het begeleiden van statushouders, jongeren en mensen die om wat voor reden dan ook moeilijk aan het werk komen. Dit vraagt om zicht hebben op onze inwoners, het hebben van passende re-integratie-instrumenten en zoveel mogelijk regionaal geharmoniseerde werkgeversinstrumenten. We maken optimaal gebruik van regionale samenwerkingen en landelijke middelen, om extra kansen te bieden aan onze inwoners en ondernemers. Denk hierbij aan de regionale aanpak jeugdwerkloosheid, het regionale mobiliteitsteam en de bestuurlijke wens om intensiever samen te werken in de arbeidsmarktregio Utrecht. 49

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Realisatie In 2022 is uitvoering gegeven aan het actieplan ‘Stichtse Vecht werkt’. Aan 130 geplaatste statushouder is een traject aangeboden in de vorm van arbeidsmarktparticipatie of de zogenaamde Zelfredzaamheidsroute. Statushouders die werkfit zijn worden - indien zij bijstand ontvangen - begeleid naar werk met inzet van de reintegratiemiddelen. Jongeren in de bijstand krijgen extra aandacht door vaststelling en uitvoering van de Regionale Aanpak Jeugdwerkloosheid Midden-Utrecht. Dit doen we door het inzetten van jobcoaching, lifecoaching en het begeleiden van jongeren richting (vervolg)onderwijs. In de arbeidsmarkt Midden-Utrecht wordt vanuit de Utrechtse werktafel intensief samengewerkt. In 2022 is in een uitvoeringagenda opgesteld (inclusief een overlegstructuur) op welke wijze in 2023 en verder de samenwerking wordt vormgegeven en welke activiteiten worden uitgevoerd. Het daarbij horend regionale bestedingsplan (inclusief ESF) 2022 is vastgesteld. Er is in 2022 in de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht projectmatig samengewerkt om uitvoering te geven aan de regionale bestuursopdracht. Zo zijn we gestart met de regionale harmonisering van werkgeversinstrumenten zoals jobcoaching, werkervaringsplaatsen. proefplaatsingen en de werkgeverscheque, zodat werkgevers eenduidig worden bediend. Deze instrumenten worden in 2023 regionaal vastgesteld.

Samen in actie tegen armoede en schulden Om preventief te werken en problematische schulden te voorkomen, gaan we in fases van start met de acties en activiteiten uit het beleidsplan ‘Samen in actie tegen armoede en schulden’. We zetten in op het voorkomen en tijdig signaleren van financiële problemen, het vergroten van het gebruik van onze regelingen en de samenwerking met onze belangrijkste ketenpartners. We maken optimaal gebruik van het landelijke programma ‘Verbinden Schuldendomein’. Realisatie Het werken aan en verbeteren van Vroegsignalering was in 2022 een belangrijk item. Diverse acties uit het beleidsplan ‘Samen in actie tegen armoede en schulden’ zijn voorbereid en gestart. Met name deze onderdelen speelden hierbij een belangrijke rol: Kwadraad en Leef Maatschappelijke Dienstverlening. Zo legden we met de ‘vroeg eropaf aanpak’ huisbezoeken af bij ruim 100 gezinnen met dreigende huur, zorg of energieschulden. Daarmee zetten we in op preventie van schulden. Deze inwoners hebben een Schuldhulpaanbod. Ook is er extra aandacht besteed aan communicatie over hulp bij (dreigende) schulden. Een belangrijk onderdeel is de aansluiting van gemeente Stichtse Vecht bij de Nederlandse Schuldhulproute (NSR) met de website Geldfit! Vanaf 2022 helpen zij bij het in kaart brengen van de financiële situatie.

Inwoners krijgen op basis van de persoonlijke situatie tips en adviezen voor het krijgen van (lokale) hulp. Er is voorlichting gegeven aan het stichtingspersoneel van Kansis over het herkennen van problematische schulden bij medewerkers en doorverwijzing naar schuldhulp tijdens de coronapandemie. Het werken aan en verbeteren van Vroegsignalering blijft belangrijk. In 2023 zetten we onze aanpak voort en breiden we deze uit.

50

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Wat willen we bereiken tot en met 2022? WMO Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Actieprogramma Wonen Wij vinden dat iedereen naar vermogen mag en moet deelnemen in de samenleving. We werken dit principe dan ook uit in het nieuwe actieprogramma ‘Wonen met Welzijn en Zorg’. Hiermee stimuleren we bijvoorbeeld dat onze inwoners zo lang mogelijk thuis, in de wijk, kunnen (blijven) wonen. Realisatie De Woonzorgvisie is uitgewerkt in een concept actieprogramma ‘Wonen met Welzijn en Zorg’. We maken deze concreter aan de hand van kernfoto's. Per kern brengen we in beeld wat er nodig is om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te kunnen wonen. Tegelijkertijd is er al het nodige in gang gezet, zoals de ontwikkeling van steunsystemen in de wijk vanuit zorgcomplexen, doorontwikkeling van ontmoetingslocaties de Vondel en Willem van Hoornhof en het gemengd wonen concept in Loenen aan de Vecht. Om de uitvoering van het actieprogramma te stimuleren en monitoren is een kerngroep samengesteld. Deze bestaat uit vertegenwoordigers van corporaties, ouderenzorgaanbieders, inwoners (Adviesraad Sociaal Domein, Seniorenraad), TIM SV en MoMenz. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MOBW) We bereiden ons intensief voor op Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW), waarvoor we vanaf 2023 medeverantwoordelijk zijn. We doen dit zowel in U16- als in Utrecht-Westverband en op lokaal niveau.

Om goede zorg te kunnen bieden, werken we aan een effectieve aanpak van personen met verward gedrag. We verbeteren de ‘GGZ in de wijk-aanpak’, om inwoners met psychische kwetsbaarheid optimaal te ondersteunen. Realisatie In 2022 hebben de U-16 gemeenten een Regioplan U16 ‘beschermd wonen’ opgesteld. Dit Regioplan bevat kaders voor de samenwerking en financiële afspraken voor de periode 2023 - 2028. Het Regioplan is uitgewerkt in een Uitvoeringsplan en een Samenwerkingsconvenant. Op 21 februari 2023 heeft het college het Regioplan Beschermd Wonen U16 2023 - 2028 en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma en Samenwerkingsovereenkomst vastgesteld. Op 18 april 2023 wordt het Regioplan Beschermd Wonen U16 voorgelegd aan de raad. De Utrecht-West gemeenten hebben gezamenlijk de lokale partners voorbereid op de eerste vier stappen van het toeleidingsproces MOBW (melding t/m aanvraag). Met de regio Utrecht-West zijn alternatieve woonvormen verkend, met als concreet resultaat de start van het project ‘Kamers met Aandacht’ per 1 januari 2023. Voor GGZ in de wijk-aanpak ‘personen met verward gedrag’ hebben we afspraken gemaakt met de corporaties, TIM SV en de GGDrU. Regiotaxi We innoveren doelgroepenvervoer, onder meer naar aanleiding van de beëindiging van de subsidie Regiotaxi in 2023. Hiertoe voeren we diverse pilots uit samen met de U16-gemeenten en de provincie.

Realisatie Er waren verschillende participatiebijeenkomsten met stakeholders. Met de opgehaalde informatie is een inkoopstrategie opgesteld voor de inkoop van het vervoer vanaf 2024. De beoogde pilots hebben we door COVID-19 slechts op beperkte schaal kunnen uitvoeren. Mantelzorgers Wij waarderen onze mantelzorgers zeer. Om die reden geven we mantelzorgers een tegoedbon, die zij kunnen inzetten bij lokale ondernemers. Om overbelasting te voorkomen zorgen we ook voor ondersteuningsmogelijkheden. Realisatie Van de verstrekte tegoedbonnen eind 2021 is 2/3e bij onze lokale ondernemers gebruikt. Door het steunpunt mantelzorg zijn er afgelopen jaar veel acties ingezet. Er is gestart met de voorbereidingen van de respijtwijzer. Op de dag van de Mantelzorg is samen met Handjehelpen, Jeugd-punt, Laatjezien, Kwadraad en Welzijn Stichtse Vecht een minicongres georganiseerd, waarbij de theorie en de praktijk mooi bij elkaar kwam.

51

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Wat willen we bereiken tot en met 2022? Jeugd Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Versterken wijkteam In samenwerking met de nieuwe zorgpartner TIM SV sluiten wij aan bij de regionale werkwijze ‘Bescherming in beweging’. Hierdoor werken alle lokale en regionale ketenpartners in de jeugdbescherming samen om de hulp en ondersteuning aan gezinnen te verbeteren. Tenslotte zorgen we voor een goede verbinding met de partijen in het voorveld. Realisatie Sinds de start in januari werken de wijkteams van TIM SV volgens de aanpak ‘Bescherming in Beweging’. Zij hebben preventieve ondersteuning geboden aan gezinnen wanneer er zorgen waren over de veiligheid. In de samenwerking met de ketenpartners in de jeugdbescherming is de ruimte genomen om daarnaast te doen wat nodig is voor het gezin. Hierbij is de oude werkwijze van het zogenaamde estafettemodel, waarin naar elkaar wordt doorverwezen, losgelaten en meer vanuit gezamenlijke expertises en verantwoordelijkheid gekeken wat passende hulp is voor de situatie in het gezin. We hebben daarmee in regionaal verband uitvoering gegeven aan een van de landelijke Proeftuinen voor het Toekomstscenario van de Jeugdbescherming. We zien het concrete resultaat in een sterke afname van de inzet van vrijwillige begeleiding vanuit Samen Veilig Midden Nederland (SVMN).

Ook zijn er concrete samenwerkingsafspraken met de ketenpartners gemaakt over deze nieuwe manier van samenwerking. De wijkteammedewerkers van TIM SV hebben om hun expertise te verstevigen, actief deelgenomen aan het regionale trainingsaanbod uit het programma ‘Werken aan Veiligheid’. Terugdringen aantal verwijzingen Ernstige Enkelvoudige Dyslexie Samen met de UW-gemeenten werken we aan een uniforme en eenduidige toegang voor Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED). Vanaf het schooljaar 2022/2023 zetten we een poortwachter in om het aantal verwijzingen voor EED terug te dringen. Realisatie De regiogemeenten in Utrecht West hebben samen met het schoolbestuur Passenderwijs in 2022 besloten een poortwachter ernstige dyslexie aan te stellen. In 2022 zijn de benodigde overeenkomsten en verwerkersovereenkomsten getekend en zijn afspraken vastgelegd over werkwijze en afhandeling. Op 1 januari 2023 start de nieuwe werkwijze en worden aanvragen ernstige dyslexie (ED) behandeld via een poortwachter bij het samenwerkingsverband Passenderwijs. Doel is om vanaf 1-1-2023 meer grip te krijgen op de inhoud en aantallen ernstige dyslexie waar gemeenten voor verantwoordelijk zijn, in het kader van de Jeugdwet. Regionale agenda Met de regio is een regionale agenda Utrecht-West ontwikkeld. Hierin zijn ambities en afspraken opgenomen voor de regionale samenwerking rond goede zorg voor jongeren.

In 2022 geven we uitvoering aan deze regionale agenda. Realisatie Bovenregionaal werd in 2022, net als voorgaande jaren, gezamenlijk met alle Utrechtse jeugdregio’s specialistische jeugdhulp ingekocht. Het contract met aanbieder YEPH voor essentiële functies is verlengd en wordt doorontwikkeld op kleinschalig verblijf. Binnen de contouren van de jeugdbescherming is Utrecht West gestart met een innovatieve pilot ‘Bescherming in Beweging’. Doel is het versterken van de ketensamenwerking ter voorkoming van gedwongen jeugdhulp, tussen lokale teams, SAVE (Veilig Thuis en Gecertificeerde Instelling) en de Raad voor de Kinderbescherming. De werkwijze ‘Bescherming In Beweging’ valt onder de eerste ambitie van de vastgestelde Regionale Agenda Jeugd (RAJ). Dit staat niet op zichzelf, maar hangt samen met ambitie vier uit de RAJ; het versterken van de aanpak en samenwerking bij huiselijk geweld en kindermishandeling. Naast de inzet op deze twee ambities is gewerkt aan een overzicht dat in kaart brengt welke vormen van informele steun voor jeugdigen en gezinnen in de regio beschikbaar zijn. Dit geeft de visie op normaliseren vorm en zorgt voor nog beter aansluiting bij de leefsituatie van jeugdigen en het gezin.

52

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Financieel overzicht Programma 4 Wat heeft het gekost in 2022? Bedragen x €1.000 Programma 4

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 na wijziging

Realisatie 2022

Saldo 2022

Lasten 0.8 Overige baten en lasten (stelposten)

-350

-350

0

-350

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

3.774

4.613

7.427

-2.814

6.2 Wijkteams

2.000

1.629

4.271

-2.642

6.3 Inkomensregelingen

16.130

18.835

18.455

381

6.4 Begeleide participatie

4.290

4.316

4.161

155

6.5 Arbeidsparticipatie

2.047

2.313

2.016

297

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.387

2.394

7.117

-4.723

6.7 Maatwerkdienstverlening

19.837

19.103

19.015

88

6.8 Geëscaleerde zorg

1.905

3.253

1.572

1.681

7.1 Volksgezondheid

2.575

2.754

2.970

-217

Totaal Lasten

54.595

58.860

67.003

-8.143

Baten 0.7 Algemene uitkering

-800

0

0

0

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-253

-257

-5.394

5.137

6.2 Wijkteams

0

0

-182

182

6.3 Inkomensregelingen

-11.805

-11.805

-10.921

-884

6.4 Begeleide participatie

-520

-537

-428

-109

6.5 Arbeidsparticipatie

-386

-386

-444

58

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-148

-148

-138

-10

6.7 Maatwerkdienstverlening

-362

-283

-282

-1

7.1 Volksgezondheid

-36

-172

-85

-87

Totaal Baten

-14.309

-13.588

-17.873

4.286

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

40.286

45.272

49.130

-3.857

0.10 Mutaties reserves

-70

-928

-928

0

Gerealiseerd resultaat

40.217

44.345

48.202

-3.857

Begroting

Begroting

Realisatie

Saldo

primitief

na wijziging

2022

2022

2022

2022

Onttrekkingen

Toelichting lasten en baten per soort kosten Sociaal (x €1.000) Toegerekende personeelslasten

9.048

9.234

9.344

Kapitaallasten

206

206

206

-109 -0

Overige lasten

45.341

49.419

57.453

-8.034 -8.143

Totaal lasten

54.595

58.860

67.003

Totaal baten

-14.309

-13.588

-17.873

4.286

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

40.286

45.272

49.130

-3.857

Toevoeging aan reserves

-

-

-

-

Onttrekking aan reserves

-70

-928

-928

0

Gerealiseerd resultaat

40.217

44.345

48.202

-3.857

53

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Toelichting van de verschillen in de lasten Analyse verschillen lasten (x €1.000) Lasten

Begroting 2022

Realisatie Verschil 2022

58.860

67.003

-8.143

Toelichting

Taakveld

Bedrag

Toegerekende personeelslasten (zie paragraaf Bedrijfsvoering)

Diverse

Kapitaallasten

Diverse

Centrum voor Jeugd en Gezin: Er waren in 2022 meer cliënten met een (zwaardere) zorgvraag dan begroot.

7.1.

Openbare geestelijke gezondheidszorg: Lagere kosten dan begroot

7.1

59

Direct toe te rekenen uitgaven in het kader van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne. De uitgaven zijn niet begroot in 2022.

6.1.

-2.622

Lagere uitgaven voor het mantelzorgcompliment (cadeaubonnen), dan begroot. Begroting te hoog

6.1.

84

Dorpshuizen, te hoog begrootte uitgaven Nigtevecht

6.1

95

Niet begrootte dotatie aan 'voorziening voor verwacht verlies Veenkluit' overeenkomstig raadbesluit 8 juli 2020

6.1.

-181

Jeugd en jongerenwerk: Niet begrootte Corona gerelateerde subsidie voor Stichting t Jeugdpunt

6.1

-165

De taakstellende bezuiniging op dit programma is gerealiseerd, maar komt tot uiting bij taakveld Inkomensvoorziening (voordeel bijstandslasten)

0.8

-350

De totale lasten van de bijstand (inclusief fraudebestrijding en beheerskosten) zijn € 622.493 lager dan geraamd, voornamelijk als gevolg van minder cliënten dan verwacht. Wel is er meer gebruik gemaakt van de bijstand voor zelfstandigen (Bbz) en de regeling loonkostensubsidie.

6.3

622

De budgetten voor Minimabeleid en Bijzondere bijstand zijn met € 270.423 overschreden vooral door meer aanvragen voor de energietoeslag, bewindvoering en woninginrichting.

6.3

-270

De budgetten voor inburgering zijn gebaseerd op de Rijksbijdragen voor uitvoering en Inburgeringsvoorzieningen. De werkelijke lasten zijn voor beide onderdelen lager dan verwacht.

6.5

322

De lasten voor de "oude" Wmo (hulpmiddelen, vervoerskosten en woningaanpassingen) zijn overschreden als gevolg van de vergrijzing en het niet beschikbaar zijn van geschikte (aangepaste) woningen.

6.6

-403

Afwikkeling kosten oude jaren zorgaanbieders en afrekening lopend naar aanleiding ontvangen accountantsverklaringen

6.6

140

Op het budget Regionaal Transformatiefonds Jeugd is een bedrag van € 78.353 over. Dit betreft een meerjarig project, waarvan Stichtse Vecht de centrumgemeente is.

6.7

78

Aan TIM SV is een voorlopig aanvullend bedrag van € 4.950.000 toegekend voor de uitvoering van de Jeugdhulp, Wmo begeleiding en Wijkteams. Voor de verwachte eindafrekening wordt met een bedrag van € 1.350.000 gerekend.

6.7

-6.300

Cf Collegebesluit van 31 januari 2023 wordt een deel van de extra bijdrage aan TIMV SV gedekt door onderuitputting van onderdelen van de jeugdzorg binnen dit taakveld Maatwerkdienstverlening, te weten risicobudget TIM SV, Landelijke transitie arrangementen, Essentiele zorg (YEPH)

6.7

1.488

Voor het onderzoek bij TIM is € 76.950 uitgegeven aan externe deskundigheid.

6.7

-77

De kosten van huishoudelijke hulp zijn hoger door toename van het aantal cliënten en hogere tarieven.

6.7

-594

Aan Wmo begeleiding en Jeugdzorg is € 108.000 uitgegeven aan afrekeningen van zorgleveranciers over oude jaren.

6.7

-108

Cf Collegebesluit van 31 januari 2023 wordt een deel van de extra bijdrage aan TIMV SV gedekt door onderuitputting van onderdelen van de jeugdzorg. Binnen het taakveld geëscaleerde zorg betreft dit voornamelijk de kosten van Samen Veilig Midden Nederland.

6.8

342

Overig

Diverse

-109 0 -284

Totaal mutatie lasten programma 4

90 -8.143

Toelichting van de verschillen in de baten Analyse verschillen baten (x €1.000) Baten

Begroting 2022

Realisatie Verschil 2022

-13.588

-17.873

4.285

Toelichting

Taakveld

Inkomsten op basis van de aanvraag in het kader van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne. De inkomsten zijn niet begroot.

6.1.

Rijksbijdrage gedupeerden kinderopvangtoeslag. Was niet geraamd.

6.2

182

Lagere baten van de Bijstand door lagere Rijksbijdrage (BUIG) en minder terugvordering

6.3

-937

Meer terugvordering bij de bijzondere bijstand dan verwacht. De opbrengst wisselt per jaar en is daardoor lastig te ramen

6.3

52

Lagere opbrengsten bij de Wsw, voornamelijk door afname van het aantal gedetacheerden.

6.4

-109

Hogere opbrengsten door een ESF-subsidie voor re-integratie, die niet was geraamd.

6.5

58

Overig

Diverse

-87

Totaal mutatie baten programma 4

Bedrag 5.126

4.285

54

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Programma 5. Samenleving

55

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Beleid Programma 5 Wat willen we bereiken tot en met 2022? Een mooie omgeving om in te werken, winkelen en wandelen Wat willen we bereiken tot en met 2022? Economie •

• •

Een aantrekkelijk ondernemersklimaat, dat leidt tot meer werkgelegenheid voor inwoners van Stichtse Vecht. Hieronder verstaan wij: o Het revitaliseren van bedrijventerreinen. o Het verminderen en afschaffen van de regeldruk voor ondernemers. o Een vitaal platteland; de agrarische sector zien wij als landschappelijk en economisch drager van het buitengebied. Kwaliteitstoerisme, geen massatoerisme. Een passende en toegankelijke vrijetijdsbesteding.

Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Economische ambities Regionaal werken we aan onze economische ambities door samen te werken met betrokken partijen voor de Omgevingsvisie. Zowel lokaal en provinciaal, als het REP (Ruimtelijk Economisch Programma) van de U10. Realisatie Binnen U10 verband hebben we ons afgelopen jaar ingezet om meer ruimte te maken voor bedrijventerreinen in de regio en ook specifiek in Stichtse Vecht. Daarnaast onderhouden we onze contacten met de ROM en de EBU waarin we werken aan brede (internationale) netwerken voor en door ondernemers. Programma Economie 2020 - 2023 Wij geven uitvoering aan het in 2020 vastgestelde Programma Economie 2020 - 2023. Vanuit dit programma gaat het in 2022 onder meer om: • We voeren de uitvoeringsagenda van de visie ‘Waardevol toerisme’ uit. • We werken met het project ‘Vitale kernen’ aan een integrale benadering voor het verbeteren van de toekomstbestendigheid van de centrumgebieden. • We onderzoeken de mogelijkheden voor een ondernemersfonds vanuit de visie ‘Toekomst bedrijventerreinen’. • We werken samen met ondernemers aan een uitvoeringsplan voor de ‘Toekomstvisie bedrijventerreinen’. • We werken met het project ‘Snel internet’ aan het opzetten van een digitale glasvezelstructuur in het buitengebied. Realisatie • PM Waardevol toerisme.

• Het project ‘Vitale kernen’ is het afgelopen jaar in regionaal perspectief opgepakt. Daarnaast is er intensief overlegd met de winkeliers en is het centrumplan opgesteld. Deze is in 2023 vastgesteld. • Wegens beperkte ambtelijke capaciteit is geen uitvoering gegeven aan de toekomstvisie Bedrijventerreinen. • Het ondernemersfonds is onderzocht maar niet succesvol gebleven. Daarom is gekozen om op lokaal niveau met Bedrijven Investeringszones (BIZ) te werken. Dit betreft een voortzetting van de BIZ in Maarssen en een nieuwe BIZ in Breukelen. In 2023 heeft een peiling plaatsgevonden met positief resultaat en zijn beide samenwerkingen officieel bekrachtigd. • Het dossier ‘Snel internet in het buitengebied’ is weer opgepakt. Momenteel wordt onderhandeld met een partij over de aanleg en de kosten daarvan.

56

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Wat willen we bereiken tot en met 2022? Cultuur • •

Wij zorgen goed voor ons cultureel erfgoed. Al onze inwoners hebben toegang tot cultuur.

Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Integrale visie kerkgebouwen In 2022 ronden we de ‘Integrale Visie op kerkgebouwen’ af. Realisatie De analyse, waardering en uitkomsten van de enquête onder kerkbesturen hebben geleid tot een concept kerkenvisie die besproken gaat worden op de bijeenkomst met eigenaren.

Wat willen we bereiken tot en met 2022? Sport •

Sport moet toegankelijk zijn voor iedereen. We leggen meer nadruk op voor de relatie tussen sport en het sociaal domein. Wij handhaven gereduceerde tarieven voor sportbeoefening, zoals het gebruik van de U-pas en bijdrages uit het Jeugdfonds Sport & Cultuur.

Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Nationaal sportakkoord We voeren samen met sportverenigingen en andere maatschappelijke partners het Nationaal Sportakkoord uit. Realisatie Het Nationale Sportakkoord is ondergebracht in het Lokaal Sportakkoord Stichtse Vecht. De uitvoering van het Lokaal Sportakkoord heeft vertraging opgelopen door de coronamaatregelen, maar we hebben deze in 2022 ingehaald. Wij geven nu extra impuls aan de uitvoering, door meer initiatieven vanuit de 6 themagroepen uit te voeren en met extra beschikbare middelen. Wij integreren verder het Lokaal Sportakkoord en Lokaal Preventieakkoord tot ‘Vitaal Stichtse Vecht’. Nota Sport en Bewegen 2021-2025 Op basis van de nieuwe nota Sport en Bewegen 2021-2025 gaan we in 2022 van start met een nieuw uitvoeringsplan. Onderdelen van dit uitvoeringsprogramma zijn sportstimulering, sport en onderwijs, sportverenigingen, sportaccommodaties, sport in openbare ruimte en sport als middel. Onderdeel is in ieder geval ook het openstellen van sportkantines, wat in 2021 door de coronamaatregelen niet mogelijk was. We maken buitensporten nog meer mogelijk voor alle inwoners; hierbij staan we open voor wijkinitiatieven. Conform de Omgevingsvisie betrekken we ruimte voor sporten en bewegen nadrukkelijk bij de realisatie van speelvoorzieningen, nieuwe schoolpleinen, herinrichting of ruimtelijke ontwikkelingen.

We stimuleren sportevenementen zoals toernooien, de Nationale Sportweek, het Safarifestival, de vakantieweek en buurtsportcoachevenementen. Ook maken we de sportaccommodaties toekomstbestendig en toegankelijk voor een brede groep inwoners. Bovendien onderzoeken we de mogelijkheden voor een sportinvesteringsfonds. Realisatie De Nota Sport en Bewegen 2021-2025 bouwt voort op eerder door uw raad vastgestelde beleidskaders en de beoogde harmonisatie van de buitensportaccommodaties. Het ontwikkelen van het uitvoeringsplan heeft in 2022 vanwege corona en prioritering op de inzet van personeel vertraging opgelopen. Vanaf het tweede kwartaal van 2022 worden sport- en beweegprojecten uitgevoerd en gesubsidieerd op het gebied van sport en onderwijs, sportaccommodaties, sportstimulering, sport en bewegen in openbare ruimte en ‘sport als middel’. Ook de activiteiten vanuit het sport- en preventieakkoord leveren een bijdrage aan de doelstellingen van het beleidsplan. In grote projecten als Zuilense Vecht krijgt sport en bewegen via Urban Sport en sportlint een prominente plek. De uitvoering van de harmonisatie van de buitensport is in 2022 verder voorbereid. We hebben een succesvol mediationtraject doorlopen met de voetbalverenigingen. Na het akkoord van alle voetbalverenigingen is de basis gelegd voor verdere afronding van de harmonisatie buitensport.

Het definitieve raadsbesluit is in maart 2023 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd.

57

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Wat willen we bereiken tot en met 2022? Onderwijs •

Ons onderwijsaanbod zorgt er voor dat de jeugd zich kan ontwikkelen tot zelfstandige en betrokken inwoners. Dit moet goed aansluiten op de arbeidsmarkt.

Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? (Gelijke) onderwijskansen Een kwalitatief goed en dekkend aanbod van Peuterwerk en Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) heeft prioriteit. Daarmee versterken we de onderwijskansen voor de jeugd in overeenstemming met het onderwijskansenbeleid. Ook verhogen we de kwaliteit van het educatieve aanbod voor kinderen van 2,5 tot 6 jaar. We geven uitvoering aan de samenwerkingsagenda ‘Passend onderwijs 2021-2024’. Verder geven we uitvoering aan de integrale meerjarige aanpak ‘Nationaal Programma Onderwijs (NPO)’. Dit plan is ter aanvulling op de schoolprogramma’s vanuit het primair en voortgezet onderwijs. Met de invulling van het NPO sturen we als gemeente op een integrale en meerjarige aanpak. Deze aanpak sluit aan bij de bredere lokale herstelagenda. We stellen ons op als partner, ondersteuner en verbinder. Dit draagt bij aan het inlopen van achterstanden die zijn ontstaan door de coronamaatregelen. Realisatie We werkten aan het verhogen van de educatieve kwaliteit, door de pedagogisch medewerkers twee trainingen aan te bieden: ‘Diversiteit en samenwerking met ouders in de voorscholen’ en ‘Knap lastig’. Het Nationaal Programma Onderwijs loopt. Meer dan de helft (56.27%) van de NPO middelen is door de scholen aangevraagd ten behoeve van schooljaar 2022/2023.

Het meest gekozen aanbod zijn weerbaarheidstrainingen, kunst -en cultuurprogramma’s en sport- en spelvoorzieningen. Er was een mooie verdeling van het keuzebudget tussen de pijlers: Zorg op of via school (36,8%), Talentontwikkeling (39,3%) en Taalondersteuning (23.9%). Lokale aanbieders zijn volop betrokken. Naast het keuzebudget voor scholen is de praktijkondersteuner huisartsen uitgebreid. Ook zijn de uren van de jongerencoach in het voortgezet onderwijs uitgebreid en is er pedagogische ondersteuning in het primair onderwijs ingezet. Voor de samenwerkingsagenda ‘Passend onderwijs 2021-2024’ lag de nadruk op het betrekken van het onderwijs bij de inkoop van zorg, extra aandacht voor de regierol en onderlinge communicatie en het onderzoeken van de samenhang met andere ontwikkelingen, zoals onderwijszorgarrangementen in het voortgezet onderwijs en het project zorg in het speciaal onderwijs. Voor jongeren uit groep 7 en 8 is in samenwerking met scholen en het bedrijfsleven een Techniekdag georganiseerd. Circa 780 jongeren hebben in drie interactieve workshops ervaren hoe het is om is om te werken in de techniek Integraal huisvestingsplan We leggen ter vaststelling een Integraal huisvestingsplan voor. Hierin besteden we in ieder geval aandacht aan integrale kindcentra en modernisering van schoolgebouwen.

Realisatie We hebben samen met schoolbesturen en een externe facilitator het proces voor de uitwerking van een Integraal Huisvestings Plan (IHPP opgestart. In deze fase is duidelijk gemaakt wat de toekomstige vraag naar onderwijshuisvesting zal zijn en is of die passen bij de bestaande kwaliteit. Met een afwegingskader vergelijken we scholen met elkaar en beslissen we welke scholen als eerste opgenomen worden voor bijvoorbeeld sloop of nieuwbouw. De raad is hierover geïnformeerd met een RIB. Eind 2022 is door B&W een tussentijdse rapportage voorbereid, die aangeeft wat de financiële gevolgen zijn van de toekomstige projecten. Deze rapportage wordt betrokken bij de kadernota 2023. De rapportage wordt ook gebruikt voor een scenarioanalyse met de schoolbesturen (voorjaar 2023) om te adviseren wanneer projecten zullen plaatsvinden. Hierna volgt een beslissing.

58

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met: • Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHC) • Vitens Voor nadere toelichting hierover verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen.

Effect- en prestatie-indicatoren Effect- en prestatie-indicatoren

E/P

Bron

B2022

Bedrijventerreinen: aantal Bedrijfsinvesteringszones/ondernemersfondsen

P

Meting

1

1

Transformatie kantoren: minder meters

P

Meting

3%

Geen meting plaatsgevonden

Versterken Kernen en centrumgebieden; aantal ondernemersfondsen

P

Meting

1

0; gekozen voor BIZ

Aantal nieuwe toeristische overstappunten (Top's)

P

Meting

1

1

Dienstverlening Gemeente: algemene tevredenheid ondernemers

E

Meting

per 2 jaar

Meting in 2023/2024

Dienstverlening Gemeente: tevredenheid ondernemers vergunningverlening

E

KCM

Per 2 jaar

Meting in 2023/2024

% aantal 65+ sporters (nieuw)

p GGDatlas

per 4 jaar

per 4 jaar

Het percentage van 19 jaar en ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijn (nieuw)

p

per 4 jaar

per 4 jaar

Het percentage kinderen tussen de 13 en 17 jaar dat 5 dagen of meer minstens 1 uur per dag beweegt (nieuw)

P GGDatlas

per 4 jaar

per 4 jaar

RIVM

R2022

59

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Financieel overzicht Programma 5 Wat heeft het gekost in 2022? Bedragen x €1.000 Programma 5

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 na wijziging

Realisatie 2022

Saldo 2022

Lasten 0.8 Overige baten en lasten (stelposten)

244

49

0

49

3.0 Economie

1.005

1.489

1.051

438

4.0 Onderwijs

5.645

7.106

7.327

-221

559

731

580

152

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

4.657

4.736

4.833

-97

5.3 Cultuurpresentatie, -productie, -participatie

538

831

551

280

5.4 Musea

666

684

744

-60

5.5 Cultureel erfgoed

186

497

202

295

5.6 Media

1.120

1.179

1.177

2

Totaal Lasten

14.620

17.302

16.465

837

Baten 3.0 Economie

-549

-624

-611

-13

4.0 Onderwijs

-1.293

-2.366

-1.967

-398

-21

-64

-58

-6 75

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

-2.076

-2.074

-2.149

5.3 Cultuurpresentatie, -productie, -participatie

-37

-43

-38

-4

5.4 Musea

-243

-239

-216

-23

5.5 Cultureel erfgoed

-23

-23

-29

6

5.6 Media

-92

-93

-81

-12

Totaal Baten

-4.335

-5.526

-5.151

-375

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

10.285

11.776

11.314

461

128

401

401

0

-458

-2.088

-2.323

235

Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves

-330

-1.687

-1.922

235

Gerealiseerd resultaat

9.955

10.088

9.392

696

Toelichting lasten en baten per soort kosten Samenleving

Begroting

Begroting

primitief

na wijziging

Realisatie

Saldo

(x €1.000)

2022

2022

2022

2022

Toegerekende personeelslasten

2.048

2.190

2.586

-396

Kapitaallasten

2.939

2.905

3.143

-238

Overige lasten

9.633

12.206

10.736

1.470

Totaal lasten

14.620

17.302

16.465

837

Totaal baten

-4.335

-5.526

-5.151

-375

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

461

10.285

11.776

11.314

Toevoeging aan reserves

128

401

401

-

Onttrekking aan reserves

-458

-2.088

-2.323

235

Gerealiseerd resultaat

9.955

10.088

9.392

696

60

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Toelichting van de verschillen in de lasten Analyse verschillen lasten (x €1.000)

Begroting 2022

Realisatie 2022

Lasten

17.302

16.465

Verschil 837

Toelichting

Taakveld

Bedrag

Toegerekende personeelslasten (zie paragraaf Bedrijfsvoering)

Diverse

-396

Kapitaallasten met name afwaardering Broeckland

Diverse

-237

De NPO gelden mogen besteed worden verspreid over 2022 t/m juli 2025. Niet alle scholen hebben in het schooljaar 2022/2023 al gebruik gemaakt van het keuzebudget. De betaling wordt verspreid over het schooljaar.

4.3

535

Onderwijs, extra inhuur personeel

4.1

-93

Onderwijs: t palet hogere kosten verbouwing dan begroot

4.1

-78

Amateurkunst en RHCVV: extra inhuur personeel

5.5.

-60

Kikkerfort: Hogere energielasten door hoger tarief en schoonmaak en overige kosten

5.2

-116

Kikkerfort hogere inhuur personeel

5.2

-74

Kikkerfort: Lagere onderhoudskosten door uitstel verbouwing hal en bergruimte

5.2

138

Kikkerfort: Hogere energie en schoonmaakkosten

5.2

-81

Erfgoed Deal, we zijn gestart met het in kaart brengen van aanvragen door particulieren

5.5

317

Programma Economie de uitgaven vallen lager uit door ondercapaciteit

3.1

339

Sport: Restant budget buitensport. Dit budget wordt conform Raadbesluit 7 maart ingezet voor investeringsbijdrage in 2023

5.2

322

Broeckland, onze bijdrage voor handbalveld heeft niet in 2022 plaats gevonden en zal in 2023 plaats vinden

4.2

100

Amateurkunst onderbesteding met name door coronamaatregelen. Daarbij zijn er door aanvullend budget gedurende 2022 en capaciteitsproblemen minder middelen uitgegeven aan cultuur- en erfgoedprojecten dan in budget

5.3

288

Overig

Diverse

Totaal mutatie lasten programma 5

-67 837

Toelichting van de verschillen in de baten Analyse verschillen baten (x €1.000)

Begroting 2022

Realisatie 2022

Baten

-5.526

-5.151

Verschil -375

Toelichting

Taakveld

Huisvesting Onderwijs met name dekking renovatie van 't Palet Basis Onderwijs

4.1

115

Kikkerfort: Lagere omzet door minder bezoekers en minder verhuur aan sportclubs

5.2

-138

Kikkerfort: Rijkscompensatie Corona ter compensatie lagere omzet

5.2

92

De NPO gelden mogen besteed worden verspreid over 2022 t/m juli 2025. Niet alle scholen hebben in het schooljaar 2022/2023 al gebruik gemaakt van het keuzebudget. De betaling wordt verspreid over het schooljaar.

4.3

-535

Huur buitensport is lager dan begroot doordat er minder in rekening kan worden gebracht (begroting te hoog). In 2023 vervalt door de harmonisatie van de buitensport een groot deel van de huuropbrengsten

5.2

-62

Vrijval specifieke uitkering BTW Sport op basis van definitieve verantwoording

5.2

177

Overig

Diverse

Totaal mutatie baten programma 5

Bedrag

-24 -375

Toelichting reservemutaties Mutaties reserves 2022

Bedrag

Onttrekkingen Vrijval reserve onderwijshuisvesting voor afwaardering voorbereidingskosten nieuwbouw Broecklandcollege (Raadbesluit 1 februari 2022)

187

Vrijval reserve onderwijshuisvesting voor afwaardering boekwaarde in verband met nieuwbouw Harmonieplein (Raadsbesluit 29 januari 2019)

50

Overig Totaal mutaties reserves programma 5

-2 235

61

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Paragrafen

62

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Bij de uitvoering van haar taken heeft de gemeente Stichtse Vecht te maken met risico’s en ontwikkelingen die financiële gevolgen kunnen hebben. Het is daarom van belang dat de gemeente beschikt over een buffer om deze gevolgen, als ze zich voordoen, op te kunnen vangen. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing gaan wij in op de mate waarin de gemeente in staat is om met de beschikbare middelen de financiële gevolgen van geïdentificeerde risico’s op te vangen. Dat bepaalt of de gemeente genoeg weerstand kan bieden. Aandacht hiervoor voorkomt dat substantiële risico’s leiden tot bijstelling in de uitvoering van programma's of dwingen tot bezuinigingen. Dit ‘weerstandsvermogen’ is daarmee een graadmeter voor de financiële positie van de gemeente. Naast het weerstandstandsvermogen, hanteren we ook andere graadmeters om de financiële positie van de gemeente te beoordelen. Dit zijn financiële kengetallen zoals de solvabiliteit, de schuldquote en de structurele exploitatieruimte. Zij geven de gevoeligheid van de financiële positie voor financiële ontwikkelingen aan. Het gebruik van dezelfde kengetallen door alle gemeenten maakt het mogelijk om gemeenten op landelijk niveau met elkaar te vergelijken.

Uitgangspunten weerstandsvermogen en risicobeheersing De uitgangspunten voor het weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn beschreven in de nota ‘Herziening risicomanagementbeleid Stichtse Vecht’ en de beleidsnotitie ‘Algemene reserve’. In het risicomanagementbeleid is een risico gedefinieerd als ‘een onzekere gebeurtenis die een effect kan hebben op het behalen van de doelstellingen van de gemeente’. Risicomanagement is geen afzonderlijke activiteit, maar maakt deel uit van de (management)processen. De gemeente verkrijgt inzicht in de risico’s door deze periodiek te inventariseren en mogelijke beheersmaatregelen toe te passen om de gevolgen van de risico’s te verkleinen. De geïnventariseerde risico’s worden twee keer per jaar integraal geactualiseerd. De actualisatie van de risico’s bij de jaarrekening heeft plaatsgevonden met het laatst vastgestelde risicoprofiel uit de Begroting 2023 als uitgangspunt. Weerstandsvermogen De uitgangspunten voor het weerstandsvermogen om de geïnventariseerde risico’s op te vangen zijn opgenomen in de beleidsnotitie ‘Algemene reserve’. In deze notitie is vastgelegd dat het beschikbare weerstandsvermogen wordt gevormd door de Algemene Reserve (AR).

De AR is opgebouwd uit 3 schijven: • Schijf 1 geeft de minimale omvang van het weerstandsvermogen voor het opvangen van geïnventariseerde risico’s; • Schijf 2 is het deel van de AR bestemd voor het opvangen van bijvoorbeeld calamiteiten of een negatief rekeningsaldo. Als normratio voor het weerstandsvermogen (= de verhouding tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit) heeft de raad een streefnorm tussen de 1,4 en 2 (ruim voldoende) bepaald. • Schijf 3 is de vrije ruimte in de AR in het geval deze hoger is dan de door de raad vastgestelde maximum weerstandscapaciteit. Bij de actualisatie voor de jaarrekening zijn ook de grondexploitaties meegenomen. Voor de risico’s samenhangend met grondexploitaties kennen we een afzonderlijk regime. Daarvoor beschikt de gemeente over de Algemene Reserve grondexploitaties als buffer, pas daarna wordt de gemeente brede Algemene Reserve aangesproken. De risico’s uit grondexploitaties worden jaarlijks bij de jaarrekening geactualiseerd, waarbij we een externe risicoanalyse laten uitvoeren om de ontwikkeling van de risico’s te volgen. De conclusie van de risicoanalyse is dat voor de grondexploitaties een risicoreservering van € 859.000 nodig is. Het risicodeel van de Algemene Reserve grondexploitaties voorziet voor € 200.000 in de benodigde risicoafdekking.

Het resterende bedrag van € 659.000 nemen we als risico mee in de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen. De hoofdlijnen voor de risico’s grondexploitaties zijn opgenomen in de paragraaf Grondbeleid.

Terugblik grootste risicogebieden Naast de actualisatie van de risico’s die van belang zijn voor de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen, kijken wij bij de jaarrekening ook terug op de in de Begroting 2022 benoemde risico’s uit de grootste risicogebieden en ontwikkelingen daarin in 2022. Het gaat om de volgende risico’s: Fysiek domein Binnen het programma Fysiek is sprake van risico’s die samenhangen met projecten, klimaatverandering en technische risico’s. Bij het opstellen van de Begroting 2022 waren de drie grootste risico’s binnen dit domein: Kockengen Waterproof Kockengen Waterproof is een meerjarig project. De (financiële) risico’s zijn o.a. het gebiedsproces, het verleggen 63

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

van de hoofdriolering en het herstel aan kabels en leidingen om de veiligheid te kunnen garanderen. Voor 2022 was het grootste risico de prijsstijgingen in de bouwkosten. Daarvoor is een opzet gemaakt voor het hele project, waaruit bleek dat het bestek vooralsnog voldoende ruimte biedt om dit op te vangen. In 2022 waren geen aanvullende maatregelen nodig. Gebiedsontwikkeling Bisonspoor Ook de gebiedsontwikkeling Bisonspoor is een langdurige ontwikkeling. Naar verwachting wordt tegen 2030 het project Bisonspoor definitief afgerond. Ten aanzien van het project gaven wij eerder aan een financieel risico te zien, omdat in het verleden de kosten van de aanleg Safariweg en de toegang tot de garage ten laste van het uitvoeringsbudget zijn gebracht. Met als gevolg een tekort voor de aanleg van de openbare ruimte binnen het project. Dit risico heeft zich voorgedaan. Het project is grofweg in te delen in 3 fasen: fase 1: de rondweg (Safariweg); fase 2: Bisonmarkt, Bisonplantsoen en Bisonallee; fase 3: de rondweg Bisonspoor en het resterende deel Bisonallee. Deze laatste fase wordt uitgevoerd nadat de ontwikkellocaties P2/3 (tankstation, garage en oude kantoor aan de Safariweg) en locatie P0 (huidige Politiekantoor) zijn herontwikkeld. Het tekort is volledig veroorzaakt door fase 1, de werkzaamheden aan de Safariweg in 2018.

De Safariweg valt buiten de scope van het project Bisonspoor en is onterecht daarvan ten laste gekomen. In 2023 leggen we de raad een voorstel voor om dit onderdeel administratief te sluiten, waarna ook de 1e twee fasen van het project Bisonspoor administratief kunnen worden afgesloten. Voor de nieuwe fase (fase 3) leggen wij een nieuw raadsvoorstel voor. Het tijdelijk niet of onvoldoende kunnen gebruiken van kunstwerken Het tijdelijk niet of onvoldoende kunnen gebruiken van kunstwerken beperkt de doorstroming. Daarnaast zijn kernen niet of beperkt bereikbaar. Als beheersmaatregel is het beheerbeleidsplan ‘Civiele kunstwerken 20212025’ opgesteld. Het plan is in maart 2021 vastgesteld door de raad. Momenteel zijn wij bezig met het opstellen van een meerjarig onderhoudsplan voor de bruggen, tunnels en geluidsschermen. Op basis hiervan kunnen onderhoudscontracten worden aanbesteed. Door beperkte capaciteit in 2022 zijn de kademuren en de beschoeiingen nog niet geïnspecteerd. Gemeentebrede risico’s en bedrijfsvoeringrisico’s Bij de bedrijfsvoering heeft de gemeente te maken met financiële, technische en organisatorische risico’s. De drie grootste geïnventariseerde risico’s op dit onderdeel waren: Het overtreden van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) Dagelijks worden persoonsgegevens ontvangen, gebruikt en bewaard. De gegevens worden o.a.

in het Sociaal domein ook uitgewisseld met partnerorganisaties. De gemeente gebruikt een veel applicaties voor het verwerken van persoonsgegevens. De kans bestaat dat persoonsgegevens door bijvoorbeeld onjuiste inrichting van gebruikte systemen, onvoldoende beveiliging, of door menselijk handelen onbedoeld openbaar worden. In 2022 zijn de eerste stappen gezet voor het actualiseren van het register van verwerkingen, het privacybeleid, de procedures voor het afhandelen van datalekken en het afhandelen van verzoeken van betrokkenen. Dit wordt in 2023 vervolgd. Daarnaast vonden, ter beperking van het risico, activiteiten plaats om de bewustwording te vergroten. Ook waren er self-assessments op het gebied van informatieveiligheid volgens de ENSIA. In 2022 hebben zich geen incidenten voorgedaan met financiële, imago of juridische gevolgen of gevolgen voor de beleidsdoelstellingen van de gemeente. Het risico op gijzeling van informatie of systemen en cybercrime Het is niet zozeer de vraag of we als gemeente worden aangevallen, maar wanneer. Beveiligingsincidenten bij andere gemeente bewijzen dat de risico’s toenemen, zowel in kans als impact. Met name de impact op het financiële, juridische en personele aspect is toegenomen. Daarnaast kan een gijzeling van informatie of systemen leiden tot imagoschade voor de gemeente en bestuurders.

Op dit moment zijn er veel nieuwe medewerkers en tijdelijke krachten, wat tot gevolg heeft dat het beleid en de geldende procedures nog niet altijd bij iedereen bekend zijn. Daarnaast is de verhouding nieuwe medewerkers en tijdelijke krachten anders dan voorheen, wat impact heeft op het financiële en personele aspect. De financiële schade die een hack of ransomware-aanval met zich meebrengt, kan aanzienlijk hoger uitvallen dan in het verleden. Dit komt doordat aanvallen met gijzelsoftware door cybercriminelen steeds vaker gepaard gaan met meervoudige afpersing. Hierdoor wordt niet alleen de primair getroffen organisatie afgeperst maar mogelijk ook klanten, partners of leveranciers daarvan. Ook leidt (langdurig) uitval en herstel van systemen tot hoge kosten voor de gemeenten. Gelet hierop hebben we het risico in 2022 hoger ingeschaald. Het onjuist toepassen van inkoop- en aanbestedingsregels met betrekking tot Europees aanbesteden door onvoldoende kennis van deze regels Dit risico speelde in 2022. Het inkoopteam is op dit moment teveel afhankelijk van ingehuurde kennis en er zijn veel personele wisselingen. Het doel is vaste medewerkers te werven, daar wordt op ingezet. Inmiddels is op een aantal centrale en decentraal posities een vaste medewerker aangenomen. Deze medewerkers worden waar nodig opgeleid.

Investering in opleiding is geen bottleneck meer, het in de huidige arbeidsmarkt kunnen vinden van vakkundig personeel is wel een grote opdracht. 64

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

Er is een inkoopkalender opgesteld om de inkoopbehoefte in beeld te krijgen en het proces (Inkoopstartformulier) wordt beter opgevolgd. Inkoop wordt meer aan de voorkant betrokken bij aanbestedingen. Het urgentiebesef bij de achterban groeit. Daartoe neemt inkoop een proactieve houding in door een inkoopregiefunctie inclusief spendanalyse, helpdesk, contractbeheer en contractmanagement. De opdracht voor de komende tijd is om de inkoopregels en het proces nog beter te verankeren en risicogericht prioriteiten te stellen. Sociaal domein Binnen het programma Sociaal is sprake van financiële en politiek-bestuurlijke risico’s. Hierbij kan worden gedacht aan imagorisico’s, bijvoorbeeld dat een zorgvoorziening niet het gewenste effect heeft of als de ambities van de gemeente niet haalbaar blijken. De drie grootste geïnventariseerde risico’s bij de begroting 2022 betroffen: Toename beroep op gemeentelijke Wmo-voorzieningen Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de ondersteuning bij mensen thuis. Het doel hiervan is om hen zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen en te laten deelnemen aan de maatschappij. Daarnaast zijn ook de hulpmiddelen en woningaanpassingen van thuiswonende cliënten met een WLZ-indicatie de verantwoording van de gemeente. Met name dure woningaanpassingen kunnen een zware druk op het budget leggen.

Een ander risico is de afnemende subsidie voor collectief vervoer en de korting van 5% op Preventie en Welzijn. De genoemde factoren geven een financiële druk op de beschikbare ‘open einde’ budgetten. Het risico heeft in 2022 plaatsgevonden. De vraag naar Wmo-maatwerkvoorziening is toegenomen. Dit komt onder andere door de vergrijzing, doordat mensen langer zelfstandig wonen en vaak niet door kunnen verhuizen naar een passende woning. We verwachten dat deze groei zich komende jaren doorzet. De begroting is hier vanaf 2023 op aangepast. We zijn hard bezig om daarnaast andere oplossingen te organiseren. Ontwikkeling bijstandsaantallen (conjunctuur) en/of bijstelling van het macrobudget BUIG Bijstand is een open einde-regeling. Aanpassing van het macrobudget Buig kan leiden tot een hogere of lagere rijksuitkering dan geraamd. Een in mei 2022 opgestelde prognose liet een verwachte daling van het macrobudget Buig zien van € 200.000. Uiteindelijk is de definitieve BUIG-uitkering ruim € 800.000 naar beneden bijgesteld t.o.v. het voorlopig vastgestelde budget. Op gemeentelijk sturingsniveau onvoldoende sturingsmogelijkheden op trajecten jeugdigen Dit risico heeft in 2022 plaatsgevonden. TIM SV heeft te maken gehad met een veel grotere volumegroei dan verwacht. Ook was onder andere vanwege corona de zorgvraag veel zwaarder.

Met de consequenties dat de transformatieopdracht is vertraagd en kosten aanzienlijk zijn toegenomen. Dit is ook voor de begroting 2023 een risico. In 2023 werken we maatregelen uit om de kosten in de komende jaren terug te brengen en beheersbaarder te maken, zowel vanuit opdracht TIM SV als in het brede sociaal domein. De Hervormingsagenda Jeugd en bijbehorende maatregelen om kosten beheersbaar te maken nemen we hierin mee. Doorontwikkeling van het Toekomstscenario heeft al geleid tot betere samenwerking tussen SAVE en het wijkteam TIM SV en dit wordt verder versterkt.

Risicoprofiel Bij het opstellen van de Jaarrekening 2022 zijn de risico’s geactualiseerd. Daarbij is het laatst vastgestelde risicoprofiel, dat van de Begroting 2023, als uitgangspunt gehanteerd. De risico’s, zoals opgenomen in het risicomanagementsysteem van de gemeente zijn beoordeeld en waar nodig bijgesteld. In de tabel aan het einde van de paragraaf zijn deze risico’s in een totaaloverzicht opgenomen. Het geactualiseerde risicoprofiel bepaalt de omvang van het benodigde weerstandsvermogen. In totaal zijn er bij de jaarrekening 51 risico’s geïnventariseerd, met een ingeschat financieel gevolg van € 25,2 miljoen. Grootste risicogebieden (bedragen *€ 1.000)

Financieel gevolg

(inschatting o.b.v. risico-inventarisatie) 1. Gemeente brede risico’s / bedrijfsvoeringrisico’s (excl. verbonden partijen)

€ 10.550

2. Sociaal domein (excl. verbonden partijen)

€ 4.750

3. Fysiek domein (excl. verbonden partijen)

€ 4.300

Totaal 3 grootste risicogebieden

€ 19.600

Overige risico’s (waarvan verbonden partijen: € 1.350 en grex’en € 1.000)

€ 5.600

Totaal alle risico’s

€ 25.200

Weerstandsvermogen Op de geïnventariseerde risico’s voor de verschillende programma’s voeren we vervolgens een risicosimulatie uit. Deze simulatie vindt plaats omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 25,2 miljoen niet wenselijk is. De risico’s treden immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang op. Uit deze simulatie blijkt dat voor 90% zeker is dat we de risico’s kunnen opvangen met een bedrag van € 8,35 miljoen. Dat is de benodigde weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit van Stichtse Vecht wordt bepaald door de Algemene reserve (AR). In de Beleidsnotitie Algemene reserve is aangegeven dat de AR drie schijven kent, die bepalen hoe de beschikbare middelen uit de AR ingezet kunnen worden. De middelen uit schijf 1 zijn bestemd voor het opvangen van de 65

Jaarstukken 2022 –versie 11 mei 2023-

geïnventariseerde risico’s. De middelen uit schijf 2 kunnen we inzetten om calamiteiten en tegenvallers op taakstellingen en negatieve rekeningsaldi op te vangen. De middelen uit schijf 3 kunnen worden ingezet voor actieve (beleids)keuzes. De schijven 1 en 2 samen vormen de weerstandscapaciteit van de gemeente. De door de raad vastgestelde ratio weerstandsvermogen (1,4 - 2,0) bepaalt de bandbreedte voor de weerstandscapaciteit. Op basis van de benodigde weerstandscapaciteit van € 8,35 miljoen geeft dit het volgende beeld (bedragen x 1 miljoen): Weerstandscapaciteit (bedragen *€ 1.000) - schijf 1 Minimale hoogte voor opvang geïnventariseerde risico’s (1,4 x € 8,35 mln.)

€ 11.690

- schijf 2 Deel AR voor opvang calamiteiten (bijv. onderhoud bruggen), taakstellingen SD en negatief rekeningsaldo

€ 5.010

Maximum weerstandscapaciteit (2 x € 8,35 mln)

€ 16.700

De omvang van de Algemene reserve bedraagt eind 2022 € 14,38 miljoen. Deze omvang voldoet aan de minimumnorm voor de weerstandscapaciteit, maar is onder het plafond van de maximumweerstandscapaciteit. De ratio weerstandsvermogen, de verhouding tussen de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt: Ratio weerstandsvermogen = beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandcapaciteit = € 14,38 miljoen / € 8,35 miljoen = 1,72 Deze ratio voldoet aan de door uw raad bepaalde streefnorm. De ratio is ten opzichte van de begroting 2022 licht gestegen, van 1,67 naar 1,72. Ten opzichte van de begroting is het aantal geïnventariseerde risico’s weliswaar enigszins gedaald (met 2), in de samenstelling tot de risico’s traden ook wijzigingen op. Dit heeft zich vertaald in een lagere financiële omvang van het totaal aan risico’s (van € 25,6 miljoen naar € 25,2 miljoen ). Door de andere samenstelling van het risicoprofiel is de benodigde weerstandscapaciteit echter gestegen van € 7,26 miljoen bij de begroting naar € 8,35 miljoen bij de jaarrekening. Doordat hier ook een hogere beschikbare weerstandscapaciteit in de vorm van de AR tegenover staat (€ 12,15 miljoen bij de begroting 2022 ten opzichte van €14,38 miljoen euro bij de jaarrekening 2022) kan deze stijging worden opgevangen.