Jaarrekening 2021.pdf

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18+

Wat hebben we bereikt ?

Voor het jaar 2021 is opnieuw een uitvoeringsagenda vastgesteld, horende bij het integraal beleidsplan sociaal domein 2018-2023. Met dit beleidsplan inclusief de bijbehorende uitvoeringsagenda wordt voorzien in een vertaling van de strategische kernwaarden "sociale en vitale kernen" en "bereikbare en bedrijvige gemeente". De centrale thema's hierbij zijn: • • • • •

Kracht bij mensen zelf Integrale samenwerking Maatwerk & kwaliteit Communicatie & informatievoorziening Innoveren en experimenteren

26

De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks geëvalueerd en eveneens wordt jaarlijks een uitvoeringsagenda opgesteld voor het volgende jaar.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Samenkracht en burgerparticipatie Dorpsontwikkeling en Eigen kracht Door corona hebben burgerinitiatieven ook in 2021 deels hun activiteiten moeten stilleggen. Het dorpsbudget is daardoor niet overal geheel benut. Hetzelfde geldt voor het Eigen Kracht subsidiebudget. In 2021 resteert ruim ca. € 8.000 aan dorpsbudget van in totaal € 27.000. Desalniettemin zijn dorpen actief gebleven in het onderhouden van (digitaal) contact met elkaar en hun vrijwillige achterban. De dorpscontactpersonen van de gemeente en het welzijnswerk hebben hier een ondersteunende rol in gehad. Vanwege Corona hebben dorpen 2 jaar (2020 en 2021) hun restanten mogen behouden. Het restbudget 2022 moet weer terugvloeien naar de gemeente. Aan Eigen kracht budget resteert in 2021 € 48.000 van in totaal € 64.000 (€ 50.000 jaarbudget + € 14.000 exploitatie buurtcentrum Nieuwdorp). De Eigen kracht subsidie is dit jaar verstrekt aan de drie ontmoetingsplekken Nieuwdorp, Oud Stein en Kerensheide en aan Kerstversiering dat op eigen initiatief is aangebracht in Oud Urmond. Het restant Eigen kracht budget van 2021 is teruggestort in de krimp reserve. In juli 2021 heeft de raad besloten dat er voor de periode 2022 t/m 2025 per jaar € 40.000 beschikbaar wordt gesteld aan Eigen kracht subsidie.

Dit met het doel om burgerinitiatieven te faciliteren, actief eigenaarschap van inwoners te vergroten, aan gemeenschapsontwikkeling bij te dragen en om cofinancieringsmiddelen te werven. De raad heeft dit besloten na een motie van de DOS om structurele financiering. Ontmoetingslocaties In de gemeente zijn diverse ontmoetingslocaties die ontstaan zijn vanuit en beheerd worden door burgerinitiatieven. Daarnaast zijn enkele locaties in ontwikkeling of staan leeg. Voor deze locaties werken we het Accommodatiebeleid (2019) verder uit op het gebied van locatie en inrichting, en maken we afspraken over functies, activiteiten en financiën. Dit project is in 2020 gestart in samenspraak met inwoners en heeft in 2021 geleid tot een analyse en concept visie op basis van gegevens en gesprekken met de vrijwillige beheerders. Medio 2022 is de besluitvorming voorzien. Participatiebeleid Omgevingswet In november 2021 is het Participatiebeleid Omgevingswet 'Wie doet er mee?' door de raad vastgesteld. Vroegtijdige participatie is een belangrijk uitgangspunt van de Omgevingswet. Het beleid biedt een kader voor een zorgvuldig participatieproces met aandacht voor rollen, verantwoordelijkheden, communicatie, informatiedeling en gebiedsgerichte samenwerking in de fysieke leefomgeving.

Wijkactieprogramma (WAP) Nieuwdorp Het WAP bevat vier geprioriteerde projecten waaronder de aanpak van de woningvoorraad in het 'Kwadrant van Zaam Wonen', het Bruisend hart, Nieuwdorp duurzaam en 360 graden Nieuwdorp. Het project 360 graden Nieuwdorp gaat over het samen leven in de wijk met thema's als binding, betrokkenheid, inzet en behoeftes. De straatpeiling die in 2020 is uitgevoerd, heeft geleid tot nieuwe vrijwilligers. Waaronder een groep die bezig is met burenhulp en een jeugdgroep The New Generation die aan de slag is met activiteiten voor en door de jeugd. Dit wordt ondersteund door het welzijnswerk en het Buurtcentrum. Daarnaast is vanuit 360 graden inbreng geleverd voor de overige genoemde projecten en het WAP in het algemeen zoals communicatie-uitingen en de totstandkoming van de wijkmarkt. Het WAP is een pilot voor integraal en gebiedsgericht samenwerken binnen de Omgevingswet.

27

Kerk Kerensheide In de 2e helft van 2021 is de inschrijfprocedure doorlopen conform de opgestelde inschrijvingsleidraad. Het betrof een meervoudig onderhandse procedure voor de verkoop van het kerkgebouw om hiermee een marktpartij te vinden die voor eigen rekening en risico het voorkeursscenario van de herbestemming ontwikkelt, realiseert en exploiteert (zie raadsinformatiebrief d.d. 14 juli 2021). Over de uitkomsten van dit traject wordt de gemeenteraad in het 1e kwartaal van 2022 geïnformeerd. Welzijnswerk en cliëntondersteuning Het aantal gesubsidieerde organisaties op het gebied van ondersteuning is afgenomen als gevolg van de bezuinigingen binnen de gemeente Stein. Daarnaast is MEE Zuid-Limburg gekort op de lopende subsidie. De gevolgen hiervan zijn zichtbaar. Dit in de vorm van wachtlijsten en minder inzet voor consultatie. In samenwerking met MEE Zuid-Limburg zijn de gevolgen in kaart gebracht en zijn gesprekken gevoerd om te komen tot nieuwe afspraken voor 2022. Eveneens zijn afspraken gemaakt met PIW, ook zij hebben te maken met een bezuinigingsopgave welke per 2022 in zal gaan. De effecten zullen gemonitord worden door het gesprek met elkaar te blijven voeren. Financiële gezondheid In 2021 is het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 2021-2025 vastgesteld. Dit plan beschrijft hoe en wanneer de doelen uit het bijbehorende beleidsplan gerealiseerd gaan worden.

In 2021 zijn we inwoners met betalingsachterstanden actief gaan benaderen in het kader van vroegsignalering en preventie. Daarnaast zijn inwoners geïnformeerd over ondersteuning bij schulden door onder meer de Rondkomen-krant, maandelijkse berichten in de Maaskentjer en actuele informatie op de website. Kinderen uit gezinnen met een smalle beurs konden met behulp van het Jeugdfonds Sport en het Jeugdfonds Cultuur mee doen met hun leeftijdsgenoten. Ook Stichting Leergeld ondersteunde deze kinderen. Het ondersteuningsaanbod is afgelopen jaar uitgebreid met laptops en fietsen. Sinds september kunnen volwassenen met een smalle beurs gebruik maken van het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Verder is ook in 2021 een succesvolle Kinderkledingdag georganiseerd. Sociale inclusie Toegankelijkheid is een belangrijk thema binnen de gemeente Stein. Dit uit zich bijvoorbeeld in het apart hiervoor in het leven geroepen Sociaal Inclusie Panel. Dit panel maakt zich er sterk voor dat iedereen in Stein mee kan doen en zijn er intensief en structureel mee bezig hoe we onze gemeente nog toegankelijker kunnen maken. Er is veel aandacht voor toegankelijkheid op scholen. Daarbij wordt niet alleen gedacht aan het wegnemen van fysieke belemmeringen in het gebouw, maar er zijn bijvoorbeeld ook prikkelarme klaslokalen ingericht voor mensen met een verstandelijke beperking.

Ook wordt er gewerkt aan een aantal innovatieve projecten zoals deelbaar vervoer en is er onder meer een onderwijsproject waarbij kinderen zelf kunnen ervaren hoe het is om een beperking te hebben. In 2021 is deze inzet bekroond door het winnen van de verkiezing ‘Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland’. Wet Inburgering 2021 heeft in het teken gestaan van de implementatie van deze nieuwe wettelijke taak. Invoering van deze wet heeft plaatsgevonden op 01-01-2022. Gemeentes krijgen een grotere rol rondom de integratie en participatie van statushouders. Zo is de gemeente verantwoordelijk voor de inkoop van inburgeringscursussen en zal er aan de hand van een Plan Inburgering en Participatie (PIP) doelen worden gesteld met de statushouder. ZuidLimburgse gemeentes zijn ondersteund door Divosa voor de implementatie van deze taak. Het inkoopproces wordt ook op Zuid-Limburgse schaal aangepakt. Voor de overige nieuwe taken

28

werken we samen met gemeenten Sittard-Geleen en Beek. Via het gemeentefonds zijn extra middelen verkregen voor de uitvoering van deze taken. DUB gelden krimpreserve Op 1 november hebben de krimpregio’s te horen gekregen dat de DUB middelen voor 2022 verlengd worden. Op dezelfde wijze als in 2021, namelijk middels een decentralisatie uitkering. De DUB middelen lopen per 1 januari 2023 definitief af. Op 17 juni 2021 heeft het Bestuurlijk Overleg Wonen Westelijke Mijnstreek besloten om het gealloceerd bedrag van 1 miljoen euro t.b.v. het woonbedrijf te verdelen onder de gemeenten van de Westelijke Mijnstreek naar rato van het inwoneraantal. Voor de gemeente Stein komt daardoor een bedrag van € 171.033 ten goede van de krimpreserve. Steinse cadeaubon In 2021 heeft overleg plaatsgevonden met het Ondernemersfonds om verder invulling te geven aan de Steinse Cadeaubon. In 2022 wordt het voorstel van het Ondernemersfonds verder uitgewerkt. LEADER programma LEADER is een Europees subsidieprogramma voor plattelandsontwikkeling. LEADER ondersteunt plaatselijke initiatieven die de leefbaarheid en economie op het platteland versterken. Burgerparticipatie, ondernemerschap en zelfsturing vormen de kern. De Europese Unie, de Provincie Limburg en de zestien Zuid-Limburgse gemeenten stellen geld beschikbaar voor initiatiefnemers met goede plannen. Het programma loopt van 2016 tot en met 2022.

In 2021 heeft Stichting Vrijheid Urmond een subsidie verzoek ingediend bij de LEADER commissie voor het project De Bath. In 2022 zal een definitief besluit genomen worden door de beoordelingscommissie. Opstellen kerkenvisie In 2021 is samen met de kerkbesturen en betrokken partijen gestart om een kerkenvisie voor alle kerken in de gemeente Stein op te stellen. Doel van deze visie op religieuze gebouwen is het inventariseren van de problematiek van gebedshuizen, het bieden van een duurzaam perspectief op toekomstige omstandigheden, het vormen van een netwerk van betrokken partijen en het maken van afspraken over de rol van die partijen. In november 2021 is uw raad middels een presentatie op de hoogte gebracht van de stand van zaken. Het streven is om de visie in 2022 af te ronden. Onderzoeken accommodatiebeleid In de gemeente zijn diverse ontmoetingslocaties die ontstaan zijn vanuit en beheerd worden door burgerinitiatieven. Daarnaast zijn enkele locaties in ontwikkeling of staan leeg. Voor deze locaties werken we het Accommodatiebeleid (2019) verder uit op het gebied van locatie en inrichting, en maken we afspraken over functies, activiteiten en financiën. Dit project is in 2020 gestart in samenspraak met inwoners en zal in 2022 tot een raadsvoorstel leiden.

Subsidies In de begroting 2021 was een incidenteel budget van 110.000 beschikbaar in het kader van stimuleren burgerkracht. De coronacrisis en de hierdoor noodzakelijk opgelegde maatregelen hebben ervoor gezorgd dat er nog geen beroep is gedaan op deze stimuleringsregeling burgerkracht. Het bedrag van 110.000 is doorgeschoven naar 2022 waarbij zowel evenementenorganisaties als organisaties die een maatschappelijke activiteit organiseren aanspraak kunnen maken de stimuleringsregeling burgerkracht. Informele zorg Ook in 2021 heeft het Steunpunt Mantelzorg Zuid de ondersteuning van mantelzorgers in Stein verzorgd. Hiervoor waren minder uren beschikbaar als gevolg van vermindering van de subsidie. Daardoor is ondersteuning meer groepsgewijs georganiseerd. Dit geldt ook voor de activiteiten van

29

Stichting De Brug, die zorgvrijwilligers ondersteunt heeft. Het netwerk Informele Zorg Stein bestaat uit betrokken professionals, vrijwilligers en mantelzorgers. Het netwerk heeft zich ingezet rond drie thema’s: in kaart brengen van respijtzorgmogelijkheden, het netwerk Informele Zorg Stein vergroten en verstevigen en het aanbod van kortdurend verblijf optimaliseren. Verder is in december 2021 in samenwerking met de Zuid-Limburgse Coalitie Eenzaamheid extra aandacht gevraagd voor eenzaamheid tijdens de feestdagen.

Inkomensregelingen Tonk De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) was bedoeld om een terugval in inkomsten als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De uitkering gold voor huishoudens. De TONK-regeling is op diverse manieren gecommuniceerd en is inmiddels gesloten. Gemeente Stein heeft een bedrag van € 297.000 ontvangen van het Rijk voor deze regeling. Daarvan is € 44.125 besteed. Hier is geen sprake van een terugbetalingsverplichting. Het restant van deze middelen is in de corona-reserve gestort en weer ingezet voor andere corona-gerelateerde doeleinden. Implementatiebudget Participatie In 2021 is er een bedrag van € 382.992 besteedt inzake het implementatiebudget Participatie. De voornaamste uitgaven betreffen implementatie, projectkosten en personele kosten (overdracht personeel). Het restant implementatiebudget ( € 68.323) is doorgeschoven naar 2022. De komende jaren wordt het budget aangewend om met name de laatste project- en implementatiekosten te dekken. De verwachting is dat het resterende implementatiebudget in 2024 volledig benut is. Tozo Van 1 maart 2020 tot 1 oktober 2021 was de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) in werking. De gemeente Stein heeft de uitvoering van de TOZO gemandateerd aan de gemeente Maastricht. Gemeente Maastricht is tevens belast met toezicht en handhaving op rechtmatig gebruik van de regeling.

In het kader van de Tozo heeft de gemeente Stein voor 2021 via de eerste, tweede en derde tranche € 921.409 ontvangen en ook doorbetaald richting de gemeente Maastricht. De uiteindelijke afrekening Tozo 2021 betreft een bedrag van € 670.264. Dit betreffen zowel uitkeringskosten als uitvoeringskosten. De uitvoering van Tozo is budgettair neutraal. Dit betekent dat wij het verschil terug ontvangen van de gemeente Maastricht en weer terugbetalen richting het Rijk. Programmakosten Vidar Programmakosten zijn uitkeringen en verstrekkingen aan inwoners van gemeente Stein ingevolge de Participatiewet. In de begroting 2021 van gemeente Stein waren middelen opgenomen voor de programmakosten Vidar. In 2021 zagen we een stijging van de programmakosten. De belangrijkste verklaring voor deze stijging is de coronacrisis. Overige redenen zijn: toename bewindvoeringskosten, harmonisatie van beleid en een verhoogde taakstelling statushouders (inrichtingskosten). We hebben de benodigde bijstelling van de programmakosten (inclusief TONK) van € 341.345 voor 2021 op door het Rijk beschikbaar gestelde coronamiddelen uit de corona-reserve aangewend om deze extra instroom binnen de P-wet te kunnen opvangen. De daadwerkelijke programmakosten hebben er toe geleidt dat we in de jaarrekening een onttrekking aan de corona-reserve doen van € 381.800.

30

BUIG-uitkering Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. De voorlopige beschikking BUIG 2021 was € 4.725.091. De definitieve beschikking bedraagt € 4.633.143. De lagere BUIG-uitkering wordt veroorzaakt doordat de raming van het macrobudget gedaald is met € 459,9 miljoen ten opzichte van het voorlopig macrobudget 2021.

Begeleide participatie Vidar GR De G.R. Vidar Wsw heeft de uitvoering van de Wsw en de werkgeverstaken belegd bij de centrumgemeente Sittard-Geleen. De centrumgemeente heeft de uitvoering van de Wsw-taken en de werkgeverstaken opgedragen aan Vidar B.V. Verder vinden er binnen de G.R. Vidar Wsw geen activiteiten plaats. Binnen het overzicht van baten en lasten, worden de verantwoorde loonkosten gedekt door de Rijksbijdrage en een aanvullende gemeentelijke bijdrage in het subsidietekort en overige lasten.

Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Wmo Binnen de Wmo zijn in 2021 diverse ontwikkelingen geweest. Enerzijds heeft een groot inkooptraject plaatsgevonden en anderzijds heeft corona opnieuw een rol gehad in bijvoorbeeld het tekort aan personeel bij aanbieders waardoor wachtlijsten zijn ontstaan. Door diverse redenen, zoals de structurele hoge instroom op huishoudelijke ondersteuning en andere voorzieningen, alsmede de herindicaties op begeleiding in het tweede half jaar in 2021 en een onderbezetting bij de consulenten, zijn achterstanden opgelopen in het oppakken en verwerken van de binnenkomende meldingen. Dit loopt door in 2022. Daarnaast zien we dat de realisatie binnen de begrote budgetten is gebleven. Echter is als gevolg van de landelijk ingevoerde inkomstenafhankelijke eigen bijdrage in 2021 het budget voor huishoudelijke hulp fors naar boven bijgesteld moeten worden (realistische uitgavengerichte begroting). Op totaalniveau Wmo is er een overschot zichtbaar van € 26.760. Dit beeld is vertekend, aangezien in 2021 minder meldingen opgepakt konden worden, dus deze kosten gaan pas in 2022 verder doorwerken. Wmo (Groeps-)Begeleiding Het inkoopproces rondom Wmo Begeleiding, Groepsbegeleiding en kortdurend verblijf is afgerond. Dit wil zeggen dat nieuwe overeenkomsten per 1 januari 2022 zijn afgesloten met ongeveer dertig aanbieders.

Met de nieuwe overeenkomst hebben een aantal wijzigingen plaatsgevonden. Zo is een nieuwe werkwijze geïmplementeerd en zijn er AmvB reële tarieven ontwikkeld. De inkoopprocedure is vertaald naar de beheersmaatregelen en aan de voorkant in de begroting opgenomen. Abonnementstarief Sinds 2019 is het nieuwe abonnementstarief van kracht. Hiermee betalen inwoners € 19 per maand voor een Wmo voorziening. Sinds 2019 wordt er dan ook een toename in het aantal indicaties geconstateerd, voornamelijk op het gebied van Huishoudelijke ondersteuning. In 2021 wordt er eveneens een toename in het aantal indicaties gezien. De inkomsten vanuit het abonnementstarief zijn hiermee in 2021 opnieuw verhoogd. Het abonnementstarief en de impact hiertoe zijn onderdeel van de beheersmaatregelen. Pilot nazorg In 2021 is de pilot Nazorg afgerond. Er is hierbij gestuurd op de juiste inzet van zorg, rechtmatigheid, doelmatigheid en op het vergroten van de klanttevredenheid en de kwaliteit van dienstverlening. Twee voorzieningen maakten onderdeel uit van de pilot, namelijk hulpmiddelen en huishoudelijke ondersteuning. In 2021 heeft een evaluatie plaatsgevonden om de resultaten te meten. In totaal zijn

31

79 inwoners met een indicatie hulpmiddel bevraagd en 98 inwoners betreft het onderdeel huishoudelijke ondersteuning. De pilot nazorg heeft inzicht gegeven in de tevredenheid ten aanzien van de zorgaanbieder, het hulpmiddel en inzicht gegeven in de indicatiestelling van huishoudelijke ondersteuning. Uit diverse gesprekken bleek bijvoorbeeld dat enkele inwoners met een hulpmiddel geen gebruik meer maakten van het hulpmiddel en dat de indicatie stopgezet kon worden. Ook gaf het overgrote deel van het aantal bevraagde inwoners aan de communicatie met de zorgaanbieder als positief te ervaren. Bij HH is er 1 aanpassing geweest van een indicatie, 15 minuten minder, dat is op jaarbasis een besparing van € 377. Bij de hulpmiddelen zijn 3 middelen opgehaald, dat is een besparing van € 1.118 huurkosten per jaar. Daarnaast zijn er geen andere bijzonderheden uitgekomen. De werkwijze van evaluatie zal in 2022 meer geïntegreerd gaan worden binnen de reguliere werkzaamheden waardoor dit een structureel karakter krijgt. Huishoudelijke hulp De huidige overeenkomsten voor huishoudelijke ondersteuning zijn per 1 januari 2022 opnieuw verlengd. Het jaar 2021 heeft in het teken gestaan van het ontwikkelingen van nieuwe AmvB reële tarieven, deze zijn eveneens per 2022 van kracht geworden.

Door de impact van corona en het stijgend aantal indicaties zijn wachtlijsten bij zowel aanbieders als de interne organisatie ontstaan. Hierdoor zijn niet alle nieuwe indicaties verzilverd en is een discrepantie ontstaan in de begroting. De wachtlijsten bij de aanbieders zijn inmiddels fors teruggebracht, dit heeft tot gevolg dat de verzilvering in 2022 alsnog zal plaatsvinden. Huishoudelijke ondersteuning is eveneens opgenomen als beheersmaatregel en zal verder uitvoering krijgen in 2022. Investeringsbudget Grip op Sociaal Domein De gemeenteraad heeft op 29 januari 2021 ingestemd met het beschikbaar stellen van financiële middelen van € 265.000 conform de investeringsparagraaf in het Plan van Aanpak Grip op Sociaal Domein. De werkelijke uitgaven in 2021 betreffen 177.990. Het restant is doorgeschoven naar 2022. In 2021 is gestart met 45 beheersmaatregelen waarvan er 29 volledig zijn gerealiseerd. Hiervan hebben 5 beheersmaatregelen een hoger resultaat behaald dan de gestelde financiële opgave. Het totale resultaat van de gerealiseerde maatregelen is 603.000 euro. Hiermee is er 72% van de beoogde besparingsopgave weten te realiseren. Dit betekent dat er 28% van de besparingsopgave niet is gerealiseerd. Het betreft in specifieke zin 16 beheersmaatregelen waarvan er 2 slechts deels zijn gerealiseerd en 14 in zijn geheel niet.

Dat er niet 100% van de beoogde opgave is gerealiseerd is voornamelijk te relateren aan diverse factoren die in de kwartaalrapportages Grip Op Sociaal Domein worden beschreven. Overigens wil het niet zeggen dat het niet realiseren van de beheersmaatregelen rechtstreeks heeft geleidt tot een tekort op het betreffende budget. Er zijn immers ook nog andere (autonome) ontwikkelingen die financiële effecten hebben op een budget.

Maatwerkdienstverlening 18+ Vervoer (Omnibuzz) Een van de maatwerkvoorzieningen is het collectief vraagafhankelijk vervoer. Dit is met alle 31 Limburgse gemeenten belegd in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Omnibuzz. Ook in 2021 heeft corona haar stempel gedrukt op het maatschappelijke leven en hiermee ook het doelgroepenvervoer. In de eerste twee maanden van dit jaar zat het vervoer op gemiddeld 41%, vanaf maart is het geleidelijk aan gaan stijgen. In juli topte het vervoer tot 73,5%, hierna vlakte de stijging af en vanaf september is het weer gaan dalen als gevolg van nieuwe

32

besmettingsgolven en dientengevolge nieuwe maatregelen met een remmende werking op de mobiliteit. Het vervoersresultaat voor de gemeente Stein is iets hoger dan gemiddeld. Dit komt doordat in de gemeente Stein ondanks de coronapandemie relatief gezien veel gereisd is. Ten aanzien van de bedrijfsvoerings- en regiekosten wordt ultimo 2021 verwacht een positief resultaat te behalen. De verwachte opbrengst (eigen bijdrage inwoners) tot en met december 2021 is lager dan verwacht primo 2021. De wensauto is inmiddels een begrip in de gemeente Stein, die vanwege een minder sluitend openbaar vervoer in een duidelijke behoefte voorziet. Eind 2021 heeft de provincie besloten een nieuwe subsidieregeling vast te stellen. De stichting dorpsdagvoorziening Meers heeft een nieuwe subsidie aangevraagd die naar verwachting gehonoreerd gaat worden, zodat de wensauto de komende jaren blijft rijden. Woningaanpassingen We zien in 2021 een uitzonderlijke hoge post voor woningaanpassingen. Dit wordt veroorzaakt doordat in 2021 een drietal beschikkingen zijn afgegeven met een grote financiële omvang. In de berap is het budget al naar boven bijgesteld moeten worden om deze reden. In 2020 waren de totale kosten voor woningaanpassingen € 215.000. In 2021 is dit meer dan verdubbeld, namelijk € 507.000.

Aanvragen voor grote woonvoorzieningen zijn niet ruim van tevoren te voorzien en de aantallen en bedragen verschillen ook enorm per jaar. Gezien de landelijke ontwikkelingen rondom prijsstijgingen is de verwachting wel dat de kosten per aanvraag zullen toenemen.

Maatwerkdienstverlening 18Jeugd We zien in 2021 een positieve financiële ontwikkeling ontstaan in de jeugdkosten Zorg in Natura (ZIN) ten opzichte van 2020 en eerder. Er is een afvlakking zichtbaar in de toename van de jeugdkosten. De totale realisatie van de jeugdkosten (alleen ZIN) is € 6,89 miljoen in 2021. In 2020 was dit een bedrag van € 6,83 miljoen. Als we alleen kijken naar de Jeugdkosten die we afnemen bij de gemeente Maastricht zien we zelfs een daling in 2021 ten opzichte van 2020. In 2020 was dit een bedrag van € 6,70 miljoen en in 2021 een bedrag van € 6,35 miljoen. In 2020 zijn we gestart met het inzetten van doelgroepenarrangementen, dit is in 2021 verder uitgebreid. Het doel hiervan is onder andere om de uitgaven van de individuele cliënten te verminderen omdat ze zorg ontvangen vanuit een gezamenlijk arrangement. Op het Jeugd ZIN budget is er door bovenstaande ontwikkelingen een overschot ontstaan. Echter zien we wel een toename op de producten JeugdzorgPlus en Jeugdbeschermingreclassering. JeugdzorgPlus is een vorm van gesloten jeugdhulp die wordt geboden aan kinderen en jongeren die niet te bereiken zijn door lichtere vormen van hulpverlening. Gemeenten hebben hier weinig sturingsmogelijkheden in aangezien JeugdzorgPlus wordt toegewezen door de kinderrechter, op voordracht van een Gecertificeerde Instelling.

Op totaalniveau zien we bij Jeugd een overschot op de budgetten van € 68.710. Praktijkondersteuner huisartsen In 2021 is extra aandacht uitgegaan naar de POH-Jeugd. Vanaf 2022 worden hier extra uren voor ingezet. De praktijkondersteuner is een belangrijke schakel in het proces om minder jeugdigen via de huisartsen door te verwijzen naar duurdere 2e lijns zorg. Dit leidt tot het terugdringen van de kosten. Er hebben gesprekken en bijeenkomsten plaatsgevonden met de huisartsen en POH binnen onze gemeente om te komen tot duidelijke doelen en samenwerkingsafspraken. Verwerving jeugdhulp De meeste contracten die we in Zuid-Limburg hebben gesloten met jeugdhulpaanbieders, lopen af per 1-1-2023. Per die datum zullen we een andere inkoopstrategie gaan hanteren. In 2021 werd

33

die nieuwe strategie uitgewerkt, samen met diverse disciplines van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten, aanbieders, cliënten/ouders en onderwijs. Het is een veelomvattende grote opgave die in 2022 verder wordt afgerond. Naast de inhoudelijke doelen zoals verwoord in het regionaal beleidsplan, is kostenbeheersing hierbij een aandachtspunt. Uitvoering In Q3 hebben we te maken gehad met een daling in personeelsbezetting. Hierdoor hebben we op een slimme manier moeten kijken naar mogelijke overdracht van de caseload in relatie tot de werkzaamheden van de klantmanagers. Dit heeft erin geresulteerd dat we de taak van casemanagement van een aantal gezinnen als regiefunctie hebben belegd bij de zorgaanbieder. Ook hebben we een aantal zaken als casemanagement afgesloten en de verantwoordelijkheid bij de zorgaanbieder gelegd. In Q4 zijn de casemanagementzaken weer toegenomen. Er zijn momenteel 42 (+9) kinderen in 26 (+6) gezinnen waarbij casemanagement wordt uitgevoerd door een klantmanager. Team jeugd heeft inmiddels drie nieuwe klantmanagers waardoor er meer ruimte is om weer eigen casemanagement te voeren.

Geescaleerde zorg 18+ Beschermd wonen De decentralisatie voor Beschermd Wonen stond gepland per 2022. Echter is in 2021 bekend geworden dat dit uitgesteld gaat worden naar 2023. Dit is veroorzaakt doordat de herverdeling van het gemeentefonds ook is uitgesteld tot 2023. Concreet betekent het uitstel dat niet in 2022, maar in 2023 alle gemeenten verantwoordelijk worden voor beschermd wonen. En dat ook pas in 2023 het nieuwe verdeelmodel beschermd wonen wordt doorgevoerd. In de regio Westelijke Mijnstreek is er wel al voor gekozen om de uitvoering van nieuwe trajecten op te pakken vanaf 2022 door de gemeente Sittard-Geleen. Dit wordt overgenomen van de gemeente Maastricht. In 2021 is discussie gevoerd over de toedeling van de financiële middelen. Onlangs is via een mediation-traject overeenstemming bereikt. Dak- en thuislozen Via de septembercirculaire zijn middelen beschikbaar gesteld in 2021 voor dak- en thuislozen. Uitvoering hiervan heeft plaatsgevonden op subregionaal niveau.

Geescaleerde zorg 18Veilig Thuis Meldingen die bij Veilig Thuis (VT) binnenkomen en doorgezet worden naar het lokale veld worden voor Stein opgepakt door Partners In Welzijn. In 2021 zou gestart worden met de voorbereidingen om deze taak van Partners in Welzijn over te nemen en de VT-meldingen zelf te gaan opvolgen (door Team Jeugd en Team Wmo). Een volledige ‘inbesteding’ zou dan per 1-1-2022 kunnen plaatsvinden. Wegens groot personeelsverloop binnen onze teams en een grote werkdruk, is dit met een half jaar uitgesteld. In 2021 is dus nog niet gestart met de voorbereiding voor de eventuele inbesteding van VT-meldingen.

34

Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij GR Vidar Wsw

Samenwerkingsvorm GR

Omnibuzz

GR

Wat is de bijdrage aan dit programma? Het versterken van de lokale economie door het uitvoeren van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Het zorgdragen voor het vervoer van klanten met een beperking die een beroep kunnen doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast wordt de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking bevorderd.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Sociaal domein (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2021 2021 2021

Lasten

29.672

30.541

26.897

Baten

5.959

6.545

5.223

-23.714

-23.995

-21.674

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

35

Volksgezondheid en milieu Inleiding Het programma volksgezondheid en milieu levert een bijdrage aan de kernwaarde een duurzame leefomgeving met unieke waarden. Het gaat dan met name om de strategische keuze 'duurzame ontwikkeling' binnen deze kernwaarde. De komende jaren staan we immers ten gevolge van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord voor grote opgaven op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. Deze opgaven zien wij als een urgente uitdaging om de leefomgeving verder te ontwikkelen. Daarnaast biedt dit programma in algemene zin (wettelijke) randvoorwaarden ter bescherming van de gezondheid van onze inwoners waarbij een relatie gelegd kan worden met een gezonde leefomgeving.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Wat hebben we bereikt ?

Stein heeft unieke omgevingswaarden die we willen behouden en versterken. Enerzijds vanwege de gunstige geografische ligging en anderzijds door de aanwezigheid van hoogwaardige voorzieningen. Door de cultuurhistorische waarden, de ligging aan de Grensmaas en diverse groene verbindingen is tevens sprake van landelijk wonen binnen een groter verstedelijkt gebied. Ook in 2021 hebben we deze troeven gebruikt om ons als woongemeente te profileren. Ook is dit jaar gewerkt aan de grote opgaven op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptie aan de hand van de duurzaamheidsagenda. Het streven is om Stein als energie-neutrale gemeente op de kaart te zetten. Ons gezondheidsbeleid heeft als doel gezondheidsbevordering en preventie van gezondheidsproblemen bij onze bevolking. Deze doelen worden deels ook opgepakt binnen het sportbeleid (gezondheidsbevordering middels meer bewegen en tegengaan van overgewicht). Binnen het programma ligt de nadruk in deze beleidsperiode op de te realiseren trendbreuk in Zuid-Limburg. Een trendbreuk waarmee we de hardnekkige (gezondheids)achterstand van ZuidLimburg ten opzichte van de rest van het land gaan proberen in te lopen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is op basis van wet - en regelgeving een belangenafweging gemaakt die leiden tot een evenwicht tussen enerzijds een goed woon -en leefklimaat en anderzijds ons economisch klimaat.

Onze milieutaken zijn belegd bij de RUD. Deze ondersteunt ons bij het maken van een dergelijke belangenafweging. In het kader van volksgezondheid en milieu zijn ook de thema’s afval en water relevant. Het is van belang om huishoudelijk goed gescheiden aan te bieden. Op die manier kan van ons afval nieuwe grondstoffen worden gemaakt. Dit draagt bij aan een duurzame ontwikkeling (beperken CO2, minder grondstoffen onttrekken uit de aarde, nieuwe economie/werkgelegenheid). Volgens de wetgeving heeft de gemeente drie zorgplichten voor Water, de zogenaamde gemeentelijke watertaken: • zorgplicht voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater; • zorgplicht voor afvloeiend hemelwater; • zorgplicht voor het in openbaar gemeentelijk gebied treffen van maatregelen zodat de grondwaterstand geen problemen oplevert.

36

Het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) is het (technisch en financieel) kader bij de uitvoering van deze watertaken en de basis voor het afleggen van verantwoording. Door invulling te geven aan deze watertaken hebben we bijgedragen aan een duurzame leefomgeving met unieke waarden.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Volksgezondheid Regionaal gezondheidsbeleid 2020-2023 2021 was het tweede jaar in de beleidscyclus van het regionaal gezondheidsbeleid (2020-2023). Hierin is de ambitie: Een gezonder en vitaler Zuid-Limburg. Waar kinderen kansrijk opgroeien, volwassenen langer in goede gezondheid leven en iedereen mee kan doen. In samenwerking met de 16 gemeenten, de Provincie Limburg, de rijksoverheid en tal van maatschappelijke partners is de doelstelling bepaald om in 2030 een kwart van de Zuid-Limburgse achterstanden ten opzichte van het landelijk gemiddelde te hebben ingelopen (‘Trendbreuk’) en zo te werken aan gezonde en kansrijke generaties. Ook in 2021 is hier volop aan gewerkt. Op www.trendbreukzuidlimburg.nl zijn de laatste ontwikkelingen op dit gebied te lezen.

Riolering Riolen In de Westelijke Mijnstreek werken we al lange tijd samen in de waterketen. In onze regio zijn de gemeenten, het Waterschap Limburg (WL), het Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) en Waterleidingmaatschappij Limburg (WML) samen verantwoordelijk voor de levering, inzameling, het transport en de zuivering van water. In 2021 is het Beleidsplan Water & Klimaatadaptatie vastgesteld. Het beleids- en uitvoeringskader bestaat uit vier plannen (beleidsplan, beheerplan, kostendekkingsplan en projectplan). Deze plannen vormen samen het verbrede gemeentelijke rioleringsplan van de gemeente Stein en zijn het resultaat van de samenwerking met onze partners in de waterketen. Verder is in 2021 ook de optimalisatie van het basisrioleringsplan en de klimaatstresstest afgerond. De hieruit verkregen inzichten leveren belangrijke input voor het beleidsplan Water & Klimaatadaptatie en voor de aanpassingen die we in de komende jaren aan onze voorzieningen gaan uitvoeren. Aan de hand van de onderhoudsprogramma's en in 2021 uitgevoerde rioolinspecties, is de inhaalslag voor wat betreft de reparatie van riolen en kolken en daarmee de verbetering van de kwaliteit van ons stelsel verder voortgezet. De totale lasten voor het uitvoeren van de gemeentelijke zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater bedroegen in 2021 € 2.9378.000. De opbrengst van de rioolheffing was in 2021 € 2.810.000.

Daarnaast is, conform de begroting 2021 voor € 163.000 beschikt over de rioolvoorziening teneinde het riooltarief 2021 te dempen. Uitgaande van bovengenoemde bedragen sluit het rioolcompartiment 2021 met een overschot van € 36.000. Op grond van de gemeentewet mag de rioolheffing maximaal 100% kostendekkend zijn. Het overschot van € 36.000 is dan ook (terug)gestort in de rioolvoorziening waardoor de netto-onttrekking aan deze voorziening € 127.000 (€ 163.000 -/- € 36.000) bedraagt. In onderstaand overzicht is dit saldo nader gespecificeerd:

37

Specificatie saldo rioolcompartiment (x € 1.000) + = voordelig / - = nadelig

Begr. 2021

Rek. 2021

Saldo 2021

perceptiekosten

81

66

15

onderhoudskosten

904

875

29

Lasten:

kapitaallasten

1.089

1.075

14

interne doorberekeningen en overhead

539

539

-

doorberekende BTW

390

382

8

3.003

2.937

66

163

163

-

opbrengsten rioolheffing

2.840

2.810

-30

Saldo van baten en lasten

3.003

2.973

-30

-

36

36

Saldo kosten Baten: beschikking over rioolvoorziening

Totaal saldo / storting in rioolvoorziening

Afval Afvalbeleidsplan Westelijke Mijnstreek In 2021 is het Regionaal Beleidskader van Afval naar Grondstof 2021-2025 vastgesteld. Dit betreft een gezamenlijk beleidskader van de gemeenten Beek, Sittard-Geleen en Stein. In 2021 is vervolgens met de drie gemeenten en de extern adviseur samen gewerkt aan het bijbehorende uitvoeringsplan. Dit plan is in 2021 niet vastgesteld. De vaststelling is verplaatst naar 2022. Reiniging en afval De gemeente heeft een wettelijk inzamelplicht voor het afval van huishoudens. Op grond van artikel 15.33 van de Wet Milieubeheer mogen gemeenten voor de inzameling van het afval van huishoudens een afvalstoffenheffing invoeren. De baten van de afvalstoffenheffing mag maximaal 100% kostendekkend zijn. In 2021 waren de baten van de afvalstoffenheffing € 3.396.000. Zetten we deze baten af tegen de totale netto kosten, groot € 3.188.000 dan betekent dit dat in 2021 en positief saldo van € 208.000 op het afvalcompartiment is gerealiseerd. Omdat de opbrengst van de afvalstoffenheffing maximaal 100% kostendekkend mag zijn is dit overschot toegevoegd aan de daartoe gevormde egalisatiereserve afvalstoffenheffing. Hierdoor kan het overschot in de komende jaren ingezet worden voor het dempen van de tarieven van de afvalstoffenheffing.

In onderstaand overzicht is het positief saldo van het afvalcompartiment gespecificeerd: Specificatie saldo afvalcompartiment (x € 1.000) + = voordelig / - = nadelig

Begr. 2021

Rek. 2021

Saldo 2021

428

442

-14

1.727

1.763

-36

kosten milieuparken

428

443

-15

interne doorberekeningen en overhead

662

662

-

doorberekende BTW *

579

445

134

3.824

3.755

69

Lasten: perceptiekosten Kosten afvalinzameling- en verwerking

Saldo kosten

38

Baten: opbrengsten afvalverwerking

531

568

37

opbrengsten afvalstoffenheffing

3.293

3.396

103

Saldo van baten en lasten

3.824

3.964

140

-

209

209

Totaal saldo / toevoeging aan egalisatiereserve afval

Doorberekende BTW * In de Raadsinformatiebrief van 24 februari 2021 hebben we melding gemaakt van Het Besluit gescheiden inzameling huishoudelijk afval. Dit besluit heeft invloed op de wijze waarop de afvalstoffenheffing wordt berekend; niet meer alle btw is compensabel en kan als opslag aan de afvalstoffenheffing worden toegerekend. Omdat bij de berekening van de tarieven 2021 nog wel alle BTW als compensabel is aangemerkt en als opslag is doorberekend ontstaat bij de jaarrekening 2021 het (eenmalige) voordeel van de minder doorberekende BTW.

Milieubeheer Duurzaamheidsagenda In 2021 is in het kader van de duurzaamheidsagenda uitvoering gegeven aan onderstaande projecten:

•

Met de buurgemeenten Beek en Sittard-Geleen en de Provincie Limburg is intensief overlegd over de implementatie van het Groene Net in de gemeente Stein;

•

Er zijn diverse maatregelen genomen om de gemeentelijke gebouwen te verduurzamen en er lopen nog diverse onderzoeken om de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen voort te zetten;

• •

In 2021 is het zonnepanelenproject van de gemeente Stein voortgezet.

• • • •

In 2021 is de Regionale Energiestrategie Zuid-Limburg 1.0 vastgesteld.

In 2021 is in samenwerking met Zaam Wonen het Huis van de Toekomst geopend. Daarnaast is het (telefonische) duurzaamheidsloket beschikbaar voor inwoners. In 2021 is de Transitievisie Warmte gemeente Stein 2021-2030 vastgesteld. In 2021 is het laadpalenbeleid voor de gemeente Stein vastgesteld. Samen met Dubbel Duurzaam, de WoonWijzerWinkel Limburg, Zaam Wonen en Wonen Limburg is gewerkt aan de implementatie van duurzaamheidsmaatregelen door particuliere woningeigenaren en huurders in de gemeente Stein.

In het kader van de ombuigingen in 2021 is binnen het programma duurzaamheid een taakstelling van € 70.000 gerealiseerd. Geluidscherm havenstraat Stein Het geluidscherm maakt onderdeel uit van de aanvraag om vergunning die door Haven Stein is ingediend bij de Provincie Limburg. Het scherm kan pas worden gerealiseerd nadat de vergunning is verleend. Om deze reden is het daarvoor gereserveerde budget van € 20.000 bij de slotwijziging doorgeschoven naar 2022.

Begraafplaatsen Begraafplaatsen In 2021 is een afname van het aantal begravingen, welke we terug zien komen in de lagere inkomsten. Er is een inhaalslag gemaakt op het aantal te ruimen graven. De kosten hiervoor zijn lager uitgevallen dan waar eerder rekening mee gehouden werd.

39

Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij GGD Zuid Limburg

Samenwerkingsvorm GR

NV RWM

RUD

Wat is de bijdrage aan dit programma? Het bevorderen van de gezondheid van inwoners door het tegengaan en vroegtijdig signaleren van ziekten. Daarnaast geven van voorlichting over gezonde voeding en het stimuleren van mensen tot meer beweging.

Privaat

Uitvoeren van de inzameling en het laten verwerken van huishoudelijk afval en het uitvoeren van opgedragen reinigingstaken van de 4 deelnemende gemeenten uit de Westelijke mijnstreek (waaronder Stein).

GR

Het verhogen van de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving tegen lagere kosten in relatie tot de doelstelling duurzaamheid.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Volksgezondheid en milieu (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2021 2021 2021

Lasten

7.384

7.398

7.371

Baten

7.672

7.542

7.462

288

144

91

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

40

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Inleiding Het programma Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting is van belang bij de verdere ontwikkeling van de kernwaarde 'Een duurzame leefomgeving met unieke waarden'. Het gaat dan met name om de strategische keuze 'Woonmilieus afstemmen op de toekomstige (regionale) samenstelling van de bevolking: kwalitatief en kwantitatief' en het verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten. Ook heeft het programma raakvlakken met de kernwaarde sociale en vitale kernen uit onze strategische toekomstvisie. Sociale en vitale kernen zijn van belang voor een duurzame leefomgeving met unieke waarden. Inwoners nemen zelf initiatief en voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen leefomgeving. Als gemeente geven wij hen hiervoor de ruimte.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen

Wat hebben we bereikt ?

Ons ruimtelijke beleid is afgestemd op de kernwaarden sociaal vitale kernen, een duurzame leefomgeving met unieke waarden en een bereikbare en bedrijvige gemeente en draagt daaraan bij. Overeenkomstig de ruimtelijke structuurvisie stemmen we woonmilieus in de gemeente af op de toekomstige samenstelling van de bevolking. Het blijft een lastige opgave om op lokaal en regionaal niveau de toekomstige woonbehoefte te kunnen voorspellen. Wij gaan uit van factoren als bevolkingssamenstelling en zorg- en ondersteuningsbehoefte van onze inwoners. Deze factoren hebben en blijven we voortdurend monitoren zodat we tijdig kunnen bijsturen. Een grote uitdaging vormt hierbinnen de toekomstbestendigheid van het particulier bezit. Hier liggen de grootste opgaven (energetisch en levensloopbestendigheid). Wij staan open voor alternatieve woonvormen, waaronder flexibele woonvormen, Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) en woonvormen die een bijdrage leveren aan onze strategische keuzen om samen te leven door ontmoeten en verbinden te stimuleren om zo sociale en vitale kernen te behouden. Hierbij staat maatwerk en de vraag van (nieuwe) inwoners voorop. Randvoorwaarde blijft echter dat deze ontwikkelingen bijdragen aan een evenwichtige ontwikkeling van de woningmarkt.

Dit door aan de ene kant zoveel mogelijk woningen te realiseren en/of aan te passen aan de in de toekomst gevraagde kwaliteit en behoefte en aan de andere kant door de omvang van het woningaanbod aan te laten sluiten bij de toekomstige vraag. Onze inwoners waarderen onze omgevingskwaliteiten zoals de groene verbindingen, de beleving van Stein als gemeente aan het water (Grensmaas), de cultuurhistorische waarden van onze verschillende kernen en de kwaliteit van de openbare ruimte. Om ook in de toekomst een duurzame woongemeente te blijven, wij hebben deze unieke omgevingskwaliteiten die bestaan uit gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde samen met inwoners en ondernemers verder versterkt. Hierbij hebben wij ingezet op o.a. internationale verbindingen, het versterken van ons toeristisch profiel en het uitbouwen van onze authentieke waarden waaronder de ligging aan het water. De waarde van onze openbare ruimte is versterkt door deze meer te benutten als plek voor ontmoeten, sporten en recreëren. Hierbij dragen wij tevens bij aan sociale en vitale kernen.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Ruimtelijke ordening

41

Omgevingswet In 2021 hebben wij conform het Totaalplan Implementatie Omgevingswet gewerkt aan de invoering van de Omgevingswet. De implementatie van de wet, die naast ruimtelijke ordening, ook dienstverlening, bedrijfsvoering, ICT, participatie en cultuurverandering beslaat, is projectmatig opgepakt. Het participatiebeleid is vastgesteld, evenals de bouwsteen voor het omgevingsplan met betrekking tot de woonkernen. Daarnaast is de omgevingsvisie nagenoeg afgerond en is verder gewerkt aan het optimaliseren van de werkprocessen van vergunningen met aandacht voor een verbeterd niveau van dienstverlening en de rol van het Klantcontactcentrum. Tenslotte zijn de nodige voorbereidingen getroffen om als organisatie op tijd klaar te zijn voor het Digitale Stelsel Omgevingswet. De raad is per kwartaal geïnformeerd door middel van voortgangsrapportages over de diverse lopende deelprojecten en de provinciale en landelijke ontwikkelingen. Stationsomgeving Beek-Elsloo In 2021 is gestart met de besteksfase van het stationsproject. De benodigde verlegging van kabels en leidingen door stakeholder ProRail levert een vertraging op voor het totale project. De planning is daarop geactualiseerd en vervolgens door alle betrokken partijen (bestuurlijk) vastgesteld. De ondertekening van de realisatieovereenkomst is daarmee doorgeschoven naar medio 2022.

Op dat moment zal ook het krediet gevoteerd moeten worden. Realisatie van de plannen is vervolgens voorzien in de periode 2023 (Steinse zijde) en 2024 (Beekse zijde).

Volkshuisvesting Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg De evaluatie van de SVWZL is in de 1e helft van 2020 opgeleverd. In de 2e helft van 2020 is gestart met het oppakken van de aanbevelingen uit de evaluatie. Er zijn 5 actielijnen opgetekend in de notitie “Bouwen naar behoefte”. Als uitvoering van één van de actielijnen is vervolgens in het BO wonen Zuid-Limburg van 19 november 2020 de beleidsregel “Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021” (RBVGW) vastgesteld. Deze beleidsregel laat de compensatieafspraak (beleidsregel VI uit de SVWL) los mits het goede plannen betreft volgens de opgenomen criteria in die beleidsregel. Voor woningbouwplannen die niet aan deze criteria voldoen geldt nog altijd beleidsafspraak VI uit de SVWZL en is compensatie vereist. Deze beleidsregel is eind 2020/begin 2021 door alle gemeenteraden vastgesteld en wordt sindsdien overal toegepast. In het BO wonen Zuid-Limburg van 11 november 2021 is de inzet van deze beleidsregel en de daarbij opgedane ervaringen c.q. vragen doorgesproken. Er was op sommige punten extra duiding nodig en/of een extra juridische check. Vandaar dat er een handreiking is opgesteld die duiding geeft aan het gebruik van deze beleidsregel. Verder wordt er een uniforme anterieure overeenkomst opgesteld die gemeenten kunnen gebruiken. In de 1e helft van 2021 is gestart met de proeftuin particuliere woningvoorraad Zuid-Limburg.

De proeftuin is onderverdeeld in drie fases: • Fase 1: onderzoeksfase (inventarisatie bestaande informatie over de voorraad, instrumenten, experimenten en handelingsperspectieven en signaleren nu nog ontbrekende informatie); • Fase 2: coalitievorming (welke gemeenten en andere stakeholders doen mee?); • Fase 3: programmavorming (opzetten projecten met bestaande en nieuwe instrumenten). Fase 2 en 3 zijn op dit moment (gedeeltelijk) in uitvoering. Regionale Transformatievisie en lokale uitwerking De Transformatievisie Westelijke Mijnstreek (vastgesteld door de gemeenteraad op 28 mei 2020) is in 2021 verder lokaal uitgewerkt, vanuit de 1e tranche experimenteerwijken, voor de wijk UrmondOost. Deze uitwerking is bekostigd vanuit de regionale DUB-middelen. De eerste fase is afgerond (De wijkatlas) evenals een groot deel van de tweede fase (het Transformatieplan). Vanwege de

42

coronamaatregelen zijn deze resultaten nog niet met de inwoners van Urmond-Oost besproken. Dit gebeurt in de loop van 2022, waarna de derde en laatste fase (Transformatieagenda) kan worden afgerond en het geheel ter besluitvorming aan de gemeenteraad kan worden aangeboden. Het regionale Bestuurlijk Overleg Wonen Westelijke Mijnstreek heeft in 2021 besloten voor een 2 e tranche aan experimenteerwijken en heeft hiervoor ook regionale DUB-middelen beschikbaar gesteld. Omwille van de nog op te stellen omgevings-/gebiedsvisie Dorine Verschureplein is Elsloo aangedragen als experimenteerwijk. Regionale en lokale prestatieafspraken Voor het jaar 2021 waren er voor de thema’s Wonen & Zorg, Duurzaamheid en Betaalbaarheid verder uitgewerkte regionale prestatieafspraken opgenomen in de jaarschijf 2021. Over de evaluatie van deze regionale en de lokale jaarschijf 2021 is de gemeenteraad in december 2021 geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. Door de Stuurgroep Regionale Prestatieafspraken is eerder wel besloten dat de focus voortaan meer moet liggen op de lokale prestatieafspraken. De opdracht daarbij was: • De prestatieafspraken SMART te formuleren (concreet en toetsbaar); • Het werkproces te vereenvoudigen; • De overlegfrequentie te reduceren. De regionale werkgroepen zouden louter aan de slag moeten gaan met onderwerpen waarvoor een regionale urgentie is.

Het delen van ervaringen, kennis en expertise – met elkaar maar ook met andere stakeholders of betrokkenen – kan het agenderen van relevante onderwerpen op lokaal of regionaal niveau stimuleren. Dit wel men bereiken door in 2022 bijvoorbeeld netwerksymposia of inspiratiemomenten te organiseren. Lopende woningbouwinitiatieven • Afronding Kattekop (fase III: 17 woningen waarvan 11 corporatiewoningen) te Urmond De 3e en daarmee laatste fase van Kattekop is in februari 2022 opgeleverd. De laatste 11 woningen (Wonen Limburg) die zijn gerealiseerd zijn allen verhuurd. • CPO Meerdel (15 woningen) te Elsloo Op 29 april 2021 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan "Meerdel" vastgesteld. Vervolgens heeft de gemeente de locatie bouwrijp gemaakt. Door de stijging van de bouwkosten heeft de vergunningaanvraag vanuit de CPO-vereniging wat vertraging opgelopen. • Bramert Noord (50 woningen) te Urmond In 2021 is het stedenbouwkundige plan vertaald in een bestemmingsplan welke in Q1 2022 ter inzage ligt. • Onderzoek woningbouw schoollocatie en Heuvelstraat (9 woningen) te Meers Met dit project is nog niet concreet gestart. De bodemgesteldheid geeft beperkingen voor woningbouw maar er zijn enkele mogelijkheden. Het participatietraject moet nog opgestart worden.

• Invulling voormalige schoollocatie Elckerlyc te Elsloo In 2021 is het stedenbouwkundige plan vertaald in een bestemmingsplan dat in het 1e kwartaal 2022 ter inzage ligt. Het betreft een appartementencomplex met 19 appartementen, variërend in grootte en prijssegment. • Invulling voormalig BTL terrein te Elsloo Dit betreft een particuliere ontwikkeling, geen gemeentelijk project. In 2021 is het stedenbouwkundige plan vertaald in een bestemmingsplan welke in Q1 2022 ter inzage ligt. Het betreft een woonwijkje met 12 kleinschalige nultrede koopwoningen • Invulling voormalige schoollocatie Poolster te Elsloo In 2021 is het stedenbouwkundige plan vertaald in een bestemmingsplan dat in het 1e kwartaal 2022 ter inzage ligt. Het betreft een programma met 10 huurwoningen en 7 koopwoningen. Allen nultred-woningen. • Beatrixplein te Berg aan de Maas Gelijktijdig met CPO Meerdel is ook hier destijds getracht een CPO-traject te starten. Vanwege te weinig animo is dit traject gestopt. De perceeleigenaar Wonen Limburg heeft in

43

•

2021 de locatie aan een ontwikkelaar verkocht die er nu middels een circulair bouwen concept woningen wil gaan realiseren (zie ook beantwoording van raadsvragen van de VVD d.d. 16 december 2021). Nieuwdorp: Herstructurering kwadrant Zaam Wonen en Bruisend Hart De aangevraagde subsidie Volkshuisvestingsfonds (1,6 miljoen) voor de herstructurering kwadrant Zaam Wonen is op 14 juli 2021 toegekend. Ook heeft de gemeenteraad via de begroting 2022 voorbereidings- en uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld voor de gebiedsgerichte aanpak openbare ruimte in dit kwadrant. Voor het gehele WAP Nieuwdorp is in de 2e helft van 2021 een quickscan m.b.t. subsidies uitgevoerd door buro Trias. Voor het kwadrant Zaam Wonen is in 2021, met ondersteuning van een adviesburo, begonnen met het opstellen van een ProjectInitiatieDocument (PID) en een projectovereenkomst tussen gemeente en Zaam Wonen. Tegelijkertijd is er gewerkt aan een masterplan dat richtinggevend is voor de ruimtelijke ingrepen in dit kwadrant. Voor het project Bruisend Hart zijn er, met ondersteuning van ROgroep, in 2021 diverse scenario's opgesteld en doorgerekend voor de locaties van de voormalige basisschool en het kerkgebouw. Dit heeft geleid tot aanpassingen en daarnaast is de omvang van het woonzorggedeelte nog aan veranderingen onderhevig.

Verwacht wordt dat de resultaten in de 1e helft 2022 gedeeld kunnen worden met de gemeenteraad. Deelnemers aan dit project, naast de gemeente (eigenaar voormalig schoolgebouw), zijn Zaam Wonen, Vivantes en Buurtcentrum Nieuwdorp. Het kerkbestuur is helaas in juni 2021, op aandringen van het Bisdom, afgehaakt en wacht nu een aankoopverzoek/bod voor het kerkgebouw af.

Grondexploitaties Bramert Noord Het stedenbouwkundig plan voor de 50 woningen in Bramert Noord is met betrokken omwonenden verder uitgewerkt. In 2021 zijn alle onderzoeken met betrekking tot de bestemmingsplanprocedure uitgevoerd en zijn de bijbehorende documenten opgesteld. De procedure start formeel in het 1e kwartaal 2022. In 2021 is een grondexploitatie opgesteld. Vaststelling hiervan volgt in 2022 bij de vaststelling van het bestemmingsplan.

Wonen en bouwen Kwaliteitsborging in de bouw De aanvankelijk beoogde inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in 2021 heeft niet plaatsgevonden. Aangezien deze wet onderdeel is van de Omgevingswet, schuift de Wkb mee naar de nieuwe vastgestelde datum van 1 januari 2023. Omgevingsvergunningen Aanvankelijk was in 2020 rekening gehouden met een fors bedrag aan legesinkomsten in verband met de bouw van een groot bedrijf. Vanwege corona heeft dit project vertraging opgelopen. Begin 2021 is de vergunning alsnog verleend. Deze incidentele legesinkomsten, waarmee in de bestuursrapportage 2021 reeds rekening werd gehouden, bedroeg in 2021 € 260.000. In verband met het extra toezicht op de bouw werd ook rekening gehouden met de eenmalige extra kosten van € 31.500. Integraal woonwagenbeleid Het budget voor integraal woonwagenbeleid is in 2021 ingezet voor voortzetting van de reeds eerder gestarte trajecten. In 2021 is de evaluatie van het integraal woonwagenbeleid afgerond en de projectfase formeel verlaten. Daarnaast is in 2021 locatie Paalweg overgedragen aan woningcorporatie Wonen Limburg. Door de coronabeperkingen is er voor gekozen om nieuwe trajecten door te schuiven naar 2022, alsmede het daaraan gekoppelde budget. In lijn met de normalisatie gedachte worden werkzaamheden in de reguliere bedrijfsprocessen opgepakt.

44

Startersleningen Om het aantal beschikbare woningen voor starters uit te breiden is in 2021 de koopsom van de Starterslening verhoogd naar € 245.000. Door deze verhoging is het maximale leenbedrag verhoogd naar € 49.000. In 2021 zijn 15 Startersleningen verstrekt. De gemiddelde leeftijd van de aanvrager was 27 jaar en het gemiddelde leenbedrag bedroeg € 33.700. Onderzoek huisvestingsbeleid In verband met een aantal lopende nieuwbouwprojecten (o.a. in Elsloo) is adviesburo Companen verzocht een notitie op te stellen over de mogelijkheden om aan “eigen” inwoners en mensen met een lokale binding voorrang te kunnen verlenen bij de woningtoewijzing. Die notitie is tijdens de beeldvormende raadsvergadering op 8 december 2021 gepresenteerd. Hij gaat in op de voor- en nadelen van het verlenen van voorrang, op de definities van “eigen” en “lokaal” en op de beschikbare instrumenten en de mogelijke betekenis van de inzet daarvan voor Stein. Vanwege de nieuwe beleidsregel "Ruim baan voor goede woningbouwplannen" (december 2020) is een actueel woningbehoefteonderzoek nodig. Hiermee kunnen goede woningbouwplannen worden onderbouwd. Het opstellen van dit woningbehoefteonderzoek door adviesburo Stec is eind 2021 gestart. Tevens wordt er tegelijkertijd een schaarste-onderzoek uitgevoerd.

Dit schaarste-onderzoek is nodig om inzet van bepaalde instrumenten (huisvestingsverordening) ten aanzien van woningtoewijzing te kunnen onderbouwen. De resultaten worden in de 1e helft 2022 gedeeld met de gemeenteraad.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Ruimtelijke ordening en volkshuisvestiging (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2021 2021 2021

Lasten

2.018

2.358

1.161

Baten

1.127

1.361

380

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

-891

-997

-780

45

Bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen Inleiding Het programma bestuur en ondersteuning heeft een relatie met de kernwaarde sociale en vitale kernen en de strategische keuze 'van regisseren naar meer stimuleren en faciliteren' in het bijzonder. Om het actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers verder te stimuleren zoals wij in onze strategische toekomstvisie hebben vastgelegd, betekent dit een verandering in onze rol en taakopvatting. Hiervoor is zowel vanuit het bestuur als de ambtelijke organisatie daadkracht en bestuurskracht nodig. Daarnaast stemmen we met het oog op de flexibele 24/7 maatschappij onze dienstverlening steeds meer af op deze behoefte aan flexibiliteit van onze inwoners. In het kader van de strategische keuze 'het stimuleren van actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers' willen wij ook meer kennis en expertise van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, onderwijs en kennisinstellingen naar binnen halen en deze verbinden met de kennis en expertise van onze eigen organisatie. (Regionale) samenwerking is in de toekomst van groot belang om de kracht van Stein te behouden en onze kernen sociaal en vitaal te houden.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.6 Belastingen (OZB, parkeerbelasting, overige belastingen) 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening

Wat hebben we bereikt ?

Een zelfstandige gemeente die financieel gezond is, communicatief sterk en dienstverlenend handelt naar haar inwoners en ondernemers.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Bestuur Gemeenteraad Ook het jaar 2021 heeft voor wat de werkzaamheden van de raad betreft in het teken gestaan van de coronacrisis. De werkwijze van de raad is, zoals deze voor het jaar 2020 was ingericht, in grote lijn in 2021 in stand gebleven. Door de digitale opzet van de vergaderingen heeft het besluitvormingsproces van de raad, ondanks corona, op een gedegen manier doorgang kunnen vinden. Ondanks de beperking dat er niet fysiek vergaderd kon worden heeft de raad zijn werkzaamheden op een praktische wijze opgepakt. Diverse werkgroepen van de raad hebben zonder belemmering zij het digitaal - doorgang kunnen vinden. De raad heeft het afgelopen jaar ook vooruitgeblikt voor de periode na de verkiezingen. In een heisessie hebben de fractievoorzitters nagedacht over het al dan niet inzetten op een raadsprogramma. In meerderheid werd de conclusie getrokken dat hier de tijd nog niet rijp voor is. Afgelopen jaar zijn een tweetal onderzoeken van de Rekenkamercommissie door de raad afgehandeld. Het betreft het onderzoek naar de gemeenschappelijke regeling BsGW en

46

het nazorgonderzoek Majeure Projecten. Via initiatiefvoorstellen heeft de raad zijn standpunt ten aanzien van genoemde rapporten bepaald. Het onderzoek naar het accommodatiebeleid is weliswaar in 2021 afgerond maar de formele afrondende besluitvorming door de raad vindt in 2022 plaats. College van B&W De voorziening pensioenverplichtingen (gewezen) wethouders is gevormd voor het betalen van (toekomstige) pensioenen van (voormalige) bestuurders. De voorziening is per 31 december 2021 geactualiseerd op basis van het Financieel Jaarverslag van Pro Ambt. Om deze voorziening op het juiste niveau te brengen waardoor deze voldoet aan de voorschriften uit het BBV, is een éénmalige onttrekking van € 99.000 noodzakelijk. Deze éénmalige onttrekking is het directe het gevolg van de gestegen rekenrente. De voorziening wethoudersuitkeringen is gevormd voor het betalen van de (verlengde) wethoudersuitkeringen tot en met 2026 op grond van het gestelde in de Algemene Pensioenwet politieke Ambtsdragers (APPA) en om jaarlijkse schommelingen in de uitkeringen aan gewezen wethouders te egaliseren. Om deze voorziening op het juiste niveau te brengen waardoor deze voldoet aan de voorschriften uit het BBV, is een éénmalige storting van € 35.000 noodzakelijk.