Jaarrekening 2021.pdf

JAARREKENING 2021

Voorwoord Hierbij bieden wij u de jaarrekening 2021 aan. Voor u als gemeenteraad is de jaarrekening een belangrijk document. Het college van burgemeester en wethouders legt hierin verantwoording af over de uitvoering van het beleid en het financiële resultaat over het jaar 2021. Daarnaast is de jaarrekening u als raad een middel om u controlerende taak uit te oefenen. De afgelopen jaren zijn veelbewogen. De uitbraak van corona (COVID-19) heeft ook in 2021 grote gevolgen gehad voor onder andere de maatschappij, de economie en de zorg. Onze lokale ondernemers, verenigingen en stichtingen hebben, we net als in 2020 zo goed als mogelijk bij gestaan met lokale steunmaatregelen aanvullend op de steunmaatregelen van het Rijk. In 2020 is er middels een goede ambtelijke en bestuurlijke samenwerking een pakket aan beheersmaatregelen opgesteld dat ons de komende jaren moet helpen om de gemeente financieel gezond te houden. In 2021 heeft dit zijn weerslag gehad. Middels de kwartaalrapportages sociaal domein bent u als raad over de voortgang geïnformeerd. Ondanks deze uitdagingen en maatschappelijke opgaven blijven we staan voor een eigenzinnige en groene woongemeente in de Zuid-Limburgse Maasvallei, waar het mogelijk is dorps te wonen in een verstedelijkt gebied met kwalitatief hoogwaardige voorzieningen en ruimte voor ondernemerschap en particulier initiatief.

Wij danken eenieder die zijn of haar bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van de jaarstukken en het bereikte resultaat. College van burgemeester en wethouders

Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................ 2 ALGEMEEN .......................................................................................................... 5 Inleiding ............................................................................................................... 5 Opzet jaarstukken 2021 ......................................................................................... 6 Financiële positie ................................................................................................... 6 JAARVERSLAG .................................................................................................... 9 Programmaverantwoording ..................................................................................... 9 Veiligheid ............................................................................................................. 9 Verkeer,vervoer en water ...................................................................................... 12 Economie ............................................................................................................ 15 Onderwijs ............................................................................................................

20 Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................... 22 Sociaal Domein .................................................................................................... 26 Volksgezondheid en milieu ..................................................................................... 36 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ................................................................. 41 Bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen ............................................ 46 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................. 54 Paragrafen ........................................................................................................... 56 Lokale heffingen ................................................................................................... 56 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................... 66 Grondbeleid ......................................................................................................... 71 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 74 Financiering .........................................................................................................

80 Bedrijfsvoering ..................................................................................................... 84 Corona ................................................................................................................ 87 JAARREKENING .............................................................................................. 100 Balans ............................................................................................................... 100 Grondslagen voor waardering en resultaatbepalingen .............................................. 102 Toelichting op de Balans ...................................................................................... 105 Overzicht baten en lasten .................................................................................... 123 Toelichting op het overzicht van baten en lasten..................................................... 124 Toelichting Veiligheid .......................................................................................... 124 Toelichting Verkeer, vervoer en water .................................................................. 124 Toelichting Economie ......................................................................................... 124 Toelichting Onderwijs ..........................................................................................

125 Toelichting Sport, cultuur en recreatie ................................................................... 126 Toelichting Sociaal Domein .................................................................................. 126 Toelichting Volksgezondheid en milieu .................................................................. 127 Toelichting Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting .............................................. 128 Toelichting Bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen .......................... 128 Overzicht Investeringen ...................................................................................... 130 Toelichting op het overzicht investeringen ............................................................. 131 Incidentele baten en lasten .................................................................................. 140 EMU-saldo ......................................................................................................... 146 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ........................................................ 147 Uitvoeringsinformatie: taakvelden ........................................................................ 149 Verantwoording specifieke uitkeringen (Sisa) .........................................................

151 OVERIGE GEGEVENS ....................................................................................... 165 Controleverklaring van de accountant ................................................................... 165 BIJLAGEN ....................................................................................................... 166 Bijlage I Verplichte indicatoren ............................................................................. 166

3

Bijlage II Staat van gewaarborgde geldleningen ..................................................... 169 Bijlage III Formatie en salarissen ......................................................................... 171 Bijlage IV Collegeverklaring informatiebeveiliging ................................................... 172 Bijlage V Overzicht subsidies ................................................................................ 173 Bijlage VI Begrippenlijst ...................................................................................... 174

4

ALGEMEEN Inleiding Strategische toekomstvisie 2018-2022 In de strategische toekomstvisie 2018-2022 hebben wij onze strategische koers bepaald voor de komende jaren. Wij hebben hierin onze missie vastgelegd: 'een eigenzinnige woongemeente in de Zuid-Limburgse Maasvallei waar het mogelijk is dorps te wonen in een verstedelijkt gebied met kwalitatief hoogwaardige voorzieningen en ruimte voor ondernemerschap en particulier initiatief.' Onze missie ligt aan de basis van ons doel en drijfveer als gemeente. Waarom doen we de dingen die we doen? Dit ligt uiteindelijk aan de basis voor de Programmabegroting. De strategische toekomstvisie is opgebouwd uit drie kernwaarden met daaraan gekoppeld strategische keuzen die invulling geven aan de missie van de gemeente Stein.

Het gaat om de volgende kernwaarden en strategische keuzen: Kernwaarde 1 Sociale en vitale kernen Samenleven door ontmoeten Samenleven door verbinden Actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers verder stimuleren Van regisseren naar meer stimuleren en faciliteren Trots en bewust van onze eigen(zinnige) identiteit en kwaliteiten Kernwaarde 2 Een duurzame leefomgeving met unieke waarden Duurzame ontwikkeling: energietransitie en klimaatadaptie Woonmilieus afstemmen op de toekomstige (regionale) samenstelling van de bevolking: kwalitatief en kwantitatief Verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten Kernwaarde 3 Bereikbare en bedrijvige gemeente Versterken van de lokale economie in de regio: Ontwikkelen van een duurzame en lokale economie Verdiepen Economische Samenwerking Zuid-Limburg Vrijetijdseconomie en recreatie als nieuwe economische pijler Voldoende arbeidspotentieel In de voorliggende jaarrekening wordt per programma in de inleiding aangegeven welke bijdrage het betreffende programma levert aan de kernwaarden en de daaraan gekoppelde strategische keuzen uit de strategische toekomstvisie 2018-2022. Hiermee wordt de verbinding gelegd tussen de programmabegroting en onze strategische toekomstvisie.

5

Opzet jaarstukken 2021 De jaarstukken 2021 volgt de wettelijke voorschriften en is daartoe opgebouwd uit een ‘jaarverslag’ en een ‘jaarrekening’. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen . De jaarrekening bestaat uit de balans, het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en het overzicht van de investeringen in de jaarrekening. Centraal in het jaarverslag staan de volgende vragen:  Wat hebben we bereikt?  Wat hebben we daarvoor gedaan?  Wat heeft het gekost? Specifieke aandachtspunten bij de financiële overzichten bij de programma’s: • Begroting na wijziging 2021: Dit is de primaire begroting 2021 inclusief de mutaties van berap 2021, slotwijziging 2021 en de overige, door de raad vastgestelde, begrotingswijzigingen in 2021. • Verschillenanalyse: Deze omvat een toelichting op hoofdlijnen van de afwijkingen tussen de begrotingscijfers 20121 na wijziging en de werkelijke cijfers 2021. Afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de primaire begroting 2021 zijn al in eerdere rapportages belicht. • Afrondingsverschillen: In de tabellen worden de cijfers gepresenteerd in een veelvoud van € 1.000. Hierdoor ontstaan afrondingsverschillen in totaaltellingen, saldi en dergelijke. • Gebruik minteken (-): Het ‘-teken’ wordt gebruikt om aan te geven dat een cijfer nadelig is.

Dit teken wordt echter weggelaten indien duidelijk is dat sprake is van lasten. Deze zijn namelijk per definitie nadelig.

Financiële positie In de jaarrekening 2021 is er sprake van een positief rekeningresultaat van € 1.797.000. Dit is een afwijking van + € 936.000 ten opzichte van het begroot saldo van € 861.000. Hieronder volgt een beknopte opsomming van de belangrijkste oorzaken van het verschil: A Algemene uitkering decembercirculaire B Vrijval voorziening pensioen (gewezen) wethouders C Hogere opbrengst OZB/lagere bijdrage BsgW D Lagere lasten inhuur en P-staat E Sociaal Domein Wmo Jeugd Overig

290 119 102 188 238

26 151 60

F Onderwijsbeleid G Storting egalisatiereserve afval H Overig

-143 -134 253

6

Het verloop van het geraamde exploitatiesaldo was als volgt: Omschrijving Primaire begroting 2021 Mutaties raadsbesluiten Slotwijziging 2020 Vaststelling grex Meerdel Bestuursrapportage 2021 Begroting 2022 Slotwijziging 2021 Slotwijziging 2020 Begroot exploitatiesaldo

x € 1.000 -487 123 0 1.029 0 196 861

Werkelijk exploitatieresultaat jaarrekening 2021 Saldo van incidentele baten en lasten Genormaliseerd resultaat 2021

1.797 -213 1.584

Voor een analyse van de belangrijkste verschillen per programma tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening. Onderstaand volgt een overzicht van het structurele evenwicht.

Lasten Baten Bestuur en ondersteuning Lasten Baten Veiligheid Lasten Baten Verkeer, vervoer en waterstaat Lasten Baten Economie Lasten Baten Onderwijs Lasten Baten Sport, cultuur en recreatie Lasten Baten Sociaal Domein Lasten Baten Volksgezondheid en milieu Lasten Baten Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Overhead lasten Overhead baten

totaal 3.100 49.546 46.446 2.209 162 -2.047 4.449 523 -3.926 1.015 281 -734 3.133 598 -2.535 5.165 1.068 -4.097 29.672 5.959 -23.713 7.384 7.672 288 2.018 1.127 -891 8.842 380

2021 inc 515 1.523 1.008 117 14 -103

0 150 -7 -157 171 -171 390 563 173 2.179 532 -1.647 223 10 -213 386

-386

struct 2.585 48.023 45.438 2.092 148 -1.944 4.449 523 -3.926 865 288 -577 2.962 598 -2.364 4.775 505 -4.270 27.493 5.427 -22.066 7.161 7.662 501 1.632 1.127 -505 8.842 380

7

Saldo lasten en baten Lasten Baten Mutaties reserves Totaal saldo

329 5.570 7.038 1.468 1.797

-1.496 5.066 6.775 1.709 213

1.825 504 263 -241 1.584

Totaal lasten 72.557 Totaal baten 74.354 Structureel saldo baten -/- lasten

9.197 9.410

63.360 64.944 1.584

8

JAARVERSLAG Programmaverantwoording

Veiligheid Inleiding

Het programma veiligheid biedt randvoorwaarden om veilig en prettig te kunnen wonen en ondernemen in onze gemeente. Het programma draagt bij aan de kernwaarde 'een duurzame leefomgeving met unieke kwaliteiten'. Een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners is essentieel voor een woongemeente, dit mede met het oog op de ligging van onze gemeente in de Euregio aan diverse snelwegen, de aanwezigheid van een haven, de nabijheid van de Chemelot Campus en een luchthaven.

Taakvelden Dit programma omvat de taakvelden: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

Wat hebben we bereikt ?

Doorlopend wordt er gewerkt aan de vergroting van de veiligheid en leefbaarheid in de kernen. Dit doen we samen met verschillende partners zoals de Veiligheidsregio, de brandweer en politie.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Crisisbeheersing en brandweer Crisisbeheersing In 2021 stond de corona crisis nog centraal. Ook de hoogwaterramp van juli heeft een grote rol gespeeld. Het uitvoeren van de planning op het terrein van trainen en opleiden vergde dan ook in 2021 veel creativiteit en extra inspanning. Corona leverde forse beperkingen op het gebied van fysieke aanwezigheid op. Waar mogelijk is gekozen voor een hybride opzet van oefeningen. Deelnemers waren fysiek verspreid over diverse locaties en voerden digitaal crisisoverleg. Ook zijn er e-learning modules aangeleverd. Op het vlak van de planvorming is gewerkt aan het onderhoud van de verschillende planfiguren zoals de rampbestrijdingsplannen, multidisciplinaire informatiekaarten (MIK’s) en bereikbaarheidskaarten inclusief het voeren van de benodigde overleggen en afstemmingen. Brandweer De brandweer investeert in haar vakkennis en sluit aan bij ontwikkelingen in onze samenleving. Dat is nodig in deze hoogtechnologische samenleving, waarin ontwikkelingen snel gaan. Zowel voor de veiligheid van de burger als voor de eigen veiligheid is het belangrijk dat de brandweer blijft investeren in ontwikkeling van het vak. Met een creatieve benadering is het gelukt om ook tijdens de tweede lockdown de brandweeropleidingen (deels digitaal) gewoon door te laten gaan om de continuïteit te waarborgen.

De brandweer heeft veel bijstand verleend tijdens de hoogwaterramp in juli. Verder is de tweede lockdown gebruikt om het Centrum voor Vakmanschap in Margraten van groot onderhoud te voorzien. Hierdoor staat er weer een toekomstbestendig opleidings- en oefencentrum. Voor het vakbekwaam houden van onze brandweermensen zijn enkele bijzondere projecten uitgevoerd, waaronder bijscholingen voor alle brandweerchauffeurs, bijscholingen voor spoorwegincidenten en werken met hoogteverschillen.

9

Voor oefeningen is het nadelige effect van corona (het niet fysiek met grotere groepen bijeen kunnen komen) in veel grotere mate van toepassing.

Openbare orde en veiligheid Integrale veiligheid In 2021 heeft op lokaal en regionaal niveau een doorontwikkeling van het gebruik van data plaatsgevonden. Naast de regionale sturingsrapportage is in 2021 een lokaal document opgesteld en geïmplementeerd in de bestaande processen om beter te kunnen sturen en monitoren op openbare orde cijfers. Het verbeteren van de integrale samenwerking tussen ketenpartners en het kijken op welke manier slimmer, integraler en preventiever samengewerkt kan worden is in 2021 een van de speerpunten geweest. Ondermijning Ondermijning is een fenomeen en verweven in alle lagen van de samenleving. In het kader van het tegengaan van ondermijning in onze gemeente, is in 2021 wederom intensief integraal samengewerkt met externe partners. Zo zijn diverse integrale controles uitgevoerd op woonwagenlocaties, in enkele bedrijfspanden (Project Spookbedrijven) en is deelgenomen aan een gecoördineerde controle op het gebied van illegale prostitutie. Om onze informatiepositie op het gebied van ondermijning te versterken, zijn we in 2021 aangesloten op Meld Misdaad Anoniem. Ook is het structureel Lokaal Overleg Bestuurlijke Aanpak, waar inkomende signalen op het gebied van ondermijning integraal worden besproken, een meerwaarde in de integrale aanpak.

Op basis van het Damoclesbeleid (gerelateerd aan overtredingen van de Opiumwet) zijn bestuurlijke waarschuwingen opgelegd en zijn woningen tijdelijk gesloten. Tevens is in 2021 de beleidsregel “Drugshandel op straat” in werking getreden, met deze beleidsregel wordt geregeld hoe een dwangsom aan straatdealers kan worden opgelegd. Tot slot zijn we als gemeente aangesloten bij de recent opgestarte Taskforce Cybercrime en zijn voor nieuwe aanvragen voor een Alcoholwetvergunning, Bibob-toetsen uitgevoerd.

Jeugd Interventie Team Op 24 november 2021 is aan uw raad het plan van aanpak alcohol- en drugsgebruik jongeren Stein gepresenteerd. U bent daarbij uitgenodigd om mee te denken over het plan en de acties/interventies die daarin beschreven staan. Uiteindelijk heeft dit geresulteerd in enkele kleine aanpassingen. Het Jeugd Interventie Team (JIT) is inmiddels aan de slag met de uitvoering van het plan. Halverwege 2022 zullen wij uw raad middels een RIB bijpraten over de stand van zaken. Buurtbemiddeling Op 27 juli 2021 is aan de hand van een evaluatie Project Buurtbemiddeling Westelijke Mijnstreek besloten om na afloop van de 3-jarige projectperiode deel te blijven nemen aan Buurtbemiddeling WM als reguliere voorziening. In corona-tijd is pro-actief gehandeld en zijn aanpassingen gedaan om de dienstverlening zo goed mogelijk te laten doorlopen. De vrijwilligers van Buurtbemiddeling zijn (online) getraind in telefonisch bemiddelen, er is gewerkt met beeldbellen, er is nog meer dan anders een beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van de mensen, er is geholpen met het zogenaamde “warme” brieven schrijven aan buren en er werd buiten afgesproken (gewandeld).

10

BOA In 2021 heeft naast de reguliere inzet van boa’s, extra inzet plaatsgevonden, ten behoeve van toezicht en handhaving op de steeds wisselende coronamaatregelen. Die extra kosten van € 62.000 zijn gedekt uit de coronareserve en van het Ministerie van Justitie en Veiligheid is hiervoor een eenmalige specifieke uitkering van € 28.000 ontvangen. In het handhaving jaarverslag 2021 zal de totale inzet geëvalueerd worden. Afgelopen jaar heeft tevens een algehele herziening van het handhavingsbeleid plaatsgevonden. Dit heeft geresulteerd is een nieuw VTH beleidsplan 2022-2026, welke door de raad op 17 februari 2022 is vastgesteld. Cameratoezicht In 2021 is de evaluatie cameratoezicht uitgevoerd. De aanbevelingen zijn daar waar mogelijk meteen opgepakt. De mobiele camera is diverse keren verplaatst. Veilige toegang zorgwoningen 17 Cliënten van Zuyderland Thuiszorg, woonachtig in de gemeente Stein, hebben deelgenomen aan het project “Veilige toegang zorgwoningen” en hiervoor een financiële tegemoetkoming ontvangen. Zij zijn overgegaan naar een nieuw, effectief en duurzaam toegangssysteem (ook voor de niet planbare nachtzorg) ter voorkoming van woninginbraak. Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij Veiligheidsregio Zuid Limburg

Samenwerkingsvorm GR

Wat is de bijdrage aan dit programma? Zorg dragen voor de fysieke veiligheid ( met name brandweerzorg en de crisisbeheersing) voor inwoners en bedrijven in Zuid-Limburg

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Veiligheid (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2021 2021 2021

Lasten

2.209

2.201

2.148

Baten

162

123

92

-2.047

-2.078

-2.056

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

11

Verkeer,vervoer en water Inleiding Het programma verkeer, vervoer en water levert een bijdrage aan twee kernwaarden uit onze strategische toekomstvisie. Het gaat dan om de kernwaarden 'een duurzame leefomgeving met unieke waarden' en 'een bereikbare en bedrijvige gemeente'. Een duurzame leefomgeving met unieke waarden hangt samen met een goede bereikbaarheid van de gemeente. Om de huidige economische ontwikkeling verder te versterken, hebben we gewerkt aan de verdere optimalisatie van de bereikbaarheid van Stein.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.4 Economische havens en waterwegen

Wat hebben we bereikt ?

Een bedrijvige gemeente in een duurzame leefomgeving met unieke waarden hangt samen met een goede bereikbaarheid van de gemeente Stein. Door onze goede geografische ligging aan diverse snel en -waterwegen hebben wij zowel een goed woon -en leef klimaat alsmede een gunstig economisch klimaat. Om dit te behouden en te versterken hebben we blijvend geïnvesteerd in de bereikbaarheid van Stein en wordt onze infrastructuur verder geoptimaliseerd. Veiligheid en aandacht voor ontwikkelingen op het vlak van mobiliteit zijn daarbij belangrijke speerpunten.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Verkeer, wegen en water Wegen In 2021 zijn de onderstaande projecten afgerond die tot doel hebben om het wegennet te verbeteren en veiliger te maken en/of daar raakvlakken mee hebben: • Herinrichting van de Jurgensstraat in Elsloo; • Reconstructie Molenweg Zuid; • Opknappen Paalweg; • Opknappen weg van Elsloo naar Meers; • Korte termijn maatregelen Verkeersarrangementen; • Voorbereiding aanpak rotondes BPS. De volgende projecten zijn doorgeschoven naar 2022, vanwege de benodigde voorbereidingstijd en waar mogelijk bundelen van infrastructurele projecten in hetzelfde gebied. • Opknappen Beatrixplein. De planning is afhankelijk van externe partijen die eveneens grondeigendommen hebben; • Start voorbereiding gebiedsvisie Dorine Verschureplein. Dit hangt samen met de Transformatievisie Elsloo welke in 2022 start. Verkeer Eind 2020 is het Mobiliteitsplan 2021-2025 vastgesteld. Onderdeel van dit Mobiliteitsplan is het Meerjaren Investerings Plan Verkeer 2021-2025 (MIP Verkeer 2021-2025). In dit MIP Verkeer is een doorkijk gemaakt welke korte termijn projecten de komende jaren vanuit het budget Verkeersmaatregelen / Veilige schoolomgeving worden uitgevoerd.

In 2021 zijn de afrondende korte termijn maatregelen uit het Verkeersarrangement Stein en korte termijn maatregelen vanuit het Verkeersarrangement 2019 (kernen Meers, Maasband, Urmond, Berg a/d Maas en Nattenhoven) grotendeels uitgevoerd. Het betreft onder andere: • Routing vrachtverkeer in Urmond;

12

• Komgrens Urmond; • Bocht en wegversmalling Plakstraat in Urmond; • Zichtbaarheid voetgangersoversteekplaats in Urmond; • Aanpassen drempel Mauritslaan in Urmond. De resterende korte termijn projecten worden in 2022 afgerond. In 2021 zijn verder vanuit de verkeersarrangementen de Stationsstraat, Mauritsweg, Jurgensstraat fase 1, de weg van Meers naar Elsloo en de Molenweg Zuid gereconstrueerd. Hierdoor kunnen in onze gemeente alle soorten verkeer over goed begane wegen veilig aan het verkeer deelnemen. Opstellen beleidsplannen verkeer Eind 2021 is gestart met het opstellen van het nieuwe parkeerbeleidsplan. Dit plan wordt in 2022 afgerond en aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Vervoer In de gemeente Stein rijden twee wensauto's: een in Berg aan de Maas en een in Meers. In de opstartfase heeft de gemeente de wensauto's een aantal jaren gesubsidieerd met als voorwaarde dat de subsidiebehoefte uiteindelijk in 2021 naar € 0 wordt afgebouwd. Bij de evaluatie in 2020 is gebleken dat de subsidie van de provincie onvoldoende is en de projecten niet levensvatbaar zijn zonder aanvullende subsidie van de gemeente. De provincie heeft in 2021 een nieuwe subsidieregeling vastgesteld. De stichting wensauto Meers heeft eind 2021 een nieuwe subsidie aangevraagd. Voor de wensauto in Berg wordt dit in 2022 gedaan.

Aanpak rotondes BPS Het project 'Aanpak rotondes en op- en afritten Businesspark Stein' heeft tot doel om het wegennet te verbeteren, de doorstroming te bevorderen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Het project heeft impact op en raakvlakken met meerdere (toekomstige) projecten langs dit traject van zowel gemeenten Stein en Beek als provincie Limburg. Het betreft onder andere het project 'Snelfietsroute Maastricht-Sittard' van de provincie en het project 'Stationsomgeving Beek - Elsloo'. Samen met de provincie is onderzocht of deze projecten samengevoegd kunnen worden tot één project in het kader van de versnellingsagenda. Hierdoor is co-financiering van de provincie mogelijk. De provincie heeft inmiddels € 2 miljoen gereserveerd voor het snelfietspad op Steins grondgebied. Met het oog op het geraamd tekort van het totaal van deze projecten is aan de provincie een bijdrage gevraagd. Eind 2021 is gestart met een eerste verkenning van de projectscope, dit middels het opstellen van een voorlopige schets en een ruwe raming uitgesplitst per projectonderdeel. In de 2e helft van 2022 wordt de Raad middels een raadsvoorstel geïnformeerd over de totale projectscope, de integraliteit en de financiële consequenties/voordelen. Stationsomgeving Beek-Elsloo In 2021 is gestart met de besteksfase van het stationsproject.

De benodigde verlegging van kabels en leidingen door stakeholder ProRail levert een vertraging op voor het totale project. De planning is daarop geactualiseerd en vervolgens door alle betrokken partijen (bestuurlijk) vastgesteld. De ondertekening van de realisatieovereenkomst is daarmee doorgeschoven naar medio 2022. Op dat moment zal ook het krediet gevoteerd moeten worden. Realisatie van de plannen is vervolgens voorzien in de periode 2023 (Steinse zijde) en 2024 (Beekse zijde). Stedelijk waterbeheer In 2021 is invulling gegeven aan het duurzaam omgaan met water door het renoveren van bestaande riolering en het afkoppelen van hemelwater. Ook bij overige grootschalige reconstructies of ruimtelijke projecten is hier op ingezet. Het functioneren van de voorzieningen is geborgd door het uitvoeren van de onderhoudsprogramma's.

13

Kostendekkendheid aanleg inritten In 2021 is het tarievenbesluit ten aanzien van de aanleg- en het verbreden van inritten binnen de Gemeente Stein aangepast. Om een nieuwe inrit aan te leggen of te verbreden is een vergunning noodzakelijk. Na goedkeuring van de vergunning ontvangt de aanvrager een offerte van de werkzaamheden, die door de gemeente is beoordeeld. 50% van de aanlegkosten wordt in rekening gebracht bij de aanvrager zoals het tarievenbesluit voorschrijft. Elke aanvraag betreft maatwerk, omdat de uit te voeren werkzaamheden kunnen variëren. Factoren die van invloed zijn: het verplaatsen van een lichtmast, verwijderen van een boom, omvorming van het gazon en het voorzien in de juiste fundering onder de inrit. De aanvrager dient vooraf de werkzaamheden starten, akkoord te geven op de offerte. Hierin is ruimte voor het stellen van vragen en afstemming. De inrit wordt pas aangelegd na betaling van de factuur en na afloop van de bezwaarperiode. Eventuele meerkosten worden niet doorberekend naar de aanvrager. In 2021 zijn negen nieuwe inritten gerealiseerd en zijn zes inrit verbredingen uitgevoerd. Meerjarig investeringsprogramma Met het vaststellen van het Mobiliteitsplan heeft de gemeenteraad ook de ingestemd met bijbehorend Meerjarig Investeringsplan (MIP).

De voortgang van deze investeringen wordt toegelicht in de Jaarrekening 2021, bij de toelichting op de investeringen. A2 route Het project is in 2020 afgerond en opgeleverd. In 2021 zijn nog enkele kleinschalige aanpassingen doorgevoerd en heeft de eindafrekening van de provinciale subsidie plaatsgevonden. Internet buitengebied Eind 2021 heeft het college een samenwerkingsovereenkomst met Deltafiber afgesloten voor de aanleg van glasvezel in Catsop en Bergerweg/Louisegroeveweg en bedrijventerreinen. Dit wordt in 2022 verder uitgerold door Deltafiber.

Parkeren Gehandicapten parkeerkaart In het kader van de ombuigingsvoorstellen is de kostendekkendheid van de gehandicaptenparkeerkaart met ingang van 2021 gestaffeld verhoogd. Het tarief voor de gehandicaptenparkeerplaats is hierdoor voor 2021 vastgesteld op € 133 voor een kaart met medisch advies en op € 55 zonder medisch advies.

Economische havens en waterwegen Wat heeft het gekost? Baten en lasten Verkeer en vervoer en waterstaat (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2021 2021 2021

Lasten

4.449

4.471

4.223

Baten

523

504

304

-3.926

-3.967

-3.920

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

14

Economie Inleiding Stein heeft een gunstig economisch klimaat door de goede geografische ligging in de Euregio aan diverse snelwegen, de aanwezigheid van een haven, de nabijheid van de Chemelot Campus en een vliegveld en zeker niet te vergeten een sterk MKB. Het programma economie draagt bij aan de kernwaarde 'een bereikbare en bedrijvige gemeente'. Als strategische keuzen hebben wij in de strategische toekomstvisie opgenomen dat wij de lokale economie in de regio willen versterken door het ontwikkelen van een duurzame en lokale economie en het verdiepen van de Economische Samenwerking Zuid-Limburg. Vrijetijdseconomie, recreatie en toerisme zijn in de strategische toekomstvisie benoemd als belangrijke sectoren die een bijdrage leveren aan de economische diversiteit en versterking van de lokale economie binnen onze gemeente. Zie ook programma sport, cultuur en recreatie (2.5). Daarnaast is de aanwezigheid van voldoende arbeidspotentieel essentieel voor de verdere ontwikkeling van de regionale en lokale economie. Bij dit laatste wordt tevens een relatie gelegd met het programma sociaal domein (2.6). In 2021 hebben de gevolgen van de Corona crisis expliciete aandacht gekregen bij het uitvoeren van ons economisch beleid.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

Wat hebben we bereikt ?

Onze gemeente heeft een goed economisch klimaat. Om dit te behouden en verder te versterken is het van belang om juist die kansen te benutten die aansluiten bij de economische identiteit van onze gemeente en de economische diversiteit bevorderen. Dit bereiken we mede aan de hand van de kaders en ambities uit ons Economisch beleidsplan 2017-2020. Dit plan rust op drie pijlers: sociaal economisch beleid, toerisme / recreatie en economisch beleid. De kaders en ambities zijn richtinggevend voor de uitwerking in concrete projecten en maatregelen via de uitvoeringsagenda welke op de langere termijn bijdraagt aan een goed vestigingsklimaat met meer werkgelegenheid, meer lokale bestedingen en meer mensen naar vermogen aan het werk. In 2021 zijn we onder andere in samenwerking met de Westelijke Mijnstreek gestart met Detailhandelsvisie en het onderzoek naar Kantoren en bedrijventerreinen. Er zijn lokale steunmaatregelen opgezet en de data-analyse van de economie in Stein is uitgevoerd als start van het Economisch beleidsplan. De focus heeft vanwege de coronacrisis in 2021 vooral gelegen op ondersteuning van onze ondernemers in plaats van een nieuw beleidsplan. Dit plan moet gericht zijn op zo spoedig mogelijk herstel na coronacrisis.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Economische ontwikkeling Actualisatie Economisch beleidsplan In 2021 is in opdracht van de gemeente een economische analyse 'De economie van de gemeente Stein' opgesteld. In het vervolgproces naar het nieuwe economische beleidsplan gaat de gemeente in overleg gaan met de ondernemers van Stein. Daarmee krijgt de analyse verdere diepgang, wordt ook ‘het verhaal achter de cijfers’ zichtbaar en kan gezamenlijk tot een breed gedragen plan gekomen worden.

15

ESZL Vanuit de gelden van ESZL zijn twee regionale (onderzoeks)projecten opgestart: • een regionale detailhandelsvisie; • en een regionale analyse en behoefteraming bedrijventerreinen en kantoren. Oplevering is in 2022. Verder werken de 16 Zuid-Limburgse gemeenten aan een economisch herstelplan dat als input zal dienen voor het nationale herstelplan. Als input is een behoefteonderzoek onder ondernemers uitgevoerd. Samenwerkende ondernemers konden daarnaast onder voorwaarden een beroep doen op een financiële bijdrage van maximaal € 10.000 uit het Kickstartfonds van ESZL. Het gaat om projecten waarmee samenwerkende ondernemers zich aanpassen aan de veranderende samenleving en economie en/of inspelen op nieuwe kansen die zich voordoen als gevolg van de coronacrisis. Ondernemersfonds Het Ondernemersfonds Stein zien we als een belangrijk bindmiddel tussen gemeente en ondernemers en tussen ondernemers onderling. Door corona heeft de uitvoering van het ondernemersfonds langer op zich laten wachten dan vooraf was voorzien. Hierdoor is de subsidie in 2021 in één keer uitgekeerd voor 2019, 2020 en 2021. Hiermee hebben we voldoende slagkracht gecreëerd om goed van slag te gaan. Ondernemers hebben daarnaast allen een flyer ontvangen met de belangrijkste info. Het bestuur van het ondernemersfonds beoordeelt de aanvragen.

Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg (SVREZL) Bij de ruimtelijk economische thema's (detailhandel, kantoren en bedrijventerreinen) is de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg leidend. In 2021 is het uitvoeringsprogramma en de uitvoering daarvan op (sub)regionaal niveau verder vormgegeven. De evaluatie van de SVREZL wordt uitgevoerd door een extern bureau en loopt nog. Samenwerking Blueports Het samenwerkingsverband Blueports Limburg is in 2021 gecontinueerd. Een van de beoogde resultaten van het samenwerkingsverband was een toekomstvisie voor onze haven. Deze is vertraagd. De provincie neemt hierin het voortouw. De bezuiniging van € 15.000 is gerealiseerd.

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijventerrein Kerensheide De belangrijkste fase van bedrijventerrein Kerensheide is de ontwikkeling van de Poort van Stein. Voor wat betreft de invulling zijn we afhankelijk van de plannen en planning van de grondeigenaar. Het streven was om voor dit deel van het bedrijventerrein eind 2021 een nieuw bestemmingsplan te hebben vastgesteld waarmee toekomstige ontwikkelingen gefaciliteerd kunnen worden. De ontwikkelaar is hiervoor aan zet en heeft hiervoor nog geen plan ingediend. In gesprekken met Chemelot hebben we de ligging van het bedrijventerrein en daarmee het economisch potentieel ervan onder de aandacht gehouden. Bedrijventerrein Schuttersstraat In samenwerking met de gemeente Beek is gewerkt aan het oplossen van knelpunten (parkeren, wateroverlast, verkeerscirculatie en openbare ruimte) op bedrijventerrein Schuttersstraat. Voor de lange termijn is voor alle bedrijventerreinen een regionale analyse en behoefteraming bedrijventerreinen opgesteld en zijn aanbevelingen geformuleerd. Dit wordt in 2022 aangeboden aan de raad.

16

Bedrijventerrein Paalweg Het project ter verbetering van de openbare ruimte is samengevoegd met het project Molenweg Zuid en 2021 uitgevoerd en afgerond. De ruimtelijke kwaliteit van met name de opstelplaats voor vrachtwagens alsmede de hoofdroute op het bedrijventerrein opgewaardeerd. Businesspark Stein Op en rond het bedrijventerrein is vooral geïnvesteerd in het verbeteren van de bereikbaarheid. De projecten die daarmee verband houden staan beschreven in de paragraaf verkeer, wegen en water. Parkmanagement De samenwerking met de Stichting Parkmanagement Westelijke Mijnstreek is beëindigd.

Bedrijfsloket- en regelingen Bedrijvencontactfunctionaris In 2021 zijn ondernemers geholpen met vragen rondom corona en overige zaken. Het Ondernemersfonds is gestart en er is gewerkt aan de uitwerking van de lokale cadeaukaart. StartersCentrum Onze deelname in de vorm van een jaarlijkse bijdrage aan het Starterscentrum Limburg is in 2021 voortgezet. Grensinfopunt Ook in 2021 is bijgedragen aan het Grensinfopunt (GIP). Het GIP is het centraal informatiepunt voor iedereen die grensoverschrijdend actief is, was of wordt. Specialisten op het gebied van onder andere fiscaliteit en sociale zekerheid bieden ondersteuning bij de afweging over de grens te gaan werken. Met kennis van het grensoverschrijdend werken ondersteunen ze ook werkgevers. De dienst draagt hiermee bij aan het versterken van het woon- en werkklimaat van Zuid-Limburg, het oplossen van knelpunten op de arbeidsmarkt voor het bedrijfsleven en het bieden van kansen op werk voor alle inwoners van Zuid-Limburg. Door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Provincie Limburg structureel financieel te binden aan het Grensinfopunt kan de gemeentelijke bijdrage gelijk blijven ondanks de stijging van kosten. Intaketafels In de organisatie is onder andere voor ondernemers(aan)vragen gewerkt met een zogeheten intaketafel.

De intaketafel betreft een multidisciplinair team en heeft tot doel om sneller en efficiënter tot afhandeling van aanvragen van ondernemers te komen. In de intaketafel wordt een initiatief integraal gewogen en de wenselijkheid van een ontwikkeling bepaald.

Economische promotie Toeristische Uitvoeringsagenda In 2021 hebben we gewerkt aan de uitvoering van de meerjarige Toeristische Uitvoeringsagenda. Dit is onder meer gebeurd door een aantal verbeteringen van de wandel- en fietspaden in combinatie met extra structureel onderhoud. Verder hebben we een nieuwe wandelroute gecreëerd tussen het Steinerbos en het Heidekamppark. In samenwerking met Visit Zuid-Limburg, de toeristische werkgroep Maaskentj en het Rivierpark Maasvallei is gewerkt aan de verdere positionering, profilering en promotie van Stein als Hart van de Maasvallei door middel van nieuwe video`s, online en offline promotie en de ontwikkeling van een nieuw themaproduct in samenwerking met ondernemers.

17

Ook is een start gemaakt met de verbetering van de entrees van onze gemeente door het beschilderen van de viaducten aan de Napoleonsbaan onder de A76 en het vergroenen van drie rotondes bij de entrees, als eerste onderdeel van de uitvoering van de gemeentelijke rotondevisie. We hebben verder gewerkt aan de verbetering van strategische toeristische locaties zoals het Kasteelpark Elsloo, door middel van cofinanciering. Daarnaast zijn de (toeristische) parkeerplaatsen verbeterd met voorzieningen voor toeristen en recreanten in Meers, Terhagen en Maasband. Hierdoor vindt ook spreiding van bezoekersstromen binnen onze gemeente plaats. Tenslotte is een start gemaakt met de voorbereidende werkzaamheden voor de parkeerplaats in Berg aan de Maas nabij het veerpont. Corona heeft de toeristisch/recreatieve sector ook hard geraakt in 2021. Om in contact te blijven met de ondernemers en de musea hebben wij periodiek nieuwsbrieven verstuurd. De culturele verenigingen en de toeristisch/recreatieve ondernemers zijn actief gestimuleerd en gefaciliteerd om als ambassadeurs bij te dragen aan de verwezenlijking en verbetering van onze gemeente als toeristisch Hart van de Maasvallei, door middel van het verlenen van een aantal subsidies op basis van de Stimuleringsregeling Toerisme.

Tenslotte is overleg gevoerd met de DOP`s en de musea om de gemeentelijke plannen af stemmen op hun plannen en ideeën. Binnen de Westelijke Mijnstreek is afgesproken om de toeristische samenwerking intensiever op te zoeken met als einddoel de doorontwikkeling van het fietsroutenetwerk, waardoor onze regio een belangrijke schakel vormt tussen het Heuvelland en België. De fietsbrug Stein-Maasmechelen en de ontwikkeling van het RivierPark Maasvallei in onze gemeente spelen hierbij een prominente rol en worden in de regionale samenwerking op deze wijze goed gepositioneerd. Ten aanzien van de brug Stein-Maasmechelen wordt geconstateerd dat dit een lange termijn project is en dat lobby en intergemeentelijke samenwerking nodig zullen blijven om de cofinanciering voor dit project uiteindelijk te kunnen realiseren. In samenwerking met Visit Zuid-Limburg, de gemeenten Beek, Echt-Susteren en Sittard-Geleen is op basis van een ontvangen provinciale subsidie een nieuwe interactieve fietstocht ontwikkeld: de route vol verwondering. Deze route is vóór het toeristisch seizoen van 2022 gereed. Tenslotte is gewerkt aan een uitvoeringsprogramma voor toerisme in Zuid-Limburg op basis van de in 2020 vastgestelde Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg 2030: de invoering van een wandelknooppuntennetwerk voor Zuid-Limburg, het oprichten van een sectorplatform en een toeristisch Zuid-Limburg Magazine.

Deze projecten zijn gestart en in voorbereiding. Een deel van deze projecten is gestart en aangejaagd vanuit het Middengebied, Programmalijn Toerisme, waaraan de gemeente Stein deelneemt. Ten aanzien van het budget wordt opgemerkt dat minder geld is uitgegeven dan vooraf was geraamd. Dit heeft er voornamelijk mee te maken dat het gereserveerde budget van ongeveer € 100.000 voor het opknappen van drie rotondes niet in december 2021 is uitgevoerd maar in januari 2022. Evenementensubsidies In 2021 was er een onder uitputting binnen het budget evenementensubsidie van € 23.967. Dit bedrag is ten gunste gekomen van de corona-reserve.

18

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Economie (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2021 2021 2021

Lasten

1.015

1.137

844

Baten

281

270

299

-735

-868

-545

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

19

Onderwijs Inleiding Kinderen en jongeren zijn belangrijk voor onze toekomst. Voldoende en kwalitatieve mogelijkheden op het gebied van onderwijs zijn naast leven, wonen, werken en ontspannen essentieel voor hun ontwikkeling. Het programma onderwijs levert dan ook een bijdrage aan onze kernwaarde 'sociale en vitale kernen'. Onderwijs zien wij tevens als middel om verder invulling te geven aan de strategische keuzen samenleven door ontmoeten en samenleven door verbinden. Ontmoeten en verbinden versterken de gemeenschapszin onder onze inwoners. In de strategische toekomstvisie is tevens in het kader van een bereikbare en bedrijvige gemeente een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en samenwerking als speerpunt opgenomen. Dit op basis van de quatro helix (overheid, bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke instellingen) om ook in de (nabije) toekomst over voldoende arbeidspotentieel in de regio te kunnen beschikken om de toenemende krapte op de arbeidsmarkt het hoofd te kunnen bieden.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Wat hebben we bereikt ?

Ook in 2021 is er weer volop aandacht geweest voor de groei en ontwikkeling van kinderen. Een goede startpositie is hierbij steeds het uitgangspunt. Samen met basisscholen, het voortgezet onderwijs en andere samenwerkingspartners hebben we ingezet op het bieden van mogelijkheden die nodig zijn voor een goede ontwikkeling. Ons lokaal integraal jeugdbeleid speelt hierin een centrale en belangrijke rol.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Openbaar basisonderwijs Openbaar basisonderwijs De statuten van Stichting Kindante bevatten een aantal bepalingen die betrekking hebben op de financiële documenten (begroting/jaarrekening). De vaststelling c.q. de goedkeuring van deze stukken is voorbehouden aan het College van Bestuur respectievelijk de Raad van Toezicht. Wel dient de gemeenteraad te worden geinformeerd. Met de raadsinformatiebrieven van 11 juni 2021 (begroting 2021) en 28 oktober 2021 (jaarrekening 2020) is hier uitvoering aan geven. Door de raadsfracties is geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot het stellen van schriftelijke vragen. Ook werd een toelichting door het schoolbestuur tijdens een beeldvormende bijeenkomst niet nodig geacht.

Onderwijshuisvesting Integraal Huisvestingsplan Onder leiding van ICSadviseurs is, samen met de schoolbesturen voor primair en voortgezet onderwijs en de kindpartners, een intensief traject doorlopen dat heeft geleid tot een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP). Dit IHP is op 14 oktober 2021 besproken in de raad. De raad heeft besloten kennis te nemen van de eindrapportage. Voorts heeft men ingestemd met ons standpunt ten aanzien van dit eindrapport. Deze bestuurlijke reactie vormt het spoorboekje voor de implementatie van het plan. In lijn hiermee is de uitbreiding van Groenewald het eerste project dat wordt opgepakt. Het moment waarop met de overige scenario's wordt gestart wordt bepaald door de financiële ruimte van de begroting. Op 16 december 2021 heeft de raad een

20

voorbereidingskrediet van € 46.200 (incl. BTW) beschikbaar gesteld voor het opstellen van de business case "Uitbreiding Groenewald". Toekomst basisonderwijs kern Stein Stichting Kindante heeft een aantal jaren geleden het initiatief genomen voor een onderzoek naar een mogelijke samenwerking tussen de basisscholen De Maaskei en Kerensheide. Vanuit onze verantwoordelijkheid met betrekking tot de onderwijshuisvesting hebben wij als gemeente geparticipeerd in de Werkgroep Vastgoed. Net voor de zomervakantie heeft het College van Bestuur van Stichting Kindante de ouders/verzorgers laten weten dat men per direct stopt met dit onderzoek. Beide scholen gaan zelfstandig verder op de huidige locaties. Een afschrift van deze ouderbrief is op 30 juni 2021 met de raad gedeeld.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Lokaal integraal jeugdbeleid In 2021 zijn er vanwege de coronacrisis minder grote stappen gezet op het gebied van ons lokaal integraal jeugdbeleid (LIJ) dan gehoopt. Scholen en kindpartners hebben de afgelopen 2 jaar hun handen vol gehad aan hun primaire taak, die ze moesten volbrengen in een crisis waarin veel kinderen maar ook leerkrachten/pedagogisch medewerkers uitvielen vanwege ziekte en/of quarantaine. Om de achterstand bij kinderen die mogelijk is opgelopen tijdens de coronacrisis terug te dringen is het zogenaamde Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in het leven geroepen. De gemeente Stein ontvangt hiervoor middelen om naar eigen inzicht urgente zaken op te pakken. Wij hebben hierbij de verbinding gezocht met ons lopende LIJ en de partners die daaraan gekoppeld zijn. Tijdens een digitale werkconferentie is nagedacht over de invulling van de NPO gelden. In het eerste kwartaal van 2022 zal verdere uitwerking plaatsvinden. Wij hopen met het NPO-middelen een boost te geven aan ons LIJ. De NPO-middelen hebben een direct verband met onze OAB-middelen die we van het Rijk ontvangen. Gebleken is dat er binnen die OAB-middelen meer uitgaven hebben plaatsgevonden dan vooraf voorzien. Wij zullen dit gaan evalueren en bijstellen.

Lokale Educatieve Agenda (LEA) Zoals reeds in de begroting 2021 naar uw raad gecommuniceerd stoppen we in 2021 met de financiële bijdrage ten aanzien van de lokale educatieve agenda (LEA). Kindante is hierover door ons geïnformeerd. Wij hebben abusievelijk het openstaande bedrag van 2021 afgeraamd. Echter, de afspraak was dat onze financiële bijdrage stopte na het schooljaar 2020/2021. Wij hebben dit gecorrigeerd en aan Kindante onze laatste bijdrage ten aanzien van de LEA uitbetaald. Vanaf 2022 is er geen geld meer gereserveerd voor de LEA. De zaken die binnen de LEA de laatste jaren werden bekostigd zullen de komende jaren - zoals eerder al aangegeven - kritisch(er) bekeken worden en waar nodig en van toepassing vanuit ons onderwijskansenbeleid bekostigd worden. Uitgangspunt is hierbij ook dat gekeken wordt naar cofinanciering en dat een en ander past binnen de kaders van het onderwijskansenbeleid.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Onderwijs (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2021 2021 2021

Lasten

3.133

2.904

2.928

Baten

598

506

470

-2.535

-2.397

-2.458

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

21

Sport, cultuur en recreatie Inleiding Het programma sport, cultuur en recreatie levert een bijdrage aan een duurzame leefomgeving met unieke waarden en in het bijzonder aan het verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten. In de strategische toekomstvisie hebben wij opgenomen dat wij de belevingswaarde willen versterken door in te zetten op landelijke verstilling en het behoud van cultuurhistorische waarden. Waarbij wordt ingezet op onder andere internationale verbindingen, het versterken van ons toeristisch profiel en het uitbouwen van onze authentieke waarden waaronder de ligging aan het water. De waarde van onze openbare ruimte willen wij versterken door deze meer te benutten als plek voor ontmoeten, sporten en recreëren. Hierbij wordt tevens een belangrijke bijdrage geleverd aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. In het kader van de kernwaarde bereikbare en bedrijvige gemeente hebben wij als strategische keuze vrijetijdseconomie en recreatie als nieuwe economische pijler geformuleerd. Het programma sport, cultuur en recreatie levert een bijdrage aan de economische diversiteit die van belang is bij het verder ontwikkelen van een duurzame en lokale economie (zie ook programma Economie). Tot slot levert dit programma een bijdrage aan het verder ontwikkelen van de kernwaarde sociale en vitale kernen.

Cultuurhistorische waarden kunnen de eigen identiteit van een kern en het gevoel van gezamenlijke roots en sociale cohesie onder inwoners versterken waardoor invulling wordt gegeven aan de strategische keuze 'Trots en bewust van onze eigen(zinnige) identiteit en kwaliteiten'.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Wat hebben we bereikt ? Onze inwoners en bezoekers waarderen momenteel de omgevingskwaliteiten zoals de groene verbindingen, de beleving van Stein als gemeente aan het water (Grensmaas), de cultuurhistorische waarden van onze verschillende kernen en de kwaliteit van de openbare ruimte. Om ook in de toekomst een duurzame woongemeente te blijven, willen wij deze unieke omgevingskwaliteiten die bestaan uit gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde samen met inwoners en ondernemers verder versterken. De waarde van ons groen (natuur en openbare ruimte) versterken wij door deze meer te benutten als plek voor ontmoeten, sporten en recreëren. Hierbij dragen wij tevens bij aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. Daarnaast willen we bereiken dat meer mensen in alle leeftijdscategorieën bewegen en sporten. Sport wordt hierbij gezien als middel en niet als doel. Daarmee is de relatie met het sociaal domein indirect gelegd. Door te bewegen en te sporten wordt ingezet op een gezondere levensstijl, op ontmoeten, verbinden en meedoen. Dit draagt bij aan positieve gezondheid waardoor mogelijk kosten binnen het sociaal domein voorkomen kunnen worden. Bewegen in de openbare ruimte vormt hier een onderdeel van.

Kunst en cultuur wordt meer verweven met ander beleidsterreinen zoals toerisme en het sociaal domein waarmee het een bijdrage levert aan het versterken van de gemeenschapszin in onze gemeente en daarmee een bijdrage levert aan het behouden van de sociale en vitale kernen.

22

Wat hebben we ervoor gedaan ? Sportbeleid en activering Gezond Sport- & Beweegakkoord Stein Het in 2020 gesloten ‘Gezond Sport- & Beweegakkoord Stein’, is het resultaat van een intensief participatietraject. Gezamenlijke ambities van gemeente en stakeholders op het gebied van sport, bewegen, gezondheid en vitaliteit, zijn hierin vastgelegd. Corona onderstreepte het belang hiervan, maar bemoeilijkte de uitvoering. Desondanks zijn in 2021 aansprekende resultaten geboekt. Voorbeelden hiervan zijn de aanstelling van een sportpedagoog, opstart van de regionale samenwerking JOGG Zuid-Limburg, urbans sports clinics voor de jeugd, oprichting van het Sport & Beweeg Panel, uitbouw van het verenigingsadvies en diverse initiatieven die bewegen stimuleren in de openbare ruimte of voor mensen die drempels ervaren op dit gebied. Tevens is verbinding gemaakt met andere beleidsdomeinen & -stukken die dit jaar zijn ontwikkeld, zoals preventieakkoord, jongerenvisie, toegankelijkheid, omgevingsvisie en mobiliteitsvisie.

Sportaccommodaties Renovatie kunstgras- en natuurgrasvelden Door de zeer slechte weersomstandigheden is het niet gelukt het hele project op te leveren in 2021. Sportcomplex 't Hetjen is op de robotmaaiers en tribune beachvelden na gereed. Op sportcomplex Mergelakker is het kunstgrasveld A gerenoveerd maar is de aanleg van natuurgrasveld C behoorlijk gestagneerd. Hierdoor is het ombouwen van kunstgrasveld B doorgeschoven naar 2022. Zorgplichtbepaling Wet milieubeheer Met het oogpunt op een mogelijk verbod van synthetische en rubberinfill in kunstgrasvelden vanaf 2028 is ervoor gekozen enkel een kantplank rondom de kunstgrasvelden aan te brengen. Met het aanbrengen van deze voorziening wordt voldaan aan de eisen van de wettelijke zorgplicht tegen het verspreiden van microplastics in het milieu. Uitbreiding sanitaire ruimten 't Hetjen Op 18 mei 2021 heeft het college besloten het beschikbare budget ter beschikking te stellen aan de vereniging voor het in eigen beheer uitbreiden en renoveren van de sanitaire ruimten. Ook de vereniging is geconfronteerd met de forse prijsstijgingen en drukte in dit marktsegment. Hierdoor is de uitbreiding en renovatie niet in 2021 gerealiseerd en wordt het budget á € 70.000 doorgeschoven naar 2022.

Cultuurpresentatie, productie participatie Muziekonderwijs en cultuureducatie Sinds schooljaar 2020-2021 vindt er een andere invulling plaats rondom het thema muziekonderwijs en cultuureducatie. De invulling moet nog verder vorm krijgen. In 2021 ontstond hierdoor onder uitputting van het budget. In de slotwijziging is een bedrag van € 25.000 door geschoven naar 2022 en dit in te zetten voor een beleidsplan kunst en cultuur. Muziekonderwijs en cultuureducatie zullen daar onderdeel van uitmaken.

Media Bibliotheken Met ingang van 2021 zijn de locaties in Elsloo en Urmond opgeheven. De bibliotheeklocatie in MFC de Grous bleef gehandhaafd en wordt niet langer leeswinkel genoemd maar bibliotheek.

23

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Levensbomenbos Om uitvoering te geven aan de aangenomen motie van uw raad een herdenkingsbos aan te leggen, zijn er een aantal acties uitgezet. Grondaankoopmogelijkheden zijn onderzocht maar dit heeft nog geen concrete (particuliere) locaties opgeleverd. Daarom is besloten in eerste instantie in te zetten op de aanleg van kleinere levensbosjes op gemeentelijk eigendom. De percelen in eigendom van de gemeente zijn geïnventariseerd onderzocht op geschiktheid en de mogelijkheden zijn besproken met de DOP’s. Verdere planuitwerking is voorzien in 2022. Areaaluitbreiding openbaar groen Openbaar groen en recreatie heeft betrekking op de ontwikkeling en het beheer van natuur en landschap, het groen in de openbare ruimte en speelvoorzieningen . Groen versterkt de ruimtelijke structuur, de leefbaarheid en draagt bij aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. In de groenstructuurvisie en het groenbeheersplan is dit taakveld meer volledig uitgewerkt.

Daarnaast is er de ambitie om te werken aan: • het vergroenen van onze gemeente door aanplant van bos, struweel, hagen en solitaire bomen zowel in de kernen als in het buitengebied; • Verbindingen leggen tussen waterrecreatie, natuurrecreatie, cultuurhistorie/musea, wandelen en fietsen en daarmee tevens een netwerk van fiets- en wandelpaden uit te bouwen; • landschaps- en natuurprojecten zoveel mogelijk laten aansluiten en samenwerken met RivierparkMaasvallei; • Compensatieplan Maasband concretiseren en nader uitwerken samen met het Grensmaas Consortium; • Faciliteren van de doorontwikkeling van de gebiedsvisie onder andere ten behoeve van het zichtbaar maken van de historische havenplaats Oud-Urmond; • Ondersteunen van het eigen kracht project Domein Elsloo; • Vergroten van de soortenrijkdom (biodiversiteit) door gerichte inrichtingsmaatregelen en door aanpassingen in het beheer; • het ondersteunen en faciliteren van ideeën IVN verenigingen. Steinerbos Ook in 2021 is Steinerbos geconfronteerd met de forse impact van de coronamaatregelen. Tot en met april 2021 is het hele recreatiepark gesloten geweest en vervolgens mocht het weer gedeeltelijk open. In de laatste maanden van 2021 zijn er weer aangescherpte maatregelen genomen en in december 2021 moest het park wederom volledig sluiten. Dit heeft een forse financiële impact gehad op het bedrijfsresultaat van 2021.

De gemeente heeft in totaal voor 7 maanden de huur kwijtgescholden in 2021 en daarnaast het maandelijkse exploitatietekort over de eerste 6 maanden van 2021 gecompenseerd conform raadsbesluit. Via de SPUK-IJZ regeling heeft de gemeente in 2021 over het jaar 2020 een bedrag van € 246.292 terugontvangen en daarnaast over de eerste helft van 2021 een bedrag van € 356.522 terugontvangen. De jaarrekening 2021 van Steinerbos BV laat een negatief resultaat zien van € 299.768. Dit negatief resultaat wordt door Steinerbos dan ook zelf opgevangen met de daarvoor bedoelde financiële bijdrage van 2021. Relatie verbonden partij met realisatie programma

Verbonden partij Steinerbos BV

NV Theodora

Samenwerkingsvorm Privaat

Privaat

Wat is de bijdrage aan dit programma? Bijdrage aan de vrijetijdseconomie en toerisme Bijdrage aan het in stand houden van kasteel Elsloo en het kasteelpark.

24

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Sport, cultuur en recreatie (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2021 2021 2021

Lasten

5.165

5.294

4.836

Baten

1.068

751

443

-4.097

-4.543

-4.393

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

25

Sociaal Domein Inleiding Het programma sociaal domein levert een bijdrage aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. Binnen onze kernen is sprake van dorpse saamhorigheid en gemeenschapszin. In onze kernen zijn inwoners actief, helpen ze elkaar en nemen ze zelf initiatief. Dit willen we behouden en verder versterken. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties blijven we grote maatschappelijke opgaven ook de komende jaren het hoofd bieden. Actief eigenaarschap van onze inwoners en ondernemers is een strategische keuze die wij verder willen stimuleren zodat zij meer ruimte, zeggenschap en verantwoordelijkheid krijgen voor eigen initiatieven. Sociale en vitale kernen zijn van belang voor een duurzame leefomgeving met unieke waarden. Wij gaan immers uit van de kracht van onze inwoners. Zij nemen zelf initiatief en voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen leefomgeving. Als gemeente geven wij hen hiervoor, binnen de gestelde kaders, de ruimte. Tot slot levert het taakveld sociaal domein een bijdrage aan de kernwaarde bereikbare en bedrijvige gemeente. Het gaat dan in het bijzonder om de strategische keuze van voldoende arbeidspotentieel waarbij participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt onderdeel is. In 2021 zijn we gestart met het project ‘Grip op sociaal Domein’.

Het doel van dit project is om duurzaam grip te krijgen op onze uitgaven in het sociaal domein. Vanuit een vijftal pijlers is het project aan de slag gegaan met het realiseren van 45 beheersmaatregelen met wisselend resultaat. Daarnaast werden in 2021 onze inspanningen op het gebied van inclusie beloond met de titel ‘Meest toegankelijke gemeente van Nelderland’.