Rekenkamercommissie Steenwijkerland - Totstandkoming bestemmingsplan Eeserwold en hypermarkt.pdf

In de nota van uitgangspunten voor de actualisatie van het bestemmingsplan is aangegeven dat de vergunde hypermarkt specifiek bestemd gaat worden (en in de toekomst dus niet meer kan uitbreiden) en dat nieuwe hypermarkten worden uitgesloten. Gedeputeerde Staten verzocht om een voorbereidingsbesluit te nemen zodat in de periode tussen het vaststellen van de Nota van Uitgangspunten en het ontwerp bestemmingsplan, een nieuwe vergunningsaanvraag voor een tweede hypermarkt niet mogelijk was. Met andere woorden: de provincie verzocht de gemeente om een voorbereidingsbesluit te nemen, zodat er geen vergunning kon worden aangevraagd voor een tweede hypermarkt. De actualisatie van het bestemmingsplan zou het bestemmingsplan ook passend maken binnen het provinciaal planologisch beleid (Provinciale Omgevingsverordening Overijssel, 2009). Dit voorbereidingsbesluit werd in de raadsvergadering van 28 oktober 2014 genomen. 7.5 Gevolgen van de juridische strijd Door de juridische strijd is het verlenen en met name het onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning enorm vertraagd. Het indienen van bezwaren en het procederen bij de Raad van State door belanghebbenden is een tijdrovend proces geweest.

Uit de interviews blijkt dat door de juridische strijd en de daaruit voortkomende onduidelijkheid over een (mogelijke) komst van de hypermarkt ervoor heeft gezorgd dat investeringen in de binnenstad en het Steenwijkerdiep zijn uitgesteld. Dit geldt voor zowel investeringen door ondernemers, maar ook investeringen door de provincie Overijssel en regionale partners. In verschillende interviews is aangegeven dat de ontwikkelingen in de binnenstad op een laag pitje kwamen te staan. De binnenstad liet zich als het ware gijzelen door de dreiging van de komst van een hypermarkt. Daarnaast heeft de mogelijke komst van de hypermarkt zijn weerslag gehad op de relatie met de ondernemers(verenigingen). Dit leidde onder andere tot een bemoeilijking van (reguliere) overleggen tussen de gemeente en ondernemers. Ten tijde van de rechtszaak mocht er bijvoorbeeld niet gesproken worden over Eeserwold, waardoor er tijdens vergaderingen met de ondernemers vaak met meel in de mond werd gepraat. Ook was de relatie tussen Steenwijk Vestingstad en de gemeente in periode 2012-2018 ernstig bekoeld. Na de collegewisseling in 2018 is deze relatie weer verbeterd. Omgevingsvergunning onherroepelijk In de juridische strijd zijn twee fases te herkennen. In de eerste fase ging de juridische strijd vooral over de oneerlijke concurrentie en het al dan niet strijdige gebruik met het bestemmingsplan.

In de tweede fase ging de juridische strijd over de nadere definitie van het begrip hypermarkten. 47/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland De definitie die uiteindelijk is gehanteerd is dat minimaal 51% van het vloeroppervlak moest bestaan uit supermarkten, met één kassasysteem in één open ruimte. Door Focus is lang geprobeerd om daar een andere invulling aan te geven, wat het hele proces rondom de omgevingsvergunning ook heeft vertraagd. Op 11 april 2017 dienden CDA, CPB, D66, CU en VVD een motie in die unaniem werd aangenomen. In de motie werd het college opgedragen om ‘alles in het werk te stellen om detailhandel anders dan rechtens toegestaan te voorkomen’ (op Eeserwold). Hoewel dit een duidelijke opdracht aan het college was om niet mee te werken aan de komst van de hypermarkt, werd aan de andere kant de omgevingsvergunning door de gemeente gerepareerd. Vanuit publiekrechtelijk oogpunt was de gemeente immers verplicht om mee te werken aan de reparatie van de omgevingsvergunning. In overleg met en op aandringen van de provincie werd medio 2017 een externe adviseur als programmamanager aangesteld om een brug te slaan tussen de verschillende gemeentelijke afdelingen (vergunningverlening, economie en ruimte) die in de praktijk niet altijd even goed samenwerkten (zoals in het vorig hoofdstuk beschreven).

De nieuwe programmamanager blies nieuw leven in de stuurgroep Eeserwold; deze was al jaren niet meer actief. In de stuurgroep werden uiteindelijk bilaterale afspraken gemaakt tussen de grondeigenaren, de ontwikkelaar en de gemeente; men zat op dat moment weer met elkaar aan tafel. Ook werd de externe adviseur door de gemeente gevraagd om een scenarioanalyse te schrijven in aanloop naar de uitspraak van de Raad van State over de vergunning voor de hypermarkt in april 2018, zodat het college handelingsperspectief had bij welke uitspraak dan ook. Op 11 april 2018 werd na bijna vijf jaar juridische strijd met de uitspraak van de Raad van State de omgevingsvergunning onherroepelijk verklaard. 7.6 Samenvatting Na het verlenen van de omgevingsvergunning in februari 2013 begon de juridische strijd over de komst van de hypermarkt. Zo werden er bij elkaar 49 bezwaarschriften ingediend, waarvan slechts een klein deel ontvankelijk werd verklaard. In de ontvankelijk verklaarde bezwaarschriften werd vooral beargumenteerd dat de aanvraag voor de omgevingsvergunning in strijd was met het geldende bestemmingsplan (omdat hypermarkt niet staat gedefinieerd) en dat het strijdig is met de Provinciale Omgevingsverordening Overijssel uit 2009.

Beide argumenten gingen niet op, omdat hypermarkten is opgenomen als begrip in het bestemmingsplan en omdat de Provinciale Omgevingsverordening in 2009 is vastgesteld. Tot slot was een van de belangrijkste argumenten (van onder andere Steenwijk Vestingstad) dat de realisatie van de hypermarkt een negatieve impact zou hebben op de detailhandel in de binnenstad van Steenwijk. Op basis van artikel 2.10, eerste lid van de Wabo is dat geen geldige reden om een omgevingsvergunning te weigeren. Het college bevond zich op dat moment in een spagaat: enerzijds was zij verplicht om mee te werken aan de omgevingsvergunning, anderzijds was er veel weerstand onder lokale ondernemers. 48/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland Het college nam als gevolg van de juridische procedure een steeds formelere rol aan in de discussie rondom de hypermarkt, waarin het college haar eigen uitvoerende taak en de controlerende taak van de raad benadrukte. De raad had op dat moment echter niet het gevoel in positie te zijn om te kunnen controleren. Uit de documentenstudie komt namelijk naar voren dat de informatievoorziening aan de raad in die tijd gering was. Een mogelijke oorzaak hiervoor zou mogelijk terug te voeren zijn op de juridische procedures die op dat moment liepen.

In meerdere gesprekken (waaronder die met de raad zelf) is aangegeven dat de raad meer gebruik had kunnen maken van de beschikbare instrumenten om bij te sturen of te informeren. Pas in 2017 werd er een motie aangenomen die het college opdroeg de komst van de hypermarkt tegen te houden. De discussie over wat wenselijk was voor de gemeente werd ook op dat moment niet gevoerd door de raad. In de zomer van 2015 moest het bestemmingsplan Eeserwold geactualiseerd worden. Onder de Wro moet een bestemmingsplan namelijk elke tien jaar worden geactualiseerd. Het gehele traject zou echter te lang duren om tijdig een nieuw bestemmingsplan vast te stellen. Uiteindelijk is als alternatief gekozen voor een beheersverordening, die in juni 2015 is vastgesteld. Het vaststellen van een beheersverordening of een actualisering van het bestemmingsplan Eeserwold zouden beide geen invloed hebben gehad op het wel of niet komen van een hypermarkt, omdat deze vergunning al was aangevraagd en verleend. In 2013 nam Provinciale Staten een motie aan dat Gedeputeerde Staten opdroeg om het ongenoegen over te dragen aan de gemeente vanwege de mogelijke komst van de hypermarkt. Er werd ook gevraagd om het gesprek aan te gaan met het college van Steenwijkerland om het bestemmingsplan aan te passen. Ook door Steenwijk Vestingstad is gepoogd om via de provincie de komst van de hypermarkt tegen te houden.

De provincie ging daar niet in mee omdat het niet mogelijk was om de hypermarkt tegen te houden en omdat dat niet bij haar sturingsfilosofie past. Wel stuurde Gedeputeerde Staten in 2014 een brief aan het college om alsnog een voorbereidingsbesluit te nemen in aanloop naar de actualisering van het bestemmingsplan in 2015. Het indienen van bezwaren en het procederen bij de Raad van State door belanghebbenden is een tijdrovend proces geweest. Uit de interviews blijkt dat door de juridische strijd en de daaruit voortkomende onduidelijkheid over de komst van de hypermarkt ervoor heeft gezorgd dat investeringen in de binnenstad en het Steenwijkerdiep zijn uitgesteld. Dit geldt voor zowel investeringen door ondernemers, als voor investeringen door de provincie Overijssel en regionale partners. Daarnaast heeft de mogelijke komst van de hypermarkt zijn weerslag gehad op de relatie met de ondernemersverenigingen. Dit leidde tot een bemoeilijking van (reguliere) overleggen tussen de gemeente en ondernemers. Ten tijde van de rechtszaak mocht er bijvoorbeeld niet gesproken worden over Eeserwold. In de periode van 2014-2018 was de relatie tussen Steenwijk Vestingstad en de gemeente ernstig bekoeld. Uiteindelijk is er medio 2017 een externe adviseur als programmamanager aangesteld om de zaak weer vlot te trekken.

In de eerste plaats probeerde hij een brug te slaan tussen de verschillende gemeentelijke afdelingen (vergunningverlening, economie en ruimte) die in de praktijk niet altijd even goed samenwerkten. Ook werd er nieuw leven in de stuurgroep geblazen waardoor er bilaterale afspraken werden gemaakt tussen de grondeigenaren, de ontwikkelaar en de gemeente: men zat weer met elkaar aan tafel. 49/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland Tot slot werd er door de externe adviseur een scenarioanalyse geschreven in de aanloop naar de uitspraak van de Raad van State over de hypermarkt, zodat de gemeente handelingsperspectief had. Op 11 april 2018 werd na de uitspraak van de Raad van State de omgevingsvergunning onherroepelijk. De definitie van het begrip hypermarkt die uiteindelijk is gehanteerd is dat minimaal 51% van het vloeroppervlak moest bestaan uit supermarkten, met één kassasysteem in één open ruimte. 50/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland Hoofdstuk 8 Nieuwe initiatieven en intrekking omgevingsvergunning (2018-2020) Dit hoofdstuk gaat in op de periode na de onherroepelijke vergunning waarin gepoogd is om de omgevingsvergunning uit te voeren, maar waarin al snel ook naar nieuwe initiatieven is gezocht in plaats van de hypermarkt. Ten slotte komt ook de uiteindelijke intrekking van de omgevingsvergunning aan bod.

8.1 Tijdlijn nieuwe initiatieven en intrekking omgevingsvergunning 2018 - 2020 Nieuwe initiatieven en intrekking omgevingsvergunning 30 april 2018 College stuurt brief aan Focus met het verzoek om de omgevingsvergunning uit te voeren, door het realiseren van de hypermarkt. Daarnaast benoemt de gemeente dat als na 26 weken na het onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning niet is gestart met de bouw, deze kan worden ingetrokken. 19 december 2018 College stuurt nogmaals brief aan Focus met het verzoek om een stand van zaken te geven over de omgevingsvergunning en de eventuele bouw van de hypermarkt. 11 januari 2019 Vergunninghouder laat weten te starten met de bouw rond 1 juli 2019. 25 maart 2019 Dommerholt Advocaten stuurt namens Steenwijk Vestingstad een brief aan het college met het verzoek om te starten met de intrekkingsprocedure van de omgevingsvergunning. 1 juli 2019 College is op de hoogte dat de bouw van de hypermarkt niet doorgaat. Initiatiefnemer wil Family-Fun-Zone realiseren en dient een conceptaanvraag in. 4 september 2019 Dommerholt Advocaten stuurt nogmaals een brief namens Steenwijk Vestingstad aan het college met wederom het verzoek te starten met de intrekkingsprocedure omdat 1 juli 2019 (start bouwdatum) is verstreken.

Daarnaast wijst zij op de plannen van de mogelijke komst van een Family Fun Zone (dat dit strijdig is met de geldende beheersverordening) en het verzoek om ‘hypermarkten’ weg te bestemmen. 5 september 2019 Raadsvragen van de CU-fractie over de komst van een Family Fun Zone en het annuleren van de komst van de hypermarkt. 17 december 2019 Collegevoorstel met daarin het voorstel om tot 31 maart 2020 te wachten op een formele omgevingsvergunning voor het gewijzigde gebruik van Focus-U-Park. Indien dit niet gebeurt, wordt de geldende omgevingsvergunning voor het bouwen van Focus-U-Park ingetrokken en de procedure voor het nemen van een voorbereidingsbesluit opgestart. Oktober 2020 Intrekking van de omgevingsvergunning door de gemeente Steenwijkerland. 51/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 8.2 Van Hypermarkt naar Family-Fun-Zone tot crematorium Door de uitspraken van de Raad van State en de aangepaste beheersverordening mocht een hypermarkt van maximaal 12.111 m2 worden gebouwd, waarvan de bruto vloeroppervlakte van de hypermarkt voor minimaal 51% moest worden gebruikt als supermarkt met één kassasysteem. Door Focus werd op dat moment geen geschikte partij gevonden om een hypermarkt met die contouren te exploiteren. Er werd door alle betrokkenen op dat moment getwijfeld aan de haalbaarheid van het plan.

Het winkelgedrag van de consument was inmiddels van offline naar steeds meer online winkelen veranderd. Focus zou daarom ondernemers uit de binnenstad hebben benaderd om zich te vestigen op Eeserwold, zo komt naar voren uit gesprekken. Op 19 december 2018 stuurde het college nogmaals een brief aan Focus – nadat het op 30 april 2018 ook een brief had verzonden - om te starten met de bouw van de hypermarkt, zodat ondernemers, inwoners en andere betrokkenen duidelijkheid zouden krijgen over de komst van de hypermarkt. Op 11 januari 2019 liet Focus weten dat zij zou starten met de bouw van de hypermarkt begin juli 2019. Uit stukken komt naar voren dat Focus haar plannen in die periode heeft gewijzigd. Er werd aangegeven dat Focus een Family Fun Zone wilde realiseren in plaats van een hypermarkt. In de periode tussen juli 2019 en juni 2020 diende Focus ook plannen in voor deze Family Fun Zone. De gemeente constateerde echter dat er niet voldoende invulling werd gegeven aan deze plannen. Omdat de ontwikkelaar steeds de plannen bleef wijzigen en niet met degelijke uitwerkingen kwam, werd uiteindelijk besloten de gesprekken te beëindigen en over te gaan op de daadwerkelijke intrekking van de omgevingsvergunning. Doordat de keuze is gemaakt om als gemeente zelf in Eeserwold geen grondpositie in te nemen, werd voorkomen dat de gemeente grote financiële risico’s liep.

Neveneffect hiervan was dat de gemeente hierdoor ook minder tot geen invloed had op het plangebied. Door tegenvallende marktontwikkelingen vanaf het vaststellen van het bestemmingsplan Eeserwold, kon Focus geen partij vinden voor de hypermarkt. Gedurende die periode is door ontwikkelaars en Roelofs naar andere mogelijkheden gekeken om gronden te verkopen, dan wel te ontwikkelen op Eeserwold. Zodoende is het meerdere malen voorgekomen dat de gemeenteraad via het college op de hoogte werd gesteld van nieuwe initiatieven die veelal volgens de gemeenteraad het karakter hadden van een proefballon, zoals het crematorium8. Dit leidde niet alleen tot onduidelijkheid bij de raad, maar ook tot frustraties bij bewoners van Eeserwold. Intrekking omgevingsvergunning Na het onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning in 2018, is direct een brief aan Focus verstuurd (30 april 2018), met daarin de boodschap om de bouw van de hypermarkt – de uitvoering van de verleende omgevingsvergunning – te starten. Daarnaast werd in deze brief benoemd dat wanneer na 26 weken (na het onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning) nog niet is gestart met de bouw, deze kan worden ingetrokken. In de Wabo artikel 2.33, lid 2 is namelijk opgenomen dat een omgevingsvergunning kan worden 8 Er is jaren samengewerkt door een partij die een crematorium wilde bouwen op Eeserwold.

Op basis van een uitgewerkt plan heeft het college uiteindelijk de gemeenteraad voorgesteld om het bestemmingsplan daarvoor te wijzigen (een deel van het crematorium zou in het deel dat bestemd was voor wonen komen). De gemeenteraad heeft niet ingestemd met de bestemmingsplanwijziging. 52/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland ingetrokken na 26 weken als er geen bouwactiviteit heeft plaatsgevonden. Dit moet echter zeer goed onderbouwd zijn en er moet een belangenafweging worden gemaakt. Na het verlopen van deze termijn begin juli 2019 was niet gestart met de bouw, waardoor in juni 2020 een voornemen tot intrekking van de omgevingsvergunning is verstuurd. De omgevingsvergunning is uiteindelijk op 6 oktober 2020 daadwerkelijk ingetrokken. Verder heeft de gemeenteraad op 22 september 2020 een voorbereidingsbesluit genomen waarmee de mogelijkheid voor het vestigen van een hypermarkt op Eeserwold is geschrapt. Het realiseren van een hypermarkt is hierdoor niet meer mogelijk. Inmiddels is in samenspraak met de gemeente en de ontwikkelende partijen een ambitiedocument opgesteld, dat is vastgesteld door het college. Uit gesprekken blijkt dat er op dit moment veel ontwikkelingen plaatsvinden op Eeserwold. Zo zijn er veel woonkavels verkocht en zijn er diverse opties voor de verkoop van bedrijventerreinen.

Wat de zaak voor verdere ontwikkeling bemoeilijkt, is dat de relatie met de huidige bewoners van Eeserwold in sommige gevallen ernstig bekoeld is. Er lopen op dit moment verschillende mediationtrajecten tussen de bewoners van Eeserwold en de gemeente. Onder een deel van de bewoners zit oud zeer over bepaalde zaken, zoals de verplichte architectuur die later weer werd losgelaten. Een ander pijnpunt is dat bewoners bij klachten over de infrastructuur en buitenruimte in het verleden werden doorverwezen naar de ontwikkelaar. Daar was echter geen aanspreekpunt voor de bewoners waardoor een kastje-muur-verhaal voltrok. Ten slotte zijn veel inwoners nog steeds verbolgen dat ze in het verleden te weinig betrokken zijn geweest bij de ontwikkeling van de plannen voor Eeserwold, waardoor nieuwe ontwikkelingen als erg sceptisch worden ontvangen. 8.3 Samenvatting Na het onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning voor de bouw van de hypermarkt werd door Focus geen geschikte partij gevonden om de hypermarkt te exploiteren. Het college heeft meermaals aan Focus verzocht om te starten met de bouw van de hypermarkt, zodat ondernemers, inwoners en andere betrokkenen duidelijkheid zouden krijgen over de komst van de hypermarkt. In juli 2019 heeft Focus haar plannen gewijzigd in het realiseren van een Family Fun Zone.

Omdat de ontwikkelaar steeds de plannen bleef wijzigen en niet met een daadwerkelijke uitwerking kwam, is besloten de gesprekken met hem te beëindigen, waardoor in oktober 2020 de omgevingsvergunning is ingetrokken. De ontwikkelende eigenaar van Eeserwold is – bij de tegenvallende marktontwikkelingen – gaan zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Vanuit de gemeente werd in eerste instantie meegedacht met de ontwikkelaars over wat mogelijk was op Eeserwold. Zodoende is het meerdere malen voorgekomen dat de gemeenteraad via het college op de hoogte werd gesteld van nieuwe initiatieven die veelal het karakter hadden van een proefballon, zoals het crematorium, wat in de praktijk te weinig werd uitgedacht. Dit leidde niet alleen tot onduidelijkheid bij de raad, maar ook tot frustraties bij bewoners van Eeserwold. Inmiddels is in samenspraak met de gemeente en de ontwikkelende partijen een ambitiedocument opgesteld dat is vastgesteld door het college. Wat de zaak voor verdere ontwikkeling bemoeilijkt, is dat de relatie met de huidige bewoners van Eeserwold in sommige gevallen ernstig bekoeld is. Er lopen op dit moment verschillende mediationtrajecten tussen de bewoners van Eeserwold en de gemeente. Raadsleden geven aan dat zij na het intrekken van de omgevingsvergunning genoeg nieuwe kansen zien.

53/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland Hoofdstuk 9 Bestuurlijke reactie college van burgemeester en wethouders 54/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 55/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 56/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland Hoofdstuk 10 Nawoord Rekenkamercommissie Steenwijkerland De Rekenkamercommissie heeft met belangstelling kennis genomen van de reactie van het college op de uitkomsten van het onderzoek. Wij stellen vast dat het college zich herkent in ons rapport en zich ook bewust is van de noodzaak van het zoeken naar evenwicht in situaties waarin twee verschillende belangen een rol spelen. Het is goed om te lezen dat het college diverse aanbevelingen al oppakt en dat zij voor wat betreft onze aanbevelingen over transparantie en communicatie graag met de raad verder in gesprek gaat. Tot slot dankt de Rekenkamercommissie alle betrokkenen van de gemeente Steenwijkerland voor hun medewerking aan dit onderzoek.

Rekenkamercommissie Steenwijkerland 57/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland DEEL III Bijlagen 58/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland Bijlage 1 Uitgebreide tijdlijn Eeserwold Datum Wat 10 september 2002 Raadsbesluit: ● Kennis te nemen van en in te stemmen met de inhoud van de antwoordnotitie inspraak van de structuurvisie Eesveense Hooilanden ‘Sprong over de snelweg’. ● De structuurvisie Eesveense Hooilanden ‘Sprong over de Snelweg’ vast te stellen. ● In te stemmen met het opstellen van een ontwerp-bestemmingsplan voor het plangebied van voorgenoemde structuurvisie, met inachtneming van de structuurvisie en de antwoordnotitie inspraak. ● Onder intrekking van het besluit d.d. 25 juni 2002 (raadsvoorstel nr. 2002/92), te verklaren dat een herziening van het bestemmingsplan wordt voorbereid voor het perceel plaatselijk bekend, gelegen aan de bestaande zandwinningsplas en de Rijksweg te Steenwijk en kadastraal bekend gem. Steenwijk, sectie G, nr. 616 (ged.), 617 en 618 (ged.), zoals op de bij dit besluit behorende situatietekening, met tekening Voorbereidingsbesluit Roelofs Zandwinning (nr: cad 03 01 voorber. besl. Roelofs), nader aangeduid, een herziening van het bestemmingsplan wordt voorbereid.

● Te verklaren dat het onder sub IV bedoelde besluit in werking treedt met ingang van de dag waarop het ter inzage wordt gelegd. ● Overeenkomstig met het verzoek van Roelofs Zandwinning B.V., Ommerweg 66 te Den Ham, een vrijstellingsprocedure als bedoeld in artikel 19, eerste lid juncto artikel 19a van de Wet op de Ruimtelijke Ordening op te starten voor het Zanddepot en de uitbreiding van de zandwinning. 24 juni 2002 Voorlichtingsavond georganiseerd door gemeente waarin visie voor Eesveense Hooilanden (Sprong over de snelweg) is toegelicht. 29 juli 2002 Bezwaar ingediend op het voorbereidingsbesluit door H.F.A.M. Huijsmans: ● Bang voor niet haalbare GREX, inwoners van Steenwijk draaien dan indirect op voor de kosten. ● De behoefte voor bedrijventerrein is nauwelijks/vaag onderbouwd (er zijn al bedrijventerreinen die niet volledig bezet zijn). ● Multifunctionele invulling voor een buitengebied is niet gepast. ● Bezwaar tegen PPS constructie, is risicovol voor gemeente. ● Bezwaar tegen chronologie, bestemmingsplan gaat tien jaar mee. Indiener betoogt dat gemeente twintig jaar te vroeg is met opstellen bestemmingsplan. Gemeente reageert door te benoemen dat bezwaar ‘te vroeg is’. Dit kan pas worden ingediend nadat gemeenteraad voorbereidingsbesluit heeft ingetrokken of nieuw voorbereidingsbesluit heeft genomen.

59/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 2 oktober 2002 College heeft op 10 september 2002 een voorbereidingsbesluit genomen voor het plangebied. Dit treedt in werking op de eerste dag van de terinzagelegging van het besluit (2 oktober 2002). Aangekondigd in lokale krant, Steenwijker Expres en Staatscourant. 7 april 2003 Concept Onderbouwing structuurvisie Eeserwold door Royal Haskoning, met daarin de doelgroepen voor wonen, doelgroepen bedrijven en de economische effecten. Er wordt geschat dat Eeserwold werkgelegenheid biedt aan 4.500 werknemers (het deel werken). Dit is berekend op basis van vloeroppervlak/30 m2 per werknemer. Ons inziens een vrij beperkte inschatting omdat er geen rekening wordt gehouden met economische groei/krimp en de effecten op omliggende regio’s waar (mogelijk) banen verdwijnen. Daarnaast wordt de indirecte werkgelegenheid geschat op 1.500 werknemers. 17 april 2003 10 september 2002 is structuurvisie vastgesteld. Gemeente gaat aan de slag met bestemmingsplan voor Eeserwold. Dit wordt opgesteld door Royal Haskoning. Gemeente stuurt 31 maart 2003 brief naar direct belanghebbenden (omwonenden) met daarin informatie over de projectorganisatie (gemeente, Geveke Bouw B.V., Roelofs Zandwinning B.V.), de structuurvisie en een uitnodiging voor een bijeenkomst met direct belanghebbenden op 17 april 2003.

29 april 2003 Interne mail vanuit stafafdeling Ontwikkeling aan wethouder over de informatieavond op 17 april. Een aantal bewoners zijn per abuis niet uitgenodigd. Er is vervolgens een excuusbrief verstuurd, met een verslag van de bijeenkomst en op basis daarvan kunnen zij nog reageren. Gemeente was telefonisch beschikbaar voor vragen. Tekeningen zijn meegegeven aan buurtcomité. Het gaat om Eesveenseweg 42 t/m 50, 65, 79, 85, 87, 91 en 93. 12 juni 2003 Het voorontwerp bestemmingsplan is besproken met de provincie Overijssel. 18 juni 2003 Het voorontwerp bestemmingsplan wordt ter inzage gelegd voor vier weken. 20 juni 2003 Brief vanuit ambtelijke organisatie naar provincie met daarin aanvullingen als gevolg van het gesprek van 12 juni 2003. Ook de doelstelling wordt duidelijk: Dit project moet het regionaal bedrijventerrein worden van Steenwijkerland. In sociaaleconomisch opzicht staat de gemeente Steenwijkerland in de top vier van gemeenten in de provincie Overijssel met hoogste werkloosheid en het gemiddeld laagste gezinsinkomen. Duurzame en hoogwaardige kwaliteit zijn hierbij kernbegrippen. Het doel is om de bovenkant van de markt te bedienen in werken, wonen en recreëren middels geïntegreerde planning. Het plan is voor een van de drie stedelijke terreinen in het kader van de Regiovisie-West (Hoogeveen, Meppel en Steenwijk).

Ten einde deze problematiek aan te pakken wil de gemeente een impuls geven aan de regionale economie door: ● De koopkracht en koopkrachtbinding in en met de stad te versterken. ● Het aantal inwoners van de stad Steenwijk te doen toenemen. ● Het versterken van het voorzieningenniveau. ● Het aantrekken van nieuwe ondernemingen en ondernemers. ● Het stimuleren van de lokale werkgelegenheid en verder versterken van de zorgsector. ● Het voorzien van een hoogwaardig, bovenlokaal woonmilieu. Gemeente betoogt dat voor bedrijvigheid, wonen en zandwinning geen andere locaties mogelijk zijn. En daardoor is er een maatschappelijk belang. 60/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 26 juni 2003 Inspraak- en voorlichtingsbijeenkomst wordt georganiseerd. In totaal hebben twintig personen (waarvan achttien met een gelijkluidende brief) gebruikgemaakt van inspraak op voorontwerp bestemmingsplan. 2 juli 2003 Concept verslag projectgroepvergadering. Hierin wordt gesproken over de juridische entiteit van de samenwerking: VoF of C.V. Er is onderling geen discussie. Een VoF lijkt meest voor de hand liggend. Overige documenten suggereren dat er wordt samengewerkt in een C.V. 13 augustus 2003 Provincie Overijssel (eenheid Wegen en Kanalen sectie West), het Oversticht, Ministerie van Verkeer en Waterstaat (Rijkswaterstaat dir.

Oost Nederland), Ministerie van Economische Zaken (regio Oost), Gastransport Services, NV Rendo, Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek hebben volgens de stukken schriftelijk commentaar geleverd op het ontwerp bestemmingsplan. Augustus 2004 Document met projectorganisatie en projectstructuur, PvE, conceptmodel realisatieovereenkomst, taak- en verantwoordelijkhedenverdeling. 5 oktober 2004 Overeenkomst getekend tussen gemeente Steenwijkerland, Geveke Bouw B.V., Roelofs Projectontwikkeling B.V. en Roeolofszandwinning B.V. 195 ha, waarbinnen 140 ha een ontwikkeling zal plaatsvinden: 90 ha woningen, recreatie, verblijf; 50 ha bedrijventerrein en werken. ● Tenminste 154 woningen, maximaal 170. ● 9 holes golfbaan. ● Hotel. ● Tenminste 35 ha bedrijventerrein. ● 55 ha zandwinning/zandwinplas. ● Openbare ruimte. Artikel 4.2: het bestemmingsplan wordt inhoudelijk door Geveke en Roelofs projectontwikkeling, in overleg met gemeente voorbereid. De kosten hiervan komen voor - ieder de helft - van Geveke en Roelofs Projectontwikkeling. Artikel 6: Geveke zal het eigendom verwerven van de gronden voor in het Gebied- Wonen. Roelofs projectontwikkeling zal het eigendom verwerven van de grond gelegen in het Gebied-Werken.

61/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland november 2004 Bestemmingsplan opgesteld door Royal Haskoning met GREX 14 juni 2005 Notulen raadsvergadering: vaststelling bestemmingsplan Eeserwold. Er wordt aandacht gevraagd voor de situatie van de familie Otten. 14 juni 2005 Op 14 juni 2005 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan Eeserwold vastgesteld. Dit bestemmingsplan voorziet in de ontwikkeling van een hoogwaardig woon- en bedrijfsgebied aan de ‘overzijde’ van de snelweg, waarmee de streekfunctie van Steenwijk voor het omliggende gebied kan worden vergroot. 12 december 2005 Gedeputeerde Staten Provincie heeft bestemmingsplan goedgekeurd. Goedkeuring is onthouden aan enkele onderdelen van het bestemmingsplan.

62/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 9 mei 2006 Agendapunt collegevergadering met onderwerp: Bestuursovereenkomst Ruimte voor Ruimte Eeserwold. Op 16 januari 2002 is een intentieverklaring Ruimte voor Ruimte tussen provincie en gemeente ondertekend met betrekking tot het plangebied Eeserwold, welke na de op 24 november 2004 gesloten overeenkomsten met ontwikkelaars in het plangebied, gevolgd wordt door de bijgevoegde (concept)bestuursovereenkomst. Kortweg wordt geregeld dat de provincie de planologische medewerking verleend aan (woningbouw in) het plangebied Eeserwold, waar tegenover een financiële afdracht staat van de gemeente aan het provinciale fonds Ruimte voor Ruimte. Na onderhandelingstraject zijn twee overeenkomsten met ontwikkelaars gesloten: een voor Wonen (wonen, hotel, golfbaan) en een voor Werken (bedrijventerrein). Het gaat om 154 woningen. Het opstellen van deze overeenkomsten was opgenomen in de intentieverklaring tussen gemeente en ontwikkelaar. Totale afdracht: € 2.221.931,- Deze afdracht wordt doorberekend aan ontwikkelaar, per verkochte woning wordt 1/154e deel betaald. Collegeadvies: instemmen met de tussen de provincie Overijssel en de gemeente Steenwijkerland te sluiten (concept)bestuursovereenkomst Ruimte voor Ruimte Eeserwold. 21 juni 2006 Document met marketingplan waarin Roelofs Projectontwikkeling B.V.

optreedt als opdrachtgever en DTZ Zadelhoff opdrachtnemer voor marketing en uitgifte bedrijventerreinen. Deelsegmenten kantoor, bedrijfsruimte en overig. 31 januari 2007 Raad van State heeft uitspraak gedaan ten aanzien van ingesteld beroep. Daarbij is het goedkeuringsbesluit van Gedeputeerde Staten in stand gelaten. Het plan is daarmee (met uitzondering van de onderdelen waaraan goedkeuring is onthouden) onherroepelijk geworden. 13 januari 2009 Op 14 juni 2005 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan Eeserwold vastgesteld. Vanuit de projectorganisatie Eeserwold is de wens geuit om een herziening van dit bestemmingsplan in procedure te brengen, enerzijds zijnde een actualisatie om enkele ontwikkelingen mogelijk te maken en anderzijds een aanpassing naar aanleiding van enkele geconstateerde onvolkomenheden. In de stuurgroep Eeserwold is afgesproken om een herziening voor het bestemmingsplan Eeserwold in procedure te brengen. Het is in de praktijk wenselijk gebleken om een beperkte vorm van detailhandel toe te staan op het bedrijventerrein. Het gaat om detailhandel die direct verbonden is met het productieproces ter plekke en daaraan ook ondergeschikt is. Daarbij willen wij benadrukken dat detailhandel primair een verboden gebruik is.

Het bestemmingsplan wordt zo aangepast dat deze complementaire detailhandel bij vrijstelling of ontheffing kan worden toegestaan binnen de bestemming ‘bedrijfsdoeleinden’ en ‘gemengde doeleinden.’ Bij de stukken treft u een brief aan Roelofs aan. In deze brief wordt ingegaan op het begrip Hypermarkten uit de bedrijvenlijst. In de laatste vergadering van de stuurgroep Eeserwold (d.d. 4 december 2008), is over dit begrip vastgesteld dat partijen (gemeente en Roelofs) het er over eens zijn dat het niet wenselijk is dat in Eeserwold detailhandel plaatsvindt in bijvoorbeeld de food- en kledingsector. Dit is gebaseerd op het BRO-rapport. Afgesproken is dat partijen dit uitgangspunt in een briefwisseling zullen bevestigen. 63/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland Agendapunt voor de collegevergadering met als onderwerp: Eerste herziening bestemmingsplan Eeserwold. Concept besluit: ● Het college stelt aan de gemeenteraad voor in te stemmen met de voorgenomen wijziging van het bestemmingsplan Eeserwold. ● Het college stemt in met de conceptbrief aan Otto-Advies inzake bandenopslag Hofman, Eesveenseweg. ● Het college stemt in met de brief aan Roelofs inzake de uitleg van het begrip ‘Hypermarkten’ in de bedrijvenlijst van het bestemmingsplan Eeserwold.

Besluit van college: ● Het college stelt aan de gemeenteraad voor in te stemmen met de voorgenomen wijziging van het bestemmingsplan Eeserwold. ● Het college stemt in met de conceptbrief aan Otto-Advies inzake bandenopslag Hofman, Eesveenseweg. ● Nader advies gewenst met betrekking tot planologische duidelijkheid ‘Hypermarkten’. ● Wethouder Boxum neemt met betrekking tot kansspeelautomaten leisure centre Eeserwold een minderheidsstandpunt in. 16 januari 2009 Brief aan Roelofs met begrip hypermarkt waarin wordt gesteld dat food en retail niet wenselijk zijn op Eeserwold. 17 februari 2009 Raadsvoorstel voor: het in procedure brengen van de eerste herziening van het bestemmingsplan Eeserwold. Omdat behalve de correctieve herziening tevens een aantal andere zaken moeten worden geregeld. Dit zijn kort samengevat: ● De vestiging van een leisure centre mogelijk te maken. ● De vestiging van een bandenhandel te regelen. ● Een gebied met de bestemming Landbouwgebied te wijzigen in de bestemming Gemengde Doeleinden. ● Het bestemmingsplan ter plaatse van de Eeser Campus aan te passen ten gunste van de beeldkwaliteit. ● Het plan aan te passen naar aanleiding van enkele geconstateerde onvolkomenheden. Ten aanzien van perifere detailhandel blijkt: ● ‘Overigens is in de bedrijvenlijst van het bestemmingsplan de categorie ‘Hypermarkten’ opgenomen als een toegelaten bedrijvigheid.

In het bestemmingsplan is dit begrip niet nader omschreven. Wij willen - in overleg met de ontwikkelaar die de gronden uitgeeft – meer helderheid en begrenzing aanbrengen in de toepassing van dit begrip. Wij zullen u hierover nader informeren’. 23 juni 2009 Agendapunt voor collegevergadering met als onderwerp: bestuursovereenkomst provincie Ruimte voor Ruimte. Het voorstel is om aan de provincie een voorstel te doen om de betalingsregeling (2008-2012, 4 termijnen) te wijzigen naar 6 termijnen (2010-2015) i.v.m. de slechte woningmarkt. 7 juli 2009 Brief wordt verstuurd aan Provincie Overijssel voor verzoek tot wijziging bestuursovereenkomst Ruimte voor Ruimte naar zes termijnen. 15 juni 2010 Ontwerp bestemmingsplan Eeserwold (eerste herziening) wordt zes weken ter inzage gelegd. 23 november 2010 Agendapunt voor collegevergadering: vaststelling bestemmingsplan Eeserwold, eerste herziening. Vanaf 15 juni heeft ontwerp bestemmingsplan Eeserwold eerste herziening zes weken ter inzage gelegen. Zienswijzen zijn ontvangen, voor een 64/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland deel kan daar aan tegemoet worden gekomen o.a.: Zienswijze over het feit dat er woningen nabij agrarische functie zijn ingetekend. Dit betekent dat er onderzoek naar geluidsbelasting noodzakelijk was.

De conclusies uit dat onderzoek zijn dat geluidbelasting op de gevels de voorkeursgrenswaarde van de Wet geluidhinder (48 dB) overschrijdt, maar lager zijn dan de maximale ontheffingswaarde (60 dB). Hierom is de procedure hogere grenswaarde Wet geluidhinder gevolgd. Het college stemt in met: ● Beantwoording van zienswijzen. ● Stelt aan raad voor om over te gaan tot gewijzigd vaststellen van bestemmingsplan Eeserwold, 1e herziening. ● Gaat over tot het vaststellen van hogere waarden Wet geluidhinder wegverkeerslawaai. 11 januari 2011 Antwoordnotitie ingediende zienswijzen Bestemmingsplan Eeserwold (1e herziening). Er is één brief binnen gekomen met zienswijzen door eigenaar Eesveenseweg 36 te Eesveen. Naar aanleiding van deze zienswijzen worden enkele zaken aangepast in het bestemmingsplan: maximale goothoogte, afstand tot de erfgrens op te nemen, enkele SBI-codes worden geschrapt uit de bijlage Staat van bedrijfsactiviteiten. 11 januari 2011 Raadsvoorstel voor vaststelling Bestemmingsplan Eeserwold, 1e herziening. Op grond van artikel 3.8 vierde lid Wro worden de VROM-Inspectie en Gedeputeerde Staten na besluitvorming door de gemeenteraad, onverwijld in kennis gesteld van het raadsbesluit. Bij gewijzigde vaststelling dient vervolgens 6 weken te worden gewacht alvorens het raadsbesluit wordt gepubliceerd.

Genoemde instanties kan worden verzocht in te stemmen met eerder bekendmaken van het raadsbesluit. Wij stellen voor daartoe ook over te gaan. 11 januari 2011 Besluitenlijst gemeenteraad waarin Bestemmingsplan Eeserwold, eerste herziening is vastgesteld. 5 april 2011 Provincie stuurt brief aan college over Ruimte voor Ruimte regeling. Provincie blijft bij standpunt dat gemeente de 2,2 miljoen moet betalen, omdat er anders een precedent is waar ook andere gemeenten zich op kunnen beroepen. De Provincie ziet graag de gehele 2,2 tegemoet uiterlijk eind 2011. 28 juni 2011 Collegevoorstel om de 2,2 miljoen te betalen en voorlopig ten laste te brengen op de GREX Eeserwold. De gemeente ‘schiet het bedrag voor’ en verhaalt het later op de ontwikkelaar. 20 december 2011 Brief van provincie aan college met daarin nieuwe afspraak die neerkomt op betaling in 4 termijnen van € 555.483,- van 1 april 2012 tot en met 2015. 20 december 2011 Gelet op het feit dat in 2006, tussen de gemeente en de provincie, er een afspraak is gemaakt met betrekking tot Eeserwold, om in het kader van ‘Ruimte voor Ruimte’ in ruil voor planologische medewerking door de provincie, een financiële compensatie zal worden verleent door de gemeente van € 2.221.931,-.De gemeente zal op haar beurt het geld terug krijgen via de ontwikkelaar die zich verplicht heeft van elke geleverde bouwkavel 154ste deel af te dragen.

Mede door de crisis worden er geen kavels verkocht en vindt er geen afdracht plaats. Door de provincie wordt desondanks aangedrongen op het betalen van bovengenoemd bedrag. 65/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland Raadsvragen door fractie BuitenGewoonLeefbaar Steenwijkerland met onderwerp: Exploitatie Eeserwold/ afspraak met provincie: ● Wat vindt het college van de afspraak dat de provincie € 2.221.931,- moet hebben in ruil voor planologische medewerking? ● Is het niet onrealistisch dat de provincie het bedrag opeist? ● Lopen de gesprekken nog en wat zijn de kansen op een goede afloop? ● Is de provincie bereid zich te schikken in de huidige situatie? ● Hoe groot acht u de kans dat de provincie akkoord met een getemporiseerde snelheid van afdracht? ● Als de provincie het geld toch wil innen, wat is dan de financiële situatie van de gemeente? 14 februari 2012 Collegevoorstel voor betaling € 555.483,- als eerste termijn voor de Ruimte voor Ruimte regeling en ten laste te brengen van de GREX Eeserwold. Vaststellen beantwoording raadsvragen BGL. 21 februari 2012 BuitenGewoon Leefbaar benoemt dat ze nog geen antwoord hebben gekregen op de vragen. Het heeft nu twee maanden geduurd, volgens de procedure staat er twee weken voor. ‘De portefeuillehouder heeft zich niet aan de procedure gehouden’.

21 februari 2012 Beantwoording van vragen Buitengewoon Leefbaar door het college. Het college benoemt dat er afspraken zijn gemaakt met de Provincie en dat het college zich daaraan zal houden. Een eerste termijn à € 555.483,- is betaald. Voor de betaling van de tweede tot vierde termijn zal nog nader overleg met de provincie worden gevoerd. De afdracht aan de provincie is meegenomen in de grondexploitatie. ‘Net als alle andere GREX’ is Eeserwold afhankelijk van de ontwikkelingen op de woningbouwmarkt’. College is van mening dat nadere afspraken met de provincie de GREX in positieve zin kan beïnvloeden. 13 oktober 2012 Raadsvragen van VVD om/over: briefwisselingen tussen gemeente en de firma Roelofs aan de raad te doen toekomen; alle verslagen van de stuurgroep te doen toekomen; alle correspondentie tussen college en gemeenteraad aangaande de nadere omschrijving ( lees: definitie) van het begrip ‘hypermarkt’ aan de raad te doen toekomen; alle correspondentie tussen college en de initiatiefnemer voor de ‘hypermarkt’ aan de Raad te doen toekomen; duidelijkheid te scheppen over dat de gemeenteraad alleen bevoegd is de definitie van het begrip ‘hypermarkt’ in het bestemmingsplan vast te stellen en te verwoorden; waarom er wordt gesproken over een supermarkt op Eeserwold terwijl dat in tegenspraak is met de overeengekomen uitgangspunten van 4 december 2008.

31 oktober 2012 Het college heeft de vragen van de VVD van 13 oktober beantwoord. De documenten zijn toegestuurd aan de VVD-fractie. College geeft aan dat geen medewerking is verleend aan het plan voor een hypermarkt dat is ingediend door Focus in 2011. College werkt alleen mee aan een plan dat past binnen de eisen van het bestemmingsplan. Er zijn gesprekken met Focus voor de mogelijkheid tot vestigen van een hypermarkt met invulling met o.a. bouwmarkt, horeca, hypermarkt, handel in auto- en motorfietsonderdelen, sport en recreatie. Hierbij is dus alleen interpretatieverschil mogelijk over de invulling hypermarkt. Momenteel beraadt Focus zich op het al dan niet indienen van de definitieve aanvraag. 15 november 2012 Focus Retaildevelopment B.V. dient aanvraag omgevingsvergunning in volgens reguliere Wabo-procedure. Omgevingsvergunning voor de bouw van een FOCUS-U- Park. Bruto Vloeroppervlak (BVO) van 29.917 m2 na bebouwing op een terrein van 66/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 23.137 m2.

20 november 2012 Brief van bestuur van Steenwijk Vestingstad ter attentie van college en geadresseerd aan de raad waarin: ● Wederom hun zienswijze kenbaar maken dat Steenwijk Vestingstad zich pas eventueel vóór een dergelijke ontwikkeling kan uitspreken als hun overtuigend wordt aangetoond dat een dergelijke ontwikkeling aan het Eeserwold een versterking (en geen bedreiging) van de binnenstad inhoudt. ● Zij hun zorgen uiten over ‘hoe feitelijk de term hypermarkt moet worden uitgelegd’. Zij concluderen in hun brief dat: ● De huidige ‘hypermarkt uitleg’ zich niet verdraagt met hetgeen hierover in het verleden is gecommuniceerd; en ● Het toch mogelijk is om thans al een bestemmingswijziging in gang te zetten, op grond waarvan wij de raad hierna zullen verzoeken om herziening van het ter plaatse geldende bestemmingsplan Eeserwold voor te bereiden in combinatie hiermee te besluiten tot de gewijzigde vaststelling van het ter plaatse geldende bestemmingsplan Eeserwold, als ook om regels te stellen ten aanzien van de ‘branchering’ van de op Eeserwold toegelaten detailhandelsfunctie. Vestingstad benoemt dat: de term ‘hypermarkt’ niet uitgelegd staat in de toelichting op het bestemmingsplan en het bestemmingsplan zelf. Zij raadplegen hiervoor de Dikke van Dale.

Volgens Vestingstad is door het College met de ontwikkelaar gecommuniceerd dat er geen sprake zal zijn van een ‘hypermarché’ zoals we kennen uit Frankrijk en België (rode draad: geen kleding en food). Vestingstad betoogt dat om die reden alleen al het noodzakelijk is om het bestemmingsplan te herzien. Vestingstad vraagt om de brief die door het college is gestuurd aan de firma Roelofs (ontwikkelaar) met daarin uitleg over de term hypermarkt. Steenwijk Vestingstad verzoekt de raad om: ● Te verklaren dat er een herziening van het ter plaatse geldende bestemmingsplan ‘Eeserwold’ wordt voorbereid (=voorbereidingsbesluit). ● In combinatie hiermee te besluiten tot de gewijzigde vaststelling van het ter plaatse geldende bestemmingsplan ‘Eeserwold’ op zodanige wijze dat ofwel de vestiging van een hypermarkt voor wat betreft de toekomst wordt uitgesloten, ofwel in voldoende mate tegemoet wordt gekomen aan de gerechtvaardigde belangen van onze leden. In dat verband laat zich denken dat er gebruik wordt gemaakt van de bevoegdheid die uw raad om regels te stellen ten aanzien van de ‘branchering’ van de op het betreffende bedrijventerrein toegelaten detailhandelsfunctie.

67/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 18 december 2012 Raadsvergadering met een inspreker namens de handelsvereniging en stichting Steenwijk Vestingstad. Hij verwijst naar het retailbeleid (centrumvisie, retailbeleid, facetbeleid) - recent vastgesteld - waarin het woord hypermarkt niet staat beschreven. Met de mogelijkheid van het vestigen van een hypermarkt is geen rekening gehouden in het huidige beleid. Maar ook niet in het bestemmingsplan 2005 is met geen woord gerept over een hypermarkt. Dat was anders in 2010, toen is de eerste herziening van het plan Eeserwold vastgesteld. Er was toen een raadsvoorstel met daarin een brief van Roelofs, waarin het begrip hypermarkt is toegelicht. Ook in de stuurgroepvergadering - 4 december 2008 - is vastgesteld dat partijen het erover eens zijn dat het niet wenselijk is dat in Eeserwold detailhandel plaatsvindt, zoals food en kleding. Dat is gebaseerd op het BRO- rapport. Afgesproken is dat partijen dit in een briefwisseling zullen bevestigen. De inspreker noemt het een historische fout dat het begrip hypermarkt niet is vastgesteld in de herziening van het bestemmingsplan in 2010, maar in de vorm van een brief tussen gemeente en grondeigenaar Roelofs. Focus, heeft als derde partij een omgevingsvergunning aangevraagd voor de bouw van een hypermarkt. De inspreker mist de regie van de gemeente.

Er moet volgens de inspreker een voorbereidingsbesluit genomen worden en dan heel duidelijk worden vastgelegd welke bedrijven wel en niet worden toegelaten. De inspreker geeft aan dat er wel al een omgevingsvergunningsaanvraag ligt (de argumentatie van de gemeente is dat deze niet kan worden geweigerd), maar dat deze echter wél geweigerd hoort te worden (waarom inspreker dit vindt wordt niet toegelicht). Volgens de inspreker is de gemeente bang voor een planschadeclaim. Maar de inspreker beargumenteert dat Roelofs eigenaar is en niet Focus. En dat er niet is uitgezocht wat de schade zou zijn als hypermarkten uit de bedrijvenlijst wordt geschrapt bij een bestemmingsplan herziening. VVD (aanvrager van het agendapunt) reageert op de inspreker als volgt: VVD heeft debat aangevraagd om verhouding Raad-College te bediscussiëren. VVD geeft aan dat ontwikkelaar en college op één lijn zaten over het niet toestaan van food- en retail op Eeserwold. Hypermarkt komt eigenlijk niet voor in de Nederlandse taal, wel winkelcentrum. Focus heeft gekeken met juristen ‘wat kunnen we met de term hypermarkt’. Zij komen tot de conclusie (op basis van jurisprudentie, casuïstisch) dat je nauwelijks conclusies kunt trekken m.b.t. deze aanvraag en hoe deze zou passen in het vastgestelde bestemmingsplan. De gemeente heeft de huisadvocaat geraadpleegd.

Die geeft het volgende advies: ‘indien het zou kunnen passen binnen het bestemmingsplan, maar daarover ook twijfel mogelijk is veiligheidshalve toch maar een vergunning verlenen’. Met andere woorden, de huisadvocaat adviseert om tot vergunningverlening te komen. VVD is blij met het ambtelijk apparaat en de wijze waarop zij het college heeft gevoed. VVD wil college motiveren om vast te houden aan haar standpunt voor het afwijzen van de vergunningsaanvraag zoals deze er nu ligt. Want focus wil een winkelcentrum realiseren. Met een hypermarkt werd echter bedoeld, een gebouw met één kassa, zoals een Makro. Op basis van de huidige vergunningsaanvraag zou er een winkelcentrum worden gebouwd, en niet een hypermarkt zoals een Makro (met één kassasysteem). VVD vindt dat niet wenselijk en vraagt het college voet bij stuk te houden. Ter afsluiting stelt de VVD drie vragen: ● Is nadere invulling van het begrip hypermarkt nodig? ● En dat wij het college opdragen om op basis van de afspraken met de ontwikkelaar om tot een nadere definitie van het begrip hypermarkt te komen? ● En is het college bereid om het advies van de huisadvocaat naast zich neer te leggen? 68/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland CDA is blij met de discussie maar vindt dat er twee sporen lopen: het al dan niet nemen van voorbereidingsbesluit.

Dat zou voor de huidige aanvraag niet zoveel doen (er zou alleen tijd worden gekocht). Heeft wel voorkeur van CDA. Het tweede spoor is een oproep aan Steenwijk Vestingstad en de BIZ om goed na te denken over het stadsplan 2030. Het is tijd voor een visie op de binnenstad met alles dat daaraan is gelieerd (horeca, ruimtelijk beleid). D66 verbaast zich over de discussie. We zouden de hypermarkt nu weg willen bestemmen, zelfs de VVD die normaal gesproken erg liberaal is. De VVD reageert door te zeggen dat zij hypermarkt niet willen wegbestemmen, maar willen dat er wordt vastgehouden aan de juiste definitie (dat wordt nu niet gedaan door Focus. Raad is aanzet voor nadere definiëring). D66 vindt het krom dat VVD nu tegen komst winkelcentrum/hypermarkt is. D66 wil als helikopter boven gebied hangen. We kijken nu heel erg vanuit de bedreigingen. D66 zou graag kansen en bedreigingen ter discussie willen stellen. PvdA vindt ontwikkelingen op Eeserwold van groot belang (met name werkgelegenheid) en hoort in de discussie niets over de dubbelslag (dus ook ontwikkeling Steenwijkerdiep en andere gebieden). PvdA vindt dat Eeserwold een spin-off geeft aan binnenstad. Voorbereidingsbesluit is volgens de PvdA zinloos. PvdA wil dat er ‘doorgepakt wordt’ en vindt dat zij een regionale functie kunnen vervullen als er grote winkels moeten worden gevestigd op Eeserwold.

VVD wijst erop dat er dan panden in de binnenstad leeg komen te staan omdat er ondernemers dan vanuit de binnenstad verplaatsen naar Eeserwold. SP vindt dat een nadere definiëring van hypermarkt belangrijk, om potentiële risico’s te weten. SP is het eens met PvdA, geen kleine winkels maar wel aanvulling op binnenstad in Eeserwold. CU vindt de komst van de hypermarkt oké. Maar wil wel met een hele duidelijke invulling van de definitie, absoluut geen supermarkt. Het college zit volgens CU ook op die lijn. CU maakt zich daarom niet zoveel zorgen. CU stelt de volgende vragen: ‘Is de raad aan zet? En is er een juridisch risico? Moeten we hypermarkt nader definiëren?’. Buiten Gewoon Leefbaar wil vooraf, om risico’s uit te sluiten, duidelijk hebben wat er wel en niet gevestigd mag worden in Eeserwold. BGL vraagt zich hardop af: er is al leegstand, zou meer winkelmeters toevoegen niet leiden tot nog meer leegstand of zou de hypermarkt juist aantrekkend zijn op andere winkels? Roept op om onderzoek te doen. CPB: ontwikkeling Eeserwold moet versterking zijn voor binnenstad. Je zou van binnenstad naar buitenkant van de stad moeten werken. CPB is het eens met PvdA om grote retailers aan te trekken (C&A, Blokker etc). Wat zich gaat vestigen op Eeserwold dient een versterking te zijn van de binnenstad. Steenwijkerdiep wacht op ontwikkeling Eeserwold, er is duidelijkheid nodig.

Wethouder Van der Terp: college vindt ook dat het een versterking van de binnenstad moet zijn. Daarover zijn ook afspraken over gemaakt met ontwikkelaar. De zorgen van de partijen begrijpt hij. De gesprekken vinden ook plaats met de binnenstad. In 2005 is er ook al presentatie geweest over komst hypermarkt. Dat ging toen niet door. Vanaf 2005 is echt al duidelijk dat hypermarkt mogelijk was. Wethouder geeft aan dat het voor aanvrager moeilijk is om tot een project te komen dat binnen de gestelde kaders past. College denkt dat ze daar heldere afspraken over heeft gemaakt met de ontwikkelaar. Maar op dit moment is dat nog niet geëffectueerd. Er is nu een aanvraag voor een omgevingsvergunning binnen, wethouder kan daar niets over zeggen. Maar dat heeft zijn beloop en dat wordt beoordeeld zoals dat publiekrechtelijk moet. College kan naar raad komen voor herziening van bestemmingsplan met nadere toelichting 69/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland begrip hypermarkt, maar kan hem er niet ‘uitfietsen’. Standpunt college is: doel- aankopen in de hypermarkt/Eeserwold, shop-aankopen in de binnenstad. Dat is al 2,5 jaar gecommuniceerd met ontwikkelaar. College wil graag nadere beschrijving hypermarkt vanwege handhaafbaarheid.

De huidige afspraak over geen food en retail staat, maar wat als het huurcontract over 10/15 jaar afloopt, dan wil je kunnen handhaven op een gedefinieerd begrip. Dus de vraag is niet ‘wilt u een hypermarkt of niet’, maar wel ‘wat is dan in uw optiek een hypermarkt’? Afspraak: College komt met een voorstel met een nadere beschrijving van het begrip hypermarkt naar de Raad. College kan niet publiekelijk ingaan op de vergunningsaanvraag (i.v.m. openbaarheid raadsvergadering). Maar is bereid achter gesloten deuren om alle ins- en -outs te geven over de aanvraag aan de Raad. Wethouder benoemt dat er wel meerdere ondernemers actief kunnen zijn in de hypermarkt, maar dat er één afrekenplek is voor het hypermarkt gedeelte. Andere brancheringen kunnen wel een aparte kassa Krijgen. 19 december 2012 Door het college zijn aanvullende gegevens opgevraagd voor de omgevingsvergunningsaanvraag. 5 februari 2013 College heeft aanvullende gegevens voor omgevingsvergunningsaanvraag ontvangen. 12 februari 2013 Welstandscommissie heeft positief advies gegeven over het bouwplan van de hypermarkt. 26 februari 2013 Brief met verlening omgevingsvergunning Hypermarkt: college heeft op 15 november 2012 een aanvraag Omgevingsvergunning ontvangen voor het realiseren van een retailpark met hypermarkt. En heeft besloten deze te verlenen (Wabo/2012/1382) ‘het bouwen van een bouwwerk’.

De aanvraag is getoetst aan het bestemmingsplan Eeserwold. De bestemming ter plaatse is ‘bedrijfsdoeleinden’. Artikel 9 van de voorschriften is van toepassing. Een bedrijfsfunctie is zonder meer toegestaan. Detailhandelsactiviteiten zijn daarbij niet toegestaan, met uitzondering van de vormen van detailhandel die zijn opgenomen in de bijlage van het bestemmingsplan, ‘staat van bedrijfsactiviteiten’. Dit betreft bouwmarkten, tuincentra en hypermarkten. Onder het begrip ‘hypermarkt’ wordt een zeer grote supermarkt verstaan die, naast levensmiddelen, ook het assortiment van een warenhuis heeft. Het uitgangspunt van de hypermarkt is dat er sprake is van één grote winkelruimte/gezamenlijke ingang. Ook dient de oppervlakte van de hypermarkt merendeels te bestaan uit supermarkt. Uit de ingediende tekeningen/plattegronden blijkt dat er sprake is van plannen voor bouwmarkten/volumineuze detailhandel, horeca, hypermarkten, handel in auto’s en motorfietsen en accessoires, cultuur, sport en recreatie. Deze functies zijn toegestaan volgens het geldende bestemmingsplan.

De aanvraag voorziet in de volgende activiteiten: handel in auto’s met motorfietsen, reparatie- en servicebedrijven (SBI codes 501, 502, 504), handel in auto- en motorfietsonderdelen (code 503, 504), detailhandel en reparatie ten behoeve van particulieren (code 52), zoals hypermarkten, bouwmarkten en tuincentra (codes 5211/2, 5246/9), restaurants, cafetaria’s, snackbars, viskramen e.d. (code 553), cafés, bars discotheken (code 554), cultuur, sport en recreatie (code 92), sportscholen, gymnastiekzalen (code 9262), kappersbedrijven en schoonheidsinstituten (code 9302), badhuizen en sauna-baden (code 9304). 23 mei 2013 Nysingh advocaten en notarissen heeft verweerschrift ingediend namens college. 70/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland 3 juni 2013 Hoorzitting bezwaarschriftencommissie inzake verlening omgevingsvergunning hypermarkt. Partijen waren in de gelegenheid om hun standpunten toe te lichten. 2 juli 2013 Raadsvoorstel met onderwerp: Verzoek nemen voorbereidingsbesluit en wijzigen bestemmingsplan voor plangebied Eeserwold. 2 juli 2013 Besluitenlijst raadsvergadering. Raad besluit om voorbereidingsbesluit af te wijzen en eveneens de gewijzigde vaststelling van het bestemmingsplan Eeserwold af te wijzen. Stichting Steenwijk Vestingstad heeft deze twee verzoeken ingediend.

Met een vaststelling van een gewijzigd bestemmingsplan werd beoogd om de mogelijkheid tot een hypermarkt te schrappen. Raad ziet af van voorbereidingsbesluit omdat: ● Dit voorbereidingsbesluit uiteraard geen gevolgen heeft voor reeds verleende vergunningen. ● De voorbereidingsbescherming op dat moment niet effectief zou zijn aangezien het, gelet op de planning, waarschijnlijk niet zou lukken om tijdig, binnen een jaar, een ontwerp voor het nieuwe bestemmingsplan Eeserwold ter inzage te leggen (waarmee de voorbereidingsbescherming zou worden verlengd tot de vaststelling van het nieuwe bestemmingsplan). ‘Volgens vaste jurisprudentie (o.a. uitspraak Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 24 oktober 2012, 201208560/1/R1) is degene wiens concurrentiebeding rechtstreeks is betrokken bij een besluit, belanghebbende bij dit besluit. Dit is slechts het geval indien de onderneming in hetzelfde verzorgingsgebied en hetzelfde marktsegment werkzaam is als de in het plan voorziene bedrijvigheid. Dit geldt ongeacht de vraag of het concurrentiebelang bij het nemen van dit besluit een rol kan nemen’ … ‘... dat het verzorgingsgebied van het vergunde retailpark met hypermarkt wordt gevormd door een cirkel daar omheen met een straal van ongeveer 14,5 kilometer’. … ‘De commissie acht het reëel om voor het verzorgingsgebied van de hypermarkt ca.

uit te gaan van een straal van ongeveer 25 kilometer’. 2 juli 2013 Beantwoording van brief Steenwijk Vestingstad (afzender raad of college, niet duidelijk). De gemeente geeft aan dat actualisering geen zin heeft omdat het bestemmingsplan pas in 2015 hoeft te worden herzien. Gemeente geeft aan dat vergunning voor hypermarkt inmiddels is verleend. Het nemen van een voorbereidingsbesluit heeft geen consequenties voor deze verleende vergunning. Gemeente benoemt dat Vestingstad Steenwijk heeft aangevoerd dat de vergunde hypermarkt niet in overeenstemming is met het bestemmingsplan. ‘Ook als wordt aangenomen dat dit argument juist is dan nog heeft aanvrager geen direct belang bij de gevraagde wijziging van het bestemmingsplan Eeserwold. In die situatie is realisering van de hypermarkt op basis van het huidige bestemmingsplan al niet mogelijk. Wijziging van het bestemmingsplan om deze (niet bestaande) mogelijkheid uit te sluiten is alsdan overbodig’. Gemeente concludeert dat er geen directe noodzaak is voor voorbereidingsbesluit of herziening bestemmingsplan, zonder dat nagedacht is over toekomst gebied.

Omgekeerd zou inwilligen van het verzoek van aanvrager betekenen dat een (net) vergunde situatie (hypermarkt) in het nieuw vast te stellen bestemmingsplan wordt: ● Wegbestemd en daarmee onder het overgangsrecht wordt gebracht; of ● Onderworpen aan extra gebruiksregels met betrekking tot de toegelaten vorm van detailhandel (branchering). Gemeente beargumenteert dat bij een nieuw bestemmingsplan verleende 71/76 Rapport Evaluatie Eeserwold – Rekenkamercommissie Steenwijkerland vergunning voor hypermarkt moet worden opgenomen (planologisch). Het in bestemmingsplan opnemen van gebruiksregels voor de branchering van detailhandel is echter niet toegestaan omwille van concurrentiebeperking. ‘Uit de brief van aanvrager blijkt dat het hem in dit verband met name gaat om het behoud van de concurrentiepositie’. Gemeente beargumenteert dat het bestemmingsplan is vastgesteld en destijds paste binnen Provinciaal beleid. Vestingstad Steenwijk beargumenteerde dat een hypermarkt niet past binnen detailhandelsbeleid van gemeente. Gemeente beargumenteert dat een bestemmingsplan ook een vorm van beleid is. Als laatste benoemt gemeente dat er met indiener van omgevingsvergunning overleg is gevoerd met het assortiment van de hypermarkt. ‘Bij een toekomstige herziening van het bestemmingsplan zal verder een duidelijke(re) definitie van het begrip hypermarkt in de planregels worden opgenomen’.