Perspectiefnota 2023-2027 gemeente Steenwijkerland.pdf

Bestuursprogramma ‘Leefbare steden en kernen’ Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogde resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Leefbare steden en kernen’. Doel Opwaardering openbare ruimte Beoogd resultaat Het vergroten van de tevredenheid van inwoners over de openbare ruimte (bijvoorbeeld openbaar groen, wandelpaden, wegen, fietspaden en parkeerplaatsen). Actie 2023 • Actief communiceren van de beheer- en onderhoudsmaatregelen op het gebied van wegen, riolering, openbaar groen, bruggen en water in 2023. • Ophalen initiatieven van inwoners om de openbare ruimte te verbeteren. • Opstellen beheer en onderhoudsplan 2024 met extra aandacht voor de opgehaalde overige aandachtspunten van inwoners. • Uitvoering van de beheer- en onderhoudsplannen 2023. • Verbeteren van de verblijfs - en inrichtingskwaliteit van park Rams Woerthe. • Opwaardering van de kwaliteit van begraafplaatsen. • Afronding van de herinrichting marktplein Oldemarkt, zodat er een plek komt voor ontmoeting, activiteiten en evenementen.

Prognose • Communiceren van de beheer- en onderhoudsmaatregelen:  • Ophalen initiatieven van inwoners:  • Opstellen beheer en onderhoudsplan 2024:  • Beheer- en onderhoudsplannen 2023:  • Verblijfs- en inrichtingskwaliteit park Rams Woerthe:  • Opwaardering van de kwaliteit van begraafplaatsen:  • Afronding van de herinrichting marktplein Oldemarkt:  Toelichting Communicatie beheer- en onderhoudsmaatregelen Bezig met het opstellen van een projectkaart (uitvoeren beheer en onderhoudsplan). Ophalen initiatieven van inwoners Inwoners vinden de openbare ruimte erg belangrijk. Mede hierom, is het project ‘Opwaardering van de openbare ruimte ’ opgenomen in het Coalitieakkoord ‘Duurzaam Doorbouwen 2022-2026’. Dit project is toegewezen aan team Beheer Ope nbare Ruimte (BOR) en heeft meerdere doelen, die we samenvatten in drie sporen: 1. Het met inwoners en PBW’s 1 in beeld brengen van behoeften en wensen als ‘plus’ op de openbare ruimte met als doel deze opwaarderingen in de jaren 2023, 2024 en 2025 uit te voeren. 2. Communicatiespoor over gepland beheer en onderhoud. 1 PBW staat voor Plaatselijk Belang en Wijkvereniging. 31 3. Jaarlijkse 2023, 2024 en 2025 evaluatie spoor 1 en 2 via de ‘PDCA- cyclus’2.

Het eindresultaat van spoor 1 betreft een document met een voorstel ( 2e kwartaal) aan het college met (een aantal) uit te voeren projecten in 2023 (3e en 4e kwartaal), passend binnen het budget met een motivering van de keuze voor deze projecten. Het gaat om projecten die de kwaliteit van de openbare ruimte verbeteren. In het document is ook de gehanteerde aanpak opgenomen. Hoe zijn de opwaarderingsprojecten geïnventariseerd en uiteindelijk afgewogen en gemotiveerd? Er is onder andere een omgevingsanalyse met stakeholders over belangen en wensen gemaakt. De mogelijke opwaarderingsprojecten zijn beoordeeld met een puntensysteem (gewogen factor methode) en op financiële haalbaarheid getoetst. Naast dat we de opwaardering van de openbare ruimte specifiek koppelen aan een project, is er tevens sprake van een proces (spoor 2). Door meer - en via diverse communicatiekanalen - in gesprek te gaan met inwoners, willen we de tevredenheid over de kwaliteit van de openbare ruimte verhogen. We willen meer inzicht geven in wat we als gemeente allemaal doen in de openbare ruimte aan beheer en onderhoud. Daarnaast willen we graag meer informatie krijgen in de beleving van inwoners en k ansen benutten om de leef - en woonomgeving te verbeteren. Opstellen beheer en onderhoudsplan 2024 We schrijven aan een projectplan voor 2023, 2024 en 2025.

Verblijfs- en inrichtingskwaliteit park Rams Woerthe Voor een aantal aanpassingen en verbeteringe n in het park Rams Woerthe is een beheervisie opgesteld. Deze visie is opgesteld door een landschapsarchitect die is gespecialiseerd in historische tuinen en parken. Omdat Rams Woerthe een rijksmonument is, is de Rijksdienst voor Cultuurhistorische Erfgoed (RCE) in de gelegenheid gesteld vragen te stellen en aanbevelingen te doen m.b.t. de beheervisie. Op 5 april 2023 is de beheervisie gepresenteerd aan inwoners en andere belanghebbende die in het voortraject betrokken waren bij het opstellen van de beheervisie. Na de bewonersbijeenkomst wordt de vergunningsaanvraag ingediend. Na het verkrijgen van de vergunning wordt gestart met de realisatie van de maatregelen uit de beheervisie. 2 PDCA staat voor Plan, Do, Check en Act en is een structurele, cyclische aanpak die veel wordt gebruikt in continu verbetertrajecten. 32 Opwaardering van de kwaliteit van begraafplaatsen In 2023 worden de begraafplaats in Kuinre en in Steenwijk (de Nieuwe Landen) opgewaardeerd. Met name de Nieuwe Landen vraagt een grote aanpak. Afhankelijk van de financiële ruimte, wordt dit mogelijk gefaseerd uitgevoerd. De opwaardering wordt voor de zomer voorbereid. In het najaar start de uitvoering.

Afronding van de herinrichting marktplein Oldemarkt De herinrichtingswerkzaamheden van het Marktplein in Oldemarkt zijn afgerond. Het Marktplein heeft een flinke kwaliteitsimpuls gekregen. Aannemer IMT -Infra uit Staphorst he eft samen met o.a. lokale ondernemers Pompstra Metaal en Kok Metselen hard gewerkt aan het vergroenen van het Marktplein. Doel Kansen benutten die de Regionale Verstedelijkingsstrategie biedt Beoogd resultaat Uitwerking van de regionale verstedelijkingsstrategie op het gebied van woningbouw (ambitie van 1.000 - 1.500 woningen), klimaat, mobiliteit en economie, met bijzondere aandacht voor de integrale ontwikkeling van de Spoorzone Steenwijk. Actie 2023 • Inzicht in kosten en baten integral e gebiedsontwikkeling Spoorzone Steenwijk • Verrichten van een studie naar de verkeerskundige gevolgen van de bovenregionale woningbouwbehoefte. • Gebiedsontwikkeling Gedempte Steenwijkerdiep verder brengen. Prognose • Integrale gebiedsontwikkeling spoorzone:  • Studie naar verkeerskundige gevolgen:  • Gebiedsontwikkeling Gedempte Steenwijkerdiep: ◼ Toelichting Inzicht in kosten en baten integrale gebiedsontwikkeling spoorzone In de Spoorzone Steenwijk zien we kansen voor inbreiding en transformatie. Als eerste stap wordt een ambitiedocument voor de spoorzone opgesteld.

Een gedeelde ambitie voor de Spoorzone Steenwijk, inclusief ontwikkels trategie (wijze waarop we de ambities (kunnen en willen) realiseren). De aanbesteding hierover is inmiddels opgestart. Voor de zomer wordt de opdracht gegund. Studie verkeerskundige gevolgen Er is een verkeersstudie uitgevoerd met een aantal scenario’s/ uitgewerkte maatregelen waarin ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteit in samenhang zijn beschouwd. Het advies uit deze studie wordt meegenomen in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie. De verkeersstudie is tijdens een werkvergadering in mei aan de raad gepresenteerd. Gebiedsontwikkeling Gedempte Steenwijkerdiep verder brengen De herinrichting van de kop van het Steenwijkerdiep wordt vooruitlopend op de gehele gebiedsontwikkeling met een provinciale bijdrage uitgevoerd. Het inrichtingspl an voor het Gedempte 33 Steenwijkerdiep wordt technisch uitgewerkt en op haalbaarheid en uitvoerbaarheid getoetst. Doel Verbeteren van de bereikbaarheid Beoogd resultaat Verhogen van het fietsgebruik en wandelmogelijkheden. Actie 2023 • Vaststellen fietsplan 2023. • Onderzoek (door)fietsroute Steenwijk-Meppel afronden. • Verbetering fietspad Meenteweg en Hoogeweg (Kalenberg). • Updaten fietsknooppuntennetwerk en wandelnetwerk. • Onderzoeken wat de nieuwe provinciale openbaar vervoers - concessie betekent voor de bereikbaarheid van onze inwoners.

Prognose • Vaststellen fietsplan:  • Onderzoek (door)fietsroute Steenwijk-Meppel:  • Verbetering fietspad Meenteweg en Hoogeweg:  • Updaten fietsknooppuntennetwerk en wandelnetwerk:  • Nieuwe provinciale openbaar vervoersconcessie:  Toelichting Vaststellen fietsplan Fietsplan wordt in juni aan de raad aangeboden. Onderzoek (door)fietsroute Steenwijk-Meppel Initiatieffase (start in juni 2023). Verbetering fietspad Meenteweg en Hoogeweg Initiatieffase: Projectplan gereed, onderzoeken starten binnenkort (onder andere bodem en natuur). Updaten fietsknooppuntennetwerk en wandelnetwerk Voorbereiding loopt. In april hebben we e en inloopmiddag georganiseerd. De voorgestelde nieuwe routes zijn aan de inwoners voorgelegd. Zij konden een reactie op het ontwerp geven. Nieuwe provinciale openbaar vervoersconcessie Binnenkort wordt het nieuwe vervoerplan besproken met de provincie Overijssel en de nieuwe concessiehouder EBS Public Transportation BV, een vervoersmaatschappij op het gebied van regionaal openbaar vervoer in Nederland. Doel Inwoners, ondernemers en toeristen ervaren een sociaal en fysiek veilige leefomgeving Beoogd resultaat Vaststellen van het Integraal Veiligheidsprogramma (IVP) 2023 -2026. Actie 2023 • Evaluatie IVP 2019-2022.

• Vaststellen van het IVP 2023 -2026, inclusief financiën voor onder andere: - lokale aanpak ondermijning; - afspraken over urgente zorg- en veiligheidscasuïstiek; - preventieve werkwijze lokale groepsaanpak; 34 - lokaal programma Digitale veiligheid. Prognose • Evaluatie IVP 2019-2022:  • Vaststellen IVP 2023-2026:  Toelichting Evaluatie IVP 2019-2022 en IVP 2023-2026. Tijdens de raadsvergadering van 14 maart 2023 is het nieuwe IVP voor de periode 2023 tot en met 2026 door uw raad vastgesteld. Doel Stimulerende omgeving voor sport en bewegen Beoogd resultaat Inwoners zijn tevreden over de mogelijkheden om buiten te bewegen en te sporten (2022: 80% resp. 72%). Actie 2023 • Renovatie atletiekbaan in overleg met Start ’78 en Atletiekunie. • Voorbereiden van de renovatie van de hockeyvelden samen met Mixed Hockey Club (MHC). • Onderzoek afronden naar behoefte en noodzaak uitbreiding en verduurzaming korfbalcomplex samen met Noveas. • Onderzoek afronden naar mogelijkheden voor een alternatieve zwemvoorziening in Vollenhove. • Bijdragen aan inwonersinitiatieven voor sport -, beweeg - en speelplekken.

Prognose • Renovatie atletiekbaan in overleg met Start ’78 en atletiekunie:  • Voorbereiden van de renovatie van de hockeyvelden samen met MHC: ◼ • Onderzoek afronden naar behoefte en noodzaak uitbreiding en verduurzaming korfbalcomplex samen met Noveas:  • Onderzoek afronden naar mogelijkheden voor een alternatieve zwemvoorziening in Vollenhove:  • Bijdragen aan inwonersinitiatieven voor sport -, beweeg - en speelplekken:  Toelichting Renovatie atletiekbaan in overleg met Start ’78 en atletiekunie De aanbesteding voor renovatie van de atletiekbaan is afgerond. De opdracht is gegund en wordt uitgevoerd. Voorbereiden van de renovatie van de hockeyvelden samen met MHC De voorbereiding van de renovatie is opgestart samen met de vereniging. Qua beschikbare financiën is specifieke aandacht vereist. Hier in spelen ook een aantal andere ontwikkelingen mee. Zie hiervoor de financiële mutatie en toelichting bij externe ontwikkelingen behorende bij dit onderdeel. Onderzoek afronden naar behoefte en noodzaak uitbreiding en verduurzaming korfbalcomplex samen met Noveas Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Noveas. Hierbij wordt ook de relatie gelegd met andere ontwikkelingen in de Groene Long. Onderzoek afronden naar mogelijkheden voor een alternatieve zwemvoorziening in Vollenhove 35 Het onderzoek loopt volgens planning.

Bijdragen aan inwonersinitiatieven voor sport/beweeg/speelplekken Er zijn op dit moment 3 concrete initiatieven waar aan bijgedragen wordt in de realisatie van sport-, beweeg- en speelplekken. Onder andere voor een wandel -/hardlooproute in Giethoorn. Voor een aantal initiatieven worden verkennende gesprekken gevoerd. Overige ontwikkelingen Naast de bovenstaande ontwikkelingen spelen o.a. ook nog de volgende zaken: - Een initiatief vanuit inwoners ontstaan om onderzoek te doen naar realisatie van een buitensportlocatie waar ruimte is voor schaatsen, hardlopen en fietsen. Dit is nog in de verkennende fase. - Een initiatief van een aantal voetbalverenigingen om te kijken naar het overnemen van het maaien van hun sportvelden in het kader van ‘right to challenge’. - We zijn op dit moment met 3 sportverenigingen in gesprek over het realiseren van ledverlichting. Doel Voldoende veilig en kwalitatief goed sportaanbod Beoogd resultaat Verenigingen hebben voldoende bestuurskracht en kwalitatief goed (vrijwillig) kader. Actie 2023 • We ondersteunen sportclubs op een praktische manier op twee onderwerpen die we samen kiezen. • We ondersteunen 4 nieuwe verenigingen met het inzetten van de clubkadercoach voor het vergroten van de kwaliteit v an jeugdtrainers en ondersteunen 13 verenigingen bij de borging daarvan.

Prognose • We ondersteunen sportclubs op een praktische manier op twee onderwerpen die we samen kiezen:  • We ondersteunen 4 nieuwe verenigingen met het inzetten van de clubkadercoach voor het vergroten van de kwaliteit van jeugdtrainers en ondersteunen 13 vereniginge n bij de borging daarvan  Toelichting • We ondersteunen sportclubs op een praktische manier op twee onderwerpen die we samen kiezen Er zijn twee concrete plannen uitgewerkt met verenigingen om hen te ondersteunen op het gebied van een veilige en inclusieve sportomgeving en op het gebied van arbitrage. Op beide thema’s is een aantal verenigingen als koploper aan de slag. De ondersteunin g die geboden wordt is praktisch en dichtbij de verenigingen. • We ondersteunen 4 nieuwe verenigingen met het inzetten van de clubkadercoach voor het vergroten van de kwaliteit van jeugdtrainers en ondersteunen 13 verenigingen bij de borging daarvan 36 In to taal ontvangen 19 verenigingen ondersteuning bij het begeleiden van hun jeugdtrainers en begeleiders. Vijf nieuwe verenigingen hebben meegedaan aan de opleiding voor interne clubkadercoach. Deze, en de eerder opgeleide interne clubkadercoaches blijven onde rsteuning ontvangen. En we gaan met een aantal van deze verenigingen kijken op welke manier clubs ook aandacht kunnen hebben voor brede motorische ontwikkeling van kinderen in hun trainingen.

Doel Maatschappelijke organisaties op de been houden Beoogd resultaat Maatschappelijke organisaties hebben voldoende financiële mogelijkheden. Actie 2023 • We stellen een fonds in voor maatschappelijke organisaties die in financiële problemen komen door de stijgende energieprijzen. Prognose  Toelichting Op 4 april 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met de kaders voor het energiefonds maatschappelijke organisaties, verdeeld over een noodfonds en een duurzaamheidsfonds inclusief uitvoeringskosten. Totaal beschikbaar budget € 3,3 m iljoen. De nadere regels worden uitgewerkt en de subsidieregelingen zijn dan vervolgens vanaf 1 mei 2023 van kracht. Half maart 2023 is in het kader van het noodfonds € 61.100 uitgekeerd aan maatschappelijke organisaties. Doel Museum Steenwijk Beoogd resultaat Toonaangevend museum voor inwoners en toeristen. Actie 2023 • Besluitvorming over exploitatie en cofinanciering van het project. • Op basis daarvan uitwerking van organisatie, bouwkundig ontwerp, inhoudelijk ontwerp, fondsenwerving en programmering/collectie. Prognose  Toelichting In haar vergadering van 4 april 2023 heeft de raad besloten om in te stemmen met de realisatie van een nieuw museum in Steenwijk volgens het voorkeurscenario B. Tevens heeft de raad besloten om b ij de behandeling van deze Perspectiefnota de financiële gevolgen van het museumproject integraal af te wegen.

In het bested ingsplan (bijlage 6.2) zijn de (investerings)bedragen opgevoerd o.b.v. het gekozen voorkeurscenario B. Doel Ontwikkeling naar een maatschappelijk educatieve bibliotheek Beoogd resultaat Meer inwoners hebben toegang tot de bibliotheken en nemen deel aan programma’s en activiteiten t.b.v. taalvaardigheden en digitale vaardigheden. 37 Actie 2023 • Besluitvorming over en uitvoering van Plan van aanpak van de bibliotheek over doorontwikkeling en de programma’s ‘Een leven lang ontwikkelen’, ‘Digitale inclusie inwoners’. • We stimuleren de samenwerking tussen bibliotheek en andere partners. • Voorbereiden overgang Taalpunt van Sociaal Werk naar bibliotheek. Prognose • Besluitvorming uitvoering van Plan van aanpak van de bibliotheek over doorontwikk eling en de programma’s ‘Een leven lang ontwikkelen’, ‘Digitale inclusie inwoners’:  • We stimuleren samenwerking tussen bibliotheek en andere partners:  • Voorbereiden overgang Taalpunt van Sociaal Werk naar bibliotheek:  Toelichting Besluitvorming uitvoering van Plan van aanpak van de bibliotheek over doorontwikkeling en de programma’s ‘Een leven lang ontwikkelen’, ‘Digitale inclusie inwoners’ Bibliotheek is tezamen met ketenpartners bezig om ontwikkelplein te realiseren. Voor mensen die ondersteuning kunnen gebruiken in hun dagelijks leven zijn er diverse organisaties die helpen.

Ook zijn er diverse (onderwijs)mogelijkheden om kennis en (basis)vaardigheden zelf te leren. Praktische ondersteuning en zelfstandig leren komen maar beperkt bij elkaar. Juist deze verbinding zorgt ervoor dat mensen integraal worden geholpen en in contact komen met mogelijkheden om zelf te leren. Het Ontwikkelplein voorziet hierin. Mensen kunnen bij een Ontwikkelplein bijvoorbeeld geholpen worden bij praktisch e zaken als het aanvragen van een DigiD, maar ook deelnemen aan een cursus of opleidingsadvies krijgen. De eerste ontwikkelpleinen bevinden zich in bibliotheken. Stimuleren samenwerking tussen bibliotheek en andere partners Zie boven, de bibliotheek werk t actief samen met de bibliotheek in Staphorst en Zwartewaterland, aangezien de besturen zijn gefuseerd. Daarnaast wordt er met ketenpartners actief samengewerkt. Voorbereiden overgang Taalpunt van Sociaal Werk naar bibliotheek Er vinden gesprekken plaats met taalpunt. Mogelijk hebben ze middelen nodig voor huisvesting naast de bibliotheek. In de N ajaarsnota 2023 komen we hierop terug. Doel Borging kwaliteit evenementen (‘evenementen gemeente’) Beoogd resultaat Evenementen in de gemeenten sluiten aan op de initiatieven en wensen van inwoners en toeristen en voldoen aan (nieuwe) wetgeving.

Actie 2023 • Faciliteren van bijeenkomsten met organisatoren en deelnemers om wensen en behoeften te inventariseren en samenwerking te verbeteren. 38 • Ondersteunen van evenementenorganisaties en initiatiefnemers bij veranderingen rondom stikstof, duurzaamheid en identiteit. • Visie versterking van de (culturele) identiteit van evenementen opstellen. • Ondersteunen van mimimaal 2 organisaties om sportdeelname of cultuurparticipatie te bevorderen in aanloop/tijdens een evenement. Prognose • Faciliteren van bijeenkomsten met organisatoren en deelnemers om wensen en behoeften te inventariseren en samenwerking te verbeteren:  • Ondersteunen van evenementenorganisaties en initiatiefnemers bij veranderingen rondom stikstof, duurzaamheid en identiteit:  • Visie versterking van de (culturele) identiteit van evenementen opstellen:  • Ondersteunen van mimimaal 2 organisaties om sportdeelname of cultuurparticipatie te bevorderen in aanloop/tijdens een evenement:  Toelichting Faciliteren bijeenkomsten met organisatoren en deelnemers om wensen en behoeften te inventariseren en samenwerking te verbeteren Er word een kwartiermaker aangesteld. Plan van aanpak is gereed. Kwartiermaker wordt medio april 2023 geworven.

Ondersteunen van evenementenorganisaties en initiatiefnemers bij veranderingen rondom stikstof, duurzaamheid en identiteit We hebben in de organisatie een medewerker aangewezen die bij stikstofvragen meedenkt en adviseert. We hebben dit jaar ad hoc en met maatwerk gereageerd op concrete vragen. Dit heeft goed gewerkt en niet tot uitgaven geleid. We zijn in gesprek met de provincie over hoe ook de provincie meer proactief en ondersteunend kan zijn. In het op korte termijn op te stellen evenementenbeleid werken we deze meedenkende en adviserende rol uit tot een structurele aanpak en vertalen we dit financieel. Visie versterking (culturele) identiteit van evenementen opstellen Dit kan pas nadat de kwartiermaker zijn bevindingen heeft opgesteld. De kwartiermaker gaat met de onderstaande onderzoeksvragen van start: - We willen de lokale evenementenmarkt, trends en ontwikkelingen (benchmark) onderzoeken. Hoe ziet onze evenementensector er nu uit en hoe willen we dat die eruit ziet op basis van visie, wensen en kansen? - Er wordt aansluiting gezocht met andere beleidsterreinen die een onlosmakelijk onderdeel uitmaken van het evenementenbeleid zoals duurzaamheid, circulaire economie, vrijwilligers, participatie, welzijn, sport & recreatie en vergunningverlening, promotie en toerisme. - Bij dit onderzoek wordt de actualiteit t.a.v.

duurzaamheid en stikstof integraal meegenomen (anticiperen daar waar noodzakelijk). 39 - Tevens onderzoek naar mogelijkheden slimmere samen - werkingsverbanden te organiseren tussen organisatoren waarbij tevens de verbinding tussen provincie, gemeente en deze organisatoren wordt meegenomen. - Tot slot, in dit onderzoek worden de uitkomsten van deelname aan het Cultuurprofiel evenementen van Provincie Overijssel (deelname met looptijd 2017/2022) meegenomen. Ondersteunen mimimaal 2 organisaties om sportdeelname of cultuur - participatie te bevorderen in aanloop/tijdens een evenement Zijn doorlopende projecten. Onder andere rondom de Stonecityrun wordt gekeken naar verbreding van het programma zodat meer mensen deel kunnen nemen en daarna ook actief blijven. Doel Unilocatie Voorgezet onderwijs Beoogd resultaat Realisatie van één school voor voortgezet onderwijs in Steenwijk. Actie 2023 • College en schoolbesturen bereiden, voor de Perspectiefnota in 2023, een definitieve keuze voor realisatie van de unilocatie voor (2026, 2027 of 2028). • We doen onderzoek naar mogelijkheden voor de toekomstige herontwikkeling van de achterblijvende locaties RSG Stationsstraat en CSG Eekeringe.

Prognose • Voorbereiden definitieve keuze voor realisatie van de unilocatie voor PPN 2023: ◼ • Onderzoeken mogelijkheden voor de toekomstige herontwikkeling van de achterblijvende locaties RSG Stationsstraat en CSG Eekeringe: ◼ Toelichting • De financiële vertaling van de Unilocatie in voorliggende PPN blijkt niet haalbaar. Wij zijn met het schoolbestuur in overleg, maar het vraagt tijd om alle benodigde informatie voor het nemen van een weloverwogen besluit te verzamelen. Niet alleen bouwkosten zijn fors gestegen, maar ook de ambities en kansen moeten goed in kaart gebracht worden in verschillende scenario’s. We verwachten in het najaar van 2023 een raadsvoorstel op te kunnen stellen , waarbij de financiële integrale afweging bij de PPN 2024 kan plaats vinden. • De komende jaren zijn beide locaties nog nodig voor onderwijshuisvesting. Bij de stadsvisie wordt al wel nagedacht over de toekomstige herontwikkeling en mogelijkheden voor deze locaties. Hiervoor zijn nog geen plannen. Doel Onderwijshuisvesting Beoogd resultaat Het (herijkte) Integraal Huisvestingsplan Onderwijs uitvoeren. Actie 2023 • Besluitvorming over herijking Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. • Nieuwbouw Johan Frisoschool Steenwijk; besluitvorming over definitieve locatie. 40 • Nieuwbouw Samenlevingsschool De Lisdodde, Wanneperveen; afronding bestemmingsplanwijziging + opstarten bouwtraject.

• Nieuwbouw De Wiedekieker en GBS Eben Haëzer, Sint Jansklooster; definitieve locatie keuze + opstarten traject omgevingsplan. • Kinderdagcentrum (KDC) De Schutsluis, Blokzijl; onderzoek t.b.v. de keuze voor renovatie of nieuwbouw. • Nieuwbouw Sint Martinus, Vollenhove; besluitvorming over locatie nieuw te bouwen school. Prognose • Besluitvorming over IHP:  • Besluitvorming over definitieve locatie Johan Friso school:  • Nieuwbouw Samenlevingsschool De Lisdodde, Wanneperveen; afronding bestemmingsplanwijziging + opstarten bouwtraject:  • Nieuwbouw De Wiedekieker en GBS Eben Haëzer, Sint Jansklooster; definitieve locatie keuze + opstarten traject omgevingsplan:  • Kinderdagcentrum (KDC) De Schutsluis, Blokzijl; onderzoek t.b.v. de keuze voor renovatie of nieuwbouw:  • Nieuwbouw Sint Martinus, Vollenhove; besluitvorming over locatie nieuw te bouwen school:  Toelichting • In de raad van 14 februari 2023 is het IHP vastgesteld. De integrale financiële afweging vindt bij de PPN plaats. • Voor de beoogde locatie van de nieuwe Frisoschool worden nu de benodigde onderzoeken uitgevoerd. • Het bestemmingsplan voor de Lisdodde wordt binnenkort opgestart. Bouw zou gestart kunnen worden in 2024. • Een locatiekeuze voor de nieuw te bouwen school in Si nt Jansklooster is in principe gemaakt. Dit wordt later dit jaar ter besluitvorming voorgelegd.

• Schutsluis Blokzijl: er lijkt voorkeur te zijn voor nieuwbouw op een nader te bepalen locatie. Dit locatieonderzoek wordt de komende maanden opgepakt en moet in de totale visie Blokzijl een plek krijgen. Vervolgens wordt dit ter besluitvorming voorgelegd, waaruit ook financiële consequenties In beeld gebracht worden. • Ten aanzien van de Sint Martinusschool in Vollenhove lopen er verkennende gesprekken, waarbij ook de mogelijkheid om met OBS De Voorpoort onder één dak gehuisvest te worden, wordt onderzocht. Doel Gebiedsgericht werken: leren door te doen Beoogd resultaat Vergroten tevredenheid inwoners over hun buurt, kern of gemeente. Actie 2023 • In 2023 maken we mét inwoners en partners voor tenminste 2 kernen of wijken een gebiedsvisie en een bijbehorend uit - voeringsprogramma. Dat zijn in ieder geval Vollenhove en een nog nader te bepalen kern of wijk waar grotere opgaven liggen op ruimtelijk, sociaal en/of economisch gebied. • Daarnaast stellen we in 2023 een gebiedsplan op voor het gebied rondom de Meppelerweg/De Heuvel in Steenwijk. 41 • In samenwerking met Steenwijk Vestingstad stellen we voor Steenwijk-stad een nieuwe (uitvoerings)agenda op. • We lere n door te doen. Die ervaringen zijn mede basis voor de in 2023 op te stellen handreiking gebiedsgericht werken.

Prognose • In 2023 maken we mét inwoners en partners voor tenminste 2 kernen of wijken een gebiedsvisie en een bijbehorend uitvoerings - programma:  • Opstellen van een gebiedsplan voor het gebied rondom de Meppelerweg/De Heuvel in Steenwijk:  • In samenwerking met Steenwijk Vestingstad stellen we voor Steenwijk-stad een nieuwe (uitvoerings)agenda op:  • We leren door te doen:  Toelichting In 2023 maken we mét inwoners en partners voor tenminste 2 kernen of wijken een gebiedsvisie en een bijbehorend uitvoeringsprogramma In Vollenhove en Blokzijl zijn we aan de slag met het ontwikkelen van een gebiedsvisie voor deze kernen (in deze kernen spreken we overigens van stadsvisies). In Vollenhove hebben we de eerste werksessie gehad met inwoners. Dit heeft veel input opgeleverd voor de te schrijven stadsvisie. Deze input schrijven we verder uit en verrijken we met extra bijeenkomsten zoals de energietr ansitie. In Blokzijl werken we op dit moment, samen met plaatselijk belang, aan het stappenplan en streven we naar de eerste werksessies voor de zomervakantie. Een gebiedsplan voor het gebied rondom de Meppelerweg/De Heuvel in Steenwijk opstellen De opdra cht voor het maken van een gebiedsvisie omgeving Meppelerweg/Heuvel (Steenwijk Oost) is geformuleerd en de aanbestedingsfase loopt. Eind maart worden de offertes van de bureaus verwacht.

Na gunning zal vanaf het tweede kwartaal de visie worden opgesteld. In samenwerking met Steenwijk Vestingstad stellen we voor Steenwijk - stad een nieuwe (uitvoerings)agenda op Met onze partner Steenwijk Vestingstad is een aantal keren gesproken. De thema’s m.b.t. samenwerking zijn verkend (schoon, heel & veilig, klimaatadaptie, functioneren retail enz.) Deze thema’s worden uitgewerkt in concrete activiteiten. We leren door te doen Inmiddels zijn we gestart met het werken op locatie. Samen met onze gebiedspartners (buurtwerk, woningcorporatie, politie) zijn we maandelijks aanwezig in de kernen en kunnen inwoners op een laagdrempelige wijze in gesprek met de diverse organisaties als het gaat om de leefbaarheid in de buurt. Bijvangst is ook de versterking van de onderlinge samenwerking tussen de gebiedspartners. Een van de opgaven is een werkwijze te ontwikkelen waarbij we meer zichtbaar én aanspreekbaar zijn in de kernen en wijken. 42 Doel Benutten denk- en doekracht inwoners Beoogd resultaat Verhoging van het rapportcijfer dat inwoners geven voor de manier waarop de gemeente inwoners betrekt bij het maken van plannen (2021: 6,0 gemiddeld). Actie 2023 • Uitvoeren minimaal 3 onderzoeken van het inwonerspanel en uitkomsten vertalen in gemeentelijke plannen of beleid. • Subsidiëring van minimaal 10 inwonersinitiatieven via de regeling ‘Inwonersinitiatieven zijn goud waard’.

Prognose • Uitvoeren minimaal 3 onde rzoeken inwonerspanel en uitkomsten vertalen in gemeentelijke plannen of beleid:  • Subsidiëring van minimaal 10 inwonersinitiatieven via de regeling ‘Inwonersinitiatieven zijn goud waard’:  Toelichting Uitvoeren minimaal 3 onderzoeken inwonerspanel en uitkomsten vertalen in gemeentelijke plannen of beleid In januari hebben we het eerste onderzoek van 2023 van het Inwonerspanel uitgevoerd. Dat ging over de behoefte aan een digitaal platform. Subsidiëring van minimaal 10 inwonersinitiatieven via de regeling ‘Inwonersinitiatieven zijn goud waard’ In de periode 1 januari – 1 april 2023 zijn er 5 inwonersinitiatieven ingediend en is er een subsidie toegekend.

Dit zijn: - Jubileumboek buurtvereniging ‘De Duif’ Oldemarkt; - Herinrichting Marktplein in Oldemarkt; - Minibieb Zuidveen; - Buurttuin Van der Gootplantsoen Giethoorn; - Ondersteuning dorpsbelang in gebiedsontwikkeling Ossenzijl Projecten/ investeringen Programmabegroting 2023-2026 Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2023 -2026: Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2023 -2026 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering/ het project gereed? Bestedingsplan: 1. Opwaardering openbare ruimte  ja Ja Nee 2. Museum Steenwijk  ja Ja Nee 3. Unilocatie Voortgezet Onderwijs Steenwijkerland ◼ Nee Nee Nee 43 4. Uitwerking regionale verstedelijkingsstrategie  Ja Ja Nee 5. Ontwikkeling gebieds-/wijkgericht werken  Ja Ja Nee 6. Upgrade voorziening wegen: investeringen in circulariteit  Ja Ja Nee 7. Opwaardering begraafplaatsen  Ja Ja Nee 8. Dynamisering Park Rams Woerthe  Ja Ja Nee 9. Maatregelen Riolering en Water Programma  Ja Ja Nee 10. Investeringen Fietsplan 2023  Ja Ja Nee 11. Investering levensduur verlengende maatregel Gasthuisdijk  Ja Ja Nee 12. Sport: ondersteunen sportbesturen en sporten in de buitenruimte  Ja Ja Nee 13.

De bibliotheek groeit door naar een maatschappelijk educatieve bibliotheek  Ja Ja Nee 14. Opstellen en implementatie beleidsvisie evenementen & festivals  Ja Ja Nee 15. Herinrichting Marktplein Oldemarkt  Ja Ja Nee 16. Uitbreiding uitrukhal brandweerkazerne Kuinre  Ja Ja Nee 17. Huisvesting huisartsenpraktijk Giethoorn  ja Ja Ja 18. Integrale veiligheid (IVP) 2023-2026  ja Ja Nee Toelichting op de afwijking van de prognose: Unilocatie VO Steenwijkerland Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De unilocatie zal pas in de PPN 2025 worden meegenomen. Wat zijn de oorzaken? Met een gedegen voorstel en claim komen, vraagt meer voorbereidingstijd. Ondanks dat er de nodige stappen gezet zijn, zijn er nog te veel losse eindjes. De komende maanden worden gebruikt om dit gezamenlijk met het V oortgezet Onderwijs (VO) Steenwijkerland verder uit te werken en keuzes hierin te maken. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Voor het realiseren van de unilocatie is nog geen datum genoemd. Uitgangspunt is voor 2031 en als het kan dit versnellen. Een jaar later in de PPN hoeft geen vertraging te betekenen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Deze worden een jaar later in PPN opgenomen. Welke maatregelen stellen we voor? Geen specifieke maatregelen. Het proces loopt, er is alleen meer tijd nodig.

Financiële mutaties Zie bijlage 6.1. Kansen en uitdagingen De kansen en uitdagingen in relatie tot het programma ‘Leefbare steden en kernen’ zijn als volgt: 44 Kansen:  Landelijke inzet op sport & bewegen als onderdeel van het gezond en Actief Leven Akkoord Landelijk zijn de regelingen voor het Sportakkoord en inzet van buurtsportcoaches verlengd. Deze regelingen maken onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De bedoeling is om met dit akkoord te zorgen voor een stevig fundament onder het preventiebeleid. Het gaat over preventie en sociale basis. Het raakt daarmee zowel de doelen in het programma Samen Redzaam als de doelen in het programma Leefbare Steden en Kernen. Het rijk stelt voor uitvoering van GALA ook budget beschikbaar voor de perio de 2023-2026. Om hier gebruik van te maken moet een integraal plan gemaakt worden. De als ingezette koers op onder andere verenigingsondersteuning sluit naadloos aan op de ambities uit het GALA. Met het opstellen van het integraal plan kan gekeken worden o p welke manier de inzet op sport en bewegen bestendigd kan worden en waar nodig ook versterkt of versneld. Uitdagingen:  Scouting De realisatie van een nieuwe locatie voor de scouting, passend in de omgeving, kost meer tijd dan verwacht. De verwachte kost enstijging is daardoor substantieel.

Daarbij gaat het onder andere om bouwkosten, inrichting en tijdelijke huisvesting.  Renovatie hockeyveld In 2019 is het Wedstrijdplan (sport - en beweegbeleid) vastgesteld in de raad. Met het vaststellen van dit beleid is ook budget gereserveerd voor renovatie van het hockeyvelden bij MHC in Steenwijk. De renovatie van veld 1 (incl. opbouw) staat gepland voor 2024; die van veld 2 (toplaag) in 2025. Vanwege kostenstijgingen en mogelijk enkele extra eisen vanuit de sportbond is de verwachting dat het destijds beschikbaar gestelde budget onvoldoende is voor renovatie van het veld.  Stijging energiekosten zwembaden Waterwijck en Vollenhove Vanaf januari 2024 moet Sportservice Steenwijkerland een nieuw energiecontract afsluiten. Hoe de energieprijzen zich ontwikkelen is onzeker, maar de verwachting is dat de kosten zullen stijgen. We kijken wat er nog mogelijk is aan duurzaamheidsmaatregelen om kosten te besparen. Daarnaast kijken we naar regelingen voor compensatie. Mogelijk is hiervoor de landelijke compensatieregeling voor zwembaden van toepassing. En anders kijken we naar het Energiefonds voor maatschappelijke organisaties voor dekking van het tekort. Voor de lange termijn betekent dit bij blijvende hogere energiekosten dat een begrotingswijziging noodzakelijk is. Voor Zwembad Vollenhove speelt hierin ook het onderzoek naar een alternatieve zwemlocatie.

 Fietspad Meenteweg en Hoogeweg (Kalenberg) Door het wegvallen van de bouwvrijstelling in de stikstofregels dient de bouwfase meegenomen te worden in de berekening van de stikstofdeposi tie. Dit fietspad ligt in een 45 Natura 2000 gebied. Gekeken wordt hoe de werkzaamheden gerealiseerd kunnen worden binnen de stikstofregels.  Groot onderhoud wegen en aanleg bermverharding Bij het onderhoud aan wegen wordt gewerkt met de handreiking beheer en onderhoud van het ministerie van Landbouw Natuur en Voed selkwaliteit ( LNV). Deze handreiking biedt echter geen oplossing voor alle werkzaamheden. Voor onderhoud aan wegen waar ook nieuwe bermverhardingen worden aangelegd , kunnen de stikstofregels een belemmering vormen. Voor die werkzaamheden wordt gekeken of e en werkwijze mogelijk is zonder dat er te veel stikstof wordt uitgestoten.  Leveringszekerheid openbare verlichting Vanwege de beperkte productie van chips zijn er aanzienlijke levertijden voor armaturen in de openbare verlichting. 46 2.6. Bestuursprogramma ‘Financiën en dienstverlening’ Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogde resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Financiën en dienstverlening’. Financieel Beleid Doel Verantwoord omgaan met financiële middelen Beoogd resultaat Een sluitende begroting voor alle jaren is het uitgangspunt.

Dit houdt in dat de structurele uitgaven en inkomsten in evenwicht zijn. Actie 2023 We presenteren in 2023 een sluitende meerjarenbegroting 2024 -2027. Prognose ◼ Toelichting De Programmabegroting 2023 -2026 die vorig jaar door de raad is vastgesteld, is sluitend voor alle jaren. Desondanks is het oordeel van de provincie over de begroting in het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) ‘oranje’. Reden is dat we in de begrotin g een stelpost aan de inkomstenkant hebben opgenomen voor 2026, omdat we verwachtten dat het rijk gemeenten financieel tegemoet zou komen. Dat is ook gebeurd. Op Prinsjesdag heeft het kabinet bekend gemaakt dat gemeenten in 2026 eenmalige een bedrag van € 1 miljard ontvangen via de Algemene uitkering van het Gemeentefonds. In de september - circulaire 2022 van het gemeentefonds zijn we hierover geïnformeerd. Voor onze gemeente gaat het om een bedrag van € 2,3 miljoen. Met dit bedrag hebben we in de begroting al rekening gehouden. De nieuwe prognose voor de meerjarenbegroting is zorgelijk. Het financieel probleem in 2026 is deels opgelost, maar er is nog geen zicht op een structurele financiële oplossing. Hierdoor zien we dat de jaren vanaf 2026 problematisch zijn. We kunnen voor die jaren op dit moment geen sluitende begroting presenteren. Mogelijk brengt de meicirculaire 2023 daar nog verandering in, maar dat is onzeker.

Doel Voldoende weerstandsvermogen Beoogd resultaat Om financiële tegenvallers op te kunnen vangen is voldoende weerstandsvermogen nodig. Bij een waarde van de weerstandsratio (het kengetal hiervoor) van minimaal 2 is daar sprake van (waarde in begroting 2022: 6,1). Actie 2023 Weerstandsratio > 2. Indien nodig treffen we maatregelen. Prognose  Toelichting Om te bepalen of we als gemeente beschikken over voldoende weerstandsvermogen als veilige achtervang, is het kengetal ‘weer - standsratio’ geïntroduceerd. De weerstandsratio is een hulpmiddel waarbij de beschikbare weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de benodigde weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s die we lopen. Het zegt iets over het vermogen van de gemeente om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. In de Programmabegroting 2023-2026 47 gaan we voor 2023 uit van een waarde van 5,3, ruim b oven de signaalwaarde van 2. We zien nog steeds dat mondiale ontwikkelingen, zoals de oorlog in Oekraïne, hoge energieprijzen, hoge inflatie, maken dat we als gemeente financiële risico’s lopen. Het is onzeker wat daar de meerjarige gevolgen van zijn. Zoals gebruikelijk zullen we bij de eerstvolgende begroting de risico’s opnieuw in kaart brengen en kwantificeren. Op dit moment kunnen we nog geen inschatting maken van wat dat betekent voor de hoogte van de weerstandsratio.

Vanwege het feit dat de uitgangswaarde van 5,3 ruim boven de signaalwaarde van 2 ligt, is de prognose dat we op koers liggen. Doel Lokale (woon)lasten relatief laag Beoogd resultaat Behoren tot de top 25% gemeenten van Nederland met de laagste lasten. Steenwijkerland staat 15e van de 345 gemeenten (Coelo-atlas 2022). Actie 2023 Geen bovengemiddelde stijgingen van de tarieven voor de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Prognose  Toelichting Onze inwoners en ondernemers betalen in 2023 gemiddeld 0,8% meer aan lokale lasten. Dit geldt voor zowel de OZB, de rioolheffing als de afvalstoffenheffing. We zijn het afgelopen jaar gestegen van plaats 15 naar plaats 9 op de ranglijst van gemeenten van Nederland met de laagste lokale lasten (zie ‘Atlas lokale lasten 2023 ’3). We verwachten in 2024 ruim binnen de top 25% van gemeenten met de laagste lokale lasten te blijven. Dienstverlening Doel Gemeentelijke dienstverlening sluit aan bij de behoefte Beoogd resultaat Rapportcijfer voor klanttevredenheid minimaal een 7,5. Actie 2023 • Uitkomsten monitoring klantcontacten (telefonie, balie, online diensten) en het websitegebruik worden gebruikt voor betere dienstverlening. Specifiek aandacht zal worden besteed aan (de afhandeling van) meldingen openbare ruimte (MOR). • Onderzoeken mogelijkheid registratie en monitoring van (de afhandeling van) terugbelverzoeken.

• We onderzoeken de inzet van ‘live chat/chatbot’ als extra dienstverleningsoptie op de website. • We brengen minimaal 1 klantreis voor e en bepaald product in kaart om zo heel gericht een dienst te verbeteren. • Onderzoeken klanttevredenheid dienstverlening vergunning - verlening/ruimtelijke ordening (aangenomen amendement gemeenteraad tijdens de begrotingsbehandeling op 8 november 2022). 3 Atlas lokale lasten 2023, COELO, www.coelo.nl. 48 Prognose • Monitoring:  • Onderzoek registratie terugbelverzoeken:  • Live chat/chatbot • Klantreis:  • Onderzoeken vergunningverlening/ruimtelijke ordening:  Toelichting • We zetten de KlantContactMonitor (KCM) continu in voor het meten van klanttevredenheid o ver balie, telefonie en online formulieren. We hebben gerichte aandacht voor het verbeteren van de tevredenheid over de behandeling van meldingen openbare ruimte. • We doen onderzoek naar registratie terugbelverzoeken (2e en 3 e kwartaal). • We hebben een nieu we monitoringstool voor onze websites geïmplementeerd en we gebruiken de gegevens hieruit voor het verbeteren van onze websites. • We zijn begonnen met het onderzoeken of een live chat / chatbot van toegevoegde waarde is voor onze online dienstverlening. • We vervolgen de klantreis trouwen en we starten een nieuwe klantreis (2e kwartaal).

• We starten in het 2e kwartaal met de uitnodiging aan aanvragers van een omgevingsvergunning om mee te doen aan het hernieuwde onderzoek naar de klanttevredenheid rondom vergunningverlening. We onderzoeken de mogelijkheden voor de meting van de klanttevredenheid van initiatiefnemers die plannen hebben waar ruimtelijke ordening de contactpersoon is. Doel Onze communicatie is actief, omgevingsgericht en in duidelijke taal Beoogd resultaat Steeds meer brieven, formulieren en teksten zijn in eenvoudig Nederlands geschreven (‘B1-niveau’). Actie 2023 • Tenminste 3 maal zal het Testpanel van inwoners worden gevraagd om een oordeel over onze webteksten, brieven en formulieren, waarbij de uitkomsten worden gebruikt om de website, gemeentelijke brieven en formulieren te verbeteren. • Een analyse maken welke delen van de website op B1-niveau zijn en welke niet. • Uitvoeren onafhankelijke audit op toegankelijkheid van onze website. • Uitvoeren social media scans om te weten wat er leeft en speelt bij inwoners en samenleving. Prognose • Inzet Testpanel:  • B1 analyse:  • Audit toegankelijkheid:  • Social media scans:  Toelichting De eerste fysieke bi jeenkomst in 2023 met het Testpanel is in februari geweest. Een tweede bijeenkomst staat in juni gepland. En ook het digitaal bevragen van het Testpanel staat op de rol.

Om onze websites te scannen op taalniveau B1 gebruiken we een nieuwe website monitorin gtool. Deze scant al onze websitepagina's op 49 taalniveau en maakt zo inzichtelijk waar er verbetering mogelijk is. Ook toetst deze tool onze website continu op het naleven van de digitale toegankelijkheidseisen die aan overheidswebsites worden gesteld. Daarnaast laten we later dit jaar een onafhankelijke audit uitvoeren op onze websites. Verder verbeteren en richten we onze social media monitoring tool zo in dat deze onze social mediakanalen nog beter scant op wat er leeft en speelt bij inwoners en samenleving. O.a. het scannen in crisissituaties wordt verbeterd en ook het scannen van actu ele maatschappelijke kwesties binnen onze gemeente. Daarnaast onderzoeken we hoe we rapportages nog verder kunnen verbeteren. Projecten/ investeringen Programmabegroting 2023-2026 Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026: Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2023 -2026 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering/ het project gereed? Bestedingsplan: 1. Toerekening formatie-uitbreiding  Ja Ja Ja 2.

Huisvesting gemeentehuis (kantoor, raadzaal, verduurzaming) (betreft onderzoek)  Ja Ja Nee 3. Archivering Corona, informatiebeveiliging en vervanging belastingapplicatie  Ja Ja Nee 4. Meer toezicht op (water)toeristenbelasting  Ja Ja Nee 5. Dienstverlening op maat: ook online  Ja Ja Nee Financiële mutaties Zie bijlage 6.1. Kansen en uitdagingen De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Financiën en dienstverlening’ zijn als volgt: 50 Kansen:  Algemene uitkering gemeentefonds Het kabinet heeft in de Najaarsnota 2022 aangekondigd om bij de Voorjaarsnota 2023 een extra prijsbijstelling over 2022 uit te keren gegeven de uitzonderlijke stijgingen van de prijzen sinds het uitkeren van de prijsbijstelling voor 2022. Deze extra prijsbijstelling geldt ook voor het gemeentefonds. De definitieve bedragen volgen bij de Voorjaarsnota en de verdeling van het budget over gemeenten wordt in de meicirculaire 2023 van het gemeentefonds opgenomen.  Verhoging en indexatie toeristenbelasting vanaf 2025 Wij zijn voornemens om de toeristenbelasting met ingang van 1 januari 2025 te verhogen en vanaf dat moment het tarief jaarlijks te indexeren. Bij de verhoging zal een gedifferentieerd tarief worden gehanteerd. In de PPN 2024 -2028 zullen we daartoe ee n voorstel aan uw raad voorleggen.

 OZB-aanslag (verbeterde communicatie WOZ-waarden) De Waarderingskamer heeft een aantal aanbevelingen gedaan ter verbetering van de communicatie over de WOZ -waarden. Een van de aanbevelingen is om voortaan te gaan werken met ‘voormeldingen’. Daarmee bedoelen we alle vormen van individueel contact met belanghebbenden over de juistheid van de bij de WOZ -taxatie gebruikte gegevens en/of de juistheid van de voorlopige taxatiewaarde voordat de WOZ -waarde officieel wordt vastgesteld. Het voordeel van een voormelding is dat feitelijke onjuistheden snel kunnen worden hersteld en belanghebbenden op de hoogte zijn van de gebruikte gegevens. In november hebben wij voormeldingen verstuurd naar alle kernen buiten Steenwijk. Onze ervaringen hiermee zijn positief en we zijn daarom van plan om volgend jaar voormeldingen te versturen naar de kern Steenwijk om daarmee de WOZ-bestanden verder te verbeteren.  Social media Social media spelen een belangrijke rol in het dagelijkse leven van veel inwoners. We zien dat inwoners en ondernemers digitale manieren gebruiken om hun vr agen te stellen, mening te geven of zorgen te uiten. De vragen die via Twitter en Facebook binnenkomen zijn op een soortgelijke, structurele manier belegd als vragen via de telefoon: via het klantcontactcentrum (KCC). In 2022 is WhatsApp als kanaal toegevo egd.

We zien dat inwoners dit als een extra, laagdrempelig kanaal gebruiken om met ons te communiceren. De openbare online uitingen in de social media zijn voor ons een belangrijke peilstok in de samenleving. Bovendien weten we door monitoring van deze uit ingen wat er leeft op diverse onderwerpen en kunnen we daarop inspelen als dat nodig is.  Digitalisering Inwoners regelen steeds meer online en zijn gewend geraakt aan het hoge niveau van onlinedienstverlening door commerciële aanbieders. Dat vragen zij ook van de overheid. Daarin zijn we nog niet zo ver als commerciële organisaties. Maar we werken eraan om steeds meer producten volledig digitaal aan te bieden. En de website toegankelijk te houden: duidelijke taal, opmaak die voor iedereen geschikt is en makkelijk vinden van wat (de meeste) mensen zoeken op de website. Bijvoorbeeld met een nieuw uiterlijk van de website en een nieuwe geavanceerde tool om onze website te analyseren. Daarnaast zorgen we ervoor dat 51 mensen die niet digitaal zaken willen of kunnen doen een alternatief hebben. Zo zorgen we voor een inclusieve dienstverlening. De aanstaande wet moder nisering elektronisch bestuurlijk verkeer laat zien dat ook de rijksoverheid het belang ziet van (meer) online zaken kunnen doen met de overheid. We geven hieraan invulling met ons Aanwijzingsbesluit voor het elektronisch indienen van officiële berichten.

 Technologische ontwikkelingen In overheidsland is sprake van een enorme toename aan technologische ontwikkelingen. Als Steenwijkerland haken we hierop aan. Een recente ontwikkeling is ‘ai’ (kunstmatige intelligentie). ‘Ai’ zal naar verwachting een enorme impact hebben op de maatschappij en ook op ons als overheid. Voor ons als Steenwijkerland liggen hier kansen. Bijvoorbeeld het inzetten van een ‘ai chatbot’, het schrijven van ‘B1 teksten’ met ‘ai tools’, het automatisch registreren en categoriseren van gesprekken, het ontwikkelen van beeldmateriaal en het eenvoudig koppelen van informatie en gegevens. Onderwerpen waar we dit en de komend jaar onderzoek naar doen. Voor deze ontwikkelingen geldt wel dat het meerwaarde voor onze inwoners en ondernemers moet hebben en absoluut veilig moet zijn. Doelmatig, effectief en veilig gebruik zijn voor ons niet alleen belangrijk maar ook wettelijk verplicht.  Persoonlijk Naast een trend van steeds meer digitaal, blijven een aantal zaken meer geschikt voor de persoonlijke aanpak. Denk aan vragen in het sociaal domein en ook burgerzaken. Dan wordt van de medewerker deskundigheid verwacht. Ook voor inwoners die niet zo digitaal vaardig zijn, blijft het persoonlijke contact altijd mogelijk.

Daarbij helpen we inwoners met hu n (aan)vraag en als het nodig is, weten naar wie we inwoners kunnen verwijzen (bijvoorbeeld DigiLoket, Sociaal Werk De Kop). Uitdagingen:  Minder inkomsten uit de Algemene uitkering van het gemeentefonds vanaf 2026 Door keuzes van het kabinet zijn de gemeentefinanciën vanaf 2026 onzeker. Het kabinet heeft besloten om vanaf 2026 een fors lager bedrag aan Algemene uitkering gemeentefonds uit te keren. Daarbij wordt alvast voorgesorteerd op een mogelijk groter eigen belastinggebied van gemeenten, maar of dat er gaat komen en hoe dat er dan uit komt te zien, is onduidelijk.  Oorlog in Oekraïne (gevolgen voor de energieprijzen) De inval van Russische troepen in Oekraïne veroorzaakt veel menselijk leed. Daarnaast zijn er ook economische gevolgen. De oorlog e n daarna getroffen sancties leveren (indirect) economische schade op aan Europa. We zien op dit moment de energieprijzen weer dalen, maar de onzekerheden zijn groot. Een strenge winter met een tekort aan gas kan (kortdurend) leiden tot zeer hoge gasprijzen. Verder leiden hogere energieprijzen indirect tot hogere inflatie, omdat producenten die energie-intensief produceren en veel gas gebruiken de hogere prijzen zullen compenseren via hogere consumentenprijzen.

52  Inflatie en loonontwikkelingen In 2022 werden we net als onze inwoners en ondernemers geconfronteerd met hoge energieprijzen en hoge Inflatie. In sommige gevallen bleek de reguliere indexatie van de budgetten onvoldoende en waren we genoodzaakt om bij de Najaarsnota 2 022 extra budget aan de raad te vragen. Zo is bijvoorbeeld een structurele storting gedaan in de voorziening onderhoud wegen om ervoor te zorgen dat we de komende jaren het onderhoud kunnen uitvoeren op het niveau basis. De energieprijzen zijn de afgelopen maanden sterk gedaald, maar daar staat tegenover dat de inflatie is verbreed van de voedselprijzen naar andere goederen en diensten. De loonontwikkeling reageert vertraagd op de inflatie. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat er in 2023 een inhaalslag plaatsvindt4: Dit jaar en komend jaar vindt een inhaalslag plaats, nieuw afgesloten cao-loonstijgingen liggen inmiddels duidelijker hoger dan een jaar geleden. Ook binnen de bedrijfsvoering worden we geconfronteerd met kostenstijgingen (voorbeelden: opleidingen en abonnementen).  Schoonmaak gebouwen Het huidige schoonmaakcontract loopt af in 2023. Dat betekent een nieuwe aanbesteding en een nieuw contract ingaande 2024. Dat zal ongetwijfeld invloed hebben op de kosten. De lonen binnen de schoonmaak zijn beperkt omhooggegaan en met de huidige inflatie betekent dit dat het onder het minimumloon uitkomt.

Dit zal zeker een aandachtspunt zijn in de nieuwe onderhandelingen, waarbij wij als gemeente ervan uit gaan dat we meer moeten gaan betalen voor een nieuw contract.  Rentestijging De rente is in 1 jaar tijd met 2,5% gestegen naar 3,2%. Of het daarbij blijft, valt niet te voorspellen. Dit kan negatieve financiële con sequenties hebben voor onze gemeente als we komende jaren gaan investeren bijvoorbeeld in de grote projecten die zijn benoemd in de Programmabegroting 2023-2026.  Nieuwe CAO gemeentepersoneel (vanaf 2024) Het principeakkoord voor een nieuwe Cao voor geme entepersoneel geldt van 2 januari 2023 tot en met 1 januari 2024. Risico bestaat dat we in 2024, net als in 2023, worden geconfronteerd met hoge loonstijgingen in relatie tot de bedragen die we daarvoor hebben gereserveerd.  Problematiek No Cure, No Pay bureau’s De landelijke verwachting voor 2022 was dat het aantal bezwaren verder zal stijgen en dat ‘No ‘Cure No Pay bureau’s’ vol zullen inzetten op de omzetting van inhoud naar oppervlakte en de daaraan gekoppelde waarde. Landelijk en ook in Steenwijkerla nd dient zich een veel grotere stroom bezwaren aan via ‘no cure no pay bureau’s’ (in veel mindere mate via particulieren). De verwachting is dat het aantal bezwaren zich gaat bewegen richting het aantal van 2021 (821 bezwaren). In 2022 verwerkten wij 463 bezwaren.

De gevolgen zullen zijn dat er meer aan proceskosten moeten worden vergoed in 2023, dit ondanks dat wij verwachten dat het gegrond percentage niet veel hoger zal zijn dan in 2022 (15% gegrond bij ‘no cure no pay’ en 21% gegrond bij particulieren). 4 Centraal Economisch Plan (CEP) 2023 van het Centraal Planbureau, p. 4. 53 Inmiddels heeft zich landelijk een beweging vanuit de gemeenten richting Den Haag opgericht om het kabinet te vragen nu echt te gaan ingrijpen op het fenomeen ‘no cure no pay’.  Oekraïne We zien dat de gevolgen van de verschrikkelijke oorlog in Oekraïne, waardoor veel Oekraïense inwoners gevlucht zijn, ook impact heeft op burgerzaken. Per 1 april gaat er een 3e opvanglocatie open in onze gemeente. Hierdoor zal er een toename zijn van de ‘1e inschrijvingen’ zoals dit heet. Daarnaast zien we dat het beeld over de duur van de opvang van de Oekraïense vluchteling is veranderd. In eerste instantie was de verwachting dat ‘ze maar even zouden blijven'. Inmiddels is dit beeld bijgesteld en zien we dat de Oekraïners steeds meer geïntegreerd raken in de Nederlands e samenleving. Dat stelt ook weer andere eisen aan de wijze waarop deze groep is opgenomen in onze B asisregistratie Personen (BRP). Om de Oekraïners in staat te stellen ook gebruik te maken van het Nederlandse sociale stelsel, moeten aanvullende gegevens worden opgenomen in de BRP.

Dit doen we door middel van het afnemen van Verklaringen Onder Ede (VOE). Het afnemen van deze VOE's en het verwerken ervan in de BRP is een project waar de komen de maanden veel tijd vanuit burgerzaken in zal gaan zitten.  Privacy Privacy blijft een actueel onderwerp. Als gemeente staan we voor een goede beveiliging van de persoonlijke gegevens van onze inwoners en ondernemers. Dit is ook wettelijk geregeld in de Algemene verordening gegevensbescherming ( AVG). Dat betekent dat we gegevens niet ‘zomaar’ kunnen delen met andere (semi-) overheidsorganisaties. Daarnaast ligt er ook op ons gebruik van persoonsgegevens een wettelijke bescherming. Die nemen we serieus. So ms lijkt dit wettelijk kader rondom het delen van informatie op gespannen voet te staan met onze dienstverlening. Het is onze inzet om te kijken naar de mogelijkheden die er binnen deze privacyregels wél zijn om zo te kunnen blijven werken aan het verbeter en van onze dienstverlening. Een goed voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen de collega's van invordering (belastingen) en schuldhulpverlening.  Complexere vragen We krijgen naast de reguliere vragen, steeds complexere vragen. Of het nu op het gebied van burgerzaken is (adresonderzoeken bijvoorbeeld), inwonersinitiatieven of vergunning - aanvragen.

Het gaat daarbij vaak om vraagstukken die meerdere disciplines binnen de gemeente betreffen, maar ook andere netwerk- en ketenpartners. 54 3. Financieel beeld 3.1. Financiële onzekerheden vanaf 2026 Eind 2021 stelde het kabinet het nieuwe coalitieakkoord Rutte IV vast: ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst ’. Daarin besloot het kabinet vanaf 2026 een nieuwe financieringssystematiek te ontwikkelen voor gemeenten en provincies . Een uitbreiding van het lokale belastinggebied is hierbij een mogelijkheid. Tegelijkertijd met de aankondiging van de nieuwe financieringssystematiek heeft het kabinet besloten om te korten op de algemene uitkering uit het gemeentefonds door de zogenaamde ‘accressen’ (of jaarlijkse groei) te ‘bevriezen’. Naast de nieuwe financieringssystematiek hebben gemeenten nog steeds last van een ‘erfenis uit het verleden’, de zogenaamde opschalingskorting. In 2012, bij de formatie van het Kabinet Rutte II, werd besloten tot een ‘opschaling’ van gemeenten door middel van verdere herindeling. Het rijk legt de ‘opschalingskorting’ op, omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zoud en besparen. De verplichte opschaling is afgeschaft, maar de bijbehorende opschalingskorting niet. Het niet afschaffen van de opschalingskorting leidde tot veel kritiek bij gemeenten.

In het coalitieakkoord van het kabinet Rutte IV is het oplopen de bedrag van de opschalingskorting voor deze kabinetsperiode geschrapt. Vanaf 2026 staat de opschalingskorting wél weer in de cijfers. Het gaat dan om een structurele korting van € 675 miljoen. Het bovenstaande maakt dat gemeenten vanaf 2026 worden geconfronteerd met fors lagere inkomsten. Vorig jaar bij Prinsjesdag heeft het kabinet bekend gemaakt het ‘gat’ of ‘financieel ravijn’ deels te repareren door in 2026 eenmalig een bedrag van € 1 miljard toe te voegen aan het gemeentefonds. Dit bedrag hebben we verwerkt i n de voorliggende PPN, maar lost het financieel probleem in 2026 niet op. Bovendien gaat het om eenmalig geld, waardoor het financieel probleem in 2027 blijft bestaan. Ofwel: het ‘financieel ravijn’ verplaatst zich deels van 2026 naar 2027. Hieronder schetsen we de bedragen die zijn gemoeid met het ‘financieel ravijn’ voor alle gemeenten, incl. de nadelige financiële gevolgen voor Steenwijkerland 5: Financieel ravijn 2026 2027 Alle gemeenten € - 2,7 miljard € - 4,7 miljard Gemeente Steenwijkerland € - 7 miljoen € - 12 miljoen + = voordeel Op dit moment is onduidelijk hoe de nieuwe financieringssystematiek tussen het rijk en gemeenten eruit komt te zien en is het onzeker of sprake zal zijn van een uitbreiding van het lokale belastinggebied.

Dat zou bijvoorbeeld vorm kunnen krijgen door de introductie van een nieuwe belastingsoort zoals een ingezetenenheffing (belasting per inwoner). 5 Bedragen zijn exclusief de (positieve) financiële gevolgen van de Voorjaarsnota 2023 van het rijk / de meicirculaire 2023 van het gemeentefonds) zoals toegelicht in paragraaf 3.4. 55 3.2. Actuele begrotingspositie Actueel financieel beeld In tabel 1 treft u het actueel financieel beeld aan. Bij het opstellen van de Programmabegroting 202 4-2027 zullen we de meicirculaire van het gemeentefonds verwerken. Dan zal duidelijk worden hoe we er vanaf 2024 financieel voor staan. Tabel 1: Financieel beeld, bedragen x € 1.000 + = voordeel Bij de berekening van het meerjarig saldo van voorliggende tabel is onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele inkomsten en uitgaven (I/S). Onder 'incidenteel’ vallen de uitgaven en inkomsten met een eenmalig karakter en een looptijd van maximaa l drie jaar. De incidentele uitgaven worden gedekt door een onttrekking aan de Algemene Reserve vrij besteedbaar, met uitzondering van nieuwe incidentele uitgaven in het lopend jaar (202 3). Het financieel beeld is grillig en de onzekerheden zijn groot. De komende jaren ziet het beeld er nog positief uit, maar vanaf 2026 duiken we flink de ‘min’ in. Net als alle andere gemeenten worden we geconfronteerd met fors lagere inkomsten van het rijk vanaf 2026.