Perspectiefnota 2021-2025.pdf

Prognose  Toelichting De lokale adaptatiestrategie (LAS) wordt dit jaar aangeboden aan de raad met daarin opgenomen een uitvoeringsstrategie. De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Duurzaam’ zijn als volgt:  Het algeheel besef dat de energietransitie daadwerkelijk ter hand moet worden genomen neemt toe.  Veel initiatiefnemers zijn bezig met de ontwikkeling van zonneparken, waardoor de nodige vragen en ophef ontstaan in de omgeving van de initiatieven. 23 3.3. Bestuursprogramma ‘Werk aan de winkel’ De voortgang op de in de begroting opgenomen speerpunten is als volgt: Toerisme: Speerpunt 1 Realisering van smart mobility en smart hospitality (Regio Deal 2020) Resultaten Binnen het programma DBT zal het accent verschuiven. De focus komt meer te liggen bij de uitvoering van projecten die de afgelopen periode zijn voorbereid. Dit betreft o.a. de transformatie van het station Steenwijk als poort van de regio en het realiseren van smart mobility en smart hospitality in de gehele gemeente. Prognose  Toelichting Gesproken is met diverse ondernemers verspreid over de gemeente over hun deelname in het vervoersnetwerk. Tevens heeft overleg plaatsgevonden met energiecoöperaties voor zover het deelauto’s betreft. In het najaar 2020 is gestart met de voorbereiding van een digitaal g ebiedsplatform dat de basis moet vormen voor smart hospitality.

Met diverse buurgemeenten zijn afspraken gemaakt over samenwerking. Speerpunt 2 Meer nieuwe betrouwbare lokale data (Steenwijkerland als experimenteergebied) Resultaten Het realiseren van actuele, volledige en betrouwbare data op het niveau van Weerribben - Wieden / Steenwijkerland. Prognose  Toelichting Diverse projecten (zoals smart mobility en smart hospitality) zijn in gang gezet om een beter beeld te krijgen van bezoekersaantallen en spreiding van toerisme over het gebied. Daarom is het ook interessant om de draagkracht van het gebied te onderzoeken. We vinden dat toerisme in balans moet zijn met leefbaarheid. In het bijzonder geldt dit voor Giethoorn waar de verhouding tussen toerisme en leefbaarheid regelmatig onderwerp van discussie is. Professor Jan van der Borg, hoogleraar toerisme in Leuven en Venetië, doet hier, samen met studenten van de Universiteit van Leuven, onderzoek naar. Behalve in Kinderdijk en de Zaanse Schans wordt dit onderzoek ook in Giethoorn verricht. Naast de gemeente zijn ondernemers en bewoners van Giethoorn hierbij betrokken. Speerpunt 3 Nationaal Park Weerribben-Wieden wordt Nationaal Park van Wereldklasse Resultaten Het doorontwikkelen van Nationaal Park Weerribben-Wieden naar een Nationaal Park Nieuwe Stijl waarbij de balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid voorop staat.

Prognose  Toelichting Op verzoek van Staatsbosbeheer en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft de Commissie Verkenning Nationale Parken o.l.v. prof. mr. Pieter van Vollenhove onderzocht welke gebieden in Nederland internationaal onderscheidend zijn op het vlak van natuur, landschap en cultuurhistorie. De commissie heeft in haar advies vijf gebieden geselecteerd met internationaal unieke natuur-, landschaps- én cultureel erfgoedwaarden waaronder ‘IJsseldelta en Weerribben-Wieden, met overgangen naar het Drents Plateau’. Sinds 2015 wordt al samen met gebiedspartners gewerkt aan een doorontwikkeling van Nationaal Park Weerribben-Wieden naar een Nationaal Park nieuwe stijl. Het rijk heeft aan de Stichting Weerribben-Wieden een bijdrage van bijna € 300.000 beschikbaar gesteld voor een doorontwikkeling naar een Nationaal Park Nieuwe Stijl. De provincie draagt een gelij k bedrag bij als cofinanciering, waardoor bijna € 600.000 extra beschikbaar komt voor deze doorontwikkeling in de komende drie jaar. Hiermee kunnen de projecten als genoemd in het projectplan ‘Nationaal Park Nieuwe Stijl Weerribben-Wieden’ grotendeels gerealiseerd worden. We zijn in overleg met de provincie in overleg om te kijken of ze hier meer budget voor beschikbaar willen stellen. De afgelopen periode is gewerkt aan het versterken van de samenwerking in de Stichting Weerribben-Wieden.

Per 1 januari 2021 is de eerdere kwartiermaker en interim-voorzitter 24 aangesteld als directeur. Er wordt samen met partners voortvarend gewerkt aan het realiseren van projecten die bijdragen aan het behouden van de balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid en die passen binnen de toeristische visie ‘Perspectief Weerribben-Wieden 2025’. Hierbij kan gedacht worden aan het ondersteunen van het winterprogramma van Taman Indonesia, het ondersteunen van het toeristisch informatie - punt in Giethoorn en het samen met pa rtners herstellen van de Spinne kopmolen ‘De Wicher’ in Kalenberg. Gewerkt wordt aan een gezamenlijk project tussen natuur en landbouw waarbij gefocust op verbinding. Economie: Speerpunt 4 Inzetten op de vitale, aantrekkelijke stad Steenwijk (Station, Rams Woerthe, Binnenstad, Steenwijkerdiep) Resultaten  Voor ons is de herinrichting van het Steenwijkerdiep een belangrijke prioriteit. Op basis van de te verwachten gesloten contracten in 2020 zal worden ingezet op beeldkwaliteit openbare ruimte en het opstarten van de bestemmingsplanprocedure.  Een vitale, aantrekkelijke stad Steenwijk als integraal onderdeel van het toeristisch potentieel van het gebied Weerribben -Wieden staat centraal.

Dat betekent dat we blijven inzetten op het stimuleren van de toeristisch e kansen van de stad, het neerzetten en uitbouwen van de stoere vestingstad en de verbinding met het station, het park en de entree van het Gedempte Steenwijker diep versterken. Een uitvoeringsplan wordt in de loop van het jaar vastgesteld. Prognose  De herinrichting van het Gedempte Steenwijkerdiep ligt weliswaar op koers (), maar vraagt voor participatie specifieke aandacht ().  Station, zie hiervoor het programma Duurzaam Beleefbaar Toerisme.  De ontwikkeling van Steenwijk naar een vitale, aantrekkelijke stad ligt op koers (). Toelichting Herinrichting Gedempte Steenwijkerdiep: De voorbereidingen voor het in procedure brengen van een integraal bestemmingplan voor de herontwikkeling en inrichting van het Gedempte Steenwijkerdiep liggen op koers. Naar verwachting kan voor de zomer van 2021 het ontwerpbestemmingsplan worden gepubliceerd. Met het verder uitwerken van het inrichtingsplan wordt de basis gelegd voor een hoogwaardige en klimaatadaptieve invulling van het openbaar gebied. Specifiek wordt aandacht gevraagd voor participatie en communicatie met de omgeving. Als gevolg van de coronamaatregelen is het organiseren van dergelijke trajecten niet eenvoudig, hetgeen van invloed kan zijn op de planning.

Station, zie hiervoor het programma Duurzaam Beleefbaar Toerisme: Het uitvoeringsplan voor 2021 is door de gemeente, Steenwijk Ves tingstad en de bewonersvereniging vastgesteld. De projecten hebben tot doel de stad vitaler en aantrekkelijker te maken. Belangrijk onderdeel is het tegengaan van de leegstand. Niet alleen door tijdelijke maatregelen (o.a. etalages enz.), maar juist een st rategie te ontwikkelen en uit te voeren om leegstaand commercieel vastgoed tegen te gaan (dit kan variëren van nieuwe invullingen, transformatie en/of het uit de markt halen van teveel m2 retail). Deze opdracht wordt in 2021 door de centrummanager opgepakt en uitgewerkt. Binnenstad Steenwijk: De afgelopen jaren lag het accent van de uit te voeren projecten in de binnenstad van Steenwijk zelf. Nu wordt het meer benaderd als integraal onderdeel van het toeristisch potentieel va n het Nationaal Park Weerribben-Wieden. We willen de kansen die zich voordoen beter benutten om Steenwijk te positioneren, niet alleen qua marketing en promotie, maar juist fysiek verbinden. Kansen liggen er bij de aanstaande herinrichting van het Gedempte Steen wijkerdiep en h et centraal station. We zetten in op aantrekkelijke verbindingen/routes tussen deze deelgebieden en de binnenstad. En wat te denken van het park Rams Woerthe, gelegen tussen de binnenstad en het gedempte Steenwijkerdiep.

In het park zelf zal gericht worden geïnvesteerd om het aantrekkelijker te maken (m.n. rond de theekoepel), maar juist de ligging vraagt om goede afstemming met de planning voor 25 het Gedempte Diep. Tevens willen we het potentieel van Steenwijk als vestingstad meer uitbouwen. Dit vraagt om investeringen. Speerpunt 5 Inzetten op werkgelegenheid/arbeidsmarkt en Actieplan werk(t) Resultaten De uitvoering van het Actieplan werk(t) is gezien de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt onverminderd van belang. Juist vanwege deze ontwikkelingen (groeiende werkloosheid en sectoren waarin nog wel krapte ontstaat) willen we nieuwe output afspraken maken over ons “Steenwijkerlands model”. Hoe kunnen we een proactieve bemiddelende rol vervullen tussen bedrijven/sectoren die personeel vragen en waar aa n de andere kant overschotten ontstaan? Prognose  Toelichting Binnen het Actieplan Werk(t) wordt er via verschillende projecten gewerkt aan het herstel van de arbeidsmarkt. Dit op een arbeidsmarkt die al doordrongen was van krapte en mismatch (wat door de coronacrisis alleen maar is versterkt). In 2020 zijn er samen met betrokken ondernemers stappen gezet om de projecten startklaar te maken en concepten zoals: Stapelbanen, een Regionaal Techniekcentrum en NEXT. En er wordt actief ingezet om een netwerk van geïnteresseerde werkgevers hieraan mee te laten doen.

In 2021 starten we concreet met het behalen van de eerste resultaten. Per project zijn de volgende mijlpalen uitgezet: NEXT:  Voorjaar 2021 binden we (naast de 3 initiatiefnemers) 5 –8 grote internationaal opererende bedrijven uit de Regio Zwolle aan dit initiatief.  Najaar 2021 gaat het collectief een officiële samenwerking aan.  Hieruit moet voortkomen dat er in 2022: 10 –15 internationale high potentials starten bij deelnemende bedrijven in Regio Zwolle. RTC (Regionaal Techniek Centrum):  Voor de zomer schalen we op naar 30 deelnemende technische bedrijven uit Steenwijkerland en omgeving.  Dit collectief richt het RTC Noord West Overijssel op. We werken ernaartoe om in 2022 te starten met een eerste lichting van 30 leerlingen Stapelbanen:  Voor de zomer start er een pilot met minimaal 5 bedrijven waarin de eerste 5 Stapelbanen worden getest  Bij succes wordt er opgeschaald en in het najaar worden de eerste 15 stapelbanen gerealiseerd. Het project Horeca College Weerribben Wieden was in 2020 s tartklaar, maar is voor nu wegens omstandigheden on -hold gezet. In 2021 wordt gekeken of dit een doorstart kan maken. Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogd resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Werk aan de winkel’.

Doel Excellent vestigingsklimaat Beoogd resultaat 2021  We streven ernaar dat zich 3 nieuwe bedrijven vestigen op Eeserwold, mede als gevolg van de nieuwe marketingcampagne die in 2020 wordt gelanceerd;  Een vastgesteld bestemmingsplan voor het Gedempte Steenwijkerdiep;  We zorgen ervoor dat onze bedrijven goed uit de crisis komen. Onze dienstverlening is daarop gericht;  We continueren onze samenwerking met de BCS;  We bouwen aan een vitale, aantrekkelijke binnenstad van Steenwijk;  Realisatie aantrekkelijke verbinding Station met de binnenstad van Steenwijk. Processtap/actie 2021  3 nieuwe bedrijven gevestigd op Eeserwold  Uitvoeringsagenda binnenstad 2021 uitgevoerd. 26  Prestatieboom 2021 uitgevoerd, i.s.m. BCS  Uitvoering stadsarrangement Prognose  We streven ernaar dat zich 3 nieuwe bedrijven vestigen op Eeserwold :   Een vastgesteld bestemmingsplan voor het Gedempte Steenwijkerdiep:   Onze dienstverlening is gericht om ondernemers te helpen uit de crisis te komen. We zorgen voor een snelle beantwoording van vragen, trekken samen op met het georganiseerd bedrijfsleven en streven naar het behoud van de werkgelegenheid:   We bouwen aan een vitale, aantrekkelijke binnenstad van Steenwijk:   Realisatie aantrekkelijke verbinding Station met de binnenstad van Steenwijk:  Toelichting Er is grote belangstelling voor be drijfskavels op Eeserwold.

Met name de flexibiliteit in verkaveling én de beschikbaarheid van grote bedrijfskavels maakt dit terrein voor gegadigden interessant. Samen met eigenaar Roelofs en de BCS (door o.a. inzet van ambassadeurs) worden de USP’s 4 gecommuniceerd. Uitgezonderd Eeserwold zijn er amper meer bedrijfskavels beschikbaar in de gemeente. Met name in Vollenhove en Blokzijl wordt de situatie nij pend. Voor het behoud en groei van werkgelegenheid zetten we in op extra ruimte voor bedrijvigheid. In de nieuw te maken bestuursafspraken met de provincie zullen we hiervoor pleiten. Dat vraagt een uitgekiende strategie en onderbouwing over (toekomstig) vraag en aanbod. In samenwerking met de BCS wordt dit opgepakt. De crisis heeft een enorme impact op de binnenstad met name voor de horeca en de detailhandel. De leegstand kan hierdoor fors toenemen. De centrummanager heeft voor 2021 specifiek de opdracht deze leegstand tegen te gaan. Dit kan door bijvoorbeeld transformatie naar woningbouw. We continueren onze inzet in de noodloketten. We beantwoorden vragen van ondernemers, verwijzen daar waar nodig snel door naar de betreffende instanties. We hebben oog en oor voor de zorgen en de werkgelegenheidseffecten. Met een gerichte aanpak streven we naar het behoud van onze werkgelegenheid.

Doel Versterken regionale samenwerking Beoogd resultaat 2021 Beoogd resultaat in 2021 in relatie tot de geformuleerde doelstelling valt niet nader te specificeren. Processtap/actie 2021 We blijven investeren in de regionale samenwerking. We nemen het initiatief voor de vrijetijdseconomie, en zijn nauw verbonden met de HCA5. Tevens zetten we ons meer in op de lobby van de regio als één van de vier economische regio’s van Nederland. Prognose  Toelichting De sector Vrijetijdseconomie is door de Regio Zwolle benoemd als veelbelovende sector. De afgelopen jaren is de samenwerking binnen de Regio Zwolle in dit kader beperkt geweest. In de Economic Board van de Regio Zwolle (EBRZ) is besloten deze samenwerking weer te versterken. De Regio Zwolle zet zich in om de vrijetijdseconomie te versterken. Dit om de toeristische bedrijvigheid binnen de sector te stimuleren, en daarmee de regionale economie te laten groeien, maar ook ten behoeve van de overige inwoners van onze regio. We willen de toeristen zoveel mogelijk verleiden het gehele gebied gespreid over het jaar te bezoeken. Om dat te bereiken moet de kwaliteit van de accommo daties op orde zijn en moeten deze accommodaties ook goed bereikbaar en toegankelijk zijn. Actuele en volledige data is nodig om 4 Unique Selling Point of Unique Selling Proposition. 5 Human Capital Agenda.

27 richting te geven aan het beleid en om te kunnen monitoren of dit moet worden bijgestuurd. We hebben het initiatief genomen sam en te gaan werken op projecten die hierbij passen, zoals:  Vitale vakantieparken;  Bestemmingsmanagement: smart mobility en smart hospitality;  Regionale Data Alliantie;  Transformatie naar Nationale Parken Nieuwe Stijl;  Toekomstbestendige landbouw. Samen met de partijen binnen de Regio Zwolle die mee willen doen gaan we de samenwerking verder uitwerken. Wij hebben deze onderdelen reeds opgepakt. Wanneer we dit kunnen verbreden tot de regio is dit goed voor ons allemaal. Overigens is dit slecht één van de vele manieren waarin we op het gebied van vrijetijdseconomie samenwerken in de Regio. We werken ook op de schaal van de provincie Overijssel samen met de diverse branchepartijen en de provincie in Gastvrij Overijssel. De samenwerking met een aantal buurgemee nten is dit jaar geïntensiveerd door samenwerking op het gebied van smart mobility/hospitality en in het kader van de natuur (in lijn met het advies van de Commissie Verkenning Nationale Parken). Doel Versterken arbeidsmarkt Beoogd resultaat 2021  Met onze investeringen en inzet willen we binnen 5 jaar 10% van onze beroepsbevolking hebben bereikt.

Processtap/actie 2021  Uitvoeren (geherijkt) Actieplan werk(t);  Gezamenlijk met de BCS uitvoeren van de prestatieboom, met focus op herstel economie en werkgelegenheid;  We geven invulling aan de Regiodeal Human Capital Agenda (HCA) regio Zwolle door in te zetten op drie sporen: beschikbaarheid, wendbaarheid en inclusiviteit; Prognose  Uitvoeren actieplan Werk(t):   Prestatieboom:   HCA:  Toelichting Actieplan Werk(t): Binnen het Actieplan Werk(t) wordt er via verschillende projecten gewerkt aan het herstel van de arbeidsmarkt. Dit op een arbeidsmarkt die al doordrongen was van krapte en mismatch (wat door de coronacrisis alleen maar is versterkt). In 2020 zijn er samen met betrokken ondernemers stappen gezet om de projecten startklaar te maken en concepten zoals: Stapelbanen, een Regionaal Techniekcentrum en NEXT. En er wordt actief ingezet om een netwerk van geïnteresseerde werkgevers hieraan mee te laten doen. In 2021 starten we concreet met het behalen van de eerste resultaten. Per project zijn de volgende mijlpalen uitgezet: NEXT:  Voorjaar 2021 binden we (naast de 3 initiatiefnemers) 5 –8 grote internationaal opererende bedrijven uit Regio Zwolle aan dit initiatief.  Najaar 2021 gaat het collectief een officiële samenwerking aan.

 Hieruit moet v oortkomen dat we er in 2022: 10 –15 internationale high potentials starten bij deelnemende bedrijven in Regio Zwolle RTC (Regionaal Techniek Centrum):  Voor de zomer schalen we op naar 30 deelnemende technische bedrijven uit Steenwijkerland en omgeving.  Dit collectief richt het RTC Noord West Overijssel op. We werken ernaartoe om in 2022 te starten met een eerste lichting van 30 leerlingen Stapelbanen: 28  Voor de zomer start er een pilot met minimaal 5 bedrijven waarin de eerste 5 stapelbanen worden getest  Bij succes wordt er opgeschaald en in het najaar worden de eerste 15 stapelbanen gerealiseerd.  Het project Horeca College Weerribben Wieden was in 2020 startklaa r, maar is voor nu wegens omstandigheden on -hold gezet. In 2021 wordt gekeken of dit een doorstart kan maken. Prestatieboom: In het jaarplan van BCS zijn een aantal concrete afspraken en doelen geformuleerd die voortkomen uit het Actieplan werk(t). Hier trekken we dus deels gezamenlijk in op met als uitgangspunt het herstel van economie en werkgelegenheid. Voor het Steenwijkerl ands model zijn we bezig om een nieuwe overeenkomst op te stellen met de BCS over het realiseren van werkervaringsplekken. Hierin leggen we ook de verbinding vanuit Actieplan werk(t) naar onze doelgroep uit de Participatiewet. HCA: We zijn deelnemend aa n de Human Capital Agenda (HCA).

Dat wil zeggen dat onze werkgevers en werkzoekenden zich hier kunnen melden voor financiering van om-, her- en bijscholing vanuit het ‘Upgrade Jezelf Ontwikkelfonds’. Tevens zetten we hierop in via grotere projecten vanuit het Actieplan werk(t). Waarbij we ook actief de aansluiting zoeken bij het HCA-programma. Doel Focus op toerisme & recreatie Beoogd resultaat 2021 In de totale collegeperiode willen we met onze samenwerkingspartners een bijdrage doen om de volgende zaken te realiseren:  Meer personen werkzaam in toerisme en recreatie;  Meer omzet in de toeristische sector;  Inzicht in vitaliteit van de toeristische verblijfssector en toename van de kwaliteit;  Langer verblijf en hoger bestedingspatroon van de verblijfsto erist in het gebied;  Betere spreiding van toeristen in het gebied en over het jaar;  Toename kwaliteit toeristische infrastructuur door uitvoering bidbook ‘Land van Weerribben-Wieden’;  Duurzaam toerisme met behoud van dagelijkse leefkwaliteit;  Weerribben-Wieden als sterk merk in Nederland en internationaal. Processtap/actie 2021 De inspanningen vanuit Duurzaam (Be)leefbaar Toerisme worden in 2021 nog concreter. Hierbij kan gedacht worden aan:  Stimuleren van initiatieven die bijdragen aan realisering van de toeristische visie door de Stichting Weerribben-Wieden;  Realiseren van onderdelen t.b.v.

smart mobility en smart hospitality (Regio Deal 2020);  Afronden van projecten in het kader van Leefbaar Giethoorn;  Blijvend inzetten op het beschikbaar krijgen van nieuwe betrouwbare lokale data;  Het functioneren van het Nationaal Park als een Nationaal Park van Wereldklasse. Prognose  Toelichting Hoewel de acties in 2021 ook in de tijd van c orona doorgaan zal het beoogd resultaat in 2021 niet gehaald worden. 2021 zal ten gevolge van corona, net als 2020, een slecht jaar zijn voor de ondernemers in de toeristische sector. Dat dit gevolgen heeft voor de werkgelegenheid en de omzet in de sector lijkt onafwendbaar. De afgelopen periode hebben we, met financiële steun van de provincie Overijssel, ondernemers zoveel mogelijk ondersteund om te zorgen dat de mogelijkheden om te kunnen blijven ondernemen binnen de 1,5 meter 29 economie worden vergroot. Zolang de beperkingen blijven gelden zullen we dit voortzetten. We kijken ook na de periode na de corona. We participeren in het landelijk programma Nederland Waterland en zetten ons in om na de crisis weer voortvarend van start te gaan, onder andere door promotie d.m.v. Ster reclame. De benoemde processtappen zijn allen in ontwikkeling.

De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Werk aan de winkel’ zijn als volgt:  Aangezien veel Nederlanders in 2020 voor hun vakantie in Nederland zijn gebleven, hebben ook meer Nederlanders kennis hebben gemaakt met ons gebied. Dit geeft ook kansen voor dit jaar en komende jaren.  Onze samenwerking met de BCS richt zich op het herstel van de economie en werkgelegenheid.  Ondanks de coronacrisis is er veel belangstelling voor bedrijfskavels. Niet alleen op Eeserwold, maar ook op de overige terreinen in Steenwijk en in Vollenhove en Blokzijl.  In 2020 is de weekmarkt in Steenwijk als gevolg van corona en de uitbreiding van terrassen verplaatst naar de Goeman Borgesiusstraat. In 2021 zijn de gesprekken hierover met Steenwijk Vestingstad, de horeca, de bewoners en de marktkooplui weer opgestart om afspraken te maken.  De marktinkomsten worden in 2021 niet gehaald. Dit omdat alleen de FOOD-sector op de warenmarkt mag staan. Met de Najaarsnota komen we hierop terug.  Het samen met onze partners zorgen voor een snel en voorspoedig herstel van de toeristische sector na het einde van de coronacrisis.  Ingeschat wordt dat als gevolg van corona de leegstand zal toenemen.  Uitgezonderd Eeserwold zijn er amper bedrijfskavels beschikbaar. In de te maken prestatieafspraken met de provincie (werklocaties) zullen we dan ook pleiten voor meer ruimte. 30 3.4.

Bestuursprogramma ‘Samenredzaam’ Voor het bestuursprogramma ‘Samenredzaam’ zijn geen speerpunten opgenomen in de programmabegroting. Wel is een uiteenzetting gegeven over de wijze waarop de transformatie binnen het Sociaal Domein wordt vormgegeven: versobering voorzieningen en versnellen transformatie. Dit leent zich minder goed om afzonderlijk over te rapporteren zoals we dat wel doen bij de andere bestuursprogramma’s. Rapportage vindt daarom hieronder plaats via de gestelde doelen en beoogde resultaten. Dit doen we op basis van de gekoze n indeling in de begroting: ‘Transformatie 2.0; versoberen en versnellen’, ‘Maatschappelijke opgaven’ en ‘Opgaven die worden getemporiseerd’. Transformatie 2.0; versoberen en versnellen: Doel Inwoners die een maatwerkvoorziening nodig hebben worden goed geholpen vanuit één geïntegreerde (WMO, jeugdhulp, Participatiewet) gemeentelijke toegang Beoogd resultaat 2021 Alle medewerkers van de toegang werken met de omgekeerde toets. Registraties van de verschillende wetten zijn op elkaar afgestemd met in acht neming van de AVG. Processtap/actie 2021 Continue intervisie op het werken met de omgekeerde toets. Samen met aanbieders en andere organisaties dit proces bespreken.

Prognose  Toelichting In 2020 is een projectgroep van start gegaan, waarin zowel beleid als de verschillende functies binnen de toegang van het sociaal domein zijn vertegen - woordigd. De projectgroep verzorgt de uitrol van de omgekeerde toets. De implementatie van de omgekeerde toets gaat over 3 sporen: 1. Training en opleiding In samenwerking met Stichting Stimulansz is opleiding en training ingezet. De kwaliteitsmedewerkers en een aantal consulenten zijn opgeleid als co -trainer. De co -trainers zijn vervolgens betrokken bij de uitrol en trainingen van de omgekeerde toets voor de collega’s werkzaam in de toegang en fungeren als klankbord en coach in de organisatie. Inmiddels is iedereen getraind. De co - trainers worden de voortaan ingezet bij trainen van nieuw personeel en voor herhaalbijeenkomsten omgekeerde toets. Als er een om gekeerde toets casus zich aan dient vindt onder begeleiding van een co -trainer een bespreking plaats. Deze bespreking is op verzoek van de betrokken consulenten, daarnaast is de omgekeerde toets bij ieder werkoverleg agendapunt. Er worden maandelijkse Inte grale casuïstiek besprekingen georganiseerd waar iedere medewerker aan kan deelnemen, met als inzet inzicht te krijgen in de verschillende domeinen, belangen en werkwijze. De casuïstiek worden geanonimiseerd.

Op deze manier wordt de werkwijze en continuïteit van de omgekeerde toets de komende periode geborgd. 2. Proces en communicatie De werkwijze van de omgekeerde toets wordt de komende maanden ook geïmplementeerd in werkinstructies, werkafspraken en rapportages. Zodat de consulent in elke casus mee wordt genomen in de denkwijze. Op deze manier wordt de consulent ook tijdens de administratieve afwikkeling van een besluit de vraag gesteld of de gekozen oplossing is gestoeld op de omgekeerde toets. Er wordt de komende maanden een communicatieplan opgesteld om de omgekeerde toets binnen en buiten het Sociaal domein te presenteren. Zo wordt er bijvoorbeeld op intranet een pagina ingericht voor de omgekeerde toets en kennis gedeeld met andere domeinen binnen de gemeente Steenwijkerland. 31 3. Kwaliteitsteam Sociaal domein Het kwaliteitsteam Participatiewet en het kwaliteitsteam WMO en Jeugd wordt de komende periode samengesmeed tot een integraal kwaliteitsteam Sociaal domein. Het kwaliteitsteam ondersteunt de consulenten door middel van juridische coaching en coaching op he t gebied van de omgekeerde toets en is verantwoordelijk voor borging van de juridische kwaliteit van de genomen besluiten. Er is het laatste kwartaal 2020 een projectgroep gestart en diverse werkgroepen, waarbinnen onder andere het besluitvormingsproces en de wijze van coaching worden vormgegeven.

Samen met aanbieders en andere organisaties dit proces bespreken. Naast de omgekeerde toets, zijn ook de leidende principes met inbegrepen positieve gezondheid, onderdeel van de transformatie (het Steenwijkerla nds model). Binnen de tafels van de transformatie wordt een strategie geformuleerd hoe het Steenwijkerlands model binnen de uitvoering kan worden uitgerold en hoe onze stakeholders en contractpartners hierin worden betrokken. De omgekeerde toets wordt op d it moment geïmplementeerd in de uitvoering loopt daarmee voorop. Samen met aanbieders en andere organisaties wordt het Steenwijkerlands model in het geheel doorgesproken en daarvoor moet de implementatie van de leidende principes en positieve gezondheid ee rst in de uitvoering vormgegeven worden. Als het op casusniveau aan de orde is wordt de omgekeerde toets met de betrokken hulpverleners besproken. Doel Inwoners krijgen zo thuisnabij mogelijk ondersteuning en hebben zo min mogelijk last van grenzen tussen zorgwetten en zorgverleners Beoogd resultaat 2021 Er is frequent afstemmingsoverleg met de huisartsen, zorgaanbieders, gemeente en andere maatschappelijke partners om de integrale ondersteuning thuisnabij te realiseren. Processtap/actie 2021 Planmatige aanpak van het afstemmingsoverleg realiseren en borgen. Het afstemmingsoverleg krijgt een belangrijke rol voor de integrale aanpak.

Het leren werken vanuit de principes van positieve gezondheid en de gezamenlijke aanpak integrale ouderenzorg (hu isartsen, thuiszorg sociaal werk, gemeente) draagt hieraan bij. Prognose  Toelichting 1. De gezamenlijke aanpak integrale ouderenzorg (huisartsen, thuiszorg sociaal werk, gemeente) kent een periodiek overleg. Hierin staat het werken vanuit het gedachtengoed positieve gezondheid structureel op de agenda. Daarnaast worden ook separate gesprekken gevoerd met huisartsenpraktijken en zorgaanbieders. 2. Regionale samenwerkingsagenda Zilveren Kruis. Voor inwoners en verzekerden zijn verschillende domeinen en financieringsregimes minder relevant. Professionals moeten weten hoe ze op de overgang en samenloop moeten handelen, zodat altijd de meest adequate effectieve oplossing wordt ingezet. Samenwerken op de snijvlakken van het medisch en sociaal domein is de crux van het stelsel. Voor de Uitvoeringsagenda 2021 is vooral gekozen om de praktische knelpunten aan te pakken. Dan gaat het o.m. om invoering directe toegang tot de WLZ op de grondslag psychische problematiek; grensvlakken; POH GGZ6 Jeugd en een regionale aanpak om onafhankelijke cliëntondersteuning WMO en WLZ op elkaar af te stemmen. 6 Praktijk Ondersteuner Huisarts - Geestelijke GezondheidsZorg.

32 Doel In 2022 is er een goede afstemming tussen de zorg die vanuit onderwijs wordt ingezet en de jeugdhulp Beoogd resultaat 2021 Na een tweejarige pilot SO+ klas op het Ravelijn, hebben we besloten deze werkwijze een integraal onderdeel van de jeugdhulp te laten zijn.  In 2021 is de opgedane ervaring vertaald worden naar een integrale struc - turele werkwijze en worden deze kinderen en gezinnen beter bereikt;  De intensieve aanpak van onderwijs en jeugdhulp binnen ‘t Tij, de trajectvoorziening in het Voortgezet onderwijs7, resulteert in een sluitende aanpak per jongere en gerichtere toeleiding naar onderwijs en/of werk. Processtap/actie 2021 De ervaring van twee voorgaande jaren vertalen we naar een integrale structurele werkwijze van de SO+ klas die aansluit bij de betreffende kinderen en gezinnen. De beoogde resultaten worden daarbij concreet inzichtelijk gemaakt. In samenwerking met ’t Tij wordt uitgewerkt hoe de aanpak van de individuele jongeren ook op collectieve wijze versterkt en geborgd kan worden. Prognose  Toelichting In de samenwerking met ’t Ravelijn is voor de leerlingen van de SO+ klas een integrale werkwijze gerealiseerd. Onderwijs en zorg werken dusdanig samen dat er een samenhangende aanpak in de ondersteuning van jeugdigen en gezinnen is. Bij de leerlingen van ’t Tij gebeurt dit ook, hier is de jeugdconsulent actief betrokken.

Daarnaast wordt door een pilot Jongeren in Beweging gekeken of sporten / bewegen een manier is om jongeren op collectieve wijze te motiveren en te ondersteunen. Maatschappelijke opgaven: Doel Mensen met een arbeidsbeperking wordt een beschutte werkplek geboden Beoogd resultaat 2021 Het minimaal realiseren van de landelijke taakstelling van 21 beschutte werk - plekken in onze gemeente in 2021. Processtap/actie 2021 De uitvoering van beschut werk is opgedragen aan NoordWestGroep in afstemming met ons Uitvoeringsteam Sociaal Domein. Prognose  Toelichting Op dit moment zitten we met de realisatie al op 21 beschutte werkplekken. Dit is al meer dan onze landelijke taakstelling. We gaan met NoordWestGroep in overleg over de doorontwikkeling en verdere groei van deze plaatsen in 2021. Doel Het aantal inwoners dat niet kan deelnemen aan de samenleving vanwege armoede, neemt af Beoogd resultaat 2021 In 2021 zijn we aangesloten bij ‘Sam & Overijssel’ 8. Hierdoor zullen mogelijk meer gezinnen met kinderen in armoede bereikt worden. De verwachting dat meer mensen, n.a.v. corona, hun baan zullen verliezen leidt er mogelijk toe dat de armoede zal toenemen. Dit maakt het bereiken van dit doel lastig. Processtap/actie 2021 Er wordt meer aandacht besteed aan preventie, vroegsignalering en voorlichting. Dit doen we in samenwerking met Sociaal Werk De Kop (SWDK).

Daarnaast wordt het oplossen van schuldenproblematiek, bijvoorbeeld door schuldhulpverlening, als speerpunt opgepakt. Prognose  Toelichting Wij willen ons in 2021 aansluiten bij Sam& Overijssel. Zij voeren voor diverse gemeenten de aanvragen Jeugdsport en cultuurfonds, en de Stichting Leergeld uit. Gevolg hiervan is dat deelname aan sport of cultuur toegankelijker wordt en 7 Een groep binnen het voortgezet speciaal onderwijs (VSO), regio Steenwijk en omstreken. 8 ‘Sam& Overijssel’ biedt 0-21 jarigen in armoede via 1 portaal (www.samenvoorallekinderen.nl) de mogelijkheid om allerlei voorzieningen aan te vragen. Denk hierbij aan: sport - en cultuurcontributie, schoolvoorzieningen, dagjes uit, la ptop/fiets, verjaardagspakket etc. 33 dat deelname gegarandeerd is (middelen gaan naar de vereniging). Ook voeren ze alle regelingen die gericht zijn op kinderen uit. Voordeel voor de burger is dat deze zich nog naar bij één loket hoeft te melden voor een aanvraag voor ondersteuning gericht op kinderen. Sam& Overijssel heeft specifieke kennis van de doelgroep en bereikt ook kinderen die normaliter buiten het zichtveld van de gemeente vallen. Er is inmiddels een actieplan schuldhulpverlening opgesteld waar de nadruk ligt om inwoners van de gemeente Steenwijkerland die dreigen in de schulden te komen zo vroeg mogelijk op te sporen. Hierin werken we actief samen met SWDK.

Samen met SWDK, de GKB en onze schuldhulpverleners en gaan we een gezamenlijk geldloket opzetten waar mensen terecht kunnen met hun financiële vragen. Dit jaar gaan wij ons aansluiten bij de Nederlandse Schuldhulproute (NSR). De NSR zorgt ervoor dat we mensen met geldzorgen in een eerder stadium vinden en te bereiken zodat we ze naar de juiste hulp kunnen toe leiden. Tevens gaan we dit jaar werken met De VoorzieningenWijzer. De VoorzieningenWijzer is een applicatie die mensen helpt bij het kiezen en aanvragen van voorzieningen. Hierbij moeten we denken aan toeslagen, zorgverzekering en energie, maar ook aan gemeentelijke minimaregelingen. De inzet van de VoorzieningenWijzer moet leiden tot financiële voordelen voor bewoners en een verlaging van het risico op armoede en schulden. Uit een eerdere pilot blijkt dat inwoners van de gemeente Steenwijkerland een potentieel voordeel van € 610,87 per deelnemer te behalen valt. Doel Onderwijsachterstanden en voortijdig schoolverlaten wordt teruggedrongen Beoogd resultaat 2021 De omvang van resultaten binnen de projecten van ‘Samen voor Ryan’ is groot en divers.

Een greep uit de resultaten voor 2021:  De Steenwijkerlandse Academie heeft een programma van deskundigheids- bevordering opgezet;  ‘Levensvaardigheden’ wordt als les aangeboden binnen het praktijkonderwijs;  Er is een meetlat ontwikkeld om het taalniv eau en sociaal -emotionele ontwikkeling bij (anderstalige) kinderen in beeld te brengen. Processtap/actie 2021 Voor de projecten binnen ‘Samen voor Ryan’:  Verstrekken we jaarlijks subsidie;  Monitoren we per project de afzonderlijke resultaten;  Ontwikkelen we een systeem van tellen en vertellen om de effecten van ‘Samen voor Ryan’ op lange termijn te monitoren;  Organiseren we (wederom) een bijeenkomst om met alle deelnemende partijen te bepalen of we nog de goede kant op gaan. Prognose  Toelichting De projecten in Samen voor Ryan zijn op koers, maar hebben in de uitvoering door corona ook om enkele aanpassingen gevraagd om gestelde doelen te bereiken. Voor bovengenoemde resultaten geldt:  Er is in samenwerking tussen de projecten Steenwijkerlandse Academ ie en De Eerste 2000 dagen een curriculum voor deskundigheidsbevordering ontwikkeld. Vanwege corona kon dit niet meer fysiek gebeuren, maar is er een (lokaal) digitaal platform opgericht. Inmiddels zijn daar meer dan 600 Steenwijkerlandse professionals van de betrokken organisaties bij aangesloten.

 ‘Leren leven’ (Levensvaardigheden) is als lespakket onderdeel van het curriculum praktijkonderwijs. In 2021 wordt beoordeeld in welke vorm iets vergelijkbaars in andere omgevingen aangeboden kan worden.  In 2021 vindt er een brede evaluatie plaats over de voortgang van de projecten en beoogde resultaten. Op basis van deze evaluatie zal er in Q3 34 2021 een bijeenkomst plaats vinden, waar ook monitoring van lange termijn effecten onderdeel van is. Doel Alle kinderen krijgen de kans om zich goed te ontwikkelen Beoogd resultaat 2021 90% van de 2 - en 3-jarigen gaat naar een voorschoolse voorziening. Gezien de keuzevrijheid van ouders is een 100% bereik niet mogelijk. Processtap/actie 2021 Nog meer en beter monitoren. Meer inzetten op normaliseren van gebruik peuteropvang. Meer nadruk leggen op belang peuteropvang voor ontwikkeling kind, op professionalisering van het Voor - en vroegschools aanbod (o.a. meer uren per week). Verder inzetten op nog meer samenwerking met basisonderwijs én binnen de sector; relatie met Samen voor Ryan en Kansrijke Start. Prognose  Toelichting Extra aandacht aan kwetsbare kinderen gedurende lockdown en ook het opheffen van de lockdowns zelf, zal het belang van peuteropvang doen onderstrepen.

Dit in combinatie met de reeds ingezette lijn van toeleiding en stimulering, zal redelijkerwijs moeten leiden tot (weer) een verhoogde deelname aan voorschoolse voorzieningen door peuters. Dit wordt jaarlijks gemonitord. Doel Het vergroten van duurzame gezondheidswinst en versterken van veerkracht Beoogd resultaat 2021  Consulenten sociaal domein en sociaal werkers hebben een gezamenlijke training ‘Werken vanuit positieve gezondheid’ gehad;  Er is een gezamenlijke aanpak partijen integrale ou derenzorg (huisartsen, thuiszorg sociaal werk, gemeente) gerealiseerd. Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord Er is sprake van samenhang met het programma Mijn Steenwijkerland dat als doel heeft om zoveel mogelijk vitale, fitte, participerende inwoners in Steenwijkerland te hebben, in een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag. Een aantal van de beoogde resultaten staan daarom verwoord bij dit doel en een aantal staat bij Mijn Steenwijkerland. Met ondersteuning vanuit de gemeente is o.a.  Op enkele locaties van voorschoolse opvang het bewegen een belangrijk onderdeel in de dagelijkse zorg voor de kinderen;  De kwaliteit van het bewegingsonderwijs op enkele scholen vergroot en zijn er meer beweegmomenten ingevoerd gedurende de dag;  De Long Challenge ge houden, waarbij is samengewerkt met het longfonds en de fysiotherapeuten.

Processtap/actie 2021 Uitvoering geven aan:  Plan van aanpak Samen in Beweging;  Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord;  Uitvoeringsprogramma van het Wedstrijdplan. We zetten hierbij in op de volgende thema’s:  Jong leren bewegen;  Vitaal oud(er) worden;  Inclusief sporten en bewegen;  Vitale sportaanbieders;  Duurzame sportinfrastructuur. Prognose  Trainingen positieve gezondheid:   Gezamenlijke aanpak integrale ouderenzorg:  Toelichting Met een deel van de uitvoering van het Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord zijn we op koers. Een aantal onderdelen vraagt ook specifieke aandacht vanwege de coronamaatregelen. Bijvoorbeeld ten aanzien van jong leren bewegen is het lastig om voorschoolse opvang en scholen te bezoeken. 35 Het betekent steeds zoeken naar andere creatieve manieren om te werken aan het doel én te kijken naar wat er wel kan. Voor de voorschoolse opvang wordt nu bijvoorbeeld ingezet op online inspiratie, waarbij gebruik wordt gemaakt van het platform 1Sociaaldomein van Samen voor Ryan. Er zijn problemen bij de uitvoering van het plan van aanpak voor Samen in Beweging. Vanwege corona is het starten van noodzakelijke trainingen nog niet mogelijk en richten de activitei ten zich voor een deel op kwetsbare groepen. Hierdoor is er ook nog geen start gemaakt met de uitvoering. Voor de tweede helft 2021 staan trainingen positieve gezondheid gepland.

Vanwege de druk op de Toegang en de behoefte om te leren wordt er voor gekozen te starten met een koplopersteam van consulenten en sociaal werkers. Wij zien dat corona een groot beslag heeft gelegd op de huisartsen waardoor doorontwikkeling vertraagt. Daarnaast kent het realiseren van een gezamenlijke aanpak van partijen integrale ouderenzorg (huisartsen, thuiszorg sociaal werk, gemeente) verschillende snelheden. Drie huisartsenpraktijken (HAP’s) werken met al met kernteams; Vier HAP’s zijn zeer geïnteresseerd en bereiden zich voor op deze manier van werken. De overige twee HAP’s hebben de prioriteit om dit moment elders liggen. Doel Mensen met verward gedrag krijgen passende ondersteuning Beoogd resultaat 2021 Het actieplan voor de sluitende aanpak rondom mensen met verward gedrag wordt uitgevoerd. Hierin zijn veel concrete actiepunten op 10 verschillende bouwstenen benoemd. In 2021 wordt vooral ingezet op intensivering van de samenwerking (zowel intern, als met ketenpartners, mogelijk op wijkniveau) rondom (het voorkomen van) escalatie en de aanpak van multiprobleem huishoudens /woonoverlast. Dat impliceert onder andere het maken van afspraken over informatiedeling en de gewenste overlegstructuur. De wet ver plichte Ggz wordt tussentijds geëvalueerd, waarbij in het bijzonder aandacht is voor de keuze van Steenwijkerland om het “horen” te mandateren aan medewerkers.

Processtap/actie 2021 Rondom deze opgaven wordt intensief regionaal samengewerkt. In 2021 wordt opnieuw een agenda gevormd welke punten regionaal worden opgepakt en welke lokaal. Ook worden in 2021 voorbereidingen getroffen op de decentralisatie van het beschermd wonen naar ge meenten met ingang van 2022, zoals de inkoop van ondersteuning, organiseren van de toegang en afspraken over regionale samenwerking. Vooruitlopend hierop wordt in 2021 gewerkt aan het meer passend maken van de ondersteuning voor mensen met Ggz problematiek die zelfstandig wonen in Steenwijkerland. Bijvoorbeeld door inkoop van specifieke ondersteuning of inloopmogelijkheden te creëren in de wijk. De planvorming hiervoor wordt najaar 2021 opgepakt. Prognose  Toelichting Het actieplan heeft een meerjarig ka rakter en blijft de komende periode aandacht vragen. In het plan zijn veel acties benoemd over 9 bouwstenen, van signalering en toeleiding tot ondersteuning en informatiedeling in de keten. Acties zijn deels lokaal (zoals het invoeren van opschalingsstruct uur en Ggz - expertise in de toegang). Andere opgaven worden in regionaa l verband opgepakt (zoals beoor delingslocaties en doorontwikkeling van het Veiligheidshuis).

36 Opgaven die worden getemporiseerd: Doel De Steenwijkerlandse samenleving sluit niemand uit Beoogd resultaat 2021 Ten gevolge van de coronacrisis kiezen wij ervoor, naar aanleiding van HHP, deze onderdelen te temporiseren. Processtap/actie 2021 De uitvoering van de Inclusie Agenda ‘Onbeperkt Samenleven´ is getemporiseerd. In 2021 wordt, op basis van het HHP, bepaald op welke manier hier uitvoering aan gegeven kan worden. Het opstellen van een regenboogbeleid, met het daarbij behorende beleidsproces, is getemporiseerd. In 2021 wordt bepaald op welke manier hieraan, in deze nieuwe werkelijkhe id waar we ons in bevinden, zo goed mogelijk invulling kan worden gegeven. Prognose  Toelichting De werkgroep “Regenbooggemeente”, bestaande uit inwoners is in 2021 gestart. Vooral geïnitieerd vanuit de energie van betrokken inwoners is een eerste bijeenkomst georganiseerd. De werkgroep heeft op basis daarvan diverse ideeën opgedaan. Naar aanleiding van de motie van D66-VVD-GL is er op 1 april gevlagd om stil te staan bij het feit dat op 1 april het 20 jaar geleden was dat het huwelijk voor mensen van gelijk geslacht werd opengesteld. Doel Het aantal inwoners dat moeite heeft met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden neemt af Beoogd resultaat 2021 Er nemen 150 inwoners deel aan een aanbod om hun taalvaardigheden te vergroten.

Nog eens 50 inwoners nemen deel aan een aanbod om hun rekenvaardigheden te vergroten. Als laatst beoogd resultaat voor dit jaar nemen 50 inwoners deel aan een aanbod om hun digitale vaardigheden te vergroten. Processtap/actie 2021 Omdat uit de afgelopen beleidsperiode is gebleken dat er té veel werk ligt bij het huidige Taalpunt, zullen er keuzes gemaakt moeten worden wat er wél en wat er niet mogelijk is. Daarom worden er in 2021 keuzes gemaakt, op basis van doelstellingen/resultaten en werkzaamheden/ inzet uren. Samen met de ondernemers worden daar waar mogelijk trajecten opgestart. Prognose  Toelichting Om ook in 2021 de verschillende groepen laaggeletterden te bereiken worden in het kader van een leven-lang-leren diverse activiteiten gestart. Nieuw zijn de activeringsactiviteiten in kleine kernen en wijken in Steenwijkerland. Naast de vele activiteiten zijn er de contacten met de bedrijven in Steenwijkerland. Er worden gesprekken g evoerd, assessments afgenomen en in samenspraak met het bedrijfsleven trainingen ontwikkeld. Er vindt structureel overleg plaats met onderwijs en taalpunt over de vraag van de deelnemers. Daarnaast blijven we taalvrijwilligers coachen en trainen. Ook in 2021 blijven we alle activiteiten in Steenwijkerland monitoren. In de regio IJsselvecht is op dit moment nog geen monitor volwasseneneducatie. In Steenwijkerland ligt al een hele basis.

De bedoeling is om te komen tot een monitor die volstaat voor lokaal, regionaal en buiten regionaal. Doel Versterken van inzet van vrijwilligers en maatschappelijke initiatieven in het sociaal domein Beoogd resultaat 2021 Het behouden van de vitaliteit van de vrijwilligersorganisaties als belangrijk onderdeel van de vitale samenleving. Processtap/actie 2021 Ten gevolge van de coronacrisis is voor dit onderdeel in 2020 pas op de plaats gemaakt. In 2021 kijken we op welke wijze we het beleid op vrijwillige inzet kunnen verbinden aan de uitwerking van het HHP. Prognose  37 Toelichting Voor alsnog is er nog geen vervolg gegeven aan de ontwikkeling van vrijwilligersbeleid. Als gevolg van corona zal wel worden nagedacht op welke manier maatschappelijke organisaties ondersteuning nodig hebben om hun activiteiten weer op te starten of door te ontwikkelen door veranderende vraag als gevolg van corona. Beleidsmatige en mogelijk financiële gevolgen van de coronacrisis: Corona heeft grote gevolgen voor het dagelijks leven van mensen. Dan kan het gaan om fysieke en mentale gezondheid, werk, bestaanszekerheid, leerachterstanden etc. Veel problemen zijn niet nieuw, maar de coronacrisis legt als het ware een vergrootglas op de kwetsbaarheden en problemen. Als één ding duidelijk is geworden, dan is dat hoe belangrijk gezondheid is.

De coronacrisis maakte dat wij onze ambities in juni 2020 hebben aangepast en geformuleerd in het Hernieuwd Perspectief. Binnen het programma Samenredzaam staa t (basis)zorg centraal. In het sociaal domein was bijstelling ook noodzakelijk vanwege de financiële tekorten. In 2020 zijn we daarom begonnen met het programma Transformatie 2.0, waarin positieve gezondheid een belangrijk onderdeel is. Inmiddels is het 2021 en de lange duur van de coronacrisis heeft naar verwachting ernstiger gevolgen. We zien sommige effecten onmiddellijk, maar andere effecten zullen zich pas later tonen.  Corona heeft een andere werkelijkheid gebracht die druk, stress en zorgen met zi ch meebrengt, maar niet voor iedereen in gelijke mate. Een groot deel van de mensen zal op zijn eigen manier hiermee kunnen omgaan en weer terugveren wanneer de inentingen vorderen en het ‘gewone leven’ zijn loop neemt. De veerkracht die in positieve gezon dheid zo centraal staat is hier onontbeerlijk.  Voor een deel van de mensen heeft corona een veel ingrijpender impact t.a.v. gezondheid, verlies van dierbaren, achterstanden of van verlies van inkomen en werk. Ook kan grote onzekerheid ernstige mentale gevolgen hebben.  Mensen in kwetsbare situaties hebben een hoger risico op een slechtere gezondheid. Hun problemen bevinden zich op verschillende beleidsdomeinen en vragen vaak om een domein overstijgende aanpak.

 We verwachten een grotere vraag aan ondersteuning op het gebied van jeugdhulp, Wmo, werk en inkomen en meer financiële problematiek. Op verschillende manieren zijn we hierop voorbereid - zo goed als dat kan met alle onzekerheden. Overigens is niet alle (dreigende) problematiek zichtbaar voor de gemeente - en ook niet alles ligt in haar macht. Wat zien we momenteel? Meer complexe casuïstiek… Binnen zitten, thuisonderwijs, zorgen om inkomen en gezondheid, maakt dat de stress oploopt. Een bijkomend risico is dat goede oplossingen niet altijd voorhanden zijn. Denk aan een andere woonplek (vanwege de druk op de huizenmarkt) of behandeling G gz. Zowel G gz voor volwassen als voor jeugd kampt met wachtlijsten en het is onduidelijk hoe lang dit gaat duren. … maar nog niet méér hulpvragen Op alle domeinen, Wmo/Jeugdhulp/bijstand/schuldhulpverlening, is er nog geen stijging zichtbaar. Dit wordt wel verwacht, maar de termijn waarop is onduidelijk. 38 Gezonde leefstijl Landelijk zien we dat een gezonde leefstijl onder druk komt te staan door bijvoorbeeld een toename in middelengebruik, gewichtstoename en minder sporten en bewegen. Waarom zien we het aantal vragen nog niet stijgen? Er zijn een aantal mogelijke oorzaken te noemen die een stijging van het aantal vragen vooralsnog beperkt.

Mensen lijken hun vr aag vanwege bijvoorbeeld de lockdown of angst voor besmetting uitgesteld te hebben. De rijksoverheid heeft met de financiële steun - en herstelpakketten voor diverse sectoren en ZZP’ers de financiële consequenties van de crisis vooralsnog verzacht. We houden zeker rekening met een na -ijleffect. Ook in de financiële crisis van 2008/2009 zagen we een vertraging van jaren in de aanvragen bijstand. Ten aanzien van schulden duurt het gemiddeld 5 jaar voordat mensen hulp vragen. Hoewel de coronacrisis een andere is, kan hier een overeenkomst zitten. Tot slot weten dat inwoners over het algemeen pas laat hulp zoeken en eerst proberen hun zaken zelf op te lossen. Wat kunnen we verwachten? Op termijn verwachten we wèl een toename van het aantal vragen voor onderste uning omdat de nood hoger wordt, mensen toch hun baan verliezen of maatregelen wegvallen. We verwachten dat ook nieuwe groepen ondersteuning nodig gaan hebben, omdat zij extra geraakt worden door de crisis, zoals jongeren, ZZP’ers en ondernemers. Zowel de GGD als andere landelijke expertisebureaus verwachten effect op langere termijn. Het effect van toename in ongezonde leefstijl wordt pas later zichtbaar, bijvoorbeeld door toename in middelengebruik, roken, gewichtstoename. Door de coronacrisis worden sch eidslijnen in de samenleving scherper (opleiding, inkomen, woonomgeving, gezondheid).

Wanneer meerdere scheidslijnen bij elkaar komen, ontstaat er een opeenstapeling van risico´s waardoor bevolkingsgroepen extra geraakt worden. Hoe acteren we hierop? We zijn zo goed als dat kan voorbereid op de verwachte stijging van de vragen door te werken met scenario’s en bijvoorbeeld extra in te zetten op:  Vroegsignalering schulden en financiële problematiek (Voorzieningenwijzer);  Extra formatie in de integrale Toegang;  Gezamenlijke aanpak tijdige begeleiding van werk naar werk (Actieplan werk);  Een leven lang leren, gericht op meedoen en ontwikkelen;  Vinger aan de pols met ketenpartners zodat we slagvaardig kunnen reageren;  Extra activiteiten en inzet op jeugd en jongeren;  Outreachende rol van het sociaal werk, inclusief extra inzet op mantelzorg;  Doorlopend cijfermatig inzicht en monitoring. Daarnaast willen wij extra investeren in:  Schuldhulpverlening (zie bestedingsplan in bijlage 7.2);  Overbruggingszorg: omdat goede oplossingen niet altijd voorhanden zijn (wachtlijsten G gz en huisvesting) loopt de druk in gezinnen extra op. Daarom willen wij extra investeren in lokale overbruggingszorg vanuit het maatschappelijk werk (Sociaal werk De Kop);  Initiatieven gericht op het welzijn van de jeugd en van kwetsbare inwoners en initiatieven op het gebied van gezonde leefstijl en onderwijs.

Hierbij maken wij gebruik van de financiële steunpakketten van het Rijk. 39 Wij zijn van mening dat de maatschappelijke opgaven zoals gef ormuleerd in de begroting, in combinatie met de transformatie, de juiste inzet zijn om ook de gevolgen van de coronacrisis te dempen. De geformuleerde maatschappelijke opgaven zijn armoedebeleid en schuldhulpverlening, veilig en gezond opgroeien (Samen voo r Ryan); de inwoner kan meer zelf (Positieve gezondheid - veerkracht van inwoners versterken, integrale benadering). Preventie kan helpen om de verschillen op lange termijn in kwetsbare wijken niet verder op te laten lopen. We willen de keuze gaan maken o m te investeren in die wijken, omdat dat daar kansenongelijkheid het grootst is. In het programma Transformatie 2.0 gaan we hiermee aan de slag. Programma Transformatie 2.0 Het programma Transformatie 2 0 is binnen het Sociaal Domein actief op een groot aantal terreinen. De opgaven liggen binnen de tafels:  Verrijken (duurzame oplossingen die passen in de leefwereld van inwoners en waarmee hun veerkracht wordt versterkt);  Verbeteren (professionaliseren van de interne organisatie);  Versoberen (het in bala ns brengen van de inkomsten en uitgaven van de maatwerkvoorzieningen). We zien dat door focus op deze onderwerpen aan te brengen er beweging ontstaat die leidt tot de gewenste resultaten.

De eerste (financiële) cijfers laten zien dat we voor de korte term ijn (2021) binnen de begroting blijven en de doelen en resultaten op de langere termijn (vooral verbeteren en verrijken) geladen worden met inspanningen en activiteiten die leiden tot het gewenste doel (een veerkrachtige samenleving). Ook voor het programma geldt dat corona impact heeft op met name het verrichten van de inspanningen en het plannen en organiseren van activiteiten. We houden de raad naast de reguliere P&C Cyclus via de Monitor Sociaal Domein, periodiek op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en wijzigingen binnen het programma. Toegenomen financiële risico’s binnen het Sociaal Domein Binnen het Sociaal Domein zien we de financiële risico’s toenemen:  Wettelijke taak schuldhulpverlening (financieel risico) Vanuit een nieuwe wettelijke taak per 1 -1-2021 is de gemeente verantwoordelijk voor vroegsignalering betaalachterstanden en zelfstandig ondernemers met financiële problemen, van waaruit naar verwachting extra instroom zal plaatsvinden bij schuldhulpverleni ng, met als risico extra druk op de huidige formatie en het budget schuldhulpverlening/GKB. Enerzijds doordat het vroegtijdig signaleren inwoners met schulden eerder in beeld brengt en er vervolgens hulp moet worden geboden, anderzijds door de gevolgen van corona ten aanzien van zelfstandig ondernemers.

Er is geen extra geld vanuit het rijk ten aanzien van deze nieuwe taak . De veronderstelling is dat vroegsignalering op termijn geld oplevert ten aanzien van voorkomen van complexe schuldenproblematiek. Echter, de opbrengst komt niet altijd meteen terecht bij de gemeente die wel extra taken dient uit te voeren. 40 Tegen de verwachting in, is er op dit moment nog geen sprake van de verwachte explosieve toestroom van ondernemers met schulden. Recent is de vroegsi gnalering gestart, zodat we maandelijkse signalen krijgen over betalingsachterstanden. Dit kan leiden tot daadwerkelijke extra instroom in de vorm van ondersteuningstrajecten. Afhankelijk van de zwaarte van de signalen worden er verschillende acties ingeze t, dit strekt van een mail tot huisbezoek. Op dit moment kunnen de acties naar aanleiding van de signalen nog met de bestaande formatie worden opgelost. De komende maanden worden de effecten verder in beeld gebracht; het stijgen van het aantal signalen (mede doordat steeds meer partijen aansluiten). En/of de toename van de zwaarte van de signalen. Met als gevolg extra inzet van huisbezoeken. Dit kan zorgen voor een toename van doorstroom naar hulpverleningstrajecten. Welke extra inzet betreffende formatie noodzakelijk is wordt de komende maanden inzichtelijk.

Vanuit deze wettelijke taak zijn er ingaande 2021 jaarlijkse vaste kosten ontstaan betreffende webapplicaties RIS Matching en RIS Vroeg Eropaf van Inforing 9, daarnaast gaat de gemeente deelnemen aan de landelijke schuldhulproute, totaal aan jaarlijkse kosten € 15.000. Indien ondernemers met schulden een intensief traject nodig hebben, zijn de kosten bij de GKB maximaal € 5.100 per traject. Gezien het overschot op het betreffende budget in 2020 en bij extrapolatie van de huidige inzet naar 2021, kunnen deze kosten worden gedekt middels de huidige begroting. Indien echter de komende maanden alsnog enorme toestroom volgt betreffende schuldhulpverlening, kan dit risico ten aanzien van het beschikbare budget betekenen.  Jeugdzorg (financieel risico) Al loopt het aantal op dit mome nt wat terug, wij zien wel dat er wachtlijsten zijn binnen de G gz maar ook bij de jeugdhulpinstellingen en daarnaast zien we dat de complexiteit van de vraag verandert. De verwachting is dat de kosten door deze verandering (betreft duurdere zorg) toenemen en wij verwachten dat de kosten met 10% kunnen stijgen. Dit betekent een extra uitgaven van circa € 1 miljoen. Dit kan in 2021, maar ook in de jaren daarna optreden.

 Participatie (financieel risico) Op dit moment verwachten wij in 2022 een overschot van € 715.000 (verwerkt in voorliggende PPN, en verrekend met de stelpost BUIG aan de inkomstenkant; zie bijlage 7.1). De onzekerheid is wel op welke wijze de economie zich zal herstellen na corona. De kans dat het aantal mensen in de bijstand en schuldhulpverlening toeneemt achten wij groot voor 2021 en verder. Er is een claim ingediend voor extra capaciteit om deze toename te kunnen verwerken (zie bestedingsplan in bijlage 7.2). Uitgaande van de landelijke verwachting van 30% meer beroep op armoede en minimaregelingen, houden we rekening met een tekort van circa € 0,3 miljoen. Dit kan zich in 2021 voordoen, maar waarschijnlijker is dat dit pas de komende jaren optreedt.  Complexe casuïstiek Wmo neem toe (financieel risico) We zien nu dat de groep met minder draagkracht het extra zwaar heeft gekregen, waardoor bij meer mensen de draagkracht overschreden wordt. Daarnaast stijgt vanwege de toenemende complexiteit het aantal casussen waarop casusregie gevoerd wordt. Dit uit zich door meer inzet van de hulpverleners, waardoor consulenten meer tijd aan regie kwijt zijn. En verder zien we dat inwoners of huishoudens op meerdere leefgebieden vraagstukken hebben. 9 Met deze webapplicaties is het mogelijk om financiële problemen binnen huishoudens vroegtijdig te signaleren.

41 Wij verwachten dat deze ontwikkeling zich nog zal vo ortzetten en dat ook na de lock down sprake zal zijn van een toena me van complexe problematiek. Landelijk is de verwachting dat mensen in minder stabiele situaties (gezondheid, werk, inkomen, netwerk) door een opeenstapeling van risico´s extra geraakt worden. We gaan nu uit van een stijging van 10% van de kosten voor WMO - hulp. Door leidt tot een mogelijk tekort van € 0,5 miljoen vanwege de ontwikkeling de omvang en de complexiteit van de aanvragen. Dit kan in 2021, maar ook in de jaren daarna optreden.  Mantelzorg (financieel risico) Gelet op lokale en landelijke signalen over overbelaste mantelzorgers, en de daarbij behorende scenario´s, verwachten wij dat er vormen van lichte respijtzorg en respijtzorg aan huis zich zullen ontwikkelen, waardoor de kosten met name voor respijtzorg met circa € 50.000 toe kunnen nemen. In de Najaarsnota 2021 en de Programmabegroting 2022 -2025 wordt op de financiële risico’s teruggekomen. Beheersmaatregel: Instellen bestemmingsreserve voor het Sociaal Domein Om de financiële effecten van de coronacrisis op te kunnen vangen voor onze inwone rs, zijn we voornemens een ‘bestemmingsreserve coronagerelateerde uitgaven Sociaal Domein’ in te stellen.

Deze reserve is bedoeld voor eenmalige extra uitgaven, voor zover deze coronagerelateerd zijn en waarvan we verwachten dat de financiële effecten zich de komende jaren zullen voordoen. Op basis van de hierboven geschetste risico’s schatten we in dat een bedrag tussen de € 1 miljoen en € 2 miljoen benodigd is. In de Programmabegroting 2022-2025 komen we daartoe met een uitgewerkt voorstel. We gaan daarmee wel door op de in de begroting 2021 ingezette weg van beheersing van de kosten binnen het Sociaal Domein. De oplopende besparingen vanaf 2021, die ook de basis vormen van de Transformatie 2.0 binnen worden ook doorgezet. Met behulp van de maandelijkse monitoring wordt daarop gestuurd en worden de ontwikkelingen inzichtelijk gemaakt. Onttrekkingen uit de bestemmingreserve zullen dan ook worden gedaan indien dit nodig is voor het opvangen van toegenomen kosten als gevolg van corona. 42 3.5. Bestuursprogramma ‘Mijn Steenwijkerland’ De voortgang op de in de begroting opgenomen speerpunten is als volgt: Speerpunt 1 Positieve gezondheid Resultaten Een leven lang leren/ontwikkelen en vitale, fitte, participerende inwoners in een duurzame (klimaatadaptieve en biodiverse) verzorgde woon- en leefomgeving, die uitnodigt tot gezond gedrag.