Bijlage III Afwegingskader maatregelen.pdf

Deze maatregel wordt als het meest kansrijk ingeschat en het biedt mogelijkheden voor ‘slimme verbindingen’ voor de versterking van de recreatie, economie, natuur, bereikbaarheid, gezondheid en omgevingskwaliteiten. Met het hogere waterpeilen en het verbreden (en verbinden) van sloten kan de Gieterse Polder (op polderniveau) bevaarbaar worden gemaakt, in directe aansluiting op de nieuwbouwwijk Giethoorn-Noord. W8 Kleine bevaarbare plas/haven in het lage deel van de polder (op boezemniveau) Technisch / Waterhuishouding 0 Vergt nader onderzoek. Lijkt te kunnen, wanneer voldoende afstand tot laag gelegen bebouwing wordt gehouden. Peilvakken worden niet doorsneden. Er hoeven geen technisch kwetsbare maatregelen als sifons te worden aangelegd. Eventueel kunnen tuinen of erven rondom opgehoogd worden om wateroverlast door kwel te voorkomen. Waterdoelen 0 n.t.b. Natuurdoelen 0 n.t.b. Toekomstvisie ++ Een plas kan ruimte bieden voor ontmoeting en ontspanning. Vooral voor de bewoners van Giethoorn, omdat de plas niet op een doorgaande vaarroute ligt. Biedt kansen voor (water)recreatie (zwemwater met een strandje bijvoorbeeld en/of punteren), natuurontwikkeling, … +/- Tast enerzijds de open ruimte van de polder aan en doorsnijdt de verkavelingsstructuren.

Maar omdat de plas ‘los’ in de ruimte ligt, blijft de polder als landschappelijke eenheid beleefbaar (de ruimte stroomt als het ware rond de plas). Beschermd dorpsgezicht - Tast de kenmerken en kwaliteiten van het dorpsgezicht aan. Met plas verdwijnt oorspronkelijke smalle strokenverkaveling en de openheid rond het bebouwingslint in het noordelijke deel van de polder. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 34

Uit de expertbijeenkomsten komt naar voren dat deze maatregel nader onderzoek vergt naar: - huidige wateroverlast bij woningen in Giethoorn-Noord en langs Kerkweg - de uitvoering van de benodigde maatregelen om dit voorkomen: (1) afkoppelen (het scheiden van het regenwater van het rioolstelsel door de aanleg van een apart regenwatersysteem); (2) ruimte voor de opvang van water, in tuin of openbare ruimte, (3) bredere watergangen in aansluiting op de bebouwing om water sneller weg te krijgen. - Mogelijkheden voor hoge waterpeilen (zonder wateroverlast voor de omgeving) - Mogelijkheden voor de Gieterse Polder als pilot voor 'extensief grondgebruik om de P- belasting te verlagen’ Vanuit bewoners is er de wens ingebracht om in de polder vaarwater op boezemniveau te realiseren met een directe verbinding naar de plassen. Uit de expertbijeenkomsten komt naar voren dat dit technisch complex is en dat hoger water tot wateroverlast kan leiden. Ook kan het leiden tot een versnippering van de peilvakken, wat het watersysteem minder klimaatrobuust maakt. Aanbevolen om nader technisch/ruimtelijk onderzoek te doen naar maatregelen die technisch complex zijn, maar wel tot veel meerwaarde voor Giethoorn kunnen leiden: - Combinatie Maatregel W6/W7 Hoge land op boezemniveau, met vaarverbinding langs de historische kade en naar de school.

- Maatregel W8 Kleine bevaarbare plas/haven in het lage deel van de polder is mogelijk technisch haalbaar, en veel meerwaarde voor de bewoners hebben. De aanbeveling is deze maatregelen als ‘mogelijke optie’ mee te nemen naar de scenario’s. - Maatregel W9 Grote bevaarbare plas in het lage deel van de polder kan veel meerwaarde hebben voor de natuur- en landschapsbeleving en recreatieve gebruiksmogelijkheden van het gebied. Het is echter een technische complex, omvangrijk en kostbare ontwikkeling. Deze variant zal niet verder worden verkend. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 35

Laag 3 Recreatief netwerk (wandelen, fietsen) 3.1. Uitgangspunten Toekomstvisie De ontwikkeling van een recreatief netwerk is in de Toekomstvisie benoemd als een belangrijk middel om samen één dorp te worden (Visiepunt 1: lokale gemeenschap op 1.) én om meer balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid te realiseren (Visiepunt 3: Balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid). De uitbreiding van het recreatief netwerk is zowel bedoeld voor de bewoners van Giethoorn (verbinding tussen Giethoorn Noord en Zuid, tussen de woonwijk Giethoorn- Noord en het omliggend landschap, naar de nieuwe school) als voor de bezoekers. Met een recreatief netwerk kan de drukte zich wat meer verspreiden en er meer rust in het lint ontstaan. ‘Inzichtzoekers’ kunnen verleid worden meer te spreiden over het gebied en meerdaags in het NP te verblijven.

Concrete maatregelen die in de Toekomstvisie genoemd zijn: - (visiepunt 1) Verbinding tussen noord en zuid - (12.) Ontwikkel alternatieve fiets-, wandel- en vaarroutes om rondje(s) mogelijk te maken (om het beschermd dorpsgezicht te ontzien) - (30.) Aanleg van fiets-/wandelpaden (in de Gieterse Polder) - (33.) Herstel van het oorspronkelijke dijkprofiel met begeleidende boomstructuur (om de landschappelijk eenheid beleefbaar te maken) - (41.) Verbindt/verknoop de !nieuwbouw!#(beter) met langzaam verkeer (fiets-, wandel- en, indien mogelijk, vaarverbindingen) met het omliggende landschap en dorp. Mogelijk zijn (delen van) deze routes te koppelen aan bestaande schouwsloten. (Zie ook kaartje uit Toekomstvisie) Bovenliggend beleid De ontwikkeling van een recreatief netwerk sluit aan op bovenliggend beleid. o.a.: Klimaatakkoord: ‘Mobiliteit moet de komende jaren flink veranderen volgens het Klimaatakkoord: het moet schoner, slimmer en anders. Denk bij schoner onder andere aan de transitie naar elektrisch rijden en varen, bij slimmer bijvoorbeeld aan het optimaliseren van verkeersstromen of het beter benutten van vervoercapaciteit, bij anders aan verandering van ons gedrag: vaker met de fiets en/of openbaar vervoer bijvoorbeeld. Of met andere emissievrije vormen van vervoer. ‘Strategische mobiliteitsvisie, Steenwijkerland duurzaam in beweging’ (Okt, 2020).

- Vanuit duurzaam perspectief wordt er ruimte gezocht/geboden voor schone mobiliteit, die weinig ruimte inneemt (lopen en fietsen). - Concrete opgave: het realiseren van een fietsverbinding Giethoorn Centrum – Giethoorn Noord Beleid Gezonde leefomgeving - n.t.b. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 36

3.2 Huidige situatie In de huidige situatie zijn er geen wandel- en fietspaden in de Gieterse Polder. 3.3 Verkenning maatregelen In de werkbijeenkomsten zijn de volgende maatregelen besproken: R1 Regionale fietsroute langs Beulakerweg (e-bikes) Snelle doorgaande fietsverbindingen (steeds vaker met e-bikes) ’bijten’ met het kleinschalige en toeristische karakter van het huidige fiets/wandelpaden in Giethoorn ( en omliggend landschap). In het fietsnetwerk is er een onderscheid nodig tussen doorgaande fietspaden en lokale, recreatieve fiets/ wandelpaden en wandelpaden waar de fiets te gast is. De maatregel gaat uit van de versterking van de Beulakerweg voor doorgaand fietsverkeer. Daarbij is er aandacht voor nodig dat de snelle e-bikes zo min mogelijk doorstromen naar de lokale, recreatieve fiets/ wandelpaden. Hier kan bijvoorbeeld met de ontwikkeling van voorzieningen voor elektrisch fietsverkeer (HUB’s voor e-bikes) rekening worden gehouden. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 37

R2 Lokale verbinding tussen noord en zuid voor fiets/wandelaars In de toekomstvisie is de aanleg van een verbindend wandel/fietspad tussen noord- en zuid een belangrijk uitgangspunt. De maatregel gaat uit van een wandel/fietspad langs de middenvaart, aansluitend op de Molenweg aan de noordkant en de Wethouder Harm Molweg aan de zuidzijde. NB De combinatie met het beoogde vaarnetwerk in de polder (laag 2), kan leiden tot een andere ligging van recreatieve verbindingen. Dit wordt nader verkend binnen de scenario’s. (2). Aandachtspunt is dat de bevaarbare waterlopen gekruist moeten worden met bruggen. Dit beïnvloed mede de keuze voor de ligging van routes. R3 Schakels (fiets/wandelpaden) Vanaf de lokale verbinding tussen noord en zuid kunnen schakels worden gemaakt naar functies/ voorzieningen zoals OBS de Punter, supermarkt, Kulturhus, erf Rodermond, molen, woonwijk Giethoorn- Noord, sportvelden en ondernemingen. Met schakels ontstaan er mogelijkheden voor alternatieve fiets-, wandel- en vaarroutes. Hiermee ontstaat er meer rust in het Beschermd Dorpsgezicht en kunnen er betere verbindingen tussen de ’nieuwbouw’ en het omliggende landschap en dorp worden gerealiseerd. Er kunnen ommetjes door de Gieterse Polder worden gemaakt.

R4 Historische kade als wandel/fietspad Uitgangspunt in de T oekomstvisie is de ontwikkeling van een wandel/fietspad bovenlangs de historische kade (langs de oever van de voormalige plas). Deze route kan gecompleteerd worden door een rondje rond de gehele voormalige plas als belevingsroute te versterken. Een ‘rondje rond de plas’ sluit aan op de ambities t.a.v. de cultuurhistorie en beleving van het landschap:: - Maak en houdt de Gieterse polder beleefbaar als eenheid - Versterk ruimtelijk het verschil tussen het lage deel en het hoge deel - Herstel kade op de overgang tussen hoog en laag (rand van voormalig meer) R5 Recreatieve verbindingen met polder Giethoorn, Jonen en Dwarsgracht Vanuit het Beschermd Dorpsgezicht is de samenhang tussen Giethoorn, Jonen en Dwarsgracht relevant. Door meer samenhang kan het verhaal van Giethoorn worden verbeeld en verbreed naar een groter gebied. Aangrijpingspunt zijn de historische lange lijnen/vaarten die de dorpen ooit verbonden. Voor de versterking van de relaties zijn mede verbindingen over het kanaal van belang (fietsbruggen of (trek) pontjes).

3.4 Conclusies In de expertmeeting is naar voren gekomen dat de volgende maatregelen kansrijk zijn en worden meegenomen naar de scenario’s: R1 Regionale fietsroute langs Beulakerweg (e-bikes) R2 Lokale verbinding tussen noord en zuid voor fiets/wandelaars R3 Schakels (fiets/wandelpaden) R4 Historische kade als wandel/fietspad Nader onderzoek / afstemming met andere partijen vergen de volgende maatregelen: (Verdere doorvoering van R1) Beulakerweg als dorpsstraat, met voorrang voor langzaam verkeer R5 Recreatieve verbindingen met polder Giethoorn, Jonen en Dwarsgracht Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 38

Laag 4 Auto-ontsluiting / parkeren / ontvangst 4.1. Uitgangspunten T oekomstvisie In Giethoorn staan leefbaarheid en toerisme op gespannen voet met elkaar staan. In de Toekomstvisie staat dat het steeds vaker druk is in het dorp. Op drukke dagen staat het staat het woonklimaat onder druk, maar ook de beleving van het authentieke Giethoorn. ‘Het kleinschalige dorpse karakter ‘kraakt’ dan - vooral rond het Binnenpad - onder de drommen toeristen, bootjes, rolkoffers en tourbussen.’ De groei van het toerisme vraagt om een andere aanpak, geeft ook het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) aan. De Toekomstvisie licht toe dat ondernemers er in het algemeen belang bij hebben dat bezoekers in de nabijheid van hun bedrijf kunnen parkeren. Voor bezoekers is echter parkeren direct voor de deur minder relevant: het makkelijk kunnen vinden van een parkeerplaats is dat wel. Zowel voor bezoekers als ondernemers is het daarom van belang om het parkeren in Giethoorn op een andere manier te organiseren. Vanzelfsprekend met aandacht voor de bereikbaarheid van ondernemers, toegankelijk voor mindervaliden en bewoners. Uitgangspunten vanuit de Toekomstvisie zijn: - Binnen het beschermd dorpsgezicht blijft ruimte voor kleinschalig parkeren voor mindervaliden en bewoners, groen en informeel ingepast, de auto’s zoveel mogelijk uit het zicht.

- Ruimte voor grootschalig (overloop)parkeren zoeken we buiten het beschermd dorpsgezicht, bij voorkeur op (een) locatie(s) ontsloten door water, zodat het vervolg van de reis – over water – onderdeel is van de beleving. Concrete maatregelen die in de Toekomstvisie genoemd zijn: - (11.) Draag zorg voor de veiligheid op en de leefbaarheid aan het Binnenpad, Zuiderpad en directe omgeving. Koester de woonfunctie. - (14.) Het anders organiseren van het (bezoekers)parkeren op piekdagen (grootschalig (overloop)parkeren buiten het beschermd dorpsgezicht) - (15.) Waar mogelijk beperken van de verkeersbewegingen (bijv. met (1) digitale verwijssystemen, (2) wegen alleen toegankelijk voor bestemmingsverkeer, (3) parkeren voor bezoekers buiten het beschermd dorpsgezicht, (4) het bieden van andere vormen van (openbaar) vervoer over water en/of land om als bezoeker Giethoorn te bereiken - (38.) In de Gieterse Polder: Geen ruimte voor functies met een extra verkeersaantrekkende werking (ruimte voor ontmoeting staat voorop, in dat kader is de verblijfskwaliteit van belang).

- (50) In centrumgebied: Verbeter de verkeersafwikkeling en de oriëntatiemogelijkheden in het deelgebied - (51.) Breng hiërarchie aan in routes (naar het parkeerterrein bij de supermarkt bijvoorbeeld ondergeschikt aan het grote parkeerterrein voor bezoekers), Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 39

- (52.) Geef routes logischer/herkenbaarder vorm - (53.) ’Elimineer’ onduidelijke keuzemogelijkheden (bijvoorbeeld voor de binnenkomende automobilist – links- of rechtsaf?) 4.2 Huidige situatie De Gieterse Polder is momenteel beperkt ontsloten. Rond de polder liggen wegen (De Beulakerweg, Kerkweg/Binnenpad) en door de polder loopt De Deukten. Richting het centrumgebied ligt de Nering, die de bedrijven hier ontsluit. In de huidige situatie ligt er vooral een probleem op Kerkweg/Binnenpad. Uit Verkeersonderzoek van Goudappel Coffeng: ‘Kerkweg/Binnenpad ten zuiden van De Deukten is een smalle rijbaan met gemengd verkeer: wandelaars, fietsers, auto’s en touringcars. Gezien de intensiteit in relatie tot de beschikbare breedte is dit een knelpunt. Op de rijbaan die lokaal niet breder is dan 3,5 meter, rijden meer dan 1.500 auto’s per dag (op weekdagen 1363 mvt/dag, in het weekend 1530 mvt/dag, gemeten augustus 2018). En dat is - mede gelet op de hoeveelheid fietsers en voetgangers - teveel.’ Aandachtspunt is de verkeersveiligheid op de Deukten, rond Erf Rodermond: ‘Op de N334 vonden de meeste ongevallen plaats (19), waarvan 4 ongevallen met één of meerdere gewonde(n) als afloop. De meeste ongevallen op één locatie vonden plaats op De Deukten (8).

Van de 8 ongevallen op deze locatie waren 5 ongevallen eenzijdig.’ In het zuidelijk deel van Giethoorn zijn er vanaf de Beulakerweg allerlei inprikkers en parallel parkeersystemen aangelegd, die de bedrijven veelal direct ontsluiten aan de doorgaande weg. Voor bezoekers leidt het echter tot onduidelijke situaties en veel zoekverkeer. Waar is de hoofdentree naar Giethoorn? In de huidige situatie is er sprake van: - Verkeersoverlast - Onveilige situaties - Onduidelijke structuur en oriëntatie voor bezoekers - Stikstofbelasting N2000 (vb Bramen) Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 40

4.3 Verkenning maatregelen Er is in de expertmeetings een groot aantal verschillende varianten besproken voor de aanpassingen van de infrastructuur, nieuwe ontsluitingswegen en parkeerplaatsen. Het betreft op hoofdlijnen vier groepen opgaven/varianten: Nieuwe ontsluitingsweg naar ’t Vonder I 1 Ontsluitingsweg langs oostkant middenvaart I 2 Ontsluitingsweg over koepad (westkant middenvaart) I 3 Ontsluitingsweg onder langs historische kade I 4 Inprikker naar ’t Vonder vanaf Nering Parkeeropgave rond Landije I 5 Parkeerplaats Landije in Beschermd Dorpsgezicht I 6 Parkeerplaats Landije op sportveld Verbetering centrumparkeren I 7 Verbetering centrumparkeren Nieuwe centrale parkeerplaats, buiten Beschermd Dorpsgezicht, in combinatie verbeteren ontvangst. I 8 Centraal parkeren aan de Nering I 9 Centraal parkeren zuidzijde centrum NB. In alle varianten moet de loswal op de huidige locatie toegankelijk blijven. De bestuurlijke keuze is dat de huidige loswal blijft liggen voor het transport van goederen die niet onder de bruggen door kunnen. Verplaatsing is niet aan de orde. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 41

4.3.1 Nieuwe ontsluitingsweg naar ’t Vonder Deze groep betreft een aantal varianten voor de realisatie van een nieuwe ontsluitingsweg door de Gieterse Polder naar parkeerplaats ’t Vonder. Kerkweg/Binnenpad wordt in deze varianten ingericht voor bestemmingsverkeer. I 1 Ontsluitingsweg langs oostkant middenvaart Maatregel Deze maatregel gaat uit van een nieuwe achterweg door de Gieterse Polder, langs de oostkant van de middensloot; parallel aan Kerkweg. Het idee is ingebracht door GO, omdat deze variant het mogelijk maakt dat meer bedrijven (dan alleen ’t Vonder) een betere ontsluiting krijgen. De ondernemers geven aan: - De ontsluitingsweg zou zo dicht mogelijk langs de percelen moeten lopen van bewoners en bedrijven aan Kerkweg, zodat iedereen een ontsluiting heeft aan de achterzijde. - Bedrijven die aan de achterzijde ontsluiting krijgen zouden daar ook mogelijkheden moeten hebben om dan daar bedrijvigheid te ontplooien (en te parkeren). Expert judgement Een nieuwe achterweg kan Kerkweg/Binnenpad ontlasten, en aantrekkelijker maken voor bezoekers. Voor bewoners aan Kerkweg/Binnenpad kan het wel betekenen dat het ‘voor’ rustiger wordt, maar ‘achter’ juist drukker. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 42

De ligging van de weg heeft negatieve impact op het Beschermd Dorpsgezicht. Het maakt nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen aan de achterzijde van het lint mogelijk, zoals nieuwe insteekwegen, parkeerplaatsen (op eigen terrein) en bedrijvigheid. De open ruimte van het Beschermd Dorpsgezicht zal hierdoor gaan verdichten, zoals ook aan de zuidzijde van Giethoorn heeft plaats gevonden. Dit sluit niet aan op de T oekomstvisie, beleidskaders en doet afbreuk aan de bestaande waarden van het beschermd dorpsgezicht. I 2 Ontsluitingsweg over koepad (westkant middenvaart) Maatregel Deze variant gaat uit van de aanleg van een ontsluitingsweg over het bestaande ‘koepad’ , aan de westkant van middensloot. Deze weg is door de GB voorgesteld, in combinatie met nieuwe Boezemvaart, midden door de polder. (zie maatregel W2). Expert judgement De weg ligt hier op de rand van het Beschermd Dorpsgezicht en zal deze zone niet direct aantasten. De weg heeft wel directe invloed op de beleving van het open landschap hier. Aantasting wordt met name verwacht wanneer er een hoge brug voor auto’s, touringcars, vrachtwagens over de middenvaart gemaakt moet gaan worden. Deze komt in de ruimte van het Beschermd Dorpsgezicht te liggen. Voor bewoners ontstaat er drukte aan de voorkant en achterkant. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 43

T en aanzien van de verkeersafwikkeling is de aansluiting bij Erf Rodermond lastig. De nieuwe ontsluitingsweg komt achterlangs over erf Rodermond liggen. Voor toeristen, bezoekers en toeleveranciers - die hier veelal niet bekend zullen zijn - zal het meer voor hand liggend zijn om met de bocht mee naar links af te slaan. Het zal verkeersmaatregelen vergen (borden, pijlen, brede afslag, kappen bomen..) om de aandacht voor de nieuwe route naar ’t Vonder te trekken. Uit verkeersonderzoek van Goudappel Coffeng komt naar voren dat er nu relatief veel ongevallen bij het erf aan de Deukten plaatsvinden. Mogelijk is verkeersveiligheid hier een aandachtspunt. De aanleg van een nieuwe ontsluitingsweg heeft op deze locatie negatieve impact op Erf Rodermond. De weg zal een deel van het erf beslaan en daarmee de mogelijkheden voor agrarisch gebruik en het gewenste recreatieve gebruik belemmeren. Ook heeft extra verkeersdrukte op de Deukten invloed op de rust en verkeersveiligheid rond het erf. In de T oekomstvisie staat de wens dat het erf een centraal gelegen ‘ontmoetingsruimte’ (punt 37) wordt. Afb. Locatie aansluiting nieuwe ontsluitingsweg achterlangs Erf Rodermond Afb. Locatie aansluiting nieuwe ontsluitingsweg achterlangs Erf Rodermond Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 44

I 3 Ontsluitingsweg onder langs historische kade Maatregel Deze variant gaat uit van een nieuwe ontsluitingsweg onderlangs de kade. Expert Judgement De weg ontziet het Beschermd Dorpsgezicht, deze ligt op relatief grote afstand. De weg kruist de bevaarbare middensloot of vaarboezem bij ’t Vonder haaks. Dit maakt het de brug nog steeds hoog en opvallend element in de open ruimte, maar makkelijker inpasbaar dan bij variant 2 (waar een brug een bocht over het water moet maken). Beperkte aantasting beschermd dorpsgezicht. T en aanzien van de verkeersafwikkeling. De weg benut de huidige aansluiting op de provinciale weg. De afslag vanaf de Deukten naar rechts (voor toeristen, bezoekers, vrachtverkeer, ..) zal hier - in de open ruimte van de polder - goed zichtbaar zijn. Het hoogteverschil begeleidt de weg richting ’t Vonder. De ontsluitingsweg volgt de kade en is door het hoogteverschil ruimtelijk beter inpasbaar dan een weg middendoor de polder. De eenheid van de polder wordt hier beperkt aangetast. De centraal gelegen Gieterse polder speelt een belangrijke rol in de ambitie om één dorp te worden, ruimte voor ontspanning en ontmoeting. De weg ontziet Erf Rodermond. Dat is een pluspunt van deze variant. Er zal minder verkeer langs het erf gaan rijden. Een nieuwe weg zal wel de rust in de polder aantasten.

Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 45

De weg zal daarbij een barrière gaan vormen in het beoogde recreatieve netwerk, bij de middenvaart en in de schakels naar de school. Afb. Locatie aansluiting nieuwe ontsluitingsweg op Deukten (links Erf Rodermond) Afb. Aansluiting op Beulakerweg Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 46

I 4 Inprikker naar ’t Vonder vanaf de Nering Maatregel Deze variant gaat uit van een nieuwe ontsluitingsweg vanaf de Nering naar ’t Vonder. De weg wordt zo ingepast dat deze de kade en een bevaarbare vaart of boezem zoveel mogelijk haaks doorsnijdt cq. overbrugt. De weg slingert over de percelen om aan te kunnen komen bij ’t Vonder. Expert judgement De weg vanaf de Nering moet gaan aansluiten op de Beulakerweg, op een plek die nu relatief krap en onoverzichtelijk is. Er is nu geen ruimte voor auto’s en touringcars om op te stellen. De bocht (is volgens de ondernemers) te krap voor bus en vrachtverkeer. Voor het realiseren van opstelruimte moet de weg en/ of fietspad worden verlegd, maar daarvoor is in het profiel weinig ruimte. De ruimte voor begeleidende bomen ontbreekt hier al. Een weg door de polder tast deels de rust in het gebied aan, maar kan ook de rust midden in de polder, rond de Deukten en Erf Rodermond vergroten. De weg ontlast de Deukten. Dit deel van de polder wordt daarmee rustiger en kan zo betekenis krijgen voor ontmoeting. De centraal gelegen Gieterse polder speelt hierin een belangrijke rol in de ambitie om één dorp te worden, ruimte voor ontspanning en ontmoeting. De weg zal een barrière gaan vormen in het beoogde recreatieve netwerk.

Het doorsnijdt de route tussen het centrumgebied en de school, een route langs de kade/rand van het voormalig meer en de nieuwe verbinding tussen noord en zuid Giethoorn. De weg kruist een bevaarbare middensloot of vaarboezem Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 47

haaks, dit maakt dat de brug nog steeds een hoog en opvallend element in de open ruimte, maar makkelijker inpasbaar dan bij variant 2. De aantasting van het Beschermd dorpsgezicht is relatief beperkt. Afb. Aansluiting op Beulakerweg Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 48

4.3.2 Parkeeropgave rond Landije Rond de Landije in Giethoorn-Noord ligt een specifieke parkeeropgave. Rond dit punt parkeren zowel bewoners die wonen langs de Molenweg, als bezoekers aan de Landije. Er zijn twee varianten voor een nieuwe parkeervoorziening. I 5 Parkeerplaats Landije in Beschermd Dorpsgezicht Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 49

Maatregel In Variant 5 wordt de oplossing gezocht in een parkeerplaats tegenover de Landije, in de open polderruimte. Expert Judgement De parkeerplaats kan hier verkeerskundig een goede oplossing bieden. Het kan hier zowel de bewoners als bezoekers goed bedienen. De parkeerplaats ligt hier echter binnen het Beschermd Dorpsgezicht. Hier zijn nieuwe ontwikkelingen en verdichtingen niet wenselijk. Ook in de T oekomstvisie wordt uitgegaan van het beschermen en open houden van het Beschermd Dorpsgezicht. De ontwikkeling van nieuwe parkeervoorzieningen sluit hier niet bij aan. I 6 Parkeerplaats Landije op sportveld Maatregel In variant 6 is een alternatieve locatie voor het parkeren gezocht, buiten het Beschermd Dorpsgezicht, maar wel in de nabijheid van de plek waar de parkeerdruk ligt. Feitelijk is er dan alleen ruimte te vinden op het sportveldencomplex in Giethoorn-Noord. Expert Judgement Verkeerskundig kan een parkeerplaats hier een goede oplossing bieden. Deze locatie vergt wel een goede aanduiding/aansluiting op Kerkweg, zodat ook bezoekers deze plek makkelijk kunnen vinden. Belangrijk aandachtspunt is de impact die een parkeerplaats op de bewoners van dit gebied kan hebben: een parkeerplaats vergt derhalve een goede ruimtelijke inpassing en royale afstand tot de omliggende bebouwing.

De inschatting is dat de inpassing een herontwikkeling/herinrichting van een deel van de sportvelden vergt. Deze variant vraagt nadrukkelijk uitwerking in samenhang met de andere opgaven en wensen die in dit gebied spelen. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 50

Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 51

4.3.3 Verbetering centrumparkeren Het centrumgebied rond het Kulturhus is momenteel ruimtelijk en functioneel onsamenhangend. Er zijn grote open delen, waardoor het gebied geen ‘kernkracht’ uitstraalt. Functies voor bewoners en toeristen lopen door elkaar. Bewoners hebben last van geparkeerde touringcars. Toeristen parkeren bij de supermarkt. De splitsing is onduidelijk: zo veel parkeerplaatsen, welke te kiezen? Wegen en grachten lopen dood. De belangrijke opgave is tot een herordening van het centrumgebied te komen. Uit de verkeersstudie van Goudappel Coffeng komt naar voren dat het 'gewenst is om te streven naar ontvlechten, waarbij de eigen bevolking en centrumbuurt haar eigen toegang krijgt en dat de bezoekers en touringcarbussen een andere route en bestemming kunnen vinden. Het zoekverkeer neemt dan af, het is bezoekersvriendelijker (..). Vanwege mogelijke samenhang met de ontwikkeling van de Gieterse Polder worden deze opgaven op hoofdlijnen meegenomen in de verkenning van het Toekomstbeeld. I 7 Verbetering centrumparkeren Maatregel In het centrumgebied wordt er - volgend aan de T oekomstvisie - hiërarchie aangebracht tussen het parkeren voor bewoners (bij de supermarkt) en de parkeerplaats voor bezoekers/toeristen.

De huidige T-splitsing van de Bartus Warners/Eendrachtsplein wordt daarvoor ingericht als rotonde waarna de hoofdentree naar het centrumgebied wat verder door wordt getrokken de polder in. Voor bezoekers/toeristen moet duidelijk worden dat dit de hoofdentree naar Giethoorn is. Voor bewoners/ Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 52

lokaal verkeer wordt een minder nadrukkelijke afslag naar links gemaakt, richting de supermarkt, Van Vossen, kinderdagverblijf, Kulturhus. De parkeerplaatsen worden in dit model enigszins verplaatst/uitgebreid richting de polder. Er ontstaat zo ruimte voor een goede inpassing en om meer afstand te krijgen van bijvoorbeeld de woningen boven de supermarkt. Het huidige (broek)bosje moet hiervoor wijken. Voor verbetering van ‘de ontvangst’ (heldere, aantrekkelijke entree van Giethoorn, waar iedereen - zonder veel borden te lezen - makkelijk de weg naar toe kan vinden, en waar direct van duidelijk is dat je in ‘Giethoorn’ bent aangekomen en hoe je hier op pad kunt gaan, kan in deze variant een nieuw informatiecentrum worden ontwikkeld aan de Beulakerweg (tussen het Kulturhus en ’t Zwaantje). Het centrumgebied kan daarmee meer gezicht aan de toegangsweg krijgen. Expert Judgement Met deze aanpassingen kan een meer heldere entree naar het centrumgebied worden gerealiseerd, met meer hiërarchie tussen het parkeren voor bewoners en de toeristen. Met het enigszins verplaatsen en uitbreiden van het parkeerterrein richting de polder ontstaat er schuifruimte om de verkeersafwikkeling binnen het centrumgebied te verbeteren. De lastige (onduidelijke) verweving tussen dorpsfuncties (vooral voor bewoners) en toeristenfuncties kan met deze variant echter niet geheel worden opgelost.

In de huidige situatie wordt de parkeerplaats- vanuit het landschap gezien aan oog onttrokken door een bosje. Met de uitbreiding zal deze verdwijnen. Om de inbreuk van de parkeerplaats op het landschap te beperken zal er aanvullend landschappelijke inpassingen nodig zijn. Dit vergt ruimte. Het is ook de vraag of uitbreiding van de parkeerplaatsen en infrastructuur het ontbrekende Gieterse dorpskarakter niet nog meer verzwakt. De organisatie wordt beter, het Gieterse karakter waarschijnlijk niet. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 53

4.3.4 Nieuwe centrale parkeerplaats, buiten Beschermd Dorpsgezicht Tot slot zijn er twee varianten die zo breed mogelijk invulling geven aan de Toekomstvisie: Kerkweg/Binnenpad én het Beschermd Dorpsgezicht worden ontlast en de ontvangst in Giethoorn verbeterd door een nieuwe centrale parkeerplaats buiten het Beschermd Dorpsgezicht. Binnen het Beschermd Dorpsgezicht blijft in deze varianten ruimte voor kleinschalig parkeren voor mindervaliden en bewoners, groen en informeel ingepast, met de auto’s zoveel mogelijk uit het zicht. I 8 Nieuwe centrale parkeerplaats aan de Nering Maatregelen In deze variant wordt een centrale parkeervoorziening aansluitend op de Nering gerealiseerd. Als alternatief voor (een deel van) de huidige parkeervoorziening bij het Kulturhus en (een deel van) de parkeervoorzieningen langs Kerkweg/Binnenpad. Binnen het beschermd dorpsgezicht blijft ruimte voor kleinschalig parkeren voor mindervaliden en bewoners, groen en informeel ingepast, de auto’s zoveel mogelijk uit het zicht. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 54

De ontwikkeling van een centrale parkeervoorziening, wordt gecombineerd met de aanleg van een versterkt recreatief / toeristisch netwerk. De herinrichting van de Gieterse Polder kan bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe aantrekkelijke routes en versterkte beleving van Giethoorn. Vanaf de parkeerplaats is het ca 20/30 min wandelen naar de molen. Met een aantrekkelijk vormgegeven routes (door de natuur, met bruggetjes over de sloten, kleine spelebootjes voor kinderen in de middenvaart/boezem) kan dit een onderdeel gaan vormen van een (langer) bezoek aan Giethoorn. Voor verbetering van ‘de ontvangst’ kan in deze variant een nieuw informatiecentrum aan de Dominee T.O Hylkemaweg worden ontwikkeld. Het dorpslint kan zo meer gezicht aan het water en de nieuwe entree via de Nering krijgen. Expert Judgement Verkeerskundig heeft deze variant het zelfde nadeel als variant 3 Inprikker naar ’t Vonder vanaf de Nering. De weg vanaf de Nering moet gaan aansluiten op de Beulakerweg, op een plek dit nu relatief krap en onoverzichtelijk is. Er is hier waarschijnlijk geen of zeer beperkte ruimte om hier een heldere aansluiting cq. entree naar Giethoorn te maken. Ook moet het centrumgebied toegankelijk zijn/blijven voor mindervaliden, de toegang via een brug over het water is daarvoor een belemmering.

In het centrumgebied kan voor mindervaliden een deel van de bestaande parkeerplaatsen gehandhaafd blijven. Voordeel van deze variant is dat er vrijwel geen nieuwe infrastructuur aangelegd hoeft te worden. Het gaat uit van aanpassing / verbeteringen van de bestaande wegen. Voordeel is dat er geen nieuwe weg door de Gieterse Polder en het Beschermd Dorpsgezicht aangelegd hoeft te worden. Er zal daarbij meer rust in de polder, rond Erf Rodermond en op Kerkweg/Binnenpad ontstaan. Met deze maatregel kan daarbij het centrumgebied (rond het Kulturhus) de beoogde kwaliteitsimpuls krijgen. Door de verplaatsing van een groot deel van de parkeerplaats naar de Nering, ontstaat een heldere scheiding tussen de entree’s/parkeerplaatsen voor het dorp en voor bezoekers. Met minder parkeerplaatsen rond het Kulturhus kan het gebied voor de dorpsfuncties meer betekenis krijgen. De variant vergt van ondernemers een heroriëntatie op de plek van hun bedrijf binnen een aangepast recreatief/toeristisch systeem. Dit kan beperkingen meebrengen voor sommige huidige activiteiten, maar het biedt ook nieuwe kansen. Meer rust, meer ruimte voor ommetjes door het landschap kan meer belevingsmogelijkheden bieden aan doelgroepen die kwaliteit zoeken, aandacht hebben voor natuur en milieu, oog hebben voor het welzijn van de bewoners en eigenheid en identiteit van Giethoorn.

Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 55

I9 Centrale parkeerplaats zuidzijde centrum Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 56

Maatregel In deze variant is een alternatieve locatie gezocht voor grootschalig parkeren buiten het beschermd dorpsgezicht, in directe aansluiting op het centrumgebied en authentieke Giethoorn, met een goede aansluiting op de Beulakerweg. Optie is ontwikkeling van een nieuwe centrale parkeerplaats in het open polderlandschap, aan de zuidkant van het centrum. Deze variant geeft helder invulling aan de gewenste scheiding tussen lokaal verkeer en bezoekers/ toeristenverkeer. Vanaf de huidige entree gaan de bewoners naar links, en de bezoekers/toeristen naar rechts. Naar links wordt ingericht als kleine afslag, naar rechts als de doorgaande route. Bezoekers hebben hier direct zicht op een nieuwe informatiecentrum met daarachter de parkeerplaats. Zo is direct duidelijk waar je moet zijn bij eerste aankomst in Giethoorn. Ook in deze variant moet de ontwikkeling van een centrale parkeervoorziening, wordt gecombineerd met de aanleg van een versterkt recreatief / toeristisch netwerk, dat bezoekers op een aantrekkelijke manier door het dorp en landschap leidt.

Door de grotere afstand van de centrale parkeerplaats (25/35 min wandelen) - via de Hylkemaweg- naar de ondernemers aan Kerkweg/Binnenpad is een goede informatievoorziening over alle mogelijkheden in het dorp (in nieuwe informatiecentrum, overzichtskaart, app, ..) met een attractieve routing met ervaringen (spelplekken, informatie, landschapsbeleving, ..) onderweg en afstemming op het vaarnetwerk van belang. De herinrichting van de Gieterse Polder, maar ook de ruimte rond de parkeerplaats/informatiecentrum kan bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe aantrekkelijke routes en versterkte beleving van het Giethoornse landschap en de cultuurhistorie. Expert Judgement Voor deze variant kan gebruik gemaakt worden van de huidige aansluiting op de Beulakerweg, die voldoende overzichtelijk is. Het draagt bij aan een heldere afwikkeling van het verkeer rond het centrumgebied en zoekverkeer in het centrumgebied en langs de linten voorkomen. Het ontlast zo zowel de provinciale weg als Kerkweg/Binnenpad. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 57

Voordeel van deze variant is dat er vrijwel geen nieuwe infrastructuur aangelegd hoeft te worden. Het gaat uit van aanpassing / verbeteringen van de bestaande wegen. Nadeel is dat de nu open polderruimte ten zuiden van het centrumgebied wordt aangetast. Nader bekeken moet worden of de balans op schaal van het dorp als geheel positief uitvalt. Deze variant kan bijvoorbeeld in de Gieterse Polder meer rust brengen. Variant 5 past in een bredere ontwikkeling waarbij binnensteden en dorpskernen steeds meer autovrij en autoluw worden gemaakt. Zie bijvoorbeeld de ontwikkeling in Deventer en Amsterdam. Daar zijn ook veel zorgen geweest vanuit de ondernemers, maar uiteindelijk blijken deze binnensteden juist voor bezoekers aantrekkelijker te worden. afb. Huidige aansluiting op de Beulakerweg afb. Open ruimte aan de zuidkant van het centrumgebied Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 58 4.4 Afweging inframaatregelen In onderstaande tabellen zijn (op basis van expert judgement) plussen en minnen aan de verschillende infrastructuurmaatregelen gegeven. Nieuwe ontsluitingsweg naar ’t Vonder I 1 Ontsluitingsweg langs oostkant middensloot Verkeerstechnisch 0 n.t.b. Toekomstvisie + / - Ontlast Kerkweg / Binnenpad.

Zal leiden tot meer drukte aan de achterkant, in het open polderlandschap - Geeft geen invulling aan uitgangspunt ‘parkeren buiten het Beschermd Dorpsgezicht’. - - Tast de ruimtelijke eenheid en openheid van de polder aan. (punt 17, 32.) Tast de landschappelijke eenheid van de Gieterse Polder beleefbaar aan. Verdicht het lint aan de achterzijde. - Tast de rust in de polder aan. Tast de donkerte in de polder aan: Donkerte is $een te koesteren kwaliteit voor mens en dier” (punt 24.) Beschermd dorpsgezicht - - Tast het Beschermd Dorpsgezicht aan. Tast de openheid aan. Doorsnijdt de kenmerkende kavelstructuur. Maakt nieuwe ruimte voor ontwikkelingen en verdichting aan de achterzijde mogelijk. Versterkt de drukte / ontsluitingsfunctie van ’t Vonder. Dit is niet wenselijk. I 2 Ontsluitingsweg over koepad, langs westkant middensloot Technisch / verkeerskundig - Afslag is slecht zichtbaar Vergt verkeersmaatregelen en aantasting erf om ruimte te maken voor een aansluiting en afslag goed zichtbaar te maken Toekomstvisie + / - Ontlast Kerkweg / Binnenpad Zal leiden tot meer drukte aan de achterkant, in het open polderlandschap - Geeft geen invulling aan uitgangspunt ‘parkeren buiten het Beschermd Dorpsgezicht’. - - Tast de ruimtelijke eenheid en openheid van de polder aan. (punt 17, 32.) Tast de landschappelijke eenheid van de Gieterse Polder beleefbaar aan.

Verdicht het lint aan de achterzijde. - - Tast Erf Rodermond aan en de beoogde ontwikkelingsmogelijkheden hier. Uitgangspunten zijn: Herbestemming/transformatie vrijkomende agrarische bebouwing (VAB), onder andere de locatie Rodermond (punt 36.) en ‘ Transformatie van de locatie Rodermond tot centraal gelegen ‘ontmoetingsruimte’ (punt 37) - Tast de rust in de polder aan. Tast de donkerte in de polder aan: Donkerte is $een te koesteren kwaliteit voor mens en dier” (punt 24.) Beschermd dorpsgezicht - Tast het Beschermd Dorpsgezicht aan. Tast de openheid aan. Doorsnijdt de kenmerkende kavelstructuur. Maakt nieuwe ruimte voor ontwikkelingen en verdichting aan de achterzijde mogelijk. Versterkt de drukte / ontsluitingsfunctie van ’t Vonder. Dit is niet wenselijk. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 59

Parkeerplaats Landije I 3 Ontsluitingsweg onderlangs historische kade Technisch / verkeerskundig 0 n.t.b. Toekomstvisie + Ontlast Kerkweg / Binnenpad - Geeft geen invulling aan uitgangspunt ‘parkeren buiten het Beschermd Dorpsgezicht’. + Volgt de eenheid van de polderruimte. Kan de rand van de polder (voormalige plas) en kade meer zichtbaar en beleefbaar maken. Met beplantingen langs de kade kan de weg worden ingepast. Nadeel: inpassing brug op bevaarbare vaart/vaarboezem - Tast de rust in de polder aan. Tast de donkerte in de polder aan: Donkerte is $een te koesteren kwaliteit voor mens en dier” (punt 24.) Beschermd dorpsgezicht - Nieuwe weg doorsnijdt het beschermd dorpsgezicht. Nieuwe weg kan de drukte op en rond ’t Vonder versterken. (Hoge) brug over de vaart tast de ruimte van het dorpsgezicht aan. I 4 Ontsluitingsweg via de Nering Technisch / verkeerskundig - - Geen ruimte voor een overzichtelijke, veilige aansluiting op de Beulakerweg. Meer drukte/verkeersbewegingen op de Nering. Toekomstvisie - Het verbeteren van de verkeersveiligheid is een van de doelen (punt 59.) voor de Beulakerweg, in combinatie met het verminderen van de bebording langs de provinciale weg (punt 64.) en het herstel van de boomstructuur langs het kanaal (i.o.m. Provincie) (punt 63.) + Ontlast Kerkweg / Binnenpad - Geeft geen invulling aan uitgangspunt ‘parkeren buiten het Beschermd Dorpsgezicht’.

- Houdt de eenheid van de polderruimte enigszins in takt. Het lage deel blijft als eenheid in takt en kan versterkt worden als eenheid. De weg doorsnijdt wel de kade en moet daarna met een brug over een bevaarbare vaart of boezem. De beleving van het hoge en lage deel is lastig in te passen. + Meer rust in het lage deel van de polder, rond erf Rodermond. Biedt meer kansen om dit als ontmoetingsplek voor het dorp betekenis te geven. Beschermd dorpsgezicht - Nieuwe weg doorsnijdt het beschermd dorpsgezicht. Nieuwe weg kan de drukte op en rond ’t Vonder versterken. (Hoge) brug over de vaart tast de ruimte van het dorpsgezicht aan. I 5 Parkeerplaats Landije in Beschermd Dorpsgezicht Verkeerstechnisch + In principe een goede verkeerskundige oplossing Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 60

Verbetering centrumparkeren Nieuwe centrale parkeerplaats, buiten Beschermd Dorpsgezicht Toekomstvisie - - Tast beschermd dorpsgezicht aan, met karakteristieke openheid van het landschap en belangrijke zichtlijnen. - Sluit niet aan op: Het anders organiseren van het (bezoekers)parkeren op piekdagen (grootschalig (overloop)parkeren buiten het beschermd dorpsgezicht) Beschermd dorpsgezicht - - Tast het Beschermd Dorpsgezicht aan. I 6 Parkeerplaats Landije op sportveld Verkeerstechnisch + In principe een goede verkeerskundige oplossing Toekomstvisie + + Behoud Beschermd Dorpsgezicht. Karakteristieke beplanting, de openheid van het landschap en belangrijke zichtlijnen worden niet aangetast. + Sluit aan op: Het anders organiseren van het (bezoekers)parkeren op piekdagen (grootschalig (overloop)parkeren buiten het beschermd dorpsgezicht) Beschermd dorpsgezicht + Behoud Beschermd Dorpsgezicht. Overig - Gaat ten koste van sportvelden. Vraagt om verplaatsing van de velden naar een geschikte locatie.

I 7 Verbeteren centrumparkeren Verkeerstechnisch + In principe een goede verkeerskundige oplossing Toekomstvisie + + Geeft invulling aan doelstellingen voor het centrumgebied: het verbetert organisatie, hiërarchie en oriëntatie in het gebied: - Zet in op een kwaliteitsimpuls: verbeter de uitstraling, eigenheid en de verblijfskwaliteit van deze belangrijke entree van Giethoorn - Verbeter de verkeersafwikkeling en de oriëntatiemogelijkheden in het deelgebied - Breng hiërarchie aan in routes (naar het parkeerterrein bij de supermarkt bijvoorbeeld ondergeschikt aan het grote parkeerterrein voor bezoekers), - Geef routes logischer/herkenbaarder vorm - ‘Elimineer’ onduidelijke keuzemogelijkheden (bijvoorbeeld voor de binnenkomende automobilist – links- of rechtsaf?) +/- Sluit niet/beperkt aan op: Het anders organiseren van het (bezoekers)parkeren op piekdagen (grootschalig (overloop)parkeren buiten het beschermd dorpsgezicht) (er is hier beperkt ruimte voor grootschalig overloopparkeren). Leidt niet tot minder bebording langs Provinciale weg (punt 64). Beschermd dorpsgezicht 0 Overig - Gaat ten koste van open ruimte aan zuidzijde centrum. Gaat ten koste van aanwezig broekbosje. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 61

I 8 Centrale parkeerplaats aan de Nering Technisch / verkeerskundig - - Nadeel is de onoverzichtelijk aansluiting op de Beulakerweg. Nadeel voor mindervaliden is een toegang over een brug, dan wel behoud van een deel van de centrumparkeerplaatsen voor mensen die niet goed ter been zijn. + Voordeel is de beperkte aanleg van nieuwe infrastructuur, er kan gebruik worden gemaakt van een bestaande infrastructuur. Duurzame oplossing. Toekomstvisie - Het verbeteren van de verkeersveiligheid en het herstel van de boomstructuur langs het kanaal (i.o.m. Provincie) (punt 63). zijn doelen van de Toekomstvisie. Er is te weinig ruimte om hier een verkeersveilige aansluiting te maken. De boomstructuur zal hier verder aangetast worden. + Ontlast Kerkweg / Binnenpad. Centrale parkeerplaats vangt het toeristenverkeer op. Langs Kerkweg / Binnenpad alleen bestemmingsverkeer. Ontlast De Deukten en brengt daarmee meer rust in de Gieterse POlder +/- Uitgangspunt is dat de open ruimte van de Polder niet wordt aangetast. Parkeerplaats kan zo ingepast worden dat deze achter de jachthaven (aanleg 2008/2009) ligt. Tast de beleving van de Ds. Hylkemaweg niet verder aan. Ontneemt geen zicht op dorpsgezicht. + Geeft invulling aan uitgangspunt om grootschalig (overloop) parkeren buiten het beschermd dorpsgezicht te realiseren.

+ Geeft invulling aan de recreatief toeristische ambities om toeristen meer te spreiden over het gebied en meerdaags in het NP te verblijven en daarmee meer ‘waardevolle’ bezoekers trekken (bezoekers die liefhebbers zijn van cultuur, oude landschappen, natuur en de achtergronden daarbij.) + Geeft ruimte voor een kwaliteitsimpuls van het centrumgebied (Omgeving Kulturhus): verbeter de uitstraling, eigenheid en de verblijfskwaliteit van deze belangrijke entree van Giethoorn (49.) Verbeter de verkeersafwikkeling en de oriëntatiemogelijkheden in het deelgebied (50.) Breng hiërarchie aan in routes (51.) + Leidt tot minder bebording langs Provinciale weg (punt 64). Alleen de centrale parkeerplaats behoeft een duidelijke markering (‘Welkom in Giethoorn, hier parkeren’). De overige parkeerplaatsen zijn alleen voor bestemmingsverkeer en voor mensen gericht hebben besproken bij een ondernemer en hoeven niet (of slechts met kleine bordjes) gemarkeerd te worden. Dit leidt tot minder bebording. Beschermd dorpsgezicht + + Beschermt en versterkt het beschermd dorpsgezicht. Het aanbieden van een centrale parkeerplaats zal leiden tot minder (zoek)verkeer langs Kerkweg/Binnenpad. Voor veel bezoekers is een duidelijke entree/parkeerplaats belangrijker dan dichtbij parkeren. Met aanvullende maatregelen kan extra benadrukt worden dat de Kerkweg/Binnenpad alleen voor bestemmingsverkeer is (bijv.

bord ‘bestemmingsverkeer’, weghalen parkeervoorzieningen langs de weg, afbakenen van de bestaande parkeerplaatsen, etc.). Een centrale parkeervoorziening zal zo leiden tot minder auto's en parkeerdruk langs Kerkweg/Binnenpad en daarmee tot meer rust, meer ruimte voor de beleving van het authentieke karakter van Giethoorn. I 9 Variant 6 Centrale parkeerplaats zuidzijde centrum Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 62 4.5 Conclusies infra Er is een groot aantal varianten voor het verkeer onderzocht. Nieuwe ontsluitingsweg naar ’t Vonder De eerste groep maatregelen gaat uit van een nieuwe ontsluitingsweg naar ’t Vonder, waarbij Kerkweg/Binnenpad wordt bestemd voor bestemmingsverkeer. - Variant I 1 en I 2 (langs de middensloot) scoren matig. Ze ontlasten Kerkweg/ Binnenpad, maar leiden ook tot een aantasting van het Beschermd Dorpsgezicht, het open landschap en de rust in de Gieterse Polder en Erf Rodermond. Geven drukte aan de voor- en achterkant. - Variant I 3 (onderlangs de historische kade) en I 4 (via de Nering) hebben beiden plus- en minpunten. De varianten ontlasten Kerkweg/Binnenpad, en sluiten beter aan op de landschappelijke doelstellingen voor de polder dan de eerste twee varianten. Technisch / verkeerskundig + Voordeel: er kan gebruik worden gemaakt van de huidige afslag naar centrum.

Bij afslag direct zicht op het doel: ontvangst, informatiecentrum, eerste parkeerplaats. Geen verdere verwijsborden, signaleringssystemen nodig. Duurzame oplossing, weinig nieuwe infrastructuur Toekomstvisie + Ontlast Kerkweg / Binnenpad. Ontlast De Deukten en brengt daarmee meer rust in de Gieterse Polder Behoud en versterkt de open ruimte van de Gieterse Polder - Tast de open ruimte aan de zuidzijde van het centrumgebied aan. + Geeft invulling aan uitgangspunt om grootschalig (overloop) parkeren buiten het beschermd dorpsgezicht te realiseren. + Geeft invulling aan de recreatief toeristische ambities om toeristen meer te spreiden over het gebied en meerdaags in het NP te verblijven en daarmee meer ‘waardevolle’ bezoekers trekken (bezoekers die liefhebbers zijn van cultuur, oude landschappen, natuur en de achtergronden daarbij.) + Geeft ruimte voor een kwaliteitsimpuls van het centrumgebied (Omgeving Kulturhus): verbeter de uitstraling, eigenheid en de verblijfskwaliteit van deze belangrijke entree van Giethoorn (49.) Verbeter de verkeersafwikkeling en de oriëntatiemogelijkheden in het deelgebied (50.) Breng hiërarchie aan in routes (51.) + Leidt tot minder bebording langs Provinciale weg (punt 64). Alleen de centrale parkeerplaats behoeft een duidelijke markering (‘Welkom in Giethoorn, hier parkeren’).

De overige parkeerplaatsen zijn alleen voor bestemmingsverkeer en voor mensen gericht hebben besproken bij een ondernemer en hoeven niet (of slechts met kleine bordjes) gemarkeerd te worden. Dit leidt tot minder bebording. Beschermd dorpsgezicht + + Beschermt en versterkt het beschermd dorpsgezicht. Het aanbieden van een centrale parkeerplaats zal leiden tot minder (zoek)verkeer langs Kerkweg/Binnenpad. Voor veel bezoekers is een duidelijke entree/parkeerplaats belangrijker dan dichtbij parkeren. Met aanvullende maatregelen kan extra benadrukt worden dat de Kerkweg/Binnenpad alleen voor bestemmingsverkeer is (bijv. bord ‘bestemmingsverkeer’, weghalen parkeervoorzieningen langs de weg, afbakenen van de bestaande parkeerplaatsen, etc.). Een centrale parkeervoorziening zal zo leiden tot minder auto's en parkeerdruk langs Kerkweg/Binnenpad en daarmee tot meer rust, meer ruimte voor de beleving van het authentieke karakter van Giethoorn. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 63

Tegelijkertijd is geen van deze twee oplossingen optimaal.Variant I 4 (via de Nering) is lastig aan te sluiten op de Beulakerweg. Variant I 3 (onderlangs de kade) maakt daarentegen wel een overzichtelijke aansluiting op de via de Deukten/Beulakerweg mogelijk en biedt een overzichtelijke route/afslag naar ’t Vonder. Het advies is om Variant I 3 (onderlangs de historische kade) mee te nemen naar de scenario’ s en Variant I 1, I 2 en I 4 te laten vervallen. Met deze maatregel wordt gedeeltelijk invulling gegeven aan de Toekomstvisie. Kerkweg/ Binnenpad wordt ontlast van het toeristen- en vrachtverkeer, wat een belangrijke opgave is. De opgave om tot een voorziening voor (overloop)parkeren voor bezoekers buiten het Beschermd Dorpsgezicht te komen krijgt geen invulling. Parkeeropgave rond Landije Er zijn twee varianten verkend die beiden in principe een goede verkeerskundige oplossing kunnen bieden. Ze onderscheiden zich in de relatie met het Beschermd Dorpsgezicht: - Variant I 5 ligt in het Beschermd Dorpsgezicht. Variant I 6 ligt buiten het Beschermd Dorpsgezicht en past binnen de ambities uit de Toekomstvisie. De parkeerplaats gaat wel ten koste van sportvelden welke verplaatst en heringericht moeten worden. Het advies Variant I 5 laten vervallen en Variant I 6 (parkeren buiten het Beschermd Dorpsgezicht) mee te nemen naar de scenario’s en nader te verkennen i.s.m.

andere functies in dit gebied. Verbetering centrumparkeren Variant I 7 voor het herstructurering van het centrumgebied sluit overwegend goed aan op de doelstellingen van de Toekomstvisie. De vraag is wel of deze variant verkeerskundig een antwoord kan bieden op het anders organiseren van het (bezoekers)parkeren op piekdagen (grootschalig (overloop)parkeren buiten het beschermd dorpsgezicht). Hoe groter de parkeerplaats wordt, hoe meer het centrumgebied uit evenwicht raakt. Daarbij is er aandacht nodig voor een goede landschappelijke inpassing van deze variant. Aanbevolen wordt deze variant mee te nemen naar de scenario’s. Nieuwe centrale parkeerplaats, buiten Beschermd Dorpsgezicht Tot slot zijn twee varianten verkend om breder aan te sluiten op de doelstellingen uit de Toekomstvisie. Met een centrale parkeerplaats wordt gezocht naar een oplossing die (1) Kerkweg/Binnenpad ontlast, (2) het Beschermd Dorpsgezicht ontziet en (3) de Gieterse Polder open, rustig en donker houdt,. Doel is een heldere entree te bieden (als visitekaartje van Giethoorn) en om meer ‘waardevolle’ bezoekers naar Giethoorn te trekken (die langer verblijven, meer uitgeven en geïnteresseerd zijn in natuur, landschap en cultuurhistorie).

Daarnaast schept een nieuwe parkeerplaats ruimte in het centrumgebied, rond het Kulturhus, om hier de dorpsfuncties te versterken en te komen tot een aangename inrichting van de publieke ruimte. - Variant I 8 (Centrale parkeerplaats aan de Nering) gaat uit van centrale parkeerplaats aan de Nering. De aansluitmogelijkheden op de Beulakerweg zijn echter verkeerskundig onvoldoende. De aanbeveling is deze variant niet verder mee te nemen. - Variant I 9 (Centrale parkeerplaats zuidzijde centrum) gaat uit van een nieuwe parkeerplaats aan de zuidzijde van het centrum. Deze locatie biedt kansen voor de Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 64

aanpak van een groot aantal opgaven en doelstellingen zoals geformuleerd in de Toekomstvisie en voor de aanpak van het conflicterende functies in het centrumgebied. Echter, er is in deze tijd nog teveel weerstand voor dit idee. Het is een mooi toekomst gericht idee, maar het heeft geen draagvlak bij vooral de ondernemers. Deze variant wordt daarom niet verder meenomen. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 65 Laag 5 Wonen en voorzieningen 5.1. Uitgangspunten T oekomstvisie In de Toekomstvisie staat ‘de lokale gemeenschap op 1’. Belangrijk uitgangspunt is dat de Gieterse Polder wordt ingericht als ontmoetingsplek voor Giethoorn Noord en Giethoorn Zuid. Erf Rodermond speelt daarin - als nieuw ontmoetingsruimte - een centrale rol. In de polder is geen ruimte voor functies met een extra verkeersaantrekkende werking. In het centrumgebied is ruimte voor toevoeging van op toeristen gerichte functies, als deze bijdragen aan versterking van de eigenheid en kwaliteit van Giethoorn. Concrete maatregelen die in de Toekomstvisie genoemd zijn: - (11.) Koester de woonfunctie in het Beschermd Dorpsgezicht.

- (18.) Herbestemming molen (rijksmonument) en Zuiderbasisschool - (26.) De Gieterse Polder als ontmoetingsplek voor Giethoorn Noord en Giethoorn Zuid - (36.) Herbestemming/transformatie vrijkomende agrarische bebouwing (VAB), onder andere de locatie Rodermond - (37.) Transformatie van de locatie Rodermond tot centraal gelegen "ontmoetingsruimte!, met ruimte voor/ondersteund door functies waar de lokale gemeenschap elkaar treft; genoemd zijn (naast de fusieschool) onder andere sportvoorzieningen, een agrarische functie (zelfoogsttuin/volkstuinen in combinatie met educatie en/of zorg), ruimte voor de gondelvaart en andere evenementen. - (38.) Geen ruimte voor functies met een extra verkeersaantrekkende werking (ruimte voor ontmoeting staat voorop, in dat kader is de verblijfskwaliteit van belang). - (56.) In deelgebied centrum: Ruimte voor toevoeging van op toeristen gerichte functies (als deze bijdragen aan versterking van de eigenheid en kwaliteit van Giethoorn. Nieuwe woningen Lokaal woningmarktonderzoek van de gemeente geeft aan dat er in Giethoorn behoefte is aan 120 tot 160 extra woningen, in de periode tot 2032. Kwalitatief ligt de opgave bij compacte woningen die voorzien zijn van een programma baden en slapen op de begane grond, zowel in de sociale huur als koopsector. Verder is er nog een opgave in tweekappers en vrije kavels.

Ook is er een vraag naar starterswoningen. In de Toekomstvisie is geen rekening gehouden met omvangrijke nieuwbouw. Er wordt wel aangegeven dat als er gebouwd wordt dat dit “Gieters” moet. Volgens de Toekomstvisie betekent dit: niet planmatig, niet grootschalig en niet ín de laaggelegen polder bouwen. Wel kan het - indien nodig - kleinschalig, aan de rand van de polder, als een nieuw open bebouwingslint, indien mogelijk ontsloten via het water. Transformatie heeft altijd voorrang op nieuwbouw. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 66

Principes die in de Toekomstvisie genoemd zijn: - (65) Overal moet “Gieters” worden gebouwd. - (66.) Transformatie heeft altijd voorrang op nieuwbouw. - (67.) Nieuwbouw in de vorm van ‘niet-Gieterse’ planmatige uitbreidingen, is niet meer aan de orde. Voor grootschalige ontwikkelingen (“a la Giethoorn-Noord, Bodelaeke of plan Aquadoe”) ontbreekt draagvlak (Bron: Dorpsplan 2030). - (68.) Eventuele nieuwbouw is alleen toegestaan op kleinschalige basis en als het gaat om een unieke lokale concrete woningvraag waarin de nieuwbouwlocaties in het dorp niet voorzien. - (69.) Eventuele nieuwe woonbebouwing niet ín de polder, maar aan de rand van de polder, als een nieuw open bebouwingslint met de dijk als ruggengraat (bouwen op de hoger gelegen gronden), indien mogelijk ook ontsloten via het water. De polder blijft daarbij herkenbaar als landschappelijke eenheid, en kan de toekomstige invulling van de polder zoveel mogelijk gemeenschappelijk vorm krijgen. Nieuw informatiecentrum / heldere ontvangt In het centrumgebied speelt de opgave om tot een heldere ontvangst te komen, met ontvlechting van lokale en toeristenstroom. Momenteel zit de toeristeninformatie tijdelijke unit op het grasveld naast de haven tegenover brandweer en de toiletten voor toeristen op de parkeerplaats van de supermarkt (die weer primair voor bezoekers van supermarkt bedoeld is).

Aangegeven is dat er gezocht wordt naar een nieuwe lokatie voor een heldere ontvangst en informatievoorziening voor de toeristen/bezoekers. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 67

5.2 Erf Rodermond Er zijn voor het erf verschillende functies benoemd waarbij het erf als ontmoetingsruimte voorop staat: - Beheerboerderij voor extensieve, natuurinclusieve polder met bezoekersfunctie - Een buurtboerderij: zelfoogsttuin, volkstuinen in combinatie met educatie en/of zorg - Sportvoorzieningen - Ruimte voor de gondelvaart en andere evenementen. De keuzes voor de waterhuishouding (laag 2), ontsluiting (laag 4) zijn sterk bepalend voor de agrarische en recreatieve mogelijkheden voor het erf. De afweging zal worden meegenomen in het scenario’s. In de volgende paragraaf wordt gekeken naar de sportvoorzieningen rond het erf, deze worden niet kansrijk geacht. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 68

5.3 Woningbouwopgave In de expertmeetings zijn verschillende opties besproken: Wo 1 Splitsen woningen Wo 2 Transformatie en/of herbestemming vrijkomende bebouwing Wo 3 Verdichten huidig bebouwd gebied Wo 4 Nieuwe woonlocaties - Gieters bouwen in het landschap Wo 5 Beulakerweg als dorpsstraat. Wo 1 Splitsen woningen Algemene maatregel die het mogelijk maakt om met meer mensen gebruik te kunnen maken van bestaande bebouwing. Woningen met een volume van > 750m3 mogen gesplitst worden. Nader bepalen of hier ruimtelijke aandachtspunten/voorwaarden aan de orde zijn (bijvoorbeeld beschikbare ruimte voor parkeerplaatsen). Wo 2 Transformatie vrijkomende bebouwing In de omgeving is de Zuiderbasisschool vrijgekomen. Daarnaast betreft dit vrijkomende agrarische bebouwing (VAB’s). Mogelijk komen er in de toekomst meer agrarische erven vrij die geschikt zijn voor wonen. Afwegingskader Toekomstbeeld Gieterse Polder/Omgeving Kulturhus - DEF 22 dec 22 69

- Ingeschat wordt dat dit kansrijke locaties zijn voor ontwikkeling van woningen. Ten aanzien ontwikkelingen in Polder Giethoorn is de verbinding over het kanaal met het dorp een aandachtspunt. - De vrijkomende bebouwing bieden kansen voor compactere woonvormen, zowel in de sociale huur als koopsector. - De gemeente schat is dat de Zuiderbasisschool ruimte kan bieden aan 12-16 woningen. VAB’s kunnen een vergelijkbare hoeveelheid woningen bieden. Wo 3 Verdichten huidig bebouwd gebied Dit betreft de sportvelden in Giethoorn-Noord en de open ruimte in het centrumgebied, rond het Kulturhus. Verdichting Giethoorn-Noord / Bebouwing Sportvelden Ingebracht is de optie voor bebouwing van de sportvelden, in combinatie met nieuwe parkeervoorzieningen voor de Landije (zie laag 4 Ontsluiting). - Dit gebied is al opgehoogd. Daardoor zou hier op relatief korte termijn gebouwd kunnen worden. - Bebouwing sluit hier aan op bestaand bebouwd gebied, kan daarmee ruimtelijk ingepast worden. - De verdichting kan mede aanleiding zijn om Giethoorn-Noord op punten te herinrichten en toekomstbestendig te maken (meer relatie met water, maatregelen tegen wateroverlast, inpassing duurzame energie, verbindingen met de omgeving, …) - Verdichting van Giethoorn-Noord heeft impact op de bestaande woningen/ bewoners. Dit vergt een zorgvuldige inpassing.