35.0 Informatienota 2021 - 24 - Jaarstukken 2020 GGD IJsselland.pdf

Er komen nieuwe vaccins op de markt, de kennis over vaccinaties neemt toe en soms komt een nieuwe infectieziekte in beeld. Er zijn voor dit jaar nieuwe vaccinaties aan het Rijksvaccinatieprogramma toegevoegd. Wat hebben we in 2020 gedaan? Corona heeft voor een grote ‘druk’ op de uitvoering van het RVP gezorgd; vaccinaties zijn op andere momenten gepland of anders georganiseerd. Daarentegen maakt het virus ook het belang van vaccineren duidelijk met als gevolg een licht gestegen vaccinatiegraad in onze regio. Vanaf 1 januari 2020 is de MenACWY vaccinatie voor 14 jarigen aan het RVP toegevoegd voor kinderen geboren na 31 december 2005. Ook is vanaf aanvang 2020 de maternale kinkhoestvaccinatie aan alle zwangeren aangeboden. Kinderen waarvan de moeder een maternale kinkoestvaccinatie hebben gehad, krijgen een aangepast College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022427/118 17 vaccinatieschema. De uitbreiding van het RVP met Rotarix, een vaccin tegen het rotavirus voor kinderen uit risicogroepen, is tot nader order uitgesteld. De vaccinatie tegen het rotavirus wordt opnieuw bekeken door de Gezondheidsraad. 3.2.3 Forensische geneeskunde Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Bestuursrapportage voorjaar 2020, maart 2020) Forensische geneeskunde doet naast de forensische taken ook de medische arrestantenzorg (MAZ).

De politie heeft aangekondigd de MAZ te gaan aanbesteden. Samen met de vier andere GGD’en die in de politieregio vallen wordt de aanbesteding voorbereid. De GGD’en kijken gezamenlijk ook naar de mogelijke consequenties van het kwijtraken van de taak. Het kwalitatief continueren van de overige forensische taken is daarbij een zorgpunt. Een individuele GGD zal dit niet meer kunnen waarmaken, een intensivering van de samenwerking met de andere GGD’en ligt dan voor de hand. Overigens wordt de voorbereiding van de aanbesteding ondersteund door GGD GHOR Nederland. Wat hebben we in 2020 gedaan? Nadat de DPG Raad eind 2019 de herijkte visie op de forensische geneeskunde had vastgesteld, zijn de GGD’en in Oost Nederland begin 2020 gestart met elkaar ontmoeten en vormgeven aan hun dienstverlening op het gebied van forensische geneeskunde. De visie en de missie zijn gedeeld en op basis daarvan zijn thema’s vastgesteld en werkgroepen ingesteld. Door COVID-19 kreeg deze goede start aanvankelijk geen vervolg. Eind 2020 is dit traject weer opgepakt door een regionale werkgroep. De politie heeft halverwege 2020 een marktconsultatie medische arrestantenzorg (MAZ) gepubliceerd en een gesprek hierover gevoerd met GGD GHOR Nederland. Het PvE heeft bij GGD’en geleid tot zorgen, die niet zijn weggenomen in het gesprek met de politie.

Publicatie van aanbesteding van MAZ door de politie heeft nog niet plaatsgevonden. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Forensische geneeskunde Lijkschouwingen Letselrapportages Arrestantenzorg: medische zorg bij bezoek Arrestantenzorg: telefonisch zorgadvies 503 322 1000 248 518 307 1.054 265 3.2.4 Publieke gezondheid asielzoekers Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Bestuursrapportage voorjaar 2020, maart 2020) Het COA – het orgaan dat zorgt voor de opvang van asielzoekers – heeft eind 2019 de jeugdgezondheidszorg voor de asielzoekers aanbesteed. De taak is gegund aan de GGD’en. De financiële impact van het contract en de ingangsdatum zijn nu nog onbekend. In 2019 waren de inkomsten van het COA lager door een lagere instroom van jeugdigen. Voor 2020 verwacht de GGD in verband met de hoge instroom uitbreiding van het aantal opvangplaatsen in de regio. Indien in de regio IJsselland extra noodopvang van asielzoekers gaat plaatsvinden, vraagt dat extra werkzaamheden van de teams infectieziektebestrijding, TBC en technische hygiënezorg. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022428/118 18 Wat hebben we in 2020 gedaan? In verband met de corona maatregelen van het COA heeft jeugdgezondheidszorg Publieke Gezondheid Asielzoekers (verder: PGA) de werkzaamheden vanaf half maart 2020 aangepast. Hierover zijn ook landelijk afspraken gemaakt.

Zo is de zorg aan asielzoekers kinderen van 0-4 jaar tijdens corona gecontinueerd op beide AZC’s . De contacten met de 4-18 jarige kinderen is aangepast, waarbij het vaccineren prioriteit kreeg. Zowel de in- als uitstroom van asielzoekers heeft van april tot juni stilgelegen. Op beide asielzoekers centra zijn de geplande gezondheidsbevordering bijeenkomsten vanaf maart stopgezet. Wel zijn op verzoek speciale corona voorlichtingen ontwikkeld en uitgevoerd voor specifieke doelgroepen. Daarnaast is, in overleg met de locatie managers van de AZC’s, geïnvesteerd in vormen van digitale voorlichting. Vanaf juli is gestart met de gefaseerde implementatie van de nieuwe werkwijze jeugdgezondheidszorg PGA. Hiervoor is een nieuw landelijk registratiesysteem gecreëerd naast het reguliere digitale kind dossier (in KD+). Het doel hierbij is de zorgcoördinatie van de asielzoekerskinderen te verbeteren. 3.2.5 Publieke gezondheid voor statushouders Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Programmabegroting 2020, maart 2019) De toename van de instroom van asielzoekers in Nederland heeft ook geleid tot een toename van de groep statushouders in gemeenten. De afgelopen jaren hebben zich met name meer nareizigers in gemeenten gevestigd: partners en kinderen van statushouders. Naar verwachting zal dit zich de komende jaren voortzetten.

Het algemeen bestuur heeft in november 2018 besloten extra inzet en zorg voort te zetten. De extra inspanningen betreffen specifieke inspanningen van de Jeugdgezondheidszorg, de inzet van tolken en het aanbieden van gezondheidsbevordering, dat gericht is op overbruggen van culturele verschillen en kennismaking met de Nederlandse gezondheidszorg. In 2019 wordt dit bekostigd vanuit de reserve PGA, vanaf 2020 vanuit een verhoging van de inwonerbijdrage. Wat hebben we in 2020 gedaan? Begin 2020 is door de gezondheidsbevorderaars gestart met het organiseren van themabijeenkomsten voor statushouders. Halverwege maart zijn de reeds geplande bijeenkomsten stopgezet vanwege de uitbraak van corona. De uitvoering jeugdgezondheidszorg voor de kinderen van statushouders op de consultatiebureaus hebben met aangepaste corona maatregelen doorgang gevonden. Hierbij is gebruik gemaakt van telefonische tolken om vragen van en advies aan ouders goed te laten verlopen. De voorlichtingsbijeenkomsten zijn medio 2020 weer opgepakt in digitale vorm. Zo is bijvoorbeeld gewerkt met kortere bijeenkomsten voor kleine groepen via beeldbellen met een tolk erbij. Daarmee werden veel statushouders alsnog bereikt. Ook werd voorlichting gegeven aan de ISK (internationale schakel) klassen.

Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Publieke gezondheid statushouders Voorlichtingen aan statushouders in het kader van hun inburgeringstraject 38 17 3.2.6 Toekomst Maatschappelijke opvang en beschermd wonen Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Programmabegroting 2020, maart 2019) College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022429/118 19 De VNG en het Rijk zijn overeengekomen dat de bestuurlijke constructie voor de financiering van maatschappelijke opvang en beschermd wonen via centrumgemeenten in de nabije toekomst wordt beëindigd. Dit betekent dat de budgetten via een nieuw verdeelmodel aan de afzonderlijke gemeenten worden uitgekeerd en iedere gemeente verantwoordelijk wordt voor de organisatie van maatschappelijke opvang en het beschikbaar hebben van voorzieningen voor beschermd wonen. Het is duidelijk dat op dit dossier regionale samenwerking nodig blijft en ook afstemming nodig is met andere financiers (zoals de zorgkantoren en ziektekostenverzekeraar). GGD IJsselland zal samen met de 8 betreffende gemeenten komende tijd in gesprek gaan over de wijziging in financiering en het gewenste vervolg om deze taak in de toekomst goed vorm te geven. Wat hebben we in 2020 gedaan? De decentralisatie van beschermd wonen is door het Rijk aan het eind van dit jaar uitgesteld.

Beoogd is nu dat gemeenten in de regio vanaf 1 januari 2022 de beslissingen over beschermd wonen samen nemen en werken met een gezamenlijke begroting. Vanaf 1 januari 2023 komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een zogeheten woonplaatsbeginsel. Voordat er sprake was van uitstel is veel tijd en energie gestoken in het binnen de regio van de grond krijgen van (het delen van) visievorming door de centrumgemeente. Dit heeft in 2020 nog niet tot een concreet resultaat geleid. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Maatschappelijke zorg Meldingen team bemoeizorg Meldingen team zwerfjongeren Meldingen team vervuilde huishoudens 410 130 91 514 110 76 3.2.7 DVO Centrale toegang Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Programmabegroting 2020, maart 2019) De DVO van de Centrale toegang eindigt in 2019. De onderhandelingen over de voortzetting van de DVO moeten nog plaatsvinden. Daarom is het bedrag nog ongewijzigd in de begroting verwerkt. Zodra duidelijk is wat de financiële consequenties van de nieuwe DVO zijn wordt dit in een begrotingswijziging verwerkt. Wat hebben we in 2020 gedaan? De DVO van de Centrale Toegang is verlengd tot eind 2021 en uitgebreid met aanvullende taken en bijbehorende financiering. De mutatie van het werkelijk bedrag voor 2020 is verwerkt in de begrotingswijziging 2020/2.

Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Centrale toegang Meldingen maatschappelijke opvang Meldingen beschermd wonen Toegekende aanvragen beschermd wonen 472 1.187 795 348 1.245 781 3.2.8 Reizigerszorg Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Bestuursrapportage voorjaar 2020, maart 2020) College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022430/118 20 Mogelijk komen de inkomsten van Reizigerszorg onder druk te staan door een terugloop van de inkomsten doordat zorgverzekeraars contracten sluiten met andere aanbieders (GGD kan geen landelijk aanbod bieden) waardoor verzekerde cliënten niet bij de GGD komen omdat ze dan geen vergoeding van de zorgverzekeraar krijgen. Het is de verwachting dat vaccins na de Europese aanbesteding duurder gaan worden. Hierdoor zullen minder reizigers een vaccinatie nemen. Tot slot kan de corona-uitbraak betekenen dat minder gereisd gaat worden. Door alle ontwikkelingen bestaat een risico op daling van de inkomsten. Wat hebben we gedaan? Door COVID-19 bleven de inkomsten, behalve in januari en februari, achter bij de begroting. Vanaf 1 juni zijn er weer spreekuren ‘opengezet’ maar, ondanks verschillende initiatieven om deze te vullen, bleef de vraag naar vaccinaties minimaal vanwege de beperkte reismogelijkheden.

Een groot aantal vaccins zijn dit jaar Europees aanbesteed en hiervoor zijn raamovereenkomsten met leveranciers overeengekomen. De tarieven voor reizigers zijn per 1 september 2020 hierop aangepast. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Reizigerszorg Consulten 12.595 4.718* * vanwege corona zijn de spreekuren gedurende het jaar grotendeels gesloten geweest en wanneer open nauwelijks bezocht. 3.2.9 Productiegegevens Hieronder volgen de productiegegevens voor de producten die hierboven nog niet aan de orde zijn gekomen. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Infectieziektebestrijding* Meldingen infectieziekten: Meldingen over locaties met infectieziekterisico voor publieke gezondheid: Telefonisch vragen over infectieziekten: 444 141 932 208 355 208 Tuberculose Consulten arts en verpleegkundige Patiënten 452 21 368 14 Seksuele gezondheid Consulten seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) Gevonden soa (vindpercentage) 3.137 24,2% 2.661 29,3% Milieu en Gezondheid Bijdrage adviesrapport ‘De stad als gezonde habitat’, bestuurlijke klankbordgroep gezonde leefomgeving, workshop fysieke leefomgeving voor nieuwe raadsleden en uiteenlopende adviezen aan gemeenten, instellingen en burgers.

234 240 Technische Hygiënezorg Inspecties tatoeage- en piercingshops Inspecties seksinrichtingen 28 1 43 1 Toezicht WMO Thematisch toezicht Signaaltoezicht Calamiteitentoezicht 10 9 15 2 9 22 Toezicht Kinderopvang Inspecties kinderdagverblijven Inspecties buitenschoolse opvang Inspecties gastouderbureaus 457 396 33 346 314 31 College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022431/118 21 Inspecties gastouders (358 nieuw, 93 steekproef) 428 301 Psychosociale hulpverlening Inzet 15 14 Beleidsadvies en onderzoek Advies over lokaal gezondheidsbeleid, preventiefjeugdbeleid, omgevingswet, gezonde leefomgeving, positieve gezondheid, WMO en preventief ouderen gezondheidsbeleid. Gezondheidsmonitor kinderen en onderzoek op maat. * het aantal meldingen en telefonische vragen staat door corona in geen enkele verhouding met de aantallen 2019. Er wordt door IZB nog gekeken of cijfers zijn te splitsen naar corona en niet corona gerelateerde telefoon en meldingen. 3.2.10 Wat heeft het programma gekost? (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Omschrijving Primitieve begroting 2020 Begroting na wijzigingen 2020 Realisatie 2020 Verschil realisatie t.o.v.

begroting na wijzigingen N/V Materiele kosten 5.056 6.947 6.116 -831 V Kapitaallasten 112 123 122 -2 V loonkosten 14.175 15.683 16.153 471 N Covid 0 22.850 21.011 -1.839 V Totaal saldo van lasten 19.343 45.602 43.402 -2.201 V Gemeentelijke bijdrage -18.497 -13.962 -13.962 0 N Financiering o.b.v. DVO -1.461 -2.528 -3.263 -735 N Rijksbijdragen -674 -1.538 -1.558 -19 V Financiering via klanttarief -1.739 -878 -1.160 -282 V Projectfinanciering -1.256 -2.827 -1.636 1.191 N Overige financiering -810 -973 -869 104 N Covid 0 -22.850 -21.011 1.839 N Totaal saldo van baten -24.436 -45.557 -43.458 2.098 N Gerealiseerd resultaat -5.093 45 -56 -102 V Het programma Gezondheid sluit af met een voordelig saldo van baten en lasten van € 102.000 ten opzichte van de begroting na wijzigingen. Zowel de lasten als de baten zijn fors hoger vanwege COVID-19. Hieronder worden de belangrijkste oorzaken nader toelicht: (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Afwijking Bedrag (* € 1000) N/V Per saldo is het resultaat voor het uitvoeren van de taak Publieke gezondheidszorg Asielzoekers en Statushouders (PGAS) hoger uitgevallen dan begroot. Vanwege Covid heeft zowel de in- als uitstroom van 40 V College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022432/118 22 asielzoekers van april tot juni stilgelegen. Mede dankzij hogere inkomsten sluit PGA met een positief saldo.

Het product Infectieziektenbestrijding sluit met een positief resultaat van € 60.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door ontvangsten in verband met detachering van medewerkers. 60 V In de gewijzigde begroting zijn kosten en opbrengsten in verband met COVID-19 opgenomen. Vanwege de grote onzekerheden in de ontwikkeling van de pandemie is zeer ruim begroot, waarbij alle begrote kosten worden gedekt door de Rijksbijdrage, te weten de meerkostenregeling. Per saldo wijkt het resultaat (zijnde nul) niet af van de gewijzigde begroting. Een nadere toelichting van COVID-19 is te vinden in paragraaf 3.4. 0 - De andere producten hebben per saldo kleine afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting. Deze worden niet nader worden toegelicht. -7 N Totaal 93 V 3.3 Programma Service en Samenwerking Het programma Service en Samenwerking is ondersteunend aan het programma Gezondheid en heeft tot doel het optimaliseren van de kwaliteit en het rendement van de samenwerking tussen en met gemeenten en partners.

In 2020 is hier onder andere als volgt invulling aangegeven: • alle bestuurlijke overleggen zijn volgens planning georganiseerd en voorbereid; • alle afgesproken bestuurlijke en interne documenten die onderdeel uitmaken van de P&C cyclus, zoals Ontwikkelingenbrief, Programmabegroting, Bestuursrapportages (2), Jaarstukken (Jaarverslag & Jaarrekening) en Managementrapportages, zijn volgens planning tot stand gekomen; • taken op het gebied van business control, juridisch control, kwaliteitszorg en informatiemanagement zijn uitgevoerd; • het management is verder ondersteund door o.a. communicatie en managementondersteuning; • de taken van de GGD bij rampen en crises (draaiboeken, samenwerkingsafspraken met ketenpartners, oefenprogramma), zijn volgens plan voorbereid. 3.3.1 Wat heeft het programma gekost? (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Omschrijving Primitieve begroting 2020 Begroting na wijzigingen 2020 Realisatie 2020 Verschil realisatie t.o.v.

begroting na wijzigingen N/V Materiele kosten 69 79 58 -21 V Loonkosten 101 119 128 9 N Totaal saldo van lasten 170 198 186 -12 V College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022433/118 23 Gemeentelijke bijdrage -1.766 -189 -189 0 - Overige financiering 0 0 0 0 - Totaal saldo van baten -1.766 -189 -189 0 - Saldo van baten en lasten -1.596 -9 -3 -12 V bij: onttrekkingen aan reserves 0 0 0 0 - af: stortingen in reserves 0 0 0 0 - Gerealiseerd resultaat -1.596 9 -3 -12 V Het Programma Service en Samenwerking sluit af met een voordelig saldo van baten en lasten van € 12.000 ten opzichte van de begroting na wijzigingen. Hieronder worden de belangrijkste oorzaken nader toelicht: + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Afwijking Bedrag N/V Voor het team communicatie was het jaar 2020 (ook) anders dan vooraf was gedacht. Voorlichtingskosten waren er nauwelijks maar de automatisering daarentegen gaf meer kosten dan begroot. Per saldo een voordeel van ruim € 12.000 12 V Door de wijziging van de organisatie heeft er een administratieve verschuiving plaatsgevonden van directe formatie naar overhead. Hierdoor zijn de directe loonkosten van service en samenwerking lager. Voor 2020 is de overhead verdeling aangepast aan de nieuwe opzet , deze aanpassing is al opgenomen in de gewijzigde begroting.

- - Totaal resultaat op programma Service en Samenwerking (voordeel) 12 V 3.4 Corona Het afgelopen jaar is de komst van het corona-virus niemand ontgaan en we zullen 2020 dan ook niet snel vergeten. Toen in februari de eerste besmettingen in Nederland werden geconstateerd, had niemand echter voorzien dat deze crisis zo groot zou worden. Al snel werd dan ook de rol die GGD’en hebben in hun wettelijke taak op het gebied van infectieziektebestrijding uitgebreid. Ook GGD IJsselland heeft flexibel en snel geschakeld om dit mogelijk te maken. Testen Op 7 maart 2020 werd de eerste corona-besmetting in IJsselland (Zwolle) vastgesteld en in de rest van de maand liep dit al op tot tientallen. Vanaf 1 april test GGD IJsselland op verzoek van zorgorganisaties en huisartspraktijken hun zorgmedewerkers op het coronavirus. Doel is dat zoveel mogelijk medewerkers in de zorg kunnen (blijven) werken. Dit gebeurt op dat moment nog op in een tent voor de hoofdlocatie in Zwolle. Naarmate de besmettingen in Nederland oplopen en meer tests beschikbaar komen, zijn hier de locaties Ommen, Steenwijk en Deventer bij gekomen. Vanaf 1 juni kan iedereen met klachten zich hier College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022434/118 24 laten testen. Aan het einde van het jaar is de behoefte aan testcapaciteit nog meer toegenomen en hebben ook Kampen, Hardenberg en Raalte een testlocatie.

GGD IJsselland richt soms ook een tijdelijke pop-up locatie in, in verband met een cluster besmettingen al of niet binnen een instelling. Daarnaast worden mensen in sommige gevallen ook thuis getest. Er is behoefte om de samenleving zoveel mogelijk draaiende te houden middels testen en traceren, wat in november leidt tot de vraag naar het opleveren van een L-testlocatie in Zwolle in december. GGD IJsselland heeft met man en macht gewerkt dit te realiseren en op 4 december wordt met succes de L-locatie in de IJsselhallen geopend. Hier kunnen in 10 teststraten in totaal 2.500 testen per dag worden afgenomen. Bron- en contactonderzoek De eerste besmettingen met bijbehorend bron- en contactonderzoek werden door het team Infectieziektebestrijding opgepakt, maar de omvang en de ernst van COVID-19 vroeg al snel om extra bijstand. Sinds de corona-crisis zijn we een organisatie geworden die zeven dagen in de week open is. Halverwege mei werd landelijk bekend dat iedereen met klachten vanaf 1 juni kan worden getest. Dit betekent een grote uitbreiding van de testcapaciteit en het bron- en contactonderzoek. Het bron- en contactonderzoek start binnen 24 uur na een positieve test, dus dat gaat alle dagen van het jaar door. In het begin van de crisis hebben GGD-medewerkers van andere teams dan infectieziekten geholpen bij corona.

Verpleegkundigen, artsen, maar ook beleidsmedewerkers hielpen mee in de crisisorganisatie. Ook een aantal gepensioneerden hielp mee. Vanaf juni is personeel extern geworven en is GGD IJsselland van crisisorganisatie naar projectorganisatie gegaan. GGD IJsselland had in 2020 voor de reguliere GGD-taken gemiddeld 254 fte formatie per maand. Eind 2020 was de totale formatie van GGD IJsselland bijna verdubbeld met 233 fte extra formatie voor het projectteam corona. Kosten COVID 19 In de wet Publieke Gezondheid is vastgelegd dat de minister in geval van een pandemie de GGD opdrachten kan geven ivm de aanpak van de pandemie. Tevens is vastgelegd dat de kosten in dat geval door het ministerie worden vergoed. Ter dekking van de kosten die GGD’en maakten is de zogenaamde meerkostenregeling vastgesteld. Hierin ligt vast dat kosten voor het testen en bron- en contactonderzoek rechtstreeks door het ministerie van VWS aan de GGD’en wordt vergoed. Naast de extra kosten kan de GGD ook nadelen in de reguliere exploitatie (meer kosten en minder opbrengsten) als gevolg van corona declareren. De GGD kan maandelijks een voorschot aanvragen. Verantwoording van de meerkosten vindt plaats via de jaarrekening. De diagnostiek van de door de GGD afgenomen testen wordt uitgevoerd door laboratoria. De kosten hiervan vallen buiten de meerkostenregeling.

De GGD declareert deze kosten rechtstreeks bij het RIVM. Het begroten / voorspellen van de totale kosten voor testen en BCO was lastig. Met regelmaat kreeg de GGD nieuwe opdrachten en werd de zogenaamde roadmap waarin het aantal testen/BCO per regio werd voorspeld bijgesteld. De GGD’en kregen opdrachten om een bepaalde capaciteit aan te kunnen, maar de opkomst van het aantal mensen dat zich liet testen was grillig. Ook het landschap van de laboratoria College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022435/118 25 veranderde, waardoor een deel van de diagnostiek door buitenlandse laboratoria werd uitgevoerd. De rekening hiervan ging niet naar de GGD, maar rechtstreeks naar het ministerie. In november kreeg GGD IJsselland de opdracht om naast de bestaande testlocaties ook een L-locatie in te richten. Maandelijks liepen de kosten op. COVID 19 heeft er toe geleid dat de GGD in 2020 € 21 miljoen aan extra kosten heeft gemaakt voor het uitvoeren van de extra taken testen en bron- en contact onderzoek.

Deze extra kosten bestaan uit: Totale kosten Covid 19 testen en BCO (* € 1.000) Beschermingsmiddelen en testmaterialen 1.145 Huisvesting 670 Ict 428 Labkosten 9.063 overige kosten 410 personeelskosten 8.956 Totaal kosten Covid 19 testen en BCO 20.673 meerkosten in reguliere exploitatie 338 Totaal kosten COVID in programma gezondheid 21.011 De labkosten ( € 9,1 miljoen) zijn bij het RIVM gedeclareerd. Deze vallen buiten de verantwoording van de meerkosten. De kosten van testen en BCO (€ 11,6 miljoen) worden door het Ministerie van VWS vergoed. Het Ministerie betaalt de vergoeding rechtstreeks aan de GGD. In de onderstaande tabel is de verantwoording van de meerkosten opgenomen. Totaal declareert de GGD € 11,9 miljoen. Hiervan is € 11,6 miljoen extra kosten voor testen en BCO. De overige € 0,3 miljoen zijn andere kosten uit de exploitatie die onder de meerkosten vallen. Dit betreft de lagere inkomsten reizigerszorg; toezicht kinderopvang en niet ingevulde vacature gelden. In 2020 is € 8.698.000 aan voorschot ontvangen. Per saldo ontvangt de GGD nog € 3.180.000 van VWS ter dekking van de meerkosten 2020.

College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022436/118 26 Kostensoort Meerkosten 2020 Blok 1 Bron- en contactonderzoek 5.403.322 Blok 2 Bemonstering 6.210.652 Blok 3 Overige Meerkosten Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie -180.000 Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning Subtotaal -180.000 Blok 4 Minder baten (verrekend met minder lasten) Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht 156.078 Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg 288.606 Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning Subtotaal 444.684 Blok 5 Laboratoriumkosten Totaal meerkosten 2020 11.878.657 College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022437/118 27 4.

Medewerkers (sociaal jaarverslag) 4.1 Opleiden en ontwikkelen Uitgangspunt van GGD IJsselland is dat de medewerker zelf verantwoordelijk is voor de eigen ontwikkeling in zijn/haar huidige en/of toekomstige functie. Medewerkers worden hiervoor door de organisatie op diverse manieren gefaciliteerd. Naast het strategisch opleidingsbeleid, kent de organisatie een studiefaciliteitenregeling voor functiegerichte opleidingen. Voor competentiegericht opleiden is een organisatie breed Leer- en Ontwikkelprogramma (LOP) ontwikkeld. Net als in voorgaande jaren waren ook voor 2020 een groot aantal activiteiten gepland. Helaas heeft een deel van de activiteiten vanwege de coronapandemie geen doorgang kunnen vinden. De volgende activiteiten zijn wel doorgegaan: 2 thematafels, 1 lunchlezing (online), 1 inspiratiecafé (online), 1 team training (online) en 3 refereeravonden ( waarvan 2 online). In september 2020 is een Regisseur opleiden ontwikkelen aangesteld met als opdracht een Leer- en ontwikkelbeleid te schrijven. In december 2020 zijn de bevindingen en het Leer- en ontwikkelbeleid gepresenteerd aan het managementteam.

Naast het eigen leer- en ontwikkelbeleid is GGD IJsselland een erkende opleidingsinstelling voor de opleiding arts Maatschappij & Gezondheid (Jeugdarts, arts Infectieziektebestrijding, forensisch arts, arts M&G) en de opleiding Master Advanced Nurse Practitioner (verpleegkundig specialist). De artsenopleiding is een door VWS gesubsidieerde opleiding en de opleiding tot Master Nurse Practitioner (verpleegkundig specialist) is deels gesubsidieerd. Op 1 januari 2019 is gestart met een nieuwe opleidingsstructuur voor de opleiding arts Maatschappij & Gezondheid, waarbij artsen bij start van hun opleiding in dienst treden van de Stichting SBOH. De artsen die voor 1 januari 2019 al in opleiding waren, blijven in dienst tot na afronding van hun opleiding. In 2020 waren in opleiding: • 18 artsen voor arts M&G (profielen Jeugdgezondheidszorg, Infectieziektenbestrijding en Forensische geneeskunde) 10 artsen in dienst van de SBOH (10 x 1e fase) en 8 artsen nog in dienst van GGD IJsselland. • 4 verpleegkundigen voor verpleegkundig specialist (Jeugdgezondheidszorg), allen in dienst van GGD IJsselland. Verder heeft GGD IJsselland in 2020 circa 40 coassistenten van de Universiteit Groningen ontvangen en begeleid in hun 4 weekse co-schap Sociale Geneeskunde.

Daarnaast zijn in 2020 30 overige stagiaires geweest: • 20 studenten HBO-V (teams Jeugdgezondheidszorg); • 5 studenten van diverse universiteiten o.a. VU, Wageningen, Maastricht (team B&O); • 5 studenten overige HBO opleidingen (teams VIA, SG en O&O). College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022438/118 28 4.2 Personeel in cijfers Deze paragraaf geeft inzicht in de personele cijfers van 2020. Aantal medewerkers en personele capaciteit ultimo 2020 Programma Aantal medewerkers in dienst Fte, inclusief flexkrachten* Gezondheid 347 273,63 Service en Samenwerking 25 21,6 COVID-19 17 385,61** Totaal aantal medewerkers (met arbeidsovereenkomst) 389 Flexkrachten regulier 56 Flexkrachten t.b.v. bestrijding COVID-19 468 Stagiaires 10 Totaal aantal medewerkers 923 * Vanwege aanstellingen in meerdere teams kan deze informatie afwijken van gegevens in de financiële verantwoording. ** Deze informatie is op basis van geregistreerde bezetting. Het is mogelijk dat niet bij iedere medewerker de bezetting is gevuld. Bij de begroting wordt elk jaar in de bijlagen een overzicht opgenomen van de formatie. Het betreft hier de personele formatie ten behoeve van de uitvoering van de basistaken van GGD IJsselland en de structurele additionele taken. Met opdrachtgevers worden echter ook afzonderlijke afspraken gemaakt, waar personeel voor wordt ingezet.

Daarom wijkt de feitelijke bezetting jaarlijks af van de in de begroting opgenomen formatie. In 2020 was dit zeker ook het geval vanwege COVID-19. Vanwege deze pandemie en de rol van de GGD in de bestrijding ervan, zijn in korte tijd veel flexkrachten aangenomen. In- en uitstroom Onderstaand overzicht laat zien hoeveel medewerkers (met een arbeidsovereenkomst) er in 2020 in dienst zijn gekomen en hoeveel medewerkers er in 2020 zijn uitgestroomd. Programma Instroom Uitstroom Gezondheid 43 29 Service en Samenwerking 7 - COVID-19 7 - Totaal 57 29 Arbeidsmarkt In 2020 hebben 57 medewerkers een arbeidsovereenkomst gekregen. Een groot deel hiervan is via een vacature ingestroomd. Tevens is een deel vanuit tijdelijke inhuur ingestroomd in een arbeidsovereenkomst. In 2020 zijn na een werving- en selectieprocedure 45 vacatures voor de reguliere teams ingevuld. Dit is een hoog aantal in vergelijking met voorgaande jaren. In 2018 zijn 34 vacatures opengesteld en in 2019 22. De College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022439/118 29 vacatures zijn deels ingevuld met medewerkers die in dienst zijn gekomen (vaste/tijdelijke arbeidsovereenkomst), deels met flexkrachten en deels vervuld door interne mobiliteit. Op enkele vacatures zijn meerdere medewerkers in deeltijd aangenomen. Ter bestrijding van COVID-19 zijn in 2020 23 nieuwe functies opengesteld.

Op deze functies zijn meerdere medewerkers aangenomen, voornamelijk flexkrachten. Een aantal medewerkers is aangenomen op een arbeidsovereenkomst. Stages GGD IJsselland investeert ook in haar imago als goed werkgever. Er zijn regelmatig stagiaires werkzaam van allerlei opleidingen op zowel HBO- als WO-niveau. Gedurende het hele jaar 2020 hebben in totaal 30 studenten stage gelopen bij GGD IJsselland. Zo is ook aan 20 HBO-V studenten in 2020 een stageplaats geboden. Ziekteverzuim Het gemiddelde ziekteverzuim binnen GGD IJsselland bedroeg 4,96 %. Het gemiddelde verzuimcijfer binnen de sector openbaar bestuur en overheidsdiensten van geheel 2020 (conform CBS) is nog niet bekend, echter tot en met het derde kwartaal 2020 bedraagt het verzuimcijfer 4,5 %. 4.3 Arbeidsomstandigheden In deze paragraaf volgt een overzicht van de activiteiten die in 2020 voor GGD IJsselland op het gebied van arbeidsomstandigheden hebben plaatsgevonden. Arbodienst Net zoals voorgaand jaar is in 2020 structureel overleg geweest tussen de bedrijfsarts, leidinggevenden en HRM-medewerkers in de vorm van een sociaal medisch team (SMT). Het doel van het SMT is dat deze actoren per individuele situatie kunnen deelnemen aan het overleg om duurzame inzetbaarheid van de medewerkers te bevorderen. Indien noodzakelijk vindt maatwerk plaats. Medewerkers kunnen ook zelfstandig contact opnemen met de Arbodienst.

In 2020 is daarnaast een nieuwe bedrijfsarts aangesteld en wordt samen met de Arbodienst gewerkt aan een arbodienstverlening die meer gericht is op duurzame inzetbaarheid en eigen regie. Ongewenst gedrag Gevolgen van ongewenste omgangsvormen kunnen een enorme impact hebben op medewerkers en in bijzondere situaties op de omgeving en de organisatie. Medewerkers kunnen gebruik maken van een speciaal opgeleide vertrouwenspersoon, gefaciliteerd door de Arbodienst. De werkzaamheden van de vertrouwenspersoon bestaan uit: eerste emotionele opvang, hulp aan de betrokken medewerker, advisering voor een plan van aanpak, ondersteuning bij het realiseren van de gewenste aanpak, eventuele doorverwijzingen en nazorg. In 2020 is 2 keer beroep gedaan op de vertrouwenspersoon. De conclusie kan volgens de vertrouwenspersoon zijn dat het, gelet op de werkdruk bij de GGD in verband met de coronacrisis, goed gaat bij de GGD IJsselland op het vlak van ongewenste omgangsvormen. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022440/118 30 Agressie & Geweld Onder agressie & geweld worden voorvallen verstaan waarbij een medewerker psychisch of fysiek wordt lastiggevallen, bedreigd of aangevallen tijdens het vervullen van de functie.

Er bestaan verschillende vormen van agressie en geweld, namelijk: • telefonische agressie; • schriftelijke agressie; • verbale agressie; • (dreigende) fysieke agressie. In 2020 zijn bij de Arbo medewerker drie agressie & geweld incidenten gemeld. Het betrof één verbaal agressie incident tijdens een huisbezoek, één melding van een fysieke dreiging tijdens een huisbezoek en één melding van een fysieke en verbale dreiging bij de receptie van de Zeven Alleetjes. Deze incidenten zijn afgehandeld met betrokkenen en leidinggevende. Er is één melding gemaakt en één aangifte gedaan bij de politie. Prikaccidenten Een prikaccident is een voorval waarbij het risico van besmetting bestaat, zoals bij prik-, bijt-, spat-, snij- en krabaccidenten. In 2020 is vijf keer een prikaccident gemeld bij de Arbomedewerker. Deze prikaccidenten zijn afgehandeld volgens protocol. Ongevallen In 2020 zijn er geen (bijna)ongevallen gemeld aan de Arbo medewerker. Dit geeft aanleiding om in 2021 meer in te zetten op het melden van (bijna)ongevallen. Bedrijfshulpverlening In 2020 is de organisatie door COVID-19 flink opgeschaald, zowel in personeel als in locaties. Dit betekent dat er ook flink is opgeschaald in het aantal BHV’ers. In 2020 is er één melding geweest waarbij BHV’ers eerste hulp hebben moeten verlenen bij een ongeval. Dit incident is afgehandeld met alle betrokkenen.

Door de opschaling van het BHV-team is er in 2020 ingezet om voor de nieuwe locaties bedrijfsnoodplannen te ontwikkelen. Hier staan onder andere werkafspraken in over hoe de BHV’ers moeten optreden en hoe de BHV-organisatie is ingericht binnen de GGD. In 2021 wordt hier een vervolg aan gegeven binnen de organisatie en wordt de werkwijze zoals deze is beschreven in het plan geoefend en getraind. Naast het BHV-team is een alarmeringsteam (A-team) actief op locatie Zeven Alleetjes. Dit team treedt op, wanneer medewerkers zich bedreigd voelen. Een aantal BHV’ers maakt ook deel uit van het A-team. Deze medewerkers volgen hiervoor een aparte training. Het A-team heeft in 2020 één keer opgetreden tijdens een agressie incident. COVID-19 COVID-19 heeft een grote impact gehad op de arbeidsomstandigheden van GGD IJsselland. Er zijn namelijk 6 testlocaties, 1 L-testlocatie en twee nieuwe kantoren bijgekomen. Op al deze locaties zijn samen met de arbodienst RI&E’s uitgevoerd om de risico’s te inventariseren en de arbeidsomstandigheden te optimaliseren waar nodig. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022441/118 31 Naast dat er een aantal nieuwe locaties zijn bijgekomen, zijn ook de andere locaties van de GGD geheel ‘coronaproof’ gemaakt.

In 2020 heeft een werkgroep zich gebogen over het realiseren van een inrichting waarbij op alle locaties en kantoren voldoende afstand gehouden kan worden en zijn aanvullende hygiëne maatregelen toegepast. Zo zijn onder andere het aantal werkplekken verminderd, wordt er extra schoongemaakt en zijn op veel plekken desinfectiepalen neergezet. Deze maatregelen zijn verwerkt in een coronaprotocol welke is getoetst door de Arbodienst. Thuiswerken Sinds maart 2020 werken de medewerkers van de GGD IJsselland zoveel mogelijk thuis. Dit heeft een grote impact gehad op de arbeidsomstandigheden van de medewerkers. GGD IJsselland kent al het flexibel werken, waarbij veel medewerkers binnen het dagvenster en in afstemming met de leidinggevende, de eigen werktijd kunnen bepalen. Het thuiswerken is dan ook niet nieuw, maar door de coronacrisis is het thuiswerken (in ieder geval tijdelijk) het ‘nieuwe normaal’ geworden. De verwachting is dat de coronacrisis niet op korte termijn voorbij zal zijn en daardoor het thuiswerken voor een deel van onze organisatie nog langer zal voortduren. Om de medewerkers te ondersteunen zijn verschillende thuiswerktips met de medewerkers gedeeld ter voorkoming van zowel fysieke als psychische klachten en is ingezet op het ontwikkelen van thuiswerkbeleid. Daarnaast zijn er hulpmiddelen gefaciliteerd die nodig zijn om thuis een ergonomische werkplek te creëren.

Als er nog maatwerk nodig is, wordt deze toegepast. 5. Kwaliteit 5.1 Inleiding GGD IJsselland rapporteert jaarlijks door middel van een kwaliteitsjaarverslag over het gevoerde kwaliteitsbeleid en de belangrijkste resultaten. In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens het kwaliteitsbeleid, een beschrijving van het kwaliteitsmanagementsysteem, de belangrijkste resultaten in 2020 en de klachtenafhandeling aan bod. 5.2 Kwaliteitsbeleid De missie (‘voor een gezonde samenleving’) en visie van GGD IJsselland geven richting aan de organisatie en het kwaliteitsbeleid. Het kwaliteitsmanagementsysteem is gericht op het verwezenlijken van deze missie en visie. Centraal hierin staan kwalitatief goede zorg en dienstverlening en het streven naar tevreden opdrachtgevers, klanten, ketenpartners en andere belanghebbenden. In combinatie met de missie en visie vormden de agenda Publieke gezondheid, de programmabegroting en de teamplannen het kwaliteitsbeleid van de GGD. In de visie staan de volgende elementen centraal s: expertise inzetten en delen, samen(werken), zichtbaar nabij zijn, eigen regie versterken en durven doen. 5.3 Het kwaliteitsmanagementsysteem GGD IJsselland beschikt over een integraal kwaliteitsmanagementsysteem, waarbij het HKZ-model het kader vormt.

Belangrijke instrumenten daarbinnen zijn: externe en interne audits, risicomanagement, College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022442/118 32 klantervaringenonderzoeken, incidentanalyses, de klachtenregeling, het leer- en ontwikkelprogramma voor medewerkers en het werken volgens diverse landelijke richtlijnen en professionele standaarden. 5.4 Doelstellingen en resultaten 2020 De GGD heeft een aantal doelstellingen geformuleerd gericht op de ontwikkeling van het kwaliteits¬managementsysteem. Een deel van deze doelstellingen heeft een looptijd van meerdere jaren, andere zijn al in 2020 gerealiseerd. Hieronder volgen de doelstellingen over het verslagjaar 2020. Bij iedere doelstelling volgt achtereenvolgens het behaalde resultaat en een korte toelichting. Doel: behouden HKZ-certificaat Publieke gezondheid Resultaat: in november 2020 vond een opvolgingsaudit plaats door de onafhankelijk certificatie-instelling Kiwa. Als gevolg van de maatregelen in het kader van de bestrijding van de coronapandemie vond de audit volledig online/ ‘remote’ plaats. De audit heeft geresulteerd in een positief oordeel van Kiwa en daarmee behoud van het HKZ-certificaat Publieke gezondheidszorg. Hiermee is aantoonbaar dat GGD IJsselland kwaliteit van zorg- en dienstverlening hoog in het vaandel heeft staan en continu werkt aan de verdere ontwikkeling en verbetering daarvan.

Doel: inzicht in klantervaringen Resultaten: GGD IJsselland toetst systematisch klantervaringen. De werkwijze is erop gericht goed inzicht te verkrijgen in de ervaringen en tevredenheid van onze klanten en ketenpartners, zonder daarbij ‘de klant’ teveel te belasten. Als gevolg van de coronapandemie en diverse tijdelijke wijzigingen in de zorg- en dienstverlening door GGD IJsselland zijn er noodgedwongen minder klantervaringenonderzoeken uitgevoerd. Er is op één consultatiebureau in Deventer feedback verzameld onder ouders/ verzorgers op basis van het ‘positive perception program.’ Het algemene beeld dat hieruit naar voren komt is, ondanks alle ontwikkelingen, zeer positief. Doelstelling is om in 2021 klantervaringenonderzoeken weer te intensiveren en te zoek naar alternatieve methoden. Toezichtonderzoek Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft op 27 juli 2020 een bezoek gebracht aan GGD IJsselland. Dit bezoek vond plaats vanwege het toezichtonderzoek naar de uitvoering van het testen op onze testlocaties en het bron- en contactonderzoek, bij (mogelijke) besmettingen met het coronavirus. Toetsing vond plaats op vier thema’s: randvoorwaarden, kwaliteit, samenwerking en opschalen. Het overall oordeel van IGJ was zeer positief.

5.5 Klachten In 2020 zijn niet alleen klachten over reguliere werkzaamheden binnengekomen maar ook over werkzaamheden die zijn verricht als gevolg van COVID-19. In totaal zijn honderdzesendertig klachten binnengekomen. In dit totaal zijn alle schriftelijke klachten meegeteld en de telefonische klachten die bij de klachtenfunctionaris zijn gemeld. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022443/118 33 5.5.1 Klachten over reguliere werkzaamheden Over reguliere werkzaamheden zijn vierenveertig klachten binnengekomen. Van deze klachten zijn er tien om verschillende redenen niet in behandeling genomen. Vier klachten waren bijvoorbeeld niet gericht tegen GGD IJsselland. In drie gevallen betrof het geen klacht maar een melding die ter afhandeling is doorgestuurd naar team Milieu & Gezondheid. Vierendertig klachten zijn door bemiddeling opgelost. Ook in 2020 heeft geen klacht tot een oordeel namens het dagelijks bestuur geleid.

In onderstaand overzicht is de afhandeling van de klachten over reguliere werkzaamheden in 2020 samengevat: Klachten over reguliere werkzaamheden in 2020 naar aard afhandeling Klachten (aard afhandeling) Aantal niet in behandeling genomen 10 door bemiddeling 34 door behandeling met een oordeel 0 Totaal 44 In 2020 zijn net als in 2018 en 2019 geen klachten over reguliere werkzaamheden van GGD IJsselland voorgelegd aan de Geschillencommissie Publieke Gezondheid of aan de Overijsselse Ombudsman. Klachten over reguliere werkzaamheden nader beschouwd De klachten over reguliere werkzaamheden die door bemiddeling zijn opgelost, zijn ingedeeld in vier categorieën. De verdeling van de klachten over de categorieën is als volgt: Klachten over reguliere werkzaamheden in 2020 opgelost door bemiddeling ingedeeld in categorieën Klachten (categorieën) Aantal Bejegening 7 Dienstverlening 18 Bereikbaarheid 0 Informatievoorziening 9 Totaal 34 Net als in 2019 vormen de klachten over dienstverlening de grootste categorie. Acties naar aanleiding van de klachten over reguliere werkzaamheden Dat klachten worden opgelost door bemiddeling betekent niet dat er naar aanleiding van deze klachten geen actie is ondernomen.

Naast specifieke acties naar aanleiding van een bepaalde klacht heeft er bij veel klachten een gesprek plaatsgevonden over de klacht tussen de bemiddelaar (de manager) en degene over wie geklaagd is. Klachten worden ook geregeld besproken in een team- of disciplineoverleg. De bemiddelaar stelt de klacht in een overleg aan de orde als ook andere medewerkers van de klacht kunnen leren. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022444/118 34 5.5.2 Klachten over werkzaamheden als gevolg van COVID-19 Over werkzaamheden die GGD IJsselland in 2020 heeft verricht in het kader van de bestrijding van COVID- 19 zijn tweeënnegentig klachten binnengekomen. Van deze klachten zijn er tweeëntwintig niet in behandeling genomen omdat ze niet gericht waren tegen GGD IJsselland. Bijna al deze klachten zijn door de klachtenfunctionaris ter afhandeling doorgestuurd naar de landelijke servicedesk GGDGHOR. Zeventig klachten zijn door bemiddeling opgelost. Geen klacht heeft tot een oordeel namens het dagelijks bestuur geleid.

In onderstaand overzicht is de afhandeling van de klachten over werkzaamheden als gevolg van COVID-19 in 2020 samengevat: Klachten over werkzaamheden als gevolg van COVID-19 in 2020 naar aard afhandeling Klachten (aard afhandeling) Aantal niet in behandeling genomen 22 door bemiddeling 70 door behandeling met een oordeel 0 Totaal 92 Klachten over werkzaamheden als gevolg van COVID-19 nader beschouwd De klachten over werkzaamheden als gevolg van COVID-19 die door bemiddeling zijn opgelost, zijn ingedeeld in vier categorieën. De verdeling van de klachten over de categorieën is als volgt: Klachten over werkzaamheden als gevolg van COVID -19 in 2020 opgelost door bemiddeling ingedeeld in categorieën Klachten (categorieën) Aantal Bejegening 1 Dienstverlening 39 Bereikbaarheid 0 Informatievoorziening 30 Totaal 70 Wat opvalt is dat de categorieën ‘bejegening’ en ‘bereikbaarheid’ zeer weinig tot geen klachten bevatten. Een mogelijke verklaring voor het feit dat de categorie ‘bereikbaarheid’ geen klachten bevat is dat bereikbaarheid meer speelt bij de klachten die ter behandeling zijn doorgestuurd naar de landelijke servicedesk. Uit een korte analyse van deze klachten is inderdaad gebleken dat bereikbaarheid bij deze klachten een grotere rol speelt.

Acties naar aanleiding van de klachten over werkzaamheden als gevolg van COVID-19 Dat klachten worden opgelost door bemiddeling betekent niet dat er naar aanleiding van deze klachten geen actie is ondernomen. Het gaat hierbij met name om specifieke acties. Klachten bijvoorbeeld over de gang van zaken op een bepaalde testlocatie hebben soms geleid tot aanpassingen. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022445/118 35 5.6 Bezwaarschriften In 2020 heeft het dagelijks bestuur een beslissing genomen over vijf bezwaarschriften die in 2019 zijn ingediend en waarover de algemene kamer van de bezwaarschriftencommissie in 2020 advies heeft uitgebracht. Alle bezwaarschriften waren gericht tegen besluiten over een maatwerkvoorziening beschermd wonen. Het dagelijks bestuur heeft in overeenstemming met de uitgebrachte adviezen besloten. Over twee van de vijf bezwaarschriften is nog geen definitief besluit genomen. Besloten is de uitspraak van de Rechtbank in drie andere vergelijkbare zaken af te wachten en dan definitief over de twee bezwaarschriften te besluiten. De Rechtbank heeft in 2020 echter nog geen uitspraak gedaan over de drie zaken. In 2020 zijn zestien bezwaarschriften binnengekomen. Ongeveer net zo veel als in 2019 (twintig bezwaarschriften) en 2018 (veertien bezwaarschriften).

Nagenoeg alle bezwaarschriften die in 2020 zijn binnengekomen, zijn gericht tegen besluiten over een maatwerkvoorziening beschermd wonen. In onderstaand overzicht is de afhandeling samengevat van de bezwaarschriften die in 2020 zijn ontvangen: Afhandeling bezwaarschriften die in 2020 zijn binnengekomen Bezwaarschriften Aantal ingetrokken door bezwaarmaker 10 beslissing door dagelijks bestuur 6 nog in behandeling op 01-01-2020 0 Totaal 16 Over tien van de zestien bezwaarschriften die in 2020 zijn binnengekomen heeft de algemene kamer van de bezwaarschriftencommissie geen advies uitgebracht. Deze bezwaarschriften zijn door de bezwaarmaker ingetrokken. In de meeste gevallen heeft intrekking plaatsgevonden omdat aan het bezwaar tegemoet is gekomen. De algemene kamer van de bezwaarschriftencommissie heeft over de in 2020 binnengekomen bezwaarschriften zes adviezen uitgebracht. Drie keer is geadviseerd een bezwaarschrift deels gegrond, deels ongegrond te verklaren. Bij deze adviezen heeft de algemene kamer aandacht gevraagd voor de motivering van de besluiten waartegen bezwaar is gemaakt. Twee keer is geadviseerd een bezwaarschrift ongegrond te verklaren. Een keer is geadviseerd het bezwaarschrift niet-ontvankelijk te verklaren. Het dagelijks bestuur heeft overeenkomstig de uitgebrachte adviezen besloten.

De besluiten door het dagelijks bestuur zijn genomen namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar degene woont die bezwaar heeft gemaakt. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022446/118 36 6. Specifieke paragrafen 6.1 Algemeen Op grond van artikel 9 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten dient het jaarverslag aan aantal specifieke paragrafen te bevatten. Voor GGD IJsselland zijn dit: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Onderhoud kapitaalgoederen 3. Bedrijfsvoering 4. Verbonden partijen 5. Financiering De paragrafen grondbeleid en lokale heffingen zijn voor de GGD IJsselland niet van toepassing. 6.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen Het weerstandvermogen laat zien hoe GGD IJsselland tegenvallers en tekorten kan opvangen zonder dat het beleid of de uitvoering in gevaar komen. De weerstandscapaciteit betreft de middelen die beschikbaar zijn om de niet geraamde kosten, die onverwachts en substantieel zijn, te dekken en bestaat uit de algemene reserve en de post onvoorzien. Het algemeen bestuur heeft de norm ‘voldoende’ vastgesteld voor de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen maatregelen in de vorm van voorzieningen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie.

Dit betekent dat de ratio tussen de 1,0 tot 1,4 moet liggen. Voor het afdekken van de risico’s in 2020 op basis van het risicoprofiel oktober 2019 ging het om een benodigde weerstandscapaciteit van tussen de € 452.000 en € 632.800. De beschikbare weerstandscapaciteit bedroeg oktober 2019 € 519.000,-. Dat betekende dat met een ratio van 1,15 het weerstandsvermogen voldoende bedroeg. In 2020 hebben zich geen risico’s voorgedaan waarvoor een beroep op de beschikbare weerstandscapaciteit is gedaan. Voor een crisis als COVID-19 is, conform ons risicomanagement, geen bedrag opgenomen in het weerstandsvermogen. Om eventuele onvoorziene en ongedekte kosten vanwege COVID-19 te compenseren, heeft het algemeen bestuur bij het vaststellen van de jaarrekening 2019 besloten om hiervoor € 874.000 te reserveren. Dat we ondanks extra kosten voor het uitvoeren van COVID-19 gerelateerde taken en verlies aan inkomsten vanwege COVID-19, geen beroep hoeven doen op het weerstandsvermogen of het hiervoor gereserveerde bedrag, komt door de zogenaamde meerkostenregeling. Het Rijk vergoed ‘alle’ extra kosten en ook een deel van de nadelige effecten op de reguliere exploitatie kunnen we op basis van de regeling declareren bij het ministerie. We lopen dan ook geen financieel risico ondanks COVID-19.

Na vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening 2020 is de stand van de reserves: • algemene reserve: € 482.340; • onvoorzien: € 150.000. In bijlage 6 staat een specificatie van de reserves met een toelichting. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022447/118 37 Risicobeheersing Jaarlijks worden zowel de financiële als niet- financiële risico’s ingeschat qua mogelijke impact en kans dat deze zich voor doen. Alle significante risico’s, dat wil zeggen met een financiële impact boven de € 50.000,-, zijn meegenomen bij het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit. Hieronder volgt een overzicht van de significante risico’s en niet-financielerisico’s in de risicoklasse urgent op de aandachtsgebieden operationeel of reputatie/maatschappelijke impact. Dit betreft de risico’s, als onderdeel van het risicoprofiel, waarop de benodigde weerstandscapaciteit was gebaseerd.

Risico Categorie Netto impact Faillissement van toeleveranciers Financieel € 150.000 Claims en juridische procedures Financieel € 100.000 Extra inzet van medewerkers bij uitbraak infectieziekte Financieel € 82.000 Arbeidsconflict met een medewerker leidt tot plaatsen op non-actief en ontslag Financieel € 60.000 Niet kunnen invullen vacatures als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt Financieel € 60.000 6.3 Financiële kengetallen Eén van de regels van het BBV betreft het verplicht opnemen van een uniforme basisset financiële kengetallen door gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Hieronder een overzicht van de kengetallen, die voor ons van toepassing zijn. Kengetallen Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020 Netto schuldquote 21% 27% 12% Solvabiliteitsratio 22% 14% 15% Structurele exploitatieruimte 0% 0% 0% Toelichting: Netto schuldquote Het kengetal netto schuldquote ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeenschappelijke regeling. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.

In de VNG-uitgave ‘Houdbare Gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (100%) dit als voldoende kan worden bestempeld, dit was tot de komst van COVID-19 ruimschoots het geval bij GGD IJsselland. In het jaar 2020 is de exploitatie (niet-structureel) verdubbeld wat een negatieve invloed heeft op de netto schuldquote. Als de inkomsten te zijner tijd weer structureel verlagen naar het niveau van voor COVID-19 zal de netto schuldquote positie ook herstellen. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022448/118 38 Solvabiliteitsratio De solvabiliteit geeft aan of GGD IJsselland op lange termijn kan voldoen aan haar verplichtingen. De solvabiliteit wordt uitgedrukt in de verhouding tussen het eigen vermogen op de balans en het totale vermogen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeenschappelijke regeling. Ten opzichte van de gemeenten, waarbij percentages van 30% - 40% normaal zijn, was de ratio van de GGD relatief laag met een percentage van circa 22%. Ook hier speelt COVID-19 een belangrijke rol want het totale vermogen is hiermee bijna verdubbeld zonder dat het eigen vermogen is toegenomen. Hiermee daalt de solvabiliteit in 2020 ten opzichte van 2019 significant. Ook hier zal de ratio herstellen zodra COVID-19 de balanstotalen niet langer beïnvloed.

Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. De begroting van GGD IJsselland wordt ieder jaar sluitend opgesteld. Op dit moment is er geen sprake van incidentele posten die kunnen zorgen voor een structurele exploitatieruimte. 6.4 Onderhoud kapitaalgoederen In het kader van deze paragraaf gaat het om de vaste activa waarvan de instandhouding structureel een substantieel beslag op de middelen legt. Buiten dit kader vallen de financiële activa en bedrijfsmiddelen, omdat die regelmatig worden vervangen. Door dit onderscheid komt in deze paragraaf alleen het onderhoud van het kantoorgebouw te Zwolle aan de orde. In 2020 is ook nog gewerkt aan het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan voor de CB-locaties (huurdersgedeelte) en de panden die in eigendom zijn. Sinds 2017 wordt jaarlijks een bedrag van € 50.000,- in de bestemmingsreserve groot onderhoud gestort. Er dient nog te worden vastgesteld of deze storting voldoende is om de kosten van onderhoud op langere termijn te dekken. De implementatie van het meerjarenonderhoudsplan is in 2020 nog niet geheel afgerond.

6.5 Bedrijfsvoering Algemeen Om het doelmatig beheer van middelen te blijven verbeteren is het financieel meerjarenperspectief verwerkt in de begrotingswijziging 2020/1 en is er gehandeld op basis van de opgedane inzichten met zero based budgetting. Verder is een deel van de aanvullende diensten jeugdgezondheidszorg conform gemaakte afspraken opgenomen in het basispakket. Per 1 januari 2020 is de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA) in werking getreden. Alle medewerkers hebben per 1-1-2020 een nieuwe arbeidsovereenkomst gekregen en de nieuwe cao is toegepast. Ook is vanaf 1 januari 2020 de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) van kracht. Bij het inlenen van personeel en het tijdelijk uitbreiden van contracten van vast personeel is goed gekeken naar de regels van de WAB en de risico’s op ongewenste verplichtingen en transitievergoedingen. Dit was met name een vraagstuk bij het uitbreiden van de formatie voor testen en BCO. De aandacht hiervoor heeft ertoe geleid dat in financieel opzicht er in 2020 geen bijzondere uitgaven als gevolg van de WAB zijn gedaan. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022449/118 39 Vanwege de krappe arbeidsmarkt in de zorg, met name voor artsen en verpleegkundigen, voorzagen we voor bepaalde expertises hogere werkdruk en hogere kosten als gevolg van inhuur.

Omdat een deel van de reguliere werkzaamheden stil heeft gelegen of anders georganiseerd is, zijn er minder problemen geweest dan verwacht. Door COVID-19 is er zeker wel sprake geweest van hogere werkdruk en hogere kosten maar het werven van personeel hiervoor was in veel gevallen geen probleem. Er waren veel mensen die graag hun steentje wilden bijdragen aan het bestrijden van het virus en werkzaam wilden zijn voor de GGD. Afdeling Bedrijfsvoering GGD IJsselland en Veiligheidsregio IJsselland hebben 1 gezamenlijke afdeling Bedrijfsvoering. Bij Bedrijfsvoering is de basis goed op orde en functioneren de teams met een grote mate van zelfstandigheid. Sturing van de vraag op de bedrijfsvoeringstaken vindt plaats tussen accounthouders van het MT GGD en de vier teamleiders van Bedrijfsvoering. HRM HRM heeft nagenoeg heel 2020 enorm veel inspanningen moeten leveren om te kunnen voorzien in de gevraagde medewerkers voor het uitvoeren van de aan COVID-19 gerelateerde taken. Daarnaast is de normale HRM dienstverlening aan de reguliere GGD gewoon doorgegaan en is het MSS systeem in 2020 in gebruik genomen. Dit leidt tot snellere verwerking van personeelsmutaties en verhoging van de kwaliteit en de efficiency. Ook heeft HRM een adviserende rol gehad bij de uitvoering van de pilot Holocrary en het leiderschapstraject van de GGD.

Verder hebben we de samenwerking gezocht met het traject positieve gezondheid om dit ook intern verder uit te rollen. Dit wordt in de nieuwe visie op duurzame inzetbaarheid, arbo en verzuim in 2021 verder uitgewerkt. Financien Met betrekking tot het financieel systeem zijn voorstellen gedaan ter verbetering van het proces van bestellen tot betalen. Deze worden in 2021 getest, waarna ze geïmplementeerd kunnen worden. Hier is door collega’s uit verschillende teams aan gewerkt. Daarnaast is een upgrade geweest van het financiële pakket waardoor de functionaliteit is verbeterd. Adviseurs van het team Financiën monitoren de financiële gevolgen van de uitbraak van het COVID-19-virus voor GGD IJsselland. Hierover staat meer in paragraaf 3.4 over de financiële stand van zaken. Facilitaire zaken In 2020 heeft Facilitaire zaken de inventarisatie voor het Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) gebouwen afgerond. De verwerking hiervan in Ultimo als beheersysteem is niet afgerond als gevolg van de forse werkdruk vanwege COVID-19 en ook de aantoonbare koppeling tussen MJOP en de begroting is niet volledig gerealiseerd. Verder zijn wel een aantal achterstallige huisvestingstaken afgerond.

Naast de zeer forse bijdrage aan de realisatie van de test- en vaccinatiestraten heeft Facilitaire zaken, met de bestaande formatie, de reguliere taken weten bij te houden, zoals housekeeping, services, bestellingen en distributie van verbruiksartikelen, oplossen storingen en klachten. Naast de reguliere taken is alle beschikbare formatie ingezet op de COVID-19 bestrijding. College van burgemeester en wethouders - 11 mei 2021 - 2021_B&W_0022450/118 40 Informatisering & Automatisering Voor Informatisering & Automatisering stond 2020 in het teken van COVID-19. Met name de grote groei van de GGD in verband met bron- en contactonderzoek en de diverse testlocaties heeft veel werk met zich meegebracht. Er zijn veel nieuwe (tijdelijke) medewerkers ingestroomd die allemaal van ICT middelen en autorisaties zijn voorzien. Daarnaast zijn extra kantoren ingericht aan de Hanzelaan en de Meeuwenlaan in Zwolle. Ook voor de telefonische bereikbaarheid en de dienstverlening vanuit het klantcontactcentrum (KCC) zijn veel aanpassingen doorgevoerd. Voor het ondersteunen van het thuiswerken is veel werk verzet en is versneld MS Teams geïmplementeerd. Daarnaast is voor de voorlichting aan bijvoorbeeld ketenpartners nieuwe webinar technologie geïmplementeerd. Door de grote werkdruk vanwege corona en opschaling van de GGD is een deel van de reguliere werkzaamheden vertraagd.