3.1 Totaalplan spoor.pdf

Bediening - 2x per uur RE10 Nijmegen – Düsseldorf - Optie 1x per uur RB31 Nijmegen –Duisburg - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 28 Politieke stappen In gesprek gaan met Gelderland, Nordrhein-Westfalen en betrokken gemeentes tussen Nijmegen en Kleve om op zo kort mogelijke termijn te beginnen met het opknappen en gereed maken van de infrastructuur. Evenals gelijk aan te sluiten bij elektrificatie plannen tussen Kleve en Krefeld. 6.9 Venlo Uitgangsituatie Op dit moment gaat er 1x per uur een sneltrein tussen Venlo en Hamm. Deze zal in de toekomst verlengd worden naar Zwolle. Daarnaast laat Deutschlandtakt nieuwe verbindingen zien nadat het spoor tussen Dülken en Kaldenkirchen verdubbeld is. Infrastructuur Naast de al geplande verdubbeling tussen Dülken en Kaldenkirchen is het een optie om Kaldenkirchen – Kempen (18 km) te reactiveren om o.a. Grefath weer per trein bereikbaar te maken en tevens de bereikbaarheid aan de oostkant van Venlo te verbeteren.

Bediening - 1 x per uur RE13 Venlo –Zwolle (E13 NW) - 1 x per uur RE8 Venlo –Koblenz (E8 NW) - 1 x per uur IC Den Haag C – Düsseldorf Hbf (FR NL1) - 1 x per uur RB Venlo – Kempen - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 29 tot en met 33 Politieke stappen - Met Duitsland overleg om FR NL1 door te trekken naar Den Haag en de IC Den Haag – Aachen in het andere half uur te laten rijden waardoor deze op Den Haag – Eindhoven een regelmatige half uur gaan dienst vormen. - Met Limburg, Nordrhein-Westfalen en gemeentes in de regio in overleg over mogelijke reactivering van Venlo –Kempen 6.10 Vlodrop Uitgangsituatie Vanuit Duitsland komen miljoenen bezoekers per jaar naar Roermond met name ook naar Designer Outlet Roermond. Doordat Roermond alleen via een omweg via Venlo per trein bereikbaar is komen veel mensen met de auto wat tot verkeersproblemen leidt. Daarnaast zorgt dit voor extra uitstoot van schadelijke stoffen in onder andere Nationaal Park de Meinweg. Infrastructuur Minimaal het opknappen spoor Dalheim – Roermond zodat deze bereidbaar is voor treinen met 100 km/u en mogelijk naar IC niveau. Uitgebreidere beschrijving in hoofdstuk 8 Reactivering en nieuwe spoorlijnen.

Bediening - 1x per uur RB 39 Mönchengladbach –Roermond (N39 NW) - 1x per uur sneltrein Mönchengladbach –Roermond - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 34 Politieke stappen Met Limburg, Nordrhein-Westfalen en gemeentes in de regio in overleg over het spoor tussen Roermond en Rheydt. 6.11 Landgraaf Uitgangsituatie Op dit moment rijdt er 1x per uur een sneltrein. Deutschlandtakt voorziet voor de toekomst op 2x per uur de een sneltrein, deze gaat rijden zodra het spoor tussen Heerlen en Landgraaf verdubbeld is. 1 van deze sneltreinen zou na Aachen West i.p.v. naar Aachen Hbf richting Montzen kunnen rijden. Deze spoorlijn is op dit moment alleen in gebruik voor goederenvervoer Hiermee zouden Vaals en de Vaalserberg een stuk beter bereikbaar worden. Er is in Nederland ook een breed gedragen wens van een IC tussen de Randstad (Den Haag) en Aachen. Het zou goed zijn deze op het andere half uur te laten rijden als een IC Den Haag –Düsseldorf waarmee op Den Haag – Eindhoven een half uur dienst ontstaat. Infrastructuur Wenselijk is het versnellen spoor tussen Sittard – Hertzogenrath ook genoemd in hoofdstuk 7 Uitbreiding infrastructuur bestaande lijnen. Daarnaast onderzoeken of de IC kan rijden zonder verdubbeling Landgraaf- Hertzogenrath. Vermoedelijk gaat dit lukken daar 2x per uur ca 15 minuten vrij is op dit baanvak.

Spoorlijn 24 + 39 geschikt maken voor personenvervoer. Beide punten worden beschreven in het hoofdstuk 8 Reactivering en nieuwe spoorlijnen. Bediening - 1x per uur RE18 Hasselt -Montzen (E18a NW) - 1x per uur RE18 Maastricht –Aachen (E18b NW) - 1x per uur IC Den Haag –Aachen - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 29 tot en met 33 en 35 Politieke stappen Met België en Duitsland snel in overleg over weer personentreinen laten rijden op Spoorlijn 24 Montzenlijn inclusief spoorlijn 39 naar Welkenraedt inclusief te realiseren stations. Dit in combinatie met grensovergang Eijsden. Met Duitsland in overleg om de IC naar Aachen op zo kort mogelijke termijn mogelijk te maken. En deze in tijdligging te combineren met IC Den Haag – Düsseldorf. Hier zijn ICNG voor nodig die de Duitse spanning aankunnen. 6.12 Eijsden Uitgangsituatie Op dit moment rijdt er 1x per uur een stoptrein op een baanvak met dubbelspoor de grens over tussen Maastricht en Liège-Guillemins. In de toekomst zal deze vermoedelijk worden opgenomen in een drie landen trein die twee keer per uur gaat rijden tussen (Hasselt) Liège en Aachen. De reistijd tussen Maastricht en Liège-Guillemins is mede gezien de vrij lage maximumsnelheid vrij lang. Waar veel te doen is over een IC naar Aachen zou dat naar Liège ook het geval moeten zijn dit zou de reistijd verder verkorten.

Door een binnenlandse verbinding aan een bestaande IC53 te koppelen ontstaat een attractieve verbinding waardoor ook Luxemburg rechtstreeks bereikbaar wordt vanuit Nederland zonder dat er veel extra treinkilometers hoeven te worden gereden. Daarnaast zou een stoptrein Maastricht – Eupen een goede aanvulling zijn voor de bereikbaarheid van de grensregio en voor toerisme belangrijke bestemmingen. Infrastructuur Versnellen van de infrastructuur evenals een spoorboog naar de Montzenlijn ten zuiden van Eijsden. Mogelijk enige versnelling nodig ten zuiden van Liège. Wellicht wordt door deze verbinding een versnelling op het verdere traject naar Luxemburg ook interessant, daar is echter nog niet vanuit gegaan in Totaalplan spoor. Bediening - 1x per uur RE18 Hasselt -Montzen (E18a NW) - 1x per uur RE18 Maastricht –Aachen (E18b NW) - 1x per uur IC Benelux Den Helder –Luxemburg - 1x per 2 uur stoptrein Maastricht – Eupen - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 35 t/m 37 Politieke stappen Met België en Luxemburg in overleg om IC53 Liège – Luxemburg te veranderen in Den Helder –Luxemburg en te gaan rijden met ICNG. Tussen Amsterdam en Sittard kan deze trein met 200 km/u of wellicht 230 km/u gaan rijden. Waarschijnlijk kan de huidige tijdligging IC53 grotendeels gelijk blijven wel is de vraag of er gelijk naar Angleur gereden wordt of met keren op Liège-Guillemins.

In het laatste geval is er gezien de tijdligging met andere treinen in Nederland vermoedelijk een kleine verschuiving of versnelling nodig in zuidelijke richting. Daarnaast met België in gesprek over de versnelling op het traject Maastricht – Liège Met België en Duitsland snel in overleg over weer personentreinen laten rijden op Spoorlijn 24 Montzenlijn inclusief spoorlijn 39 naar Welkenraedt inclusief te realiseren stations en de te realiseren boog uit richting Eijsden naar de Montzenlijn. Dit in combinatie met grensovergang Aachen. 6.13 Maastricht West Uitgangsituatie Op dit moment bestaan er plannen voor een Tramverbinding naar Hasselt. De realisatie is echter nog niet gestart en de besluitvorming verloopt traag. Het zou voor zowel kosten als mogelijkheden goed zijn de tramplannen te vervangen door het herstellen van de oude treinverbinding.

Onder andere PVDA België is hier ook voorstander van: https://www.hbvl.be/cnt/dmf20210108_98097212 Infrastructuur Reactiveren spoor beschreven in hoofdstuk 8 Reactivering en nieuwe spoorlijnen Bediening - 1x per uur IC Maastricht – Antwerpen Centraal - 2x per uur stoptrein Maastricht –Hasselt - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 38 Politieke stappen Met België, Nederlands en Belgisch Limburg en de gemeenten in de regio in gesprek om zo snel mogelijk te starten met het gereed maken van de spoorlijn en de snelle spits IC Hasselt – Antwerpen Centraal die binnenkort van maandag tot en met vrijdag overdag gaat rijden door te trekken naar Maastricht. En deze daarbij uit te breiden tot een trein die dagelijks rijdt. 6.14 Budel Uitgangsituatie Op dit moment rijden er alleen goederentreinen via deze grensovergang. In het regeerakkoord van 2017 stond dat deze lijn ook voor personenvervoer zou worden gereactiveerd. Dit is echter nog niet gebeurd. Het zou goed zijn als de werkzaamheden hiervoor spoedig starten. Hierna kan er 1x per uur een IC rijden van Weert naar Antwerpen. Infrastructuur Huidige spoorlijn – Weert (9km) voor reizigersverkeer en elektrificeren waardoor de trein Antwerpen - Hamont kan door rijden naar Weert.

Bediening - 1x per uur IC Weert – Antwerpen Centaal - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 39 Politieke stappen - Met België waar wil is deze verbinding te realiseren in overleg deze verbinding zo spoedig mogelijk te realiseren. - Mogelijkheden om het aantal treinreizigers verder te verbeteren: o Aan elkaar knopen buslijn 318 Eindhoven Luycksgestel en buslijn 58 Lommel zodanig dat een goede aansluiting ontstaat in Lommel richting Hamont en Weert. o Nieuwe buslijn Eindhoven – Valkenswaard – Neerpelt aansluiting op trein. Deze zorgt ervoor dat de regio ten zuiden van Eindhoven beter op het spoor wordt aangesloten. 6.15 Baarle Uitgangsituatie Op dit moment ontbreken in Brabant regionale grensoverschrijdende spoorlijnen. Van de twee potentiële Eindhoven – Winterslag en Tilburg – Turnhout is gezien de afstand tot andere verbindingen en de mate van beschikbaarheid van het voormalige tracé Tilburg – Turnhout in eerste instantie te verkiezen. Infrastructuur Op dit moment ontbreekt ca 35 km spoor tussen Turnhout en Tilburg wordt beschreven in hoofdstuk 8 reactivering en nieuwe spoorlijnen. Bediening - 1x per uur IC Tilburg – Binche, mogelijk versterkingen naar 2x per uur. - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 40 Politieke stappen - Met België in overleg om 1 van de huidige intercity’s naar Turnhout te verlengen naar Tilburg.

En eventueel een tweede trein per uur te realiseren op Turnhout – Tilburg. 6.16 HSL Zuid Uitgangsituatie Binnenlands kan nog niet snel genoeg worden gereden door gebrek aan geschikt materieel. Dit wordt in de komende jaren opgelost. Internationaal is de verbinding nu nagenoeg geheel beperkt tot nabij gelegen steden als Brussel, Parijs en sinds kort Londen. Slechts incidenteel worden verder gelegen bestemmingen aan gedaan. In de zomer Marseille en in de winter de Franse Alpen. Terwijl de infrastructuur verdere bestemmingen prima mogelijk maakt op regelmatige basis. Nodig is dat er voldoende materieel aangeschaft wordt om deze langere verbindingen mogelijk te maken. Infrastructuur Zodra de ICD 200 km/u i.p.v. 160 km/u kan rijden neemt de capaciteit op HSL toe door minder snelheidsverschillen. Dit zal ook betrouwbaarheid verhogen en de mogelijkheid tot meer treinen. Wat ook de betrouwbaarheid kan verhogen is de spanningslussen weg, daarvoor zou 25kV verder uitgerold moeten worden over het Nederlandse spoor. Daarnaast zou het goed zijn als tussen Antwerpen en Brussel ook sneller kan worden gereden voor verkorting van de reistijd. Bediening - 1x per uur Thalys 9300 Amsterdam Centraal – Paris Nord - Ca.

14x per dag Eurostar 9100 tussen Amsterdam Centraal en London Sint Pancras waarvan: o 1x per dag ESTD Amsterdam – Holyhead o 4x per dag ESTM Amsterdam – Manchester o 2x per dag ESTS Amsterdam – Glasgow o 2x per dag ESTW Amsterdam – Swansea - 1x per uur de huidige IC Brussel 9200 Amsterdam Centraal – Brussel Zuid versnelt t.o.v. huidig. Daarnaast wordt deze geïntegreerd in andere series de ene helft gecombineerd met ICE Stockholm daar Brussel uit deze richting ook een veel gevraagde bestemming is. De andere helft met de TGV/AVE lijnen. - 1x per uur IC Leeuwarden – Brussel Zuid (via Lelylijn, Utrecht, Kaatsheuvel, Breda) - 1x per uur IC Leeuwarden – Oostende (via Lelylijn, Utrecht, Kaatsheuvel, Breda) - TGV/AVE verbindingen o A: Amsterdam – Bordeaux –Madrid (minimaal 2x per dag) indien toekomst HSL tussen Madrid en Lissabon 1x per dag door naar Lissabon o B: Amsterdam – Barcelona –Madrid (minimaal 2x per dag) 1x per dag door naar Malaga o C: Amsterdam – Marseille (minimaal 3x per dag) o D: Amsterdam – Strasbourg (minimaal 1x per dag) - Nachttreinen - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 41 t/m 47 Politieke stappen Met België in gesprek over Antwerpen - Brussel zodat hier in de toekomst sneller gereden kan worden dan nu het geval is. Hiermee neemt reistijd af wat bijvoorbeeld op de Eurostar ook een kettingeffect kan hebben door betere tijdligging.

Waardoor reistijd substantieel korter wordt. Hierbij is het ook van belang te benoemen dat met de aanleg van HSL Noord deze versnelling meer belang heeft dan alleen Nederland en Antwerpen, maar Noord-Duitsland en Scandinavië hier ook groot belang bij hebben. Overleg met betrokken landen om de lange afstandsverbindingen op zo kort mogelijke termijn te realiseren in combinatie met bestaande verbindingen, met minimum aantallen. In concessie NS deze bediening opnemen. Waarbij IC Brussel totdat nieuwe infrastructuur HSL Noord en spoorlijn Den Bosch – Breda gereed zijn alleen de huidige IC Brussel 1x per uur rijdt. Met Groot-Brittannië en Ierland in gesprek om Eurostar treinen verder te laten rijden dan Londen. Met een trein naar Holyhead is een snelle verbinding met Dublin mogelijk, wel zal hiervoor elektrificatie plaats moeten vinden tussen Crewe en Holyhead. Anders is een multicourant treinstel nodig of een verbinding naar Liverpool, maar dan is de een veerboot lastiger bereikbaar en de bootreis langer. De verbinding naar Manchester is om naast het beperken van vliegverkeer naar luchthavens in Londen ook vliegverkeer naar Birmingham en Manchester in te dammen. De verbinding naar Glasgow is voor de bereikbaarheid Noord- Engeland en Schotland. De verbinding naar Swansea is voor de bereikbaarheid van Wales. Indien geen elektrificatie plaats vindt dan gaat deze verbinding tot Cardiff.

6.17 Roosendaal Uitgangsituatie Op dit moment rijdt er slechts 1x per uur een stoptrein, op zo kort mogelijke termijn zou ook een intercity moeten terugkeren. Hiervoor is het meest realistisch de bestaande IC vanaf Essen verlengen met een stukje Roosendaal – Essen. Infrastructuur Veiligheidsysteem aanpassen en nog een nieuwe halte Roosendaal Zuid aanleggen. Bediening - 1x per uur stoptrein Roosendaal – Puurs (R400) - 1x per uur IC Roosendaal –Charleroi Sud (IC45) - Mogelijke dienstregeling: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 49 Politieke stappen Naast de huidige trage stoptrein die 1x per uur rijdt zou ook de IC Charleroi Sud – Essen moeten worden doorgetrokken naar Roosendaal. Prorail zou het veiligheidssysteem daarvoor aanpassen tussen Roosendaal en de grens: https://www.bndestem.nl/roosendaal/snelle- treinverbinding-tussen-roosendaal-en-antwerpen-komt-terug~aef3b0a6/ vraag is of dit al gebeurd is zo nee zou dat op zo kort mogelijke termijn moeten gebeuren. 6.18 Ossendrecht Uitgangsituatie Enige tijd terug was sprake van het verlengen van spoorlijn 11 tot de spoorlijn Roosendaal – Vlissingen voor zowel goederenvervoer als personenvervoer zodat spoorlijn 12 wordt ontlast. Infrastructuur Doortrekken spoorlijn 11 voor goederen en personenverkeer met naast een aansluiting richting Bergen op Zoom ook een boog richting Vlissingen.

Verder ook besproken in hoofdstuk 8 Reactivering en nieuwe spoorlijnen. Bediening - 1x per uur stoptrein Bergen op Zoom – Antwerpen Centraal - Aantal keer IC Vlissingen – Antwerpen mogelijk gekoppeld aan een andere serie. - Dienstregelinginformatie: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 50 Politieke stappen - Met België in gesprek over het verlengen van deze spoorlijn en de te realiseren treindiensten. 6.19 Sas van Gent Uitgangsituatie Op dit moment is er een goederenlijn waarbij de wens is deze te reactiveren voor reizigersverkeer. Infrastructuur Reactiveren goederenspoorlijn voor reizigersverkeer. Bediening - 1 of 2x per uur stoptrein Terneuzen – Gent - Dienstregelinginformatie: Bijlage 5 Tijdtabellen pagina 50 Politieke stappen Met België in gesprek op de benodigde maatregelen om het spoor geschikt te maken voor personenvervoer en de bouw van stations zo snel mogelijk te laten starten. 6.20 Grensovergang Zwartemeer zonder trein In de lange spoorloze zone tussen de noordelijkste twee grensovergangen per spoor Nieuweschans en Coevorden is buslijn 922 een mogelijke schakel om te ontwikkelen tussen twee spoorlijnen voor grensoverschrijdend vervoer. Deze zou dan volgens de IC bus formule die later in dit rapport wordt besproken kunnen gaan rijden. Buslijn 922 rijdt nu maandag tot en met zaterdag slechts 4 keer per dag en sluit niet aan op werk en opleidingstijden.

Bus 922 vertrekt in Meppen nu om 9:16, 11:16, 14:16 en 17:16 922 en in Emmen nu om 10:05, 12:05, 15:05 en 18:05 Daarnaast bediend deze bus geen tussenliggende plaatsen en is reizen met de OV – chipkaart niet mogelijk. Een optie zou zijn deze bus op te nemen in het IC Bus model vanwege dat deze bus ook een schakel is tussen het spoornetwerk. Daarnaast om 4 haltes toe te voegen direct aan de grote weg zodat tijdsverlies van stops wordt beperkt: - A37 Klazienaveen - A37 Zwartemeer - B402 Schöningsdorf - B402 Versen Hiermee wordt ook de bereikbaarheid van deze plaatsen van en naar Emmen en Meppen verbeterd evenals bedrijventerreinen aan de zuidkant van Emmen. Evenals dat de mogelijkheid wordt geboden aan de grote weg te parkeren en verder te reizen met de bus. Met deze verbeteringen zou de bus ma tot en met zaterdag overdag elk uur moeten kunnen gaan rijden en daar buiten 1x per 2 uur. De dienstregeling zou er dan ongeveer zou uit moeten zien. Vertrek Meppen: ma t/m vr vanaf 6:16 tot en met 18:16 elk uur, 20:16 en 22:16 za vanaf 7:16 tot en met 18:16 elk uur, 20:16 en 22:16 zo vanaf 8:16 tot en met 22:16 elk even uur Vertrek Emmen: ma t/m vr vanaf 6:05 tot en met 19:05 elk uur, 21:05 za vanaf 7:05 tot en met 19:05 elk uur, 21:05 zo vanaf 7:05 tot en met 21:05 elk oneven uur.

Bij gunstige ontwikkeling zou een vervolg stap kunnen zijn (spits)ritten toe te voegen met een afwijkende route Hoogeveen - Nieuw Amsterdam – Meppen. Met 1 of 2 haltes in Hoogeveen, A37 Nieuwlande, A37 Oosterhesselen en aan de snelweg bij kruising met de Ericasestraat voor Erica. Hierbij wordt de OV bereikbaarheid nog verder versterkt. Deze route moet ook makkelijk binnen een uur te rijden zijn zodat een goede inzet van personeel en bussen te realiseren is. 7 Uitbreiding bestaande trajecten 7.1 Introductie en ongewijzigde lijnen Dit hoofdstuk geeft een uitgebreid overzicht per spoorlijn van wenselijke uitbreidingen van de spoorlijnen die op dit moment regulier worden gebruikt voor het vervoer van reizigers. Dit is op globaal niveau hierbij is ook de ombouw van stations op een aantal locaties aangeven waar overduidelijk meer capaciteit en/of mogelijkheden nodig zijn. Amsterdam Centraal wordt in een aparte paragraaf beschreven. Naast aanpassing van stationsgebieden worden met name gewenste aanpassingen van de volgende punten beschreven: - Verdubbelingen - Snelheidsverhoging - Nieuwe stations - Elektrificatie Voor de trajecten en stations is ook veel gebruik gemaakt van de actuele gang van zaken wat betreft de Nederlandse spoorinfrastructuur en de min of meer vastgestelde toekomstige wijzigingen.

Dit is aan de hand van een Schematische weergave van Klaas Hofstra: https://www.treinreiziger.nl/wp-content/uploads/2021/01/Infra-NL-2021-v2.pdf Van een aantal trajecten zijn geen aanpassingen beschreven daar hier in de nabije toekomst weinig is toe te voegen: - Staatslijn G: Rotterdam – Breda - Staatslijn I: Venlo - Kaldenkirchen - HSL Schiphol – Antwerpen - Den Dolder – Baarn - Harmelen – Breukelen - Gouda – Alphen aan de Rijn 7.2 Verbouwing Amsterdam Centraal De huidige plannen voorzien in een afwaardering voor Centraal onder andere omdat er geen ruimte op de sporen zou zijn voor een deel van de internationale treinen. Deze worden gedegradeerd naar Zuid. Een station met zeer beperkte ruimte, tussen de snelweg gelegen met weinig uitstraling. Daarnaast is Zuid op dit moment niet bereikbaar vanuit de richtingen Haarlem, Alkmaar en Hoorn. Nu is dat voor de toekomst prima op te lossen met de maatregelen die in Totaalplan spoor worden genomen echter als hoofdstation is Zuid niet geschikt. Noodzakelijke verbeteringen Om Centraal te behouden en verbeteren als belangrijkste knooppunt in Amsterdam dient de capaciteit verder te worden vergroot. Het 10de doorgaande perronspoor dient te worden behouden. Zoals ook binnen de huidige plannen voor de toekomst als optie mogelijk is.

Aan de westzijde kan aan de noordkant het stationsgebied worden uitgebeid door de rommelige parkeerruimte tussen het Prorailgebouw en het spoor te verkleinen c.q. deels verplaatsen. Daarnaast kan het lage ParkBee Havengebouw worden verwijderd. Hierdoor kunnen de sporen al vroeger uitwijken waardoor de perrons rechter kunnen komen te liggen als nu het geval is. Ook aan de oostzijde is aan de noordkant nog parkeerruimte die kan worden verwijderd om iets meer ruimte te maken ook voor een volledig traject met 8 sporen naar richting Muiderpoort. Daarnaast kan er door het verlengen van de Noord/zuidlijn in noordelijke richting met een ronde naar Purmerend, Edam -Volendam ruimte komen onder de meest noordelijke kap van Centraal om zo mogelijk nog 1 of 2 (kerende) perronsporen aan te leggen omdat het busstation dan flink kan worden verkleind. Mogelijk verdere optie Een optie die nog verder gaat en onderzocht kan worden is om De Ruijterkade S 100 af te waarderen tot alleen een smalle weg voor bus, taxi en vergunninghouders. En onder de noordelijke kap doorgaande perronsporen aan te leggen die rechtstreeks naar Dijkgracht lopen. Dit geeft minder bochten en meer snelheid.

Dit kan helemaal interessant zijn als na centraal en twee bruggen deze sporen naar beneden duiken in een tunnel richting Almere als alternatief korter en sneller tracé voor een tracé wat vanaf Muiderpoort begint en na Diemen langs de A1 naar de Hollandse Brug gaat. In het laatste geval kan je vanaf Centraal zeer snel op snelheid komen. En de reistijd naar Amsterdam Centraal – Almere wellicht terugbrengen naar ca. 10-11 minuten i.p.v. ca 15 minuten via een A1 tracé. Dit betekend wel een verdere verschuiving daar een boog vanaf Zuid naar een Ijmeer tracé niet mogelijk is. Echter zou je in geval van een tunnel onder het Ijmeer wel een model met bijvoorbeeld 2x ICE, 4x ICD en 4 / 6 x SPR aan kunnen bieden. De sprinter zou in dat geval stoppen op Almere Pampus (nieuw station) en Almere Muziekwijk. Dan 2 sporen met hoge snelheid wissels bij het aan land komen waarna er 4 sporen zijn tot de aansluiting op het bestaande spoor. 7.3 Staatslijn A ( Arnhem – Leeuwarden) Infrastructuur stations: - Ombouw station Leeuwarden. Voor meer treinen (onder andere door HSL Noord Lelylijn, WPD Ameland en WPD Schiermonnikoog) en doorgaande treinen. Vermoedelijk onder andere rechttrekken perron oostzijde en meer sporen doorgaand maken. Hierdoor moeten ook de perrons vernummerd worden. Vanuit noordelijke richting gezien spoor 1 en 2 keersporen naar het westen.

Spoor 3 en spoor 4 doorgaand maken en in A en B zijde, spoor 5 doorgaand met A en B zijde. Eventueel perronspoor 6 in westelijke richting. Verdubbeling: - Deventer – Olst ca. 9 km Snelheidsverhoging: - Olst beperking van 90 km/u naar doorgaand 130 km/u - Zwolle – Meppel van 140 km/u naar 160 km/u Nieuwe stations: - Eefde - Gorssel - Epse - Diepenveen - Zwolle Zuid - Nieuwleusen - Staphorst - Nijeveen - Peperga - Heerenveen IJsstadion (of verplaatsing huidige Heerenveen in zuidelijke richting) - Heerenveen Noord HSL - Leeuwarden Werpsterhoeke 7.4 Staatslijn B (Harlingen – Bad Nieuweschans) + verder naar Ihrhove (Duitsland) Aandachtspunt: - Op Hoogkerk – Bad Nieuweschans / Ihrhove samenloop in de buurt van de HSL Noord (Lelylijn). Waarbij Hoogkerk - Groningen 4 sporen krijgt, in Winschoten samenloop met station evenals de Friesentunnel. Elektrificatie: - De hele lijn Infrastructuur stations: - Ombouw station Leeuwarden beschreven bij Staatslijn A. Ombouw station Groningen meer doorgaande perronsporen dan nu de planning is, perrons verlengen in westelijke richting. Spoor 2-3 en 4-5 geschikt voor 2 x ICE (16 bakken). Eventueel uitbreiding van 7 naar 8 of 9 perronsporen. Verdubbeling: - Leeuwarden – Feanwâlden ca.15 km - Grijpskerk – Zuidhorn ca. 7 km - Hoogkerk – Groningen ca.

5 km Snelheidsverhoging: - Deinum – Harlingen van 100 km/u naar 120 km/u - De Westereen van 100 km/u naar 140 km/u - Grijpskerk – Zuidhorn van 120 km/u naar 140 km/u - Zuidhorn – Groningen langer op snelheid houden - Groningen Europapark – Nieuweschans van 100 km/u naar 140 km/u basis Nieuwe stations: - Kollumerzwaag - Bunde (Duitsland) - Ihrhove (Duitsland) 7.5 Staatslijn C Meppel – Groningen Aandachtspunt: - Hoogeveen kan na realisering HSL Noord (Lelylijn) 1x per uur een IC stop alternerend met Harderwijk krijgen. Gezien het relatieve belang van Hoogeveen en Harderwijk toenemen op deze verbinding. Infrastructuur stations: - Uitbreiding station Assen vanwege kerende ICD vanaf de HSL Noord (Lelylijn), sprinter naar Stadskanaal en de haltestopper. - Inhaalmogelijkheid Hoogeveen behouden of indien nodig op een ander station. - Meppel aansluiting – Meppel station indien mogelijk 4 sporen, indien daarmee de snelheid doorgang station en boog hoger kan worden gelegd Snelheidsverhoging: - Meppel – Haren van 140 km/u naar 160 km/u - Meppel station/boog van 80 km/u naar hoger zover realistisch haalbaar is. Nieuwe stations: - Ruinerwold - Koekange - Hoogeveen West - Wijster - Hooghalen - Tynaarlo - Glimmen 7.6 Staatslijn D Zutphen – Glanerbeek Infrastructuur stations: - Ombouw station Enschede spoor 4 doorgaand maken (stootblok weghalen) spoor 5 doorgaand maken met perron.

Elektrificatie: - Zutphen – Hengelo - Enschede – Glanerbeek / Gronau Snelheidsverhoging: - Enschede – Glanerbeek / Gronau van 100 km/u naar 120/130/140 km/u Nieuwe stations: - Laren – Almen 7.7 Staatslijn E Breda -Maastricht Aandachtspunt: - Tracé staatslijn E is zoals aangelegd in 19de eeuw via Venlo ter verduidelijking welke route bedoeld wordt. Infrastructuur stations: - Station Breda mogelijk perrons verlengen met A en B zijde. Eventueel extra perron aan spoor 2. (Vanwege extra spoorlijn richting Oosterhout en Den Bosch) Elektrificatie: - Venlo – Roermond (gaat al gebeuren) Verdubbeling: - Breda – Breda aansluiting lijn richting Oosterhout van 2 naar 4 sporen ca. 3 km - Venlo – Roermond ca. 24 km (ca. 7 km gaat al gebeuren) Snelheidsverhoging: - Breda – Tilburg van 140 km/u naar 160 km/u - Boxtel – Eindhoven van 140 km/u naar 200 km/u - Horst – Sevenum beperking van 90 km/u naar 140 km/u - Venlo – Roermond van 100 km/u naar 140/160 km/u Nieuwe stations: - Teteringen/Breda Oost - Eindhoven Acht - Nuenen - America - Belfeld - Linne - Nieuwstadt - Geulle 7.8 Staatslijn F Roosendaal – Vlissingen Nieuwe stations: - Wouw - Bergen op Zoom Zuid - Woensdrecht - ’s Heer Arendskerke - Lewedorp 7.9 Staatslijn H Utrecht – Boxtel Verdubbeling: - Houten Castellum – Den Bosch van 2 naar 4 sporen ca. 39 km - Den Bosch – Vucht aansluiting van 3 naar 4 sporen ca.

3 km - Vucht aansluiting – Boxtel van 2 naar 4 sporen ca. 9 km Snelheidsverhoging: - IC sporen van 140 km/u naar 200/230/250 km/u - Doorrijsnelheid Den Bosch van 80 km/u naar zo hoog realiseerbaar is. Nieuwe stations: - Waardenburg - Hedel - ’s Hertogenbosch Noord 7.10 Staatslijn K Den Helder – Amsterdam Aandachtspunt: - Capaciteit Hemtunnel Infrastructuur stations: - Aanpassen station Den Helder voor de intensivering dienstregeling en langere keertijd internationale treinseries. Spoor 1 geschikt maken voor 6 bakken voor de sprinter. En vermoedelijk spoor 6 voorzien van een perron. Dat vergt mogelijk de Parallelweg in beide richtingen samenvoegen tot 1 weg. Daarmee kunnen trein en busstation wel 1 geheel worden. Een andere optie is spoor 6 verwijderen en spoor 5 voorzien van een perron. Wel de opstelcapaciteit van Den Helder te behouden of verhogen bijvoorbeeld door elektrificatie sporen 7 tot en met 10 en deze iets verlengen. - Behoud 3de perronspoor Heerhugowaard. - Wellicht spoor 1 en 2 op Amsterdam Sloterdijk nog realiseren. Verdubbeling: - Den Helder – Schagen ca. 21 km - Uitgeest – Zaandam van 2 naar 4 sporen ca. 13 km Snelheidsverhoging: - Doorrijsnelheid Heerhugowaard van 80 km/u naar hoger.

- Uitgeest – Zaandam IC sporen naar 140 km/u - Doorsnelheid Zaandam verhogen van 80 km/u naar 120 km/u Nieuwe stations: - Breezand - Zijdewind - Heerhugowaard de Noord - Sint Pancras - Limmen

7.11 Spoorlijn Amsterdam – Elten (Rhijnspoorweg) Aandachtspunt: - Perrons Ede –Wageningen met 140 km/u wissels bereikbaar maken vanaf de snelle sporen. Evenals 4 sporen doortrekken tot aan Oberhausen evenals de snelheid van 200/230/250 km/u (HSL Oost) Verdubbeling: - Amsterdam Centraal – Muiderpoort van 6 naar 8 sporen ca. 5 km - Amsterdam Muiderpoort – Amsterdam Bijlmer van 2 naar 4 sporen ca. 6 km - Utrecht – Elten van 2 naar 4 sporen ca. 80 km Snelheidsverhoging: - Doorrijsnelheid Muiderpoort indien mogelijk van 70/80 km/u naar 100 km/u. - Basis snelheid HSL Oost sporen hele lijn naar 200/230/250 km/u. Nieuwe stations: - Ede West 7.12 Spoorlijn Amsterdam – Zutphen (Oosterspoorweg) Aandachtspunt: - Station Hoevelaken gaat ook bediend worden door treinen richting Apeldoorn. Daarnaast komen er in Barneveld Noord perrons aan de Oosterspoorweg. Voor bediening Barneveld Noord richting Apeldoorn gelden halte regels. - Kootwijk is indien inpasbaar een halte met een specifieke toerisme bediening ter vermindering van parkeerplaatsen in de nabije omgeving. Verdubbeling: - Amsterdam Centraal – Muiderpoort van 6 naar 8 sporen ca. 5km Snelheidsverhoging: - Amersfoort – Apeldoorn van 130 km/u naar 160 km/u - Doorrijsnelheid station Apeldoorn voor Amersfoort – Deventer omhoog van 60 km/u naar zo hoog als mogelijk.

- Apeldoorn –Zutphen van 100 km/u naar 130/140 km/u Nieuwe stations: - Stroe - Kootwijk - Apeldoorn West 7.13 Spoorlijn Apeldoorn – Deventer, Deventer – Almelo en Almelo- Salzbergen Snelheidsverhoging: - Apeldoorn – Salzbergen van 125/130/140 km/u naar 160 km/u basis, uitgezonderd Almelo – Hengelo. - Station Apeldoorn (benoemd bij Oosterspoorweg) - Station Almelo geschikt maken voor sneller doorrijden van 70 km/u naar zover mogelijk Nieuwe stations: - Bathmen - De Lutte 7.14 Spoorlijn Zwolle – Wierden Snelheidsverhoging: - Snelheidsbeperkingen stations Heino, Raalte en Wierden verminderen van 40/60 km/u naar 100/140 km/u Verdubbeling: - Het hele traject is ca. 39 km een beperkt deel rond Nijverdal is al dubbel spoor. Dus zal om ca. 36 km gaan. 7.15 Spoorlijn Mariënberg - Almelo Elektrificatie: - Hele traject Verdubbeling: - Verlengen dubbelspoor bij station Vroomshoop Versnelling: - Stations Vriezenveen geschikt maken van 80 km/u naar 120 km/u 7.16 Spoorlijn Amsterdam – Rotterdam (Oude Lijn) Aandachtspunt: - Aansluiting Haarlem – Loenen goed uitvoeren wellicht van 3 naar 4 sporen. Vermoedelijk inhaalmogelijkheid gewenst tussen Haarlem en Leiden voor IC van sprinters. Verdubbeling: - Delft Zuid –Schiedam Centrum van 2 naar 4 sporen ca.

8 km Nieuwe stations: - Bennebroek - Lisse - Noordwijkerhout - Warmond - Kethel 7.17 Spoorlijn Utrecht - Rotterdam Aandachtspunt: - Spoorverbinding van 2 sporen van Utrecht Leidse Rijn naar Utrecht Overvecht. Verdubbeling: - Woerden –Gouda Goverwelle van 2 naar 4 sporen 14 km Snelheidsverhoging: - Utrecht – Gouda van 130/140 km/u naar 160 km/u - Doorrijsnelheid station Gouda verhogen van 80 km/u naar zo hoog haalbaar is. Nieuwe stations: - Harmelen - Oudewater - Zevenhuizen 7.18 Spoorlijn Gouda –Den Haag Snelheidsverhoging: - Gouda – Voorburg van 130 km/u naar 160 km/u Nieuwe stations: - Moordrecht 7.19 Spoorlijn Zaandam – Enkhuizen Aandachtspunt: - 2de uitgang station Bovenkarspel–Grootebroek waarmee Bovenkarspel Flora van overig station naar halte status kan voor een betere vormgeving dienstregeling. Waarbij de sprinter Leiden – Hoorn Kersenboogerd 1x per uur doorrijdt naar Enkhuizen. - Verdubbeling: - Hoorn Kersenboogerd – Enkhuizen ca. 14 km Snelheidsverhoging: - Overweg tussen Zaandam en Kogerveld overweg eruit halen en snelheidsbeperking van 40km/u naar 80 km/u. - Door Purmerend snelheid beperking indien mogelijk verhogen van 80/100 km/u naar 110/120 km/u. Zover mogelijk binnen de beschikbare ruimte.

- De Kwadijkerbocht van 80 km/u naar 100 km/u - Hoorn Kersenboogerd – Hoogkarspel van 100 km/u naar 130 km/u zoals al gepland Nieuwe stations: - Oosthuizen - Westwoud 7.20 Spoorlijn Heerhugowaard –Hoorn Aandachtspunt: - Spoor 1 in Hoorn bereikbaar houden vanuit richting Heerhugowaard. Snelheidsverhoging: - Heerhugowaard – Obdam van 100 km/u naar 120 km/u - Obdam - Hoorn van 100 km/u naar 120/130 km/u 7.21 Spoorlijn Haarlem – Uitgeest Snelheidsverhoging: - Versnellen doorgang Uitgeest van/naar Alkmaar van 80 km/u naar minimaal 100 km/u - Driehuis – Bloemendaal van 100 km/u naar 130/140 km/u 7.22 Spoorlijn Haarlem – Zandvoort Aandachtspunt: - Wissels behouden eventueel verplaatsen zodat het middenspoor ten oosten van het station lang genoeg is om de IC naar Köln te plaatsen op momenten dat nodig is om perronspoor vrij te maken. 7.23 Spoorlijn Hilversum – Utrecht Maliebaan Aandachtspunt: - Prorail wil de mogelijkheid om vanaf Hilversum bij Utrecht Maliebaan te komen saneren evenals het tweede spoor. Voor robuustheid en capaciteit belangrijk dat deze lijn dubbelspoor blijft. Het deeltraject Blauwkapel – Utrecht Maliebaan is nu niet in gebruik voor regulier personenvervoer en wordt daarom ook bij nieuwe lijnen en reactivering benoemd.

Snelheidsverhoging: - Groenekan – Biltstraat van 60 km/u naar 80/100 km/u Nieuwe stations: - Maartensdijk - Groenekan P+R - Utrecht Biltstraat - Utrecht Maliebaan (nu bepaalde periodes al bediend voor het Spoorwegmuseum. 7.24 Veenendaallijn Aandachtspunt: - Dit trajectdeel wordt weer onderdeel van de spoorlijn Amersfoort - Kesteren Verdubbeling: - Veenendaal – Rhenen ca 7 km Snelheidsverhoging: - Basissnelheid van 100 km/u naar 120/130 km/u 7.25 Spoorlijn Amsterdam Centraal –Schiphol (Westtak) Aandachtspunt: - Spoorboog aanleggen van de Westtak naar de Zuidtak. Om station Zuid beschikbaar te maken vanuit richting Alkmaar/Hoorn alsmede voor robuustheid bij stremmingen en werkzaamheden zoals de ombouw van Amsterdam Centraal. Verdubbeling: - Westtak tussen Sloterdijk en Zuidtak van 2 naar 4 sporen ca. 5 km Snelheidsverhoging: - Waar mogelijk tussen Centraal en Sloterdijk van 80 km/u naar 100 km/u 7.26 Spoorlijn Weesp – Leiden (Zuidtak) Infrastructuur stations: - Station Zuid mogelijk wel van 4 naar 6 perronsporen, echter geen opbouw naar internationaal station. 7.27 Spoorlijn Weesp – Lelystad – Zwolle (Flevolijn + Hanzelijn) Aandachtspunt: - Samenloop met HSL Noord (Lelylijn) daarmee krijgt de lijn 4 i.p.v. 2 sporen tussen Weesp en Lelystad. Dit wordt echter benoemd bij de specifieke lijn. Indien gekozen wordt voor het Ijmeertracé heeft alleen het deel Almere – Lelystad 4 sporen.

Infrastructuur stations: - Almere Centrum krijgt een derde perron met twee perronsporen vanwege dat de HSLNoord (Lelylijn) zorgt voor veel extra treinen. Nieuwe stations: - Muiderberg Snelheidsverhoging: - Hanzelijn van 140 km/u naar 200 km/u - Almere - Lelystad trage sporen van 140 km/u naar 160 km/u 7.28 Spoorlijn Leiden –Woerden Nieuwe stations: - Koudekerk aan de Rijn 7.29 Spoorlijn Leeuwarden – Stavoren Elektrificatie: - Hele traject Verdubbeling: - Delen tussen Leeuwarden en Sneek om 2 x sneltrein 2x stoptrein mogelijk te maken, vermoedelijk ca 2-3 km bij station Mantgum. Misschien nog bij Sneek Noord een stukje.

Snelheidsverhoging: - Leeuwarden- Sneek Noord van 100/130 km/u naar volledig 130 km/u - Doorgang Sneek Noord in noordelijke richting van 40 km/u naar 80 km/u Nieuwe stations: - Scharnegoutum 7.30 Spoorlijn Groningen - Delfzijl Elektrificatie: - Hele traject Snelheidsverhoging: - Bedum – Appingedam indien mogelijk van 100 km/u naar 120/130 km/u 7.31 Spoorlijn Sauwerd – Eemshaven Elektrificatie: - Hele traject Snelheidsverhoging: - Hele traject van 80 km/u basis naar 100 km/u basis 7.32 Spoorlijn Veendam –Zuidbroek Aandachtspunt - Wordt onderdeel van Nedersaksenlijn Elektrificatie: - Hele traject Snelheidsverhoging: - Veendam –Zuidbroek van 100 km/u naar 130/140 km/u Nieuwe stations: - Muntendam – Meeden 7.33 Spoorlijn Zwolle – Emmen Verdubbeling: - Dalfsen – Mariënberg 23 km - Gramsbergen – Emmen 28 km Snelheidsverhoging: - Dalfsen – Mariënberg van 120/130/140 km/u naar integraal 140 km/u - Hardenberg – Coevorden van 100/120 km/u naar 130 km/u Nieuwe stations: - Bergentheim 7.34 Spoorlijn Utrecht – Kampen Aandachtspunt: - Harderwijk kan na realisering HSL Noord (Lelylijn) 1x per uur een IC stop alternerend met Hoogeveen krijgen. Gezien het relatieve belang van Hoogeveen en Harderwijk toenemen. Daarnaast op deze spoorlijn spoorverbinding van 2 sporen van Utrecht Leidse Rijn naar Utrecht Overvecht.

Snelheidsverhoging: - Utrecht - Zwolle basis van 140 km/u naar 160 km/u Nieuwe stations: - Hulshorst - Hattem 7.35 Spoorlijn Winterswijk – Zevenaar Aandachtspunten: - Introduceren ICD Winterswijk – Den Haag Centraal. Hierdoor bij Zevenaar nodig met 140 km/u wissel snel op de HSL Oost sporen te komen. Elektrificatie: - Hele traject Verdubbeling: - Doetinchem – Wehl ca 12 km Snelheidsverhoging: - Winterswijk - Varseveld van 100 km/u naar 120 km/u - Doetinchem – Zevenaar van 80/120/130 naar 140 km/u 7.36 Spoorlijn Arnhem -Nijmegen Aandachtspunt: - Goede invoeging spoorboog vanaf de richting Kesteren Nieuwe stations: - Ressen –Bemmel 7.37 Spoorlijn Nijmegen – Venlo (Noordelijke Maaslijn) Elektrificatie: - Gehele traject (in planning komende jaren) Verdubbeling: - Mook Molenhoek – Blerick ca. 50 km waarvan kleine stukjes al gedaan zijn Snelheidsverhoging: - Basis baanvaksnelheid van 125 km/u naar 140/160 km/u Nieuwe stations: - Tienray - Grubbenvorst 7.38 Spoorlijn Betuwelijn Elst- Dordrecht Aandachtspunt: - Tussen Kesteren en Nijmegen komt ook de IC Amsterdam – Maastricht via Nijmegen 2x per uur op de lijn. In Kesteren komt ook 2x per uur de sprinter uit de richting Rhenen die mogelijk 1x per uur doorgaat naar Nijmegen. De sprinter Arnhem –Tiel kan dan vermoedelijk 1x per uur rijden.

Daarnaast komt er 1x per uur een IC Arnhem – Rotterdam) met stops in Elst, Kesteren, Tiel, Geldermalsen, Leerdam, Gorinchem en Dordrecht. Vermoedelijk is hier een vrije kruising bij Geldermalsen voor nodig. - Heraanleg van boog Vork richting Nijmegen bij voorkeur voor 140 km/u en goede aansluiting op beide sporen. Elektrificatie - Elst – Tiel Verdubbeling: - Ontbrekende deel bij Vork vanaf samenkomst uit richting Nijmegen en richting Arnhem (ca. 1 km) - Gorinchem – Dordrecht Stadspolders ca. 20 km - Wellicht nog een klein deel tussen Geldermalsen en Gorinchem om de IC mogelijk te maken. Snelheidsverhoging: - Elst Vork- Kesteren van 100 km/u naar 140/160 km/u - Kesteren – Harnixveld van basis 100 km/u naar 120/130 km/u Nieuwe stations: - Valburg 7.39 Spoorlijn Tilburg - Nijmegen Verdubbeling: - Brug Ravenstein ca 1 km Nieuwe stations: - Berkel –Enschot - Udenhout - Helvort - Vucht West - Nuland - Geffen - Berghem 7.40 Spoorlijn Roosendaal – Breda Nieuwe stations: - Bosschenhoofd - Hoeven 7.41 Spoorlijn Antwerpen Centraal – Lage Zwaluwe (Spoorlijn 12) Nieuwe stations: - Roosendaal Zuid 7.42 Spoorlijn Eindhoven – Weert en Weert - Roermond Verdubbeling: - Eindhoven – tot kruising met de A2 bij afrit Kelpen Oler ca 35 km van 2 naar 4 sporen.

Aandachtspunt hierbij is of de snelle IC sporen tussen Eindhoven en Sittard voor 200/230/250 km/u wel of niet door Weert lopen of vanaf de provinciegrens langs de A2 om de bocht voor Weert te vermijden. In dat laatste geval gaat het om ca. 22 km Belangrijk is dat Eindhoven – Sittard zonder (grote) snelheidsbeperking in het midden kan worden afgelegd. Indien niet door Weert dan dient voor en na Weert wel een aansluiting op de sporen door Weert te zijn. De IC sporen lopen verder over nieuw tracé naar Sittard wat bij nieuwe lijnen wordt benoemd. Snelheidsverhoging: - IC sporen van 140 km/u naar 200 km/u of hoger Nieuwe stations: - Sterksel - Baexem –Heythuysen - Haelen 7.43 Spoorlijn Sittard- Hertzogenrath Verdubbeling: - Heerlen – Landgraaf nu bezig Snelheidsverhoging: - Sittard –Heerlen van 100 km/u naar 130/140 km/u basis 7.44 Spoorlijn 40 Liège – Maastricht Aandachtspunt: Spoorboog uit richting Eijsden naar Montzenlijn voor de stoptrein Maastricht –Eupen Snelheidsverhoging: - Op het Belgisch deel is de basissnelheid nu 120 km/u of verhoging zinnig is mede afhankelijk van het Nederlandse deel van dit traject. - Grens - Maastricht van 100 km/u naar 120/130/140 km/u Nieuwe stations: - Gronsveld 7.45 Spoorlijn Maastricht – Schin op Geul – Heerlen - Kerkrade Aandachtspunt: Station Chevremont en Kerkrade Centrum eventueel samenvoegen op een nieuwe locatie bij de Kerkradersteenweg.

Deze ligt net zo gunstig vanaf het centrum, maar verkort de wandelroute naar GaiaZoo aanmerkelijk. Zeker als de ingang aan de stationszijde zou komen. Snelheidsverhoging: - Maastricht –Heerlen van 100 km/u naar 120 km/u basis 8 Reactivering en nieuwe spoorlijnen 8.1 Introductie In dit hoofdstuk worden nieuwe spoorlijnen en de reactivering van voormalige spoorlijnen besproken soms is het ook een combinatie van deels reactivering en deels nieuw tracé. De ene lijn wordt uitgebreider besproken dan de andere. Dit heeft verschillende factoren zoals lengte, belangrijkheid in het netwerk en het belang van de juiste stappen te nemen. Per lijn zijn de volgende kenmerken beschreven: - Lengte: een zo nauwkeurig mogelijke benadering van het aantal kilometers - Tracé: Zo duidelijk mogelijk de route soms is dit heel duidelijk waar het precies een reactivering van een oude lijn betreft. Bij nieuwe lijnen is een globaal beeld aangegeven, waar details nog moeten worden uitgewerkt. - Nieuwe stations: de mogelijke stations aan een lijn. - Bewonersbereik: Het aantal bewoners in de plaatsen waar de nieuwe stations liggen + plaatsen die duidelijk binnen 5km van het station liggen. Plaatsen waar al een station ligt zijn niet mee genomen, daar een uitsplitsing niet eenvoudig te realiseren is.

Het bewonersbereik zegt vooral iets over het aantal inwoners die nog niet in de buurt van een station wonen en deze voorziening door deze spoorlijn met stations wel krijgen. - Gewenste status: Hoofdspoor betekend in beheer Prorail en de geldende regels. HSL spoor is apart benoemd. Geen onderdeel hoofdspoor houdt in maximaal 100 km/u, mogelijk een andere beheerder en gezien lagere snelheid andere regels verglijkbaar met bijvoorbeeld museumlijnen, Metro en Randstadrail. - Spoor: het aantal sporen en de snelheid waarvoor deze geschikt dienen te zijn. - Bediening: Inschatting van de treinen die gebruik gaan maken van de spoorlijn - Aandachtspunten: Waar rekening mee dient te worden gehouden - Voordelen: Aanvullende punten waarom een lijn van belang is. 8.2 HSL Noord Amsterdam – Oldenburg (internationale versie Lelylijn) Lengte: ca. 300 km (waarvan ca. 230 km in Nederland) Tracé: Amsterdam Muiderpoort, bij Diemen boog vanaf Zuidtak en daarna via de A1 naar de Hollandse brug. Vandaar langs bestaand spoor naar Lelystad Noord. Vervolgens veel langs de A6 naar Emmeloord en daarna uitkomend bij de A7 aan de noordzijde van Heerenveen (met Leeuwarden boog) en aan de zuidzijde van Drachten door tot Hoogkerk. Daar samenkomend met het spoor uit Leeuwarden om uit te komen bij het hoofdstation van Groningen. Na Groningen Europapark vermoedelijk bij Hoogezand weer bij de A7 uitkomend.

Bij Zuidbroek mogelijk boog naar de Nedersaksenlijn. Bij Winschoten samenkomst of overgang mogelijk naar bestaand spoor of mogelijkheid tot een station aan de noordzijde van Winschoten. Beste optie nader te bepalen. Daarna richting Weener waarbij samenkomst bestaand spoor in Friesentunnel onder de Eems door. Bij Ihrhove mogelijkheid om af te buigen richting Papenburg en richting Leer. Daarnaast vanuit de richting Leer de HSL op richting Oldenburg. Vervolgens redelijk strak naar het oosten om voor Bad Zwischenahn bij het bestaande spoor uit te komen. Hierna gaat het recht op Oldenburg af. Nieuwe stations: ten minste Emmeloord, Heerenveen Noord, Drachten voor ICD, afhankelijk van precies tracé vermoedelijk: Joure, Lemmer en zeker Marum, Leek, Hoogkerk voor regionale treinen. Bewonersbereik: 105095 Gewenste status: HSL spoor Spoor: ten minste geëlektrificeerd dubbelspoor 320 km/u (trajectdeel Amsterdam – Almere 200 km/u), (deels) extra spoor nodig voor goederentreinen en regionaal verkeer.

Bediening: - 1x per uur ICE tussen Amsterdam Centraal en Stockholm waarvan o 1x per 2 uur Den Haag Centraal - Falun o 1x per 2 uur Brussel Zuid en afwisselend door naar:  Östersund 1x per 4 uur  Luleå 1x per 4 uur o Soms tweede stel na Hamburg richting Århus o Soms tweede stel na Kopenhagen richting Göteborg en Oslo - 1x per uur ICE Amsterdam – Berlijn o 1 x per 2 uur door naar Warschau en dan afwisselend richting Tallinn / Helsinki en Brest. o 1 x per 2 uur door naar Dresden en Praag. Combinatie met Deutschlandtakt FV3.a Hamburg – Praag - 2x per uur ICD Breda – Assen (via Rotterdam, Groningen) - 1x per uur ICD Brussel Zuid – Leeuwarden (via Utrecht) - 1x per uur ICD Oostende – Leeuwarden (via Utrecht) - 1x per uur IC/RE Stavoren – Bremen (combinatie met Deutschlandtakt E 98 Groningen –Bremen rijdt tussen Groningen en Ihrhove over HSL) - 1x per 2 uur IC Norddeich Mole – Leipzig (FR14 versneld rijdt tussen Ihrhove en Oldenburg over HSL) - 1x per uur RE Sneek – Leer (combinatie met Deutschlandtakt N93 Groningen – Leer ) (Rijd tussen Groningen en Winschoten over HSL) - 1x per 2 uur IC Groningen – Frankfurt am Main (andere uur als FR 39 tussen Papenburg en Münster en vanaf daar combinatie met FR 34 Münster – Frankfurt am Main) Rijd tussen Groningen en Ihrhove over HSL - 1x per uur ICD Amsterdam Centraal – Zwolle - 1x per uur ICD Amsterdam Centraal - Emmen - 2x per uur Sprinter

Urk/Emmeloord - Groningen - Nachttreinen en incidentele treinen kunnen worden toegevoegd. Zoals bijvoorbeeld ook een Eurostar Kopenhagen/Hamburg – Londen. Goederen vervoer richting Noord/Oost Europa kan via deze route plaatsvinden. Aandachtspunten: - Het ultieme project voor het Nationaal Groeifonds. Er zijn volgens Floor Milikowski twee regio’s waar verbetering van de nationale en internationale bereikbaarheid van zeer groot belang is voor het toekomstig verdienvermogen van de economie: Groningen en Sittard-Geleen. Dit is te horen in het antwoord op een vraag van Tweede Kamerlid Mustafa Amhaouch die hij stelt om 10:53 in een rondetafelgesprek op 28 oktober 2020 over het nationaal groeifonds: https://debatgemist.tweedekamer.nl/node/24094?start=2946 - Mogelijk alternatief Ijmeer tracé tussen Amsterdam Centraal en Almere Centrum. Verder beschreven bij verbouwing Amsterdam Centraal. - Voor regionale bereikbaarheid zal ten minste op delen (zeker Drachten – Groningen ) een extra spoor nodig zijn, indien het ook een goederen hoofd route wordt ontkom je niet aan (grotendeels) 2 x 2 sporen waarbij HSL en gewoon spoor niet altijd direct langs elkaar hoeven te lopen. Zeker als je de route ook gaat benutten als onderdeel van de Zijderoute vanuit China als verbinding tussen de Havens van Hamburg en Rotterdam.

Ter indicatie delen hiervan die al aanwezig zijn wat betreft gewoon spoor Amsterdam – Lelystad (dubbel spoor), Groningen – Zuidbroek (dubbelspoor), Zuidbroek – Ihrhove (enkelspoor), Ihrhove- Leer (dubbelspoor), Leer – Oldenburg (enkelspoor). - Dit traject heeft hoge prioriteit om op de juiste manier de onderhandelingen op zo kort mogelijke termijn te starten. Deze onderhandelingsstappen wordt verder besproken bij grensovergang Bad Nieuweschans (Hoofdstuk 6.1). Voordelen: - Door internationale uitvoering optimale verbetering reistijd tussen Noord – Nederland en de Randstad. Zowel de hogere snelheid van 320 km/u als voldoende reizigers om Groningen – Almere op regelmatige basis zonder stop af te leggen door de ICE zorgen voor de reistijd tussen Groningen en Amsterdam naar ca. 60 min afneemt. Bij een nationale uitvoering zal de kortste reistijd ca 25 minuten langer zijn door lagere snelheid (200km/u) en minimaal 1 stop extra. - De reistijd Amsterdam – Berlijn wordt korter dan met andere opties. - De manier om Nederland geen uithoek te laten zijn in het Europese spoornetwerk. 8.3 Urk aansluiting Lengte: ca. 5 km Tracé: vanaf de HSL Noord naar Urk. Nieuwe stations: Urk Bewonersbereik: 21135 Gewenste status: Hoofdspoor Spoor: geëlektrificeerd enkelspoor conflictvrije aansluiting op sporen richting Emmeloord. Eventueel met opstelterrein.

Snelheid oplopend vanaf Urk naar de HSL tot 140 km/u. Bediening: 2x per uur indien sprinter Urk - Groningen Aandachtspunten: - Optie indien goed in te passen in dienstregeling Lelylijn en er zonder deze aansluiting anders een sprinter Emmeloord –Groningen zou zijn. - In Urk mogelijk aansluiting op het Waternetwerk (Hoofdstuk 11) 8.4 WPD Ameland: Leeuwarden – Holwerd Veerhaven Lengte: ca. 28 km Tracé: Het deel Leeuwarden – Holwerd was deel van de voormalige spoorlijn Leeuwarden – Anjum. Holwerd – Holwerd Veerhaven is een nieuw gedeelte. Nieuwe stations: Leeuwarden Elfstedenhal WTC, Stiens Zuid P+R / Britsum, Stiens, Hallum, Marum, Ferwert, Holwerd, Holwerd Veerhaven. Bewonersbereik: 18670 exclusief Leeuwarden en Ameland (3752) Gewenste status: Geen onderdeel hoofdspoor en onderdeel van een concessie tezamen met WPD Schiermonnikoog en bootdiensten naar deze eilanden. Spoor en treindienst in handen van dezelfde eigenaar. Spoor: Geëlektrificeerd enkelspoor, kruisingsmogelijkheden en mogelijk extra keerspoor op Leeuwarden Elfstedenhal WTC. Basissnelheid 80 km/u of 100 km/u. Bediening: Vermoedelijk meestal 1x per uur, 2x per uur mogelijk zeker tot Stiens. Op Leeuwarden – Leeuwarden Elfstedenhal WTC 4x per uur. Holwerd Veerhaven wordt alleen aangedaan in aansluiting op de boot. Aandachtspunten: - Treinstellenserie type Waddenexpres met meer ruimte voor bagage en fietsen.

Voordelen: - Door bereikbaarheid van het WTC per trein kan een groot aantal van de rommelige parkeervlaktes verdwijnen en kan hier een nieuwe woonwijk, bijvoorbeeld de Elfstedenbuurt ontstaan. - Stiens P+R zorgt voor een goede parkeermogelijkheid uit het buitengebied om met de trein naar Leeuwarden snel en voordelig bij de trein over de Lelylijn te komen. Deze lijn zorgt ervoor dat een groot deel van het vervoer naar Ameland, in 2019 reisden 721749 reizigers naar Ameland met de trein i.p.v. de auto kan worden afgelegd. Bron pagina 7: https://www.wpd.nl/media/21279/wp-details-1-2020-lr-comp- v2.pdf ) - Parkeerplaatsen en autoverkeer op de veerdam kan grotendeels uit de Waddenzee worden gehaald. - De huidige baggerkosten van 4 miljoen euro per jaar (https://www.rijkswaterstaat.nl/water/waterbeheer/beheer-en-ontwikkeling- rijkswateren/waddenzee/bereikbaarheid-waddeneilanden) voor de veerdienst naar Ameland kunnen vermoedelijk flink worden verminderd doordat beperkt autovervoer (zoals goederen) alleen nog bij vloed hoeft plaats te vinden. Een kleiner fiets/voet veer heeft minder diepgang. Naast het kostenvoordeel zorgt het ook voor minder verstoring van de bodem in de Waddenzee. - Extra reizigers Lelylijn 8.5 WPD Schiermonnikoog: Feanwâlden – Lauwersoog Lengte: ca.

28 km Tracé: Deze lijn is grotendeels nieuw langs de Centrale As (N356), maar volgt ten noorden van Dokkum tot Anjum het tracé van de voormalige spoorlijn Leeuwarden – Anjum. Vervolgens langs de N361. Nieuwe stations: Damwâld, Dokkum, Metslawier, Anjum, Lauwersoog Bewonersbereik: 24470 exclusief Schiermonnikoog (953) Gewenste status: Geen onderdeel hoofdspoor en onderdeel van een concessie tezamen met WPD Ameland en bootdiensten naar deze eilanden. Spoor en treindienst in handen van dezelfde eigenaar. Spoor: Geëlektrificeerd enkelspoor, kruisingsmogelijkheden Damwâld en Dokkum. Basissnelheid 80 km/u of 100 km/u. Boven Dokkum wellicht eenvoudig beveiligingsysteem, nooit meer dan 1 trein op dat baanvak. Bediening: 2x per uur stoptrein Leeuwarden – Dokkum, 1 x per 2 uur sneltrein Leeuwarden – Lauwersoog (stop in Feanwâlden en vanaf Dokkum stoptrein), spitsverdichting 1x per uur mogelijk. Aandachtspunten: - Treinstellenserie type Waddenexpres met meer ruimte voor bagage en fietsen. - Boottijden in Lauwersoog aanpassen naar basis ca: 6:30 8:30 10:30 12:30 14:30 16:30 18:30 i.p.v. het huidige 3 uurs schema om optimale dienstregeling mogelijk te maken. Voordelen: - Deze lijn zorgt ervoor dat een groot deel van het vervoer naar Schiermonnikoog (345941 reizigers naar Schiermonnikoog in 2019 bron: https://www.wpd.nl/media/21279/wp-details-1-2020-lr-comp-v2.pdf ) met de trein i.p.v.

de auto kan worden afgelegd. - Flinke inkrimping parkeerplaatsen haven Lauwersoog, ontwikkeling nieuwe natuur op de overgang tussen zoute Waddenzee en zoete Lauwersmeer. - De stad Dokkum wordt een stuk eenvoudiger en sneller bereikbaar dan nu het geval is. - Extra reizigers Lelylijn 8.6 Nedersaksenlijn (Veendam – Emmen) Lengte: ca. 27 km Tracé: De huidige museumlijn naar Musselkanaal reactiveren voor reizigersvervoer, daarna via Ter Apel naar Emmen over deels nieuw tracé en deels van voormalige spoorlijnen Nieuwe stations: Wildervank, Stadskanaal, Musselkanaal, Ter Apel, Nieuw Weerdinge Bewonersbereik: 55005 Gewenste status: Hoofdspoor Spoor: Geëlektrificeerd enkelspoor, kruisingsmogelijkheden nader te bepalen. Basissnelheid 130 km/u of 140 km/u Bediening: 1x per uur IC Groningen – Almelo, 2x per uur stoptrein Groningen – Emmen. De IC stopt tussen Groningen en Emmen vermoedelijk op Veendam en Stadskanaal. Aandachtspunten: - Medegebruik STAR, echter deze zou beter verplaatst kunnen worden naar een spoorlijn Assen – Stadskanaal (hoofdstuk 8.7). - IC op trajectdeel Emmen – Hardenberg in het andere half uur van ICD Emmen – Amsterdam Centraal zodat Emmen, Coevorden en Hardenberg een regelmatige half uurdienst hebben Voordelen: - Ontwikkeling en ontsluiting Oost – Groningen - Betere verbinding tussen Groningen en Oost-Nederland 8.7 Spoorlijn Assen - Stadskanaal Lengte: ca.

27 km Tracé: Reactivering voormalige spoorlijn Assen – Gasselternijveen plus het deel Gasselternijveen Stadskanaal van de spoorlijn Zwolle - Stadskanaal Nieuwe stations: Rolde, Eext, Gieten, Gasselte, Gasselternijveen, Stadskanaal. Bewonersbereik: 15175 Gewenste status: Geen onderdeel hoofdspoor eventueel eigendom van de STAR Spoor: Niet geëlektrificeerd enkelspoor, kruisingsmogelijkheden nader te bepalen Basissnelheid 80 of 100 km/u. Bediening: 1x per uur stoptrein Aandachtspunten: - In 1947 gesloten vanwege gebrek aan materieel. - Medegebruik of volledig in beheer en gebruik door de STAR - Stations en lijn mogelijk een historische uitstraling in overleg met de STAR. Daarom waarschijnlijk een batterij of waterstof trein i.p.v. bovenleiding. Voor stations en voertuigen is maatwerk aan de orde samen met vergelijkbare spoorlijnen. Voordelen: - Toerisme naar de Hondsrug kan per trein plaats vinden. - De STAR kan op deze lijn meer ruimte krijgen, dan het kan behouden op de lijn Veendam - Stadskanaal. De STAR streeft al langer naar heraanleg van het deel tussen Stadskanaal en Gieten, maar geheel door naar Assen maakt het voor zowel toerisme als ook regulier personenvervoer veel interessanter. - Robuustheid netwerk. 8.8 Bentheimer Eisenbahn ( Coevorden – Neuenhaus) Lengte: ca. 29 km (waarvan ca.

2km in NL) Tracé: Reactiveren goederenspoorlijn voor reizigersvervoer Nieuwe stations: Laarwald (D), Emlichheim (D), Hoogstede (D), Veldhausen (D) Bewonersbereik: 18263 in Duitsland Gewenste status: Eigendom Bentheimer Eisenbahn (BE). Spoor en treindienst in handen van dezelfde eigenaar. Spoor: Geëlektrificeerd enkelspoor, kruisingsmogelijkheid Emlichheim. Basissnelheid 80 km/u of 100 km/u. Bediening: 1x per uur stoptrein Coevorden – Bad Bentheim Aandachtspunten: - Staat al in de planning om binnen enkele jaren te worden gereactiveerd voor reizigersvervoer door de BE. - Goede aansluiting bieden op de IC Emmen – Amsterdam Centraal van en naar Zwolle. - Goede aansluiting bieden op de IC Almelo – Groningen van en naar Emmen. - In Bad Bentheim is aansluiting op de RB61 Hengelo – Bielefeld. - Naar verwachting eind mei 2021 komt nog een onderzoek beschikbaar naar reactivering van de BE tussen Bad Bentheim en Gronau. Indien dit gaat gebeuren komt er vermoedelijk nog een station in Gildehaus bij. - Wellicht op langere termijn incidenteel een sneltrein laten rijden die op enkele FV 34.a richting Berlijn aansluit. Voordelen: - Versterken grensregio’s. 8.9 Spoorlijn Apeldoorn –Dieren Lengte: ca.

22 km Tracé: Volgens de huidige als museumlijn in gebruik zijnde spoorlijn Nieuwe stations: Apeldoorn Zuid, Beekbergen, Loenen en Eerbeek Bewonersbereik: 20920 exclusief Apeldoorn Zuid Gewenste status: Geen onderdeel hoofdspoor. Spoor en treindienst in handen van dezelfde eigenaar. (VSM) Spoor: niet geëlektrificeerd enkelspoor, kruisingsmogelijkheden nader te bepalen. Baanvak basissnelheid 80 km/u of 100 km/u Bediening: 1 of 2 keer per uur Aandachtspunten: - Museumgebruik blijft mogelijk. Treindienst mag hiervoor iets worden aangepast. - Stations en lijn zoveel mogelijk een historische uitstraling. Daarom waarschijnlijk een batterij of waterstof trein i.p.v. bovenleiding. Voor stations en voertuigen is maatwerk aan de orde. Iets dat samen kan worden opgepakt met vergelijkbare lijnen als Hoorn – Medemblik. Voordelen: - Relatief lage investeringskosten - Bereikbaar maken en ontsluiten per spoor oostkant Veluwe ook voor toerisme - Verkorting reistijd Apeldoorn - Arnhem 8.10 Spoorlijn Apeldoorn – Zwolle Lengte: ca. 37 km Tracé: Voormalig tracé van de Baronnenlijn Apeldoorn –Zwolle Nieuwe stations: Hattem, Wapenveld, Epe, Emst, Vaassen en Apeldoorn het Loo Bewonersbereik: 70206 exclusief Apeldoorn het Loo Gewenste status: Geen onderdeel hoofdspoor mogelijk samenloop met VSM Apeldoorn - Dieren Spoor: Geëlektrificeerd enkelspoor, kruisingsmogelijkheden. Basissnelheid 100 km/u.

Bediening: grootste deel dag 2x per uur stoptrein Aandachtspunten: - In verschillende plaatsen problemen met bebouwing van het tracé. Daarom kan het tracé moeten worden gewijzigd, ondertunnelt of sloop van bebouwing. Daarmee is deze lijn lastiger te reactiveren dan veel andere lijnen in dit rapport. Voordelen: - Ontsluiting grote plaatsen oostelijke zijde Veluwe - Mogelijkheden voor toerisme. 8.11 Spoorlijn Doetinchem – Hengelo of Enschede Lengte: ca. 54 km Tracé: voormalige spoorlijn GOLS of vanaf Boekelo de aftakking naar Enschede. Die daar wel op een deels nieuw tracé moet lopen vanwege bebouwing. Nieuwe stations: Zelhem, Borculo, Neede, Haaksbergen, Boekelo Bewonersbereik: 53803 Gewenste status: Geen onderdeel hoofdspoor Spoor: Geëlektrificeerd enkelspoor, kruisingsmogelijkheden nader te bepalen. Basissnelheid 100 km/u. Bediening: 2x per uur stoptrein Arnhem – Hengelo of Enschede Aandachtspunten: - Onderzoeken wat meest geschikte eindpunt is Enschede of Hengelo. - In verschillende plaatsen problemen met bebouwing van het tracé. Daarom kan het tracé moeten worden gewijzigd, ondertunnelt of sloop van bebouwing. Daarmee is deze lijn lastiger te reactiveren dan veel andere lijnen in Totaalplan Spoor.

- Goede aansluitingen in Ruurlo - Alternatief zou een ander tracé zijn grotendeels in combinatie met een noordelijke tak van de Betuwelijn tussen Zevenaar en Bad Bentheim indien tot aanleg van deze zijtak van de Betuwelijn wordt besloten. In dat geval vermoedelijk in de buurt van de N18 en dubbelspoor waarbij goederen en reizigerstreinen samenkomen ten oosten van Doetinchem. Stations dan vermoedelijk i.p.v. bovenstaande plaatsen in Varseveld Noord, Lichtenvoorde, verplaatsing Lichtenvoorde-Groenlo tot kruisingstation, Groenlo, Eibergen, Haaksbergen, Boekelo. Dan ook 1 of 2x per uur een IC die Arnhem – Enschede aflegt in ca 40 minuten met stop op Doetinchem. Voordelen: - Ontsluiting grote plaatsen in de achterhoek. - Kortere reistijd tussen Arnhem en Twente. 8.12 Spoorlijn Winterswijk – Borken Lengte: ca. 17 km (ca. 7 km in NL) Tracé: Reactivering van de voormalige spoorlijn Nieuwe stations: Burlo (D) Bewonersbereik: 3577 in Duitsland Gewenste status: Hoofdspoor Spoor: Geëlektrificeerd enkelspoor, eventueel kruisingsmogelijkheid. Basissnelheid 130 km/u of 140 km/u. Bediening: 1x per uur RE 14 Apeldoorn – Essen Aandachtspunten: - Er zijn ook reactiveringplannen voor het traject Bochelt – Borken - Coesfeld.