21.0 Informatienota 2023 - 55 - Voortgang uitvoering Integraal Zorgakkoord

0 500 1000 1500 2000 2500 3000 € per inwoner Verdeling zorgkosten naar wet in 2020 ZVW WLZ Jeugdwet WMO Bron: VEKTIS en CBS, 2020 0 1000 2000 3000 Dalfsen Hardenberg Kampen Ommen Staphorst Steenwijkerland Zwolle Zwartewaterland IJssel-Vecht Nederland € per inwoner ZVW verdeling zorgkosten HA-zorg Farmacie Wijkverpleging MSZ GGZ Overige • De verdeling van WLZ-kosten verschilt sterk tussen de gemeenten, waarbij in Ommen, Zwolle en Hardenberg de meeste WLZ-kosten liggen en de laagste kosten in Staphorst. • Het grootste relatieve deel WLZ-zorg in de thuissituatie wordt gegeven in Staphorst (28,8%) en Zwartewaterland (24,4%). Het minste in Ommen (3,6%) en Zwolle (9,6%). • Nb. WLZ incl. verblijf wordt sterk beïnvloed door het aanbod per gemeente. Bron: VEKTIS, 2020 Bron: VEKTIS, 2020 0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 € per inwoner WLZ verdeling zorgkosten WLZ - thuis WLZ - instelling College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081752/161 4. IZA-doelgroepen A. Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden B. Mensen met psychische klachten C. Mensen met (risico op) kanker D. Mensen met (risico op) hart- en vaatziekten E. Ouderen met een kwetsbare gezondheid F. Inbreng van inwoners en professionals over ouderen G. Zorgprofessionals 47 NB. In het IZA is afgesproken dat enkele doelgroepen zullen worden gemonitord.

Momenteel wordt deze monitor nog vormgegeven en uitgevoerd. Specifieke data daaruit is daarom helaas nog niet beschikbaar. De verwachting is dat deze monitor per zomer 2023 beschikbaar zal zijn. Zodra dit het geval is, wordt hier een verwijzing opgenomen. Er is nu door Proscoop in samenspraak met Zilveren Kruis en de gemeenten informatie toegevoegd aan dit regiobeeld over deze doelgroepen. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081753/161 48 4. IZA doelgroepen – samenvatting • Bij 4% van de volwassenen en 9% van de ouderen in de regio IJsselland zijn de gezondheidsvaardigheden onvoldoende. Dit is lag er dan het landelijk gemiddelde. • In de regio IJssel-Vecht ligt het hoog risico op angst of depressie bij inwoners van 18 jaar en ouder op 6,7%. Dit is lager dan het landelijk gemiddelde, we zien wel variatie tussen de gemeenten. • Het risico op kanker (alle soorten) en beroertes in de regio is ongeveer gelijk aan het landelijk gemiddelde, het risico op h art en vaatziekten is hoger dan landelijk. In al deze aandoeningen wordt een stijging verwacht. • Er zijn tussen de 24,1% en 29,2% broze ouderen per gemeente en tussen de 7,6% en 10,7% (zeer) ernstig eenzame ouderen. Dit li gt rond het landelijke gemiddelde. • De woonsituatie voor ouderen is gemiddeld beter dan landelijk, maar dit hangt sterk samen met inkomen.

• 70% van de zorgmedewerkers in de regio IJsselland ervaart een hoge werkdruk, 21% overweegt een andere baan te zoeken. Corona heeft impact gehad op zorgmedewerkers, vanaf corona is het verzuim. • In de laatste twee slides van dit hoofdstuk is de kwalitatieve input van inwoners en zorgprofessionals uit twee sessies over wonen en zorg voor Ouderen samengevat. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081754/161 49 4A. Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden • Gezondheidsvaardigheden zijn de vaardigheden van mensen om informatie over gezondheid te verkrijgen, te begrijpen, te beoordelen en te gebruiken. Gezondheidsvaardigheden gebruik je bij het nemen van gezondheidsgerelateerdebeslissingen. • Bij 70% van de ouderen in deregio IJsselland zijn de gezondheidsvaardigheden matig tot onvoldoende (waarvan 11% onvoldoende). Laagopgeleiden zijn vaker onvoldoende gezondheidsvaardig danhoogopgeleiden. • In de gemeenten Dalfsen, Staphorst en Zwartewaterland ligt het percentage inwoners met matig tot onvoldoende gezondheidsvaardigheden hoger dan in de regio. • 78% van de ouderen in de regio IJsselland (87% 65-74 jaar en 63% 75+) is digitaal vaardig en kan bijvoorbeeld informatie opzoeken op het internet, e-mailen, online afspraken maken en internetbankieren.

• In de gemeenten Staphorst (72%), Dalfsen (74%) en Zwartewaterland (75%) ligt het percentage digitaal vaardige ouderen onder het regionale gemiddelde. In de gemeente Zwolle ligt het percentage het hoogst, namelijk op 81%. Voldoende gezondheidsvaardig (65 jaar en ouder), % Voldoende digitaal vaardig (65 jaar en ouder), % 32% 30% 30% 30% 33% 34% 35% 38% 79% 77% 79% 77%81% 72% 75% 74% Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD IJsselland (2020)Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD IJsselland (2020) College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081755/161 50 4B. Mensen met psychische klachten Hoog risico op angst en depressie • In de regio IJssel-Vecht ligt het risico op angst of depressie bij inwoners van 18 jaar en ouder lager dan in Nederland als geheel (6,7%) • In de gemeenten Zwolle en Kampen ligt het percentage inwoners (18 jaar en ouder) met een hoog risico op een angststoornis of depressie (6,2% en 5,9%) het hoogst in de regio. Voor de gemeenten Dalfsen en Staphorst ligt het percentage het laagst met 3,6%. • Van de inwoners van de regio IJsselland heeft 9% de laatste vier weken een hoog risico op een angststoornis of depressie. Dit is gelijk aan Nederland (10%) en gestegen ten opzichte van 2020 (5%). De 18-34-jarigen (15%) hebben vaker een hoog risico dan de oudere leeftijdsgroepen.

Bron: GGD Gezondheidsmonitor 2020 Psychische klachten • In de regio IJsselland heeft 19% van de inwoners van 18 jaar en ouder lichte tot ernstige psychische klachten. Dit is gelijk aan Nederland (21%). 2% heeft ernstige psychische klachten (Nederland: 3%). • In de gemeente Zwolle en Kampen ligt het percentage inwoners (18 jaar en ouder) met lichte tot ernstige psychische klachten het hoogst van de regio IJssel- Vecht (20,5% en 21,3%). Voor de gemeenten Hardenberg en Ommen ligt het percentage het laagst met 13,6% en 13,9%. Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD IJsselland 2022 4,7% (2020) 8,0% (2022) 3,6% (2020) 6,9% (2022) 4,2% (2020) 7,1% (2022) 5,9% (2020) 9,3% (2022) 6,2% (2020) 9,6% (2022) 3,6% (2020) 8,7% (2022) 4,1% (2020) 6,6% (2022) 4,6% (2020) 6,7% (2022) NL = 9,7% (2022) Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen 2020, GGD’en/CBS/RIVM, bewerking o.b.v. SMAP- methodiek RIVM via regiobeeld.nl College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081756/161 51 4C. Mensen met risico op kanker Aantal diagnoses kanker 2011 – 2020 (alle soorten) • Het aantal diagnoses kanker gesteld tussen 2011 en 2020 ligt gelijk met of onder het landelijk gemiddelde in de regio IJssel-Vecht. • In de gemeente Dalfsen ligt het aantal diagnoses het laagste in de regio.

Bron: IKNL Kankeratlas, 2023 • In de top 10 van ziekten die de grootste ziektelast veroorzaakten in de Nederlandse bevolking in 2018, neemt longkanker de zesde plaats in. Er staan geen andere kankersoorten in deze top 10. • Huidkanker is in Nederland de meest gediagnosticeerde vorm van kanker. • Aanvullende cijfers over specifieke soorten kanker zijn te vinden op kankeratlas.iknl.nl. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081757/161 52 4C. Mensen met risico op kanker 95 97 99 101 103 105 107 109 111 113 115 2015 2020 2025 2030 Index Prevalentie longkanker IJssel-Vecht Nederland Bron: Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2018, RIVM, gemeentelijke verdeling RIVM via regiobeeld.nl • Bovenstaande grafiek toont een toekomstprojectie vanaf 2016 met de verwachte ontwikkeling van de prevalentie longkanker doormiddel van een index met 2015 als basisjaar. • De prevalentie longkanker is vanaf 2015 licht gedaald en neemt vanaf 2017 toe, zowel in Nederland en de regio IJssel-Vecht. • De regio IJssel-Vecht laat een grotere stijging zien ten opzichte van Nederland. • De gemeente met de grootste verwachte stijging is de gemeente Staphorst, gemeente Steenwijkerland heeft de kleinste stijging in de regio.

Aantal diagnoses longkanker 2011 - 2020 Bron: IKNL Kankeratlas, 2023 • Het aantal diagnoses longkanker verschilt in de regio, alle gemeenten in de regio hebben een gemiddelde of lager aantal diagnoses vergeleken met Nederland. • Het aantal diagnoses ligt in de Dalfsen (dorp) 25% onder de verwachting op basis van het Nederlands gemiddelde. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081758/161 53 4C. Mensen met risico op kanker Huidkanker – Melanoom Huidkanker – Plaveiselcarcinoom Bron: IKNL Kankeratlas, 2023 Bron: IKNL Kankeratlas, 2023 • In de regio IJssel-Vecht verschilt het aantal diagnoses huidkanker (melanoom) van 27% (postcodegebied 801) boven de verwachting op basis van het Nederlands gemiddelde tot 10% (postcodegebied 795) onder het Nederlands gemiddelde. • In de regio IJssel-Vecht verschilt het aantal diagnoses huidkanker (plaveiselcarcinoom) van 21% (postcodegebied 835) boven de verwachting op basis van het Nederlands gemiddelde tot 11% (postcodegebied 773) onder het Nederlands gemiddelde. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081759/161 54 4D.

Mensen met (risico op) hart- en vaatziekten 100 105 110 115 120 125 130 135 140 2015 2020 2025 2030 Index Prevalentie coronaire hartziekten IJssel-Vecht Nederland Bron: Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2018, RIVM, gemeentelijke verdeling RIVM via regiobeeld.nl • De prevalentie van coronaire hartziekten neemt in Nederland met gemiddeld 34% toe. • In de regio IJssel-Vecht ligt de stijging iets boven het gemiddelde van Nederland. Dit is naar verwachting een stijging van 36% ten opzichte van 2015. • In gemeente Staphorst wordt de grootste stijging verwacht, in gemeenten Steenwijkerland en Hardenberg relatief de kleinste stijging. 100 105 110 115 120 125 130 135 140 2015 2020 2025 2030 Index Prevalentie beroerte IJssel-Vecht Nederland Bron: Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2018, RIVM, gemeentelijke verdeling RIVM via regiobeeld.nl • De prevalentie beroerte neemt in Nederland met gemiddeld 35% toe. In de regio IJssel-Vecht is deze stijging vergelijkbaar. • In gemeente Staphorst wordt de grootste stijging verwacht, in gemeente Hardenberg de kleinste stijging. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081760/161 55 4E. Ouderen met een kwetsbare gezondheid Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020, GGD’en/CBS/RIVM, bewerking o.b.v.

SMAP-methodiek RIVM via regiobeeld.nl Broosheid verwijst naar een toenemende kwetsbaarheid bij ouderen doordat er sprake is van een verminderde ‘reservecapaciteit’. Daardoor kunnen kleine kwalen of, normaal gesproken, onschuldige incidenten, zoals een toevallige valpartij, eenvoudig uitgroeien tot grote gezondheidsproblemen. • In de gemeente Zwolle ligt het percentage ouderen (65 plus) met toenemende kwetsbaarheid (29,2%) iets hoger dan het landelijk gemiddelde van 28,1%. Iets onder gemiddeld scoren de gemeenten Hardenberg (26,8%) en Kampen (27,3%) en de laagste percentages zijn te vinden in de overige gemeenten (24,1% - 24,6%). Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020, GGD’en/CBS/RIVM, bewerking o.b.v. SMAP-methodiek RIVM via regiobeeld.nl • In de gemeenten Zwolle, Kampen, Hardenberg en Steenwijkerland ligt het percentage (zeer) ernstig eenzame inwoners (18 plus) het hoogst. In Nederland ligt dit percentage op 11%. Broosheid: Broze gezondheid Sociaal kapitaal: Ernstig/zeer ernstig eenzaam College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081761/161 56 4E.

Ouderen met een kwetsbare gezondheid: dementie 100 120 140 160 180 200 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 Index Toename dementie, indexjaar 2020 IJssel-Vecht Nederland Bron: Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2018, RIVM, gemeentelijke verdeling RIVM via regiobeeld.nl • In de regio IJssel-Vecht wordt een stijging van dementie met 87% verwacht in de periode van 2020 tot 2050. Dit komt overeen met de landelijk verwachte stijging (85%). • De grootste relatieve stijging in de regio IJssel-Vecht wordt in die periode verwacht in Zwolle (110%), Hardenberg (99%), Kampen (94%). • De laagste relatieve stijging in de regio wordt in die periode verwacht in Ommen (36%), Dalfsen (37%) en Zwartewaterland (52%). College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081762/161 57 4E. Ouderen met een kwetsbare gezondheid: wonen • In de regio woont 4,8% van de 70-plussers in een instelling, dit ligt dicht bij het landelijk gemiddelde (4,6%). • In Kampen (6,2%), Zwolle (5,6%) en Zwartewaterland (5,3%) liggen deze percentages wat hoger. • In Staphorst ligt dit percentage het laagste (1,8%).

0% 10% 20% 30% 40% 50% IJssel-Vecht Nederland Ongeschikte woning bij 55+ers, naar inkomen Kwintiel 1 (laagste 20%) Kwintiel 2 Kwintiel 3 Kwintiel 4 Kwintiel 5 (hoogste 20%) • In de regio woont 23% van de 55-plussers in een woning en woonomgeving die niet geschikt is, dit is lager dan het landelijk gemiddelde (44,5%). Een woning is niet geschikt wanneer bij toekomstige gezondheids-of ouderdomsklachten de woning niet geschikt is zonder aanpassingen. Hierbij zijn seniorenwoningen buiten beschouwing gelaten • Zwolle (35,7%) en Kampen (28,2%) hebben de meeste ongeschikte woningen, maar onder het landelijk gemiddelde. Dalfsen (12,1%), Steenwijkerland (12,3%) en Hardenberg (12,7%) hebben de minste ongeschikte woningen. • Er is een relatie zichtbaar tussen de hoogte van het inkomen en de ongeschiktheid van de woning en woonomgeving. Bron: CBS Microdata (2020) Bron: CBS Monitor Sociaal Domein WMO (2020) 0 1 2 3 4 5 6 7 % Personen van 70 jr en ouder: wonend in instelling College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081763/161 58 4F. Inbreng van inwoners – Wonen en zorg voor ouderen • Meer behoefte aan levensloopbestendige woningen en onvoldoende aanpassingen voor ouderen en jongeren. • Er is op dit moment beperkte integratie van ouderen en jongeren in woningen en gemeenschappelijke activiteiten.

• Beperkte toegankelijkheid en betaalbaarheid van hulpmiddelen en domotica voor langer thuis wonen. • Onvoldoende aandacht voor wonen en zorg voor kwetsbare inwoners. • Werk aan een dementie-vriendelijke maatschappij. • Gebrek aan vaste gezichten en lokale verbondenheid in de ouderenzorg. • Beperkte mogelijkheden voor kleinschalige zorg en mantelzorg. • Beperkt aanbod van laagdrempelige ondersteuning en activiteiten in wijken en dorpen • Privacy is niet altijd gewaarborgd bij laagdrempelige inloopmogelijkheden. • Er moet nog veel gedaan worden aan bewustwording en tijdige besluitvorming bij ouder worden en bijbehorende keuzes. • Ontbreken van fysiotherapie in het basispakket voor ouderen wordt als knelpunt ervaren. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081764/161 59 4F. Inbreng van professionals – Wonen en zorg voor ouderen • Passende huisvesting voor ouderen: Voldoende en geschikte woonruimte voor ouderen, inclusief aangepaste woonruimte, is een belangrijke behoefte. • Het is een uitdaging om de zorgvraag van ouderen met complexe behoeften te laten aansluiten bij de deskundigheid van zorgverleners. • De vraag naar zorg en huisvesting voor ouderen groeit, terwijl de arbeidsmarkt krap is en er beperkte bouwactiviteit is. • Er is behoefte aan voldoende thuiszorg en aan een beter begrip van wanneer kwetsbare ouderen meer zorg nodig hebben.

• Zorg en ondersteuning op maat, die rekening houdt met de individuele behoeften van ouderen, wordt gevraagd. • Verbeterde coördinatie van zorg thuis en meer kennis over de mogelijkheden hiervoor zijn nodig. • Er is een tekort aan zorgverleners op de arbeidsmarkt en informele zorgverleners zijn minder beschikbaar. • Betere samenwerking tussen verschillende partijen en disciplines, inclusief multidisciplinaire samenwerking, is gewenst. • Betaalbare zorg voor ouderen moet worden gewaarborgd en er moeten mogelijkheden worden onderzocht om de zorgconsumptie te verminderen. • Zorgtechnologie en innovatie zijn belangrijk, maar het moet ook worden geaccepteerd door professionals en de samenleving. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081765/161 60 4G. Professionals: ziekteverzuim en uitstroom redenen • Ziekteverzuim nam de afgelopen jaren in alle vier de benoemde zorgsectoren toe in arbeidsmarktregio Zwolle. In 2021 was er een lichte daling in het ziekteverzuim maar in 2022 nam het verzuim weer toe. • Ziekteverzuim nam in de periode 2019 – 2022 toe in Oost-Nederland. Niet alleen kort verzuim, maar ook lang verzuim volgt deze trend. • 58% van de vertrekkende medewerkers werkt er korter dan 5 jaar. 19% van de vertrekkers werkt er zelf nog maar korter dan 1 jaar. 12% werkt er 5 – 10 jaar en 30% werkt er 10 jaar of langer.

• De meest genoemde uitstroomreden in Oost-Nederland is het verlies aan uitdaging in de werkzaamheden, gevolgd door de beperkte loopbaanmogelijkheden. Landelijk staan de loopbaanmogelijkheden op de eerste plek. Bron: WGV Zorg en Welzijn, factsheet arbeidsmarkt regio Zwolle 2022 Bron: WGV Zorg en Welzijn, factsheet arbeidsmarkt Oost-Nederland, 2022 Top 5 uitstroomredenen binnen de zorgsector 1. Uitdaging in werkzaamheden 2. Loopbaanmogelijkheden 3. Manier van werken in de organisatie en aansturing leidinggevende 4. Inhoud van het werk 5. Werk-privé balans Verzuim regio Oost-Nederland % Bron: WGV Zorg en Welzijn, factsheet arbeidsmarkt Oost-Nederland, 2022 Ziekteverzuim 2019-2022 Aantal dienstjaren bij uitdiensttreding College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081766/161 61 4G. Professionals: corona & zorgmedewerkers GGD onderzoek naar impact van corona op 532 zorgmedewerkers, regio IJsselland, 2022 • Eén op de vijf zorgmedewerkers heeft een lage score op veerkracht. • Meerdere klachten zoals vermoeidheid (60%) en stress (30%) zijn toegenomen bij zorgmedewerkers. • 70% van de zorgmedewerkers ervaart een hoge werkdruk door onderbezetting. • Waardering voor werk is gedaald van een 7.9 voor corona naar een 7.0 nu in 2022. • Van de zorgmedewerkers heeft 69% plezier in zijn/haar werk.

College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081767/161 5. Fysieke omgeving A. Geluidhinder B. Geurhinder C. Beweegvriendeljkheid D. Groen en gezond E. Luchtkwaliteit 62 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081768/161 63 5. Fysieke omgeving – samenvatting • Geluidhinder door buren wordt door 3,4% (Dalfsen) tot 7,4% (Zwolle) van de inwoners ervaren, geluidhinder door wegverkeer wor dt door gemiddeld 5% van de inwoners ervaren. • Geurhinder wordt door gemiddeld 8% van de inwoners ervaren. • In 2022 bedraagt de gemiddelde score voor heel Nederland op de kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving 64 op een schaal van 0 tot en met 100. Voor de regio ligt die BVO-score in de gemeentes op 45 (Staphorst) tot 75 (Zwolle). • De blootstelling aan fijnstof en stikstofdioxiden is in de regio afgenomen sinds 2013, maar voldoet nog niet aan de normen va n de WHO. In gemeente Zwolle is de blootstelling het hoogst. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081769/161 64 5A. Fysieke omgeving – ernstige geluidhinder Ernstige geluidhinder door buren • In de gemeenten Zwolle en Kampen wordt het vaakst ernstige geluidhinder door buren ervaren. Door respectievelijk 7,4% en 6,1% van de inwoners. In de regio ligt dit percentage op 6%.

In de gemeenten Staphorst (3,4%) en Dalfsen (3,8%) wordt het minst vaak ernstige geluidhinder door buren ervaren. • Ernstige geluidhinder door wegverkeer komt vooral in de gemeente Zwolle (5,9%) voor (regio: 5%). 4,7% 4,4% 3,4% 6,1% 7,4% 3,8% 4,1% 4,1% College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081770/161 65 5B. Fysieke omgeving – geurhinder • In de gemeenten Staphorst, Dalfsen en Hardenberg ervaart respectievelijk 5%, 7% en 7% van de inwoners (18 jaar en ouder) geurhinder. In de andere gemeenten ligt dit percentage respectievelijk op 8% (net als in de regio). In de gemeente Zwolle ervaart 9% en in de gemeente Zwartewaterland ervaart 10% geurhinder. • Geurhinder van vuurkorf, barbecue, open haard, allesbrander of houtkachel komen het meest voor. 19% van de inwoners in de regio IJsselland ondervindt hier matige of ernstige hinder van. Ouderen geven vaker matige of ernstige geurhinder voor houtkachels, allesbrander en openhaard aan dan volwassenen (21% vs. 18%). 8% 8% 8% 8% 7% 7% 5% 10% College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081771/161 66 5B. Fysieke omgeving - beweegvriendelijkheid • De kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving laat zien hoe de fysieke omgeving in de openbare ruimte scoort op de mogelijkheid voor mensen om te sporten en te bewegen.

De veronderstelling is dat een meer beweegvriendelijke omgeving bijdraagt aan meer sporten en bewegen. • In 2022 bedraagt de gemiddelde score voor heel Nederland op de kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving 64 op een schaal van0 tot en met 100. • De BVO-score voor de gemeenten Zwolle (75), Zwartewaterland (73) en Kampen (72) ligt hoger dan landelijk (64). De andere gemeenten scoren lager met gemeente Staphorst als laagste score: 45. • De gemeenten Ommen (19) en Staphorst (22) hebben in vergelijking met de andere gemeenten een lage score op de deelindicator Nabijheid van voorzieningen (NL: 63). In de gemeenten Kampen (96), Zwartewaterland (95) en Zwolle (97) scoort de deelindicator Sport- en speelplekken hoog (NL: 84). Bron: Diverse bronnen, Mulier Instituut, 2022 Score tussen 0 en 100 Beweegvriendelijke omgeving (2022) Bron: Mulier Instituut, 2022 Bron: Mulier Instituut, 2022 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081772/161 67 5D. Fysieke omgeving – groen en gezond • In de regio IJsselland vindt 87% van de inwoners (18 jaar en ouder) zijn/haar omgeving gezond (85% van de volwassenen en 91% van de ouderen). In de gemeenten Dalfsen en Ommen wordt de omgeving vaker als gezond ervaren; respectievelijk door 96% en 95%. In de gemeente Zwolle en Kampen ligt dit percentage lager (81% en 84%) dan in de regio IJsselland.

• In alle gemeenten ligt het percentage inwoners dat vindt dat er voldoende mogelijkheden zijn om te wandelen en fietsen gelijk met de regio (97% en 96%). • “Ik vind dat er genoeg groen is in mijn buurt” wordt vooral door inwoners van de gemeente Ommen (84%) en Dalfsen (82%) aangegeven. In de gemeenten Zwartewaterland (69%), Kampen (69%) en Zwolle (71%) ligt het percentage lager dan de regio IJsselland (74%). 95% 96% 93% 94% 94% 81% 89% 84% College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081773/161 68 5E. Fysieke omgeving - luchtkwaliteit • Cijfers over luchtkwaliteit worden door GGD IJsselland en GGD Twente voor heel de provincie Overijssel geanalyseerd. Net als in heel Nederland, is in Overijssel de blootstelling aan fijn stof en stikstofdioxiden in 2019 sinds (vergelijkingsjaar) 2013 afgenomen. Dat is goed voor de gezondheid, maar voldoet nog niet aan de normen van de WHO. • De variatie in blootstelling aan stikstofdioxide (NO2) in Overijssel is aanzienlijk. De hoogste gemiddelde blootstellingen aan NO2 in de regio IJssel-Vecht treden op in gemeente Zwolle(15,6 µg/m3) en Kampen (13,5 µg/m3, terwijl deze in de landelijke gemeenten aanmerkelijk lager zijn (12,1-12,6 µg/m3). De gemeente Steenwijkerland heeft met 11,1 µg/m3 de laagste gemiddelde blootstelling aan stikstofdioxide.

• De gemiddelde blootstelling aan fijnstof (PM10) is in de regio IJssel- Vecht het hoogst in de stedelijke gemeente Zwolle (16,3µg/m3) en wederom het laagst in Steenwijkerland (14,9 µg/m3). Bron: Luchtkwaliteit en Gezondheid in Overijssel. Rapportage oktober 2022 over de luchtkwaliteit in 2019, GGD IJsselland en GGD Twente (2022) College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081774/161 6. Arbeidsmarkt A. Personeelstekort in de regio B. Percentage 55+ in zorg en welzijn C. Instroom Z&W opleidingen D. Mantelzorgpotentieel 69 Zie voor verdiepende informatie: Prognosemodel zorg en welzijn College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081775/161 70 6. Arbeidsmarkt – samenvatting • Het personeelstekort binnen de sector zorg en welzijn in de regio IJssel-Vecht loopt op van 2,7% in 2021 naar 3,8 in 2030; dit i s een stijging van circa 40%. Dit ligt onder het landelijk gemiddelde. Er wordt een kleine daling in instroom vanuit zorg en welzijn opleidi ngen (MBO en HBO) verwacht. • Het personeelstekort binnen de sector zorg en welzijn in de regio IJssel-Vecht ondervindt de grootste relatieve toename van tekorten in de thuiszorg, gevolgd door de WLZ V&V. • Het percentage 55+ onder de werknemers neemt toe en het percentage 18-24 jarigen neemt af.

Het hoogste percentage 55+ in de zorg en welzijn sector is te vinden in de Thuiszorg, WLZ V&V en MSZ. • Het mantelzorgpotentieel daalt in de periode na 2023 van 9,0 naar 3,9; dit is meer dan een halvering. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081776/161 71 6A. Personeelstekort in de regio • Het personeelstekort binnen de sector zorg en welzijn in de regio IJssel-Vecht loopt op van 2,7% in 2021 naar 3,8% in 2030; dit is een stijging van circa 40%. • Het personeelstekort in de regio ligt onder het Nederlandse gemiddelde, respectievelijk 4,3% (2021) en 7,8% (2030). Bron: Prognosemodel zorg en welzijn • Het personeelstekort binnen de sector zorg en welzijn in de regio IJssel- Vecht ondervindt de grootste relatieve toename van tekorten in de thuiszorg, gevolgd door de WLZ V&V, gehandicaptenzorg, ziekenhuiszorg, jeugdzorg en overige Zorg & Welzijn. • Waar in 2022 een tekort van zo’n 1300 zorg en welzijnsmedewerkers in de regio IJssel-Vecht is, wordt dit geschat op zo’n 3500 medewerkers in 2032. 01002003004005006007008009001000 Tekorten per beroepsgroep (aantal personen) IJssel-Vecht 2022 2032 Bron: Aangeleverd vanuit VWS College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081777/161 72 6B.

Percentage 55+ in zorg en welzijn • Bovenstaande grafieken tonen het aandeel werknemers van 55 jaar en ouder per branche in de sector zorg en welzijn ten opzichte van het totaal aantal werknemers in de branche tussen 2010 en 2022. De cijfers zijn alleen beschikbaar per arbeidsmarktregio. • Het percentage werknemers van 55 jaar en ouder in de Thuiszorg, WLZ V&V en MSZ liggen het hoogst in de regio. • In alle sectoren is de afgelopen 12 jaar een stijging te zien, waarbij deze in de WLZ V&V het hoogste is. • In het sociaal werk is het aantal werknemers van 55 jaar en ouder relatief stabiel gebleven in de afgelopen 12 jaar. Bron: Onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn, CBS (via AZW Statline) 0 5 10 15 20 25 30 35 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 55+ werknemers in de zorg en welzijn in arbeidsmarktregio Regio Zwolle Ziekenhuizen en overige MSZ GGZ Huisartsen en gez.centra WLZ V&V Thuiszorg Gehandicaptenzorg Jeugdzorg Sociaal werk Bron: Prognosemodel WG Zorg & Welzijn • In de periode 2022 tot 2032 is de verwachting dat het aantal 55-plussers werkzaam in de zorg van 23,3% naar 26,9% zal toenemen. Met name de groep 65+ers neemt toe van 2,3 naar 4,4%, waarbij de stijgende AOW-leeftijd een rol speelt. • De jongste leeftijdsgroep tot 24 jaar zal naar verwachting tussen 2022 en 2032 van 13,2% naar 9,5% dalen.

Ontwikkeling leeftijdsopbouw werknemers IJssel-Vecht 55+ werknemers in de zorg en welzijn in arbeidsmarktregio Regio Zwolle College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081778/161 73 6C. Instroom Z&W opleidingen • De instroom in de zorgopleidingen (MBO en HBO) laat al jaren een redelijk stabiel beeld zien, met lichte stijging sinds 2019. In 2021 zien we daar een stabilisatie van, met uitzondering van de verpleegkundige opleiding. • Volgens WGV Zorg & Welzijn is de verwachting voor de komende jaren een lichte daling in de instroom in de zorgopleidingen, mede vanwege demografie (minder mensen in de leeftijdsgroep die een opleiding zal volgen). • Nb. Deze cijfers gaan over een grotere regio dan IJssel-Vecht, te weten: Zwolle, Twente, Stedenvierkant en de Achterhoek. Bron: WGV Zorg en Welzijn, factsheet arbeidsmarkt in beeld 2022 Oost Nederland College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081779/161 74 6D. Mantelzorgpotentieel De grafieken tonen een index met basisjaar 2015 zodat regionale en landelijke cijfers met elkaar kunnen worden vergeleken. De cijfers geven een toekomstprojectie vanaf 2023 op basis van de verwachte demografische ontwikkelingen in de regio. • Het mantelzorgpotentieel beschrijft de verhouding tussen het aantal 50- tot 64-jarige inwoners dat tegenover het aantal 85+-ers staat.

• Het mantelzorgpotentieel daalt in de periode na 2023 van 9,0 naar 3,9; dit is meer dan een halvering. • Deze regionale daling ligt dichtbij de landelijke daling in dezelfde periode. Bron: Bevolkingsstatistiek (CBS) icm Primos-prognose (ABF Research), bewerking RIVM via regiobeeld.nl Mantelzorgpotentieel College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081780/161 75 C. Zorg in de regio (per sector) NB. In dit basisbeeld zijn de belangrijkste sectoren gekozen waar men momenteel beschikt over landelijke data. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081781/161 7. Huisartsenzorg A. Aanbod B. Consulten C. Zorgkosten D. Capaciteit 76 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081782/161 77 7. Huisartsenzorg – samenvatting • Het aantal huisartsen per inwoners ligt tussen de 4,1 (Staphorst) en 7,9 (Hardenberg) per 10.000 inwoners, landelijk is dit 6.7. De afstand naar een huisarts is gemiddeld lager dan landelijk. • Het aantal consulten bij de huisarts stijgt en het aantal telefonisch consulten stijgt sterk. Dit is vergelijkbaar met de lan delijke trend. • De huisartsenzorg kosten zijn vergelijkbaar met landelijk, alleen de inwoners ouder dan 90 maken gemiddeld minder huisartsen kosten dan landelijk.

• In de regio IJssel-Vecht wordt een ruime verdubbeling verwacht van het aantal vacatures per 100 werkzoekenden in de huisartsenzorg (medewerkers in huisartsenpraktijken exclusief huisartsen) van 294 in 2022 naar 690 in 2032. • Het percentage praktijken dat een moeilijk vervulbare vacature had voor de huisarts, doktersassistent en POH-S lag in arbeidsmarktregio Twente, Achterhoek, IJssel-Vecht, Stedendriehoek en Noordwest-Veluwe lager dan gemiddeld in Nederland. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081783/161 78 7A. Huisartsenzorg – aanbod • In de regio IJssel-Vecht wonen inwoners over het algemeen dichtbij een huisartsenpraktijk. In de gemeente Ommen is de gemiddelde afstand het grootst (2,3 km) gevolgd door gemeente Dalfsen (2,1 km). • Het aantal huisartsen per 10.000 inwoners is in de regio IJssel- Vecht wisselend. Landelijk ligt het gemiddelde op 6,7. • In Staphorst en Zwartewaterland is deze verhouding het laagst en in Hardenberg het hoogst.

1,9 1,9 1,6 1,5 1,0 0,9 2,1 2,3 6,5 4,1 5,6 7,9 6,2 6,7 6,2 6,5 Bron: Nabijheidsstatistiek 2018, CBS via regiobeeld.nl Bron: Beroepenregistraties in de Gezondheidzorg 2022, Nivel via regiobeeld.nl NL = 1,0 km NL = 6,7 Huisartsenaanbod Nabijheid Huisartsenpraktijk College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081784/161 79 • Het aantal reguliere huisartsconsulten is in 2040 126.450 per jaar meer dan in 2023; een stijging van 11,4%. • De stijging van het aantal reguliere huisartsconsulten in de regio IJssel-Vecht is gelijk aan de gemiddelde stijging in Nederland. • Het aantal telefonische huisartsconsulten is in 2040 151.470 per jaar meer dan in 2023; een stijging van 17,9%. • De stijging van het aantal telefonische huisartsconsulten in de regio IJssel-Vecht is gelijk aan de gemiddelde stijging in Nederland. 7B. Huisartsenzorg – consulten Bron: Vektis, projecties RIVM via regiobeeld.nl Bron: Vektis, projecties RIVM via regiobeeld.nl 90 100 110 120 130 140 150 2015 2020 2025 2030 2035 2040 Index Aantal huisartsconsulten regulier IJssel-Vecht Nederland 90 100 110 120 130 140 150 2015 2020 2025 2030 2035 2040 Index Aantal telefonische huisartsconsulten IJssel-Vecht Nederland • De grafieken tonen een index met basisjaar 2015 zodat regionale en landelijke cijfers met elkaar kunnen worden vergeleken.

Decijfers geven een toekomstprojectie vanaf 2019 op basis van de verwachte demografische ontwikkelingen in de regio. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081785/161 80 7C. Huisartsenzorg – zorgkosten • De gemiddelde kosten voor huisartsenzorg liggen in de regio IJssel-Vecht voor alle leeftijdscategorieën op of rondom het landelijk gemiddelde. • De zorgkosten liggen bij 85+ers lager in de regio dan landelijk gezien. • Op gemeenteniveau liggen de kosten bij 75+ers voor huisartsenzorg het hoogst in Zwartewaterland. • In Ommen liggen de kosten voor huisartsenzorg het laagst van de regio. 0 100 200 300 400 500 600 700 800 0 t/m 4 5 t/m 9 10 t/m 14 15 t/m 19 20 t/m 24 25 t/m 29 30 t/m 34 35 t/m 39 40 t/m 44 45 t/m 49 50 t/m 54 55 t/m 59 60 t/m 64 65 t/m 69 70 t/m 74 75 t/m 79 80 t/m 84 85 t/m 89 90+ € per inwoner Kosten huisartsenzorg naar leeftijd IJssel-Vecht Nederland Bron: Vektis, 2020 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081786/161 81 7D. Huisartsenzorg – capaciteit In deze prognose van Zorg & Welzijn gaat het alleen om medewerkers in de huisartsenpraktijk en niet om huisartsen zelf. • In de regio IJssel-Vecht wordt een ruime verdubbeling verwacht van het aantal vacatures per 100 werkzoekenden in de huisartsenzorg van 294 in 2022 naar 690 in 2032.

• Deze toename van de arbeidskrapte komt overeen met die van Nederland • De leeftijdsopbouw van werknemers binnen de huisartsenzorg gaat tussen 2022 en 2032 flink verschuiven, met een daling van medewerkers jonger dan 35 jaar en een toename van oudere medewerkers. Bron: Prognosemodel Zorg & Welzijn, huisartsen en gezondheidscentra Bron: Prognosemodel Zorg & Welzijn, huisartsen en gezondheidscentra College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081787/161 82 7D. Huisartsenzorg – capaciteit Bron: Nivel 2021 (Factsheet arbeidsmarkt huisartsenzorg regio Twente, Achterhoek, IJssel-Vecht, Stedendriehoek en Noordwest-Veluwe) • In de regio Twente, Achterhoek, IJssel-Vecht, Stedendriehoek en Noordwest-Veluwe waren in 2021 in een gemiddelde huisartsenpraktijk 12,4 personen in de dagzorg werkzaam die gezamenlijk 221,6 uren per week werkten. De regio Twente, Achterhoek, IJssel-Vecht, Stedendriehoek en Noordwest-Veluwe verschilde qua verdeling van deze capaciteit naar functie nauwelijks van de gemiddelde Nederlandse huisartsenpraktijk. • Het percentage praktijken dat een moeilijk vervulbare vacature had voor de huisarts (12%), doktersassistent (20%), POH-S (4%) en POH-GGZ (4%) lag lager dan gemiddeld in Nederland.

Verdeling van de capaciteit in de huisartspraktijk (in uren), naar functie Percentage huisartsenpraktijken dat in het afgelopen jaar moeilijk en niet moeilijk vervulbare vacatures had, naar functie Bron: Nivel 2021 (Factsheet arbeidsmarkt huisartsenzorg regio Twente, Achterhoek, IJssel-Vecht, Stedendriehoek en Noordwest-Veluwe) HA = huisarts DA = doktersassistent POH = praktijkondersteuner huisarts (somatiek, ouderen, jeugd of ggz) VS = verpleegkundig specialist PA = physician assistent PM = praktijkmanager AA = algemeen assistent College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081788/161 8. Medisch specialistische zorg A. Locaties ziekenhuizen B. Aantal DBC’s C. Wachttijden D. Zorgkosten E. Capaciteit 83 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081789/161 84 • De MSZ zorgkosten per inwoner liggen voor de meeste leeftijdsgroepen gelijk aan het landelijk gemiddelde. • Voor de leeftijdsgroep 75 t/m 84 jaar liggen de kosten iets boven het landelijk gemiddelde en vanaf 90+ liggen de kosten ruim twee keer zo hoog in vergelijking met het landelijk gemiddelde. • Het aantal openstaande vacatures per 100 werkzoekenden ligt voor medisch-specialistisch personeel lager dan landelijk. • Er wordt een forse toename in de vacatures verwacht van 150 in 2022 naar 447 vacatures per 100 werkzoekenden in 2032 in de re gio IJssel- Vecht. 8.

Medisch Specialistische Zorg samenvatting College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081790/161 85 8A. Medisch Specialistische Zorg – locaties ziekenhuizen In de regio IJssel-Vecht zijn twee ziekenhuizen (hoofdlocaties), met binnen regio IJssel-Vecht de volgende buitenpoli’s: A. Saxenburg Medisch Centrum (Hardenberg) – Algemeen Ziekenhuis A1. Buitenpoli Ommen A. Isala Ziekenhuis (Zwolle) – Algemeen Ziekenhuis B1. Buitenpoli Kampen B2. Buitenpoli Steenwijkerland • In de regio IJssel-Vecht is de afstand tot ziekenhuislocaties (in kilometers) beperkt. Landelijk ligt deze afstand gemiddeld op 4,8 km. B2 B1 A1 11,8 2,6 4,3 7,0 13,5 8,2 6,6 3,4 Bron: Nabijheidsstatistiek CBS, 2018 NL = 4,8 km College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081791/161 86 8B. Medisch Specialistische Zorg – aantal DBC’s • Het aantal patiënten in de regio IJssel-Vecht dat onder behandeling is in een algemeen ziekenhuis stijgt naar verwachting van 221.140 in 2023 naar 246.490 in 2040; dit is een stijging van 25.350 personen, een toename van 11,5%. • Het aantal patiënten in de regio IJssel-Vecht dat onder behandeling is in een algemeen ziekenhuis stijgt in de regio IJssel-Vecht gelijk aan de gemiddelde stijging in Nederland. • Het aantal DBC’s in de regio IJssel-Vecht stijgt naar verwachting met 15,6% in de periode 2023-2040.

• De stijging van het aantal DBC’s in de regio IJssel-Vecht komt overeen met de gemiddelde stijging in Nederland. • Het aantal patiënten in de regio IJssel-Vecht dat onder behandeling is in een UMC stijgt naar verwachting van 14.690 in 2023 naar 16.030 in 2040; dit is een stijging van 14.120 personen, een toename van 9,1%. • Het aantal patiënten in de regio IJssel-Vecht dat onder behandeling is in een UMC stijgt naar verwachting in de regio IJssel-Vecht sterker dan de gemiddelde stijging in Nederland. Bron: Vektis (via CBS Remote Access), bewerking en projecties RIVM via regiobeeld.nl • De grafieken tonen een index met basisjaar 2017 zodat regionale en landelijke cijfers met elkaar kunnen worden vergeleken. Decijfers geven een toekomstprojectie vanaf 2020 op basis van de verwachte demografische ontwikkelingen in de regio. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081792/161 87 8C. Medisch Specialistische Zorg – wachttijden De actuele wachttijden voor MSZ zijn sterk variërend door de tijd en verschillend per specialisme, ingreep en (buiten)locatie. Om de actuele wachttijden in te zien wordt verwezen naar de website van het ziekenhuis in de regio: • Zwolle, Isala Klinieken • Hardenberg, Saxenburgh Medisch Centrum • In zorgkantoorregio Zwolle ligt de wachttijd voor de behandeling neustussenschot onder het Nederlands gemiddelde.

Voor de behandelingen liesbreuk, sterilisatie en galblaasverwijdering zijn de gemiddelde wachttijden ongeveer 7 weken langer dan de gemiddelde wachttijd in Nederland. • De wachttijden voor knievervanging en heupvervanging liggen in zorgkantoorregio Zwolle onder het Nederlands gemiddelde, de behandeling galblaasverwijdering ligt erboven en voor de behandelingen tonsillectomie en staar zijn de wachttijden vergelijkbaar met Nederland. = Zorgkantoorregio IJssel-Vecht = Nederland Bron: NZA Regioanalyse Zwolle, inzicht in de Zorgkantoorregio, 2022 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081793/161 88 8D. Medische Specialistische Zorg – zorgkosten • De gemiddelde kosten voor medisch specialistische zorg liggen in de regio IJssel-Vecht voor de meeste leeftijdscategorieën op of rondom het landelijk gemiddelde. • Voor de leeftijdsgroep 75 t/m 84 jaar liggen de kosten iets boven het landelijk gemiddelde en vanaf 90+ liggen de kosten ruim twee keer zo hoog in vergelijking met het landelijk gemiddelde. • De kosten in de leeftijdsgroep 0 – 4 jaar liggen iets lager dan het landelijk gemiddelde. • De verschillen tussen de gemeenten onderling zijn gering, waarbij de kosten in Ommen en Steenwijkerland iets boven het landelijk gemiddelde uitkomen en de andere gemeenten iets onder het landelijk gemiddelde.

0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 0 t/m 4 5 t/m 9 10 t/m 14 15 t/m 19 20 t/m 24 25 t/m 29 30 t/m 34 35 t/m 39 40 t/m 44 45 t/m 49 50 t/m 54 55 t/m 59 60 t/m 64 65 t/m 69 70 t/m 74 75 t/m 79 80 t/m 84 85 t/m 89 90+ €/per inwoner Zorgkosten Medisch Specialistische Zorg IJssel-Vecht Nederland Bron: Vektis, 2020 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081794/161 89 8E. Medisch Specialistische Zorg – capaciteit Bron: Prognosemodel Zorg & Welzijn, ziekenhuizen en overige med. spec. zorg, 2022 • De capaciteit in de medisch-specialistische zorg hangt van diverse factoren af, waaronder contractafspraken met zorgverzekeraars, efficiëntie, fysieke capaciteit en de arbeidsmarkt. Wat betreft arbeidsmarkt zijn openbare cijfers bekend. • Het aantal openstaande vacatures per 100 werkzoekenden ligt voor medisch-specialistisch personeel lager dan landelijk. Er wordt een forse toename verwacht van 150 in 2022 naar 447 vacatures per 100 werkzoekenden in 2032 in de regio IJssel-Vecht. Deze stijging in IJssel- Vecht is naar verwachting vergelijkbaar met de Nederlandse stijging. • De leeftijdsverdeling van werknemers in de medisch specialistische zorg in IJssel-Vecht krijgt naar verwachting tussen 2022 en 2032 een toename binnen de leeftijdscategorie 25 t/m 44 jaar, terwijl de groep 45 t/m 64 jaar naar verwachting iets kleiner zal worden.

Bron: Prognosemodel Zorg & Welzijn, ziekenhuizen en overige med. spec. zorg, 2022 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081795/161 9. Acute zorg A. Acute zorgvoorzieningen B. Bezoeken huisartsenpost en SEH 90 Zie voor meer informatie het ROAZ-beeld van de ROAZ- regio Traumazorgnetwerk Zwolle College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081796/161 91 9. Acute zorg – samenvatting • Het aantal bezoeken aan de huisartsenpost stijgt naar verwachting tussen 2023 en 2040 met 6,7%. • Het verwachte aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp is in 2040 7450 per jaar meer dan in 2023; een stijging van 17,3%. • Meer informatie is te vinden in het ROAZ regiobeeld Acute Zorg. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081797/161 92 9A. Acute Zorg – acute zorgvoorzieningen In de regio IJssel-Vecht zijn twee SEH’s: A. Saxenburg Medisch Centrum (Hardenberg) – Algemeen Ziekenhuis B. Isala Ziekenhuis (Zwolle) – Algemeen Ziekenhuis In de regio IJssel-Vecht zijn twee huisartsenposten: 1. Medrie Huisartsenpost Zwolle 2. Medrie Huisartsenpost Hardenberg In de regio IJssel-Vecht zijn twee aanbieders van acute GGZ: I. Isala Ziekenhuis, Zwolle II. Dimence locatie Zwolle III. Dimence locatie Kampen IV. Dimence locatie Hardenberg • In de regio IJssel-Vecht is de afstand tot SEH’s en huisartsenposten (in kilometers) beperkt.

8,3 16,9 8,2 14,8 17,2 4,3 14,1 18,0 IV Bron: Nabijheidsstatistiek 2018, CBS via regiobeeld.nl Nabijheid ziekenhuis (excl. Buitenpoli’s) College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081798/161 93 • Het aantal bezoeken aan de huisartsenpost stijgt naar verwachting tussen 2023 en 2040 met 6,7%. • De stijging van het aantal bezoeken aan de huisartsenpost in de regio IJssel-Vecht verloopt naar verwachting minder snel dan de gemiddelde stijging in Nederland. 9B. Acute Zorg – bezoeken huisartsenpost en SEH • Het verwachte aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp is in 2040 7450 per jaar meer dan in 2023; een stijging van 17,3%. • De stijging van het aantal bezoeken aan de SEH is in de regio IJssel-Vecht vergelijkbaar met de gemiddelde stijging in Nederland. Bron: Vektis, projecties RIVM via regiobeeld.nl Bron: Vektis (via CBS Remote Access), bewerking en projecties RIVM via regiobeeld.nl • De grafieken tonen een index met basisjaar 2015 zodat regionale en landelijke cijfers met elkaar kunnen worden vergeleken. Decijfers geven een toekomstprojectie vanaf 2019 op basis van de verwachte demografische ontwikkelingen in de regio. Consulten Huisartsenpost / Avond-, Nacht- en Weekendzorg (ANW) Spoedeisende zorgvragen in het ziekenhuis College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_0081799/161 10. Geboortezorg A. Locaties acute verloskunde B.

Aantal geboortes C. Kraamzorg 94 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817100/161 95 10. Geboortezorg – samenvatting • Het aantal geboortes daalt in de regio, dit is vergelijkbaar met de landelijke trend. • Het aantal geboortes per inwoner ligt wel hoger in de regio IJssel-Vecht dan het landelijke gemiddelde. • De inzet van kraamzorg bij bevallingen is stabiel, de trend is wel licht dalend terwijl dit landelijk licht stijgend is. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817101/161 96 10A. Geboortezorg – locaties acute verloskunde In de regio IJssel-Vecht zijn twee locaties voor acute verloskunde: A. Saxenburgh Medisch Centrum (Hardenberg) – Algemeen Ziekenhuis: 865 bevallingen in 2022 B. Isala Ziekenhuis (Zwolle) – Algemeen Ziekenhuis: 3643 bevallingen per jaar College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817102/161 97 10B. Geboortezorg – aantal geboortes • Het aantal levend geboren kinderen in de regio IJssel-Vecht per 10.000 is relatief hoog in vergelijking met het landelijk gemiddelde van 103 geboorten per 10.000 inwoners. De meeste kinderen worden geboren in de gemeenten Staphorst (133,8), Kampen (127) en Zwartewaterland (126,2). • De grafiek toont een trend in het absolute aantal geboorten in de regio vanaf 2002 (index basisjaar), in vergelijking met Nederland.

• Het aantal levend geboren kinderen laat in de regio IJssel-Vecht in de periode 2002 – 2021 een dalende trend zien. De daling is vergelijkbaar met de gemiddelde trend in Nederland. • Het aantal levend geboren kinderen in de regio IJssel-Vecht bedroeg 4.230 in 2021. • In de periode 2002 – 2021 had de gemeente Zwolle de minst sterke daling van het aantal levend geboren kinderen (3,9%). De gemeenten Steenwijkerland en Zwartewaterland hadden over deze periode gezien de sterkste daling (respectievelijk 24,1% en 23,7%). 93,1 112,1 127,0 66 133,8 126,2 113,3 96,2 93,5 Bron: Bevolkingsstatistiek, CBS, bewerking RIVM via regiobeeld.nl 80 85 90 95 100 105 2002 2005 2008 2011 2014 2017 2020 Index Trend in levend geboren kinderen IJssel-Vecht Nederland Bron: Bevolkingsstatistiek, CBS, bewerking RIVM via regiobeeld.nl NL = 103 Aantal levend geboren kinderen in 2021 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817103/161 98 10C. Geboortezorg – kraamzorg • De grafiek toont de ontwikkeling van het aantal kinderen waarvan de moeder een declaratie voor kraamzorg heeft na de geboorte binnen de regio IJssel-Vecht en Nederland. • De ontwikkeling van het percentage van alle bevallingen waarbij kraamzorg wordt ingezet is in de periode van 2015 tot 2020 in de regio IJssel-Vecht nagenoeg stabiel gebleven.

• Het verschil tussen IJssel-Vecht en Nederland is gering; Kraamzorggebruik is in Nederland met 0,9% gestegen in deze vijf jaar en in IJssel-Vecht 1,4% gedaald. 127,0 113,3 96,2 93,5 95,8% 96,5% 96,1% 96,4% 94,8% Geen gegevens Geen gegevens Geen gegevens • De kaart bevat per gemeente in de regio IJssel-Vecht het percentage levend geboren kinderen waarbij de moeder kraamzorg heeft ontvangen na de geboorte in het geboortejaar t.o.v. het totaal aantal levend geboren kinderen geboren na een zwangerschapsduur van 24 weken of meer. • De percentages variëren tussen 94,8% in Hardenberg tot 96,5% in Kampen. Van Ommen, Dalfsen en Zwartewaterland zijn geen cijfers bekend. Bron: Vektis via regiobeeld.nl Bron: Vektis via regiobeeld.nl Percentage Kraamzorg in 2020Kraamzorg College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817104/161 11. Geestelijke gezondheidszorg A. Locaties GGZ B. Aantal cliënten C. Ernstig psychiatrische aandoeningen D. Wachttijden voor behandeling E. Aantal cliënten langdurige GGZ F. Wachttijden langdurige GGZ G. Zorgkosten basis H. Inbreng inwoners en professionals 99 Voor meer informatie over de WLZ zorg, zie regiobeelden van het zorgkantoor op zilverenkruis.nl College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817105/161 100 11.

GGZ – samenvatting • Het percentage GGZ patiënten in IJssel-Vecht is vergelijkbaar met landelijk, maar in de gemeente Zwolle hoger. De verschillen tussen stedelijke gemeente Zwolle en de andere gemeentes zijn groot. • Het aantal cliënten met ernstige psychiatrische aandoeningen per 10.000 inwoners verschilt sterk per gemeente. De gemeente Zwolle heeft het hoogste aandeel (187 per 10.000) en Staphorst het laagste (56 per 10.000). • In de regio IJssel-Vecht zijn minder cliënten onder behandeling in de basis -GGZ dan landelijk. Daarnaast is de trend dat er minder mensen chronisch behandeld worden in de basis-GGZ. De kosten voor de basis GGZ zijn voor de meeste leeftijdscategorieën vergelijkbaar met landelijk, maar hoger voor de 20-39 jarigen en lager voor de categorieën boven de 75. • Het aantal cliënten in de specialistische GGZ is minder dan landelijk. Bij de kosten is dit voor de meeste leeftijdscategorie ën ook het geval, behalve voor de 20-29 jarigen. • Het aantal cliënten en dus ook de gemiddelde kosten per inwoner voor de langdurige GGZ zijn lager dan landelijk. Voor 40 -44 jarigen zien we hogere kosten dan landelijk. Ook de wachttijden zijn lager dan het landelijk gemiddelde • In de laatste twee slides van dit hoofdstuk is de kwalitatieve input van inwoners en zorgprofessionals uit twee sessies over mentaal welbevinden samengevat.

College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817106/161 101 11A. GGZ – locaties GGZ In de regio IJssel-Vecht zijn de grootste GGZ- aanbieders: A. Dimence B. Tactus C. Isala (PAAZ-afdeling) D. HSK E. PsyQ Dimence en Tactus zijn relatief een stuk groter dan de andere aanbieders. De verschillen tussen de andere aanbieders zijn kleiner. College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817107/161 102 11B. GGZ – aantal cliënten • Het GGZ totaal geeft het aantal unieke gebruikers weer. • Het totaal aantal cliënten in de GGZ in de regio IJssel-Vecht steeg van 2018 naar 2019 sterker dan het Nederlands gemiddelde. Vanaf 2019 daalde het aantal cliënten zowel in regio IJssel-Vecht als in Nederland. • Voor regio IJssel-Vecht ging het om een totaal van 14.190 cliënten in 2018, 14.650 cliënten in 2019, waarna een daling is ingezet met in 2021 een totaal van 13.590 cliënten. 308 177 227 350 500 251 256 295 113 76 94 144 146 90 95 • Gemeente Zwolle valt op met de meeste aantal patiënten GGZ met 500 per 10.000 inwoners. • Gemeenten Zwartewaterland en Staphorst hebben in de regio IJssel-Vecht het minste aantal GGZ patiënten per 10.000 inwoners, respectievelijk 227 en 177.

Bron: Zorginstituut Nederland, verantwoordingsinformatie en declaratiedata zorgverzekeraars (via Vektis) via regiobeeld.nl *Door de verschillende subcategorieën per deelonderwerp GGZ is de onderverdeling in subcategorieën niet beschikbaar voor totale GGZ. Bron: Zorginstituut Nederland, verantwoordingsinformatie en declaratiedata zorgverzekeraars (via Vektis) via regiobeeld.nl Patiënten GGZ totaal* Patiënten GGZ in 2021 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817108/161 103 11B. GGZ – aantal cliënten Basis GGZ • Deze grafiek toont de subcategorieën voor basis GGZ, kort, middel, intensief, chronisch en onvolledig. Het gaat hierbij om de regio IJssel-Vecht. • De subcategorie intensief is de grootste categorie, deze daalde van ongeveer 53% in 2018-2020 naar 38% in 2021. • De subcategorie chronisch nam van 2018 – 2020 toe en is in 2021 gedaald naar 3%. • De subcategorieën middel en kort zijn in 2021 fors toegenomen vergeleken met de voorgaande jaren. • De stijging van het totaal aantal cliënten in de Basis GGZ in de regio IJssel-Vecht was van 2018 naar 2019 vergelijkbaar met Nederland, maar is in 2020 en 2021 sterker gedaald dan het Nederlands gemiddelde. • In de regio IJssel-Vecht waren in 2018 4.990 cliënten in de basis GGZ, in 2021 ging het om 4.520 cliënten.

113 76 94 144 146 90 95 92 • Gemeente Kampen en gemeente Zwolle hebben in de regio IJssel-Vecht het grootste aantal patiënten basis ggz per 10.000 inwoners, respectievelijk 144 en 146 inwoners. • Gemeente Staphorst is in de regio IJssel- Vecht de gemeente met het minste aantal cliënten per 10.000 in de basis GGZ, het gaat om 76 cliënten per 10.000 inwoners. Bron (drie afbeeldingen): Zorginstituut Nederland, verantwoordingsinformatie en declaratiedata zorgverzekeraars (via Vektis) via regiobeeld.nl Patiënten Basis GGZ Patiënten Basis GGZ in 2021 Patiënten Basis GGZ onderverdeling College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817109/161 104 11B. GGZ – aantal cliënten specialistische GGZ • Het totaal aantal cliënten in de specialistische GGZ (met verblijf) in de regio IJssel-Vecht liet een stijging zien in 2019 (ten opzichte van 2018), gevolgd door een daling t/m 2021, in Nederland zien we een daling vanaf 2018. • In 2021 is zowel in regio IJssel-Vecht als in Nederland een sterkere daling dan het jaar daarvoor. Waarbij de regio een nog sterkere daling laat zien dan het Nederlands gemiddelde. • Vanaf 2019 is er in regio IJssel-Vecht een dalende lijn zichtbaar. Het gaat in regio IJssel-Vecht om 900 cliënten in 2019 en 650 cliënten in 2021.

12 9 11 18 24 13 13 16 • Deze grafiek toont de subcategorieën voor specialistische GGZ, kindertijd, middel gebonden, persoonlijkheid, schizofrenie en overig. Het gaat hierbij om de regio IJssel-Vecht. • In 2021 zijn de percentages middel gebonden en overig gestegen vergeleken met 2018, de categorie kindertijd is gelijk gebleven en de andere categorieën zijn gedaald. • Gemeente Kampen en gemeente Zwolle hebben in de regio IJssel-Vecht het grootste aantal patiënten specialistische ggz (met verblijf) per 10.000 inwoners, respectievelijk 18 en 24 inwoners. • Gemeente Staphorst is in de regio IJssel- Vecht de gemeente met het minste aantal cliënten per 10.000 in de specialistische GGZ (met verblijf), het gaat om 9 cliënten per 10.000 inwoners. Patiënten Specialistische GGZ met verblijf Patiënten Specialistische GGZ met verblijf in 2021 Patiënten Specialistische GGZ met verblijf onderverdeling Bron (drie afbeeldingen): Zorginstituut Nederland, verantwoordingsinformatie en declaratiedata zorgverzekeraars (via Vektis) via regiobeeld.nl College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817110/161 105 11B. GGZ – aantal cliënten specialistische GGZ • Het aantal cliënten in de specialistische GGZ (zonder verblijf) in de regio IJssel- Vecht is van 2018 tot 2019 gestegen, waarna in de twee jaren daaropvolgend een daling te zien was.

In Nederland daalt het aantal cliënten sinds 2018. • Het ging in regio IJssel-Vecht om 9.450 inwoners in 2018, 9.770 in 2019 en in 2021 was dit aantal gedaald naar 9.270. 204 104 138 214 359 166 161 207 • Deze grafiek toont de subcategorieën voor specialistische GGZ, kindertijd, middel gebonden, persoonlijkheid, schizofrenie en overig. Het gaat hierbij om de regio IJssel-Vecht. • In 2021 zijn de percentages middel gebonden, persoonlijkheid en schizofrenie gedaald vergeleken met 2018, de categorie kindertijd is gelijk gebleven en de categorie overig is gestegen. • Gemeente Kampen en gemeente Zwolle hebben in de regio IJssel-Vecht het grootste aantal patiënten specialistische GGZ (zonder verblijf) per 10.000 inwoners, respectievelijk 214 en 359 inwoners. • Gemeente Staphorst en gemeente Zwartewaterland zijn in de regio IJssel-Vecht de gemeenten met de minste aantal cliënten per 10.000 in de specialistische GGZ (zonder verblijf), het gaat respectievelijk om 104 en 138 cliënten per 10.000 inwoners.

Patiënten Specialistische GGZ zonder verblijf Patiënten Specialistische GGZ zonder verblijf in 2021 Patiënten Specialistische GGZ zonder verblijf onderverdeling Bron (drie afbeeldingen): Zorginstituut Nederland, verantwoordingsinformatie en declaratiedata zorgverzekeraars (via Vektis) via regiobeeld.nl College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817111/161 106 11C. GGZ – Ernstig psychiatrische aandoeningen 66 116 57 56 90 187 90 67 • Het aantal cliënten met ernstige psychiatrische aandoeningen per 10.000 inwoners verschilt sterk per gemeente. De gemeente Zwolle heeft het grootste aantal (187 per 10.000) en Staphorst het laagste aantal (56 per 10.000). • In de leeftijdscategorie 18-64 is ook gemeente Zwolle de uitschieter met 211 per 10.000 inwoners, gevolgd door gemeente Kampen (133) en gemeente Hardenberg (110). • In de leeftijdscategorie 65+ zijn de uitschieters de gemeente Zwolle (98 per 10.000) en gemeente Dalfsen (76 per 10.000). Bron: Vektis via regiobeeld.nl Patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen per 10.000 inwoners in 2021 College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817112/161 107 11D. GGZ – wachttijden voor behandelingen • De landelijke trend is dat er meer verwijzingen zijn na de Coronapandemie dan ervoor en dat de wachttijden en het aantal wachtenden niet afnemen.

De wachttijden schommelen landelijk voor alle diagnosen tussen de 14 en 30 weken (Bron: NZA, 2023). • De gemiddelde wachttijden voor GGZ liggen in de regio IJssel-Vecht hoger dan het landelijk gemiddelde, met uitzondering van neurobiologische ontwikkelingsstoornissen en middelgerelateerd en verslaving. De gemiddelde wachttijden voor GGZ in de regio IJssel-Vecht variëren mogelijk over tijd en geven daardoor mogelijk onvoldoende een goed beeld van de trend. = Zorgkantoorregio IJssel-Vecht = Nederland Bron: NZA Regioanalyse Zwolle, inzicht in de Zorgkantoorregio, 2022 De grafiek toont de wachttijden (in weken) voor de behandelingen in de geestelijke gezondheidszorg, in de regio en in Nederland (peildatum mei 2022): College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817113/161 108 11E. GGZ – Aantal cliënten langdurige GGZ Regionale afspraken over instroom in langdurige GGZ: In de regio IJssel-Vecht is in 2022 het samenwerkingsconvenant Tijdige en Passende Mentale Zorg op de juiste plek (TPMZ) ondertekend door 23 partijen in de regio, waaronder 8 gemeenten en 13 GGZ instellingen. Er is een uitvoeringsagenda waaruit onder andere een transfertafel is opgericht. * Langdurige GGZ (binnen de Zvw): vanwege te kleine aantallen is een onderverdeling in categorieën niet beschikbaar voor langdurige GGZ en door de verschillende subcategorïeën ook niet voor totale GGZ.

• Het aantal patiënten in de langdurige GGZ is vanaf 2018 afgenomen in Nederland met ongeveer 9%. • In de regio IJssel-Vecht vond een sterke daling (25%) plaats tussen 2018 en 2019. Vanaf 2019 zijn de aantallen gelijk gebleven tot en met 2021. In 2018 ging het om 40 patiënten en in 2021 om 30 patiënten. • Nb. Er zijn diverse veranderingen in registraties door de overgang naar de GGZ-wonen vanuit andere zorgsoorten vanaf 2021. Cijfers van 2021 kunnen daarmee niet goed vergelijken worden met die van voor 2021. Bron: Registraties CAK (via CBS Remote Access), bewerking RIVM via regiobeeld.nl Bron: Zorginstituut Nederland, verantwoordingsinformatie en declaratiedata zorgverzekeraars (via Vektis) via regiobeeld.nl * GGZ-B: Voortgezet verblijf met lichte behandeling / GGZ-C: Beschermd wonen met intensieve begeleiding (C-groep) / GGZ-W: GGZ wonen vanuit WLZ (vanaf 2021) * * Patiënten Langdurige GGZ Zvw* College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817114/161 109 11F. GGZ – wachttijden langdurige GGZ • In de regio IJssel-Vecht ligt het aantal wachtenden per 100.00 inwoners voor urgent plaatsen, actief plaatsen en wachten op voorkeur met en zonder zorg voor langdurige GGZ een stuk lager dan het landelijk gemiddelde.

• In de regio IJssel-Vecht wachten een groter deel van de patiënten langer dan 6 en langer dan 12 maanden ten opzichte van het gemiddelde in Nederland. Het aandeel wachtenden met een wachttijd van 3 tot 6 weken en 3 tot 6 maanden ligt onder het gemiddelde van Nederland. Bron: NZA Regioanalyse Zwolle, inzicht in de Zorgkantoorregio, 2022 = Zorgkantoorregio IJssel-Vecht = Nederland De grafieken tonen het aantal wachtenden op langdurig geestelijke gezondheidszorg per 100.000 inwoners. In de regio en in Nederland (peildatum: juli 2022). De categorieën betekenen het volgende: • Urgent plaatsen: opname is voor de cliënt op (zeer) korte termijn noodzakelijk (opnamenoodzaak). • Actief plaatsen: opname is voor de cliënt binnen 1 of enkele maanden noodzakelijk (opnamebehoefte). • Wacht op voorkeur: de cliënt wil opgenomen worden, maar pas als aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan (opnamewens). Wachtenden op voorkeur mét zorg ontvangen thuis al wel Wlz-zorg (bijvoorbeeld met een modulair pakket thuis en/of een persoonsgebonden budget). Wachttijden Langdurige GGZ per 100.000 inwoners College van burgemeester en wethouders - 14 november 2023 - 2023_B&W_00817115/161 110 11G. GGZ – zorgkosten basis GGZ • De gemiddelde kosten voor de basis GGZ liggen in de regio IJssel-Vecht voor de leeftijden 18 t/m 44 jaar boven het landelijk gemiddelde.